{"id":109,"date":"2025-07-03T02:48:30","date_gmt":"2025-07-03T02:48:30","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=109"},"modified":"2025-07-03T02:48:31","modified_gmt":"2025-07-03T02:48:31","slug":"quyen-14-nam-khai-bao-thu-6-quy-dau-973","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-14-nam-khai-bao-thu-6-quy-dau-973\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 14: N\u0102M KHAI B\u1ea2O TH\u1ee8 6 (QU\u00dd D\u1eacU, 973)","rendered":"QUY\u1ec2N 14: N\u0102M KHAI B\u1ea2O TH\u1ee8 6 (QU\u00dd D\u1eacU, 973)"},"content":{"raw":"<p><b>Ghi ch\u00e9p t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 6 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, \u0111\u1ed5i V\u00e2n An Gi\u00e1m th\u00e0nh V\u00e2n An Qu\u00e2n. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u1ee7y L\u1ee5c K\u1ebf \u0110\u1ed9 Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9 ri\u00eang bi\u1ec7t cho m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ch\u00e2u: To\u1ea1i, H\u1ee3p, Du, L\u00f4, X\u01b0\u01a1ng, Khai, \u0110\u1ea1t, C\u1eeb, Ba, B\u1ed3ng, T\u01b0, Nhung, Ph\u00f9, Trung, V\u1ea1n, Qu\u1ef3, Thi c\u00f9ng ba qu\u00e2n Qu\u1ea3ng An, L\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, V\u00e2n An. L\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng Ngung, Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, ph\u1ee5 tr\u00e1ch V\u00e2n An Gi\u00e1m, l\u00e0m Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, c\u00f3 tin t\u1eeb Thi\u1ec1u Ch\u00e2u r\u1eb1ng h\u01a1n tr\u0103m binh s\u0129 T\u0129nh Giang Qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n trong th\u00e0nh \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng gi\u1eb7c ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 ch\u00e9m \u1edf ch\u1ee3.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua ban cho ho\u00e0ng \u0111\u1ec7, Khai Phong Do\u00e3n, \u00e1o ng\u1ef1, \u0111ai t\u00ea, n\u0103m tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean ng\u1ecdc, v\u00ec b\u1ec7nh c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 thuy\u00ean gi\u1ea3m.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, sai Qu\u00e1ch Qu\u00fd, Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t ngh\u00ecn d\u00e2n phu[footnote]Sai Qu\u00e1ch Qu\u00fd, Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t ngh\u00ecn d\u00e2n phu <i>(ch\u1eef 'khi\u1ec3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ebfn', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i)<\/i>[\/footnote], s\u1eeda \u0111\u00ea s\u00f4ng \u1edf huy\u1ec7n Ng\u1ee5y thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Danh Ph\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ea5y Chu Ngang, Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea9y M\u00e3, t\u1ea1m qu\u1ea3n B\u1ed3ng Ch\u00e2u, l\u00e0m t\u1ea1m qu\u1ea3n Qu\u1ea3ng An Qu\u00e2n. Khi \u0111\u00f3, gi\u1eb7c y\u00eau qu\u00e1i \u1edf C\u1eeb Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ti\u00ean c\u00f9ng h\u01a1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 v\u00f9ng qu\u00e2n gi\u1edbi, Ngang b\u00e0y k\u1ebf b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eafn. Nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f2n l\u1ea1i trong b\u1ed1n ch\u00e2u Qu\u1ea3, H\u1ee3p, Du, Ph\u00f9 li\u00ean k\u1ebft l\u00e0m y\u00eau qu\u00e1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn, d\u00e2n ch\u00fang Th\u1ee5c nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. Ngang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng Sa.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u: n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 l\u01b0u d\u00e2n th\u00ec t\u00ednh theo \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n, khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u1ea1i gia t\u0103ng ch\u1ea9n c\u1ea5p.<\/p>\n\n<p>[7] Ph\u00f3 \u0110\u00ecnh H\u00e0n, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 L\u1ec7 Ch\u00e2u, \u00e2m m\u01b0u n\u1ed5i lo\u1ea1n, ch\u1ea1y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an. Chu V\u1ecb, H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eafn v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean, b\u00e8n sai s\u1ee9 tr\u00f3i g\u1eedi v\u00e0o ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t h\u1ecfi, k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ch\u00e9m \u0110\u00ecnh H\u00e0n \u1edf ch\u1ee3 ph\u00eda t\u00e2y.<\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, v\u1eadn chuy\u1ec3n hai v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang T\u00e0o Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, l\u1ea5y Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang L\u1ee5c Quang Ph\u1ea1m l\u00e0m Kinh l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u s\u1ee9, Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Tri\u1ec7u C\u1ef1 Xuy\u00ean l\u00e0m T\u00e2y Kinh l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u s\u1ee9. <i>(Quang Ph\u1ea1m, C\u1ef1 Xuy\u00ean, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i> Ban \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, d\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tam ty ph\u1ee5 tr\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ee5 qu\u1ea3n l\u00fd l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ed5i l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan vi\u00ean trong tri\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[10] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Ph\u00f2ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin Chu Tr\u1ecbnh V\u01b0\u01a1ng b\u0103ng h\u00e0. Vua m\u1eb7c \u00e1o tang t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t [Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 <i>\"c\u1eed ai\"<\/i>, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 s\u1eeda th\u00e0nh <i>\"ph\u00e1t ai\"<\/i>], ng\u1eebng coi ch\u1ea7u trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, l\u1ec7nh \u0111\u01b0a thi h\u00e0i v\u1ec1 ch\u00f4n c\u1ea5t b\u00ean c\u1ea1nh Kh\u00e1nh L\u0103ng, g\u1ecdi l\u00e0 Thu\u1eadn L\u0103ng, truy th\u1ee5y l\u00e0 Cung \u0110\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, kh\u00f4i ph\u1ee5c M\u1eadt Ch\u00e2u th\u00e0nh An H\u00f3a qu\u00e2n [Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 <i>\"An H\u00f3a Ch\u00e2u\"<\/i>, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch <i>\"Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd\"<\/i> quy\u1ec3n 24, <i>\"T\u1ed1ng tri\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt\"<\/i> quy\u1ec3n 18, <i>\"T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\"<\/i> ph\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 5-1 s\u1eeda l\u1ea1i].<\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, c\u00e1c t\u00e2n ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t nh\u01b0 T\u1ed1ng Chu\u1ea9n t\u1eeb Ung Kh\u00e2u c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169 t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>Vua th\u1ea5y ti\u1ebfn s\u0129 V\u0169 T\u1ebf Xuy\u00ean [v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7] Tam Truy\u1ec1n l\u00e0 L\u01b0u Tu\u1ea5n t\u00e0i ch\u1ea5t k\u00e9m c\u1ecfi, \u1ee9ng \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ee9 t\u1ef1, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c h\u1ecd. T\u1ebf Xuy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u00ea v\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng. L\u00fac \u1ea5y, Ph\u01b0\u1edfng t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee7 tr\u00ec k\u1ef3 thi, Vua kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng. Nh\u00e2n d\u1ecbp, ti\u1ebfn s\u0129 T\u1eeb S\u0129 Li\u00eam c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n, t\u1ed1 c\u00e1o Ph\u01b0\u1edfng thi\u00ean v\u1ecb, ch\u1ecdn b\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n, \u0110a T\u1ed1n n\u00f3i: <i>\"C\u0169ng nghe vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> Vua b\u00e8n l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng thi ghi t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi r\u1edbt, \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi. Qu\u00fd D\u1eadu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp h\u1ecd, ch\u1ecdn m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi Chu\u1ea9n v\u00e0 S\u0129 Li\u00eam, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y b\u00fat, thi l\u1ea1i b\u00e0i th\u01a1 ph\u00fa, sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd O\u00e1nh v\u00e0 T\u1ea3 ty vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ea7u Tr\u1eafc l\u00e0m quan kh\u1ea3o th\u00ed. \u1ea4t H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169 t\u1ef1 xem x\u00e9t, l\u1ea5y hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ti\u1ebfn s\u0129, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 S\u0129 Li\u00eam, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ng\u0169 Kinh, b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Khai Nguy\u00ean l\u1ec5, ba m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Tam l\u1ec5, hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Tam Truy\u1ec1n, ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Tam S\u1eed, m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 H\u1ecdc C\u1ee9u, n\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Minh Ph\u00e1p, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed7. L\u1ea1i ban cho Chu\u1ea9n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n[footnote]c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 28, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 \u0111\u1ec1u ghi nh\u01b0 nhau. 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 30 v\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng Tuy\u1ec3n c\u1eed, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 155 ch\u01b0\u01a1ng Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Chu\u1ea9n'. X\u00e9t 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' Tuy\u1ec3n c\u1eed 7-1, 'Chu\u1ea9n' vi\u1ebft l\u00e0 'Chu\u1ea9n \u0111\u1eb3ng', theo ngh\u0129a v\u0103n, 'H\u1ed9i y\u1ebfu' \u0111\u00fang h\u01a1n.[\/footnote], \u0111\u1ec3 m\u1edf ti\u1ec7c. C\u00e1ch ch\u1ee9c Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, c\u00e1c quan kh\u1ea3o th\u00ed nh\u01b0 H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu D\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 Ph\u00e1p \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch. T\u1eeb \u0111\u00f3, thi \u0111i\u1ec7n tr\u1edf th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(Kh\u1ea3 Ph\u00e1p, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c, xem th\u00e1p Ph\u1ed5 M\u00e3n m\u1edbi s\u1eeda.<\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea5y h\u1ed3 Gi\u00e1o Thuy\u1ec1n l\u00e0m h\u1ed3 Gi\u1ea3ng V\u0169, s\u00f4ng M\u1eabn l\u00e0m s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, s\u00f4ng Ng\u0169 Tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m s\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tr\u1ea5n qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd S\u00f9ng C\u1ee7 l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. <i>(Theo 'Th\u1eadt l\u1ee5c', ch\u1ec9 ghi r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tr\u1ea5n qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3 L\u00fd S\u00f9ng C\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. C\u00f2n 'B\u00e1ch quan bi\u1ec3u' th\u00ec ch\u00e9p r\u1eb1ng S\u00f9ng C\u1ee7 t\u1eeb ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 b\u1ecb gi\u00e1ng xu\u1ed1ng l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Nay theo \u0111\u00f3, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 do t\u1ed9i g\u00ec[footnote] Ch\u1eef 't\u1ecda' <i>(t\u1ed9i)<\/i> v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[16] Ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u: d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n mu\u1ed1i t\u1eb1m n\u0103m nay, mi\u1ec5n thu\u1ebf, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n d\u1ecbch ba n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[17] C\u1ea5m ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi phi\u00ean qu\u1ed1c ho\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng bi\u1ec3n ra ngo\u00e0i.<\/p>\n\n<p>[18] Binh s\u0129 tu s\u1eeda s\u00f4ng \u1edf Ch\u00e2u Dung l\u00e0m ph\u1ea3n, gi\u1ebft quan l\u1edbn. Quan tri Ch\u00e2u Cao l\u00e0 Ph\u1ea1m Kh\u1ea3 V\u1eadn d\u1eabn d\u00e2n v\u00e0 quan l\u1ea1i hai ch\u00e2u Cao, Phan \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c. Ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00f9a thu n\u0103m nay cho d\u00e2n hai ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[19] Th\u00e1ng n\u00e0y, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u01b0\u01a1ng xa.<\/p>\n\n<p>[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tri\u1ec1u th\u1ea7n n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cho con h\u1ecd v\u00e0o l\u00e0m quan.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, con trai c\u1ee7a H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu L\u1ee5c Quang B\u1ed9i l\u00e0 Th\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c ban danh hi\u1ec7u Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, con trai c\u1ee7a Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i l\u00e0 Kh\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c ban danh hi\u1ec7u \u0110\u1ed3ng tam truy\u1ec1n xu\u1ea5t th\u00e2n, con trai c\u1ee7a H\u1eefu B\u1ed5 khuy\u1ebft Ng\u00f4 Quang Ph\u1ee5 l\u00e0 D\u1ee5ng Chi, con trai c\u1ee7a H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu L\u01b0u S\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u00e0 Truy\u1ec1n Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban danh hi\u1ec7u Xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i qua k\u1ef3 thi t\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[21] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban l\u1ec7nh h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng ni c\u00e1c ch\u00e2u. Nh\u1eefng ch\u00e2u n\u00e0o c\u00f3 s\u1ed5 t\u0103ng ni t\u1eeb m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c cho th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc kinh \u0111i\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan coi thi, l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u1ecdn k\u1ef9 nh\u1eefng li\u00eau thu\u1ed9c c\u00f3 t\u00e0i h\u1ecdc, c\u00f4ng ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Quan tri c\u1ed1ng c\u1eed c\u00f9ng v\u1edbi quan coi thi xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng c\u00e1c b\u00e0i thi ngh\u0129a[footnote]'Ngh\u0129a quy\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ed quy\u1ec3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 3\/3 m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], \u0111\u1ecbnh r\u00f5 th\u00f4ng su\u1ed1t hay kh\u00f4ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u00ec b\u00e1c b\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean gi\u1ea3 t\u1ea1o, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i k\u1ef3 thi[footnote]'Ch\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote]. C\u1ea5m vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ri\u00eang ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c, khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u1ed1 gi\u00e1c, k\u1ebb n\u00e0o t\u1ed1 gi\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau. C\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n b\u1ecb bu\u1ed9c tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n ch\u1ecbu d\u1ecbch n\u1eb7ng, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o khoa tr\u01b0\u1eddng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu cho ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 Khai Phong do\u00e3n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Thi\u00ean B\u00ecnh l\u00e0 Th\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u00edn c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[24] Kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Nam Ngh\u0129a.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, c\u1ea5m t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng qu\u00e1n \u0111\u00ednh th\u1ee7y l\u1ee5c.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n l\u00e0 'Khai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5' g\u1ed3m 200 quy\u1ec3n v\u00e0 'Ngh\u0129a To\u1ea3n' 100 quy\u1ec3n, \u0111\u1ec1u giao cho c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch thi h\u00e0nh. Ban chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i 'H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng Khai Nguy\u00ean L\u1ec5' th\u00e0nh 'H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng Th\u00f4ng L\u1ec5', k\u1ef3 thi n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u00f9ng s\u00e1ch m\u1edbi \u0111\u1ec3 h\u1ecfi.<\/p>\n\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3[footnote]Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u00e1ng n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 'K\u1ef7 Th\u00e1i T\u1ed5' ghi: M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0 'ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u00edn sang Giang Nam.' 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 1 c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 'T\u1ed1ng s\u1eed'. \u0110o\u1ea1n tr\u00ean c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh 'h\u00f4m \u0111\u00f3' l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], Vua sai L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u00edn sang Giang Nam ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n. \u0110a T\u1ed1n \u0111\u1ebfn Giang Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng Vua ch\u00faa v\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i n\u01a1i \u1ea5y. Khi tr\u1edf v\u1ec1, \u00f4ng d\u1eebng thuy\u1ec1n \u1edf c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f3a, sai ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o v\u1edbi Qu\u1ed1c ch\u1ee7 r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang tu s\u1eeda l\u1ea1i 'Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ed3 kinh', nh\u01b0ng S\u1eed qu\u00e1n l\u1ea1i thi\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c ch\u00e2u Giang \u0110\u00f4ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c xin m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ec3 \u0111em v\u1ec1.\"<\/i> Qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u1ed9i l\u1ec7nh cho vi\u1ebft l\u1ea1i, c\u1eed Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n T\u1eeb Gi\u00e1p \u0111\u1ed1c su\u1ea5t vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu su\u1ed1t \u0111\u00eam, r\u1ed3i giao cho \u00f4ng. \u0110a T\u1ed1n b\u00e8n kh\u1edfi h\u00e0nh. Nh\u1edd \u0111\u00f3, \u00f4ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecba th\u1ebf, v\u1ecb tr\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed3n, c\u00f9ng s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u nhi\u1ec1u \u00edt c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi ch\u00edn ch\u00e2u Giang Nam. Khi v\u1ec1, \u00f4ng li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng suy y\u1ebfu c\u1ee7a Giang Nam c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua khen ng\u1ee3i m\u01b0u k\u1ebf \u1ea5y, b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 \u00fd tr\u1ecdng d\u1ee5ng \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m t\u1ea1m quy\u1ec1n lo vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch '\u0110\u1ea1m b\u1ea3n truy\u1ec7n' ghi l\u00e0 'quy\u1ec1n Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n', nay theo 'Th\u1ef1c l\u1ee5c'.)<\/i><\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p \u0111\u1eb7c s\u1ea3n.<\/p>\n\n<p>[29] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ch\u00e2u L\u00ea b\u00e1o c\u00f3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c B\u1ea3o T\u1eafc t\u1eeb s\u00f4ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9 quy ph\u1ee5.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh gi\u00e1m tu b\u1ed9 s\u1eed n\u0103m \u0111\u1eddi: L\u01b0\u01a1ng, H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng, T\u1ea5n, H\u00e1n, Chu.<\/p>\n\n<p>[31] Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 'Tr\u1ecdng \u0111\u1ecbnh Th\u1ea7n n\u00f4ng b\u1ea3n th\u1ea3o' g\u1ed3m hai m\u01b0\u01a1i quy\u1ec3n. Vua vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a, cho kh\u1eafc in v\u00e0 ban h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n\n<p>[32] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Giang Nam b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, chi\u1ebfu d\u1ee5 Qu\u1ed1c ch\u1ee7 m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa m\u00ec t\u1eeb H\u1ed3 Nam v\u1ec1 c\u1ee9u t\u1ebf[footnote]Ch\u1eef 'Nam' trong c\u00e2u 'Chi\u1ebfu d\u1ee5 Qu\u1ed1c ch\u1ee7 m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa m\u00ec t\u1eeb H\u1ed3 Nam v\u1ec1 c\u1ee9u t\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 3 v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Qu\u1ed1c ch\u1ee7 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tu\u1ebf c\u1ed1ng t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ban l\u00faa m\u00ec \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[33] Giang Nam qu\u1ed1c ch\u1ee7 l\u1ea5y T\u01b0 kh\u00f4ng, ki\u00eam ph\u00e1n Tam ty Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh l\u00e0 Thang Duy\u1ec7t coi vi\u1ec7c T\u1ea3 H\u1eefu n\u1ed9i s\u1eed. Duy\u1ec7t l\u1ea5y c\u1edb tu\u1ed5i gi\u00e0, n\u01b0\u1edbc nguy, c\u1ed1 xin t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Thang Duy\u1ec7t, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch 'Th\u1eadp qu\u1ed1c k\u1ef7 ni\u00ean' x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 n\u00e0y, nay ghi ph\u1ee5 v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"M\u01b0\u1eddi l\u0103m vi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i, n\u00ean sai L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n trong s\u1ed1 c\u00e1c l\u1ec7nh l\u1ee5c, ph\u00e1n ty b\u1ea1 u\u00fd \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u00e3 qua nhi\u1ec7m k\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc[footnote]Ch\u1eef 'ty' trong 'ph\u00e1n ty b\u1ea1 u\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 3-22 m\u00e0 s\u1eeda. T\u1eeb sau \u0111\u1ec1u theo.[\/footnote], tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ghi r\u00f5 t\u00ean h\u1ecd t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, sau ba n\u0103m th\u00ec thay th\u1ebf. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, l\u1ec7nh l\u1ee5c th\u0103ng l\u00e0m quan tri\u1ec1u, ph\u00e1n ty b\u1ea1 u\u00fd th\u0103ng l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh c\u1ea5p tr\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[35] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea5y c\u1ef1u V\u0169 \u0110\u1ee9c huy\u1ec7n \u00fay l\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng Tuy\u00ean Ngh\u1ec7 l\u00e0m Mi ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, sung ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u00e2n Th\u00e0nh ch\u00e2u l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n l\u00e0 Nh\u1eadm N\u0103ng, c\u1ef1u B\u00ec huy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0 H\u1ea1 \u0110\u1ee9c S\u00f9ng, c\u1ef1u Tam Nguy\u00ean huy\u1ec7n \u00fay l\u00e0 Kh\u1ed5ng S\u00f9ng Chi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 c\u00e1c ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[36] Vua bi\u1ebft c\u00e1c vi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1i l\u1ea1m quy\u1ec1n trung th\u01b0, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0m vi\u1ec7c tham \u00f4, mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i d\u00f9ng s\u0129 nh\u00e2n, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan tuy\u1ec3n ch\u1ecdn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1, b\u00e8n tri\u1ec7u c\u00e1c c\u1ef1u nh\u00e2n l\u00e0 L\u01b0u Tr\u1ecdng Hoa[footnote]L\u01b0u Tr\u1ecdng Hoa, c\u00e1c b\u1ea3n in c\u00f9ng '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 3-22, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 'L\u01b0u Tr\u1ecdng Hoa'.[\/footnote] c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, tr\u1ef1c ti\u1ebfp r\u0103n d\u1ea1y, cho quay l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u0169. N\u1ebfu h\u1ebft n\u0103m kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, s\u1ebd th\u0103ng l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh c\u1ea5p tr\u00ean; n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat sai ph\u1ea1m, s\u1ebd b\u1ecb nghi\u00eam tr\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[37] Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0u Hi C\u1ed5, v\u00ec b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u00e2n, li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng b\u1ed1n bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n\n<p>[38] Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 T\u00edn, nh\u1eadn chi\u1ebfu mua g\u1ed7 \u1edf v\u00f9ng T\u1ea7n, L\u0169ng, \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1edbn, \u0111\u1ebfn khi tr\u1edf v\u1ec1, b\u1ecb b\u1ed9 h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o. Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Trung M\u00e2u, nghe tin vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, li\u1ec1n t\u1ef1 s\u00e1t t\u1ea1i nh\u00e0 tr\u1ea1m.<\/p>\n<p>Vua sai Ty hu\u00e2n lang trung, Gi\u00e1m t\u1ea1i kinh th\u01b0\u01a1ng thu\u1ebf v\u1ee5 T\u00f4 Hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u1eaft gi\u1eef r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. V\u1ee3 c\u1ee7a H\u1eefu th\u1eadp di, Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2u T\u1ea7n M\u00e3 Th\u00edch l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn. Th\u1ee7 T\u00edn t\u1eebng d\u00f9ng g\u1ed7 \u0111\u00f3ng b\u00e8 \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng Th\u00edch, Hi\u1ec3u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 ri\u00eang \u1ea5y d\u00e2ng l\u00ean. Vua \u0111ang \u0111\u1ecbnh tha t\u1ed9i, nh\u01b0ng Hi\u1ec3u ki\u00ean quy\u1ebft y\u00eau c\u1ea7u x\u1eed Th\u00edch theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Th\u00edch b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec1u b\u1ecb v\u1ea1 l\u00e2y, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 s\u1ea3n, v\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thu h\u1ed3i. Vua h\u00e0i l\u00f2ng, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, phong Hi\u1ec3u l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 s\u1ef1, sau \u0111\u00f3 th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m t\u1ea1i kinh th\u01b0\u01a1ng thu\u1ebf v\u1ee5.<\/p>\n<p>Hi\u1ec3u kh\u00f4ng c\u00f3 con trai, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4 con g\u00e1i r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd, nh\u01b0ng c\u0169ng qua \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc Hi\u1ec3u, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do Hi\u1ec3u qu\u00e1 kh\u1eaft khe m\u00e0 ra.<\/p>\n\n<p>[39] Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n xem g\u1eb7t l\u00faa.<\/p>\n\n<p>[40] Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u1ea9m Ngh\u0129a Lu\u00e2n s\u1ed1ng trong ng\u00f4i nh\u00e0 nh\u1ecf h\u1eb9p, nh\u01b0ng v\u1eabn an nhi\u00ean t\u1ef1 t\u1ea1i. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, nhi\u1ec1u k\u1ebb quy\u1ec1n qu\u00fd \u0111\u00e3 l\u00e9n l\u00fat mua g\u1ed7 qu\u00fd \u1edf v\u00f9ng T\u1ea7n, L\u0169ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 ri\u00eang. Khi vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, h\u1ecd \u0111\u1ec1u t\u1ef1 \u0111\u1ebfn x\u01b0ng t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua. Ngh\u0129a Lu\u00e2n c\u0169ng t\u1eebng mua g\u1ed7 \u0111\u1ec3 x\u00e2y ch\u00f9a cho m\u1eb9, b\u00e8n t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua c\u01b0\u1eddi v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi Ngh\u0129a Lu\u00e2n: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n.\"<\/i> Bi\u1ebft nh\u00e0 c\u1ee7a Ngh\u0129a Lu\u00e2n v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, Vua li\u1ec1n sai trung s\u1ee9 mang b\u1ea3n v\u1ebd v\u00e0 ch\u1ec9 huy 500 th\u1ee3 \u0111\u1ebfn s\u1eeda ch\u1eefa. Ngh\u0129a Lu\u00e2n b\u00ed m\u1eadt n\u00f3i v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 r\u1eb1ng mu\u1ed1n c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u00f3 quy m\u00f4 nh\u1ecf g\u1ecdn. S\u1ee9 gi\u1ea3 t\u00e2u l\u1ea1i, Vua c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1i \u00fd \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp khoa thi ch\u1ecdn k\u1ebb s\u0129, ph\u00e2n ch\u1ee9c quan n\u01a1i b\u1ed9 m\u00e1y h\u00e0nh ch\u00ednh, l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p, kh\u00e1c v\u1edbi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu vi\u1ec7c th\u1eadt gi\u1ea3 l\u1eabn l\u1ed9n, s\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n danh th\u1ef1c, n\u00ean c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ed7n t\u1ea1p. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 k\u1ebb m\u1ea1o nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf l\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m quan l\u00e2m th\u1eddi, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ec5 c\u1ee7a kh\u00e1ch ti\u1ebfp ki\u1ebfn quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3 m\u1ea1o v\u0103n th\u01b0, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i h\u1ee7y b\u1ecf nh\u1eefng gi\u1ea5y t\u1edd \u1ea5y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua thi tuy\u1ec3n ho\u1eb7c t\u1eebng nh\u1eadm ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, m\u1edf ti\u1ec7c b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y \u0111i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed ng\u01b0\u1eddi C\u1ef1 D\u00e3 l\u00e0 Ph\u00f9ng B\u1ec9nh l\u00e0m th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u1edf ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. Vua ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed, chuy\u00ean t\u00e2m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u00e1c quan thu\u1ed9c ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd. Vua t\u1eebng tri\u1ec7u Ph\u00f9ng B\u1ec9nh \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ecdc 'H\u00e1n th\u01b0', th\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch Chi v\u00e0 Vu \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c x\u1eed \u00e1n, thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n oan, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm mong m\u1ecfi \u1edf khanh.\"<\/i> Vua ban \u00e1o t\u00eda v\u00e0 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[44] T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u1ee7a Nam H\u00e1n l\u00e0 \u0110inh Li\u1ec5n nghe tin L\u0129nh Nam \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, b\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u x\u01b0ng theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a cha l\u00e0 \u0110inh B\u1ed9 L\u0129nh. Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, phong \u0110inh Li\u1ec5n l\u00e0m T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 phong ch\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 cho \u0110inh Li\u1ec5n c\u00f3 \u0111o\u1ea1n: <i>\"K\u00ednh tu\u00e2n m\u1ec7nh cha, h\u1ed5 th\u1eb9n th\u1edd n\u01b0\u1edbc ng\u1ee5y.\"<\/i> C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi trong bi\u1ec3u c\u1ee7a \u0110inh Li\u1ec5n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[45] Hai vi\u1ec7n tu\u1ea7n tra qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1ea3 h\u1eefu \u1edf kinh th\u00e0nh, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c tra x\u00e9t \u00e1n ki\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khai Phong ph\u1ee7 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c nha hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 ph\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu thay th\u1ebf b\u1eb1ng c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n. Ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 6 <i>(Qu\u00fd M\u00f9i)<\/i>, l\u1ea5y c\u1ef1u huy\u1ec7n l\u1ec7nh Qu\u00e1n \u0110\u00e0o l\u00e0 L\u00fd Ng\u1ea1c l\u00e0m quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba ki\u00eam t\u1ea3 qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m, huy\u1ec7n l\u1ec7nh An Phong l\u00e0 Tri\u1ec7u Trung Ho\u00e0nh l\u00e0m \u0111\u1ea1i ph\u1ee7 t\u1ef1 th\u1eeba ki\u00eam h\u1eefu qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin \u0111\u1ed3ng tri ch\u00e2u, B\u1ea3o T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Do\u00e3n S\u00f9ng Kha qua \u0111\u1eddi. Vua ban chi\u1ebfu \u01b0u \u00e1i, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c th\u1ecb trung, sai trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng tang l\u1ec5, \u0111\u01b0a v\u1ec1 an t\u00e1ng \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp h\u01a1n 700 l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan trong kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n. Vua th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t v\u00e0 th\u1eed vi\u1ec7c, ra l\u1ec7nh cho 400 ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 qu\u00ea l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/p>\n\n<p>[48] Ban \u0111\u1ea7u, L\u00fd Khi\u00eam B\u1ea1c r\u1eddi kh\u1ecfi Th\u1ea5p ch\u00e2u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi nhi\u1ec1u l\u1ea7n vi ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt, n\u00ean l\u1ea1i d\u00f9ng Khi\u00eam B\u1ea1c l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Th\u1ea5p ch\u00e2u. D\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi vui m\u1eebng khi Khi\u00eam B\u1ea1c \u0111\u1ebfn, c\u00f9ng nhau ra \u0111\u00f3n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Khi\u00eam B\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi B\u1eafc H\u00e1n, li\u00ean ti\u1ebfp h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y tr\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Khi\u00eam B\u1ea1c l\u1ea1i l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Th\u1ea5p ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 5, nay ghi ch\u00e9p c\u00f9ng \u1edf \u0111\u00e2y. S\u00e1ch 'C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed - Th\u1ebf gia' ch\u00e9p r\u1eb1ng n\u0103m sau qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e2m ph\u1ea1m Lam ch\u00e2u, Th\u1ea1ch ch\u00e2u[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'C\u1ed1c ch\u00e2u', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'Th\u1ea1ch ch\u00e2u'. Theo 'Th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 290, ph\u1ea7n H\u1eadu Chu k\u1ef7 1, v\u00e0 'Th\u1eadp qu\u1ed1c xu\u00e2n thu' quy\u1ec3n 112, b\u1ea3ng \u0111\u1ecba l\u00fd li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c ph\u1ee7, ch\u00e2u thu\u1ed9c B\u1eafc H\u00e1n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 Th\u1ea1ch ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'C\u1ed1c ch\u00e2u'. 'Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd' quy\u1ec3n 42, ph\u1ea7n H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o c\u0169ng c\u00f3 Th\u1ea1ch ch\u00e2u. 'C\u1ed1c ch\u00e2u' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y tr\u1ea1i c\u1ee7a ta. T\u1ee9c l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[49] N\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[50] Ban \u0111\u1ea7u, d\u00e2n Th\u1ee5c n\u1ed9p hai lo\u1ea1i thu\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng v\u1ea3i l\u1ee5a \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf[footnote]'Sung chi\u1ebft', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Theo 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2 ch\u00e9p 'Chi\u1ebft sung', 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' quy\u1ec3n 185, chi\u1ebfu v\u1ec1 vi\u1ec7c thu thu\u1ebf l\u1ee5a v\u1ea3i \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, th\u00ec ch\u00e9p 'Chi\u1ebft n\u1ea1p'.[\/footnote], v\u1ec1 sau gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u00e0ng cao, nh\u01b0ng quan ph\u1ee7 thu thu\u1ebf v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169. Vua lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i cho d\u00e2n, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2y Xuy\u00ean, ph\u00e0m d\u00f9ng v\u1ea3i l\u1ee5a \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0m Ty h\u1ed9 Tham qu\u00e2n. Th\u1ee9 s\u1eed v\u00ec \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 lang n\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi \u00f4ng r\u1ea5t l\u1ec5 \u0111\u1ed9. \u0110\u1ebfn khi H\u1ec1 T\u1ef1 l\u00e0m ch\u00e2u m\u1ee5c[footnote]Ch\u1eef 'tri' trong 'H\u1ec1 T\u1ef1 tri ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 h\u1ea1, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 278 truy\u1ec7n L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], H\u1ec1 T\u1ef1 chi\u1ec1u theo \u00fd t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i li\u1ec1n ng\u1ea1o m\u1ea1n ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1ec5 b\u00e1i n\u01a1i \u0111\u00ecnh th\u1ef1[footnote]Ch\u1eef 'Ch\u00ed' trong 'Ch\u00ed t\u1eafc c\u1ee9 th\u1ee5 \u0111\u00ecnh tham' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, b\u00e8n b\u1ed9c l\u1ed9 l\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn. H\u1ec1 T\u1ef1 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ed5i gi\u1eadn. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng t\u1eebng vi\u1ebft v\u0103n ch\u1ebf gi\u1ec5u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, H\u1ec1 T\u1ef1 b\u00e8n tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn n\u00f3i chuy\u1ec7n, ng\u1ea7m sai quan l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi l\u1eeba g\u1ea1t gia nh\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i v\u0103n \u0111\u00f3, r\u1ed3i l\u1eadp t\u1ee9c xi\u1ec1ng x\u00edch \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua tha t\u1ed9i cho \u00f4ng, nh\u01b0ng t\u01b0\u1edbc h\u1ebft quan t\u1ecbch v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Linh V\u0169.<\/p>\n\n<p>Con trai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 L\u00f4i H\u1eefu L\u00e2n, nghi ng\u1edd Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u00e8n \u00e9p cha m\u00ecnh, n\u00ean ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u00ecm c\u00e1ch b\u00e1o th\u00f9. Khi \u0111\u00f3, quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu l\u00e0 H\u1ed3 T\u00e1n v\u00e0 L\u00fd Kh\u1ea3 \u0110\u1ed9 t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u00e3 l\u00e2u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u01b0\u1eddng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 v\u00e0 nh\u1edd v\u1ea3. B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed9ng c\u00f9ng L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed7 c\u00f9ng khoa, H\u1eefu L\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u0110\u1ed9ng, \u0110\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng nh\u1edd H\u1eefu L\u00e2n lo vi\u1ec7c nh\u00e0.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, \u0110\u1ed9ng nh\u1edd H\u1eefu L\u00e2n mua n\u1eeda th\u1ecfi b\u1ea1c, r\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi H\u1eefu L\u00e2n: <i>\"C\u00e1i n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng H\u1ed3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.\"<\/i> H\u1ed3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed3 T\u00e1n. H\u1eefu L\u00e2n c\u0169ng th\u01b0\u1eddng lui t\u1edbi nh\u00e0 H\u1ed3 T\u00e1n, n\u00ean \u0110\u1ed9ng m\u1edbi n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>L\u00fac \u1ea5y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9: Quan ch\u1ee9c nhi\u1ec7m ch\u1ee9c ba l\u1ea7n m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 gi\u1ea5y t\u1edd gi\u1ea3i nhi\u1ec7m, cho ph\u00e9p n\u1ed9p \u0111\u01a1n l\u00ean h\u1eefu ty, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o thi v\u00e0 x\u00e9t tuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>H\u1eefu L\u00e2n v\u1ed1n c\u00f3 quan h\u1ec7 giao thi\u1ec7p v\u1edbi L\u01b0u V\u0129, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kia t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1i. H\u1eefu L\u00e2n bi\u1ebft r\u1eb1ng L\u01b0u V\u0129 tuy \u0111\u00e3 ba l\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c nh\u01b0ng m\u1ed9t l\u1ea7n b\u1ecb m\u1ea5t gi\u1ea5y t\u1edd gi\u1ea3i nhi\u1ec7m. Ng\u01b0\u1eddi anh c\u1ee7a V\u0129 l\u00e0 S\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129[footnote]Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' tr\u01b0\u1edbc 'ti\u1ebfn s\u0129 S\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng trong T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 278, T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u00e3 l\u00e0m con d\u1ea5u gi\u1ea3 cho V\u0129 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn b\u1ed9 L\u1ea1i.<\/p>\n<p>H\u1eefu L\u00e2n b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Phu gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba, trong ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, nh\u01b0ng vi\u1ec7n c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bao che.<\/p>\n<p>Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, h\u1ea1 l\u1ec7nh \u0111\u01b0a h\u1ebft xu\u1ed1ng ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t s\u1ef1 th\u1eadt, t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi ng\u1edd Ph\u1ed5. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh, Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh th\u0103ng l\u00ean \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, L\u01b0u V\u0129 b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m b\u00eau \u0111\u1ea7u. Tri\u1ec7u Phu c\u00f9ng \u0110\u1ed9ng, S\u00e2n, T\u00e1n, Kh\u1ea3 \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf danh ph\u1eadn, T\u00e1n v\u00e0 Kh\u1ea3 \u0110\u1ed9 c\u00f2n b\u1ecb t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n. Phong cho H\u1eefu L\u00e2n l\u00e0m Ch\u00ednh t\u1ef1 B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129. T\u1eeb \u0111\u00f3, H\u1eefu L\u00e2n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u b\u1ecb b\u1ec7nh, ban ng\u00e0y th\u1ea5y L\u01b0u V\u0129 v\u00e0o nh\u00e0 l\u1ea5y g\u1eady \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng. H\u1eefu L\u00e2n k\u00eau g\u00e0o, ti\u1ebfng vang ra ngo\u00e0i, v\u00e0i ng\u00e0y sau th\u00ec ch\u1ebft.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110\u1ed9ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh ph\u1eadn, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[52] C\u1ea5m d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf L\u0129nh Nam b\u1eaft voi, t\u1ecbch thu v\u0169 kh\u00ed giao l\u00ean quan ph\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[53] Mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m nay cho d\u00e2n ch\u00e2u Dung.<\/p>\n\n<p>[54] B\u1ecf ch\u00e2u L\u00e3ng[footnote]Ch\u00e2u L\u00e3ng nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00e2u L\u0169ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd quy\u1ec3n 164 \u0111i\u1ec1u Khang ch\u00e2u, T\u1ed1ng tri\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt quy\u1ec3n 19 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote], kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Xu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u T\u1ea7m[footnote]Ch\u00e2u T\u1ea7m nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00e2u T\u1ea7m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 135 th\u00e1ng 5 ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd quy\u1ec3n 163, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 7.20 v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 90 \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote], ch\u00e2u T\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[56] Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 khi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 th\u00ec chuy\u00ean quy\u1ec1n, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111a ph\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u01b0a \u00f4ng. Vua ban \u0111\u1ea7u nghe theo l\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec1n, \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, nh\u01b0ng r\u1ed3i th\u00f4i. L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n \u0111ang \u1edf H\u00e0n L\u00e2m, nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, li\u1ec1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i x\u1ea5u v\u00e0 ch\u1ec9 tr\u00edch Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, l\u1ea1i c\u00f2n t\u00e2u r\u1eb1ng Ph\u1ed5 t\u1eebng l\u1ea5y \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y v\u01b0\u1eddn rau c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Th\u1ef1c, m\u1edf r\u1ed9ng nh\u00e0 c\u1eeda, x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1n tr\u1ecd, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a d\u00e2n. Vua h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng, Ph\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n ch\u1ec9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u1eefng vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0m, th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua im l\u1eb7ng. T\u1eeb khi L\u00fd S\u00f9ng C\u1ee7 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, Vua \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 ch\u00fat xa c\u00e1ch v\u1edbi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5[footnote]ch\u1eef '\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u1eef', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 s\u1eeda[\/footnote], \u0111\u1ebfn khi Tri\u1ec7u Phu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i, \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 c\u00e0ng suy gi\u1ea3m.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh, L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh c\u00f9ng Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 thay nhau c\u1ea7m \u1ea5n, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u khi t\u1ea5u s\u1ef1, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n quy\u1ec1n c\u1ee7a Ph\u1ed5.<\/p>\n\n<p>[57] D\u1ecbch Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Duy Trung qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Duy Trung t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, r\u1ea5t hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e1ch v\u1edf, th\u00f4ng th\u1ea1o binh ph\u00e1p, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c. Khi \u1edf D\u1ecbch Ch\u00e2u, \u00f4ng tu s\u1eeda \u0111\u1ed3n l\u0169y, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi binh s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng h\u1ecd. M\u1ed7i l\u1ea7n d\u00f9ng binh tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean \u1ea3i[footnote]Ch\u1eef 't\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n h\u1ea1, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n H\u1ea1 Duy Trung s\u1eeda[\/footnote], ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u0111\u00e2u th\u1eafng \u0111\u00f3, danh ti\u1ebfng l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an khi\u1ebfp s\u1ee3, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m ch\u00fang kh\u00f4ng d\u00e1m qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u nh\u1edd c\u1eady \u00f4ng. Khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, li\u1ec1n phong cho con trai \u00f4ng l\u00e0 Chi\u00eau \u0110\u1ed9 l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n\n<p>[58] S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf c\u1eeda D\u01b0\u01a1ng L\u01b0u thu\u1ed9c V\u1eadn Ch\u00e2u, l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf huy\u1ec7n Ho\u1ea1ch Gia thu\u1ed9c Ho\u00e0i Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[59] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho 2000 h\u01b0\u01a1ng binh \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u v\u00e0 300 h\u01b0\u01a1ng binh \u1edf S\u00e2m Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf cho gia \u0111\u00ecnh m\u1ed9t n\u0103m, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hai n\u0103m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00e0nh doanh, nh\u01b0ng b\u1ea3n k\u1ef7 kh\u00f4ng ghi r\u00f5, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[60] M\u00f9a h\u1ea1 n\u00e0y, \u0110\u00f4 qu\u1ef7 ch\u1ee7 xuy\u00ean Cung B\u1ed9 l\u00e0 Quy \u0111\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n A Ph\u1ee5 c\u00f9ng ch\u1ee7 t\u1ed9c man L\u01b0\u1ee1ng L\u00e2m sau n\u00fai l\u00e0 V\u1eadt Nhi c\u00f3 l\u1eddi qua ti\u1ebfng l\u1ea1i b\u1ea5t h\u00f2a, V\u1eadt Nhi \u0111em qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u00e1c th\u00e0nh l\u0169y xuy\u00ean Cung B\u1ed9, gi\u1ebft h\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. A Ph\u1ee5 b\u00e1o l\u00ean L\u00ea Ch\u00e2u, ch\u00e2u t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0 an \u1ee7i, ch\u1ec9 d\u1ee5 m\u1ed7i b\u00ean gi\u1eef l\u1ea5y bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau.<\/p>\n\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7 c\u1eed c\u00e1c nha hi\u1ec7u l\u00e0m ch\u1ee9c M\u00e3 b\u1ed9 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu v\u00e0 ph\u00e1n quan x\u00e9t \u00e1n, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c x\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, m\u00f9ng 1, Vua ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ed5i M\u00e3 b\u1ed9 vi\u1ec7n th\u00e0nh T\u01b0 kh\u1ea5u vi\u1ec7n, l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, c\u1eedu kinh, ng\u0169 kinh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n c\u00f3 t\u01b0 c\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0m T\u01b0 kh\u1ea5u tham qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[62] Sai H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n, Nh\u00e0n c\u1ee9u s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng M\u1ef9 \u0111i s\u1ee9 Giao ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Chi\u00eau Vi\u1ec5n, Tr\u1ecdng M\u1ef9, ch\u01b0a r\u00f5 xu\u1ea5t x\u1ee9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[63] D\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Qu\u1ea3ng Nam n\u1ed9p thu\u1ebf g\u1ea1o, th\u1eddi L\u01b0u S\u01b0\u1edfng m\u1ed7i th\u1ea1ch ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng th\u00eam 160 ti\u1ec1n, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea5y 10 ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[64] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch.<\/p>\n\n<p>[65] Trung th\u01b0 d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u1eed T\u1ea3 b\u1ed5 khuy\u1ebft T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, tuy\u1ec3n th\u1ee5 l\u00e0m Tam ty h\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, ban 100 v\u1ea1n ti\u1ec1n. C\u00f3 ch\u1ee7 l\u1ea1i Gi\u00e1c c\u00f4 l\u00e0 V\u0169 Hi Li\u1ec5n c\u00f9ng h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u1ee3 thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m h\u01a1n 30 v\u1ea1n quan, b\u1ecb giam c\u1ea7m nhi\u1ec1u n\u0103m, hao h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i. Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf, l\u1ea1i xin cho b\u00e1ch quan gi\u1ea3m b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[66] Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n T\u1ed1ng Duy Trung b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1ec1 l\u00e0m d\u00e2n, v\u00ec khi l\u00e0m tri H\u00e0o ch\u00e2u c\u00f3 h\u00e0nh vi b\u1ea5t ch\u00ednh, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, tra x\u00e9t ra s\u1ef1 th\u1eadt n\u00ean b\u1ecb x\u1eed.<\/p>\n\n<p>[67] Th\u1eddi M\u1ea1nh S\u01b0\u1edfng, d\u00e2n T\u00e2y Xuy\u00ean khi g\u1ea3 con g\u00e1i, t\u01b0 trang \u0111\u1ec1u b\u1ecb khai b\u00e1o \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, th\u00e1ng 8, Vua ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc T\u00e2n vi\u00ean xem l\u00faa.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u01b0\u1eddi n\u01a1i th\u1ea3o d\u00e3 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u1eeda s\u00f4ng. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban cho \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc v\u1ecb \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u.<\/p>\n\n<p>[70] H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft T\u00f4 \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c v\u1ee5, v\u00ec \u0111\u1ec3 m\u00f4n nh\u00e2n c\u1ea7m kho\u00e1n t\u01b0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a qua s\u00f4ng Ho\u00e0i. \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng l\u00e0 con c\u1ee7a V\u0169 Khu\u00ea.<\/p>\n<p><i>(V\u0169 Khu\u00ea, xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u n\u0103m Thi\u00ean Ph\u00fac 12.)<\/i><\/p>\n\n<p>[71] Suy quan qu\u00e2n s\u1ef1 T\u1ee9 ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ea7u T\u1ebf b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, b\u00e3i ch\u1ee9c, v\u00ec khi \u1ee9ng thi B\u1ea1t t\u1ee5y khoa \u0111\u00e3 nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m b\u00e0i, \u0111\u1ebfn nay b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng tam th\u00e0nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>Ph\u1ed5 m\u1ed9t m\u00ecnh l\u00e0m Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi n\u0103m, b\u00ecnh t\u0129nh v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, l\u1ea5y vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, Vua tin t\u01b0\u1edfng d\u1ef1a v\u00e0o \u00f4ng, n\u00ean Ph\u1ed5 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1edbn. C\u00f3 l\u1ea7n \u00f4ng mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, nh\u01b0ng do kh\u00f4ng h\u1ee3p \u00fd Vua n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. H\u00f4m sau, Ph\u1ed5 l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u l\u00ean, v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. H\u00f4m sau n\u1eefa, \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, x\u00e9 t\u1edd t\u1ea5u n\u00e9m xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng Ph\u1ed5 v\u1eabn gi\u1eef v\u1ebb m\u1eb7t b\u00ecnh th\u1ea3n, t\u1eeb t\u1ed1n nh\u1eb7t t\u1edd t\u1ea5u v\u1ec1 v\u00e1 l\u1ea1i. H\u00f4m sau, \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean. Vua ch\u1ee3t hi\u1ec3u, b\u00e8n ch\u1ea5p thu\u1eadn t\u1edd t\u1ea5u. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 sau n\u00e0y qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i l\u00e0 x\u1ee9ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ph\u1ed5 c\u1ed1 g\u1eafng xin cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u00e3 kh\u00f4ng cho th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u00ec sao?\"<\/i> Ph\u1ed5 \u0111\u00e1p: <i>\"H\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb \u00e1c, ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p c\u00f4ng lao, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd x\u01b0a nay. H\u01a1n n\u1eefa, h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng l\u00e0 c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a ri\u00eang B\u1ec7 h\u1ea1, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y \u00fd \u0111\u1eafc ch\u00ed hay s\u00e2n h\u1eadn m\u00e0 \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe, \u0111\u1ee9ng d\u1eady, Ph\u1ed5 \u0111i theo. Vua v\u00e0o cung, Ph\u1ed5 \u0111\u1ee9ng \u1edf c\u1eeda cung, r\u1ea5t l\u00e2u kh\u00f4ng r\u1eddi, cu\u1ed1i c\u00f9ng Vua \u0111\u00e0nh nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, trong bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn, m\u01b0a \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng d\u1eef d\u1ed9i, Vua kh\u00f4ng vui. M\u01b0a l\u00e2u kh\u00f4ng t\u1ea1nh, Vua t\u1ecf ra gi\u1eadn d\u1eef, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u khi\u1ebfp s\u1ee3. Ph\u1ed5 li\u1ec1n t\u00e2u: <i>\"B\u1ec1 ngo\u00e0i d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang mong m\u01b0a, cu\u1ed9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec, ch\u1ec9 \u01b0\u1edbt l\u1ec1u tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u00e1o nh\u1ea1c c\u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i. L\u00fac n\u00e0y m\u01b0a r\u1ea5t qu\u00fd, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, \u00e2m nh\u1ea1c ch\u00ednh h\u1ee3p th\u1eddi, xin h\u00e3y cho nh\u1ea1c c\u00f4ng t\u1ea5u nh\u1ea1c d\u01b0\u1edbi m\u01b0a.\"<\/i> Vua r\u1ea5t vui, y\u1ebfn ti\u1ec7c k\u1ebft th\u00fac. Ph\u1ed5 t\u00f9y c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u00fd Vua nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>Ph\u1ed5 t\u1eebng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t chi\u1ebfc b\u00ecnh s\u1ee9 l\u1edbn trong ph\u00f2ng l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u1eefng t\u1edd bi\u1ec3u t\u1eeb trong ngo\u00e0i m\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m, th\u00ec n\u00e9m v\u00e0o b\u00ecnh, r\u1ed3i bu\u1ed9c l\u1ea1i \u0111\u1ed1t \u0111i, n\u00ean \u00f4ng nh\u1eadn nhi\u1ec1u l\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch, c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>Sau khi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 ra tr\u1ea5n, \u00f4ng d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 ph\u00e2n tr\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cho r\u1eb1ng th\u1ea7n khinh su\u1ea5t b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 Khai Phong do\u00e3n, ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 v\u1ed1n trung hi\u1ebfu to\u00e0n \u0111\u1ee9c, h\u00e1 c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u00ea tr\u00e1ch? Hu\u1ed1ng chi, khi Chi\u00eau Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7nh n\u1eb7ng, th\u1ea7n th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 tham d\u1ef1 nghe l\u1eddi di m\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u th\u1ea7n ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ec7 h\u1ea1, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n soi x\u00e9t.\"<\/i> Vua t\u1ef1 tay ni\u00eam phong th\u01b0 n\u00e0y, c\u1ea5t gi\u1eef trong kim qu\u1ef9.<\/p>\n<p><i>(Tr\u00edch t\u1eeb 'M\u01b0a Trong T\u00e1c L\u1ea1c', theo '\u0110inh V\u1ecb \u0110\u00e0m L\u1ee5c'. Th\u00e1i t\u1ed5 th\u01b0\u1eddng t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn v\u00e0o m\u00f9a thu, kh\u00f4ng r\u00f5 n\u0103m n\u00e0o. Theo 'Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 H\u00e0nh Tr\u1ea1ng', s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 5, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn T\u00e2n Th\u1ee7y Cai, t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn.<\/p>\n\n<p>[74] Th\u00e1ng n\u00e0y, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n d\u00e2ng t\u00e2u xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed1n m\u00f9a, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ed1i, m\u1ed7i qu\u00fd m\u1ed9t l\u1ea7n d\u1eabn \u0111\u1ed1i, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y. L\u00fac \u0111\u00f3, qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Kinh, Ho\u00e0nh, kh\u1eafc ph\u1ee5c L\u01b0\u01a1ng, \u00cdch, h\u1ea1 giao, Qu\u1ea3ng, m\u1edf r\u1ed9ng l\u00e3nh th\u1ed5, n\u00ean quan ch\u1ee9c thi\u1ebfu h\u1ee5t nhi\u1ec1u. V\u00ec v\u1eady, h\u00e0ng n\u0103m th\u01b0\u1eddng t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u00f3ng tuy\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng tuy\u1ec3n n\u1ed9p h\u1ed3 s\u01a1 t\u1ea1i Nam T\u00e0o, sau khi x\u00e9t duy\u1ec7t \u0111\u01b0a v\u1ec1 Thuy\u00ean ty s\u1eafp x\u1ebfp b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Sau \u0111\u00f3, do c\u00e1c b\u1ed9 thi\u1ebfu quan, l\u1ea1i \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu mi\u1ec5n l\u1ea5y gi\u1ea3i, \u1ee9ng tuy\u1ec3n b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"ph\u00f3ng tuy\u1ec3n\"<\/i>, d\u1ea7n th\u00e0nh l\u1ec7. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn theo qu\u00fd ch\u1ec9 c\u00f2n danh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ef1c ch\u1ea5t.<\/p>\n<p><i>(Theo 'B\u1ea3n Ch\u00ed', 'Th\u1ef1c L\u1ee5c' kh\u00f4ng ghi, 'H\u1ed9i Y\u1ebfu' th\u00ec n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed1n m\u00f9a v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 9, c\u00f3 l\u1ebd sai ch\u1eef.)<\/i><\/p>\n\n<p>[75] Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, quy\u1ec1n ph\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ea7n Ng\u1ea1c b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, T\u1ee9 m\u00f4n b\u00e1c s\u0129 Gi\u1ea3i T\u1ed1n b\u1ecb x\u00f3a t\u00ean kh\u1ecfi quan ch\u1ee9c th\u00e0nh d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u do gi\u00e1m sinh T\u1eeb Nh\u01b0\u1ee3ng N\u0103ng t\u1ed1 c\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[76] \u1ede L\u0129nh Nam, b\u1ecdn gi\u1eb7c v\u1eabn ch\u01b0a d\u1eb9p y\u00ean. Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ph\u00e1i \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o Quang Th\u1ef1c l\u00e0m Ch\u01b0 ch\u00e2u \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. Quang Th\u1ef1c \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u1eaft gi\u1ebft ch\u00fang, v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean b\u00ecnh.<\/p>\n\n<p>[77] L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u00ec b\u1ec7nh xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba.<\/p>\n<p>D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u1ed1n l\u00e0 nguy\u00ean l\u00e3o trong ph\u1ee7 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng. Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, L\u00fd X\u1eed V\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc, D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec1m nhi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd. Khi X\u1eed V\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i, D\u01b0 Kh\u00e1nh t\u1eeb Giang L\u0103ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, Th\u01b0\u1ee3ng h\u1ecfi k\u1ef9 v\u1ec1 chuy\u1ec7n X\u1eed V\u00e2n, D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u k\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. \u0110\u1ebfn khi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd Th\u01b0\u1ee3ng, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u tranh nhau h\u00e3m h\u1ea1i, ch\u1ec9 c\u00f3 D\u01b0 Kh\u00e1nh m\u1ed9t m\u00ecnh bi\u1ec7n minh, \u00fd Th\u01b0\u1ee3ng m\u1edbi d\u1ea7n ngu\u00f4i, b\u1ea5y gi\u1edd ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u khen \u00f4ng l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3.<\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 Khai Phong do\u00e3n Quang Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng. <i>(Theo 'T\u1ed1ng s\u1eed' ch\u00e9p l\u00e0 'phong l\u00e0m T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng ki\u00eam Th\u1ecb trung.')<\/i> S\u01a1n Nam T\u00e2y \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Quang M\u1ef9 l\u00e0m V\u0129nh H\u01b0ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung; ho\u00e0ng t\u1eed Qu\u00fd Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0110\u1ee9c Chi\u00eau l\u00e0m S\u01a1n Nam T\u00e2y \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ed3ng B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh l\u00e0m M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang; Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang Th\u1ea9m Ngh\u0129a Lu\u00e2n l\u00e0m Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u00edn ki\u00eam Th\u1ecb trung; Quy \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Cao Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea9m K\u1ef3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00e1n tam ty S\u1edf Chi\u00eau Ph\u1ee5 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[79] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, T\u0129nh Giang ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'T\u0129nh Giang' l\u00e0 'T\u0129nh Giang', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i. Xem 'V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng Chi D\u01b0 \u0111\u1ecba k\u1ef7 th\u1eafng' <i>(d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 'K\u1ef7 th\u1eafng')<\/i> quy\u1ec3n 103, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Quang H\u00f3a, th\u0103ng Qu\u1ebf Qu\u1ea3n l\u00e0m T\u0129nh Giang qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9, nh\u00e0 Nam H\u00e1n v\u00e0 nh\u00e0 T\u1ed1ng v\u1eabn theo \u0111\u00f3.[\/footnote], \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ngh\u0129a l\u00e0m Ki\u1ebfn V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9. T\u1eeb khi H\u00e0n Tr\u1ecdng U\u00e2n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, trong s\u00e1u n\u0103m kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi l\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng Ngh\u0129a \u0111\u1ea3m nh\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9ng tr\u00ean t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t l\u01b0u d\u00e2n, ai t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u1ed7i h\u1ed9 n\u0103m ngh\u00ecn ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[82] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c c\u1eeda \u0111i\u1ec7n \u1edf T\u00e2y kinh \u0111\u1eb7t k\u00edch theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u01b0 \u0110\u00f4ng kinh.<\/p>\n\n<p>[83] Giang Nam N\u1ed9i s\u1eed x\u00e1 nh\u00e2n Phan H\u1eefu c\u00f9ng H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00fd B\u00ecnh <i>(B\u00ecnh, xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb n\u0103m C\u00e0n H\u1eefu th\u1ee9 nh\u1ea5t)<\/i> r\u1ea5t th\u00e2n thi\u1ebft[footnote] 'T\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng th\u00e2n thi\u1ec7n', ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ebfn', nay c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 3 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote]. Phan H\u1eefu th\u00edch chuy\u1ec7n th\u1ea7n ti\u00ean. L\u00fd B\u00ecnh kh\u00e1 am hi\u1ec3u thu\u1eadt tu luy\u1ec7n d\u01b0\u1ee1ng sinh, l\u1eddi n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 huy\u1ec5n ho\u1eb7c, Phan H\u1eefu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tin t\u01b0\u1edfng \u00f4ng ta. L\u00fd B\u00ecnh t\u1ef1 n\u00f3i m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi ti\u00ean nh\u00e2n, cha c\u1ee7a Phan H\u1eefu l\u00e0 Phan X\u1eed Th\u01b0\u1eddng nay \u0111\u00e3 l\u00e0 ti\u00ean quan, r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng, c\u00f2n b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 Phan H\u1eefu c\u0169ng l\u00e0 ti\u00ean quan. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t trong nh\u00e0 m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng t\u1ecbnh, v\u1ebd h\u00ecnh th\u1ea7n qu\u00e1i, x\u00f5a t\u00f3c, c\u1edfi tr\u1ea7n m\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem. L\u00fd B\u00ecnh n\u00f3i v\u1edbi Phan H\u1eefu: <i>\"Trong m\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u1eddi L\u1ee5c tri\u1ec1u, nhi\u1ec1u b\u00e1u ki\u1ebfm v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1m, n\u1ebfu l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 \u0111eo, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1eeb t\u00e0, tho\u00e1t kh\u1ecfi ki\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 th\u00e0nh ti\u00ean.\"<\/i> Phan H\u1eefu mong c\u1ea7u r\u1ea5t thi\u1ebft tha, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Khi \u1ea5y, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 c\u0169ng th\u00edch thuy\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng s\u0129, b\u00e8n c\u00f9ng mua m\u1ea5y ch\u1ee5c kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t m\u1ed9 c\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc n\u00fai K\u00ea Lung, d\u1ef1ng bi\u1ec7t th\u1ef1, g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9, hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, d\u1eabn theo gia nh\u00e2n, mang cu\u1ed1c x\u1ebbng \u0111\u1ebfn. \u0110\u00e0o ph\u00e1 m\u1ed9t ng\u00f4i m\u1ed9, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed5 v\u1eadt, \u0111\u1ec1u truy\u1ec1n nhau ng\u1eafm ngh\u00eda, ng\u00e2m nga t\u1ef1 t\u1ea1i, n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u00f4i m\u1ed9?\"<\/i> C\u00e1i k\u1ef3 l\u1ea1 qu\u00e1i \u0111\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ea1i lo\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>H\u1eefu t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Qu\u1ed1c ch\u1ee7 r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1i g\u1ed1c l\u00e0m gi\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc[footnote]C\u00e1i g\u1ed1c l\u00e0m gi\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'Qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u00fd', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0 \u1edf vi\u1ec7c coi tr\u1ecdng n\u00f4ng tang.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e9p t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n, ki\u1ec1m ch\u1ebf m\u1ea1nh m\u1ebd vi\u1ec7c ki\u00eam t\u00ednh \u0111\u1ea5t \u0111ai, ai mua ru\u1ed9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o \u0111\u1ec1u b\u1eaft tr\u1ea3 l\u1ea1i. L\u1ea1i theo Chu l\u00fd t\u1ea1o s\u1ed5 d\u00e2n, t\u1ea1o s\u1ed5 tr\u00e2u, b\u1eaft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang \u0111\u1ec3 tr\u1ed3ng d\u00e2u, ti\u1ebfn c\u1eed B\u00ecnh l\u00e0m ph\u00e1n ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c th\u00fac. L\u1ec7nh ban ra g\u1ea5p nh\u01b0 l\u1eeda ch\u00e1y, d\u00e2n ch\u00fang x\u00f4n xao, Qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u1ed9i sai b\u00e3i b\u1ecf. H\u1eefu nghi ng\u1edd c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh ng\u0103n c\u1ea3n m\u00ecnh, b\u00e8n li\u00ean t\u1ee5c ch\u1ec9 tr\u00edch c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm binh quy\u1ec1n k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft ph\u00e1i, s\u1eafp m\u01b0u ph\u1ea3n lo\u1ea1n, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc s\u1eafp di\u1ec7t vong, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u00ecnh l\u00e0m t\u01b0\u1edbng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh s\u1ef1 Giang Nam ph\u1ea7n l\u1edbn \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed B\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 coi vi\u1ec7c t\u1ec9nh, Gi\u00e1m Ty thi\u00ean D\u01b0\u01a1ng Hi Tr\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn Khu m\u1eadt, Hi\u1ec7u \u00fay H\u1ea7u Anh c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea3n c\u1ea5m v\u1ec7. Qu\u1ed1c ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, H\u1eefu c\u00e0ng t\u1ee9c gi\u1eadn, d\u00e2ng s\u1edb kh\u00e1ng ngh\u1ecb xin gi\u1ebft T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Thang Duy\u1ec7t v\u00e0 m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Qu\u1ed1c ch\u1ee7 vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean r\u0103n, H\u1eefu b\u00e8n kh\u00f4ng v\u00e0o tri\u1ec1u n\u1eefa, \u1edf nh\u00e0 d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ea1nh, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u1ebfu, chi b\u1eb1ng \u0111em m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n gi\u00fap thu ph\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, r\u1ed3i d\u1eabn quan l\u1ea1i v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch gi\u1eef n\u01b0\u1edbc hay v\u1eady.\"<\/i> Qu\u1ed1c ch\u1ee7 b\u1eaft \u0111\u1ea7u gh\u00e9t, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi n\u1eefa. H\u1eefu l\u1ea1i xin ngh\u1ec9 h\u01b0u[footnote]H\u1eefu l\u1ea1i xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, ch\u1eef 'H\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1ef1u', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00e0o n\u00fai l\u00e1nh n\u1ea1n, Qu\u1ed1c ch\u1ee7 cho l\u00e0 \u0111i\u00ean, b\u1ecf m\u1eb7c kh\u00f4ng h\u1ecfi[footnote]B\u1ecf m\u1eb7c kh\u00f4ng h\u1ecfi, ch\u1eef 'T\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[84] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, H\u1eefu d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ee9 b\u1ea3y r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng: \u2018Tam qu\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u1ea1t t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111o\u1ea1t ch\u00ed c\u1ee7a k\u1ebb th\u1ea5t phu.\u2019 Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean t\u1ee5c d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 r\u00f5 nh\u1eefng k\u1ebb gian t\u00e0, v\u1ea1ch r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n l\u1eddi, s\u00e1ng r\u00f5 nh\u01b0 v\u1ebd ch\u1eef \u0111\u1ecf, minh b\u1ea1ch trung tr\u1ef1c, l\u1eddi l\u1ebd t\u1eadn c\u00f9ng m\u00e0 l\u00fd l\u1ebd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, trung th\u1ea7n v\u00e0 gian th\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng. Nh\u01b0ng B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i che ch\u1edf cho b\u1ecdn gian t\u00e0, dung t\u00fang nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh n\u1ecdt, ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 xu n\u1ecbnh c\u1ee7a b\u1ecdn t\u1eb7c th\u1ea7n, coi ch\u00fang nh\u01b0 c\u1ed1t nh\u1ee5c, khi\u1ebfn qu\u1ed1c gia u \u00e1m, nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi s\u1eafp l\u1eb7n. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a mu\u00f4n d\u00e2n, kh\u00f4ng lo l\u1eafng cho s\u1ef1 nghi\u00eap \u0111\u1ed5 n\u00e1t c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu. X\u00e9t theo c\u1ed5 nh\u00e2n, th\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m Vua th\u1eadt v\u00f4 \u0111\u1ea1o qu\u00e1 s\u00e2u v\u1eady! X\u01b0a c\u00f3 Ki\u1ec7t, Tr\u1ee5, T\u00f4n H\u1ea1o, ph\u00e1 n\u01b0\u1edbc h\u1ea1i nh\u00e0, do t\u1ef1 m\u00ecnh g\u00e2y ra, c\u00f2n b\u1ecb ng\u00e0n \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i noi theo b\u1ecdn gian t\u00e0, khi\u1ebfn qu\u1ed1c gia suy b\u1ea1i lo\u1ea1n l\u1ea1c, v\u1eady th\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m Vua c\u00f2n k\u00e9m xa Ki\u1ec7t, Tr\u1ee5, T\u00f4n H\u1ea1o. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 quy\u1ebft ch\u00ed lui b\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1i ch\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng b\u1ecdn gian th\u1ea7n chung ch\u1ea1, m\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u00f4ng Vua m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i m\u1ed9t ng\u00e0y kia b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 cho th\u1ea7n c\u00f3 t\u1ed9i, xin ban cho th\u1ea7n c\u00e1i ch\u1ebft, \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i v\u1edbi trong ngo\u00e0i.\"<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ed1c ch\u1ee7 n\u1ed5i gi\u1eadn, cho r\u1eb1ng H\u1eefu cu\u1ed3ng ng\u1ea1o b\u00e1ng b\u1ed5, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh[footnote]B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh, 'b\u1eaft \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u00e3i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n \u2018Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u2019 quy\u1ec3n ba m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u00e8n b\u1eaft gi\u1eef L\u00fd B\u00ecnh giam v\u00e0o ng\u1ee5c \u0110\u1ea1i L\u00fd, sau m\u1edbi b\u1eaft gi\u1eef H\u1eefu. H\u1eefu li\u1ec1n t\u1ef1 s\u00e1t, m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 con b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nhi\u00eau Ch\u00e2u. L\u00fd B\u00ecnh c\u0169ng t\u1ef1 treo c\u1ed5 ch\u1ebft trong ng\u1ee5c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch th\u1ea7n \u0111\u00e3 s\u1eeda <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1\"<\/i> trong bi\u1ec3u v\u0103n c\u1ee7a H\u1eefu th\u00e0nh <i>\"\u0110i\u1ec7n h\u1ea1\"<\/i>, nay theo nguy\u00ean v\u0103n trong \u2018C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed\u2019.)<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ed1c ch\u1ee7 sau \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm gi\u1ebft H\u1eefu, suy ngh\u0129 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng quy\u1ebft, th\u1eadt l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129.\"<\/i> N\u0103m sau, \u0111\u1ec1u tha cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng.<\/p>\n<p>H\u1eefu ban \u0111\u1ea7u k\u1ebft giao th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5, sau c\u00f9ng l\u00e0m Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng \u0111\u1ee9ng v\u1eefng, d\u1ea7n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u nhau. H\u1eefu t\u1eebng tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng kia \u0111\u00e0ng ho\u00e0ng, nh\u01b0ng kh\u00f3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u00e2n \u0111\u1ee9c.\"<\/i> C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a H\u1eefu, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 c\u00f3 ph\u1ea7n \u0111\u00f3ng g\u00f3p kh\u00f4ng nh\u1ecf. Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 l\u00fac \u1ea5y l\u00e0m Thanh Huy \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, tham d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng v\u00f4 c\u00f9ng. Thanh Huy \u0111i\u1ec7n n\u1eb1m trong h\u1eadu uy\u1ec3n, Qu\u1ed1c ch\u1ee7 kh\u00f4ng mu\u1ed1n Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 xa r\u1eddi t\u1ea3 h\u1eefu, n\u00ean ban cho ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y. Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 c\u00f9ng Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i ph\u00f3 L\u00e2m Nh\u1eef Qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1eeb Li\u00eau, Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i b\u1ea3o V\u0103n An Qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1eeb Du \u1edf ri\u00eang t\u1ea1i Tr\u1eebng T\u00e2m \u0111\u01b0\u1eddng, b\u00ed m\u1eadt v\u1ea1ch ra ch\u1ec9 d\u1ee5, ph\u1ea7n l\u1edbn t\u1eeb Tr\u1eebng T\u00e2m \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 ra, con trai c\u1ee7a T\u1eeb Du l\u00e0 Nguy\u00ean V\u0169 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c tuy\u00ean truy\u1ec1n th\u1ef1c hi\u1ec7n. Trung th\u01b0 v\u00e0 M\u1eadt vi\u1ec7n, ch\u1ec9 c\u00f2n nh\u01b0 b\u00e3i \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Y\u00ean qu\u1ed1c Cung \u00dd Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa b\u0103ng h\u00e0, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, kh\u00f3c r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c c\u1edd qu\u1ea1t, nh\u00e3 nh\u1ea1c, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n theo \u1edf An L\u0103ng.<\/p>\n\n<p>[86] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, c\u1eed ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c l\u00e0 L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, ph\u1ee5 tr\u00e1ch ph\u00e2n x\u1eed vi\u1ec7c \u1edf ba vi\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.<\/p>\n\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0111\u1eb7c x\u00e1 cho c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Tam ty c\u00f9ng c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c v\u1ec1 t\u1ed9i che gi\u1ea5u, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, cho h\u1ecd c\u01a1 h\u1ed9i t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[88] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi Nguy\u00ean Th\u00e0nh l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Nh\u00e2n L\u00e3ng b\u1ecb ho\u1ea1n quan gi\u00e8m pha, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, l\u1eadp t\u1ee9c tri\u1ec7u Nh\u00e2n L\u00e3ng \u0111\u1ebfn m\u1eb7t \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi. Khi \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, Vua truy\u1ec1n b\u1ecf m\u0169 \u0111ai tr\u01b0\u1edbc. Nh\u00e2n L\u00e3ng th\u1ea7n s\u1eafc kh\u00f4ng ch\u00fat nao n\u00fang, b\u00ecnh th\u1ea3n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tr\u1ea1i H\u00e0o Ph\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u, ch\u1eb7t c\u00e2y m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng, theo \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Th\u1ee5c, kh\u00f4ng h\u1ec1 x\u00e2m ph\u1ea1m g\u00ec. B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng th\u1ea7n, sai qu\u1ea3n kho trong c\u1ea5m cung, h\u00e1 l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c gian l\u1ee3i \u0111\u1ec3 t\u1ef1 l\u00e0m nh\u1ee5c m\u00ecnh sao?\"<\/i> Vua ngu\u00f4i gi\u1eadn. Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, b\u1ed5 Nh\u00e2n L\u00e3ng l\u00e0m Gi\u00e1c d\u1ecbch s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n n\u00f3i ch\u1ec9 mi\u1ec5n ch\u1ee9c c\u1ee7a Nh\u00e2n L\u00e3ng, nh\u01b0ng nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, xem ra ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[89] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, sai c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n.<\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung Cao K\u1ebf Xung m\u1ea5t. K\u1ebf Xung tr\u1ea5n gi\u1eef B\u00e0nh M\u00f4n h\u01a1n 10 n\u0103m, c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n t\u1eeb, d\u00e2n xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i ch\u00f4n c\u1ea5t, Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[91] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i v\u00e0 quan gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c che ch\u1edf ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, n\u1ebfu ph\u00e1t gi\u00e1c, s\u1ebd x\u1eed n\u1eb7ng t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[92] Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m h\u01b0u tr\u00ed L\u01b0 \u1ee8c <i>(\u1ee8c ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n n\u0103m Khai V\u1eadn th\u1ee9 nh\u1ea5t)<\/i>, c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c cao, gh\u00e9t vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a con m\u00ecnh l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n, t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0 nguy\u00ean hu\u00e2n, m\u00e0 ti\u1ec3u t\u1eed h\u1ee7y b\u00e1ng, tai h\u1ecda \u1eaft \u0111\u1ebfn ta. Ta ch\u1ebft s\u1edbm, kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1ea5y n\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u00e0 may l\u1eafm r\u1ed3i.\"<\/i> Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u1ee8c lo l\u1eafng m\u00e0 m\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0110a T\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c.<\/p>\n\n<p>[93] N\u1eef Ch\u00e2n sai s\u1ee9 d\u00e2ng ng\u1ef1a c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[94] N\u0103m \u0111\u00f3, Vua sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ed7 M\u00f4ng, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7n h\u00e0nh v\u1ec1 'Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ecbnh', 'Tu\u1ea7n t\u01b0 c\u00e1ch' c\u00f9ng c\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, xem x\u00e9t v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng ch\u1ed7 sai l\u1ec7ch[footnote]Ch\u1eef 'ch\u00ednh' trong 'kh\u1ea3o ch\u00ednh vi d\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng ph\u1ea7n tr\u00f9ng l\u1eb7p, b\u1ed5 sung ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, tham kh\u1ea3o v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng[footnote]Ch\u1eef 'hi\u1ec7u' trong 'tham hi\u1ec7u t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 158, ph\u1ea7n Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed b\u1ed5 sung.[\/footnote], ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng, so\u1ea1n th\u00e0nh b\u1ed9 'Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch' g\u1ed3m 3 quy\u1ec3n. Vua ban ch\u1ec9 h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c khoa m\u1ee5c \u0111\u1ec3 l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n, c\u01a1 quan thuy\u00ean tuy\u1ec3n ki\u1ec3m tra v\u00e0 ghi ch\u00e9p t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u0103ng gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, Nam T\u00e0o ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u1eddi h\u1ea1n m\u00e3n nhi\u1ec7m, k\u1ef9 thu\u1eadt, kh\u1ea3o kh\u00f3a, c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ea1p v\u1ee5 trong k\u1ef3 thi Xu\u00e2n vi. S\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 ghi ch\u00fa t\u1ed5ng c\u1ed9ng 20 \u0111i\u1ec1u, 287 s\u1ef1 vi\u1ec7c, so\u1ea1n th\u00e0nh 'Tu\u1ea7n t\u01b0 c\u00e1ch' 1 quy\u1ec3n, 'Ch\u1ebf s\u1eafc' 1 quy\u1ec3n, 'Kh\u1edfi th\u1ec9nh \u0111i\u1ec1u' 1 quy\u1ec3n. S\u00e1ch so\u1ea1n xong, d\u00e2ng l\u00ean Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh l\u00e0m quy ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n. T\u1eeb \u0111\u00f3, vi\u1ec7c thuy\u00ean tuy\u1ec3n c\u00e0ng th\u00eam c\u00f3 quy c\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ecbnh 'Tu\u1ea7n t\u01b0 c\u00e1ch', Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i th\u00e1ng 7, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed ghi v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[95] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n, Th\u00e1i s\u01b0, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh L\u01b0u K\u1ebf Ngung v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi coi th\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u0103m \u0111\u00f3, K\u1ebf Ngung qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong l\u00e0m \u0110\u1ecbnh V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan nh\u01b0 Ti\u1ec1n \u0110\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00f4 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m L\u01b0u K\u1ebf Kh\u00e2m, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Hu\u1ea5n, Th\u1ecb v\u1ec7 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u1ecbnh Ti\u1ebfn, Ti\u1ec1n Lam ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn, Li\u00eau ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u1ec7 Th\u00f9, \u0110\u00f4 d\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9 L\u00fd \u1ea8n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[96] Ban \u0111\u1ea7u, B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00f4 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m. Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf th\u1ea5y c\u00f2n non tr\u1ebb, b\u00e8n l\u1ec7nh cho K\u1ebf Kh\u00e2m l\u00e0m ph\u00f3, giao ph\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea5m v\u1ec7. Khi B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 l\u00ean ng\u00f4i, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u0169 ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1ebft ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u00e0y. K\u1ebf Kh\u00e2m li\u1ec1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh. B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 n\u00f3i: <i>\"K\u1ebf Kh\u00e2m ch\u1ec9 ph\u1ee5ng s\u1ef1 Ti\u00ean \u0111\u1ebf, h\u00e1 ch\u1ecbu v\u00ec ta t\u1eadn l\u1ef1c sao?\"<\/i> B\u00e8n gi\u00e1ng ch\u1ee9c cho v\u1ec1 \u1edf Giao Th\u00e0nh, ph\u1ee5ng s\u1ef1 l\u0103ng t\u1ea9m, sau l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi gi\u1ebft \u0111i. Tr\u1ecbnh Ti\u1ebfn v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9 M\u00e3 Ho\u1ea1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p. Ho\u1ea1n n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111o\u1ea1t quy\u1ec1n b\u00ednh c\u1ee7a Ti\u1ebfn. Ti\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed7i nh\u1ee5c, m\u1eafng Ho\u1ea1n \u1edf tri\u1ec1u. B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 n\u1ed5i gi\u1eadn, ng\u00e0y h\u00f4m sau, sai \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u01a1ng an tr\u00ed r\u1ed3i gi\u1ebft ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, tham ngh\u1ecb Trung th\u01b0 s\u1ef1. T\u00ednh ng\u01b0\u1eddi li\u00eam tr\u1ef1c, kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ea7u c\u1ea1nh quy\u1ec1n th\u1ebf, nhi\u1ec1u k\u1ebb th\u00f9 m\u00e0 \u00edt b\u1ea1n b\u00e8. \u00cdt l\u00e2u sau, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u00e2m, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, b\u1eaft v\u1ec1 t\u01b0 \u0111\u1ec7, v\u00ec bu\u00f4ng l\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn n\u00ean b\u1ecb b\u00f3p c\u1ed5 ch\u1ebft. V\u1ec7 Th\u00f9 theo nhi\u1ec1u l\u1ea7n chinh ph\u1ea1t, chuy\u00ean cai qu\u1ea3n qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n. Ho\u1ea1n quan V\u1ec7 \u0110\u1ee9c Qu\u00fd ghen gh\u00e9t c\u00f4ng lao c\u1ee7a Th\u00f9, khi\u1ebfn ra l\u00e0m Tri Ch\u00e2u Li\u00eau. H\u00e0ng ngh\u00ecn qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng xin gi\u1eef l\u1ea1i, nh\u01b0ng B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n m\u1ea5t ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean c\u1ea3 \u0111\u1ed9i qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Th\u00f9 t\u1eeb nh\u1ecf l\u1edbn l\u00ean \u1edf b\u1ed9 l\u1ea1c, kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m quan ch\u00e2u, n\u00ean th\u01b0\u1eddng bu\u00f4ng l\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn. B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 lo s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u1ea3n, b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi gi\u1ebft \u0111i. L\u00fd \u1ea8n ti\u1ebfc th\u01b0\u01a1ng Th\u00f9 trung d\u0169ng, b\u1ecb k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn vu c\u00e1o, l\u1ed9 v\u1ebb ph\u1eabn u\u1ea5t tr\u00ean m\u1eb7t. \u0110\u1ee9c Qu\u00fd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, gh\u00e9t b\u1ecf, b\u00e1o v\u1edbi B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7, li\u1ec1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn L\u00e2m Ch\u00e2u an tr\u00ed, \u00edt l\u00e2u sau b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, tham ngh\u1ecb Trung th\u01b0 s\u1ef1, vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u2018C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed\u2019, kh\u00f4ng r\u00f5 x\u1ea3y ra l\u00fac n\u00e0o. S\u00e1ch l\u1ea1i ch\u00e9p Chi\u00eau M\u1eabn v\u00e0 Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng h\u1ee3p, khi K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00ean ng\u00f4i, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Ch\u00e2u L\u00e2m. X\u00e9t Tri\u1ec7u V\u0103n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng khi \u1edf L\u00e2m Ch\u00e2u, K\u1ebf Nguy\u00ean m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m. V\u0103n \u0110\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u1edf L\u00e2m Ch\u00e2u, Chi\u00eau M\u1eabn sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i ra ngo\u00e0i? V\u1eady th\u00ec Chi\u00eau M\u1eabn ra l\u00e0m Tri Ch\u00e2u L\u00e2m, h\u1eb3n l\u00e0 sau khi V\u0103n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Khi V\u0103n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng c\u00f2n \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c b\u1ecb gi\u1ebft, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ec3 Chi\u00eau M\u1eabn ra ngo\u00e0i? Vi\u1ec7c Chi\u00eau M\u1eabn ra ngo\u00e0i, h\u1eb3n l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn kh\u00e1c.[footnote]'H\u1eb3n l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn kh\u00e1c' Nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'th\u1ea3' nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'nh\u0129' theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u2018\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n\u2019 quy\u1ec3n 12306[\/footnote]. Nay ch\u00e9p nhi\u1ec1u th\u00f9 \u00edt b\u1ea1n, kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi[footnote]'Kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi' Ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ea1', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i[\/footnote], \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u00e2u thu\u1eabn, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9 v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. Vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ebf Kh\u00e2m, Tr\u1ecbnh Ti\u1ebfn, Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn, V\u1ec7 Th\u00f9, L\u00fd \u1ea8n n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n truy\u1ec7n \u2018C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed\u2019, ch\u1ec9 ri\u00eang Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Hu\u1ea5n kh\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec7n, kh\u00f4ng r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c. S\u00e1u ng\u01b0\u1eddi K\u1ebf Kh\u00e2m b\u1ecb gi\u1ebft, ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u1ec1u trong m\u1ed9t n\u0103m, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean theo b\u1ea3n ch\u00ed, ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m, c\u00f2n ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5.)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>Ghi ch\u00e9p t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 6 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, \u0111\u1ed5i V\u00e2n An Gi\u00e1m th\u00e0nh V\u00e2n An Qu\u00e2n. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u1ee7y L\u1ee5c K\u1ebf \u0110\u1ed9 Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9 ri\u00eang bi\u1ec7t cho m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ch\u00e2u: To\u1ea1i, H\u1ee3p, Du, L\u00f4, X\u01b0\u01a1ng, Khai, \u0110\u1ea1t, C\u1eeb, Ba, B\u1ed3ng, T\u01b0, Nhung, Ph\u00f9, Trung, V\u1ea1n, Qu\u1ef3, Thi c\u00f9ng ba qu\u00e2n Qu\u1ea3ng An, L\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, V\u00e2n An. L\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng Ngung, Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, ph\u1ee5 tr\u00e1ch V\u00e2n An Gi\u00e1m, l\u00e0m Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, c\u00f3 tin t\u1eeb Thi\u1ec1u Ch\u00e2u r\u1eb1ng h\u01a1n tr\u0103m binh s\u0129 T\u0129nh Giang Qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n trong th\u00e0nh \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng gi\u1eb7c ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 ch\u00e9m \u1edf ch\u1ee3.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua ban cho ho\u00e0ng \u0111\u1ec7, Khai Phong Do\u00e3n, \u00e1o ng\u1ef1, \u0111ai t\u00ea, n\u0103m tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean ng\u1ecdc, v\u00ec b\u1ec7nh c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 thuy\u00ean gi\u1ea3m.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, sai Qu\u00e1ch Qu\u00fd, Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t ngh\u00ecn d\u00e2n phu<a class=\"footnote\" title=\"Sai Qu\u00e1ch Qu\u00fd, Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t ngh\u00ecn d\u00e2n phu (ch\u1eef 'khi\u1ec3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ebfn', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i)\" id=\"return-footnote-109-1\" href=\"#footnote-109-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, s\u1eeda \u0111\u00ea s\u00f4ng \u1edf huy\u1ec7n Ng\u1ee5y thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Danh Ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ea5y Chu Ngang, Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea9y M\u00e3, t\u1ea1m qu\u1ea3n B\u1ed3ng Ch\u00e2u, l\u00e0m t\u1ea1m qu\u1ea3n Qu\u1ea3ng An Qu\u00e2n. Khi \u0111\u00f3, gi\u1eb7c y\u00eau qu\u00e1i \u1edf C\u1eeb Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ti\u00ean c\u00f9ng h\u01a1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 v\u00f9ng qu\u00e2n gi\u1edbi, Ngang b\u00e0y k\u1ebf b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eafn. Nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f2n l\u1ea1i trong b\u1ed1n ch\u00e2u Qu\u1ea3, H\u1ee3p, Du, Ph\u00f9 li\u00ean k\u1ebft l\u00e0m y\u00eau qu\u00e1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn, d\u00e2n ch\u00fang Th\u1ee5c nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. Ngang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng Sa.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u: n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 l\u01b0u d\u00e2n th\u00ec t\u00ednh theo \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n, khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u1ea1i gia t\u0103ng ch\u1ea9n c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[7] Ph\u00f3 \u0110\u00ecnh H\u00e0n, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 L\u1ec7 Ch\u00e2u, \u00e2m m\u01b0u n\u1ed5i lo\u1ea1n, ch\u1ea1y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an. Chu V\u1ecb, H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eafn v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean, b\u00e8n sai s\u1ee9 tr\u00f3i g\u1eedi v\u00e0o ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed x\u00e9t h\u1ecfi, k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ch\u00e9m \u0110\u00ecnh H\u00e0n \u1edf ch\u1ee3 ph\u00eda t\u00e2y.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, v\u1eadn chuy\u1ec3n hai v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang T\u00e0o Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, l\u1ea5y Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang L\u1ee5c Quang Ph\u1ea1m l\u00e0m Kinh l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u s\u1ee9, Th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Tri\u1ec7u C\u1ef1 Xuy\u00ean l\u00e0m T\u00e2y Kinh l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u s\u1ee9. <i>(Quang Ph\u1ea1m, C\u1ef1 Xuy\u00ean, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i> Ban \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, d\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tam ty ph\u1ee5 tr\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ee5 qu\u1ea3n l\u00fd l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ed5i l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan vi\u00ean trong tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[10] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Ph\u00f2ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin Chu Tr\u1ecbnh V\u01b0\u01a1ng b\u0103ng h\u00e0. Vua m\u1eb7c \u00e1o tang t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t [Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 <i>&#8220;c\u1eed ai&#8221;<\/i>, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 s\u1eeda th\u00e0nh <i>&#8220;ph\u00e1t ai&#8221;<\/i>], ng\u1eebng coi ch\u1ea7u trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, l\u1ec7nh \u0111\u01b0a thi h\u00e0i v\u1ec1 ch\u00f4n c\u1ea5t b\u00ean c\u1ea1nh Kh\u00e1nh L\u0103ng, g\u1ecdi l\u00e0 Thu\u1eadn L\u0103ng, truy th\u1ee5y l\u00e0 Cung \u0110\u1ebf.