CHƯƠNG X. Lời Thề Trang Nghiêm-Nỗi Kinh Hoàng Mang Đến Sự Hối Cải-Sự Trừng Phạt Tinh Thần
Hai cậu bé chạy thục mạng về phía làng, trong lòng đầy kinh hoàng. Thỉnh thoảng, họ lại ngoái đầu nhìn lại phía sau, lo lắng như thể sợ có ai đó đang đuổi theo. Cứ mỗi gốc cây nhô lên trên đường đi, họ lại giật mình tưởng là người lạ, là kẻ thù, khiến họ nín thở. Khi lướt qua vài ngôi nhà lụp xụp ven làng, tiếng chó dữ dội sủa vang như tiếp thêm sức mạnh cho đôi chân họ.
“Ước gì chúng ta tới được xưởng thuộc da cũ trước khi kiệt sức!” Tom thì thào, từng hơi thở đứt quãng. “Tớ không trụ nổi lâu hơn nữa đâu.”
Huckleberry chỉ đáp lại bằng những tiếng thở hổn hển. Hai cậu bé dán chặt mắt vào mục tiêu hy vọng và dồn hết sức lực để đạt được nó. Họ tiến gần hơn, rồi cuối cùng, cùng lúc, hai cậu lao qua cánh cửa mở toang và ngã vật xuống bóng râm mát mẻ phía trong, vừa thở phào nhẹ nhõm vừa kiệt sức. Một lúc sau, tim hai cậu đập chậm lại, và Tom thì thầm:
“Huckleberry, cậu nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra đây?”
“Nếu bác sĩ Robinson chết, tớ nghĩ chúng ta sẽ bị treo cổ.”
“Thật vậy sao?”
“Tớ biết chắc là vậy mà, Tom.”
Tom suy nghĩ một lúc rồi nói:
“Ai sẽ nói ra? Chúng ta ư?”
“Cậu đang nói gì vậy? Lỡ có chuyện gì đó xảy ra mà Injun Joe không bị treo cổ thì sao? Cậu ta sẽ giết chúng ta lúc nào đó thôi, chắc chắn như việc chúng ta đang nằm ở đây vậy.”
“Đó chính là điều tớ đang nghĩ trong đầu, Huck.”
“Nếu có ai đó nói ra, cứ để Muff Potter nói đi, nếu hắn đủ ngốc. Hắn thường say khướt mà.”
Tom im lặng, tiếp tục suy nghĩ. Chợt, cậu thì thầm:
“Huck, Muff Potter chẳng biết gì hết. Làm sao hắn có thể khai ra được chứ?”
“Sao lại không biết?”
“Bởi vì hắn vừa bị đánh ngay lúc Injun Joe ra tay. Cậu tưởng hắn thấy được gì sao? Cậu tưởng hắn biết được gì sao?”
“Chà, đúng thế, Tom!”
“Và còn nữa – nghe này – biết đâu cú đánh ấy đã làm hắn bất tỉnh rồi!”
“Không, chắc không đâu, Tom. Hắn đang say rượu lúc đó; tớ thấy rõ mà; với lại hắn lúc nào chẳng say. Này, lúc bố tớ say mềm, cậu có lấy búa tạ đập vào đầu ông ấy cũng chẳng hề hấn gì. Chính ông ấy nói thế. Với Muff Potter cũng vậy thôi. Nhưng nếu một người hoàn toàn tỉnh táo, tớ nghĩ cú đánh ấy có thể làm hắn gục đi; tớ cũng không rõ nữa.”
Sau một hồi trầm ngâm, Tom lên tiếng:
“Hucky, cậu có chắc mình giữ được bí mật không?”
“Tom, nhất định phải giữ. Cậu hiểu mà. Tên quỷ Injun ấy sẽ chẳng ngần ngại nhấn chìm hai đứa mình như hai con mèo nếu lỡ để lộ chuyện này mà hắn chưa bị treo cổ. Nghe này Tom, chúng mình thề đi – nhất định phải thề – thề sẽ câm như hến.”
“Tớ cũng nghĩ vậy. Như thế là hay nhất. Chỉ cần nắm tay nhau mà thề rằng chúng ta sẽ-“
“Ồ không, thế chưa đủ đâu. Cái kiểu ấy chỉ hợp với mấy chuyện tầm phào, vặt vãnh thôi – nhất là với con gái, vì bọn chúng hay thay lòng đổi dạ, hễ tức giận là đi mách lẻo ngay – nhưng với chuyện lớn lao thế này thì phải có chữ ký. Và cả máu nữa.”
