9 CÔ BÉ BÁN DIÊM

Trời lạnh cắt da, tuyết rơi dày đặc, và màn đêm dần buông xuống trong ánh chiều tà – đó là đêm cuối cùng của năm. Giữa cái giá rét và bóng tối mịt mùng, một cô bé tội nghiệp bước đi trên đường, đầu trần, chân trần. Thật ra, khi rời khỏi nhà, cô bé có đi dép, nhưng đôi dép ấy quá rộng so với đôi chân nhỏ bé của cô – vốn là đôi dép mà mẹ cô đã dùng từ lâu. Cô bé đáng thương đánh rơi chúng khi vội vã băng qua đường, lúc hai chiếc xe ngựa phóng nhanh qua. Khi cô cố tìm lại, một chiếc đã biến mất, còn chiếc kia thì bị một cậu bé giật lấy rồi bỏ chạy, hắn còn nói rằng sau này sẽ dùng nó làm chiếc nôi cho con mình.

Cô bé cứ thế bước đi trên đôi chân trần đã ửng đỏ và tím ngắt vì giá rét. Chiếc tạp dề cũ kỹ cô đang mặc đựng đầy những bó diêm, tay cô còn cầm thêm một bó nữa. Suốt ngày dài, chẳng có ai mua cho cô dù chỉ một bó diêm, cũng chẳng ai bố thí cho cô dù một đồng xu lẻ.

Thật tội nghiệp biết bao! Cô bé run rẩy vì đói và lạnh, từng bước đi nặng nề, trông thật đáng thương làm sao.

Những bông tuyết trắng đậu trên mái tóc vàng óng ả của cô, rủ xuống thành những lọn xoăn xinh xắn vắt ngang cổ; nhưng cô nào có bận tâm đến vẻ đẹp ấy hay cái lạnh cắt da. Ánh đèn rực rỡ chiếu ra từ những ô cửa sổ, hương ngỗng quay thơm nức bay đến tận chỗ cô đứng – bởi đêm nay là đêm Giao thừa. Và đó chính là điều duy nhất cô nghĩ đến.

Giữa một góc khuất tối tăm nơi hai ngôi nhà chụm vào nhau, một ngôi nhà nhô ra hơn ngôi kia, có một cô bé đang ngồi thu mình. Em co quắp đôi chân bé nhỏ dưới thân mình, nhưng càng lúc càng thấy lạnh buốt hơn; thế mà em chẳng dám trở về nhà, vì chưa bán được que diêm nào, chẳng kiếm được đồng xu nào. Cha em chắc chắn sẽ đánh đòn; với lại, ở nhà cũng chẳng ấm áp gì, bởi họ chỉ có mỗi mái nhà che đầu, và dù những kẽ hở lớn nhất đã được nhét đầy rơm rạ cùng mảnh vải rách, gió lạnh vẫn luồn qua từng khe hở mà rít lên từng hồi.

Và giờ đây, đôi bàn tay bé nhỏ của cô bé gần như tê cóng vì giá rét. Ôi! Chỉ cần một que diêm thôi, cô bé có thể lấy nó ra khỏi bó, quẹt vào tường, rồi hơ những ngón tay lạnh cóng của mình lên ngọn lửa ấm áp kia. Thế là cô bé rút ra một que. Xoẹt! Que diêm bùng cháy, ngọn lửa sáng rực và ấm áp lạ thường, tỏa sáng như một cây nến nhỏ khi cô bé khum đôi bàn tay lại hơ trên đó. Ánh sáng nhỏ bé ấy thật kỳ diệu biết bao. Cô bé dường như thấy mình đang ngồi trước một chiếc lò sưởi bằng sắt đồ sộ với những chân đồng bóng loáng, cùng chiếc xẻng và kẹp cũng bằng đồng. Ngọn lửa cháy thật ấm áp khiến cô bé duỗi đôi chân ra để sưởi. Ôi, thật dễ chịu làm sao! Nhưng chợt – ngọn lửa vụt tắt, chiếc lò sưởi biến mất, chỉ còn lại que diêm đã cháy thành than trong tay cô bé.