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, kh\u00f4i ph\u1ee5c M\u1eadt Ch\u00e2u th\u00e0nh An H\u00f3a qu\u00e2n [Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 <i>&#8220;An H\u00f3a Ch\u00e2u&#8221;<\/i>, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch <i>&#8220;Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd&#8221;<\/i> quy\u1ec3n 24, <i>&#8220;T\u1ed1ng tri\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt&#8221;<\/i> quy\u1ec3n 18, <i>&#8220;T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu&#8221;<\/i> ph\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 5-1 s\u1eeda l\u1ea1i].<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, c\u00e1c t\u00e2n ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t nh\u01b0 T\u1ed1ng Chu\u1ea9n t\u1eeb Ung Kh\u00e2u c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169 t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>Vua th\u1ea5y ti\u1ebfn s\u0129 V\u0169 T\u1ebf Xuy\u00ean [v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7] Tam Truy\u1ec1n l\u00e0 L\u01b0u Tu\u1ea5n t\u00e0i ch\u1ea5t k\u00e9m c\u1ecfi, \u1ee9ng \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ee9 t\u1ef1, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c h\u1ecd. T\u1ebf Xuy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u00ea v\u1edbi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng. L\u00fac \u1ea5y, Ph\u01b0\u1edfng t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u1ee7 tr\u00ec k\u1ef3 thi, Vua kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng. Nh\u00e2n d\u1ecbp, ti\u1ebfn s\u0129 T\u1eeb S\u0129 Li\u00eam c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n, t\u1ed1 c\u00e1o Ph\u01b0\u1edfng thi\u00ean v\u1ecb, ch\u1ecdn b\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n, \u0110a T\u1ed1n n\u00f3i: <i>&#8220;C\u0169ng nghe vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng thi ghi t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi r\u1edbt, \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi. Qu\u00fd D\u1eadu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp h\u1ecd, ch\u1ecdn m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi Chu\u1ea9n v\u00e0 S\u0129 Li\u00eam, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y b\u00fat, thi l\u1ea1i b\u00e0i th\u01a1 ph\u00fa, sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd O\u00e1nh v\u00e0 T\u1ea3 ty vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u1ea7u Tr\u1eafc l\u00e0m quan kh\u1ea3o th\u00ed. \u1ea4t H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169 t\u1ef1 xem x\u00e9t, l\u1ea5y hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ti\u1ebfn s\u0129, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 S\u0129 Li\u00eam, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ng\u0169 Kinh, b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Khai Nguy\u00ean l\u1ec5, ba m\u01b0\u01a1i t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Tam l\u1ec5, hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Tam Truy\u1ec1n, ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Tam S\u1eed, m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 H\u1ecdc C\u1ee9u, n\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Minh Ph\u00e1p, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ed7. L\u1ea1i ban cho Chu\u1ea9n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 28, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 \u0111\u1ec1u ghi nh\u01b0 nhau. 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 30 v\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng Tuy\u1ec3n c\u1eed, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 155 ch\u01b0\u01a1ng Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Chu\u1ea9n'. X\u00e9t 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' Tuy\u1ec3n c\u1eed 7-1, 'Chu\u1ea9n' vi\u1ebft l\u00e0 'Chu\u1ea9n \u0111\u1eb3ng', theo ngh\u0129a v\u0103n, 'H\u1ed9i y\u1ebfu' \u0111\u00fang h\u01a1n.\" id=\"return-footnote-109-2\" href=\"#footnote-109-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 m\u1edf ti\u1ec7c. C\u00e1ch ch\u1ee9c Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, c\u00e1c quan kh\u1ea3o th\u00ed nh\u01b0 H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu D\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 Ph\u00e1p \u0111\u1ec1u b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch. T\u1eeb \u0111\u00f3, thi \u0111i\u1ec7n tr\u1edf th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(Kh\u1ea3 Ph\u00e1p, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c, xem th\u00e1p Ph\u1ed5 M\u00e3n m\u1edbi s\u1eeda.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea5y h\u1ed3 Gi\u00e1o Thuy\u1ec1n l\u00e0m h\u1ed3 Gi\u1ea3ng V\u0169, s\u00f4ng M\u1eabn l\u00e0m s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, s\u00f4ng Ng\u0169 Tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m s\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tr\u1ea5n qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd S\u00f9ng C\u1ee7 l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. <i>(Theo &#8216;Th\u1eadt l\u1ee5c&#8217;, ch\u1ec9 ghi r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tr\u1ea5n qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3 L\u00fd S\u00f9ng C\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. C\u00f2n &#8216;B\u00e1ch quan bi\u1ec3u&#8217; th\u00ec ch\u00e9p r\u1eb1ng S\u00f9ng C\u1ee7 t\u1eeb ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 b\u1ecb gi\u00e1ng xu\u1ed1ng l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Nay theo \u0111\u00f3, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 do t\u1ed9i g\u00ec<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ecda' (t\u1ed9i) v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-109-3\" href=\"#footnote-109-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u: d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n mu\u1ed1i t\u1eb1m n\u0103m nay, mi\u1ec5n thu\u1ebf, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n d\u1ecbch ba n\u0103m.<\/p>\n<p>[17] C\u1ea5m ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi phi\u00ean qu\u1ed1c ho\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng bi\u1ec3n ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[18] Binh s\u0129 tu s\u1eeda s\u00f4ng \u1edf Ch\u00e2u Dung l\u00e0m ph\u1ea3n, gi\u1ebft quan l\u1edbn. Quan tri Ch\u00e2u Cao l\u00e0 Ph\u1ea1m Kh\u1ea3 V\u1eadn d\u1eabn d\u00e2n v\u00e0 quan l\u1ea1i hai ch\u00e2u Cao, Phan \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c. Ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00f9a thu n\u0103m nay cho d\u00e2n hai ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[19] Th\u00e1ng n\u00e0y, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u01b0\u01a1ng xa.<\/p>\n<p>[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tri\u1ec1u th\u1ea7n n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cho con h\u1ecd v\u00e0o l\u00e0m quan.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, con trai c\u1ee7a H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu L\u1ee5c Quang B\u1ed9i l\u00e0 Th\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c ban danh hi\u1ec7u Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, con trai c\u1ee7a Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i l\u00e0 Kh\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c ban danh hi\u1ec7u \u0110\u1ed3ng tam truy\u1ec1n xu\u1ea5t th\u00e2n, con trai c\u1ee7a H\u1eefu B\u1ed5 khuy\u1ebft Ng\u00f4 Quang Ph\u1ee5 l\u00e0 D\u1ee5ng Chi, con trai c\u1ee7a H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu L\u01b0u S\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u00e0 Truy\u1ec1n Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban danh hi\u1ec7u Xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i qua k\u1ef3 thi t\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[21] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban l\u1ec7nh h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng ni c\u00e1c ch\u00e2u. Nh\u1eefng ch\u00e2u n\u00e0o c\u00f3 s\u1ed5 t\u0103ng ni t\u1eeb m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c cho th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc kinh \u0111i\u1ec3n.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan coi thi, l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u1ecdn k\u1ef9 nh\u1eefng li\u00eau thu\u1ed9c c\u00f3 t\u00e0i h\u1ecdc, c\u00f4ng ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Quan tri c\u1ed1ng c\u1eed c\u00f9ng v\u1edbi quan coi thi xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng c\u00e1c b\u00e0i thi ngh\u0129a<a class=\"footnote\" title=\"'Ngh\u0129a quy\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ed quy\u1ec3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 3\/3 m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-109-4\" href=\"#footnote-109-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ecbnh r\u00f5 th\u00f4ng su\u1ed1t hay kh\u00f4ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u00ec b\u00e1c b\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean gi\u1ea3 t\u1ea1o, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i k\u1ef3 thi<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-109-5\" href=\"#footnote-109-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. C\u1ea5m vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ri\u00eang ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c, khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u1ed1 gi\u00e1c, k\u1ebb n\u00e0o t\u1ed1 gi\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau. C\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n b\u1ecb bu\u1ed9c tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n ch\u1ecbu d\u1ecbch n\u1eb7ng, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o khoa tr\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu cho ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 Khai Phong do\u00e3n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Thi\u00ean B\u00ecnh l\u00e0 Th\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u00edn c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[24] Kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Nam Ngh\u0129a.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, c\u1ea5m t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng qu\u00e1n \u0111\u00ednh th\u1ee7y l\u1ee5c.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n l\u00e0 &#8216;Khai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5&#8217; g\u1ed3m 200 quy\u1ec3n v\u00e0 &#8216;Ngh\u0129a To\u1ea3n&#8217; 100 quy\u1ec3n, \u0111\u1ec1u giao cho c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch thi h\u00e0nh. Ban chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i &#8216;H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng Khai Nguy\u00ean L\u1ec5&#8217; th\u00e0nh &#8216;H\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng Th\u00f4ng L\u1ec5&#8217;, k\u1ef3 thi n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u00f9ng s\u00e1ch m\u1edbi \u0111\u1ec3 h\u1ecfi.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u00e1ng n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 'K\u1ef7 Th\u00e1i T\u1ed5' ghi: M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0 'ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u00edn sang Giang Nam.' 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 1 c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 'T\u1ed1ng s\u1eed'. \u0110o\u1ea1n tr\u00ean c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh 'h\u00f4m \u0111\u00f3' l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-109-6\" href=\"#footnote-109-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, Vua sai L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u00edn sang Giang Nam ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n. \u0110a T\u1ed1n \u0111\u1ebfn Giang Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng Vua ch\u00faa v\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i n\u01a1i \u1ea5y. Khi tr\u1edf v\u1ec1, \u00f4ng d\u1eebng thuy\u1ec1n \u1edf c\u1eeda Tuy\u00ean H\u00f3a, sai ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o v\u1edbi Qu\u1ed1c ch\u1ee7 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang tu s\u1eeda l\u1ea1i &#8216;Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ed3 kinh&#8217;, nh\u01b0ng S\u1eed qu\u00e1n l\u1ea1i thi\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c ch\u00e2u Giang \u0110\u00f4ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c xin m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ec3 \u0111em v\u1ec1.&#8221;<\/i> Qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u1ed9i l\u1ec7nh cho vi\u1ebft l\u1ea1i, c\u1eed Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n T\u1eeb Gi\u00e1p \u0111\u1ed1c su\u1ea5t vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu su\u1ed1t \u0111\u00eam, r\u1ed3i giao cho \u00f4ng. \u0110a T\u1ed1n b\u00e8n kh\u1edfi h\u00e0nh. Nh\u1edd \u0111\u00f3, \u00f4ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecba th\u1ebf, v\u1ecb tr\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed3n, c\u00f9ng s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u nhi\u1ec1u \u00edt c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi ch\u00edn ch\u00e2u Giang Nam. Khi v\u1ec1, \u00f4ng li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng suy y\u1ebfu c\u1ee7a Giang Nam c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua khen ng\u1ee3i m\u01b0u k\u1ebf \u1ea5y, b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 \u00fd tr\u1ecdng d\u1ee5ng \u00f4ng.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m t\u1ea1m quy\u1ec1n lo vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;\u0110\u1ea1m b\u1ea3n truy\u1ec7n&#8217; ghi l\u00e0 &#8216;quy\u1ec1n Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n&#8217;, nay theo &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217;.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p \u0111\u1eb7c s\u1ea3n.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ch\u00e2u L\u00ea b\u00e1o c\u00f3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c B\u1ea3o T\u1eafc t\u1eeb s\u00f4ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9 quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh gi\u00e1m tu b\u1ed9 s\u1eed n\u0103m \u0111\u1eddi: L\u01b0\u01a1ng, H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng, T\u1ea5n, H\u00e1n, Chu.<\/p>\n<p>[31] Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 &#8216;Tr\u1ecdng \u0111\u1ecbnh Th\u1ea7n n\u00f4ng b\u1ea3n th\u1ea3o&#8217; g\u1ed3m hai m\u01b0\u01a1i quy\u1ec3n. Vua vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a, cho kh\u1eafc in v\u00e0 ban h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[32] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Giang Nam b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, chi\u1ebfu d\u1ee5 Qu\u1ed1c ch\u1ee7 m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa m\u00ec t\u1eeb H\u1ed3 Nam v\u1ec1 c\u1ee9u t\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Nam' trong c\u00e2u 'Chi\u1ebfu d\u1ee5 Qu\u1ed1c ch\u1ee7 m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa m\u00ec t\u1eeb H\u1ed3 Nam v\u1ec1 c\u1ee9u t\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 3 v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-109-7\" href=\"#footnote-109-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Qu\u1ed1c ch\u1ee7 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tu\u1ebf c\u1ed1ng t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ban l\u00faa m\u00ec \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Giang Nam qu\u1ed1c ch\u1ee7 l\u1ea5y T\u01b0 kh\u00f4ng, ki\u00eam ph\u00e1n Tam ty Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u00f4 t\u1ec9nh l\u00e0 Thang Duy\u1ec7t coi vi\u1ec7c T\u1ea3 H\u1eefu n\u1ed9i s\u1eed. Duy\u1ec7t l\u1ea5y c\u1edb tu\u1ed5i gi\u00e0, n\u01b0\u1edbc nguy, c\u1ed1 xin t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Thang Duy\u1ec7t, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch &#8216;Th\u1eadp qu\u1ed1c k\u1ef7 ni\u00ean&#8217; x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 n\u00e0y, nay ghi ph\u1ee5 v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u01b0\u1eddi l\u0103m vi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i, n\u00ean sai L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n trong s\u1ed1 c\u00e1c l\u1ec7nh l\u1ee5c, ph\u00e1n ty b\u1ea1 u\u00fd \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u00e3 qua nhi\u1ec7m k\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ty' trong 'ph\u00e1n ty b\u1ea1 u\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 3-22 m\u00e0 s\u1eeda. T\u1eeb sau \u0111\u1ec1u theo.\" id=\"return-footnote-109-8\" href=\"#footnote-109-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ghi r\u00f5 t\u00ean h\u1ecd t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, sau ba n\u0103m th\u00ec thay th\u1ebf. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, l\u1ec7nh l\u1ee5c th\u0103ng l\u00e0m quan tri\u1ec1u, ph\u00e1n ty b\u1ea1 u\u00fd th\u0103ng l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh c\u1ea5p tr\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea5y c\u1ef1u V\u0169 \u0110\u1ee9c huy\u1ec7n \u00fay l\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng Tuy\u00ean Ngh\u1ec7 l\u00e0m Mi ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, sung ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u00e2n Th\u00e0nh ch\u00e2u l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n l\u00e0 Nh\u1eadm N\u0103ng, c\u1ef1u B\u00ec huy\u1ec7n l\u1ec7nh l\u00e0 H\u1ea1 \u0110\u1ee9c S\u00f9ng, c\u1ef1u Tam Nguy\u00ean huy\u1ec7n \u00fay l\u00e0 Kh\u1ed5ng S\u00f9ng Chi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 c\u00e1c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[36] Vua bi\u1ebft c\u00e1c vi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1i l\u1ea1m quy\u1ec1n trung th\u01b0, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0m vi\u1ec7c tham \u00f4, mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i d\u00f9ng s\u0129 nh\u00e2n, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan tuy\u1ec3n ch\u1ecdn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1, b\u00e8n tri\u1ec7u c\u00e1c c\u1ef1u nh\u00e2n l\u00e0 L\u01b0u Tr\u1ecdng Hoa<a class=\"footnote\" title=\"L\u01b0u Tr\u1ecdng Hoa, c\u00e1c b\u1ea3n in c\u00f9ng '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 3-22, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 'L\u01b0u Tr\u1ecdng Hoa'.\" id=\"return-footnote-109-9\" href=\"#footnote-109-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, tr\u1ef1c ti\u1ebfp r\u0103n d\u1ea1y, cho quay l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u0169. N\u1ebfu h\u1ebft n\u0103m kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, s\u1ebd th\u0103ng l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh c\u1ea5p tr\u00ean; n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat sai ph\u1ea1m, s\u1ebd b\u1ecb nghi\u00eam tr\u1ecb.<\/p>\n<p>[37] Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0u Hi C\u1ed5, v\u00ec b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u00e2n, li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng b\u1ed1n bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n<p>[38] Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 T\u00edn, nh\u1eadn chi\u1ebfu mua g\u1ed7 \u1edf v\u00f9ng T\u1ea7n, L\u0169ng, \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1edbn, \u0111\u1ebfn khi tr\u1edf v\u1ec1, b\u1ecb b\u1ed9 h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o. Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Trung M\u00e2u, nghe tin vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, li\u1ec1n t\u1ef1 s\u00e1t t\u1ea1i nh\u00e0 tr\u1ea1m.<\/p>\n<p>Vua sai Ty hu\u00e2n lang trung, Gi\u00e1m t\u1ea1i kinh th\u01b0\u01a1ng thu\u1ebf v\u1ee5 T\u00f4 Hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u1eaft gi\u1eef r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. V\u1ee3 c\u1ee7a H\u1eefu th\u1eadp di, Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2u T\u1ea7n M\u00e3 Th\u00edch l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a Th\u1ee7 T\u00edn. Th\u1ee7 T\u00edn t\u1eebng d\u00f9ng g\u1ed7 \u0111\u00f3ng b\u00e8 \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng Th\u00edch, Hi\u1ec3u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 ri\u00eang \u1ea5y d\u00e2ng l\u00ean. Vua \u0111ang \u0111\u1ecbnh tha t\u1ed9i, nh\u01b0ng Hi\u1ec3u ki\u00ean quy\u1ebft y\u00eau c\u1ea7u x\u1eed Th\u00edch theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Th\u00edch b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec1u b\u1ecb v\u1ea1 l\u00e2y, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 s\u1ea3n, v\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0103n c\u1eafp c\u1ee7a c\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thu h\u1ed3i. Vua h\u00e0i l\u00f2ng, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, phong Hi\u1ec3u l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 s\u1ef1, sau \u0111\u00f3 th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m t\u1ea1i kinh th\u01b0\u01a1ng thu\u1ebf v\u1ee5.<\/p>\n<p>Hi\u1ec3u kh\u00f4ng c\u00f3 con trai, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4 con g\u00e1i r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd, nh\u01b0ng c\u0169ng qua \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc Hi\u1ec3u, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do Hi\u1ec3u qu\u00e1 kh\u1eaft khe m\u00e0 ra.<\/p>\n<p>[39] Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n xem g\u1eb7t l\u00faa.<\/p>\n<p>[40] Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Th\u1ea9m Ngh\u0129a Lu\u00e2n s\u1ed1ng trong ng\u00f4i nh\u00e0 nh\u1ecf h\u1eb9p, nh\u01b0ng v\u1eabn an nhi\u00ean t\u1ef1 t\u1ea1i. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, nhi\u1ec1u k\u1ebb quy\u1ec1n qu\u00fd \u0111\u00e3 l\u00e9n l\u00fat mua g\u1ed7 qu\u00fd \u1edf v\u00f9ng T\u1ea7n, L\u0169ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 ri\u00eang. Khi vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, h\u1ecd \u0111\u1ec1u t\u1ef1 \u0111\u1ebfn x\u01b0ng t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua. Ngh\u0129a Lu\u00e2n c\u0169ng t\u1eebng mua g\u1ed7 \u0111\u1ec3 x\u00e2y ch\u00f9a cho m\u1eb9, b\u00e8n t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua c\u01b0\u1eddi v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi Ngh\u0129a Lu\u00e2n: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n.&#8221;<\/i> Bi\u1ebft nh\u00e0 c\u1ee7a Ngh\u0129a Lu\u00e2n v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, Vua li\u1ec1n sai trung s\u1ee9 mang b\u1ea3n v\u1ebd v\u00e0 ch\u1ec9 huy 500 th\u1ee3 \u0111\u1ebfn s\u1eeda ch\u1eefa. Ngh\u0129a Lu\u00e2n b\u00ed m\u1eadt n\u00f3i v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 r\u1eb1ng mu\u1ed1n c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u00f3 quy m\u00f4 nh\u1ecf g\u1ecdn. S\u1ee9 gi\u1ea3 t\u00e2u l\u1ea1i, Vua c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1i \u00fd \u00f4ng.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp khoa thi ch\u1ecdn k\u1ebb s\u0129, ph\u00e2n ch\u1ee9c quan n\u01a1i b\u1ed9 m\u00e1y h\u00e0nh ch\u00ednh, l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p, kh\u00e1c v\u1edbi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu vi\u1ec7c th\u1eadt gi\u1ea3 l\u1eabn l\u1ed9n, s\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n danh th\u1ef1c, n\u00ean c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ed7n t\u1ea1p. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 k\u1ebb m\u1ea1o nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf l\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m quan l\u00e2m th\u1eddi, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ec5 c\u1ee7a kh\u00e1ch ti\u1ebfp ki\u1ebfn quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3 m\u1ea1o v\u0103n th\u01b0, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i h\u1ee7y b\u1ecf nh\u1eefng gi\u1ea5y t\u1edd \u1ea5y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qua thi tuy\u1ec3n ho\u1eb7c t\u1eebng nh\u1eadm ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, m\u1edf ti\u1ec7c b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y \u0111i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed ng\u01b0\u1eddi C\u1ef1 D\u00e3 l\u00e0 Ph\u00f9ng B\u1ec9nh l\u00e0m th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u1edf ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. Vua ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed, chuy\u00ean t\u00e2m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u00e1c quan thu\u1ed9c ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd. Vua t\u1eebng tri\u1ec7u Ph\u00f9ng B\u1ec9nh \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ecdc &#8216;H\u00e1n th\u01b0&#8217;, th\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch Chi v\u00e0 Vu \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c x\u1eed \u00e1n, thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n oan, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm mong m\u1ecfi \u1edf khanh.