{"id":1249,"date":"2025-07-31T11:56:40","date_gmt":"2025-07-31T04:56:40","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1249"},"modified":"2025-09-22T10:54:33","modified_gmt":"2025-09-22T03:54:33","slug":"beta-quyen-85-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-8-at-mao-1015","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-85-nam-dai-trung-tuong-phu-thu-8-at-mao-1015\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 85: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 8 (\u1ea4T M\u00c3O, 1015)","rendered":"QUY\u1ec2N 85: N\u0102M \u0110\u1ea0I TRUNG T\u01af\u1edcNG PH\u00d9 TH\u1ee8 8 (\u1ea4T M\u00c3O, 1015)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 nhu\u1eadn n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 6 nhu\u1eadn, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, tham nh\u0169ng ph\u00e1p lu\u1eadt d\u1eabn \u0111\u1ebfn gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1eadp \u00e1c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m cho c\u00e1c th\u1ee3 binh kh\u00ed s\u1eeda ch\u1eefa trong cung theo th\u1ee9 b\u1eadc. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1ee5 \u00e1n l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng trong lu\u1eadt ph\u00e1p ch\u01b0a th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 khoan h\u1ed3ng, giao cho quan t\u00f2a v\u00e0 quan bi\u00ean so\u1ea1n lu\u1eadt tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n trong th\u00e1ng n\u00f3ng n\u1ef1c n\u00e0y, mu\u1ed1n ban \u00e2n x\u00e1, nh\u01b0ng l\u1ea5y danh ngh\u0129a g\u00ec?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"Hi\u1ec7n nay bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang no \u0111\u1ee7, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, d\u1ecbch b\u1ec7nh kh\u00f4ng x\u1ea3y ra, h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh n\u00e0y, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban \u0111\u1ea1i x\u00e1, l\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ee3p l\u00fd.\"<\/i> H\u00f4m sau, d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c chi\u1ebfu x\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng l\u1ea7n n\u00e0o kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c th\u1eadn tr\u1ecdng trong h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u00e0m \u0111\u1ea7u. Nay n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 ban b\u1ed1, \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 hi\u1ec3u r\u00f5.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n b\u00e8n xin hai vi\u1ec7c, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean 70 quy\u1ec3n s\u00e1ch bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch c\u00e1c h\u1eadu phi theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 \u300a\u0110\u1ed3ng Qu\u1ea3n \u00dd Ph\u1ea1m\u300b.\r\n\r\n[3] Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"H\u00f4m qua trong cung c\u00f3 ch\u00e1y, tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u00e2n s\u0129, ch\u1ec9 c\u1ea7n tuy\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn, h\u1ecd l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng ti\u1ebfng m\u00e0 \u0111\u1ebfn, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y h\u1ec7 tr\u1ecdng, x\u01b0a kia tri\u1ec7u qu\u00e2n ph\u1ea3i d\u00f9ng ph\u00f9, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng l\u00fac kh\u1ea9n c\u1ea5p, ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng h\u1ee3p l\u1ec7.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 ty, t\u1eeb nay n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u00edch h\u1ee3p m\u00e0 tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u00e2n s\u0129, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u1ea5y v\u0103n b\u1ea3n c\u00f3 \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c t\u00e2u l\u00ean. \u1ea4n ng\u1ef1 b\u1ea3o ban ra kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c, m\u1ed7i khi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, ph\u1ea3i trao \u0111\u1ed5i l\u1eabn nhau.\r\n\r\n[4] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c kho t\u00e0ng c\u1ee7a c\u00e1c ty, n\u1ebfu trung s\u1ee9 tuy\u00ean l\u1ea5y v\u00e0ng b\u1ea1c ti\u1ec1n c\u1ee7a, ch\u1ec9 theo l\u1ec7 c\u0169, l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng ph\u00f3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y s\u1ed1 hi\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o. N\u1ebfu vi ph\u1ea1m, ch\u1ee7 \u0111i\u1ec3n x\u1eed t\u1eed, gi\u00e1m quan b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i.\"<\/i> Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, t\u1ed5ng s\u1ed1 kho t\u00e0ng, d\u00f9 l\u00e0 Tam ty s\u1ee9 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. Khi \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m s\u1ee9, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng chi ph\u00ed qu\u1ed1c gia n\u00ean bi\u1ebft s\u1ed1 th\u01b0\u1eddng, Vua mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng l\u1ec7nh ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c quan coi kho kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m, m\u1ed7i khi n\u1ed9i th\u1ea7n tuy\u00ean l\u1ea5y, \u0111\u1ec1u b\u00e1o h\u1ebft s\u1ed1, ho\u1eb7c li\u1ec7t k\u00ea danh m\u1ee5c \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p. V\u00ec th\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eafc nh\u1edf.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, T\u00e2y Xuy\u00ean, n\u1ebfu v\u00ec tang cha m\u1eb9 m\u00e0 r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf, mu\u1ed1n qu\u1ea3n \u00e1p v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[6] Chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9, t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea1m ph\u00e1p n\u0103m l\u1ea7n, theo ph\u00e1p \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc[footnote]th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc 'ph\u00eda b\u1eafc', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu h\u00ecnh ph\u00e1p 4-7 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00eda nam'.[\/footnote], n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 n\u0103m l\u1ea7n nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u0169ng x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[7] V\u00ec tu s\u1eeda \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, t\u1ea1m ng\u1eebng thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u1ee3i xong vi\u1ec7c s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[8] Th\u1eddi \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia, theo l\u1ec7 c\u0169 <i>\"phi ti\u1ec1n\"<\/i> \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, cho ph\u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf kinh s\u01b0, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u01a1n \u1edf Tam ty, r\u1ed3i \u0111\u01b0a v\u00e0o kho T\u1ea3 t\u00e0ng, c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u00ednh m\u1ed7i quan ti\u1ec1n thu 20 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n ri\u00eang.\r\n\r\nN\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 3, l\u1eadp ty Ti\u1ec1n ti\u1ec7n, l\u1ec7nh th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty tr\u00ecnh \u0111\u01a1n, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n v\u00e0o kho T\u1ea3 t\u00e0ng, c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, v\u00e0 ra l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ee3i th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n mang gi\u1ea5y \u0111\u1ebfn, l\u1eadp t\u1ee9c c\u1ea5p s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n. Sau \u0111\u00f3, quy \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 nh\u1eefng ch\u00e2u xa x\u00f4i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, chi ti\u00eau \u1edf kinh s\u01b0 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, ti\u1ec1n c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chuy\u1ec3n v\u1ec1, nh\u1eefng vi\u1ec7c mua b\u00e1n c\u1ea7n d\u00f9ng ti\u1ec1n, c\u00f3 khi d\u00f9ng v\u1eadt kh\u00e1c thay th\u1ebf. L\u1ea1i th\u00eam v\u00e0ng b\u1ea1c l\u1eadu ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng cao khi\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1eadp h\u00e0ng, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n tr\u00e0 \u0111i qua, n\u1ebfu ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf, l\u1ec7nh ghi ch\u00e9p, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0 s\u1ebd n\u1ed9p chung.\r\n\r\nT\u1eeb khi thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 gi\u1ea5y giao d\u1eabn c\u0169 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, thu n\u1ea1p v\u00e0o quan. \u0110\u1ea1i th\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u00f3 gi\u1ea5y giao d\u1eabn c\u0169 tr\u1ecb gi\u00e1 m\u1ed9t ng\u00e0n quan, theo ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p hai tr\u0103m quan, \u0111\u1ee3i n\u0103m n\u0103m th\u00ec c\u1ea3 c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7. Quan ph\u1ee7 d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 chi ti\u00eau c\u00f4ng, lo gi\u00e1 r\u1ebb s\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i sang d\u00f9ng v\u1eadt kh\u00e1c. S\u01a1n tr\u01b0\u1eddng ti\u1ebft ch\u1ebf hao h\u1ee5t, c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf qua l\u1ea1i \u0111\u1ec1u nghi\u00eam ng\u1eb7t ki\u1ec3m so\u00e1t. M\u1ed7i khi c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf nh\u1eadn tr\u00e0, \u0111\u1ec1u ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c tr\u1ea1m, theo th\u1ee9 t\u1ef1 gi\u1ea5y giao d\u1eabn \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc sau. C\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01a1i c\u00f3 h\u00e0ng t\u1ed1t, ng\u00e0y \u0111\u00eam sai ng\u01b0\u1eddi mang gi\u1ea5y \u0111\u1ebfn quan, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u1ea5m mu\u1ed1i Ho\u00e0i Nam, c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u1ecf \u0111\u00e3 kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, \u0111\u1ebfn nay c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 kinh doanh. Trong ba b\u1ed1n n\u0103m, c\u00e1c c\u01a1 quan v\u00ec kinh s\u01b0 c\u1ea7n ti\u1ec1n g\u1ea5p, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u1ea7m gi\u1ea5y giao d\u1eabn c\u0169 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m thu\u1ebf th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p h\u00e0ng, \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ho\u1eb7c v\u00e0i th\u00e1ng, ho\u1eb7c tr\u0103m ng\u00e0y, qu\u00e1 h\u1ea1n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n l\u1ea1i ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam hai ph\u1ea7n ti\u1ec1n m\u1eb7t, g\u1ecdi l\u00e0 thi\u1ebfp n\u1ea1p. C\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u1ecf kh\u00f4ng bi\u1ebft, ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 thi\u1ebfp n\u1ea1p, \u0111\u00e0nh b\u00e1n r\u1ebb cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn. C\u00e1c c\u01a1 quan v\u00ec ti\u1ec7n l\u1ee3i, trong m\u1ed9t n\u0103m c\u00f3 khi thay \u0111\u1ed5i v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y l\u1ea7n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n hoang mang, do d\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ebfn, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u1ec1u tr\u00e1ch vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt.\r\n\r\nNg\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0 m\u1edbi s\u1eeda \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u0103ng gi\u1ea3m, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0o g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n cho ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u l\u00ean th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn hay, xin giao cho Trung th\u01b0 xem x\u00e9t thi h\u00e0nh. N\u1ebfu mu\u1ed1n ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, th\u00ec n\u00ean c\u1eed tri\u1ec1u th\u1ea7n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c.\"<\/i> Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m nh\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o kho, t\u1ee9c l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn.\"<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y nh\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, t\u1ee9c l\u00e0 c\u1ee7a quan nh\u1eadp kho, c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf d\u1ecdc s\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u00e0 t\u1ed3n \u0111\u1ecdng, t\u1ee9c l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. Nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i v\u1ee5n v\u1eb7t kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. N\u1ebfu c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, xin ban ra \u0111\u1ec3 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc khi s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt, quan ph\u1ee7 m\u1ed7i n\u0103m l\u1ed7 v\u1ed1n tr\u00e0 h\u01a1n ch\u00edn ngh\u00ecn quan, sau khi s\u1eeda \u0111\u1ed5i, m\u1ed7i n\u0103m thu l\u1ee3i th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi hai tr\u0103m v\u1ea1n quan, d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean ph\u00f2ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu, c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 l\u1edbn.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c quan ph\u1ee7 l\u1ed7 v\u1ed1n tr\u00e0 h\u01a1n ch\u00edn ngh\u00ecn quan v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[9] Cho \u0111\u1ed3ng t\u1eed Th\u00e1i B\u00e1 Hi l\u00e0m Ch\u00ednh t\u1ef1 B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, cha c\u1ee7a B\u00e1 Hi l\u00e0 Quy T\u00f2ng l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang. B\u00e1 Hi v\u1ed1n qu\u00ea \u1edf Ph\u00fac Ch\u00e2u, theo cha \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, m\u1edbi b\u1ed1n tu\u1ed5i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c h\u01a1n tr\u0103m b\u00e0i th\u01a1. Vua cho v\u00e0o cung, th\u1ea5y c\u1eadu b\u00e9 \u1ee9ng \u0111\u1ed1i chu \u0111\u00e1o, \u0111\u1ecdc th\u01a1 thu\u1ea7n th\u1ee5c, b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. L\u1ea1i th\u1ea5y Quy T\u00f2ng l\u00e2u n\u0103m \u1edf tr\u01b0\u1eddng thi, khen ng\u1ee3i \u00f4ng d\u1ea1y con t\u1ed1t, cho thi \u1edf Trung th\u01b0 r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Vua c\u00f2n l\u00e0m th\u01a1 ban cho B\u00e1 Hi.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf t\u00e2u: <i>\"K\u1ebb gi\u00e1m l\u00e2m ch\u1ee7 th\u1ee7 t\u1ef1 tr\u1ed9m c\u1eafp v\u00e0 tr\u1ed9m c\u1eafp t\u00e0i v\u1eadt c\u1ee7a n\u01a1i m\u00ecnh gi\u00e1m s\u00e1t, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb n\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00f9 hai n\u0103m, t\u0103ng d\u1ea7n \u0111\u1ebfn hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m t\u1ea5m th\u00ec b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y hai ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m, ba m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m th\u00ec b\u1ecb x\u1eed gi\u1ea3o. X\u00e9t theo lu\u1eadt ph\u00e1p, ph\u00e0m t\u0103ng h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u1ea7n t\u1ef1, nay ri\u00eang \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, xin \u0111\u1ed5i ba m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m th\u00e0nh l\u01b0u \u0111\u00e0y ba ngh\u00ecn d\u1eb7m, ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m t\u1ea5m th\u00ec x\u1eed gi\u1ea3o.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[11] Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng nhi\u1ec1u, c\u00f3 l\u1ebd do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1edbi l\u1ecfng vi\u1ec7c tr\u1eebng ph\u1ea1t.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"Nay ph\u1ea9m quan ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u00ecnh l\u00fd tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t \u0111i\u1ec1n \u1edf nha ti\u1ec1n, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 l\u1ea7n n\u1eefa th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m tham qu\u00e2n, v\u0103n h\u1ecdc, su\u1ed1t \u0111\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. C\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ph\u00e1n ty, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ghi r\u00f5 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, nh\u1ee5c nh\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb \u0111\u00e1ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 giao cho c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 tho\u00e1t ch\u1ebft. Th\u00e1i T\u00f4ng c\u1ea9n tr\u1ecdng trong h\u00ecnh ph\u1ea1t, thi h\u00e0nh \u00e2n x\u00e1 ba l\u1ea7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft. T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, s\u1ed1 quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 v\u1ebb \u00edt h\u01a1n.\"<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri lam s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 ki\u00eam Nam Kinh l\u01b0u th\u1ee7 s\u1ef1.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"T\u00f9y t\u00ednh t\u00ecnh nhu thu\u1eadn, nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u00ednh ki\u1ebfn.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>\"V\u0169 nghi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e0i c\u00e1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng thanh li\u00eam t\u1ef1 l\u1eadp, l\u1ea1i th\u00eam h\u1ecdc r\u1ed9ng, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u k\u1ebb s\u0129.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1ec1 b\u1ea1t T\u00f9y n\u1eafm gi\u1eef ch\u1ebf c\u00e1o ngo\u00e0i, nh\u01b0ng T\u00f9y kh\u00f4ng gi\u1ecfi so\u1ea1n ch\u1ebf t\u1eeb, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m quan \u1edf phi\u00ean qu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu t\u0103ng ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 l\u00ean m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a T\u00f9y.\r\n\r\n<i>(Theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, T\u00f9y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, r\u1ed3i ra l\u00e0m quan \u1edf Nam Kinh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, B\u00ecnh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e1n qua \u0111\u1eddi. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c B\u1ed1i Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, ban th\u00eam tang l\u1ec5 tr\u1ecdng h\u1eadu. Khi vi\u1ec7c tu s\u1eeda trong cung ho\u00e0n t\u1ea5t, l\u1ea1i sai s\u1ee9 ban \u00e1o m\u1eb7c v\u00e0 \u0111ai v\u00e0ng cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.\r\n\r\nH\u00e1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u00f3ng kho\u00e1ng, c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00f5 ngh\u1ec7, t\u1ef1 tin v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, tr\u01b0\u1edbc sau b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng 49 l\u1ea7n, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng coi nh\u1eb9 ti\u1ec1n t\u00e0i, th\u00edch l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, ph\u1ea7n l\u1edbn b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ec1u chia \u0111\u1ec1u cho t\u01b0\u1edbng s\u0129, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi qu\u00fd m\u1ebfn.\r\n\r\nVua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>\"H\u00e1n h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u1edbi qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng khen ng\u1ee3i ai m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i, m\u1ed7i khi t\u00e2u tr\u00ecnh \u0111\u1ec1u r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tin c\u1eady.\"<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>\"H\u00e1n li\u00eam khi\u1ebft, c\u1ea9n tr\u1ecdng, khi\u00eam t\u1ed1n, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi coi l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"H\u00e1n \u1edf tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, ra v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ng\u0103n c\u00e1ch, c\u00f3 th\u1ec3 m\u01b0u k\u1ebf \u00e1m s\u00e1t. \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed9i quan, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec qu\u1ed1c gia tr\u1eeb kh\u1eed k\u1ebb \u0111\u1ea1i t\u1eb7c n\u00e0y, d\u00f9 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1ea5t khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng.\"<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"L\u00f4i H\u1eefu Chung \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, c\u00f9ng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, nh\u1edd H\u00e1n h\u00f2a gi\u1ea3i. N\u1ebfu kh\u00f4ng, h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra chuy\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c quan bi\u00ean th\u00f9y c\u00f3 k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o, c\u1ed1 ch\u1ea5p, kh\u00f3 b\u1ec1 b\u00e0n vi\u1ec7c, H\u00e1n \u0111\u1ec1u h\u00f2a gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng r\u01b0\u1eddm r\u00e0, ch\u1ec9 th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u00e2n th\u00e0nh, n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nguy\u1ec7n nghe theo. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea qua \u0111\u1eddi, H\u00e1n n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1eeba Khu\u00ea kh\u00f4ng tr\u00e1nh n\u00e9 s\u1ef1 o\u00e1n gi\u1eadn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng \u01b0a \u00f4ng \u1ea5y ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd gi\u00e8m pha, mong \u0111\u1eebng nghe theo. Tr\u1eabm c\u00e0ng th\u00eam khen ng\u1ee3i nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, truy t\u1eb7ng \u00f4ng ch\u1ee9c Ch\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Vua sai D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n v\u0103n bia, \u1ee8c cho r\u1eb1ng H\u00e1n kh\u00f4ng t\u00edch l\u0169y c\u1ee7a c\u1ea3i, t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadn v\u1eadt ph\u1ea9m bi\u1ebfu t\u1eb7ng, d\u00f9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu bi\u00ean so\u1ea1n t\u1eadp \u300aTh\u00e1i T\u00f4ng Di\u1ec7u Gi\u00e1c\u300b v\u00e0o t\u1ea1ng kinh Ph\u1eadt.\r\n\r\n[15] Kho N\u1ed9i t\u00e0ng t\u00e2u: <i>\"S\u1ed1 v\u00e0ng l\u1ee5a m\u00e0 Tam ty m\u01b0\u1ee3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0ng m\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng c\u1ed1ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Nhi\u00eau, H\u1ea5p v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3. Nay c\u00e1c n\u01a1i n\u1ed9p \u0111\u1ebfn[footnote] Nay c\u00e1c n\u01a1i n\u1ed9p \u0111\u1ebfn 'n\u01a1i' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu th\u1ef1c h\u00f3a 51-3 s\u1eeda.[\/footnote], Tam ty ch\u1ec9 huy \u0111\u01b0a th\u1eb3ng sang kho T\u1ea3 t\u00e0ng. Kho n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ea7n m\u1ea5t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng phong trang, m\u00e0 c\u00f2n kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a L\u01b0u Th\u1eeba Quy.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch b\u00f9 \u0111\u1eafp.\r\n\r\n[16] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, cung \u0111i\u1ec7n b\u1ecb ch\u00e1y, chi\u1ebfu cho c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng d\u1eddi cung ra ngo\u00e0i. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, sai Trang tr\u1ea1ch s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 Th\u1ea1ch Tri Ng\u01b0 l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u01b0 c\u00e1c vi\u1ec7c cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban t\u1eeb l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n l\u00e0m vi\u1ec7c ng\u1eafn h\u1ea1n.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n Quan c\u00e1o t\u1eeb nay c\u00e1c c\u00e1o th\u00e2n b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1edbn v\u00e0 th\u01b0 g\u1eedi ngo\u1ea1i phi\u00ean v\u1eabn d\u00f9ng gi\u1ea5y l\u1ee5a hoa kim. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u1ea5m d\u00f9ng v\u00e0ng, n\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan xin nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u00fa b\u1ea1c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, Tri ch\u00e2u V\u1ecb l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1ea1m v\u1ec1 kinh s\u01b0 th\u0103m m\u1eb9, chi\u1ebfu cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c theo chi\u1ebfu xem x\u00e9t s\u1ef1 t\u00edch th\u1ea7n ti\u00ean h\u1ecd Tri\u1ec7u trong \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c 40 ng\u01b0\u1eddi, chi\u1ebfu cho v\u1ebd \u1edf h\u00e0nh lang cung C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[21] Chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00f9y ti\u1ec7n d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ea5m \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u c\u1ea5m.\r\n\r\n[22] V\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh tr\u00e2u b\u00f2, ban y ph\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c l\u1ed9, mi\u1ec5n thu\u1ebf tr\u00e2u b\u00f2 m\u1ed9t n\u0103m.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ef1 T\u00f4ng v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ea5t h\u00f2a nghi\u00eam tr\u1ecdng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Sau khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n r\u1eddi kh\u1ecfi ch\u1ee9c v\u1ee5, T\u1ef1 T\u00f4ng l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c trao quy\u1ec1n ti\u1ebft \u0111\u1ed9. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u. T\u1ef1 T\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng du ngo\u1ea1n \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y, c\u00f3 bi\u1ec7t th\u1ef1 t\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 vinh d\u1ef1. T\u1ef1 T\u00f4ng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u v\u00e0 H\u1ee9a Ch\u00e2u, nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng T\u1ef1 T\u00f4ng l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, T\u1ef1 T\u00f4ng b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi \u00f4ng ta, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y. X\u00e9t r\u1eb1ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u00e1ch \u0111\u00e2y ba th\u00e1ng, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5, nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda l\u1eddi v\u0103n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111i s\u1ee9 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, v\u00ec d\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ea1n v\u00e0 t\u1eafc ngh\u1ebdn.