Tom hoàn toàn tán đồng ý tưởng này. Ý tưởng ấy thật là thâm thúy, bí ẩn và ghê rợn; thời khắc, khung cảnh và môi trường xung quanh đều hết sức phù hợp với nó. Cậu nhặt lên một tấm ván thông sạch sẽ dưới ánh trăng, rút từ trong túi ra một mẩu “bút chì đỏ” nhỏ, mượn ánh trăng làm ánh sáng, rồi cẩn thận viết nguệch ngoạc những dòng chữ sau – cậu nhấn mạnh từng nét xuống một cách chậm rãi bằng cách kẹp chặt lưỡi giữa hai hàm răng, và chỉ thả lỏng khi viết những nét lên.
“Huck Finn và Tom Sawyer thề sẽ giữ kín Chuyện Này và
Họ ước gì mình chết ngay tại chỗ nếu từng tiết lộ
và thối rữa đi.”
Huckleberry vô cùng ngưỡng mộ sự khéo léo trong cách viết của Tom, và sự hùng hồn trong ngôn từ của cậu. Cậu lập tức rút một chiếc kim cài trên ve áo ra và định chích vào thịt mình, nhưng Tom nói:
“Khoan đã! Đừng làm vậy. Kim bằng đồng thau. Nó có thể bị dính gỉ đồng đấy.”
“Gỉ đồng là gì?”
“Là thuốc độc. Đó là cái gì. Cậu cứ nuốt một ít xem – cậu sẽ biết.”
Thế là Tom tháo sợi chỉ ra khỏi một chiếc kim của mình, và mỗi cậu bé chích vào phần thịt mềm trên ngón cái và bóp ra một giọt máu. Sau nhiều lần bóp, Tom đã cố gắng ký tên viết tắt của mình, dùng phần thịt mềm ở đầu ngón út làm bút. Sau đó, cậu chỉ cho Huckleberry cách vẽ chữ H và F, và lời thề hoàn tất. Hai cậu chôn miếng ván gần bức tường, với vài nghi thức và câu thần chú u ám, và cảm thấy như những xiềng xích trói buộc lưỡi họ đã bị khóa chặt và chìa khóa đã bị ném đi.
Lúc này, một bóng người len lén bò qua một chỗ hở ở cuối kia của tòa nhà đổ nát, nhưng hai cậu không để ý.
“Tom,” Huckleberry thì thầm, “điều này có ngăn chúng ta nói ra mãi mãi không – luôn luôn?”
“Tất nhiên là có. Bất kể chuyện gì xảy ra, chúng ta cũng phải giữ im lặng. Chúng ta sẽ chết ngay lập tức – cậu không biết sao?”
“Vâng, tớ đoán là vậy.”
Hai cậu tiếp tục thì thầm thêm một lúc. Chợt, một con chó bắt đầu tru lên một tiếng dài thảm thiết ngay bên ngoài – cách họ chưa đầy ba mét. Hai cậu bé đột nhiên ôm chầm lấy nhau, trong cơn hoảng loạn tột độ.
“Nó đang ám chỉ chúng ta hả?” Huckleberry lắp bắp.
“Tớ không biết – nhìn qua khe hở đi. Nhanh lên!”
“Không, cậu đi, Tom!”
“Tớ không thể – tớ không thể làm được, Huck!”
“Làm ơn đi, Tom. Nó lại kêu nữa kìa!”
“Ôi trời, tớ mừng quá!” Tom thì thầm. “Tớ nhận ra giọng nó rồi. Đó là Bull Harbison.”
[ Nếu ông Harbison sở hữu một nô lệ tên là Bull, Tom sẽ gọi ông ta là “Harbison’s Bull,” nhưng một người con trai hoặc một con chó có tên đó sẽ là “Bull Harbison.”]
“Ồ, vậy là tốt rồi – tớ nói cho cậu biết, Tom, tớ sợ chết khiếp; tớ thề là tớ đã nghĩ đó là một con chó hoang.”
Con chó lại cất tiếng tru. Trái tim hai cậu bé lại thêm một lần chùng xuống.
“Ôi trời! Đó không phải là chó của Bull Harbison!” Huckleberry thì thào. “Cầu trời, Tom!”
Tom, run rẩy vì khiếp sợ, đành phải nhượng bộ, ghé mắt vào khe hở. Giọng cậu thì thầm nhỏ đến mức gần như không nghe thấy:
“Ôi Huck, đó là một con chó hoang!”
“Nhanh lên, Tom, nhanh lên! Nó đang báo điềm cho ai?”
“Huck, chắc nó báo điềm cho cả hai chúng ta – vì chúng ta đang đứng cạnh nhau.”