&#8221;<\/i> Vua ban \u00e1o t\u00eda v\u00e0 v\u00e0ng \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 \u00f4ng.<\/p>\n<p>[44] T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u1ee7a Nam H\u00e1n l\u00e0 \u0110inh Li\u1ec5n nghe tin L\u0129nh Nam \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, b\u00e8n sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u x\u01b0ng theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a cha l\u00e0 \u0110inh B\u1ed9 L\u0129nh. Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, phong \u0110inh Li\u1ec5n l\u00e0m T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 phong ch\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 cho \u0110inh Li\u1ec5n c\u00f3 \u0111o\u1ea1n: <i>&#8220;K\u00ednh tu\u00e2n m\u1ec7nh cha, h\u1ed5 th\u1eb9n th\u1edd n\u01b0\u1edbc ng\u1ee5y.&#8221;<\/i> C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi trong bi\u1ec3u c\u1ee7a \u0110inh Li\u1ec5n.)<\/i><\/p>\n<p>[45] Hai vi\u1ec7n tu\u1ea7n tra qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1ea3 h\u1eefu \u1edf kinh th\u00e0nh, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c tra x\u00e9t \u00e1n ki\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khai Phong ph\u1ee7 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c nha hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 ph\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu thay th\u1ebf b\u1eb1ng c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n. Ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 6 <i>(Qu\u00fd M\u00f9i)<\/i>, l\u1ea5y c\u1ef1u huy\u1ec7n l\u1ec7nh Qu\u00e1n \u0110\u00e0o l\u00e0 L\u00fd Ng\u1ea1c l\u00e0m quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba ki\u00eam t\u1ea3 qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m, huy\u1ec7n l\u1ec7nh An Phong l\u00e0 Tri\u1ec7u Trung Ho\u00e0nh l\u00e0m \u0111\u1ea1i ph\u1ee7 t\u1ef1 th\u1eeba ki\u00eam h\u1eefu qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin \u0111\u1ed3ng tri ch\u00e2u, B\u1ea3o T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Do\u00e3n S\u00f9ng Kha qua \u0111\u1eddi. Vua ban chi\u1ebfu \u01b0u \u00e1i, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c th\u1ecb trung, sai trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng tang l\u1ec5, \u0111\u01b0a v\u1ec1 an t\u00e1ng \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp h\u01a1n 700 l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan trong kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n. Vua th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t v\u00e0 th\u1eed vi\u1ec7c, ra l\u1ec7nh cho 400 ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 qu\u00ea l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/p>\n<p>[48] Ban \u0111\u1ea7u, L\u00fd Khi\u00eam B\u1ea1c r\u1eddi kh\u1ecfi Th\u1ea5p ch\u00e2u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi nhi\u1ec1u l\u1ea7n vi ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt, n\u00ean l\u1ea1i d\u00f9ng Khi\u00eam B\u1ea1c l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Th\u1ea5p ch\u00e2u. D\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi vui m\u1eebng khi Khi\u00eam B\u1ea1c \u0111\u1ebfn, c\u00f9ng nhau ra \u0111\u00f3n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Khi\u00eam B\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi B\u1eafc H\u00e1n, li\u00ean ti\u1ebfp h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y tr\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Khi\u00eam B\u1ea1c l\u1ea1i l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Th\u1ea5p ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 5, nay ghi ch\u00e9p c\u00f9ng \u1edf \u0111\u00e2y. S\u00e1ch &#8216;C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed &#8211; Th\u1ebf gia&#8217; ch\u00e9p r\u1eb1ng n\u0103m sau qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e2m ph\u1ea1m Lam ch\u00e2u, Th\u1ea1ch ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'C\u1ed1c ch\u00e2u', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'Th\u1ea1ch ch\u00e2u'. Theo 'Th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 290, ph\u1ea7n H\u1eadu Chu k\u1ef7 1, v\u00e0 'Th\u1eadp qu\u1ed1c xu\u00e2n thu' quy\u1ec3n 112, b\u1ea3ng \u0111\u1ecba l\u00fd li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c ph\u1ee7, ch\u00e2u thu\u1ed9c B\u1eafc H\u00e1n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 Th\u1ea1ch ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'C\u1ed1c ch\u00e2u'. 'Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd' quy\u1ec3n 42, ph\u1ea7n H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o c\u0169ng c\u00f3 Th\u1ea1ch ch\u00e2u. 'C\u1ed1c ch\u00e2u' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-109-10\" href=\"#footnote-109-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y tr\u1ea1i c\u1ee7a ta. T\u1ee9c l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[49] N\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[50] Ban \u0111\u1ea7u, d\u00e2n Th\u1ee5c n\u1ed9p hai lo\u1ea1i thu\u1ebf \u0111\u1ec1u d\u00f9ng v\u1ea3i l\u1ee5a \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"'Sung chi\u1ebft', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Theo 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2 ch\u00e9p 'Chi\u1ebft sung', 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' quy\u1ec3n 185, chi\u1ebfu v\u1ec1 vi\u1ec7c thu thu\u1ebf l\u1ee5a v\u1ea3i \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, th\u00ec ch\u00e9p 'Chi\u1ebft n\u1ea1p'.\" id=\"return-footnote-109-11\" href=\"#footnote-109-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, v\u1ec1 sau gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u00e0ng cao, nh\u01b0ng quan ph\u1ee7 thu thu\u1ebf v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169. Vua lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i cho d\u00e2n, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2y Xuy\u00ean, ph\u00e0m d\u00f9ng v\u1ea3i l\u1ee5a \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0m Ty h\u1ed9 Tham qu\u00e2n. Th\u1ee9 s\u1eed v\u00ec \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 lang n\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi \u00f4ng r\u1ea5t l\u1ec5 \u0111\u1ed9. \u0110\u1ebfn khi H\u1ec1 T\u1ef1 l\u00e0m ch\u00e2u m\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tri' trong 'H\u1ec1 T\u1ef1 tri ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 h\u1ea1, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 278 truy\u1ec7n L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-109-12\" href=\"#footnote-109-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, H\u1ec1 T\u1ef1 chi\u1ec1u theo \u00fd t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i li\u1ec1n ng\u1ea1o m\u1ea1n ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1ec5 b\u00e1i n\u01a1i \u0111\u00ecnh th\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Ch\u00ed' trong 'Ch\u00ed t\u1eafc c\u1ee9 th\u1ee5 \u0111\u00ecnh tham' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-109-13\" href=\"#footnote-109-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, b\u00e8n b\u1ed9c l\u1ed9 l\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn. H\u1ec1 T\u1ef1 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ed5i gi\u1eadn. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng t\u1eebng vi\u1ebft v\u0103n ch\u1ebf gi\u1ec5u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, H\u1ec1 T\u1ef1 b\u00e8n tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn n\u00f3i chuy\u1ec7n, ng\u1ea7m sai quan l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi l\u1eeba g\u1ea1t gia nh\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i v\u0103n \u0111\u00f3, r\u1ed3i l\u1eadp t\u1ee9c xi\u1ec1ng x\u00edch \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua tha t\u1ed9i cho \u00f4ng, nh\u01b0ng t\u01b0\u1edbc h\u1ebft quan t\u1ecbch v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Linh V\u0169.<\/p>\n<p>Con trai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 L\u00f4i H\u1eefu L\u00e2n, nghi ng\u1edd Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u00e8n \u00e9p cha m\u00ecnh, n\u00ean ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u00ecm c\u00e1ch b\u00e1o th\u00f9. Khi \u0111\u00f3, quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu l\u00e0 H\u1ed3 T\u00e1n v\u00e0 L\u00fd Kh\u1ea3 \u0110\u1ed9 t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u00e3 l\u00e2u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u01b0\u1eddng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 v\u00e0 nh\u1edd v\u1ea3. B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed9ng c\u00f9ng L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed7 c\u00f9ng khoa, H\u1eefu L\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u0110\u1ed9ng, \u0110\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng nh\u1edd H\u1eefu L\u00e2n lo vi\u1ec7c nh\u00e0.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, \u0110\u1ed9ng nh\u1edd H\u1eefu L\u00e2n mua n\u1eeda th\u1ecfi b\u1ea1c, r\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi H\u1eefu L\u00e2n: <i>&#8220;C\u00e1i n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1eb7ng H\u1ed3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.&#8221;<\/i> H\u1ed3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed3 T\u00e1n. H\u1eefu L\u00e2n c\u0169ng th\u01b0\u1eddng lui t\u1edbi nh\u00e0 H\u1ed3 T\u00e1n, n\u00ean \u0110\u1ed9ng m\u1edbi n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9: Quan ch\u1ee9c nhi\u1ec7m ch\u1ee9c ba l\u1ea7n m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 gi\u1ea5y t\u1edd gi\u1ea3i nhi\u1ec7m, cho ph\u00e9p n\u1ed9p \u0111\u01a1n l\u00ean h\u1eefu ty, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o thi v\u00e0 x\u00e9t tuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>H\u1eefu L\u00e2n v\u1ed1n c\u00f3 quan h\u1ec7 giao thi\u1ec7p v\u1edbi L\u01b0u V\u0129, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kia t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1i. H\u1eefu L\u00e2n bi\u1ebft r\u1eb1ng L\u01b0u V\u0129 tuy \u0111\u00e3 ba l\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c nh\u01b0ng m\u1ed9t l\u1ea7n b\u1ecb m\u1ea5t gi\u1ea5y t\u1edd gi\u1ea3i nhi\u1ec7m. Ng\u01b0\u1eddi anh c\u1ee7a V\u0129 l\u00e0 S\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' tr\u01b0\u1edbc 'ti\u1ebfn s\u0129 S\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng trong T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 278, T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-109-14\" href=\"#footnote-109-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 l\u00e0m con d\u1ea5u gi\u1ea3 cho V\u0129 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn b\u1ed9 L\u1ea1i.<\/p>\n<p>H\u1eefu L\u00e2n b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Phu gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba, trong ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, nh\u01b0ng vi\u1ec7n c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bao che.<\/p>\n<p>Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, h\u1ea1 l\u1ec7nh \u0111\u01b0a h\u1ebft xu\u1ed1ng ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t s\u1ef1 th\u1eadt, t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi ng\u1edd Ph\u1ed5. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh, Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh th\u0103ng l\u00ean \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, L\u01b0u V\u0129 b\u1ecb x\u1eed tr\u1ea3m b\u00eau \u0111\u1ea7u. Tri\u1ec7u Phu c\u00f9ng \u0110\u1ed9ng, S\u00e2n, T\u00e1n, Kh\u1ea3 \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf danh ph\u1eadn, T\u00e1n v\u00e0 Kh\u1ea3 \u0110\u1ed9 c\u00f2n b\u1ecb t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n. Phong cho H\u1eefu L\u00e2n l\u00e0m Ch\u00ednh t\u1ef1 B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129. T\u1eeb \u0111\u00f3, H\u1eefu L\u00e2n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u b\u1ecb b\u1ec7nh, ban ng\u00e0y th\u1ea5y L\u01b0u V\u0129 v\u00e0o nh\u00e0 l\u1ea5y g\u1eady \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng. H\u1eefu L\u00e2n k\u00eau g\u00e0o, ti\u1ebfng vang ra ngo\u00e0i, v\u00e0i ng\u00e0y sau th\u00ec ch\u1ebft.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110\u1ed9ng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh ph\u1eadn, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[52] C\u1ea5m d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf L\u0129nh Nam b\u1eaft voi, t\u1ecbch thu v\u0169 kh\u00ed giao l\u00ean quan ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[53] Mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m nay cho d\u00e2n ch\u00e2u Dung.<\/p>\n<p>[54] B\u1ecf ch\u00e2u L\u00e3ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00e2u L\u00e3ng nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00e2u L\u0169ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd quy\u1ec3n 164 \u0111i\u1ec1u Khang ch\u00e2u, T\u1ed1ng tri\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt quy\u1ec3n 19 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-109-15\" href=\"#footnote-109-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Xu\u00e2n.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u T\u1ea7m<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00e2u T\u1ea7m nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00e2u T\u1ea7m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 135 th\u00e1ng 5 ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd quy\u1ec3n 163, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 7.20 v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 90 \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-109-16\" href=\"#footnote-109-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, ch\u00e2u T\u00e2n.<\/p>\n<p>[56] Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 khi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 th\u00ec chuy\u00ean quy\u1ec1n, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111a ph\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u01b0a \u00f4ng. Vua ban \u0111\u1ea7u nghe theo l\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec1n, \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, nh\u01b0ng r\u1ed3i th\u00f4i. L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n \u0111ang \u1edf H\u00e0n L\u00e2m, nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, li\u1ec1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i x\u1ea5u v\u00e0 ch\u1ec9 tr\u00edch Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, l\u1ea1i c\u00f2n t\u00e2u r\u1eb1ng Ph\u1ed5 t\u1eebng l\u1ea5y \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y v\u01b0\u1eddn rau c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Th\u1ef1c, m\u1edf r\u1ed9ng nh\u00e0 c\u1eeda, x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e1n tr\u1ecd, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a d\u00e2n. Vua h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng, Ph\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n ch\u1ec9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u1eefng vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0m, th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua im l\u1eb7ng. T\u1eeb khi L\u00fd S\u00f9ng C\u1ee7 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, Vua \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 ch\u00fat xa c\u00e1ch v\u1edbi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef '\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u1eef', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-109-17\" href=\"#footnote-109-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn khi Tri\u1ec7u Phu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i, \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 c\u00e0ng suy gi\u1ea3m.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh, L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh c\u00f9ng Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 thay nhau c\u1ea7m \u1ea5n, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u khi t\u1ea5u s\u1ef1, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n quy\u1ec1n c\u1ee7a Ph\u1ed5.<\/p>\n<p>[57] D\u1ecbch Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ee9 s\u1eed H\u1ea1 Duy Trung qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Duy Trung t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, r\u1ea5t hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e1ch v\u1edf, th\u00f4ng th\u1ea1o binh ph\u00e1p, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c. Khi \u1edf D\u1ecbch Ch\u00e2u, \u00f4ng tu s\u1eeda \u0111\u1ed3n l\u0169y, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi binh s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng h\u1ecd. M\u1ed7i l\u1ea7n d\u00f9ng binh tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean \u1ea3i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n h\u1ea1, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n H\u1ea1 Duy Trung s\u1eeda\" id=\"return-footnote-109-18\" href=\"#footnote-109-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u0111\u00e2u th\u1eafng \u0111\u00f3, danh ti\u1ebfng l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an khi\u1ebfp s\u1ee3, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m ch\u00fang kh\u00f4ng d\u00e1m qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u nh\u1edd c\u1eady \u00f4ng. Khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, li\u1ec1n phong cho con trai \u00f4ng l\u00e0 Chi\u00eau \u0110\u1ed9 l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n<p>[58] S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf c\u1eeda D\u01b0\u01a1ng L\u01b0u thu\u1ed9c V\u1eadn Ch\u00e2u, l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf huy\u1ec7n Ho\u1ea1ch Gia thu\u1ed9c Ho\u00e0i Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[59] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho 2000 h\u01b0\u01a1ng binh \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u v\u00e0 300 h\u01b0\u01a1ng binh \u1edf S\u00e2m Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf cho gia \u0111\u00ecnh m\u1ed9t n\u0103m, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n hai n\u0103m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00e0nh doanh, nh\u01b0ng b\u1ea3n k\u1ef7 kh\u00f4ng ghi r\u00f5, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[60] M\u00f9a h\u1ea1 n\u00e0y, \u0110\u00f4 qu\u1ef7 ch\u1ee7 xuy\u00ean Cung B\u1ed9 l\u00e0 Quy \u0111\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n A Ph\u1ee5 c\u00f9ng ch\u1ee7 t\u1ed9c man L\u01b0\u1ee1ng L\u00e2m sau n\u00fai l\u00e0 V\u1eadt Nhi c\u00f3 l\u1eddi qua ti\u1ebfng l\u1ea1i b\u1ea5t h\u00f2a, V\u1eadt Nhi \u0111em qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u00e1c th\u00e0nh l\u0169y xuy\u00ean Cung B\u1ed9, gi\u1ebft h\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. A Ph\u1ee5 b\u00e1o l\u00ean L\u00ea Ch\u00e2u, ch\u00e2u t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0 an \u1ee7i, ch\u1ec9 d\u1ee5 m\u1ed7i b\u00ean gi\u1eef l\u1ea5y bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau.<\/p>\n<p>[61] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7 c\u1eed c\u00e1c nha hi\u1ec7u l\u00e0m ch\u1ee9c M\u00e3 b\u1ed9 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu v\u00e0 ph\u00e1n quan x\u00e9t \u00e1n, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c x\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, m\u00f9ng 1, Vua ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ed5i M\u00e3 b\u1ed9 vi\u1ec7n th\u00e0nh T\u01b0 kh\u1ea5u vi\u1ec7n, l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, c\u1eedu kinh, ng\u0169 kinh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n c\u00f3 t\u01b0 c\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0m T\u01b0 kh\u1ea5u tham qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[62] Sai H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Vi\u1ec5n, Nh\u00e0n c\u1ee9u s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng M\u1ef9 \u0111i s\u1ee9 Giao ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Chi\u00eau Vi\u1ec5n, Tr\u1ecdng M\u1ef9, ch\u01b0a r\u00f5 xu\u1ea5t x\u1ee9.)<\/i><\/p>\n<p>[63] D\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Qu\u1ea3ng Nam n\u1ed9p thu\u1ebf g\u1ea1o, th\u1eddi L\u01b0u S\u01b0\u1edfng m\u1ed7i th\u1ea1ch ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng th\u00eam 160 ti\u1ec1n, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea5y 10 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch.<\/p>\n<p>[65] Trung th\u01b0 d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u1eed T\u1ea3 b\u1ed5 khuy\u1ebft T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, tuy\u1ec3n th\u1ee5 l\u00e0m Tam ty h\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, ban 100 v\u1ea1n ti\u1ec1n. C\u00f3 ch\u1ee7 l\u1ea1i Gi\u00e1c c\u00f4 l\u00e0 V\u0169 Hi Li\u1ec5n c\u00f9ng h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u1ee3 thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m h\u01a1n 30 v\u1ea1n quan, b\u1ecb giam c\u1ea7m nhi\u1ec1u n\u0103m, hao h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb \u00e1p gi\u1ea3i. Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf, l\u1ea1i xin cho b\u00e1ch quan gi\u1ea3m b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[66] Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n T\u1ed1ng Duy Trung b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1ec1 l\u00e0m d\u00e2n, v\u00ec khi l\u00e0m tri H\u00e0o ch\u00e2u c\u00f3 h\u00e0nh vi b\u1ea5t ch\u00ednh, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, tra x\u00e9t ra s\u1ef1 th\u1eadt n\u00ean b\u1ecb x\u1eed.<\/p>\n<p>[67] Th\u1eddi M\u1ea1nh S\u01b0\u1edfng, d\u00e2n T\u00e2y Xuy\u00ean khi g\u1ea3 con g\u00e1i, t\u01b0 trang \u0111\u1ec1u b\u1ecb khai b\u00e1o \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, th\u00e1ng 8, Vua ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu n\u1eefa.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc T\u00e2n vi\u00ean xem l\u00faa.<\/p>\n<p>[69] Ng\u01b0\u1eddi n\u01a1i th\u1ea3o d\u00e3 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u1eeda s\u00f4ng. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban cho \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc v\u1ecb \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u.<\/p>\n<p>[70] H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft T\u00f4 \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c v\u1ee5, v\u00ec \u0111\u1ec3 m\u00f4n nh\u00e2n c\u1ea7m kho\u00e1n t\u01b0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a qua s\u00f4ng Ho\u00e0i. \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng l\u00e0 con c\u1ee7a V\u0169 Khu\u00ea.<\/p>\n<p><i>(V\u0169 Khu\u00ea, xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u n\u0103m Thi\u00ean Ph\u00fac 12.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Suy quan qu\u00e2n s\u1ef1 T\u1ee9 ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ea7u T\u1ebf b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, b\u00e3i ch\u1ee9c, v\u00ec khi \u1ee9ng thi B\u1ea1t t\u1ee5y khoa \u0111\u00e3 nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m b\u00e0i, \u0111\u1ebfn nay b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng tam th\u00e0nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>Ph\u1ed5 m\u1ed9t m\u00ecnh l\u00e0m Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi n\u0103m, b\u00ecnh t\u0129nh v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, l\u1ea5y vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, Vua tin t\u01b0\u1edfng d\u1ef1a v\u00e0o \u00f4ng, n\u00ean Ph\u1ed5 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1edbn. C\u00f3 l\u1ea7n \u00f4ng mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, nh\u01b0ng do kh\u00f4ng h\u1ee3p \u00fd Vua n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. H\u00f4m sau, Ph\u1ed5 l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u l\u00ean, v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. H\u00f4m sau n\u1eefa, \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, x\u00e9 t\u1edd t\u1ea5u n\u00e9m xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng Ph\u1ed5 v\u1eabn gi\u1eef v\u1ebb m\u1eb7t b\u00ecnh th\u1ea3n, t\u1eeb t\u1ed1n nh\u1eb7t t\u1edd t\u1ea5u v\u1ec1 v\u00e1 l\u1ea1i. H\u00f4m sau, \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean. Vua ch\u1ee3t hi\u1ec3u, b\u00e8n ch\u1ea5p thu\u1eadn t\u1edd t\u1ea5u. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 sau n\u00e0y qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i l\u00e0 x\u1ee9ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ph\u1ed5 c\u1ed1 g\u1eafng xin cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u00e3 kh\u00f4ng cho th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u00ec sao?