Cô bé lại quẹt thêm một que diêm nữa vào tường. Ngọn lửa bùng lên rực rỡ, và nơi ánh sáng chiếu vào bức tường, nó trở nên trong suốt như tấm lụa mỏng manh, để cô có thể nhìn thấu qua đó vào căn phòng bên trong. Một tấm khăn bàn trắng muốt được trải phẳng trên bàn, bày biện những chiếc đĩa sứ tinh xảo, trong khi đó, một con ngỗng quay vàng ươm, nhân đầy táo và mận khô, đang tỏa hương thơm ngào ngạt cùng làn khói nghi ngút. Nhưng điều kỳ diệu hơn cả, con ngỗng bỗng nhảy khỏi đĩa, với con dao và cái dĩa vẫn cắm trên ngực, rồi lạch bạch bước thẳng về phía cô bé.

Nhưng ngọn lửa que diêm chợt tắt, chỉ còn lại bức tường lạnh lẽo, ẩm ướt trước mặt.

Em bé lại quẹt thêm một que diêm nữa. Bỗng nhiên, em thấy mình đang đứng trước một cây thông Giáng sinh lộng lẫy, to lớn và rực rỡ hơn nhiều so với cái cây em từng nhìn thấy qua khung cửa kính nhà ông nhà giàu. Hàng trăm ngọn nến sáng lung linh trên những tán lá xanh, cùng những món đồ chơi tuyệt đẹp – giống hệt những thứ em thấy trong tủ kính cửa hàng – đang mỉm cười nhìn em từ trên cao. Em hồi hộp đưa tay về phía chúng; thì que diêm lại vụt tắt.

Những ánh đèn cây thông cứ thế bay lên, bay lên mãi. Giờ đây chúng như những ngôi sao lấp lánh trên bầu trời, và một ngôi sao bỗng rơi xuống, kéo theo vệt sáng dài lấp lánh.

“Giờ thì có ai đó đang ra đi,” cô bé thì thầm nhỏ nhẹ; bởi bà ngoại – người duy nhất yêu thương cô bé, giờ đã khuất núi – từng bảo rằng mỗi khi sao trời rơi xuống, một linh hồn sẽ bay về với Chúa.

Cô bé lại cầm que diêm quẹt mạnh vào bức tường, ngọn lửa bùng lên lần nữa; và trong ánh sáng ấy, hình ảnh người bà hiện ra trước mắt cô, rạng ngời và ấm áp lạ thường, vẫn dịu dàng, hiền từ như xưa, nhưng hạnh phúc hơn bất cứ lúc nào bà từng có khi còn sống.

“Bà ơi!” cô bé kêu lên, “bà dẫn cháu đi với! Cháu biết khi que diêm tắt, bà sẽ biến mất. Bà sẽ tan đi như cái lò sưởi ấm áp, như bữa tiệc Giao thừa lộng lẫy, như cây thông Noel xinh đẹp kia.” Và để giữ bà ở lại, cô bé vội quẹt hết cả bó diêm còn lại vào tường.

Những que diêm bùng cháy với ánh sáng rực rỡ đến mức tỏa sáng hơn cả ánh ban ngày. Bà nội của cô bé chưa bao giờ hiện lên lộng lẫy và xinh đẹp đến thế. Bà dang tay ôm lấy cô bé vào lòng, và cả hai cùng nhau bay vút lên, hân hoan và rạng ngời, bay cao mãi, cao mãi, xa tít khỏi mặt đất; đối với họ, không còn đói khát, không còn giá lạnh, không còn nỗi lo âu nào nữa – họ đã về bên Chúa.

Nhưng trong góc tường, khi bình minh vừa ló dạng, người ta thấy cô bé tội nghiệp vẫn ngồi đó, dựa vào bức tường lạnh, đôi má ửng hồng và nụ cười nở trên môi – em đã chết cóng trong đêm cuối cùng của năm. Cô bé ngồi đó, cứng đờ và lạnh buốt, tay vẫn cầm những que diêm, cả bó đã cháy hết sạch.

“Cô bé tội nghiệp, chỉ muốn được sưởi ấm một chút thôi,” mọi người xung quanh bảo thế. Chẳng ai hay biết về những hình ảnh đẹp đẽ mà cô đã nhìn thấy, cũng chẳng ai biết cô đã ra đi trong ánh hào quang rực rỡ thế nào, tay trong tay bà ngoại, cùng nhau bước vào thế giới hạnh phúc của năm mới.

[Minh họa]