“Ôi Tom, tớ đoán chúng ta tiêu rồi. Tớ chẳng còn nghi ngờ gì về nơi tớ sẽ phải đến. Tớ đã quá tội lỗi.”
“Chết tiệt! Tất cả là tại tội trốn học và làm những điều người ta không được phép làm. Giá mà tớ có thể ngoan ngoãn như Sid, nếu tớ thực sự cố – nhưng không, tất nhiên là tớ đã chẳng làm thế. Nhưng nếu tớ thoát được lần này, tớ thề tớ sẽ dốc hết sức vào các lớp học Chủ Nhật!” Và Tom bắt đầu khóc nức nở.
“Cậu hư quá đi!” và Huckleberry cũng bắt đầu khóc lóc. “Chết tiệt, Tom Sawyer, cậu chỉ là một kẻ tầm thường thôi, so với tớ. Ôi trời ơi, trời ơi, trời ơi, tớ ước gì tớ có được một nửa cơ hội của cậu.”
Tom nghẹn ngào và nói khẽ:
“Nhìn kìa, Hucky, nhìn kìa! Nó đang quay lưng lại với chúng ta!”
Hucky nhìn, trong lòng tràn ngập niềm vui.
“Tuyệt vời, đúng thế! Trước đó nó có như vậy không?”
“Có, nó có như vậy. Nhưng tớ, đồ ngốc, đã không nghĩ đến điều đó. Ôi, điều này thật tuyệt vời, cậu biết không. Bây giờ nó ám chỉ ai vậy?”
Tiếng tru dừng lại. Tom vểnh tai lên nghe ngóng.
“Suỵt! Đó là gì thế?” cậu thì thầm.
“Nghe như… như tiếng heo ủn ỉn. Không – đó là tiếng ngáy của ai đó, Tom.”
“Đúng vậy! Ở đâu thế, Huck?”
“Tớ đoán là ở phía bên kia. Nghe có vẻ vậy. Cha tớ từng ngủ ở đó, đôi khi, cùng với lũ heo, nhưng trời ơi, ông ấy chỉ làm rung chuyển mọi thứ khi ông ấy ngáy thôi. Hơn nữa, tớ đoán ông ấy sẽ không bao giờ quay lại thị trấn này nữa.”
Tinh thần phiêu lưu lại trỗi dậy trong tâm hồn hai cậu bé.
“Hucky, cậu có dám đi nếu tớ dẫn đường không?”
“Tớ không thích lắm. Tom, lỡ đó là Injun Joe thì sao!”
Tom sợ hãi. Nhưng rồi sự cám dỗ lại trỗi dậy mạnh mẽ và hai cậu bé đồng ý thử, với điều kiện là họ sẽ bỏ chạy nếu tiếng ngáy dừng lại. Thế là họ rón rén bước đi, người này theo sau người kia. Khi đến gần người đang ngáy khoảng năm bước, Tom giẫm phải một cành cây, và nó gãy kêu răng rắc. Người đàn ông rên rỉ, cựa quậy một chút, và khuôn mặt ông ta hiện ra dưới ánh trăng. Đó là Muff Potter. Tim hai cậu bé như ngừng đập, hy vọng cũng vậy, khi người đàn ông cử động, nhưng nỗi sợ hãi của họ giờ đã tan biến. Họ rón rén bước ra ngoài, qua lớp ván mục nát, và dừng lại ở một khoảng cách nhỏ để trao đổi lời tạm biệt. Tiếng tru dài thảm thiết đó lại vang lên trong không khí đêm! Họ quay lại và thấy con chó lạ đứng cách chỗ Potter đang nằm vài bước, và hướng về phía Potter, với mũi hướng lên trời.
“Ôi trời, đúng là nó rồi!” cả hai cậu bé cùng thốt lên.
“Này, Tom – người ta nói có một con chó hoang đến tru quanh nhà Johnny Miller, vào khoảng nửa đêm, cách đây hai tuần; và một con chim cú đêm bay vào đậu trên lan can và hót, cùng tối hôm đó; và chưa có ai chết ở đó cả.”
“Ừ, tớ biết. Và giả sử chưa có ai chết. Chẳng phải Gracie Miller đã bị ngã vào bếp lửa và bị bỏng nặng vào thứ Bảy ngay sau đó sao?”
“Đúng vậy, nhưng cô ấy chưa chết. Và hơn nữa, cô ấy đang hồi phục đấy.”
“Được rồi, cậu cứ chờ xem. Cô ấy sẽ chết thôi, chắc chắn như Muff Potter sẽ chết vậy. Đó là điều mà lũ người da đen nói, và họ biết mọi thứ về những chuyện này, Huck.”