&#8221;<\/i> Ph\u1ed5 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;H\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb \u00e1c, ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p c\u00f4ng lao, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd x\u01b0a nay. H\u01a1n n\u1eefa, h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng l\u00e0 c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a ri\u00eang B\u1ec7 h\u1ea1, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y \u00fd \u0111\u1eafc ch\u00ed hay s\u00e2n h\u1eadn m\u00e0 \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe, \u0111\u1ee9ng d\u1eady, Ph\u1ed5 \u0111i theo. Vua v\u00e0o cung, Ph\u1ed5 \u0111\u1ee9ng \u1edf c\u1eeda cung, r\u1ea5t l\u00e2u kh\u00f4ng r\u1eddi, cu\u1ed1i c\u00f9ng Vua \u0111\u00e0nh nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, trong bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn, m\u01b0a \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng d\u1eef d\u1ed9i, Vua kh\u00f4ng vui. M\u01b0a l\u00e2u kh\u00f4ng t\u1ea1nh, Vua t\u1ecf ra gi\u1eadn d\u1eef, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u khi\u1ebfp s\u1ee3. Ph\u1ed5 li\u1ec1n t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec1 ngo\u00e0i d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang mong m\u01b0a, cu\u1ed9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec, ch\u1ec9 \u01b0\u1edbt l\u1ec1u tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u00e1o nh\u1ea1c c\u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i. L\u00fac n\u00e0y m\u01b0a r\u1ea5t qu\u00fd, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, \u00e2m nh\u1ea1c ch\u00ednh h\u1ee3p th\u1eddi, xin h\u00e3y cho nh\u1ea1c c\u00f4ng t\u1ea5u nh\u1ea1c d\u01b0\u1edbi m\u01b0a.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t vui, y\u1ebfn ti\u1ec7c k\u1ebft th\u00fac. Ph\u1ed5 t\u00f9y c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u00fd Vua nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>Ph\u1ed5 t\u1eebng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t chi\u1ebfc b\u00ecnh s\u1ee9 l\u1edbn trong ph\u00f2ng l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u1eefng t\u1edd bi\u1ec3u t\u1eeb trong ngo\u00e0i m\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m, th\u00ec n\u00e9m v\u00e0o b\u00ecnh, r\u1ed3i bu\u1ed9c l\u1ea1i \u0111\u1ed1t \u0111i, n\u00ean \u00f4ng nh\u1eadn nhi\u1ec1u l\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch, c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf.<\/p>\n<p>Sau khi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 ra tr\u1ea5n, \u00f4ng d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 ph\u00e2n tr\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cho r\u1eb1ng th\u1ea7n khinh su\u1ea5t b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 Khai Phong do\u00e3n, ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 v\u1ed1n trung hi\u1ebfu to\u00e0n \u0111\u1ee9c, h\u00e1 c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u00ea tr\u00e1ch? Hu\u1ed1ng chi, khi Chi\u00eau Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7nh n\u1eb7ng, th\u1ea7n th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 tham d\u1ef1 nghe l\u1eddi di m\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u th\u1ea7n ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ec7 h\u1ea1, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n soi x\u00e9t.&#8221;<\/i> Vua t\u1ef1 tay ni\u00eam phong th\u01b0 n\u00e0y, c\u1ea5t gi\u1eef trong kim qu\u1ef9.<\/p>\n<p><i>(Tr\u00edch t\u1eeb &#8216;M\u01b0a Trong T\u00e1c L\u1ea1c&#8217;, theo &#8216;\u0110inh V\u1ecb \u0110\u00e0m L\u1ee5c&#8217;. Th\u00e1i t\u1ed5 th\u01b0\u1eddng t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn v\u00e0o m\u00f9a thu, kh\u00f4ng r\u00f5 n\u0103m n\u00e0o. Theo &#8216;Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 H\u00e0nh Tr\u1ea1ng&#8217;, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 5, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn T\u00e2n Th\u1ee7y Cai, t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn.<\/p>\n<p>[74] Th\u00e1ng n\u00e0y, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n d\u00e2ng t\u00e2u xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed1n m\u00f9a, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ed1i, m\u1ed7i qu\u00fd m\u1ed9t l\u1ea7n d\u1eabn \u0111\u1ed1i, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y. L\u00fac \u0111\u00f3, qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Kinh, Ho\u00e0nh, kh\u1eafc ph\u1ee5c L\u01b0\u01a1ng, \u00cdch, h\u1ea1 giao, Qu\u1ea3ng, m\u1edf r\u1ed9ng l\u00e3nh th\u1ed5, n\u00ean quan ch\u1ee9c thi\u1ebfu h\u1ee5t nhi\u1ec1u. V\u00ec v\u1eady, h\u00e0ng n\u0103m th\u01b0\u1eddng t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u00f3ng tuy\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng tuy\u1ec3n n\u1ed9p h\u1ed3 s\u01a1 t\u1ea1i Nam T\u00e0o, sau khi x\u00e9t duy\u1ec7t \u0111\u01b0a v\u1ec1 Thuy\u00ean ty s\u1eafp x\u1ebfp b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Sau \u0111\u00f3, do c\u00e1c b\u1ed9 thi\u1ebfu quan, l\u1ea1i \u0111\u1eb7c chi\u1ebfu mi\u1ec5n l\u1ea5y gi\u1ea3i, \u1ee9ng tuy\u1ec3n b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;ph\u00f3ng tuy\u1ec3n&#8221;<\/i>, d\u1ea7n th\u00e0nh l\u1ec7. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn theo qu\u00fd ch\u1ec9 c\u00f2n danh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ef1c ch\u1ea5t.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;B\u1ea3n Ch\u00ed&#8217;, &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217; kh\u00f4ng ghi, &#8216;H\u1ed9i Y\u1ebfu&#8217; th\u00ec n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed1n m\u00f9a v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 9, c\u00f3 l\u1ebd sai ch\u1eef.)<\/i><\/p>\n<p>[75] Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, quy\u1ec1n ph\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ea7n Ng\u1ea1c b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, T\u1ee9 m\u00f4n b\u00e1c s\u0129 Gi\u1ea3i T\u1ed1n b\u1ecb x\u00f3a t\u00ean kh\u1ecfi quan ch\u1ee9c th\u00e0nh d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u do gi\u00e1m sinh T\u1eeb Nh\u01b0\u1ee3ng N\u0103ng t\u1ed1 c\u00e1o.<\/p>\n<p>[76] \u1ede L\u0129nh Nam, b\u1ecdn gi\u1eb7c v\u1eabn ch\u01b0a d\u1eb9p y\u00ean. Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ph\u00e1i \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed T\u00e0o Quang Th\u1ef1c l\u00e0m Ch\u01b0 ch\u00e2u \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. Quang Th\u1ef1c \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u1eaft gi\u1ebft ch\u00fang, v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean b\u00ecnh.<\/p>\n<p>[77] L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u00ec b\u1ec7nh xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba.<\/p>\n<p>D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u1ed1n l\u00e0 nguy\u00ean l\u00e3o trong ph\u1ee7 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng. Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, L\u00fd X\u1eed V\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc, D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec1m nhi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd. Khi X\u1eed V\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i, D\u01b0 Kh\u00e1nh t\u1eeb Giang L\u0103ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, Th\u01b0\u1ee3ng h\u1ecfi k\u1ef9 v\u1ec1 chuy\u1ec7n X\u1eed V\u00e2n, D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u k\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. \u0110\u1ebfn khi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd Th\u01b0\u1ee3ng, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u tranh nhau h\u00e3m h\u1ea1i, ch\u1ec9 c\u00f3 D\u01b0 Kh\u00e1nh m\u1ed9t m\u00ecnh bi\u1ec7n minh, \u00fd Th\u01b0\u1ee3ng m\u1edbi d\u1ea7n ngu\u00f4i, b\u1ea5y gi\u1edd ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u khen \u00f4ng l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 Khai Phong do\u00e3n Quang Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng. <i>(Theo &#8216;T\u1ed1ng s\u1eed&#8217; ch\u00e9p l\u00e0 &#8216;phong l\u00e0m T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng ki\u00eam Th\u1ecb trung.&#8217;)<\/i> S\u01a1n Nam T\u00e2y \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Quang M\u1ef9 l\u00e0m V\u0129nh H\u01b0ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung; ho\u00e0ng t\u1eed Qu\u00fd Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0110\u1ee9c Chi\u00eau l\u00e0m S\u01a1n Nam T\u00e2y \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ed3ng B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh l\u00e0m M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang; Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang Th\u1ea9m Ngh\u0129a Lu\u00e2n l\u00e0m Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; Thi\u00ean B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u00edn ki\u00eam Th\u1ecb trung; Quy \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Cao Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ea9m K\u1ef3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00e1n tam ty S\u1edf Chi\u00eau Ph\u1ee5 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, T\u0129nh Giang ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'T\u0129nh Giang' l\u00e0 'T\u0129nh Giang', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i. Xem 'V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng Chi D\u01b0 \u0111\u1ecba k\u1ef7 th\u1eafng' (d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 'K\u1ef7 th\u1eafng') quy\u1ec3n 103, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Quang H\u00f3a, th\u0103ng Qu\u1ebf Qu\u1ea3n l\u00e0m T\u0129nh Giang qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9, nh\u00e0 Nam H\u00e1n v\u00e0 nh\u00e0 T\u1ed1ng v\u1eabn theo \u0111\u00f3.\" id=\"return-footnote-109-19\" href=\"#footnote-109-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ngh\u0129a l\u00e0m Ki\u1ebfn V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9. T\u1eeb khi H\u00e0n Tr\u1ecdng U\u00e2n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, trong s\u00e1u n\u0103m kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi l\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng Ngh\u0129a \u0111\u1ea3m nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9ng tr\u00ean t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t l\u01b0u d\u00e2n, ai t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u1ed7i h\u1ed9 n\u0103m ngh\u00ecn ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[82] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c c\u1eeda \u0111i\u1ec7n \u1edf T\u00e2y kinh \u0111\u1eb7t k\u00edch theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u01b0 \u0110\u00f4ng kinh.<\/p>\n<p>[83] Giang Nam N\u1ed9i s\u1eed x\u00e1 nh\u00e2n Phan H\u1eefu c\u00f9ng H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00fd B\u00ecnh <i>(B\u00ecnh, xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb n\u0103m C\u00e0n H\u1eefu th\u1ee9 nh\u1ea5t)<\/i> r\u1ea5t th\u00e2n thi\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng th\u00e2n thi\u1ec7n', ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ebfn', nay c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 3 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-109-20\" href=\"#footnote-109-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>. Phan H\u1eefu th\u00edch chuy\u1ec7n th\u1ea7n ti\u00ean. L\u00fd B\u00ecnh kh\u00e1 am hi\u1ec3u thu\u1eadt tu luy\u1ec7n d\u01b0\u1ee1ng sinh, l\u1eddi n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 huy\u1ec5n ho\u1eb7c, Phan H\u1eefu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tin t\u01b0\u1edfng \u00f4ng ta. L\u00fd B\u00ecnh t\u1ef1 n\u00f3i m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi ti\u00ean nh\u00e2n, cha c\u1ee7a Phan H\u1eefu l\u00e0 Phan X\u1eed Th\u01b0\u1eddng nay \u0111\u00e3 l\u00e0 ti\u00ean quan, r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng, c\u00f2n b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 Phan H\u1eefu c\u0169ng l\u00e0 ti\u00ean quan. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t trong nh\u00e0 m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng t\u1ecbnh, v\u1ebd h\u00ecnh th\u1ea7n qu\u00e1i, x\u00f5a t\u00f3c, c\u1edfi tr\u1ea7n m\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem. L\u00fd B\u00ecnh n\u00f3i v\u1edbi Phan H\u1eefu: <i>&#8220;Trong m\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u1eddi L\u1ee5c tri\u1ec1u, nhi\u1ec1u b\u00e1u ki\u1ebfm v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1m, n\u1ebfu l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 \u0111eo, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1eeb t\u00e0, tho\u00e1t kh\u1ecfi ki\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 th\u00e0nh ti\u00ean.&#8221;<\/i> Phan H\u1eefu mong c\u1ea7u r\u1ea5t thi\u1ebft tha, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Khi \u1ea5y, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 c\u0169ng th\u00edch thuy\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng s\u0129, b\u00e8n c\u00f9ng mua m\u1ea5y ch\u1ee5c kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t m\u1ed9 c\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc n\u00fai K\u00ea Lung, d\u1ef1ng bi\u1ec7t th\u1ef1, g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9, hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, d\u1eabn theo gia nh\u00e2n, mang cu\u1ed1c x\u1ebbng \u0111\u1ebfn. \u0110\u00e0o ph\u00e1 m\u1ed9t ng\u00f4i m\u1ed9, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed5 v\u1eadt, \u0111\u1ec1u truy\u1ec1n nhau ng\u1eafm ngh\u00eda, ng\u00e2m nga t\u1ef1 t\u1ea1i, n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u00f4i m\u1ed9?&#8221;<\/i> C\u00e1i k\u1ef3 l\u1ea1 qu\u00e1i \u0111\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ea1i lo\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>H\u1eefu t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Qu\u1ed1c ch\u1ee7 r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1i g\u1ed1c l\u00e0m gi\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1i g\u1ed1c l\u00e0m gi\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'Qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u00fd', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-109-21\" href=\"#footnote-109-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, l\u00e0 \u1edf vi\u1ec7c coi tr\u1ecdng n\u00f4ng tang.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e9p t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n, ki\u1ec1m ch\u1ebf m\u1ea1nh m\u1ebd vi\u1ec7c ki\u00eam t\u00ednh \u0111\u1ea5t \u0111ai, ai mua ru\u1ed9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o \u0111\u1ec1u b\u1eaft tr\u1ea3 l\u1ea1i. L\u1ea1i theo Chu l\u00fd t\u1ea1o s\u1ed5 d\u00e2n, t\u1ea1o s\u1ed5 tr\u00e2u, b\u1eaft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang \u0111\u1ec3 tr\u1ed3ng d\u00e2u, ti\u1ebfn c\u1eed B\u00ecnh l\u00e0m ph\u00e1n ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c th\u00fac. L\u1ec7nh ban ra g\u1ea5p nh\u01b0 l\u1eeda ch\u00e1y, d\u00e2n ch\u00fang x\u00f4n xao, Qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u1ed9i sai b\u00e3i b\u1ecf. H\u1eefu nghi ng\u1edd c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh ng\u0103n c\u1ea3n m\u00ecnh, b\u00e8n li\u00ean t\u1ee5c ch\u1ec9 tr\u00edch c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm binh quy\u1ec1n k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft ph\u00e1i, s\u1eafp m\u01b0u ph\u1ea3n lo\u1ea1n, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc s\u1eafp di\u1ec7t vong, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u00ecnh l\u00e0m t\u01b0\u1edbng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh s\u1ef1 Giang Nam ph\u1ea7n l\u1edbn \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed B\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 coi vi\u1ec7c t\u1ec9nh, Gi\u00e1m Ty thi\u00ean D\u01b0\u01a1ng Hi Tr\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn Khu m\u1eadt, Hi\u1ec7u \u00fay H\u1ea7u Anh c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea3n c\u1ea5m v\u1ec7. Qu\u1ed1c ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, H\u1eefu c\u00e0ng t\u1ee9c gi\u1eadn, d\u00e2ng s\u1edb kh\u00e1ng ngh\u1ecb xin gi\u1ebft T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Thang Duy\u1ec7t v\u00e0 m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Qu\u1ed1c ch\u1ee7 vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean r\u0103n, H\u1eefu b\u00e8n kh\u00f4ng v\u00e0o tri\u1ec1u n\u1eefa, \u1edf nh\u00e0 d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ea1nh, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u1ebfu, chi b\u1eb1ng \u0111em m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n gi\u00fap thu ph\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, r\u1ed3i d\u1eabn quan l\u1ea1i v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch gi\u1eef n\u01b0\u1edbc hay v\u1eady.&#8221;<\/i> Qu\u1ed1c ch\u1ee7 b\u1eaft \u0111\u1ea7u gh\u00e9t, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi n\u1eefa. H\u1eefu l\u1ea1i xin ngh\u1ec9 h\u01b0u<a class=\"footnote\" title=\"H\u1eefu l\u1ea1i xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, ch\u1eef 'H\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1ef1u', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-109-22\" href=\"#footnote-109-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, v\u00e0o n\u00fai l\u00e1nh n\u1ea1n, Qu\u1ed1c ch\u1ee7 cho l\u00e0 \u0111i\u00ean, b\u1ecf m\u1eb7c kh\u00f4ng h\u1ecfi<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ecf m\u1eb7c kh\u00f4ng h\u1ecfi, ch\u1eef 'T\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-109-23\" href=\"#footnote-109-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[84] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, H\u1eefu d\u00e2ng bi\u1ec3u th\u1ee9 b\u1ea3y r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng: \u2018Tam qu\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u1ea1t t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111o\u1ea1t ch\u00ed c\u1ee7a k\u1ebb th\u1ea5t phu.\u2019 Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean t\u1ee5c d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 r\u00f5 nh\u1eefng k\u1ebb gian t\u00e0, v\u1ea1ch r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n l\u1eddi, s\u00e1ng r\u00f5 nh\u01b0 v\u1ebd ch\u1eef \u0111\u1ecf, minh b\u1ea1ch trung tr\u1ef1c, l\u1eddi l\u1ebd t\u1eadn c\u00f9ng m\u00e0 l\u00fd l\u1ebd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, trung th\u1ea7n v\u00e0 gian th\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng. Nh\u01b0ng B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i che ch\u1edf cho b\u1ecdn gian t\u00e0, dung t\u00fang nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh n\u1ecdt, ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 xu n\u1ecbnh c\u1ee7a b\u1ecdn t\u1eb7c th\u1ea7n, coi ch\u00fang nh\u01b0 c\u1ed1t nh\u1ee5c, khi\u1ebfn qu\u1ed1c gia u \u00e1m, nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi s\u1eafp l\u1eb7n. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a mu\u00f4n d\u00e2n, kh\u00f4ng lo l\u1eafng cho s\u1ef1 nghi\u00eap \u0111\u1ed5 n\u00e1t c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu. X\u00e9t theo c\u1ed5 nh\u00e2n, th\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m Vua th\u1eadt v\u00f4 \u0111\u1ea1o qu\u00e1 s\u00e2u v\u1eady! X\u01b0a c\u00f3 Ki\u1ec7t, Tr\u1ee5, T\u00f4n H\u1ea1o, ph\u00e1 n\u01b0\u1edbc h\u1ea1i nh\u00e0, do t\u1ef1 m\u00ecnh g\u00e2y ra, c\u00f2n b\u1ecb ng\u00e0n \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i noi theo b\u1ecdn gian t\u00e0, khi\u1ebfn qu\u1ed1c gia suy b\u1ea1i lo\u1ea1n l\u1ea1c, v\u1eady th\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m Vua c\u00f2n k\u00e9m xa Ki\u1ec7t, Tr\u1ee5, T\u00f4n H\u1ea1o. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 quy\u1ebft ch\u00ed lui b\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1i ch\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng b\u1ecdn gian th\u1ea7n chung ch\u1ea1, m\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 \u00f4ng Vua m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i m\u1ed9t ng\u00e0y kia b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 cho th\u1ea7n c\u00f3 t\u1ed9i, xin ban cho th\u1ea7n c\u00e1i ch\u1ebft, \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i v\u1edbi trong ngo\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ed1c ch\u1ee7 n\u1ed5i gi\u1eadn, cho r\u1eb1ng H\u1eefu cu\u1ed3ng ng\u1ea1o b\u00e1ng b\u1ed5, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh, 'b\u1eaft \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u00e3i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n \u2018Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u2019 quy\u1ec3n ba m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-109-24\" href=\"#footnote-109-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, b\u00e8n b\u1eaft gi\u1eef L\u00fd B\u00ecnh giam v\u00e0o ng\u1ee5c \u0110\u1ea1i L\u00fd, sau m\u1edbi b\u1eaft gi\u1eef H\u1eefu. H\u1eefu li\u1ec1n t\u1ef1 s\u00e1t, m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 con b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Nhi\u00eau Ch\u00e2u. L\u00fd B\u00ecnh c\u0169ng t\u1ef1 treo c\u1ed5 ch\u1ebft trong ng\u1ee5c.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch th\u1ea7n \u0111\u00e3 s\u1eeda <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1&#8221;<\/i> trong bi\u1ec3u v\u0103n c\u1ee7a H\u1eefu th\u00e0nh <i>&#8220;\u0110i\u1ec7n h\u1ea1&#8221;<\/i>, nay theo nguy\u00ean v\u0103n trong \u2018C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed\u2019.)<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ed1c ch\u1ee7 sau \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm gi\u1ebft H\u1eefu, suy ngh\u0129 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng quy\u1ebft, th\u1eadt l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129.&#8221;<\/i> N\u0103m sau, \u0111\u1ec1u tha cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng.<\/p>\n<p>H\u1eefu ban \u0111\u1ea7u k\u1ebft giao th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5, sau c\u00f9ng l\u00e0m Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng \u0111\u1ee9ng v\u1eefng, d\u1ea7n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u nhau. H\u1eefu t\u1eebng tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng kia \u0111\u00e0ng ho\u00e0ng, nh\u01b0ng kh\u00f3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u00e2n \u0111\u1ee9c.&#8221;<\/i> C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a H\u1eefu, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 c\u00f3 ph\u1ea7n \u0111\u00f3ng g\u00f3p kh\u00f4ng nh\u1ecf. Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 l\u00fac \u1ea5y l\u00e0m Thanh Huy \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, tham d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng v\u00f4 c\u00f9ng. Thanh Huy \u0111i\u1ec7n n\u1eb1m trong h\u1eadu uy\u1ec3n, Qu\u1ed1c ch\u1ee7 kh\u00f4ng mu\u1ed1n Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 xa r\u1eddi t\u1ea3 h\u1eefu, n\u00ean ban cho ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y. Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 c\u00f9ng Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i ph\u00f3 L\u00e2m Nh\u1eef Qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1eeb Li\u00eau, Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i b\u1ea3o V\u0103n An Qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1eeb Du \u1edf ri\u00eang t\u1ea1i Tr\u1eebng T\u00e2m \u0111\u01b0\u1eddng, b\u00ed m\u1eadt v\u1ea1ch ra ch\u1ec9 d\u1ee5, ph\u1ea7n l\u1edbn t\u1eeb Tr\u1eebng T\u00e2m \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 ra, con trai c\u1ee7a T\u1eeb Du l\u00e0 Nguy\u00ean V\u0169 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c tuy\u00ean truy\u1ec1n th\u1ef1c hi\u1ec7n. Trung th\u01b0 v\u00e0 M\u1eadt vi\u1ec7n, ch\u1ec9 c\u00f2n nh\u01b0 b\u00e3i \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Y\u00ean qu\u1ed1c Cung \u00dd Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa b\u0103ng h\u00e0, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, kh\u00f3c r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan lo vi\u1ec7c c\u1edd qu\u1ea1t, nh\u00e3 nh\u1ea1c, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n theo \u1edf An L\u0103ng.