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, h\u1ed9 d\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0 V\u0103n V\u0169 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n, t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi Nhung nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n tr\u1ea1i, n\u00ean m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u1ea3i \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n, \u0111\u1eb7t th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, t\u1eeb \u0111\u00f3 y\u00ean \u1ed5n. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m l\u1ea1i giao \u0111\u1ea5t L\u1ea1c M\u00f4n cho b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean, n\u00ean \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u01b0\u1edbp ph\u00e1; xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i \u1edf c\u1eeda \u1ea3i S\u01a1n \u0110an, tr\u00ean n\u00fai Qu\u1ea3ng Ng\u00f4, th\u00e0nh c\u1ed5, th\u00e0nh \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n v\u00e0 c\u1eeda \u1ea3i V\u0129nh Ninh \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n qu\u00e2n Nhung. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh v\u00e0 cho v\u1ec1.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, c\u1ea5m c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y nh\u01b0 B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u t\u01b0 mua v\u1ea3i qu\u00e2n trang nhu\u1ed9m m\u00e0u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ng\u1ef1a phi\u00ean \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u.\r\n\r\n[27] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"H\u00e0ng n\u0103m, ch\u00e2u T\u1ecbnh c\u1ea5p h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n t\u1ea5m v\u1ea3i qu\u00e2n trang, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4, nghe n\u00f3i trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111em \u0111i bu\u00f4n b\u00e1n. Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, ai mu\u1ed1n b\u00e1n th\u00ec m\u1ed7i t\u1ea5m tr\u1ea3 m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m \u0111\u1ed3ng, thu tr\u1eef \u0111\u1ec3 d\u00f9ng h\u00e0ng n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao cho Tam ty, Tam ty c\u0169ng cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, n\u00ean ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m cung m\u1edbi c\u1ee7a T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c, ban cho y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng. L\u1ea1i sai ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u Th\u0103ng Ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ti\u1ebft \u00c1nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u; C\u1ea5p s\u1ef1 trung M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri ch\u00e2u Th\u0103ng Ch\u00e2u; L\u1ea1i b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng.\r\n\r\nVua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng quan \u1edf \u0111\u1ea1i phi\u00ean, c\u00e0ng kh\u00f3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, c\u1ed1t y\u1ebfu ph\u1ea3i th\u00f4ng hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh, tu\u00e2n theo ph\u00e1p l\u1ec7nh, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ng\u0103n b\u1ea1o m\u00e0 th\u00f4i. C\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m quan li\u00eam m\u00e0 t\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 k\u1ebb s\u00e1t sao m\u00e0 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, c\u00f3 k\u1ebb v\u1ed9i v\u00e3 thu gom cho c\u00f4ng qu\u1ef9, c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c cho l\u00e0 khoan dung, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m sao \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb an?\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n L\u00fd \u0110\u1ecbch ch\u00e9p: L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u1eeb ch\u00e2u B\u1ea1c v\u1ec1 tri\u1ec1u, g\u1eb7p l\u00fac Th\u1ed1c T\u01b0 La l\u00e0m ph\u1ea3n, Vua lo l\u1eafng cho Quan Trung, tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, r\u1ed3i sai l\u00e0m Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng. X\u00e9t l\u00fac n\u00e0y Th\u1ed1c T\u01b0 La ch\u01b0a l\u00e0m ph\u1ea3n, n\u00ean kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[30] Vua l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ecdc 19 \u0111\u1eddi s\u1eed ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n h\u1ecda theo.\r\n\r\n[31] Ch\u00e2u Ph\u01b0\u1eddng b\u00e1o c\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn, s\u00f4ng tr\u00e0n, d\u00e2n ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban ti\u1ec1n cho nh\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y xa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 ch\u00e2u Nghi, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t y\u00ean \u1ed5n, t\u1eeb nay n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.\r\n\r\n[33] \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u vi\u1ec7c s\u1eeda sang cung \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e3 xong.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 6 ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd \u0111\u00e3 ch\u00e9p c\u00e1c \u0111i\u1ec7n xong, nay l\u1ea1i ch\u00e9p, kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean do, c\u00f3 l\u1ebd l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 n\u00f3i c\u00e1c \u0111i\u1ec7n, l\u1ea7n n\u00e0y n\u00f3i chung c\u00f4ng vi\u1ec7c.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e0ng n\u0103m t\u1ebf Tr\u1eddi v\u00e0 h\u01b0\u1edfng Th\u00e1i mi\u1ebfu, theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ec1u do T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng sai quan kh\u00e1c, e tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd nghi\u00eam tr\u1ecdng, xin theo l\u1ec7 c\u0169.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[35] Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Chi\u00eau ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u00e1ch S\u00f9ng Nh\u00e2n l\u00e0m Gi\u1ea3i ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. S\u00f9ng Nh\u00e2n l\u00e0 con Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n, em Ch\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu. L\u00fac \u1ea5y m\u1eb9 S\u00f9ng Nh\u00e2n l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng th\u1ecb m\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho kh\u1edfi ph\u1ee5c, l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. S\u00f9ng Nh\u00e2n tuy l\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng qu\u00e1 ban \u00e2n hu\u1ec7, t\u1eeb \u0111\u00f3 su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(M\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng th\u0103ng, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, ch\u00e9p k\u00e8m.)<\/i>\r\n\r\n[36] Th\u00e1ng n\u00e0y, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n, t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00fac \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n tr\u00ean s\u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tam ban \u0111\u1ecbnh c\u1eed Th\u1ecb c\u1ea5m L\u00fd Th\u1ebf Long l\u00e0m ch\u1ee9c B\u00e1t ph\u00e1t Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf s\u00f4ng Th\u00e1i. Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u1ebf Long m\u1edbi 25 tu\u1ed5i, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0o.\"<\/i> Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u00f4i c\u01b0\u01a1ng, Tr\u00f3c t\u1eb7c th\u01b0\u1eddng b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em quy\u1ec1n th\u1ebf, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\r\n\r\n[37] Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng nh\u1eadn chi\u1ebfu c\u00f9ng b\u00e0n \u0111\u1ecbnh ph\u00e9p bu\u00f4n b\u00e1n m\u1edbi, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng c\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb v\u1eabn tranh nhau n\u00f3i v\u1ec1 t\u1ec7 h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p t\u1eafc, c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n nh\u01b0 Lam K\u1ebf T\u00f4ng c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t ti\u1ec7n. Vua h\u1ecfi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c tranh lu\u1eadn v\u1edbi h\u1ecd.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 Vua tri\u1ec7u K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ecfi \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c, nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0110inh V\u1ecb li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e9p tr\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, l\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch thu nh\u1eadp \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ecb \u0111oan c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f4ng k\u00edch. Xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0a ra l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng, l\u00fac \u0111\u1ea7u d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u b\u00e0y, t\u1ea5t nhi\u00ean phi\u1ec1n to\u00e1i k\u1ec3 l\u1ec3 s\u1ef1 vi\u1ec7c, nh\u01b0ng khi x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u1ed1t l\u00f5i, \u0111a ph\u1ea7n kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. T\u1eeb nay, n\u1ebfu qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec thu\u1eadn ti\u1ec7n v\u1ec1 ph\u00e9p ch\u00e8, n\u00ean d\u00e2ng s\u1edb r\u00f5 r\u00e0ng, tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, giao xu\u1ed1ng cho c\u00e1c ty xem x\u00e9t b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i thi h\u00e0nh. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 vi\u1ec7c ti\u1ec1n b\u1ea1c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt qu\u00e2n qu\u1ed1c, v\u1ed1n n\u00ean thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c Tr\u1eabm n\u00ean t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u00e2u b\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin l\u01b0u l\u1ea1i trong cung n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[39] D\u00e2n Khai Phong l\u00e0 Th\u00f4i B\u1ea1ch, nh\u00e0 \u1edf kinh th\u00e0nh, v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i, \u1ee9c hi\u1ebfp k\u1ebb y\u1ebfu, c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 M\u00e3n T\u1eed L\u1ed9, hung h\u00e3n hi\u1ebfu ngh\u0129a, n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u1eafp kinh \u0111\u00f4, Tri\u1ec7u Gi\u00e1n v\u00ec ngang ng\u01b0\u1ee3c m\u00e0 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. B\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>\"M\u00e3n T\u1eed L\u1ed9 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i v\u1edbi ta. Tri\u1ec7u Gi\u00e1n l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a ta. Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3.\"<\/i>\r\n\r\nB\u1ea1ch \u1edf g\u1ea7n nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u00day, mu\u1ed1n \u00e9p mua nh\u00e0 c\u1ee7a V\u0103n \u00day, V\u0103n \u00day kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, B\u1ea1ch nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1ee5c m\u1ea1. Khi V\u0103n \u00day ch\u1ebft, v\u1ee3 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0 hai con c\u00f2n nh\u1ecf. B\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi n\u00e9m g\u1ea1ch \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 h\u00f9 d\u1ecda, Tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i d\u1eddi \u0111i, r\u1ed3i \u0111em nh\u00e0 ra c\u1ea7m c\u1ed1 l\u1ea5y 130 v\u1ea1n ti\u1ec1n, B\u1ea1ch li\u1ec1n mua v\u1edbi gi\u00e1 90 v\u1ea1n. Tr\u01b0\u01a1ng ki\u1ec7n l\u00ean ph\u1ee7, B\u1ea1ch b\u00e8n t\u0103ng th\u00eam 30 v\u1ea1n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00ed m\u1eadt gi\u1ea3m ti\u1ec1n thu\u00ea, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng, ki\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00ean ph\u1ee7, l\u1ea1i h\u1ed1i l\u1ed9 nhi\u1ec1u cho l\u1ea1i d\u1ecbch.\r\n\r\nB\u1ea1ch v\u1ed1n th\u00e2n v\u1edbi \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, quy\u1ec1n \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh Di\u00eam Do\u00e3n Cung, b\u00e8n nh\u1edd Do\u00e3n Cung th\u00f4ng b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y cho Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 H\u00e0n Do\u00e3n, Do\u00e3n x\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng t\u1ed9i t\u0103ng gi\u00e1 nh\u00e0, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng. B\u1ea1ch b\u00e8n l\u1edbn ti\u1ebfng khoe khoang kh\u1eafp ch\u1ee3. Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty ki\u00eam ch\u1ee9c t\u00e2u l\u00ean, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1eaft B\u1ea1ch giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, tra h\u1ecfi ra s\u1ef1 th\u1eadt.\r\n\r\nNg\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Do\u00e3n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Nh\u1ea1c Ch\u00e2u v\u0103n h\u1ecdc; Do\u00e3n Cung b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u1ee5c Ch\u00e2u v\u0103n h\u1ecdc; B\u1ea1ch b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Lao th\u00e0nh Nhai Ch\u00e2u; con trai B\u1ea1ch l\u00e0 \u0110oan b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn B\u1ea3n th\u00e0nh Giang Ch\u00e2u, l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, sai Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7n qu\u1eadn ch\u00faa, huy\u1ec7n ch\u00faa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 sai Cung b\u1ecb ph\u00f3 s\u1ee9 M\u1ea1ch Th\u1ee7 \u00c2n qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Th\u1ee7 \u00c2n xin cho Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean l\u1ea1i sai C\u1ea3nh T\u00f4ng.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, \u0110\u1ed3ng, Qu\u1eafc b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m v\u00e0 l\u01b0u l\u1ea1c, Vua sai Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n \u0111i th\u0103m h\u1ecfi an \u1ee7i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e0n v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 m\u1edf kho l\u01b0\u01a1ng b\u00e1n v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf. H\u00e0nh Gi\u1ea3n ng\u01b0\u1eddi Ph\u00f9ng D\u1ef1c, t\u1eebng l\u00e0m quan \u1edf Th\u1ee5c. \u1ede L\u0103ng Ch\u00e2u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u1eed M\u1ef9, cha ch\u1ebft, m\u1eb9 k\u1ebf gi\u1ea3 ch\u1eef cha \u0111u\u1ed5i \u0111i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n ki\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed c\u00f4ng b\u1eb1ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ra l\u1ec7nh cho H\u00e0nh Gi\u1ea3n x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y. Khi thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1, T\u1eed M\u1ef9 \u0111em 500 l\u1ea1ng v\u00e0ng t\u1eb7ng, H\u00e0nh Gi\u1ea3n n\u1ed5i gi\u1eadn kh\u00f4ng nh\u1eadn, T\u1eed M\u1ef9 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c m\u00e0 \u0111i. H\u00e0nh Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng ti\u1ebfn c\u1eed, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen t\u00e0i, Vua c\u0169ng bi\u1ebft ti\u1ebfng, th\u0103ng l\u00ean l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\n<i>(H\u00e0nh Gi\u1ea3n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 2, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[42] Vua ra chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c sai d\u00f9ng xe tr\u00e2u v\u00e0 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean ch\u1edf \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y theo l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec c\u00f3 d\u1ecbch b\u1ec7nh \u1edf tr\u00e2u.\r\n\r\n[43] Ch\u00e2u Tr\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh m\u1ea5t. Vua truy t\u1eb7ng T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, th\u1ee5y l\u00e0 Trung \u0110\u1ecbnh. Vua t\u1eebng khen V\u1ecbnh c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng. V\u1ecbnh l\u00fac s\u1eafp m\u1ea5t d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e2y cung qu\u00e1n, l\u00e0m c\u1ea1n ki\u1ec7t c\u1ee7a c\u1ea3i thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng sinh m\u1ea1ng d\u00e2n ch\u00fang. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do t\u00ean gian th\u1ea7n \u0110inh V\u1ecb l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec7 h\u1ea1, xin ch\u00e9m \u0111\u1ea7u V\u1ecb b\u00eau \u1edf c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, r\u1ed3i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u th\u1ea7n b\u00eau \u1edf c\u1eeda nh\u00e0 h\u1ecd \u0110inh \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i v\u1edbi V\u1ecb.\"<\/i> Vua c\u0169ng kh\u00f4ng cho l\u00e0 h\u1ed7n.\r\n\r\nV\u1ecbnh v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng thanh li\u00eam, nh\u01b0ng l\u00fac tu\u1ed5i gi\u00e0 \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, l\u1ea1i chuy\u00ean lo kinh doanh bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f3 khi c\u00f2n \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n ngh\u00e8o, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ch\u00e9m \u0110inh V\u1ecb theo s\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b, c\u00f2n l\u1eddi t\u00e2u l\u00fac l\u00e2m chung th\u00ec theo s\u00e1ch \u300a\u00c2u T\u0129nh Th\u00e1nh T\u1ed1ng Xuy\u1ebft Di\u300b v\u00e0 \u300aQu\u1ed1c l\u00e3o nh\u00e0n \u0111\u00e0m\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Tri ch\u00e2u M\u1eadt Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00e2u th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh k\u1ebft \u00e1n g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 ho\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c sau khi \u00e2n x\u00e1, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ea3i ph\u1ed1i t\u1edbi b\u1ea3n th\u00e0nh th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i t\u1edbi lao th\u00e0nh. Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chia b\u1ea3n th\u00e0nh v\u00e0 lao th\u00e0nh l\u00e0m n\u1eb7ng nh\u1eb9, nay n\u1ebfu x\u1eed \u0111o\u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch chung chung, e r\u1eb1ng tr\u00e1i \u00fd chi\u1ebfu ch\u1ec9, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan ph\u00e1p tham ngh\u1ecb.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00edch ph\u1ed1i t\u1edbi b\u1ea3n th\u00e0nh th\u00ec ch\u1ec9 ph\u1ed1i t\u1edbi b\u1ea3n th\u00e0nh c\u00f3 qu\u00e2n ng\u1ea1ch ch\u1ec9 huy, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i t\u1edbi lao th\u00e0nh.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi t\u1eadp ti\u1ebfn s\u0129 l\u00e0 \u0110\u00e1i Qu\u1ed1c T\u01b0\u1eddng th\u1eed l\u00e0m ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m[footnote]Ch\u1eef 't\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote]. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri ch\u00e2u Th\u0103ng Ch\u00e2u l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng khoa \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 l\u00e0 \u0110\u00e1i V\u0129nh \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf L\u0129nh Bi\u1ec3u, n\u00f3i v\u1edbi th\u1ea7n r\u1eb1ng: 'N\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1, xin g\u1eedi g\u1eafm \u0111\u1ee9a con m\u1ed3 c\u00f4i.' Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, V\u0129nh m\u1ea5t, th\u1ea7n t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c con trai \u00f4ng \u1ea5y m\u1edbi v\u00e0i tu\u1ed5i, \u0111em v\u1ec1 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng trong nh\u00e0, khi l\u1edbn l\u00ean th\u00ec g\u1ea3 con g\u00e1i nh\u1ecf cho, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n th\u00edch c\u00e1t, n\u1ed1i d\u00f5i t\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c tin ngh\u0129a c\u1ee7a L\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[46] Ch\u00e2u T\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Long Trung \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp, th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c Ban S\u00e1t M\u1eb7c Tinh l\u00e0 D\u0129nh Th\u00e0nh T\u01b0 N\u1ea1p c\u00f9ng \u0111\u00e1nh nhau, th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ban th\u01b0\u1edfng c\u1ea9m b\u00e0o, \u0111ai b\u1ea1c, tr\u00e0 l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n<i>(Theo H\u1ed9i y\u1ebfu, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua b\u1ea3o c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem c\u00e1c b\u1ea3n t\u00e2u c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Trong \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng cung khuy\u1ebft.\"<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c tu s\u1eeda ch\u00e2n qu\u00e1n, tuy t\u1ea1m th\u1eddi huy \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh, nh\u01b0ng th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mang t\u00ecnh \u00fd ri\u00eang, l\u1eddi l\u1ebd g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ee1n c\u1ee3t, th\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i d\u1ec5 nh\u1eadn ra.\"<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ebfn nh\u01b0 L\u01b0u K\u1ef5, d\u1eabn ch\u1ee9ng c\u1ed5 kim, nh\u01b0 th\u1ec3 t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 ch\u00fa t\u00e2m so\u1ea1n th\u1ea3o. Nh\u01b0ng xem qua l\u00fd l\u1ecbch, ban \u0111\u1ea7u th\u00ec vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt l\u1ea5y ti\u1ec1n l\u00e3i, d\u00f9ng c\u00e1o s\u1eafc \u0111\u1ec3 th\u1ebf ch\u1ea5p; sau l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c ph\u1ed1i t\u1edbi n\u01a1i kh\u00e1c. Nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc, m\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n cao, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng m\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i x\u00e9t l\u1eddi xem vi\u1ec7c, ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Trong b\u1ed9 n\u1ed9i, m\u00f9a thu l\u00faa r\u1ea5t t\u1ed1t, m\u1ed9t g\u1ed1c l\u00faa c\u00f3 \u0111\u1ebfn b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u00f4ng, m\u1ed9t g\u1ed1c gai c\u00f3 \u0111\u1ebfn ch\u00edn tr\u0103m qu\u1ea3.\"<\/i> Vua xem t\u1edd t\u00e2u, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ec1u ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 L\u01b0u Qu\u00e2n, T\u1ed1ng Th\u1ee5, Y\u1ebfn Th\u00f9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf ti\u1ebfp nhau so\u1ea1n v\u0103n, c\u00f3 phong c\u00e1ch Trinh Nguy\u00ean, Nguy\u00ean H\u00f2a, l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c.\"<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf ch\u00e2u H\u00e3n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ty An ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, L\u00fd \u0110\u1ecbch, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1eddng An l\u00e0 \u0111\u00f4 c\u0169, s\u1ed1 c\u1eed nh\u00e2n v\u00e0 con em quan l\u1ea1i r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, nhi\u1ec1u k\u1ebb \u1ef7 th\u1ebf \u1ea5m m\u00e0 v\u00f4 l\u1ea1i, l\u00e0m c\u00e0n hung \u00e1c. T\u1eeb nay, nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng, xin cho ph\u00e9p b\u1ed9 t\u1ed1ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u. C\u00f3 Tr\u1ecbnh V\u0103n Th\u1ea3n, thu\u1ed9c h\u00e0o t\u1ed9c trong ph\u1ee7, nh\u00e0 h\u1eafn \u0111\u00e3 c\u00f3 ba b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y. V\u0103n Th\u1ea3n cho d\u00e2n ngh\u00e8o vay ti\u1ec1n l\u00e3i, b\u1eaft h\u1ecd tr\u1ea3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i. \u0110\u1ebfn nay, s\u1ed1 n\u1ee3 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ba b\u1ed1n l\u1ea7n m\u00e0 h\u1eafn c\u00f2n gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, \u0111\u00f2i h\u1ecfi kh\u00f4ng ng\u1eebng. L\u00fd \u0110\u1ecbch b\u00e8n tr\u00f3i gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Lao th\u00e0nh ch\u00e2u S\u00e2m, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea5y L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Tam ty s\u1ee9, ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, ki\u00eam ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng; M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 s\u1ef1.\r\n\r\nL\u00e2m \u0110\u1eb7c tinh th\u00f4ng, gi\u1ecfi vi\u1ec7c quan, ng\u1ed3i x\u1eed \u00e1n c\u1ea3 ng\u00e0y kh\u00f4ng m\u1ec7t. Vua th\u1ea5y \u0110\u1eb7c \u0111\u00e3 l\u00e2u l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Tam ty, tu\u1ed5i cao m\u00e0 v\u1eabn si\u00eang n\u0103ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y, b\u1eadc tr\u00ean c\u1ea3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129[footnote] B\u1eadc tr\u00ean c\u1ea3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef 'c\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau qu\u00fd. Sau l\u1ea1i sai \u0110\u1eb7c l\u00e0m Tu s\u1ee9 cung C\u1ea3nh Linh, ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 qu\u00e1n H\u1ed9i Linh. Vua th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u1edbn trong tri\u1ec1u, \u0110\u1eb7c nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ta v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 s\u1ee3 h\u1eafn.\r\n\r\n[52] T\u00e0o V\u0129 n\u00f3i: <i>\"T\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean Nhung, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 thi h\u00e0nh \u00e2n hu\u1ec7. N\u00ean tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u00e1nh \u00fap, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft s\u1ee3 h\u00e3i, sau \u0111\u00f3 chi\u00eau d\u1ee5, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u, v\u1ed1n do Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t d\u00f9ng s\u1ee9c chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m. Nay n\u00ean c\u1ea5p m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t hoang, \u0111\u1ec3 h\u1ecd canh t\u00e1c, \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch v\u1ed7 v\u1ec1.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng c\u0103n d\u1eb7n V\u0129 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00e1nh \u00fap.