Sau đó, hai cậu bé chia tay nhau, lòng đầy suy tư. Khi Tom lén trèo qua cửa sổ vào phòng ngủ của mình, trời đã gần sáng. Cậu cực kỳ thận trọng cởi bỏ quần áo và chìm vào giấc ngủ, lòng thầm vui mừng vì không ai hay biết về cuộc phiêu lưu đêm khuya của mình. Cậu hoàn toàn không ngờ rằng Sid – người đang thở đều đều như ngủ say – thực ra đã thức và nằm im quan sát suốt cả một tiếng đồng hồ.
Lúc Tom tỉnh giấc, Sid đã mặc xong quần áo chỉnh tề và rời đi từ lúc nào. Ánh sáng trong phòng có vẻ đã muộn, bầu không khí cũng mang một cảm giác khác thường. Cậu bỗng giật mình. Tại sao hôm nay không ai gọi mình dậy – không có tiếng quát tháo hay xô đẩy như mọi khi? Ý nghĩ ấy khiến lòng cậu bồn chồn lo lắng. Chỉ trong vòng năm phút, cậu đã vội vã mặc đồ và xuống nhà, người còn mệt mỏi, đầu óc lơ mơ ngái ngủ. Cả nhà vẫn đang ngồi quanh bàn ăn, nhưng bữa sáng đã kết thúc. Không một lời trách mắng nào vang lên; chỉ có những ánh mắt né tránh; một sự im lặng nặng nề và bầu không khí nghiêm trang khiến trái tim kẻ phạm lỗi bỗng giá lạnh. Tom ngồi vào chỗ và cố gắng tỏ ra vui vẻ, nhưng nỗ lực ấy thật khó khăn; chẳng ai đáp lại bằng nụ cười hay cử chỉ thân thiện nào, và cậu lại đắm chìm trong im lặng, để trái tim mình chìm dần xuống vực thẳm.
Sau bữa sáng, dì Polly kéo Tom sang một góc, và cậu suýt nữa đã thấy lòng tràn đầy hy vọng rằng mình sẽ bị đánh đòn. Nhưng không, chuyện ấy đã không xảy ra. Dì cậu bắt đầu khóc vì cậu, vừa khóc vừa hỏi làm sao cậu có thể làm tan nát trái tim già nua của bà đến thế; rồi bà bảo cậu cứ việc tiếp tục con đường ấy đi, cứ tự hủy hoại bản thân và mang thêm nỗi buồn khiến mái tóc bạc của bà phải sớm xuống mồ, bởi bà chẳng còn cách nào để cố gắng khuyên bảo nữa rồi. Những lời ấy còn khiến Tom đau đớn hơn cả ngàn nhát roi quất vào da thịt; trái tim cậu giờ đây còn quặn thắt hơn cả thân xác. Cậu òa khóc, van nài dì tha thứ, hứa hẹn sẽ sửa đổi, lần này rồi lần khác, cho đến khi cuối cùng nhận được sự tha thứ. Thế nhưng, Tom vẫn cảm thấy rằng mình chỉ nhận được một sự khoan dung không trọn vẹn và một niềm tin tưởng mong manh mà thôi.
Cậu bỏ đi với tâm trạng quá ư tồi tệ, đến mức chẳng còn thiết tha gì chuyện trả thù Sid nữa; bởi vậy, hành động vội vã rút lui qua cổng sau của Sid kia thật là thừa thãi. Cậu lê bước tới trường trong vẻ ủ rũ, buồn bã, và cùng với Joe Harper, nhận một trận đòn vì tội trốn học ngày hôm trước – cậu chịu đựng với vẻ mặt của một kẻ đang chất chứa trong lòng những nỗi sầu muộn lớn lao hơn nhiều, chẳng màng để ý đến những chuyện vặt vãnh tầm thường.
Xong xuôi, cậu trở về chỗ ngồi, chống khuỷu tay lên bàn, hai má tựa vào lòng bàn tay, đôi mắt vô hồn đăm đăm nhìn vào bức tường như đang chịu đựng một nỗi đau đớn đã lên đến tột cùng, không thể nào chịu nổi thêm nữa. Khuỷu tay cậu đè lên một vật gì cứng cứng. Mãi sau, cậu mới chầm chậm, buồn bã thay đổi tư thế, rồi cầm vật ấy lên với một tiếng thở dài. Nó được gói trong một lớp giấy. Cậu mở ra. Một tiếng thở dài dài lê thê, nặng trĩu và khổng lồ theo sau, trái tim cậu dường như vỡ nát. Đó chính là cái núm chân đế bằng đồng thau của cậu!
Chiếc lông vũ cuối cùng này đã làm gãy lưng con lạc đà.