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, c\u1eed ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c l\u00e0 L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, ph\u1ee5 tr\u00e1ch ph\u00e2n x\u1eed vi\u1ec7c \u1edf ba vi\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0111\u1eb7c x\u00e1 cho c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Tam ty c\u00f9ng c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c v\u1ec1 t\u1ed9i che gi\u1ea5u, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, cho h\u1ecd c\u01a1 h\u1ed9i t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi.<\/p>\n<p>[88] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi Nguy\u00ean Th\u00e0nh l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Nh\u00e2n L\u00e3ng b\u1ecb ho\u1ea1n quan gi\u00e8m pha, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, l\u1eadp t\u1ee9c tri\u1ec7u Nh\u00e2n L\u00e3ng \u0111\u1ebfn m\u1eb7t \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi. Khi \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, Vua truy\u1ec1n b\u1ecf m\u0169 \u0111ai tr\u01b0\u1edbc. Nh\u00e2n L\u00e3ng th\u1ea7n s\u1eafc kh\u00f4ng ch\u00fat nao n\u00fang, b\u00ecnh th\u1ea3n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m Tr\u1ea1i H\u00e0o Ph\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u, ch\u1eb7t c\u00e2y m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng, theo \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Th\u1ee5c, kh\u00f4ng h\u1ec1 x\u00e2m ph\u1ea1m g\u00ec. B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng th\u1ea7n, sai qu\u1ea3n kho trong c\u1ea5m cung, h\u00e1 l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c gian l\u1ee3i \u0111\u1ec3 t\u1ef1 l\u00e0m nh\u1ee5c m\u00ecnh sao?&#8221;<\/i> Vua ngu\u00f4i gi\u1eadn. Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, b\u1ed5 Nh\u00e2n L\u00e3ng l\u00e0m Gi\u00e1c d\u1ecbch s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n n\u00f3i ch\u1ec9 mi\u1ec5n ch\u1ee9c c\u1ee7a Nh\u00e2n L\u00e3ng, nh\u01b0ng nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, xem ra ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[89] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, sai c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung Cao K\u1ebf Xung m\u1ea5t. K\u1ebf Xung tr\u1ea5n gi\u1eef B\u00e0nh M\u00f4n h\u01a1n 10 n\u0103m, c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n t\u1eeb, d\u00e2n xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i ch\u00f4n c\u1ea5t, Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i v\u00e0 quan gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c che ch\u1edf ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, n\u1ebfu ph\u00e1t gi\u00e1c, s\u1ebd x\u1eed n\u1eb7ng t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[92] Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m h\u01b0u tr\u00ed L\u01b0 \u1ee8c <i>(\u1ee8c ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n n\u0103m Khai V\u1eadn th\u1ee9 nh\u1ea5t)<\/i>, c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c cao, gh\u00e9t vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a con m\u00ecnh l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n, t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0 nguy\u00ean hu\u00e2n, m\u00e0 ti\u1ec3u t\u1eed h\u1ee7y b\u00e1ng, tai h\u1ecda \u1eaft \u0111\u1ebfn ta. Ta ch\u1ebft s\u1edbm, kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1ea5y n\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i, l\u00e0 may l\u1eafm r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u1ee8c lo l\u1eafng m\u00e0 m\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0110a T\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>[93] N\u1eef Ch\u00e2n sai s\u1ee9 d\u00e2ng ng\u1ef1a c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[94] N\u0103m \u0111\u00f3, Vua sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ed7 M\u00f4ng, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1m c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7n h\u00e0nh v\u1ec1 &#8216;Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ecbnh&#8217;, &#8216;Tu\u1ea7n t\u01b0 c\u00e1ch&#8217; c\u00f9ng c\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, xem x\u00e9t v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng ch\u1ed7 sai l\u1ec7ch<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ch\u00ednh' trong 'kh\u1ea3o ch\u00ednh vi d\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-109-25\" href=\"#footnote-109-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng ph\u1ea7n tr\u00f9ng l\u1eb7p, b\u1ed5 sung ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, tham kh\u1ea3o v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'hi\u1ec7u' trong 'tham hi\u1ec7u t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 158, ph\u1ea7n Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-109-26\" href=\"#footnote-109-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng, so\u1ea1n th\u00e0nh b\u1ed9 &#8216;Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch&#8217; g\u1ed3m 3 quy\u1ec3n. Vua ban ch\u1ec9 h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c khoa m\u1ee5c \u0111\u1ec3 l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n, c\u01a1 quan thuy\u00ean tuy\u1ec3n ki\u1ec3m tra v\u00e0 ghi ch\u00e9p t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u0103ng gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, Nam T\u00e0o ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u1eddi h\u1ea1n m\u00e3n nhi\u1ec7m, k\u1ef9 thu\u1eadt, kh\u1ea3o kh\u00f3a, c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ea1p v\u1ee5 trong k\u1ef3 thi Xu\u00e2n vi. S\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 ghi ch\u00fa t\u1ed5ng c\u1ed9ng 20 \u0111i\u1ec1u, 287 s\u1ef1 vi\u1ec7c, so\u1ea1n th\u00e0nh &#8216;Tu\u1ea7n t\u01b0 c\u00e1ch&#8217; 1 quy\u1ec3n, &#8216;Ch\u1ebf s\u1eafc&#8217; 1 quy\u1ec3n, &#8216;Kh\u1edfi th\u1ec9nh \u0111i\u1ec1u&#8217; 1 quy\u1ec3n. S\u00e1ch so\u1ea1n xong, d\u00e2ng l\u00ean Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh l\u00e0m quy ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n. T\u1eeb \u0111\u00f3, vi\u1ec7c thuy\u00ean tuy\u1ec3n c\u00e0ng th\u00eam c\u00f3 quy c\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ecbnh &#8216;Tu\u1ea7n t\u01b0 c\u00e1ch&#8217;, Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i th\u00e1ng 7, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed ghi v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<p>[95] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n, Th\u00e1i s\u01b0, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh L\u01b0u K\u1ebf Ngung v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng, b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi coi th\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u0103m \u0111\u00f3, K\u1ebf Ngung qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong l\u00e0m \u0110\u1ecbnh V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan nh\u01b0 Ti\u1ec1n \u0110\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00f4 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m L\u01b0u K\u1ebf Kh\u00e2m, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Hu\u1ea5n, Th\u1ecb v\u1ec7 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u1ecbnh Ti\u1ebfn, Ti\u1ec1n Lam ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn, Li\u00eau ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u1ec7 Th\u00f9, \u0110\u00f4 d\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9 L\u00fd \u1ea8n \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n<p>[96] Ban \u0111\u1ea7u, B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00f4 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m. Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf th\u1ea5y c\u00f2n non tr\u1ebb, b\u00e8n l\u1ec7nh cho K\u1ebf Kh\u00e2m l\u00e0m ph\u00f3, giao ph\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea5m v\u1ec7. Khi B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 l\u00ean ng\u00f4i, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u0169 ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1ebft ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u00e0y. K\u1ebf Kh\u00e2m li\u1ec1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh. B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebf Kh\u00e2m ch\u1ec9 ph\u1ee5ng s\u1ef1 Ti\u00ean \u0111\u1ebf, h\u00e1 ch\u1ecbu v\u00ec ta t\u1eadn l\u1ef1c sao?&#8221;<\/i> B\u00e8n gi\u00e1ng ch\u1ee9c cho v\u1ec1 \u1edf Giao Th\u00e0nh, ph\u1ee5ng s\u1ef1 l\u0103ng t\u1ea9m, sau l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi gi\u1ebft \u0111i. Tr\u1ecbnh Ti\u1ebfn v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9 M\u00e3 Ho\u1ea1n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p. Ho\u1ea1n n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111o\u1ea1t quy\u1ec1n b\u00ednh c\u1ee7a Ti\u1ebfn. Ti\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed7i nh\u1ee5c, m\u1eafng Ho\u1ea1n \u1edf tri\u1ec1u. B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 n\u1ed5i gi\u1eadn, ng\u00e0y h\u00f4m sau, sai \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u01a1ng an tr\u00ed r\u1ed3i gi\u1ebft ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, tham ngh\u1ecb Trung th\u01b0 s\u1ef1. T\u00ednh ng\u01b0\u1eddi li\u00eam tr\u1ef1c, kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ea7u c\u1ea1nh quy\u1ec1n th\u1ebf, nhi\u1ec1u k\u1ebb th\u00f9 m\u00e0 \u00edt b\u1ea1n b\u00e8. \u00cdt l\u00e2u sau, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u00e2m, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, b\u1eaft v\u1ec1 t\u01b0 \u0111\u1ec7, v\u00ec bu\u00f4ng l\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn n\u00ean b\u1ecb b\u00f3p c\u1ed5 ch\u1ebft. V\u1ec7 Th\u00f9 theo nhi\u1ec1u l\u1ea7n chinh ph\u1ea1t, chuy\u00ean cai qu\u1ea3n qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n. Ho\u1ea1n quan V\u1ec7 \u0110\u1ee9c Qu\u00fd ghen gh\u00e9t c\u00f4ng lao c\u1ee7a Th\u00f9, khi\u1ebfn ra l\u00e0m Tri Ch\u00e2u Li\u00eau. H\u00e0ng ngh\u00ecn qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng xin gi\u1eef l\u1ea1i, nh\u01b0ng B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n m\u1ea5t ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean c\u1ea3 \u0111\u1ed9i qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Th\u00f9 t\u1eeb nh\u1ecf l\u1edbn l\u00ean \u1edf b\u1ed9 l\u1ea1c, kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m quan ch\u00e2u, n\u00ean th\u01b0\u1eddng bu\u00f4ng l\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn. B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 lo s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u1ea3n, b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi gi\u1ebft \u0111i. L\u00fd \u1ea8n ti\u1ebfc th\u01b0\u01a1ng Th\u00f9 trung d\u0169ng, b\u1ecb k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn vu c\u00e1o, l\u1ed9 v\u1ebb ph\u1eabn u\u1ea5t tr\u00ean m\u1eb7t. \u0110\u1ee9c Qu\u00fd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, gh\u00e9t b\u1ecf, b\u00e1o v\u1edbi B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7, li\u1ec1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn L\u00e2m Ch\u00e2u an tr\u00ed, \u00edt l\u00e2u sau b\u1ecb gi\u1ebft.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, tham ngh\u1ecb Trung th\u01b0 s\u1ef1, vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u2018C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed\u2019, kh\u00f4ng r\u00f5 x\u1ea3y ra l\u00fac n\u00e0o. S\u00e1ch l\u1ea1i ch\u00e9p Chi\u00eau M\u1eabn v\u00e0 Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng h\u1ee3p, khi K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00ean ng\u00f4i, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Ch\u00e2u L\u00e2m. X\u00e9t Tri\u1ec7u V\u0103n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng khi \u1edf L\u00e2m Ch\u00e2u, K\u1ebf Nguy\u00ean m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m. V\u0103n \u0110\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u1edf L\u00e2m Ch\u00e2u, Chi\u00eau M\u1eabn sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i ra ngo\u00e0i? V\u1eady th\u00ec Chi\u00eau M\u1eabn ra l\u00e0m Tri Ch\u00e2u L\u00e2m, h\u1eb3n l\u00e0 sau khi V\u0103n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Khi V\u0103n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng c\u00f2n \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c b\u1ecb gi\u1ebft, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ec3 Chi\u00eau M\u1eabn ra ngo\u00e0i? Vi\u1ec7c Chi\u00eau M\u1eabn ra ngo\u00e0i, h\u1eb3n l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn kh\u00e1c.<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1eb3n l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn kh\u00e1c' Nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'th\u1ea3' nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'nh\u0129' theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u2018\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n\u2019 quy\u1ec3n 12306\" id=\"return-footnote-109-27\" href=\"#footnote-109-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>. Nay ch\u00e9p nhi\u1ec1u th\u00f9 \u00edt b\u1ea1n, kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi' Ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ea1', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i\" id=\"return-footnote-109-28\" href=\"#footnote-109-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u00e2u thu\u1eabn, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9 v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i. Vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ebf Kh\u00e2m, Tr\u1ecbnh Ti\u1ebfn, Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau M\u1eabn, V\u1ec7 Th\u00f9, L\u00fd \u1ea8n n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n truy\u1ec7n \u2018C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed\u2019, ch\u1ec9 ri\u00eang Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Hu\u1ea5n kh\u00f4ng c\u00f3 truy\u1ec7n, kh\u00f4ng r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c. S\u00e1u ng\u01b0\u1eddi K\u1ebf Kh\u00e2m b\u1ecb gi\u1ebft, ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u1ec1u trong m\u1ed9t n\u0103m, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean theo b\u1ea3n ch\u00ed, ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m, c\u00f2n ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-109-1\">Sai Qu\u00e1ch Qu\u00fd, Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t ngh\u00ecn d\u00e2n phu <i>(ch\u1eef 'khi\u1ec3n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ebfn', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u1ea1i \u0110i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i)<\/i> <a href=\"#return-footnote-109-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-2\">c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 28, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 \u0111\u1ec1u ghi nh\u01b0 nhau. 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 30 v\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng Tuy\u1ec3n c\u1eed, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 155 ch\u01b0\u01a1ng Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Chu\u1ea9n'. X\u00e9t 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' Tuy\u1ec3n c\u1eed 7-1, 'Chu\u1ea9n' vi\u1ebft l\u00e0 'Chu\u1ea9n \u0111\u1eb3ng', theo ngh\u0129a v\u0103n, 'H\u1ed9i y\u1ebfu' \u0111\u00fang h\u01a1n. <a href=\"#return-footnote-109-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-3\"> Ch\u1eef 't\u1ecda' <i>(t\u1ed9i)<\/i> v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-109-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-4\">'Ngh\u0129a quy\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ed quy\u1ec3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 3\/3 m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-109-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-5\">'Ch\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-109-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-6\">Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u00e1ng n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 'K\u1ef7 Th\u00e1i T\u1ed5' ghi: M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0 'ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u00edn sang Giang Nam.' 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 1 c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 'T\u1ed1ng s\u1eed'. \u0110o\u1ea1n tr\u00ean c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh 'h\u00f4m \u0111\u00f3' l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-109-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-7\">Ch\u1eef 'Nam' trong c\u00e2u 'Chi\u1ebfu d\u1ee5 Qu\u1ed1c ch\u1ee7 m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa m\u00ec t\u1eeb H\u1ed3 Nam v\u1ec1 c\u1ee9u t\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 3 v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-109-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-8\">Ch\u1eef 'ty' trong 'ph\u00e1n ty b\u1ea1 u\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 3-22 m\u00e0 s\u1eeda. T\u1eeb sau \u0111\u1ec1u theo. <a href=\"#return-footnote-109-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-9\">L\u01b0u Tr\u1ecdng Hoa, c\u00e1c b\u1ea3n in c\u00f9ng '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 3-22, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 'L\u01b0u Tr\u1ecdng Hoa'. <a href=\"#return-footnote-109-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-10\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'C\u1ed1c ch\u00e2u', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n' quy\u1ec3n 12306 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'Th\u1ea1ch ch\u00e2u'. Theo 'Th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 290, ph\u1ea7n H\u1eadu Chu k\u1ef7 1, v\u00e0 'Th\u1eadp qu\u1ed1c xu\u00e2n thu' quy\u1ec3n 112, b\u1ea3ng \u0111\u1ecba l\u00fd li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c ph\u1ee7, ch\u00e2u thu\u1ed9c B\u1eafc H\u00e1n, \u0111\u1ec1u c\u00f3 Th\u1ea1ch ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'C\u1ed1c ch\u00e2u'. 'Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd' quy\u1ec3n 42, ph\u1ea7n H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o c\u0169ng c\u00f3 Th\u1ea1ch ch\u00e2u. 'C\u1ed1c ch\u00e2u' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-109-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-11\">'Sung chi\u1ebft', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Theo 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2 ch\u00e9p 'Chi\u1ebft sung', 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' quy\u1ec3n 185, chi\u1ebfu v\u1ec1 vi\u1ec7c thu thu\u1ebf l\u1ee5a v\u1ea3i \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, th\u00ec ch\u00e9p 'Chi\u1ebft n\u1ea1p'. <a href=\"#return-footnote-109-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-12\">Ch\u1eef 'tri' trong 'H\u1ec1 T\u1ef1 tri ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 2 h\u1ea1, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 278 truy\u1ec7n L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-109-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-13\">Ch\u1eef 'Ch\u00ed' trong 'Ch\u00ed t\u1eafc c\u1ee9 th\u1ee5 \u0111\u00ecnh tham' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-109-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-14\">Ch\u1eef 'ti\u1ec1n' tr\u01b0\u1edbc 'ti\u1ebfn s\u0129 S\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng trong T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 278, T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 7 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-109-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-15\">Ch\u00e2u L\u00e3ng nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00e2u L\u0169ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd quy\u1ec3n 164 \u0111i\u1ec1u Khang ch\u00e2u, T\u1ed1ng tri\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadt quy\u1ec3n 19 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-109-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-16\">Ch\u00e2u T\u1ea7m nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u00e2u T\u1ea7m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 135 th\u00e1ng 5 ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ho\u00e0n v\u0169 k\u00fd quy\u1ec3n 163, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 7.20 v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 90 \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-109-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-17\">ch\u1eef '\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u1eef', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00f9ng \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-109-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-18\">Ch\u1eef 't\u1eafc' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00e0n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n h\u1ea1, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n H\u1ea1 Duy Trung s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-109-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-19\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'T\u0129nh Giang' l\u00e0 'T\u0129nh Giang', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i. Xem 'V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1ee3ng Chi D\u01b0 \u0111\u1ecba k\u1ef7 th\u1eafng' <i>(d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 'K\u1ef7 th\u1eafng')<\/i> quy\u1ec3n 103, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Quang H\u00f3a, th\u0103ng Qu\u1ebf Qu\u1ea3n l\u00e0m T\u0129nh Giang qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9, nh\u00e0 Nam H\u00e1n v\u00e0 nh\u00e0 T\u1ed1ng v\u1eabn theo \u0111\u00f3. <a href=\"#return-footnote-109-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-20\"> 'T\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng th\u00e2n thi\u1ec7n', ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ebfn', nay c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 3 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-109-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-21\">C\u00e1i g\u1ed1c l\u00e0m gi\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'Qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u00fd', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-109-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-22\">H\u1eefu l\u1ea1i xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, ch\u1eef 'H\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1ef1u', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-109-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-23\">B\u1ecf m\u1eb7c kh\u00f4ng h\u1ecfi, ch\u1eef 'T\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306, Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-109-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-24\">B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh, 'b\u1eaft \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110\u00e3i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n \u2018Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u2019 quy\u1ec3n ba m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-109-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-25\">Ch\u1eef 'ch\u00ednh' trong 'kh\u1ea3o ch\u00ednh vi d\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n quy\u1ec3n 12306 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-109-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-26\">Ch\u1eef 'hi\u1ec7u' trong 'tham hi\u1ec7u t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 158, ph\u1ea7n Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-109-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-27\">'H\u1eb3n l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn kh\u00e1c' Nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'th\u1ea3' nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 'nh\u0129' theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u2018\u0110\u1ea1i \u0111i\u1ec3n\u2019 quy\u1ec3n 12306 <a href=\"#return-footnote-109-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-109-28\">'Kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi' Ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ea1', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i <a href=\"#return-footnote-109-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":14,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-109","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":59,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":110,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/109\/revisions\/110"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/59"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/109\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=109"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=109"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}