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Chu V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh \u00c1p ban, sung ch\u1ee9c Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, ki\u00eam Duy\u00ean bi\u00ean Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, thay th\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn, \u0111i\u1ec1u Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0111\u1ebfn T\u1ea7n Ch\u00e2u, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, l\u1eadp T\u1ee9 M\u00f4n tr\u1ea1i, chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00f9ng \u00e2n t\u00edn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean, do \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Nhung t\u00edch t\u1ee9c gi\u1eadn, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"C\u00e1t d\u1ec5 tin v\u00e0 hay tranh ch\u1ea5p, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh ra m\u1ea7m m\u1ed1ng bi\u00ean gi\u1edbi. Nghe n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc v\u1eeba ph\u1ea3i, xin h\u00e3y \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho \u00f4ng \u1ea5y.\"<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111u\u1ed5i c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean qua s\u00f4ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm c\u0169ng t\u1eebng h\u1ecfi th\u0103m, v\u00ec nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u0103ng th\u00eam b\u1ea3y ngh\u00ecn qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, m\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng, bi\u00ean gi\u1edbi may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean t\u0129nh, nh\u00e2n d\u00e2n an c\u01b0, sao ph\u1ea3i sinh s\u1ef1.\"<\/i> Do \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t l\u00e0m B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh Tr\u00fa b\u1ea1c Ki\u1ec1m h\u1ea1t.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t l\u00e0m B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh Ki\u1ec1m h\u1ea1t v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, nay ghi chung.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ch\u00e1u c\u1ee7a Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Trung l\u00e0 T\u00f4ng L\u1ec5 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u00d4ng n\u1ed9i C\u01b0 Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh Ch\u00e2u, v\u00ec ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man n\u00ean \u0111\u00e3 l\u1ea1m d\u1ee5ng hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u00f4ng, c\u00e1c quan y\u00eau c\u1ea7u b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> Chi\u1ebfu tha cho, b\u1ed5 T\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c.\r\n\r\n[55] Tam ty m\u01b0\u1ee3n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1.\r\n\r\n[56] L\u1ec7nh cho Kinh Tri\u1ec7u, H\u00e0 Trung ph\u1ee7, Thi\u1ec3m, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Qu\u1eafc c\u00e1c ch\u00e2u cho d\u00e2n vay gi\u1ed1ng l\u00faa m\u1ea1ch.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, c\u1ea5m tr\u00f2 ch\u01a1i \u0111\u1ea5u v\u1eadt trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.\r\n\r\n[58] H\u1eefu ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Vi K\u1ebf Th\u0103ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00ea s\u00f4ng su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m, Vua khen ng\u1ee3i s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00f4ng, th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu.\r\n\r\n[59] \u0110\u1ebfn cung m\u1edbi c\u1ee7a \u0110oan v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, ban cho y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, y\u00ean ng\u1ef1a, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn cung c\u1ee7a T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, xa gi\u00e1 s\u1eafp xu\u1ea5t h\u00e0nh, th\u00ec con c\u1ee7a Nam D\u01b0\u01a1ng Khang Hi\u1ebfu v\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t m\u1edbi m\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n, kh\u00f3 m\u00e0 d\u1eebng chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y. N\u00ean ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c \u00e2m nh\u1ea1c, kh\u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c quan u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, nh\u01b0ng nh\u1ea1c Qu\u00e2n Dung c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n Dung l\u00e0 nghi th\u1ee9c h\u1ed9 v\u1ec7, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1eebng. Hu\u1ed1ng chi, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a tr\u1ebb nh\u1ecf, l\u1ec5 n\u00ean gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u00f2ng, th\u00ec n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c quan u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, kh\u00f4ng d\u00f9ng \u00e2m nh\u1ea1c trong b\u1eefa \u0103n, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u V\u01b0\u01a1ng N\u00f4 thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La sai thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Thanh B\u00ed C\u00e1t \u0111\u1ebfn b\u00e1o c\u00e1o[footnote]L\u01b0u V\u01b0\u01a1ng N\u00f4 thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La sai thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Thanh B\u00ed C\u00e1t \u0111\u1ebfn b\u00e1o c\u00e1o, 's\u1edf b\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1edf khi\u1ec3n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 sai T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c d\u1eabn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, th\u1eafng tr\u1eadn, ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ee7 c\u1ea5p.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u00e0 ng\u00e0y 29, nay ghi th\u00eam v\u00e0o, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[61] Chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf g\u1ea7n \u0111\u00e3 h\u01a1n hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, \u1edf xa \u0111\u00e3 h\u01a1n hai n\u0103m th\u00ec t\u1ea1m th\u1eddi cho thay th\u1ebf, kh\u00f4ng coi l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. Vua th\u1ea5y c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 l\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o ch\u1ea7u kh\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[62] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n l\u00e0 La Tr\u00e0 La S\u1ea1 sai s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 Sa L\u00ed Tam V\u0103n[footnote]Sa L\u00ed Tam V\u0103n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0 L\u00ed Tam V\u0103n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 7.20, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 489, truy\u1ec7n Ch\u00fa Li\u1ec5n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote] \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng \u00e1o ch\u00e2u, m\u0169 ch\u00e2u, m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t chi\u1ebfc, c\u00f9ng ch\u00e2u ng\u1ecdc, ng\u00e0 voi, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, k\u1ec3 r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed \u0111\u00e3 phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y. Vua n\u01b0\u1edbc \u1ea5y n\u00f3i: <i>\"M\u01b0\u1eddi n\u0103m nay bi\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00f3ng gi\u00f3, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a truy\u1ec1n r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u00e1nh nh\u00e2n xu\u1ea5t hi\u1ec7n\"<\/i>, n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng. S\u1ee9 gi\u1ea3 d\u00f9ng m\u00e2m d\u00e2ng ch\u00e2u ng\u1ecdc v\u00e0 ng\u1ecdc b\u00edch l\u00ean \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc ngai v\u00e0ng, r\u1ed3i xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n l\u1ea1y hai l\u1ea7n. Th\u00f4ng d\u1ecbch vi\u00ean truy\u1ec1n l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"Xin d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng xa.\"<\/i>\r\n\r\nN\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00e1ch bi\u1ec3n 5 d\u1eb7m[footnote]N\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00e1ch bi\u1ec3n 5 d\u1eb7m, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Xem \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 332, m\u1ee5c T\u1ee9 di kh\u1ea3o, v\u00e0 \u300aC\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c b\u1ecb y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 8, ch\u1eef '5 d\u1eb7m' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 '5000 d\u1eb7m'.[\/footnote], ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Tr\u00fac 1500 d\u1eb7m, ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn La Lan 2500 d\u1eb7m, ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed1n \u0110i\u1ec1n 3000 d\u1eb7m. T\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a t\u1eebng th\u00f4ng hi\u1ebfu v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i thuy\u1ec1n m\u1ea5t 1150 ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u01b0\u1edbc t\u00ednh qu\u00e3ng \u0111\u01b0\u1eddng kho\u1ea3ng 411.400 d\u1eb7m. N\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 7 th\u00e0nh, th\u1ed1ng tr\u1ecb 31 b\u1ed9 l\u1ea1c. Vua n\u01b0\u1edbc n\u00e0y truy\u1ec1n ng\u00f4i, nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 3 \u0111\u1eddi.\r\n\r\nVua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y theo l\u1ec7 nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0. N\u0103m sau, s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, Vua ban chi\u1ebfu cho La Tr\u00e0 La S\u1ea1, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu. Sa L\u00ed Tam V\u0103n \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p th\u00ec b\u1ec7nh m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n t\u1ea1i \u0111\u00f3. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf l\u1ec5.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tri \u0110\u1eb7ng ch\u00e2u Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 gi\u1eef ch\u1ee9c b\u1ea3n quan l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, anh c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0 Khu m\u1eadt s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u00e2u b\u00e0y, n\u00f3i r\u1eb1ng Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, n\u00ean ph\u1ee5c ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee9c h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 thanh cao g\u1ea7n g\u0169i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5c ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\nNghi\u00eau T\u01b0 xin d\u00f9ng l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, D\u1ecbch Gi\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng l\u00e2u sau l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o[footnote]Nghi\u00eau T\u01b0 xin d\u00f9ng l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n, D\u1ecbch Gi\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng l\u00e2u sau l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Ba ch\u1eef 'l\u1ec7 D\u1ecbch Gi\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 266, truy\u1ec7n T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n ch\u00e9p: 'D\u1ecbch Gi\u1ea3n v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, gi\u1eef ch\u1ee9c b\u1ea3n quan ph\u1ee5ng tri\u1ec1u th\u1ec9nh. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. N\u0103m th\u1ee9 ba, sung ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.'[\/footnote].\r\n\r\nVua kh\u00f4ng cho, b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"Nghi\u00eau T\u01b0 c\u0169ng t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, v\u1eady c\u1ee9 cho gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[64] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, l\u00f2ng bu\u1ed3n b\u00e3 kh\u00f4ng ngu\u00f4i. Vua nghe chuy\u1ec7n, l\u1ea1i h\u1ecfi Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i: <i>\"Nghi\u00eau T\u01b0 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft \u01a1n Vua b\u1ea3o h\u1ed9, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng b\u1ecb gi\u00e8m pha \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1ea5t m\u00e0 nghi\u00eam tr\u00e1ch, \u0111\u1ec3 h\u1eafn bi\u1ebft h\u1ed1i h\u1eadn v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Nghi\u00eau T\u01b0 r\u1eb1ng: <i>\"Khanh khi l\u00e0m quan \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng, vi\u1ec7c l\u00e0m sai tr\u00e1i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c. Nh\u01b0 t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1eb7t v\u0169 kh\u1ed1, x\u00e2y Th\u1ea3o \u0110\u01b0\u1eddng, m\u1edf ba c\u1eeda, \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ea7m[footnote]\u0110\u01b0\u1eddng ng\u1ea7m '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 44 truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 191 chi\u1ebfu d\u1ee5 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 s\u1eeda.[\/footnote], ra v\u00e0o d\u00e0n qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 t\u1ef1 v\u1ec7, \u0111\u00e2y \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ec1 t\u00f4i n\u00ean l\u00e0m! D\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c. Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1eb9 khanh tu\u1ed5i gi\u00e0, Nghi\u00eau T\u1ea9u ng\u00e0y \u0111\u00eam h\u1ea7u c\u1eadn, ch\u01b0a mu\u1ed1n truy c\u1ee9u t\u1eadn c\u00f9ng, t\u1ea1m tr\u00e1ch nh\u1eb9, r\u1ed3i s\u1ebd x\u00e9t l\u1ea1i. M\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, l\u1eddi b\u00e0n c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Khanh kh\u00f4ng t\u1ef1 x\u00e9t, ch\u1ec9 n\u00f3i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi h\u00e3m h\u1ea1i. T\u1eeb nay n\u00ean nh\u1edb \u01a1n n\u01b0\u1edbc, s\u1eeda l\u1ed7i l\u00e0m l\u00e0nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng, s\u1ebd \u0111em h\u1ebft s\u1ef1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc sau giao cho h\u1eefu ty.\"<\/i> Nghi\u00eau T\u01b0 b\u00e8n s\u1ee3 h\u00e3i t\u1ea1 \u01a1n.\r\n\r\n[65] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>\"Ho\u00e0ng th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft v\u00ec li\u00ean l\u1ee5y b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, tuy g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea1i. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ban \u00e2n ch\u1ec9 x\u00e9t l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1eedng l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n gi\u1eef ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean th\u1eadn tr\u1ecdng khi ti\u1ebfn c\u1eed. Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng ng\u00e0y, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ea5y D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, Cao Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 tr\u00fa b\u1ea1c \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, Tri V\u1ecb Ch\u00e2u T\u00e0o V\u0129 l\u0129nh Anh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u ki\u00eam Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, Kinh Nguy\u00ean Nghi V\u1ecb Ch\u00e2u Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 s\u1ee9, \u0111\u00fac ri\u00eang \u1ea5n an ph\u1ee7 s\u1ee9 ban cho.\r\n\r\n[67] L\u00fac n\u00e0y, T\u00f4ng Ca C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1eadp ra v\u0103n ph\u00e1p, t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi[footnote]Ch\u1eef 'ch\u00fang' trong 't\u1ee5 ch\u00fang s\u1ed1 th\u1eadp v\u1ea1n' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 6-1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 ph\u1ea7n V\u1ecb Ch\u00e2u Phi\u00ean T\u1ed9c C\u1ed1t T\u01b0 La Ph\u1ea3n Ph\u1ee5c b\u1ed5 sung.[\/footnote], sai ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u, nguy\u1ec7n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p H\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p. Vua cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, lo l\u1eafng h\u1ecd s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea5n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft sai Chu V\u0103n Ch\u1ea5t gi\u00e1m s\u00e1t qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u T\u00e0o V\u0129 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u n\u00e0y, ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c hai l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb. Ban cho V\u0129 ba tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t n\u1eeda.\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y T\u00e0o V\u0129 v\u00e0o tri\u1ec1u, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n t\u00e0n b\u1ea1o chuy\u00ean quy\u1ec1n, \u0111\u00e3 m\u1ea5t l\u00f2ng b\u1ed9 t\u1ed9c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i. C\u1ed1t T\u01b0 La l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a T\u00e1n Ph\u1ed5, d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi theo v\u1ec1, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n c\u1eady quy\u1ec1n t\u1ef1 \u00fd, kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng trong vi\u1ec7c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u th\u00ec t\u00edch o\u00e1n, l\u1ed9ng quy\u1ec1n th\u00ec b\u1ea1i vong, d\u00f9 l\u00e0 phi\u00ean di c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3nh gi\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y T\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n t\u1ef1 \u00fd l\u00e0m oai ph\u00fac, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u1ef7 v\u00e0o \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh[footnote]Ch\u1eef 'l\u0169' trong 'l\u0169 th\u1ecb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00e2n s\u1ee7ng' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u1ee9c hi\u1ebfp c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng h\u1ee3p l\u00fd. Ban \u0111\u1ea7u, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n nghe l\u1eddi L\u1eadp Tu\u00e2n, cho r\u1eb1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0110\u1ee9c Minh, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 nhi\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng ngo\u1ea1i qu\u1ed1c \u0111\u00e1nh nhau l\u00e0 l\u1ee3i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Tr\u1eabm ngh\u0129, h\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i mong h\u1ecd \u0111\u00e1nh nhau. Ch\u1ec9 c\u1ea7n sai T\u00e0o V\u0129 an ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00f9ng tr\u1ecdng binh tr\u1ea5n gi\u1eef T\u1ea7n Ch\u00e2u, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u300aKinh v\u0169 th\u00e1nh l\u01b0\u1ee3c\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 5 l\u00e0 sai. T\u00e0o V\u0129 v\u00e0o tri\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 7 n\u0103m nay, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c sai V\u0129 l\u00e0m Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u m\u00e0 ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n Th\u00edch d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u: <i>\"K\u00ednh x\u00e9t r\u1eb1ng trong s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b c\u00f3 thi\u00ean \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b x\u01b0a, \u0111\u1eddi H\u1eadu H\u00e1n, T\u01b0 n\u00f4ng Tr\u1ecbnh Khang Th\u00e0nh c\u00f9ng c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 L\u00f4, M\u00e3 \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i, l\u1ea1i so\u1ea1n ch\u00fa gi\u1ea3i cho \u300aChu Quan\u300b v\u00e0 \u300aNghi L\u1ec5\u300b, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o h\u1ecdc quan, n\u00ean ba b\u1ed9 l\u1ec5 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Tr\u1ecbnh th\u1ecb l\u00e0m ch\u1ee7. Thi\u00ean \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b n\u1eb1m \u1edf quy\u1ec3n th\u1ee9 n\u0103m, thi\u00ean th\u1ee9 s\u00e1u, t\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y tr\u1edf v\u1ec1 sau, vi\u1ec7c truy\u1ec1n th\u1ee5 kh\u00f4ng h\u1ec1 gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n. \u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, L\u1ee5c \u0110\u1ee9c Minh so\u1ea1n \u300aTh\u00edch V\u0103n\u300b, Kh\u1ed5ng D\u0129nh \u0110\u1ea1t so\u1ea1n \u300aCh\u00ednh Ngh\u0129a\u300b, th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00e1c thi\u00ean quy\u1ec3n v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169. \u0110\u1ebfn khi L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, b\u00e8n b\u1edbi m\u00f3c nh\u1eefng ch\u1ed7 nh\u1ecf nh\u1eb7t, ph\u1ebf b\u1ecf \u0111i\u1ec3n t\u1ecbch x\u01b0a. Minh Ho\u00e0ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 th\u00eam v\u00e0o nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u0103n c\u0169, g\u1ecdi l\u00e0 \u300aNg\u1ef1 San \u0110\u1ecbnh Nguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b, L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u00fa gi\u1ea3i, l\u1ea1i n\u00e2ng th\u1ee9 t\u1ef1 thi\u00ean quy\u1ec3n l\u00ean, \u0111\u1eb7t l\u00ean \u0111\u1ea7u s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b, th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 l\u1ec5. Nay \u0111ang h\u01b0ng th\u1ecbnh Nho nghi\u1ec7p, kh\u1ea3o c\u1ee9u k\u1ef9 c\u00e0ng c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n x\u01b0a, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i quy ch\u1ebf c\u0169, \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n. Th\u1ea7n xin c\u1ea9n th\u1eadn ch\u00e9p l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00fa gi\u1ea3i c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb v\u1ec1 \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b m\u1ed9t b\u1ea3n, k\u00ednh mong giao cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m kh\u1eafc in ban h\u00e0nh.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n c\u00f9ng L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf th\u1ea3o lu\u1eadn k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>\"N\u1ebfu b\u1ecf v\u0103n b\u1ea3n m\u1edbi c\u1ee7a L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7, d\u00f9ng ch\u00fa gi\u1ea3i c\u0169 c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Khang Th\u00e0nh, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 b\u1ed1n m\u00f9a c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i. X\u00e9t k\u1ef9 s\u1ef1 l\u00fd, n\u00ean kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u1eb9 d\u1ea1. K\u00ednh xin v\u1eabn d\u00f9ng \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b do L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 ch\u00fa gi\u1ea3i nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[69] Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0111i s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eb7c, xin r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c m\u1ea1nh b\u1ea1o \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, xin giao cho th\u1ea7n x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e k\u1ebb hung \u00e1c. Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p lu\u1eadt c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, h\u00e1 l\u1ea1i v\u00e0o l\u00fac th\u00e1i b\u00ecnh m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0n \u0111\u1ed9c!\"<\/i> B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ee7 Tr\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1eaft gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0a v\u1ec1 n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n, x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt[footnote] 'Y ph\u00e1p lu\u1eadn quy\u1ebft' ch\u1eef 'Ph\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng \u0110\u1ea1i Chi\u1ebfu L\u1ec7nh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 202 chi\u1ebfu 'B\u1ea5t H\u1ee9a D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0110\u1eb3ng Kh\u1ea5t L\u0103ng Tr\u00ec H\u1ee3p T\u1eed C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o' b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin ch\u1ec9.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ee7 Tr\u00e2n gi\u1ed1ng v\u1edbi vi\u1ec7c th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c, quy\u1ec1n ph\u00e1n H\u1ed3ng L\u01b0 t\u1ef1, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u xin bi\u00ean so\u1ea1n t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u c\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, v\u1ebd h\u00ecnh m\u0169 \u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd, ghi ch\u00e9p phong t\u1ee5c, l\u00e0m th\u00e0nh \u300a\u0110\u1ea1i T\u1ed1ng T\u1ee9 D\u1ecbch Thu\u1eadt Ch\u1ee9c \u0110\u1ed3\u300b, tr\u00ean \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb s\u1ef1 khoan dung c\u1ee7a th\u00e1nh ch\u00faa, d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho s\u1eed th\u1ea7n ghi ch\u00e9p r\u1ed9ng r\u00e3i. Vua nghe theo. Khi Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u00ean, Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb hai \u0111\u1eddi th\u00e1nh \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u1ee9 d\u1ecbch tri\u1ec1u c\u1ed1ng kh\u00f4ng n\u0103m n\u00e0o thi\u1ebfu, sao ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ebf n\u00e0y.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho L\u1ec5 Nghi Vi\u1ec7n t\u0103ng tu b\u1ea3n \u0111\u1ed3.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c t\u0103ng tu di\u1ec5n ra v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m sau, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai T\u1ea3 Ty Gi\u00e1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u Qu\u00e2n l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9 Qu\u1ed1c t\u00edn sinh th\u1ea7n qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1ea7u T\u1ed1ng \u0110\u1ee9c V\u0103n l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd C\u1eadp l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9 Qu\u1ed1c t\u00edn ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1ea7u L\u00fd C\u01b0 Trung l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Tu\u1ea5t Th\u1ea7n, ban cho Tri ch\u00e2u Phong Ch\u00e2u V\u0103n Ng\u1ecdc ti\u1ec1n l\u1ee5a, g\u1ea1o m\u00ec, r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt d\u00ea, v\u00ec cha \u00f4ng l\u00e0 Th\u1eeba M\u1ef9 m\u1edbi m\u1ea5t.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh t\u1eeb nay ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch H\u1eadu uy\u1ec3n, Ng\u1ef1 vi\u00ean, \u0110\u00f4ng m\u00f4n ty, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, \u0111\u1ec1u b\u00e1o cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u1ea5p tuy\u00ean.\r\n\r\n[74] Ban \u0111\u1ea7u, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc H\u1ed3i C\u1ed1t Cam Ch\u00e2u l\u00e0 D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t nhi\u1ec1u l\u1ea7n giao chi\u1ebfn v\u1edbi H\u1ea1 Ch\u00e2u, c\u1ed1ng ph\u1ea9m th\u01b0\u1eddng b\u1ecb H\u1ea1 Ch\u00e2u c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t. \u0110\u1ebfn khi t\u1ed9c T\u00f4ng Ca c\u1ea3m m\u1ebfn \u00e2n \u0111\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u00e8n ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 gi\u1ea3, n\u00ean nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c kinh \u0111\u00f4. Sau \u0111\u00f3, C\u1ed1t T\u01b0 La mu\u1ed1n c\u01b0\u1edbi con g\u00e1i kh\u1ea3 h\u00e3n nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00ednh l\u1ec5, kh\u1ea3 h\u00e3n kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb th\u00f9.\r\n\r\nN\u0103m Th\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, ch\u00e2u T\u1ea7n ph\u00e1i Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Tri Ti\u1ebfn, th\u00f4ng d\u1ecbch Qu\u00e1ch M\u1eabn \u0111\u01b0a s\u1ee9 gi\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng l\u00e0 Tr\u1ea1ch Ph\u00f9 Th\u1ee7 Vinh v\u1ec1 Cam Ch\u00e2u, g\u1eb7p l\u00fac T\u00f4ng Ca o\u00e1n h\u1eadn, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i Tri Ti\u1ebfn kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u00e1i \u0111i.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Kh\u1ea3 h\u00e3n v\u01b0\u01a1ng D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch d\u00e2ng bi\u1ec3u, n\u00f3i r\u1eb1ng B\u1ea3o V\u1eadt c\u00f4ng ch\u00faa b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft, do ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u00f4 Th\u1ee7 T\u00edn g\u00e2y lo\u1ea1n, ng\u00e0y ng\u00e0y giao chi\u1ebfn, kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i t\u1ea1 \u01a1n ban cho b\u1ea3o \u0111i\u1ebfn, h\u1ed9p b\u1ea1c, l\u1ecbch v\u00e0 chi\u1ebfu th\u01b0 an ph\u1ee7, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin v\u1ed7 v\u1ec1 T\u00f4ng Ca, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u c\u1ed1ng. T\u00f4 Th\u1ee7 T\u00edn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 Ch\u00e2u ph\u00e1i \u0111i, c\u1ea7m b\u1ea3y ngh\u00ecn qu\u00e2n, n\u0103m ngh\u00ecn ng\u1ef1a \u0111\u00f3ng gi\u1eef T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, n\u00ean D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch nghi l\u00e0 D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t, B\u1ea3o V\u1eadt c\u00f4ng ch\u00faa ch\u1ebft, c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch kh\u00f4ng ph\u1ea3i D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t, th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean t\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\n[75] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, phong Cam Ch\u00e2u T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan. Lu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 nha l\u1ea1i Ninh Ch\u00e2u, b\u1ecb b\u1eaft \u1edf Cam Ch\u00e2u, th\u01b0\u1eddng k\u00ea khai vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y g\u1eedi v\u1ec1 kinh s\u01b0, Vua khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung thu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng, b\u1ed5 l\u00e0m cung ph\u1ee5ng quan, l\u1ea5y b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh \u1edf Ninh Ch\u00e2u. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u, xin nh\u00e2n d\u1ecbp qu\u1ed1c gia c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. L\u1ea1i sai Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u1eed \u0111i\u1ec7n th\u1ecb mang th\u01b0 c\u1ee7a Lu\u00e2n giao cho gia \u0111\u00ecnh \u1edf Ninh Ch\u00e2u, l\u1ea5y th\u01b0 h\u1ed3i \u00e2m giao cho s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u00eda t\u00e2y mang v\u1ec1 \u0111\u1ec3 an \u1ee7i l\u00f2ng \u00f4ng.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, phong Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n. L\u00fac \u0111\u00f3 b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u1ecdn quan nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng l\u1ea1i xin v\u1ec1 qu\u1eadn nh\u00e0n, l\u00e0 sao?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Ch\u1eedng n\u0103m ngo\u00e1i t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, M\u00e3 Tri Ti\u1ebft t\u1eebng ch\u00ea Ch\u1eedng ham ph\u00fa qu\u00fd, ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Ch\u1eedng s\u1ee3 b\u1ecb Tri Ti\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u00e1, kh\u00f4ng d\u00e1m xin \u0111\u1ea1i phi\u00ean, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec th\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm m\u1ed7i l\u1ea7n ch\u1ecdn quan, ch\u1ec9 lo t\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, l\u1ebd n\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a bi\u1ebft \u01b0?\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ghi l\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u1eedng.)<\/i>\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, phong H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, th\u00eam ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri \u00cdch Ch\u00e2u; Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9 Chu Kh\u1edfi th\u00eam ch\u1ee9c H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, hai ch\u00e2u \u0111ang \u0111\u1ebfn k\u1ef3 thay \u0111\u1ed5i, Vua xem x\u00e9t t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a c\u00e1c quan th\u1ecb t\u00f2ng, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng ri\u00eang, nh\u01b0ng t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u0103n nh\u00e3 th\u00edch d\u1ee5ng, c\u00f3 th\u1ec3 uy nghi\u00eam \u1edf ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n th\u00ec \u00edt l\u1eafm. M\u1ed7i khi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f9ng l\u00fac, sao th\u1eddi \u0111\u00f3 nh\u00e2n t\u00e0i nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn v\u1eady.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea5p, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi? Ch\u1ec9 s\u1ee3 vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng xem vi\u1ec7c c\u1ea7u hi\u1ec1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi ho\u00e0n h\u1ea3o, kh\u00f4ng l\u1ea5y khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m nh\u1ecf che l\u1ea5p \u0111\u1ee9c l\u1edbn. Nay c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu ai m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, b\u1ec7 h\u1ea1 lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng b\u1ea3o to\u00e0n h\u1ecd. Nh\u01b0ng l\u1eddi \u0111\u1ed3n nhi\u1ec1u qu\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i l\u1eabn nhau th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 b\u00e8 ph\u00e1i, ch\u1ec9 tr\u00edch l\u1ed7i l\u1ea7m qu\u00e1 m\u1ee9c th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f4ng b\u1eb1ng. Xem x\u00e9t s\u1ef1 y\u00eau gh\u00e9t, ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o th\u00e1nh \u00fd tr\u00ean, th\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o!\"<\/i>\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 ch\u1ecdn l\u1ecdc nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y, d\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n, l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o c\u1ea5m qu\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu th\u00ec t\u00f9y ti\u1ec7n.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u1ed9 t\u1ed9c T\u00f4ng Ca thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n<i>(T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c v\u1ed1n l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, nay b\u1ed7ng nhi\u00ean g\u1eafn v\u1edbi T\u00f4ng Ca ch\u00e2u T\u1ea7n, ch\u01b0a r\u00f5 nguy\u00ean do, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7. Vua g\u1ecdi T\u00f2ng C\u00e1t \u0111\u1ebfn d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>\"Kinh \u0111\u00f4 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, m\u1ecdi vi\u1ec7c qu\u00e1 nhanh th\u00ec sai, qu\u00e1 ch\u1eadm th\u00ec tr\u00ec tr\u1ec7, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u h\u00f2a v\u1eeba ph\u1ea3i. C\u00f3 ai nh\u1edd v\u1ea3, nh\u1ea5t lo\u1ea1t t\u1eeb ch\u1ed1i.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c l\u1ea1i trong ph\u1ee7 th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng v\u1edbi h\u00e0o h\u1eefu m\u01b0u m\u00f4 t\u1ea1o ra t\u1ec7 n\u1ea1n, t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1edbi. Tr\u1eabm nh\u1edb l\u00fac l\u00e0m do\u00e3n, c\u00f3 k\u1ebb \u0111\u00e1nh d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u nh\u1eadn t\u1ed9i, s\u1eafp x\u1eed, Tr\u1eabm nghi kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, l\u1ea1i sai tra h\u1ecfi, m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u1ebf. Nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i>\r\n\r\nKhi T\u00f2ng C\u00e1t nh\u1eadn ch\u1ee9c ph\u1ee7, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e8m pha. Vua h\u1ecfi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>\"T\u00f2ng C\u00e1t th\u00edch n\u00f3i l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00ean t\u00edch t\u1ee5 nhi\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m quan n\u00ean gi\u1eef \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu c\u1ed1 l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n \u0111\u1ec3 l\u1ea5y ti\u1ebfng, th\u00ec s\u1ef1 h\u1ee7y b\u00e1ng \u1eaft s\u1ebd theo \u0111\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\n[81] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Giang Chi\u1ebft v\u00e0 m\u01b0\u1eddi ba tr\u01b0\u1eddng n\u00fai Ho\u00e0i Nam n\u0103m nay thu \u0111\u01b0\u1ee3c 2.906.5700 c\u00e2n ch\u00e8, t\u0103ng so v\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u0169 l\u00e0 572.8000 c\u00e2n.\r\n\r\n[82] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn c\u00e1c quan m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m kinh quan, n\u00ean c\u00e1c l\u1ec7nh l\u1ee5c \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 quan l\u1ea1i t\u1ed1t. C\u00f2n c\u00e1c tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 b\u1ed5 \u0111i, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng tr\u1edf xu\u1ed1ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan kinh tri\u1ec1u \u0111ang l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n, th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh quy\u1ec1n ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 l\u00e0m Tri Th\u00f4ng ti\u1ebfn Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty, ki\u00eam ch\u1ee9c M\u00f4n h\u1ea1 Phong b\u00e1c s\u1ef1. Hu\u00fdnh l\u1ea5y c\u1edb cha t\u00ean l\u00e0 Thuy\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i, b\u00e8n sai \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi \u0110\u1ed9.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u0169ng ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty, c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u00e0n cho Hu\u00fdnh thay T\u0103ng, Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm nghe ngo\u00e0i d\u01b0 lu\u1eadn cho r\u1eb1ng T\u0103ng t\u1eebng phong b\u00e1c chi\u1ebfu s\u1eafc, t\u1eeb \u0111\u00f3 Trung th\u01b0 c\u00f3 \u00e1c c\u1ea3m, th\u01b0\u1eddng ng\u0103n tr\u1edf nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u0103ng t\u00e2u, nay n\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n b\u00ean ngo\u00e0i.\"<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>\"B\u1ecdn th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ghen gh\u00e9t T\u0103ng, nay th\u00e1nh t\u1eeb tuy\u00ean d\u1ee5 \u0111\u1ec3 t\u1ec3 ty tr\u00e1nh ti\u1ebfng x\u1ea5u, xin cho Hu\u00fdnh v\u00e0 \u0110\u1ed9 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, c\u00f2n T\u0103ng v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n\u0110\u00e1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>\"Nay ch\u1ee9c phong b\u00e1c kh\u00e1c x\u01b0a, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u00e1c vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, thuy\u00ean chuy\u1ec3n l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u xin tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1edbi v\u00e0o th\u1ee5c tr\u1ea1ng, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u th\u00ec m\u1edbi ban s\u1eafc. Ngo\u00e0i ra, n\u1ebfu c\u00f3 sai s\u00f3t g\u00e2y h\u1ea1i, tra x\u00e9t kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, b\u1ecdn th\u1ea7n xem x\u00e9t kh\u00f4ng k\u1ef9, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 vi\u1ec7c ban b\u1ed1 ra b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. C\u00e1c quan ty Phong b\u00e1c n\u1ebfu xem x\u00e9t k\u1ef9 m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec gi\u00fap b\u1ecdn th\u1ea7n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do tr\u00e1ch c\u1ee9.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 d\u00e2ng l\u00ean 5 quy\u1ec3n \u300aTh\u00e1nh t\u1ed5 thi\u00ean nguy\u00ean l\u1ee5c\u300b, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng s\u1ef1 t\u00edch bi\u00ean so\u1ea1n, e r\u1eb1ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, mong sai nho th\u1ea7n kh\u00e1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c s\u00e1ch \u1edf qu\u00e1n c\u00e1c bi\u00ean so\u1ea1n th\u00eam, \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p c\u00f4ng lao c\u1ee7a ti\u00ean li\u1ec7t.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u. L\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng \u0110\u1ed9 bi\u00ean so\u1ea1n.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Ti\u1ebft \u0110i\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng Mi\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a B\u00e0nh Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean 23 quy\u1ec3n \u300a\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Ph\u00e1p B\u1ea3o L\u1ee5c\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0ng l\u1ee5a. Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00ec t\u1eebng tham gia bi\u00ean so\u1ea1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean 12 quy\u1ec3n \u300aTh\u00e1nh T\u1ed5 S\u1ef1 T\u00edch\u300b, Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a, ban t\u00ean l\u00e0 \u300aTi\u00ean Thi\u00ean K\u00fd\u300b\u3002 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c so\u1ea1n th\u00eam 32 quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[88] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An nh\u1eadn tri\u1ec1u.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n Ch\u00fac Hi, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang ki\u00eam T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu, d\u00f9ng th\u1ee9c \u0103n d\u00e2ng l\u00ean Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng, xin t\u1eeb nay giao cho Ng\u1ef1 tr\u00f9 l\u1ea5y m\u1eabu b\u00e0n \u0103n ng\u1ecdc nha d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf mi\u1ebfu, tham kh\u1ea3o c\u00e1c m\u00f3n ngon b\u1ed1n m\u00f9a, ch\u1ecdn 10 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 n\u1ea5u gi\u1ecfi c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee5c \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu ch\u1ebf bi\u1ebfn, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 th\u00e1nh t\u00e2m, t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c m\u00f3n \u0103n d\u00e2ng l\u00ean giao cho Cung vi l\u1ec7nh gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1ebf bi\u1ebfn, An Nh\u00e2n ki\u1ec3m tra.\r\n\r\nL\u00fac n\u00e0y, Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, quan Tri t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1, t\u00e2u r\u1eb1ng cung vi l\u1ec7nh mu\u1ed1n c\u00f9ng quan b\u1ea3n t\u1ef1 li\u00ean th\u1ef1 h\u00e0nh khi\u1ec3n c\u00f4ng vi\u1ec7c. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1ea5u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n hi\u1ec7n l\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, t\u1ed5ng l\u0129nh vi\u1ec7c t\u1ef1, e r\u1eb1ng kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb th\u00f4ng thi\u00eam, xin cho l\u00e0m nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng b\u1eb1ng theo l\u1ec7 cung quan, m\u1ecdi vi\u1ec7c cho Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng c\u00f9ng cung vi l\u1ec7nh \u0111\u1ed3ng tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean, An Nh\u00e2n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o tr\u1ea1ng m\u00e0 \u0111\u01a1n th\u1ef1 h\u00e0nh khi\u1ec3n.\"<\/i> An Nh\u00e2n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"H\u00e0ng n\u0103m sai m\u1ed9t vi\u00ean quan T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 \u0111i b\u00e1i y\u1ebft m\u01b0\u1eddi hai l\u0103ng, \u0111i v\u1ec1 \u0111\u1ec1u theo th\u1ee9 t\u1ef1 chi\u00eau m\u1ee5c, ch\u1ec9 h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1 v\u1ed1n c\u1ea7n s\u1ef1 tinh th\u00e0nh, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ec7t m\u1ecfi th\u00ec l\u1ec5 nghi kh\u00f4ng th\u00e0nh. Xin t\u1eeb nay ba l\u0103ng chuy\u00ean sai m\u1ed9t vi\u00ean quy\u1ec1n T\u00f4ng ch\u00ednh khanh \u0111i b\u00e1i y\u1ebft, ri\u00eang sai hai vi\u00ean quan \u0111i b\u00e1i c\u00e1c l\u0103ng kh\u00e1c, mong r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c trang nghi\u00eam.\"<\/i> L\u1ea1i xin \u0111\u00f3ng hai c\u00e1i gi\u01b0\u1eddng d\u00e0i c\u00f3 c\u00e1n d\u00e0i, \u0111\u1eb7t bia l\u0103ng \u0111\u1ec3 thay h\u1ed9p s\u01a1n, sai ba m\u01b0\u01a1i hai qu\u00e2n s\u0129 khoan y\u00eang khi\u00eang xu\u1ed1ng l\u0103ng. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c \u0111\u01b0\u1ee3c gia ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, \u0110oan v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u00e1c qu\u00e2n Tr\u1ea5n H\u1ea3i, An H\u00f3a, ti\u1ebfn phong l\u00e0m B\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[92] Quy\u1ec1n Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam Tri V\u1ecb ch\u00e2u H\u00e1c Vinh t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Kinh ch\u00e2u r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, xin d\u00f9ng m\u1ed9t vi\u00ean C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn cung C\u1ea3nh Linh xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng, ban y ph\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng v\u00e0 s\u1eeda cung c\u00f3 sai bi\u1ec7t.\r\n\r\n[94] L\u1ea5y Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00ecnh ch\u00e2u Qu\u00e1ch Ho\u00e0i Ng\u1ecdc l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ph\u00f9ng X\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, T\u00e1n tr\u1ef1c L\u01b0u Hi\u1ec3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, qu\u00e2n hi\u1ec7u v\u00e0 l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban ti\u1ec1n. D\u00e2n ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng \u00cdch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ea5n t\u01b0\u1edbng, ban tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, mi\u1ec5n ba n\u0103m lao d\u1ecbch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, trong ch\u00e2u c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ba t\u00ean l\u00ednh l\u00e0m gi\u1eb7c, \u00cdch d\u00f2 bi\u1ebft ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a ch\u00fang, b\u00e1o cho Ho\u00e0i Ng\u1ecdc \u0111em qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[95] Ph\u1ee7 H\u00e0 Nam t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, t\u1ef1 so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf, sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn t\u1ebf, h\u1ed9 tang v\u1ec1 Chung Nam, t\u1eb7ng ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, cho ch\u00e1u l\u00e0 Th\u1ebf Ung \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch Ph\u00f3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi im l\u1eb7ng, Vua nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Ph\u00f3ng \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi Tr\u1eabm r\u1ea5t nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, ch\u1ec9 l\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00f4i.\"<\/i> B\u00e8n \u0111\u01b0a ra 13 b\u00e0i ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ec1 th\u1eddi s\u1ef1 m\u00e0 Ph\u00f3ng \u0111\u00e3 d\u00e2ng l\u00ean, bao g\u1ed3m: Ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ee9c, d\u1ee5ng, kh\u00ed, v\u0103n v\u00f5, ch\u1ebf \u0111\u1ed9, gi\u00e1o h\u00f3a, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, quan ch\u1ee9c, qu\u00e2n ch\u00ednh, ng\u1ee5c t\u1ee5ng, thu\u1ebf m\u00e1, t\u00e0 ch\u00ednh. Khi Ph\u00f3ng s\u1eafp m\u1ea5t, b\u1ed7ng nhi\u00ean l\u1ea5y t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1ea3n th\u1ea3o ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ed1t h\u1ebft, m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ea1o s\u0129, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c m\u00f4n sinh \u0111\u1ebfn u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u t\u1eeb bi\u1ec7t, u\u1ed1ng v\u00e0i tu\u1ea7n r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i m\u1ea5t.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng thi\u1ebfu b\u1ea1c \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng, xin cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ed5i thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u sang n\u1ed9p b\u1eb1ng b\u1ea1c. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu th\u1ebf, b\u1ea1c trong d\u00e2n gian s\u1ebd c\u00e0ng \u0111\u1eaft h\u01a1n.\"<\/i> R\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, m\u1ed9t l\u1ea1ng b\u1ea1c gi\u00e1 800, v\u00e0ng gi\u00e1 5000, nay gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i, l\u00e0 v\u00ec sao?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00e1p: <i>\"Qu\u1ed1c gia th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, nh\u1eefng k\u1ebb gi\u00e0u c\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu lao d\u1ecbch, ng\u1ed3i kh\u00f4ng h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i l\u1edbn. \u1ede kinh th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n tr\u0103m v\u1ea1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n tr\u1edf l\u00ean th\u00ec \u0111\u1ea7y r\u1eaby. V\u1eady th\u00ec \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, c\u1ee7a c\u1ea3i t\u00edch tr\u1eef, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c! Ngo\u00e0i ra, hai n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean v\u00e0 Nam H\u1ea3i h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n, mang \u0111i m\u00e0 kh\u00f4ng mang v\u1ec1. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, vi\u1ec7c khai m\u1ecf c\u00f3 l\u00fac h\u01b0ng th\u1ecbnh, c\u00f3 l\u00fac suy t\u00e0n. L\u00fd do gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 v\u00ec th\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, \u0111\u00f4 th\u00e0nh c\u0169, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0o c\u00e1t t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0ng ng\u1ecdc, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e0u c\u00f3 sao?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1eeb th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i, H\u00e0m T\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u1eadp \u0111\u00f4, \u0111\u1ebfn th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n di d\u00e2n gi\u00e0u kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1 v\u1ec1 \u0111\u00e2y, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, h\u01a1n ngh\u00ecn n\u0103m li\u00ean t\u1ee5c, s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u hi\u1ec3n nhi\u00ean. Hi\u1ec7n nay kinh th\u00e0nh ph\u1ed3n th\u1ecbnh, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1eddng An, L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng tuy l\u00e0 \u0111\u00f4 th\u00e0nh c\u0169, nh\u01b0ng \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf v\u00e0 ch\u1eadt h\u1eb9p, c\u00e1ch xa v\u00f9ng H\u1ea1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, n\u00ean th\u1eddi H\u00e1n c\u00f3 b\u1ea3y n\u01b0\u1edbc Ng\u00f4, S\u1edf, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 S\u01a1n \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, th\u01b0\u1eddng hay c\u01b0\u1eddng b\u1ea1o, c\u0169ng v\u00ec xa x\u00f4i kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng thu\u1eadn ti\u1ec7n, ph\u1ea3i nh\u1edd c\u1eady b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec chi ph\u00ed. Nay qu\u1ed1c gia b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong \u1edf T\u1ed1ng, khai qu\u1ed1c \u1edf L\u01b0\u01a1ng, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u00fac cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\n[97] L\u1ee5c c\u1ed1 v\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Chi\u00eau, Tri ch\u00e2u B\u1ed1i l\u00e0 \u0110\u1eb1ng V\u0103n T\u1eadp, con l\u00e0 Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Ti\u00eau S\u01a1n l\u00e0 T\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Th\u00e1i B\u00ecnh, c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang. Khi Vua c\u00f2n l\u00e0m Do\u00e3n kinh, V\u0103n T\u1eadp l\u00e0m Qu\u00e2n tu\u1ea7n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i con ch\u00e1u.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 T\u1ea3 L\u00e2m Nha, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Tr\u00e2n, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f4ng s\u1ef1 l\u00e0 L\u1eef \u0110\u1ee9c M\u1eadu \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, s\u1ee9 gi\u1ea3 Cao Ly l\u00e0 Qu\u00e1ch Nguy\u00ean, ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1ef1 D\u00e2n quan Th\u1ecb lang, c\u00f9ng th\u1ee7 l\u0129nh \u0110\u00f4ng N\u1eef Ch\u00e2n l\u00e0 H\u00e0 L\u00f4 Th\u00e1i \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p. Vua Cao Ly d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ban l\u1ecbch v\u00e0 t\u00f4n hi\u1ec7u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 d\u1ef1ng c\u1ea7u phao \u1edf ph\u00eda t\u00e2y n\u01b0\u1edbc h\u1ecd tr\u00ean s\u00f4ng \u00c1p L\u1ee5c, l\u1ea1i x\u00e2y \u0111\u1ed3n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng, mu\u1ed1n ph\u00e1t binh \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u01b0ng lo l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t b\u1ea5t an, v\u00ec T\u00e2y N\u1eef Ch\u00e2n l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o cho qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an.\r\n\r\nQu\u00e1ch Nguy\u00ean t\u1ef1 thu\u1eadt: <i>\"N\u01b0\u1edbc t\u00f4i th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1eddng, ph\u1ee7 g\u1ecdi l\u00e0 Khai Th\u00e0nh, qu\u1ea3n l\u00fd s\u00e1u huy\u1ec7n, d\u00e2n s\u1ed1 m\u1ed7i huy\u1ec7n kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. C\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0111\u1eb7t m\u01b0\u1eddi l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh. M\u1ed7i ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd n\u0103m \u0111\u1ebfn s\u00e1u huy\u1ec7n, ch\u00e2u nh\u1ecf c\u0169ng ba \u0111\u1ebfn b\u1ed1n huy\u1ec7n, m\u1ed7i huy\u1ec7n c\u00f3 ba \u0111\u1ebfn b\u1ed1n tr\u0103m h\u1ed9.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00e3nh th\u1ed5 n\u01b0\u1edbc t\u00f4i nam b\u1eafc d\u00e0i m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u00f4ng t\u00e2y r\u1ed9ng hai ngh\u00ecn d\u1eb7m. Qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n s\u1ed1ng l\u1eabn l\u1ed9n, ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c qu\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t. Bu\u1ed5i tr\u01b0a h\u1ecdp ch\u1ee3, kh\u00f4ng d\u00f9ng ti\u1ec1n, ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u1ea3i v\u00e0 g\u1ea1o \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i. \u0110\u1ea5t th\u00edch h\u1ee3p tr\u1ed3ng l\u00faa, phong t\u1ee5c kh\u00e1 gi\u1ed1ng Trung Qu\u1ed1c. Ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c thi c\u1eed nh\u00e2n, c\u00f3 c\u00e1c khoa ti\u1ebfn s\u0129, ch\u01b0 khoa, to\u00e1n h\u1ecdc, m\u1ed7i k\u1ef3 thi c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t ch\u1ec9 kho\u1ea3ng m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nQu\u00e1ch Nguy\u00ean \u0103n n\u00f3i cung k\u00ednh, m\u1ed7i khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 th\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng, \u0111\u1ec1u t\u1ef1 vi\u1ebft bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00e1 hay, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00f4ng r\u1ea5t h\u1eadu. N\u0103m sau, \u00f4ng xin v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho Vua Cao Ly b\u1ea3y b\u1ee9c chi\u1ebfu th\u01b0, y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, l\u1ee5a v\u00f3c, ng\u1ef1a c\u00f9ng kinh s\u1eed, s\u00e1ch \u300aTh\u00e1nh Hu\u1ec7 Ph\u01b0\u01a1ng\u300b, l\u1ecbch... Qu\u00e1ch Nguy\u00ean l\u1ea1i xin ch\u00e9p l\u1ea1i \u300a\u0110\u0103ng Khoa K\u00fd\u300b c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 xin th\u01a1 ng\u1ef1 ch\u1ebf \u0111\u1ec3 mang v\u1ec1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, nh\u00e2n d\u1ecbp sinh th\u1ea7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban t\u1eb7ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt d\u00ea, g\u1ea1o v\u00e0 b\u1ed9t m\u00ec, l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan lo vi\u1ec7c b\u00e0y tr\u01b0\u1edbng, ph\u1ee7 Khai Phong chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c, cho ph\u00e9p m\u1edf ti\u1ec7c m\u1eddi th\u00e2n h\u1eefu, c\u00f9ng h\u1ed9i h\u1ecdp v\u1edbi c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c nh\u01b0 Th\u1eeba lang, C\u1ea5p gi\u00e1n, c\u00f9ng c\u00e1c quan thu\u1ed9c vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eed. Theo l\u1ec7 c\u0169, v\u00e0o ng\u00e0y sinh th\u1ea7n c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban t\u1eb7ng \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, l\u1ee5a l\u00e0, y\u00ean ng\u1ef1a, ch\u1ec9 t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i h\u1ecdp v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u1edf Trung th\u01b0. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Vua nghe n\u00f3i \u1edf t\u01b0 dinh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u01b0a t\u1eebng m\u1edf ti\u1ec7c m\u1eddi kh\u00e1ch, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban t\u1eb7ng n\u00e0y.\r\n\r\n[101] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, ph\u00e0m c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 d\u00e2ng v\u0103n t\u1ef1, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng H\u1ed3 T\u1ecbch, nguy\u00ean l\u00e0 huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n H\u01b0ng H\u00f3a, khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, t\u1ef1 \u00fd d\u00e2ng bi\u1ec3u, xin giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t x\u1eed, v\u00ec th\u1ebf Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[102] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ec7nh cho Tam ty gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n than \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, l\u00e0m l\u1ec5 gia quan cho ho\u00e0ng t\u1eed.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0i ca ch\u00fac th\u1ecd nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft Th\u1eeba Thi\u00ean, Vua h\u1ecda l\u1ea1i.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c qu\u1eadn ch\u00faa, huy\u1ec7n ch\u00faa, c\u00f9ng c\u00e1c phu nh\u00e2n \u1edf Nam cung, B\u1eafc tr\u1ea1ch t\u00e2u xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho th\u00e2n thu\u1ed9c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c 8 n\u0103m m\u1edbi cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Th\u1ecb c\u1ea5m D\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u00e1t \u0111i s\u1ee9 T\u00e2y Phi\u00ean C\u1ed1t T\u01b0 La tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean r\u1ea5t s\u1ee3 hai t\u1ed9c \u0110inh gia v\u00e0 M\u00e3 gia \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi T\u1ea7n ch\u00e2u, hai t\u1ed9c n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a, n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1ea5y L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0m m\u01b0u ch\u1ee7, L\u1eadp Tu\u00e2n tham lam v\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o, th\u00edch gi\u1ebft ch\u00f3c, khi\u1ebfn thu\u1ed9c h\u1ea1 o\u00e1n h\u1eadn v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u00e2y m\u1ed9t t\u00f2a th\u00e0nh, chu vi kho\u1ea3ng hai d\u1eb7m, kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ec7nh g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng nhanh th\u00ec \u0111\u1eafp th\u00eam \u0111\u1ea5t, \u0111\u00e1nh ch\u1eadm th\u00ec gi\u00e3 ch\u00e0y, kh\u00f4ng bao l\u00e2u th\u00ec xong.\r\n\r\nTh\u1eeba C\u00e1t l\u1ea1i v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam th\u00e0nh T\u00f4ng Ca \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh l\u00e0 915 d\u1eb7m, t\u1eeb \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 500 d\u1eb7m[footnote] \u0110\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng 500 d\u1eb7m, ch\u1eef 'ph\u1ee7' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-2 b\u1ed5 sung.[\/footnote], t\u1eeb t\u00e2y b\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Cam l\u00e0 500 d\u1eb7m, t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Lan l\u00e0 300 d\u1eb7m, t\u1eeb ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn ch\u00e2u H\u00e0 l\u00e0 415 d\u1eb7m, l\u1ea1i t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn C\u1ed1c Kham l\u00e0 550 d\u1eb7m, l\u1ea1i t\u1eeb t\u00e2y nam \u0111\u1ebfn Thanh H\u1ea3i l\u00e0 400 d\u1eb7m, l\u1ea1i t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u T\u00e2n V\u1ecb l\u00e0 1890 d\u1eb7m.\r\n\r\n[107] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Y\u1ebfn Th\u00f9 d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0i ph\u00fa v\u1ec1 l\u1ec5 \u0111\u1ed9i m\u0169 c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u00f9 t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 c\u00f4 \u0111\u1ed9c, t\u1ef1 m\u00ecnh n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ecdc t\u1eadp, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00ednh t\u00ecnh tr\u1ea7m t\u0129nh, c\u1ea9n th\u1eadn, trong m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 khu\u00f4n ph\u00e9p, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng. C\u00f3 nghe n\u00f3i c\u00f3 gia \u0111\u00ecnh quy\u1ec1n qu\u00fd mu\u1ed1n g\u1ea3 con g\u00e1i cho, nh\u01b0ng Th\u00f9 ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i. Khi kinh th\u00e0nh ban y\u1ebfn, c\u00e1c quan trong kinh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1, b\u1ea1n b\u00e8 r\u1ee7 \u0111i ch\u01a1i, Th\u00f9 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p l\u1ea1i, ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng c\u1eeda c\u00f9ng em l\u00e0 D\u0129nh \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 vi\u1ebft v\u0103n m\u00e0 th\u00f4i. D\u0129nh c\u0169ng t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1, Tr\u1eabm t\u1eebng sai ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y b\u00e0i v\u1edf c\u1ee7a n\u00f3, v\u00e0 d\u1eb7n Th\u00f9 \u0111\u1eebng s\u1eeda ch\u1eefa, nh\u01b0ng em n\u00f3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea9y x\u00f3a, Th\u00f9 kh\u00f4ng xem l\u1ea1i[footnote]Ch\u1eef 'chi' nguy\u00ean l\u00e0 'tri', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Long b\u00ecnh t\u1eadp quy\u1ec3n 5 truy\u1ec7n Y\u1ebfn Th\u00f9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00fd do, k\u00edn \u0111\u00e1o \u0111\u1ebfn th\u1ebf, qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\"<\/i>\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho Tam ty, t\u1eeb n\u0103m sau l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1ee7a c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t nh\u01b0 c\u0169[footnote]Ch\u1eef 'ni\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 57-30 b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, phong ho\u00e0ng t\u1eed Kh\u00e1nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng Th\u1ee5 \u00cdch l\u00e0m Trung Ch\u00ednh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung, t\u01b0\u1edbc Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng. Theo l\u1ec7 c\u0169, b\u1ea3n ch\u00e2u ph\u1ea3i c\u1eed nha hi\u1ec7u, t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ebfn kinh ch\u00fac m\u1eebng, nh\u01b0ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1ec9 cho quan l\u1ea1i g\u1eedi th\u01b0 ch\u00fac m\u1eebng qua d\u1ecbch tr\u1ea1m.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd V\u01b0\u01a1ng Di Trinh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed l\u00e0m quan qu\u1eadn. Vua n\u00f3i: <i>\"Con nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua vi\u1ec7c g\u00ec, n\u1ebfu v\u1ed9i giao cho ch\u00e2u qu\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n.\"<\/i> Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[111] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng xin n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u1edf \u0111o\u1ea1n gi\u1eefa, m\u1edf r\u1ed9ng n\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, s\u00e2u n\u0103m th\u01b0\u1edbc, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed tu s\u1eeda \u0111\u00ea. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Vi K\u1ebf Th\u0103ng lo vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 n\u1ea1o v\u00e9t.\r\n\r\nNg\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, K\u1ebf Th\u0103ng t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb ch\u00e2u T\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u1ee7 Khai Phong, b\u1edd s\u00f4ng r\u1ed9ng, \u0111\u00e1y b\u1eb1ng, d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc y\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u1ea1o v\u00e9t. Xin ch\u1ec9 n\u1ea1o v\u00e9t t\u1eeb ch\u00e2u T\u1ee9 \u0111\u1ebfn Gi\u00e1p C\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng 865.428 c\u00f4ng, huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n \u0111inh c\u00e1c ch\u00e2u T\u00fac, B\u1ea1c, t\u00ednh ra gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 7.310.000 c\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i xin d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u1edd k\u00e8, ch\u1ed7 n\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m r\u0103ng c\u01b0a \u0111\u1ec3 thu h\u1eb9p d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn d\u00f2ng ch\u1ea3y m\u1ea1nh v\u00e0 xi\u1ebft, s\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc nhanh. Xin ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e1o n\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ch\u00e2u, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, L\u1ec7nh t\u00e1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c thi c\u00f4ng[footnote] L\u1ea1i xin d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u1edd k\u00e8, ch\u1ed7 n\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m r\u0103ng c\u01b0a \u0111\u1ec3 thu h\u1eb9p d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn d\u00f2ng ch\u1ea3y m\u1ea1nh v\u00e0 xi\u1ebft, s\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc nhanh. Xin ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e1o n\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ch\u00e2u, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, L\u1ec7nh t\u00e1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c thi c\u00f4ng. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16-4 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 93, H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: 'L\u1ea1i xin d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u1edd k\u00e8, ch\u1ed7 n\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m r\u0103ng c\u01b0a \u0111\u1ec3 thu h\u1eb9p d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn n\u1ea1o v\u00e9t th\u00e0nh s\u00f4ng, ch\u1ec9 d\u00f9ng binh l\u00ednh H\u00e0 Thanh, H\u1ea1 T\u00e1, ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e1o n\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ch\u00e2u, L\u1ec7nh t\u00e1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c thi c\u00f4ng.' B\u1ea3n bi\u00ean so\u1ea1n n\u00e0y so v\u1edbi \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi c\u00f3 ch\u1ed7 sai s\u00f3t.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, s\u00f4ng Bi\u1ec7n b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, c\u00f3 th\u1ec3 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m n\u0103m n\u1ea1o v\u00e9t m\u1ed9t l\u1ea7n. L\u1ea1i xin \u1edf Trung M\u00e2u, Hu\u1ef3nh Tr\u1ea1ch m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u00e0o m\u1ed9t con s\u00f4ng tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u1ec3 tu b\u1ed5 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7.\r\n\r\nKhi c\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, K\u1ebf Th\u0103ng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng m\u1ed9t n\u0103m. Vua n\u00f3i: <i>\"Ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n c\u00f4ng th\u1eadt l\u00e0 t\u1ed1t, nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u1eafc kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n kh\u00f4ng?\"<\/i> K\u1ebf Th\u0103ng h\u1ebft l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch, Vua cho r\u1eb1ng n\u00ean c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t l\u1ea1i, n\u1ebfu sau n\u00e0y s\u00f4ng v\u1ee1, d\u00f9 c\u00f3 tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edch g\u00ec.\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, Di\u1ec7u n\u1ea5u ch\u00e1o c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n.\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban t\u1eb7ng c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 th\u1ea7n b\u00e0i th\u01a1 v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u1ec1 s\u00e1ch \u300aTr\u1ea7n Th\u01b0\u300b, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"T\u00f9y D\u1ea1ng \u0110\u1ebf khi m\u1edbi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh nh\u00e0 Tr\u1ea7n, ch\u00e9m n\u0103m k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i v\u1edbi d\u00e2n Tam Ng\u00f4, l\u00fac \u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i. Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau v\u00f4 \u0111\u1ea1o, c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n c\u1ea3 H\u1eadu Ch\u1ee7, th\u1eadt \u0111\u00e1ng than th\u1edf.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 xem r\u1ed9ng c\u00e1c s\u00e1ch v\u1edf, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 nghe nhi\u1ec1u nh\u1edb r\u1ed9ng, m\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng soi. B\u00e0n v\u1ec1 kinh \u0111i\u1ec3n th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh x\u00e9t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o l\u00fd, n\u00f3i v\u1ec1 s\u1eed s\u00e1ch th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh t\u00ecm hi\u1ec3u s\u1ef1 vi\u1ec7c, lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m Vua th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh xem x\u00e9t tr\u1ecb lo\u1ea1n, n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m t\u00f4i th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e0 ch\u00ednh. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u1ea7m b\u00fat vi\u1ebft l\u1eddi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m gi\u00e1o h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi v\u00e0 l\u01b0u truy\u1ec1n h\u1eadu th\u1ebf. V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y nay \u0111i\u1ec3n nh\u00e3, c\u00e1c b\u1eadc t\u1ea5n th\u00e2n nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ed5 h\u1ecdc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd \u01a1n hu\u1ea5n d\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\n[114] Ch\u00e2u Kh\u00e2m t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u T\u00f4 M\u1eadu c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 huy\u1ec7n An Vi\u1ec5n, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gia s\u00fac, chi\u1ebfu cho quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 ph\u00f2ng ng\u1eeba v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Nh\u1eadt T\u00e2n v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh \u0110i\u1ec1n V\u0103n \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.\r\n\r\n[116] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed sao ch\u00e9p v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch v\u1edf \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m ph\u00f3, \u0111\u00fac \u1ea5n ban cho.\r\n\r\n[117] L\u00fac \u0111\u1ea7u, cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Vinh v\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ch\u00e1y, thi\u00eau r\u1ee5i c\u1ea3 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c, s\u00e1ch v\u1edf c\u00f2n l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt. Sau \u0111\u00f3, x\u00e2y d\u1ef1ng ri\u00eang m\u1ed9t vi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i, sao ch\u00e9p l\u1ea1i s\u00e1ch v\u1edf. Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xin ban s\u00e1ch t\u1eeb trong cung, ch\u1ecdn quan vi\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng r\u1ed3i m\u1edbi sao ch\u00e9p. L\u1ec7nh cho quan vi\u00ean \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n v\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. Sau khi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh xong, giao cho quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c vi\u1ec7n xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ea1i, r\u1ed3i ch\u1ecdn quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.\r\n\r\nL\u1ea1i l\u1ec7nh cho L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf c\u1eed n\u0103m quan vi\u00ean ch\u0103m ch\u1ec9, gi\u1ecfi v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea7n n\u1eefa. Vi\u1ec7c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh v\u00e0 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh theo quy ch\u1ebf c\u1ee7a B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, c\u00e1c quan vi\u00ean thay nhau ki\u1ec3m tra. M\u1ed7i tu\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u0103m ch\u1ec9 hay l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, nh\u1eefng ch\u1ed7 nghi ng\u1edd ch\u01b0a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec h\u1ecdp b\u00e0n \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed3ng \u00fd, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i do quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh ki\u00eam nhi\u1ec7m. Sau \u0111\u00f3, xu\u1ea5t s\u00e1ch t\u1eeb Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, giao cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean ph\u1ee5 tr\u00e1ch, tuy\u1ec3n hai tr\u0103m th\u1ee3 vi\u1ebft, B\u00e0nh Ni\u00ean l\u1ea1i t\u00e2u xin cho n\u1ed9i th\u1ecb L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau tham gia vi\u1ec7c n\u00e0y. L\u1ea1i xin tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n s\u00e1ch cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ki\u1ec3m tra b\u1ea3n g\u1ed1c r\u1ed3i tr\u1ea3 ti\u1ec1n, ai c\u00f3 tr\u00ean n\u0103m tr\u0103m quy\u1ec3n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00ec t\u00e2u l\u00ean ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.\r\n\r\nT\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u00e1ch, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o tam ban, thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i t\u01b0 quy\u1ec3n. Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, v\u1eabn ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, d\u00f9ng L\u00fd \u0110\u1ecbch thay th\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3, th\u01b0\u1eddng do m\u1ed9t Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 ki\u00eam nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111\u00e3 v\u00e0o Trung th\u01b0, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n n\u1eefa, vi\u1ec7c t\u1ed5ng qu\u1ea3n giao cho S\u00f9ng Si\u00eau, quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c vi\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng tham gia n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n Ch\u00ed s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u00e0 ghi ch\u00e9p. Th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed sao ch\u00e9p v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch \u1edf Tam qu\u00e1n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m ph\u00f3. L\u1ea1i l\u1ec7nh L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan ch\u1ee9c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n \u0111\u1ebfn Tam qu\u00e1n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac \u0111\u1ea7u, s\u00e1ch \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n b\u1ecb ch\u00e1y v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, nhi\u1ec1u ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, n\u00ean l\u1ec7nh mua s\u00e1ch v\u00e0 sao ch\u00e9p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean th\u1eed vi\u1ebft ba \u0111o\u1ea1n, m\u1ed7i \u0111o\u1ea1n tr\u00ean m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ch\u1eef, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1 r\u1ed3i g\u1eedi \u0111\u1ebfn H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n thi th\u01a1, ph\u00fa, lu\u1eadn, l\u1ec7nh v\u00e0o c\u00e1c vi\u1ec7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, sau ba n\u0103m th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan tri\u1ec1u. Quan tri\u1ec1u c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u1ec7nh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. Quan kinh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh ba n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean phong l\u00e0m Hi\u1ec7u l\u00fd. \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u00f4ng Hu\u00fdnh \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u0111\u1ec1u ba n\u0103m, n\u00ean l\u1ec7nh chuy\u1ec3n ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc, sau khi chuy\u1ec3n ch\u1ee9c, th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m n\u1eefa th\u00ec phong l\u00e0m Hi\u1ec7u l\u00fd.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb \u0111\u00f3, quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u0111\u1ec1u b\u1ed1n n\u0103m m\u1edbi phong l\u00e0m Hi\u1ec7u l\u00fd, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u00f4ng Kh\u00e1c. B\u00e0nh Ni\u00ean l\u1ea1i xin l\u1ea5y quan Tr\u1ef1c qu\u00e1n, Hi\u1ec7u l\u00fd v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u00fang tuy\u1ec3n \u1edf L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0m quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, l\u1ea1i l\u1ec7nh H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u Hu\u00fdnh, L\u00fd Duy, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, Tr\u1ea7n Tri Vi, \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n v\u00e0 quan tri\u1ec1u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9, gi\u1ecfi v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0m quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i. Hu\u00fdnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u1ee5[footnote] Hu\u00fdnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u1ee5, ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b S\u00f9ng nho 4-5 b\u1ed5 sung.[\/footnote], Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1eeb Th\u00edch, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Ma \u00d4n K\u1ef3, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Y\u1ebfn Th\u00f9, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n Ph\u00f9ng Nguy\u00ean sung tuy\u1ec3n. Ph\u00e0m quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh xong, g\u1eedi cho quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i xem x\u00e9t, xong r\u1ed3i g\u1eedi cho quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i ch\u1ecdn m\u1ed9t hai quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf l\u00e0m quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i[footnote] L\u1ea1i ch\u1ecdn m\u1ed9t hai quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf l\u00e0m quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ee3i quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9 xong, l\u1ea1i ki\u1ec3m tra th\u00eam[footnote] L\u1ea1i ki\u1ec3m tra th\u00eam, ch\u1eef 'ph\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00fac', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote]. \u0110\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 hay l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ea1m l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 nhu\u1eadn n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8 \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6 nhu\u1eadn, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, tr\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, tham nh\u0169ng ph\u00e1p lu\u1eadt d\u1eabn \u0111\u1ebfn gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1eadp \u00e1c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Ban th\u01b0\u1edfng v\u1eadt ph\u1ea9m cho c\u00e1c th\u1ee3 binh kh\u00ed s\u1eeda ch\u1eefa trong cung theo th\u1ee9 b\u1eadc. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u1ee5 \u00e1n l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng trong lu\u1eadt ph\u00e1p ch\u01b0a th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 khoan h\u1ed3ng, giao cho quan t\u00f2a v\u00e0 quan bi\u00ean so\u1ea1n lu\u1eadt tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n trong th\u00e1ng n\u00f3ng n\u1ef1c n\u00e0y, mu\u1ed1n ban \u00e2n x\u00e1, nh\u01b0ng l\u1ea5y danh ngh\u0129a g\u00ec?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang no \u0111\u1ee7, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, d\u1ecbch b\u1ec7nh kh\u00f4ng x\u1ea3y ra, h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh n\u00e0y, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban \u0111\u1ea1i x\u00e1, l\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ee3p l\u00fd.&#8221;<\/i> H\u00f4m sau, d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c chi\u1ebfu x\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng l\u1ea7n n\u00e0o kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c th\u1eadn tr\u1ecdng trong h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u00e0m \u0111\u1ea7u. Nay n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 ban b\u1ed1, \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 hi\u1ec3u r\u00f5.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n b\u00e8n xin hai vi\u1ec7c, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean 70 quy\u1ec3n s\u00e1ch bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch c\u00e1c h\u1eadu phi theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 \u300a\u0110\u1ed3ng Qu\u1ea3n \u00dd Ph\u1ea1m\u300b.<\/p>\n<p>[3] Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;H\u00f4m qua trong cung c\u00f3 ch\u00e1y, tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u00e2n s\u0129, ch\u1ec9 c\u1ea7n tuy\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn, h\u1ecd l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng ti\u1ebfng m\u00e0 \u0111\u1ebfn, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y h\u1ec7 tr\u1ecdng, x\u01b0a kia tri\u1ec7u qu\u00e2n ph\u1ea3i d\u00f9ng ph\u00f9, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng l\u00fac kh\u1ea9n c\u1ea5p, ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng h\u1ee3p l\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ecb v\u1ec7 ty, t\u1eeb nay n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u00edch h\u1ee3p m\u00e0 tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u00e2n s\u0129, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u1ea5y v\u0103n b\u1ea3n c\u00f3 \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c t\u00e2u l\u00ean. \u1ea4n ng\u1ef1 b\u1ea3o ban ra kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c, m\u1ed7i khi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5, ph\u1ea3i trao \u0111\u1ed5i l\u1eabn nhau.<\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c kho t\u00e0ng c\u1ee7a c\u00e1c ty, n\u1ebfu trung s\u1ee9 tuy\u00ean l\u1ea5y v\u00e0ng b\u1ea1c ti\u1ec1n c\u1ee7a, ch\u1ec9 theo l\u1ec7 c\u0169, l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng ph\u00f3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y s\u1ed1 hi\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o. N\u1ebfu vi ph\u1ea1m, ch\u1ee7 \u0111i\u1ec3n x\u1eed t\u1eed, gi\u00e1m quan b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i.&#8221;<\/i> Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, t\u1ed5ng s\u1ed1 kho t\u00e0ng, d\u00f9 l\u00e0 Tam ty s\u1ee9 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. Khi \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m s\u1ee9, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng chi ph\u00ed qu\u1ed1c gia n\u00ean bi\u1ebft s\u1ed1 th\u01b0\u1eddng, Vua mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng l\u1ec7nh ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c quan coi kho kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m, m\u1ed7i khi n\u1ed9i th\u1ea7n tuy\u00ean l\u1ea5y, \u0111\u1ec1u b\u00e1o h\u1ebft s\u1ed1, ho\u1eb7c li\u1ec7t k\u00ea danh m\u1ee5c \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p. V\u00ec th\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eafc nh\u1edf.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u, m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, T\u00e2y Xuy\u00ean, n\u1ebfu v\u00ec tang cha m\u1eb9 m\u00e0 r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf, mu\u1ed1n qu\u1ea3n \u00e1p v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[6] Chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9, t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea1m ph\u00e1p n\u0103m l\u1ea7n, theo ph\u00e1p \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc 'ph\u00eda b\u1eafc', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu h\u00ecnh ph\u00e1p 4-7 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00eda nam'.\" id=\"return-footnote-1249-1\" href=\"#footnote-1249-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 n\u0103m l\u1ea7n nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u0169ng x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[7] V\u00ec tu s\u1eeda \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, t\u1ea1m ng\u1eebng thi\u1ebft tri\u1ec1u, \u0111\u1ee3i xong vi\u1ec7c s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[8] Th\u1eddi \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia, theo l\u1ec7 c\u0169 <i>&#8220;phi ti\u1ec1n&#8221;<\/i> \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, cho ph\u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf kinh s\u01b0, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u01a1n \u1edf Tam ty, r\u1ed3i \u0111\u01b0a v\u00e0o kho T\u1ea3 t\u00e0ng, c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u00ednh m\u1ed7i quan ti\u1ec1n thu 20 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n ri\u00eang.<\/p>\n<p>N\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 3, l\u1eadp ty Ti\u1ec1n ti\u1ec7n, l\u1ec7nh th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty tr\u00ecnh \u0111\u01a1n, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n v\u00e0o kho T\u1ea3 t\u00e0ng, c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, v\u00e0 ra l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ee3i th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n mang gi\u1ea5y \u0111\u1ebfn, l\u1eadp t\u1ee9c c\u1ea5p s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n. Sau \u0111\u00f3, quy \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 nh\u1eefng ch\u00e2u xa x\u00f4i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, chi ti\u00eau \u1edf kinh s\u01b0 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, ti\u1ec1n c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chuy\u1ec3n v\u1ec1, nh\u1eefng vi\u1ec7c mua b\u00e1n c\u1ea7n d\u00f9ng ti\u1ec1n, c\u00f3 khi d\u00f9ng v\u1eadt kh\u00e1c thay th\u1ebf. L\u1ea1i th\u00eam v\u00e0ng b\u1ea1c l\u1eadu ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng cao khi\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1eadp h\u00e0ng, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n tr\u00e0 \u0111i qua, n\u1ebfu ph\u1ea3i n\u1ed9p thu\u1ebf, l\u1ec7nh ghi ch\u00e9p, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0 s\u1ebd n\u1ed9p chung.<\/p>\n<p>T\u1eeb khi thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 gi\u1ea5y giao d\u1eabn c\u0169 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, thu n\u1ea1p v\u00e0o quan. \u0110\u1ea1i th\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u00f3 gi\u1ea5y giao d\u1eabn c\u0169 tr\u1ecb gi\u00e1 m\u1ed9t ng\u00e0n quan, theo ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p hai tr\u0103m quan, \u0111\u1ee3i n\u0103m n\u0103m th\u00ec c\u1ea3 c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7. Quan ph\u1ee7 d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 chi ti\u00eau c\u00f4ng, lo gi\u00e1 r\u1ebb s\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i sang d\u00f9ng v\u1eadt kh\u00e1c. S\u01a1n tr\u01b0\u1eddng ti\u1ebft ch\u1ebf hao h\u1ee5t, c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf qua l\u1ea1i \u0111\u1ec1u nghi\u00eam ng\u1eb7t ki\u1ec3m so\u00e1t. M\u1ed7i khi c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf nh\u1eadn tr\u00e0, \u0111\u1ec1u ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c tr\u1ea1m, theo th\u1ee9 t\u1ef1 gi\u1ea5y giao d\u1eabn \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc sau. C\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01a1i c\u00f3 h\u00e0ng t\u1ed1t, ng\u00e0y \u0111\u00eam sai ng\u01b0\u1eddi mang gi\u1ea5y \u0111\u1ebfn quan, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u1ea5m mu\u1ed1i Ho\u00e0i Nam, c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u1ecf \u0111\u00e3 kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, \u0111\u1ebfn nay c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 kinh doanh. Trong ba b\u1ed1n n\u0103m, c\u00e1c c\u01a1 quan v\u00ec kinh s\u01b0 c\u1ea7n ti\u1ec1n g\u1ea5p, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u1ea7m gi\u1ea5y giao d\u1eabn c\u0169 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1m thu\u1ebf th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p h\u00e0ng, \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ho\u1eb7c v\u00e0i th\u00e1ng, ho\u1eb7c tr\u0103m ng\u00e0y, qu\u00e1 h\u1ea1n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1ed7i m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n l\u1ea1i ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam hai ph\u1ea7n ti\u1ec1n m\u1eb7t, g\u1ecdi l\u00e0 thi\u1ebfp n\u1ea1p. C\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u1ecf kh\u00f4ng bi\u1ebft, ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 thi\u1ebfp n\u1ea1p, \u0111\u00e0nh b\u00e1n r\u1ebb cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn. C\u00e1c c\u01a1 quan v\u00ec ti\u1ec7n l\u1ee3i, trong m\u1ed9t n\u0103m c\u00f3 khi thay \u0111\u1ed5i v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y l\u1ea7n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n hoang mang, do d\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ebfn, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u1ec1u tr\u00e1ch vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0 m\u1edbi s\u1eeda \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u0103ng gi\u1ea3m, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0o g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n cho ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u l\u00ean th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn hay, xin giao cho Trung th\u01b0 xem x\u00e9t thi h\u00e0nh. N\u1ebfu mu\u1ed1n ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, th\u00ec n\u00ean c\u1eed tri\u1ec1u th\u1ea7n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c, Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m nh\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o kho, t\u1ee9c l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn.&#8221;<\/i> \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y nh\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, t\u1ee9c l\u00e0 c\u1ee7a quan nh\u1eadp kho, c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf d\u1ecdc s\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u00e0 t\u1ed3n \u0111\u1ecdng, t\u1ee9c l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. Nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i v\u1ee5n v\u1eb7t kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. N\u1ebfu c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, xin ban ra \u0111\u1ec3 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc khi s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt, quan ph\u1ee7 m\u1ed7i n\u0103m l\u1ed7 v\u1ed1n tr\u00e0 h\u01a1n ch\u00edn ngh\u00ecn quan, sau khi s\u1eeda \u0111\u1ed5i, m\u1ed7i n\u0103m thu l\u1ee3i th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi hai tr\u0103m v\u1ea1n quan, d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean ph\u00f2ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu, c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c quan ph\u1ee7 l\u1ed7 v\u1ed1n tr\u00e0 h\u01a1n ch\u00edn ngh\u00ecn quan v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Cho \u0111\u1ed3ng t\u1eed Th\u00e1i B\u00e1 Hi l\u00e0m Ch\u00ednh t\u1ef1 B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, cha c\u1ee7a B\u00e1 Hi l\u00e0 Quy T\u00f2ng l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang. B\u00e1 Hi v\u1ed1n qu\u00ea \u1edf Ph\u00fac Ch\u00e2u, theo cha \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, m\u1edbi b\u1ed1n tu\u1ed5i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c h\u01a1n tr\u0103m b\u00e0i th\u01a1. Vua cho v\u00e0o cung, th\u1ea5y c\u1eadu b\u00e9 \u1ee9ng \u0111\u1ed1i chu \u0111\u00e1o, \u0111\u1ecdc th\u01a1 thu\u1ea7n th\u1ee5c, b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. L\u1ea1i th\u1ea5y Quy T\u00f2ng l\u00e2u n\u0103m \u1edf tr\u01b0\u1eddng thi, khen ng\u1ee3i \u00f4ng d\u1ea1y con t\u1ed1t, cho thi \u1edf Trung th\u01b0 r\u1ed3i b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Vua c\u00f2n l\u00e0m th\u01a1 ban cho B\u00e1 Hi.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf t\u00e2u: <i>&#8220;K\u1ebb gi\u00e1m l\u00e2m ch\u1ee7 th\u1ee7 t\u1ef1 tr\u1ed9m c\u1eafp v\u00e0 tr\u1ed9m c\u1eafp t\u00e0i v\u1eadt c\u1ee7a n\u01a1i m\u00ecnh gi\u00e1m s\u00e1t, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb n\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00f9 hai n\u0103m, t\u0103ng d\u1ea7n \u0111\u1ebfn hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m t\u1ea5m th\u00ec b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y hai ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m, ba m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m th\u00ec b\u1ecb x\u1eed gi\u1ea3o. X\u00e9t theo lu\u1eadt ph\u00e1p, ph\u00e0m t\u0103ng h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u1ea7n t\u1ef1, nay ri\u00eang \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, xin \u0111\u1ed5i ba m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m th\u00e0nh l\u01b0u \u0111\u00e0y ba ngh\u00ecn d\u1eb7m, ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m t\u1ea5m th\u00ec x\u1eed gi\u1ea3o.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[11] Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng nhi\u1ec1u, c\u00f3 l\u1ebd do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1edbi l\u1ecfng vi\u1ec7c tr\u1eebng ph\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;Nay ph\u1ea9m quan ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u00ecnh l\u00fd tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t \u0111i\u1ec1n \u1edf nha ti\u1ec1n, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 l\u1ea7n n\u1eefa th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m tham qu\u00e2n, v\u0103n h\u1ecdc, su\u1ed1t \u0111\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. C\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ph\u00e1n ty, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ghi r\u00f5 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, nh\u1ee5c nh\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb \u0111\u00e1ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 giao cho c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 tho\u00e1t ch\u1ebft. Th\u00e1i T\u00f4ng c\u1ea9n tr\u1ecdng trong h\u00ecnh ph\u1ea1t, thi h\u00e0nh \u00e2n x\u00e1 ba l\u1ea7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft. T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, s\u1ed1 quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 v\u1ebb \u00edt h\u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri lam s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 ki\u00eam Nam Kinh l\u01b0u th\u1ee7 s\u1ef1.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;T\u00f9y t\u00ednh t\u00ecnh nhu thu\u1eadn, nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u00ednh ki\u1ebfn.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u00e2u: <i>&#8220;V\u0169 nghi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e0i c\u00e1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng thanh li\u00eam t\u1ef1 l\u1eadp, l\u1ea1i th\u00eam h\u1ecdc r\u1ed9ng, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u k\u1ebb s\u0129.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1ec1 b\u1ea1t T\u00f9y n\u1eafm gi\u1eef ch\u1ebf c\u00e1o ngo\u00e0i, nh\u01b0ng T\u00f9y kh\u00f4ng gi\u1ecfi so\u1ea1n ch\u1ebf t\u1eeb, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m quan \u1edf phi\u00ean qu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu t\u0103ng ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 l\u00ean m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a T\u00f9y.<\/p>\n<p><i>(Theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, T\u00f9y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, r\u1ed3i ra l\u00e0m quan \u1edf Nam Kinh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, B\u00ecnh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e1n qua \u0111\u1eddi. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c B\u1ed1i Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, ban th\u00eam tang l\u1ec5 tr\u1ecdng h\u1eadu. Khi vi\u1ec7c tu s\u1eeda trong cung ho\u00e0n t\u1ea5t, l\u1ea1i sai s\u1ee9 ban \u00e1o m\u1eb7c v\u00e0 \u0111ai v\u00e0ng cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.<\/p>\n<p>H\u00e1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u00f3ng kho\u00e1ng, c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00f5 ngh\u1ec7, t\u1ef1 tin v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, tr\u01b0\u1edbc sau b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng 49 l\u1ea7n, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng coi nh\u1eb9 ti\u1ec1n t\u00e0i, th\u00edch l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n, ph\u1ea7n l\u1edbn b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ec1u chia \u0111\u1ec1u cho t\u01b0\u1edbng s\u0129, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi qu\u00fd m\u1ebfn.<\/p>\n<p>Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n: <i>&#8220;H\u00e1n h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u1edbi qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng khen ng\u1ee3i ai m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i, m\u1ed7i khi t\u00e2u tr\u00ecnh \u0111\u1ec1u r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tin c\u1eady.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;H\u00e1n li\u00eam khi\u1ebft, c\u1ea9n tr\u1ecdng, khi\u00eam t\u1ed1n, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi coi l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e1n \u1edf tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, ra v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ng\u0103n c\u00e1ch, c\u00f3 th\u1ec3 m\u01b0u k\u1ebf \u00e1m s\u00e1t. \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed9i quan, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec qu\u1ed1c gia tr\u1eeb kh\u1eed k\u1ebb \u0111\u1ea1i t\u1eb7c n\u00e0y, d\u00f9 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1ea5t khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00f4i H\u1eefu Chung \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, c\u00f9ng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, nh\u1edd H\u00e1n h\u00f2a gi\u1ea3i. N\u1ebfu kh\u00f4ng, h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra chuy\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c quan bi\u00ean th\u00f9y c\u00f3 k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o, c\u1ed1 ch\u1ea5p, kh\u00f3 b\u1ec1 b\u00e0n vi\u1ec7c, H\u00e1n \u0111\u1ec1u h\u00f2a gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng r\u01b0\u1eddm r\u00e0, ch\u1ec9 th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u00e2n th\u00e0nh, n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nguy\u1ec7n nghe theo. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y L\u01b0u Th\u1eeba Khu\u00ea qua \u0111\u1eddi, H\u00e1n n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1eeba Khu\u00ea kh\u00f4ng tr\u00e1nh n\u00e9 s\u1ef1 o\u00e1n gi\u1eadn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng \u01b0a \u00f4ng \u1ea5y ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd gi\u00e8m pha, mong \u0111\u1eebng nghe theo. Tr\u1eabm c\u00e0ng th\u00eam khen ng\u1ee3i nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, truy t\u1eb7ng \u00f4ng ch\u1ee9c Ch\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Vua sai D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c so\u1ea1n v\u0103n bia, \u1ee8c cho r\u1eb1ng H\u00e1n kh\u00f4ng t\u00edch l\u0169y c\u1ee7a c\u1ea3i, t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadn v\u1eadt ph\u1ea9m bi\u1ebfu t\u1eb7ng, d\u00f9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu bi\u00ean so\u1ea1n t\u1eadp \u300aTh\u00e1i T\u00f4ng Di\u1ec7u Gi\u00e1c\u300b v\u00e0o t\u1ea1ng kinh Ph\u1eadt.<\/p>\n<p>[15] Kho N\u1ed9i t\u00e0ng t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1ed1 v\u00e0ng l\u1ee5a m\u00e0 Tam ty m\u01b0\u1ee3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0ng m\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u00e0ng c\u1ed1ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Nhi\u00eau, H\u1ea5p v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3. Nay c\u00e1c n\u01a1i n\u1ed9p \u0111\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"Nay c\u00e1c n\u01a1i n\u1ed9p \u0111\u1ebfn 'n\u01a1i' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu th\u1ef1c h\u00f3a 51-3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1249-2\" href=\"#footnote-1249-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, Tam ty ch\u1ec9 huy \u0111\u01b0a th\u1eb3ng sang kho T\u1ea3 t\u00e0ng. Kho n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ea7n m\u1ea5t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng phong trang, m\u00e0 c\u00f2n kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a L\u01b0u Th\u1eeba Quy.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch b\u00f9 \u0111\u1eafp.<\/p>\n<p>[16] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, cung \u0111i\u1ec7n b\u1ecb ch\u00e1y, chi\u1ebfu cho c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng d\u1eddi cung ra ngo\u00e0i. M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, sai Trang tr\u1ea1ch s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 Th\u1ea1ch Tri Ng\u01b0 l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u01b0 c\u00e1c vi\u1ec7c cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban t\u1eeb l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n l\u00e0m vi\u1ec7c ng\u1eafn h\u1ea1n.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Vi\u1ec7n Quan c\u00e1o t\u1eeb nay c\u00e1c c\u00e1o th\u00e2n b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1edbn v\u00e0 th\u01b0 g\u1eedi ngo\u1ea1i phi\u00ean v\u1eabn d\u00f9ng gi\u1ea5y l\u1ee5a hoa kim. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u1ea5m d\u00f9ng v\u00e0ng, n\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan xin nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u00fa b\u1ea1c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, Tri ch\u00e2u V\u1ecb l\u00e0 T\u00e0o V\u0129 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1ea1m v\u1ec1 kinh s\u01b0 th\u0103m m\u1eb9, chi\u1ebfu cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c theo chi\u1ebfu xem x\u00e9t s\u1ef1 t\u00edch th\u1ea7n ti\u00ean h\u1ecd Tri\u1ec7u trong \u0110\u1ea1o t\u1ea1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c 40 ng\u01b0\u1eddi, chi\u1ebfu cho v\u1ebd \u1edf h\u00e0nh lang cung C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[21] Chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Th\u1eeba lang tr\u1edf l\u00ean nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00f9y ti\u1ec7n d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ea5m \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, ngo\u00e0i ra \u0111\u1ec1u c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[22] V\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh tr\u00e2u b\u00f2, ban y ph\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c l\u1ed9, mi\u1ec5n thu\u1ebf tr\u00e2u b\u00f2 m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ef1 T\u00f4ng v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ea5t h\u00f2a nghi\u00eam tr\u1ecdng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Sau khi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n r\u1eddi kh\u1ecfi ch\u1ee9c v\u1ee5, T\u1ef1 T\u00f4ng l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c trao quy\u1ec1n ti\u1ebft \u0111\u1ed9. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u. T\u1ef1 T\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng du ngo\u1ea1n \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y, c\u00f3 bi\u1ec7t th\u1ef1 t\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 vinh d\u1ef1. T\u1ef1 T\u00f4ng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u v\u00e0 H\u1ee9a Ch\u00e2u, nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng T\u1ef1 T\u00f4ng l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, T\u1ef1 T\u00f4ng b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi \u00f4ng ta, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y. X\u00e9t r\u1eb1ng Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u00e1ch \u0111\u00e2y ba th\u00e1ng, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5, nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda l\u1eddi v\u0103n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u Qu\u00e2n \u0111i s\u1ee9 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, v\u00ec d\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ea1n v\u00e0 t\u1eafc ngh\u1ebdn.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, h\u1ed9 d\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0 V\u0103n V\u0169 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n, t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi Nhung nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n tr\u1ea1i, n\u00ean m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u1ea3i \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n, \u0111\u1eb7t th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, t\u1eeb \u0111\u00f3 y\u00ean \u1ed5n. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m l\u1ea1i giao \u0111\u1ea5t L\u1ea1c M\u00f4n cho b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean, n\u00ean \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u01b0\u1edbp ph\u00e1; xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i \u1edf c\u1eeda \u1ea3i S\u01a1n \u0110an, tr\u00ean n\u00fai Qu\u1ea3ng Ng\u00f4, th\u00e0nh c\u1ed5, th\u00e0nh \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n v\u00e0 c\u1eeda \u1ea3i V\u0129nh Ninh \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n qu\u00e2n Nhung. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh v\u00e0 cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, c\u1ea5m c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y nh\u01b0 B\u1ed9 th\u1ef1, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u t\u01b0 mua v\u1ea3i qu\u00e2n trang nhu\u1ed9m m\u00e0u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ng\u1ef1a phi\u00ean \u1edf Ph\u1ee7 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[27] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0ng n\u0103m, ch\u00e2u T\u1ecbnh c\u1ea5p h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n t\u1ea5m v\u1ea3i qu\u00e2n trang, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4, nghe n\u00f3i trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111em \u0111i bu\u00f4n b\u00e1n. Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, ai mu\u1ed1n b\u00e1n th\u00ec m\u1ed7i t\u1ea5m tr\u1ea3 m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m \u0111\u1ed3ng, thu tr\u1eef \u0111\u1ec3 d\u00f9ng h\u00e0ng n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao cho Tam ty, Tam ty c\u0169ng cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, n\u00ean ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m cung m\u1edbi c\u1ee7a T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c, ban cho y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng. L\u1ea1i sai ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u Th\u0103ng Ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Ti\u1ebft \u00c1nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u; C\u1ea5p s\u1ef1 trung M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri ch\u00e2u Th\u0103ng Ch\u00e2u; L\u1ea1i b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd \u0110\u1ecbch l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng.<\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng quan \u1edf \u0111\u1ea1i phi\u00ean, c\u00e0ng kh\u00f3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi, c\u1ed1t y\u1ebfu ph\u1ea3i th\u00f4ng hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh, tu\u00e2n theo ph\u00e1p l\u1ec7nh, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ng\u0103n b\u1ea1o m\u00e0 th\u00f4i. C\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m quan li\u00eam m\u00e0 t\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 k\u1ebb s\u00e1t sao m\u00e0 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, c\u00f3 k\u1ebb v\u1ed9i v\u00e3 thu gom cho c\u00f4ng qu\u1ef9, c\u00f3 k\u1ebb b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c cho l\u00e0 khoan dung, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m sao \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb an?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n L\u00fd \u0110\u1ecbch ch\u00e9p: L\u00fd \u0110\u1ecbch t\u1eeb ch\u00e2u B\u1ea1c v\u1ec1 tri\u1ec1u, g\u1eb7p l\u00fac Th\u1ed1c T\u01b0 La l\u00e0m ph\u1ea3n, Vua lo l\u1eafng cho Quan Trung, tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, r\u1ed3i sai l\u00e0m Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng. X\u00e9t l\u00fac n\u00e0y Th\u1ed1c T\u01b0 La ch\u01b0a l\u00e0m ph\u1ea3n, n\u00ean kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Vua l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ecdc 19 \u0111\u1eddi s\u1eed ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n h\u1ecda theo.<\/p>\n<p>[31] Ch\u00e2u Ph\u01b0\u1eddng b\u00e1o c\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn, s\u00f4ng tr\u00e0n, d\u00e2n ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban ti\u1ec1n cho nh\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y xa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 ch\u00e2u Nghi, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t y\u00ean \u1ed5n, t\u1eeb nay n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[33] \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u vi\u1ec7c s\u1eeda sang cung \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e3 xong.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 6 ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd \u0111\u00e3 ch\u00e9p c\u00e1c \u0111i\u1ec7n xong, nay l\u1ea1i ch\u00e9p, kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean do, c\u00f3 l\u1ebd l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 n\u00f3i c\u00e1c \u0111i\u1ec7n, l\u1ea7n n\u00e0y n\u00f3i chung c\u00f4ng vi\u1ec7c.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e0ng n\u0103m t\u1ebf Tr\u1eddi v\u00e0 h\u01b0\u1edfng Th\u00e1i mi\u1ebfu, theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ec1u do T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng sai quan kh\u00e1c, e tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd nghi\u00eam tr\u1ecdng, xin theo l\u1ec7 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[35] Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Chi\u00eau ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u00e1ch S\u00f9ng Nh\u00e2n l\u00e0m Gi\u1ea3i ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. S\u00f9ng Nh\u00e2n l\u00e0 con Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n, em Ch\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c ho\u00e0ng h\u1eadu. L\u00fac \u1ea5y m\u1eb9 S\u00f9ng Nh\u00e2n l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng th\u1ecb m\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho kh\u1edfi ph\u1ee5c, l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. S\u00f9ng Nh\u00e2n tuy l\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng qu\u00e1 ban \u00e2n hu\u1ec7, t\u1eeb \u0111\u00f3 su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(M\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng th\u0103ng, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, ch\u00e9p k\u00e8m.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Th\u00e1ng n\u00e0y, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ban vi\u1ec7n, t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00fac \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n tr\u00ean s\u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tam ban \u0111\u1ecbnh c\u1eed Th\u1ecb c\u1ea5m L\u00fd Th\u1ebf Long l\u00e0m ch\u1ee9c B\u00e1t ph\u00e1t Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf s\u00f4ng Th\u00e1i. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ebf Long m\u1edbi 25 tu\u1ed5i, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0o.&#8221;<\/i> Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u00f4i c\u01b0\u01a1ng, Tr\u00f3c t\u1eb7c th\u01b0\u1eddng b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em quy\u1ec1n th\u1ebf, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[37] Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng nh\u1eadn chi\u1ebfu c\u00f9ng b\u00e0n \u0111\u1ecbnh ph\u00e9p bu\u00f4n b\u00e1n m\u1edbi, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng c\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb v\u1eabn tranh nhau n\u00f3i v\u1ec1 t\u1ec7 h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p t\u1eafc, c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n nh\u01b0 Lam K\u1ebf T\u00f4ng c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t ti\u1ec7n. Vua h\u1ecfi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, \u0110inh V\u1ecb t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c tranh lu\u1eadn v\u1edbi h\u1ecd.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 Vua tri\u1ec7u K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ecfi \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c, nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0110inh V\u1ecb li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e9p tr\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, l\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch thu nh\u1eadp \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ecb \u0111oan c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f4ng k\u00edch. Xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0a ra l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng, l\u00fac \u0111\u1ea7u d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u b\u00e0y, t\u1ea5t nhi\u00ean phi\u1ec1n to\u00e1i k\u1ec3 l\u1ec3 s\u1ef1 vi\u1ec7c, nh\u01b0ng khi x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u1ed1t l\u00f5i, \u0111a ph\u1ea7n kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. T\u1eeb nay, n\u1ebfu qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec thu\u1eadn ti\u1ec7n v\u1ec1 ph\u00e9p ch\u00e8, n\u00ean d\u00e2ng s\u1edb r\u00f5 r\u00e0ng, tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, giao xu\u1ed1ng cho c\u00e1c ty xem x\u00e9t b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i thi h\u00e0nh. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 vi\u1ec7c ti\u1ec1n b\u1ea1c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt qu\u00e2n qu\u1ed1c, v\u1ed1n n\u00ean thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c Tr\u1eabm n\u00ean t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u00e2u b\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin l\u01b0u l\u1ea1i trong cung n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] D\u00e2n Khai Phong l\u00e0 Th\u00f4i B\u1ea1ch, nh\u00e0 \u1edf kinh th\u00e0nh, v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i, \u1ee9c hi\u1ebfp k\u1ebb y\u1ebfu, c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 M\u00e3n T\u1eed L\u1ed9, hung h\u00e3n hi\u1ebfu ngh\u0129a, n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u1eafp kinh \u0111\u00f4, Tri\u1ec7u Gi\u00e1n v\u00ec ngang ng\u01b0\u1ee3c m\u00e0 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. B\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>&#8220;M\u00e3n T\u1eed L\u1ed9 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i v\u1edbi ta. Tri\u1ec7u Gi\u00e1n l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a ta. Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea1ch \u1edf g\u1ea7n nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u00day, mu\u1ed1n \u00e9p mua nh\u00e0 c\u1ee7a V\u0103n \u00day, V\u0103n \u00day kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, B\u1ea1ch nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1ee5c m\u1ea1. Khi V\u0103n \u00day ch\u1ebft, v\u1ee3 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0 hai con c\u00f2n nh\u1ecf. B\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi n\u00e9m g\u1ea1ch \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 h\u00f9 d\u1ecda, Tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i d\u1eddi \u0111i, r\u1ed3i \u0111em nh\u00e0 ra c\u1ea7m c\u1ed1 l\u1ea5y 130 v\u1ea1n ti\u1ec1n, B\u1ea1ch li\u1ec1n mua v\u1edbi gi\u00e1 90 v\u1ea1n. Tr\u01b0\u01a1ng ki\u1ec7n l\u00ean ph\u1ee7, B\u1ea1ch b\u00e8n t\u0103ng th\u00eam 30 v\u1ea1n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00ed m\u1eadt gi\u1ea3m ti\u1ec1n thu\u00ea, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng, ki\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng l\u00ean ph\u1ee7, l\u1ea1i h\u1ed1i l\u1ed9 nhi\u1ec1u cho l\u1ea1i d\u1ecbch.<\/p>\n<p>B\u1ea1ch v\u1ed1n th\u00e2n v\u1edbi \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, quy\u1ec1n \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh Di\u00eam Do\u00e3n Cung, b\u00e8n nh\u1edd Do\u00e3n Cung th\u00f4ng b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y cho Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 H\u00e0n Do\u00e3n, Do\u00e3n x\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng t\u1ed9i t\u0103ng gi\u00e1 nh\u00e0, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng. B\u1ea1ch b\u00e8n l\u1edbn ti\u1ebfng khoe khoang kh\u1eafp ch\u1ee3. Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty ki\u00eam ch\u1ee9c t\u00e2u l\u00ean, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1eaft B\u1ea1ch giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, tra h\u1ecfi ra s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Do\u00e3n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Nh\u1ea1c Ch\u00e2u v\u0103n h\u1ecdc; Do\u00e3n Cung b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u1ee5c Ch\u00e2u v\u0103n h\u1ecdc; B\u1ea1ch b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Lao th\u00e0nh Nhai Ch\u00e2u; con trai B\u1ea1ch l\u00e0 \u0110oan b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn B\u1ea3n th\u00e0nh Giang Ch\u00e2u, l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, sai Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7n qu\u1eadn ch\u00faa, huy\u1ec7n ch\u00faa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 sai Cung b\u1ecb ph\u00f3 s\u1ee9 M\u1ea1ch Th\u1ee7 \u00c2n qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Th\u1ee7 \u00c2n xin cho Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri c\u00f9ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean l\u1ea1i sai C\u1ea3nh T\u00f4ng.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, \u0110\u1ed3ng, Qu\u1eafc b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m v\u00e0 l\u01b0u l\u1ea1c, Vua sai Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd H\u00e0nh Gi\u1ea3n \u0111i th\u0103m h\u1ecfi an \u1ee7i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e0n v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 m\u1edf kho l\u01b0\u01a1ng b\u00e1n v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf. H\u00e0nh Gi\u1ea3n ng\u01b0\u1eddi Ph\u00f9ng D\u1ef1c, t\u1eebng l\u00e0m quan \u1edf Th\u1ee5c. \u1ede L\u0103ng Ch\u00e2u, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u1eed M\u1ef9, cha ch\u1ebft, m\u1eb9 k\u1ebf gi\u1ea3 ch\u1eef cha \u0111u\u1ed5i \u0111i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n ki\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed c\u00f4ng b\u1eb1ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ra l\u1ec7nh cho H\u00e0nh Gi\u1ea3n x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y. Khi thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1, T\u1eed M\u1ef9 \u0111em 500 l\u1ea1ng v\u00e0ng t\u1eb7ng, H\u00e0nh Gi\u1ea3n n\u1ed5i gi\u1eadn kh\u00f4ng nh\u1eadn, T\u1eed M\u1ef9 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c m\u00e0 \u0111i. H\u00e0nh Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng ti\u1ebfn c\u1eed, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n khen t\u00e0i, Vua c\u0169ng bi\u1ebft ti\u1ebfng, th\u0103ng l\u00ean l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0nh Gi\u1ea3n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 2, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Vua ra chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c sai d\u00f9ng xe tr\u00e2u v\u00e0 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean ch\u1edf \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y theo l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec c\u00f3 d\u1ecbch b\u1ec7nh \u1edf tr\u00e2u.<\/p>\n<p>[43] Ch\u00e2u Tr\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh m\u1ea5t. Vua truy t\u1eb7ng T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, th\u1ee5y l\u00e0 Trung \u0110\u1ecbnh. Vua t\u1eebng khen V\u1ecbnh c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng. V\u1ecbnh l\u00fac s\u1eafp m\u1ea5t d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e2y cung qu\u00e1n, l\u00e0m c\u1ea1n ki\u1ec7t c\u1ee7a c\u1ea3i thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng sinh m\u1ea1ng d\u00e2n ch\u00fang. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do t\u00ean gian th\u1ea7n \u0110inh V\u1ecb l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec7 h\u1ea1, xin ch\u00e9m \u0111\u1ea7u V\u1ecb b\u00eau \u1edf c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, r\u1ed3i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u th\u1ea7n b\u00eau \u1edf c\u1eeda nh\u00e0 h\u1ecd \u0110inh \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i v\u1edbi V\u1ecb.&#8221;<\/i> Vua c\u0169ng kh\u00f4ng cho l\u00e0 h\u1ed7n.<\/p>\n<p>V\u1ecbnh v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng thanh li\u00eam, nh\u01b0ng l\u00fac tu\u1ed5i gi\u00e0 \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, l\u1ea1i chuy\u00ean lo kinh doanh bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f3 khi c\u00f2n \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n ngh\u00e8o, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ch\u00e9m \u0110inh V\u1ecb theo s\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b, c\u00f2n l\u1eddi t\u00e2u l\u00fac l\u00e2m chung th\u00ec theo s\u00e1ch \u300a\u00c2u T\u0129nh Th\u00e1nh T\u1ed1ng Xuy\u1ebft Di\u300b v\u00e0 \u300aQu\u1ed1c l\u00e3o nh\u00e0n \u0111\u00e0m\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Tri ch\u00e2u M\u1eadt Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Th\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00e2u th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh k\u1ebft \u00e1n g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 ho\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c sau khi \u00e2n x\u00e1, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u1ea3i ph\u1ed1i t\u1edbi b\u1ea3n th\u00e0nh th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i t\u1edbi lao th\u00e0nh. Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chia b\u1ea3n th\u00e0nh v\u00e0 lao th\u00e0nh l\u00e0m n\u1eb7ng nh\u1eb9, nay n\u1ebfu x\u1eed \u0111o\u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch chung chung, e r\u1eb1ng tr\u00e1i \u00fd chi\u1ebfu ch\u1ec9, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan ph\u00e1p tham ngh\u1ecb.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00edch ph\u1ed1i t\u1edbi b\u1ea3n th\u00e0nh th\u00ec ch\u1ec9 ph\u1ed1i t\u1edbi b\u1ea3n th\u00e0nh c\u00f3 qu\u00e2n ng\u1ea1ch ch\u1ec9 huy, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i t\u1edbi lao th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi t\u1eadp ti\u1ebfn s\u0129 l\u00e0 \u0110\u00e1i Qu\u1ed1c T\u01b0\u1eddng th\u1eed l\u00e0m ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1249-3\" href=\"#footnote-1249-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>. L\u00fac \u0111\u00f3, Tri ch\u00e2u Th\u0103ng Ch\u00e2u l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng khoa \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 l\u00e0 \u0110\u00e1i V\u0129nh \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf L\u0129nh Bi\u1ec3u, n\u00f3i v\u1edbi th\u1ea7n r\u1eb1ng: &#8216;N\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1, xin g\u1eedi g\u1eafm \u0111\u1ee9a con m\u1ed3 c\u00f4i.&#8217; Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, V\u0129nh m\u1ea5t, th\u1ea7n t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c con trai \u00f4ng \u1ea5y m\u1edbi v\u00e0i tu\u1ed5i, \u0111em v\u1ec1 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng trong nh\u00e0, khi l\u1edbn l\u00ean th\u00ec g\u1ea3 con g\u00e1i nh\u1ecf cho, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n th\u00edch c\u00e1t, n\u1ed1i d\u00f5i t\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c tin ngh\u0129a c\u1ee7a L\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[46] Ch\u00e2u T\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Long Trung \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp, th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c Ban S\u00e1t M\u1eb7c Tinh l\u00e0 D\u0129nh Th\u00e0nh T\u01b0 N\u1ea1p c\u00f9ng \u0111\u00e1nh nhau, th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ban th\u01b0\u1edfng c\u1ea9m b\u00e0o, \u0111ai b\u1ea1c, tr\u00e0 l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(Theo H\u1ed9i y\u1ebfu, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua b\u1ea3o c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem c\u00e1c b\u1ea3n t\u00e2u c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Trong \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng cung khuy\u1ebft.&#8221;<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c tu s\u1eeda ch\u00e2n qu\u00e1n, tuy t\u1ea1m th\u1eddi huy \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh, nh\u01b0ng th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mang t\u00ecnh \u00fd ri\u00eang, l\u1eddi l\u1ebd g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ee1n c\u1ee3t, th\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i d\u1ec5 nh\u1eadn ra.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ebfn nh\u01b0 L\u01b0u K\u1ef5, d\u1eabn ch\u1ee9ng c\u1ed5 kim, nh\u01b0 th\u1ec3 t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 ch\u00fa t\u00e2m so\u1ea1n th\u1ea3o. Nh\u01b0ng xem qua l\u00fd l\u1ecbch, ban \u0111\u1ea7u th\u00ec vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt l\u1ea5y ti\u1ec1n l\u00e3i, d\u00f9ng c\u00e1o s\u1eafc \u0111\u1ec3 th\u1ebf ch\u1ea5p; sau l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c ph\u1ed1i t\u1edbi n\u01a1i kh\u00e1c. Nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc, m\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n cao, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng m\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i x\u00e9t l\u1eddi xem vi\u1ec7c, ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c, Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Trong b\u1ed9 n\u1ed9i, m\u00f9a thu l\u00faa r\u1ea5t t\u1ed1t, m\u1ed9t g\u1ed1c l\u00faa c\u00f3 \u0111\u1ebfn b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u00f4ng, m\u1ed9t g\u1ed1c gai c\u00f3 \u0111\u1ebfn ch\u00edn tr\u0103m qu\u1ea3.&#8221;<\/i> Vua xem t\u1edd t\u00e2u, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ec1u ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 L\u01b0u Qu\u00e2n, T\u1ed1ng Th\u1ee5, Y\u1ebfn Th\u00f9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf ti\u1ebfp nhau so\u1ea1n v\u0103n, c\u00f3 phong c\u00e1ch Trinh Nguy\u00ean, Nguy\u00ean H\u00f2a, l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf ch\u00e2u H\u00e3n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ty An ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, L\u00fd \u0110\u1ecbch, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1eddng An l\u00e0 \u0111\u00f4 c\u0169, s\u1ed1 c\u1eed nh\u00e2n v\u00e0 con em quan l\u1ea1i r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, nhi\u1ec1u k\u1ebb \u1ef7 th\u1ebf \u1ea5m m\u00e0 v\u00f4 l\u1ea1i, l\u00e0m c\u00e0n hung \u00e1c. T\u1eeb nay, nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng, xin cho ph\u00e9p b\u1ed9 t\u1ed1ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u. C\u00f3 Tr\u1ecbnh V\u0103n Th\u1ea3n, thu\u1ed9c h\u00e0o t\u1ed9c trong ph\u1ee7, nh\u00e0 h\u1eafn \u0111\u00e3 c\u00f3 ba b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y. V\u0103n Th\u1ea3n cho d\u00e2n ngh\u00e8o vay ti\u1ec1n l\u00e3i, b\u1eaft h\u1ecd tr\u1ea3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i. \u0110\u1ebfn nay, s\u1ed1 n\u1ee3 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ba b\u1ed1n l\u1ea7n m\u00e0 h\u1eafn c\u00f2n gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, \u0111\u00f2i h\u1ecfi kh\u00f4ng ng\u1eebng. L\u00fd \u0110\u1ecbch b\u00e8n tr\u00f3i gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Lao th\u00e0nh ch\u00e2u S\u00e2m, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea5y L\u00e2m \u0110\u1eb7c, Tam ty s\u1ee9, ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, ki\u00eam ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng; M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 s\u1ef1.<\/p>\n<p>L\u00e2m \u0110\u1eb7c tinh th\u00f4ng, gi\u1ecfi vi\u1ec7c quan, ng\u1ed3i x\u1eed \u00e1n c\u1ea3 ng\u00e0y kh\u00f4ng m\u1ec7t. Vua th\u1ea5y \u0110\u1eb7c \u0111\u00e3 l\u00e2u l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Tam ty, tu\u1ed5i cao m\u00e0 v\u1eabn si\u00eang n\u0103ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c n\u00e0y, b\u1eadc tr\u00ean c\u1ea3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"B\u1eadc tr\u00ean c\u1ea3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef 'c\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1249-4\" href=\"#footnote-1249-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau qu\u00fd. Sau l\u1ea1i sai \u0110\u1eb7c l\u00e0m Tu s\u1ee9 cung C\u1ea3nh Linh, ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c cung C\u1ea3nh Linh v\u00e0 qu\u00e1n H\u1ed9i Linh. Vua th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u1edbn trong tri\u1ec1u, \u0110\u1eb7c nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ta v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 s\u1ee3 h\u1eafn.<\/p>\n<p>[52] T\u00e0o V\u0129 n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean Nhung, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 thi h\u00e0nh \u00e2n hu\u1ec7. N\u00ean tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u00e1nh \u00fap, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft s\u1ee3 h\u00e3i, sau \u0111\u00f3 chi\u00eau d\u1ee5, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u, v\u1ed1n do Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t d\u00f9ng s\u1ee9c chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m. Nay n\u00ean c\u1ea5p m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t hoang, \u0111\u1ec3 h\u1ecd canh t\u00e1c, \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch v\u1ed7 v\u1ec1.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng c\u0103n d\u1eb7n V\u0129 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00e1nh \u00fap.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Chu V\u0103n Ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh \u00c1p ban, sung ch\u1ee9c Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, ki\u00eam Duy\u00ean bi\u00ean Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, thay th\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn, \u0111i\u1ec1u Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m T\u1ea7n Ch\u00e2u Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0111\u1ebfn T\u1ea7n Ch\u00e2u, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, l\u1eadp T\u1ee9 M\u00f4n tr\u1ea1i, chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0110\u1ea1i L\u1ea1c M\u00f4n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00f9ng \u00e2n t\u00edn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean, do \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Nhung t\u00edch t\u1ee9c gi\u1eadn, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1t d\u1ec5 tin v\u00e0 hay tranh ch\u1ea5p, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh ra m\u1ea7m m\u1ed1ng bi\u00ean gi\u1edbi. Nghe n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc v\u1eeba ph\u1ea3i, xin h\u00e3y \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho \u00f4ng \u1ea5y.&#8221;<\/i> H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 \u0111u\u1ed5i c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean qua s\u00f4ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm c\u0169ng t\u1eebng h\u1ecfi th\u0103m, v\u00ec nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u0103ng th\u00eam b\u1ea3y ngh\u00ecn qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, m\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng, bi\u00ean gi\u1edbi may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean t\u0129nh, nh\u00e2n d\u00e2n an c\u01b0, sao ph\u1ea3i sinh s\u1ef1.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t l\u00e0m B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh Tr\u00fa b\u1ea1c Ki\u1ec1m h\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t l\u00e0m B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh Ki\u1ec1m h\u1ea1t v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, nay ghi chung.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ch\u00e1u c\u1ee7a Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Trung l\u00e0 T\u00f4ng L\u1ec5 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng v\u0103n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u00d4ng n\u1ed9i C\u01b0 Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh Ch\u00e2u, v\u00ec ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man n\u00ean \u0111\u00e3 l\u1ea1m d\u1ee5ng hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u00f4ng, c\u00e1c quan y\u00eau c\u1ea7u b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu tha cho, b\u1ed5 T\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[55] Tam ty m\u01b0\u1ee3n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1.<\/p>\n<p>[56] L\u1ec7nh cho Kinh Tri\u1ec7u, H\u00e0 Trung ph\u1ee7, Thi\u1ec3m, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Qu\u1eafc c\u00e1c ch\u00e2u cho d\u00e2n vay gi\u1ed1ng l\u00faa m\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, c\u1ea5m tr\u00f2 ch\u01a1i \u0111\u1ea5u v\u1eadt trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<\/p>\n<p>[58] H\u1eefu ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Vi K\u1ebf Th\u0103ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00ea s\u00f4ng su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m, Vua khen ng\u1ee3i s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00f4ng, th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu.<\/p>\n<p>[59] \u0110\u1ebfn cung m\u1edbi c\u1ee7a \u0110oan v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, ban cho y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, y\u00ean ng\u1ef1a, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn cung c\u1ee7a T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, xa gi\u00e1 s\u1eafp xu\u1ea5t h\u00e0nh, th\u00ec con c\u1ee7a Nam D\u01b0\u01a1ng Khang Hi\u1ebfu v\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t m\u1edbi m\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi. Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n, kh\u00f3 m\u00e0 d\u1eebng chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y. N\u00ean ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c \u00e2m nh\u1ea1c, kh\u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c quan u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, nh\u01b0ng nh\u1ea1c Qu\u00e2n Dung c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n Dung l\u00e0 nghi th\u1ee9c h\u1ed9 v\u1ec7, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1eebng. Hu\u1ed1ng chi, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a tr\u1ebb nh\u1ecf, l\u1ec5 n\u00ean gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u00f2ng, th\u00ec n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c quan u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, kh\u00f4ng d\u00f9ng \u00e2m nh\u1ea1c trong b\u1eefa \u0103n, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, T\u00e0o V\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u V\u01b0\u01a1ng N\u00f4 thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La sai thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Thanh B\u00ed C\u00e1t \u0111\u1ebfn b\u00e1o c\u00e1o<a class=\"footnote\" title=\"L\u01b0u V\u01b0\u01a1ng N\u00f4 thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La sai thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Thanh B\u00ed C\u00e1t \u0111\u1ebfn b\u00e1o c\u00e1o, 's\u1edf b\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1edf khi\u1ec3n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1249-5\" href=\"#footnote-1249-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 sai T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c d\u1eabn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, th\u1eafng tr\u1eadn, ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ee7 c\u1ea5p.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u00e0 ng\u00e0y 29, nay ghi th\u00eam v\u00e0o, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf g\u1ea7n \u0111\u00e3 h\u01a1n hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, \u1edf xa \u0111\u00e3 h\u01a1n hai n\u0103m th\u00ec t\u1ea1m th\u1eddi cho thay th\u1ebf, kh\u00f4ng coi l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. Vua th\u1ea5y c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 l\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o ch\u1ea7u kh\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua n\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n l\u00e0 La Tr\u00e0 La S\u1ea1 sai s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 Sa L\u00ed Tam V\u0103n<a class=\"footnote\" title=\"Sa L\u00ed Tam V\u0103n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0 L\u00ed Tam V\u0103n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 7.20, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 489, truy\u1ec7n Ch\u00fa Li\u1ec5n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-1249-6\" href=\"#footnote-1249-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng \u00e1o ch\u00e2u, m\u0169 ch\u00e2u, m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t chi\u1ebfc, c\u00f9ng ch\u00e2u ng\u1ecdc, ng\u00e0 voi, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, k\u1ec3 r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed \u0111\u00e3 phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y. Vua n\u01b0\u1edbc \u1ea5y n\u00f3i: <i>&#8220;M\u01b0\u1eddi n\u0103m nay bi\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00f3ng gi\u00f3, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a truy\u1ec1n r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u00e1nh nh\u00e2n xu\u1ea5t hi\u1ec7n&#8221;<\/i>, n\u00ean sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng. S\u1ee9 gi\u1ea3 d\u00f9ng m\u00e2m d\u00e2ng ch\u00e2u ng\u1ecdc v\u00e0 ng\u1ecdc b\u00edch l\u00ean \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc ngai v\u00e0ng, r\u1ed3i xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n l\u1ea1y hai l\u1ea7n. Th\u00f4ng d\u1ecbch vi\u00ean truy\u1ec1n l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;Xin d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng xa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>N\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00e1ch bi\u1ec3n 5 d\u1eb7m<a class=\"footnote\" title=\"N\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00e1ch bi\u1ec3n 5 d\u1eb7m, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Xem \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 332, m\u1ee5c T\u1ee9 di kh\u1ea3o, v\u00e0 \u300aC\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c b\u1ecb y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 8, ch\u1eef '5 d\u1eb7m' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 '5000 d\u1eb7m'.\" id=\"return-footnote-1249-7\" href=\"#footnote-1249-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Tr\u00fac 1500 d\u1eb7m, ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn La Lan 2500 d\u1eb7m, ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed1n \u0110i\u1ec1n 3000 d\u1eb7m. T\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a t\u1eebng th\u00f4ng hi\u1ebfu v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i thuy\u1ec1n m\u1ea5t 1150 ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u01b0\u1edbc t\u00ednh qu\u00e3ng \u0111\u01b0\u1eddng kho\u1ea3ng 411.400 d\u1eb7m. N\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 7 th\u00e0nh, th\u1ed1ng tr\u1ecb 31 b\u1ed9 l\u1ea1c. Vua n\u01b0\u1edbc n\u00e0y truy\u1ec1n ng\u00f4i, nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 3 \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y theo l\u1ec7 nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc C\u01b0u T\u01b0. N\u0103m sau, s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, Vua ban chi\u1ebfu cho La Tr\u00e0 La S\u1ea1, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu. Sa L\u00ed Tam V\u0103n \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p th\u00ec b\u1ec7nh m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n t\u1ea1i \u0111\u00f3. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, sai quan \u0111\u1ebfn t\u1ebf l\u1ec5.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tri \u0110\u1eb7ng ch\u00e2u Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 gi\u1eef ch\u1ee9c b\u1ea3n quan l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, anh c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0 Khu m\u1eadt s\u1ee9 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u00e2u b\u00e0y, n\u00f3i r\u1eb1ng Nghi\u00eau T\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, n\u00ean ph\u1ee5c ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee9c h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 thanh cao g\u1ea7n g\u0169i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5c ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nghi\u00eau T\u01b0 xin d\u00f9ng l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, D\u1ecbch Gi\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng l\u00e2u sau l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o<a class=\"footnote\" title=\"Nghi\u00eau T\u01b0 xin d\u00f9ng l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n, D\u1ecbch Gi\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng l\u00e2u sau l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Ba ch\u1eef 'l\u1ec7 D\u1ecbch Gi\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 266, truy\u1ec7n T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n ch\u00e9p: 'D\u1ecbch Gi\u1ea3n v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, gi\u1eef ch\u1ee9c b\u1ea3n quan ph\u1ee5ng tri\u1ec1u th\u1ec9nh. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. N\u0103m th\u1ee9 ba, sung ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.'\" id=\"return-footnote-1249-8\" href=\"#footnote-1249-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Vua kh\u00f4ng cho, b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u00eau T\u01b0 c\u0169ng t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, v\u1eady c\u1ee9 cho gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[64] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, l\u00f2ng bu\u1ed3n b\u00e3 kh\u00f4ng ngu\u00f4i. Vua nghe chuy\u1ec7n, l\u1ea1i h\u1ecfi Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, Nghi\u00eau T\u1ea9u n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u00eau T\u01b0 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft \u01a1n Vua b\u1ea3o h\u1ed9, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng b\u1ecb gi\u00e8m pha \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1ea5t m\u00e0 nghi\u00eam tr\u00e1ch, \u0111\u1ec3 h\u1eafn bi\u1ebft h\u1ed1i h\u1eadn v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Nghi\u00eau T\u01b0 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khanh khi l\u00e0m quan \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng, vi\u1ec7c l\u00e0m sai tr\u00e1i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c. Nh\u01b0 t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1eb7t v\u0169 kh\u1ed1, x\u00e2y Th\u1ea3o \u0110\u01b0\u1eddng, m\u1edf ba c\u1eeda, \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ea7m<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u01b0\u1eddng ng\u1ea7m '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 44 truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 191 chi\u1ebfu d\u1ee5 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1249-9\" href=\"#footnote-1249-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, ra v\u00e0o d\u00e0n qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 t\u1ef1 v\u1ec7, \u0111\u00e2y \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ec1 t\u00f4i n\u00ean l\u00e0m! D\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Nh\u1ea1c Ho\u00e0ng M\u1ee5c. Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1eb9 khanh tu\u1ed5i gi\u00e0, Nghi\u00eau T\u1ea9u ng\u00e0y \u0111\u00eam h\u1ea7u c\u1eadn, ch\u01b0a mu\u1ed1n truy c\u1ee9u t\u1eadn c\u00f9ng, t\u1ea1m tr\u00e1ch nh\u1eb9, r\u1ed3i s\u1ebd x\u00e9t l\u1ea1i. M\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, l\u1eddi b\u00e0n c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Khanh kh\u00f4ng t\u1ef1 x\u00e9t, ch\u1ec9 n\u00f3i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi h\u00e3m h\u1ea1i. T\u1eeb nay n\u00ean nh\u1edb \u01a1n n\u01b0\u1edbc, s\u1eeda l\u1ed7i l\u00e0m l\u00e0nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng, s\u1ebd \u0111em h\u1ebft s\u1ef1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc sau giao cho h\u1eefu ty.&#8221;<\/i> Nghi\u00eau T\u01b0 b\u00e8n s\u1ee3 h\u00e3i t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[65] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>&#8220;Ho\u00e0ng th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft v\u00ec li\u00ean l\u1ee5y b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, tuy g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea1i. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ban \u00e2n ch\u1ec9 x\u00e9t l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1eedng l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n gi\u1eef ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean th\u1eadn tr\u1ecdng khi ti\u1ebfn c\u1eed. Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng ng\u00e0y, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ea5y D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, Cao Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 tr\u00fa b\u1ea1c \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, Tri V\u1ecb Ch\u00e2u T\u00e0o V\u0129 l\u0129nh Anh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u ki\u00eam Duy\u00ean bi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, Kinh Nguy\u00ean Nghi V\u1ecb Ch\u00e2u Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 s\u1ee9, \u0111\u00fac ri\u00eang \u1ea5n an ph\u1ee7 s\u1ee9 ban cho.<\/p>\n<p>[67] L\u00fac n\u00e0y, T\u00f4ng Ca C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1eadp ra v\u0103n ph\u00e1p, t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ch\u00fang' trong 't\u1ee5 ch\u00fang s\u1ed1 th\u1eadp v\u1ea1n' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 6-1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 ph\u1ea7n V\u1ecb Ch\u00e2u Phi\u00ean T\u1ed9c C\u1ed1t T\u01b0 La Ph\u1ea3n Ph\u1ee5c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1249-10\" href=\"#footnote-1249-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, sai ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u, nguy\u1ec7n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p H\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p. Vua cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Nhung nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, lo l\u1eafng h\u1ecd s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea5n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft sai Chu V\u0103n Ch\u1ea5t gi\u00e1m s\u00e1t qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u T\u00e0o V\u0129 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u n\u00e0y, ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c hai l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb. Ban cho V\u0129 ba tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y T\u00e0o V\u0129 v\u00e0o tri\u1ec1u, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n t\u00e0n b\u1ea1o chuy\u00ean quy\u1ec1n, \u0111\u00e3 m\u1ea5t l\u00f2ng b\u1ed9 t\u1ed9c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i. C\u1ed1t T\u01b0 La l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a T\u00e1n Ph\u1ed5, d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi theo v\u1ec1, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n c\u1eady quy\u1ec1n t\u1ef1 \u00fd, kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng trong vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u th\u00ec t\u00edch o\u00e1n, l\u1ed9ng quy\u1ec1n th\u00ec b\u1ea1i vong, d\u00f9 l\u00e0 phi\u00ean di c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3nh gi\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y T\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1eadp Tu\u00e2n t\u1ef1 \u00fd l\u00e0m oai ph\u00fac, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u1ef7 v\u00e0o \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'l\u0169' trong 'l\u0169 th\u1ecb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00e2n s\u1ee7ng' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1249-11\" href=\"#footnote-1249-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, \u1ee9c hi\u1ebfp c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng h\u1ee3p l\u00fd. Ban \u0111\u1ea7u, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n nghe l\u1eddi L\u1eadp Tu\u00e2n, cho r\u1eb1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0110\u1ee9c Minh, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng ngo\u1ea1i qu\u1ed1c \u0111\u00e1nh nhau l\u00e0 l\u1ee3i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Tr\u1eabm ngh\u0129, h\u00e0 t\u1ea5t ph\u1ea3i mong h\u1ecd \u0111\u00e1nh nhau. Ch\u1ec9 c\u1ea7n sai T\u00e0o V\u0129 an ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00f9ng tr\u1ecdng binh tr\u1ea5n gi\u1eef T\u1ea7n Ch\u00e2u, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aKinh v\u0169 th\u00e1nh l\u01b0\u1ee3c\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 5 l\u00e0 sai. T\u00e0o V\u0129 v\u00e0o tri\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 7 n\u0103m nay, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c sai V\u0129 l\u00e0m Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u m\u00e0 ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n Th\u00edch d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u: <i>&#8220;K\u00ednh x\u00e9t r\u1eb1ng trong s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b c\u00f3 thi\u00ean \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b x\u01b0a, \u0111\u1eddi H\u1eadu H\u00e1n, T\u01b0 n\u00f4ng Tr\u1ecbnh Khang Th\u00e0nh c\u00f9ng c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 L\u00f4, M\u00e3 \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i, l\u1ea1i so\u1ea1n ch\u00fa gi\u1ea3i cho \u300aChu Quan\u300b v\u00e0 \u300aNghi L\u1ec5\u300b, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o h\u1ecdc quan, n\u00ean ba b\u1ed9 l\u1ec5 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Tr\u1ecbnh th\u1ecb l\u00e0m ch\u1ee7. Thi\u00ean \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b n\u1eb1m \u1edf quy\u1ec3n th\u1ee9 n\u0103m, thi\u00ean th\u1ee9 s\u00e1u, t\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y tr\u1edf v\u1ec1 sau, vi\u1ec7c truy\u1ec1n th\u1ee5 kh\u00f4ng h\u1ec1 gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n. \u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, L\u1ee5c \u0110\u1ee9c Minh so\u1ea1n \u300aTh\u00edch V\u0103n\u300b, Kh\u1ed5ng D\u0129nh \u0110\u1ea1t so\u1ea1n \u300aCh\u00ednh Ngh\u0129a\u300b, th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00e1c thi\u00ean quy\u1ec3n v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169. \u0110\u1ebfn khi L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, b\u00e8n b\u1edbi m\u00f3c nh\u1eefng ch\u1ed7 nh\u1ecf nh\u1eb7t, ph\u1ebf b\u1ecf \u0111i\u1ec3n t\u1ecbch x\u01b0a. Minh Ho\u00e0ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 th\u00eam v\u00e0o nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u0103n c\u0169, g\u1ecdi l\u00e0 \u300aNg\u1ef1 San \u0110\u1ecbnh Nguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b, L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u00fa gi\u1ea3i, l\u1ea1i n\u00e2ng th\u1ee9 t\u1ef1 thi\u00ean quy\u1ec3n l\u00ean, \u0111\u1eb7t l\u00ean \u0111\u1ea7u s\u00e1ch \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b, th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 l\u1ec5. Nay \u0111ang h\u01b0ng th\u1ecbnh Nho nghi\u1ec7p, kh\u1ea3o c\u1ee9u k\u1ef9 c\u00e0ng c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n x\u01b0a, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i quy ch\u1ebf c\u0169, \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n. Th\u1ea7n xin c\u1ea9n th\u1eadn ch\u00e9p l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00fa gi\u1ea3i c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb v\u1ec1 \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b m\u1ed9t b\u1ea3n, k\u00ednh mong giao cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m kh\u1eafc in ban h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 nghi vi\u1ec7n c\u00f9ng L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf th\u1ea3o lu\u1eadn k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u1ecf v\u0103n b\u1ea3n m\u1edbi c\u1ee7a L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7, d\u00f9ng ch\u00fa gi\u1ea3i c\u0169 c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Khang Th\u00e0nh, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 b\u1ed1n m\u00f9a c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i. X\u00e9t k\u1ef9 s\u1ef1 l\u00fd, n\u00ean kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u1eb9 d\u1ea1. K\u00ednh xin v\u1eabn d\u00f9ng \u300aNguy\u1ec7t L\u1ec7nh\u300b do L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 ch\u00fa gi\u1ea3i nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[69] Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0111i s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eb7c, xin r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c m\u1ea1nh b\u1ea1o \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, xin giao cho th\u1ea7n x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e k\u1ebb hung \u00e1c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p lu\u1eadt c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, h\u00e1 l\u1ea1i v\u00e0o l\u00fac th\u00e1i b\u00ecnh m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0n \u0111\u1ed9c!&#8221;<\/i> B\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ee7 Tr\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1eaft gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0a v\u1ec1 n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n, x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt<a class=\"footnote\" title=\"'Y ph\u00e1p lu\u1eadn quy\u1ebft' ch\u1eef 'Ph\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng \u0110\u1ea1i Chi\u1ebfu L\u1ec7nh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 202 chi\u1ebfu 'B\u1ea5t H\u1ee9a D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0110\u1eb3ng Kh\u1ea5t L\u0103ng Tr\u00ec H\u1ee3p T\u1eed C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1249-12\" href=\"#footnote-1249-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin ch\u1ec9.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ee7 Tr\u00e2n gi\u1ed1ng v\u1edbi vi\u1ec7c th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c, quy\u1ec1n ph\u00e1n H\u1ed3ng L\u01b0 t\u1ef1, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u xin bi\u00ean so\u1ea1n t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u c\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, v\u1ebd h\u00ecnh m\u0169 \u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd, ghi ch\u00e9p phong t\u1ee5c, l\u00e0m th\u00e0nh \u300a\u0110\u1ea1i T\u1ed1ng T\u1ee9 D\u1ecbch Thu\u1eadt Ch\u1ee9c \u0110\u1ed3\u300b, tr\u00ean \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb s\u1ef1 khoan dung c\u1ee7a th\u00e1nh ch\u00faa, d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho s\u1eed th\u1ea7n ghi ch\u00e9p r\u1ed9ng r\u00e3i. Vua nghe theo. Khi Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u00ean, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb hai \u0111\u1eddi th\u00e1nh \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u1ee9 d\u1ecbch tri\u1ec1u c\u1ed1ng kh\u00f4ng n\u0103m n\u00e0o thi\u1ebfu, sao ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ebf n\u00e0y.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho L\u1ec5 Nghi Vi\u1ec7n t\u0103ng tu b\u1ea3n \u0111\u1ed3.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c t\u0103ng tu di\u1ec5n ra v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m sau, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai T\u1ea3 Ty Gi\u00e1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u Qu\u00e2n l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9 Qu\u1ed1c t\u00edn sinh th\u1ea7n qu\u1ed1c ch\u1ee7 Khi\u1ebft \u0110an, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1ea7u T\u1ed1ng \u0110\u1ee9c V\u0103n l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd C\u1eadp l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9 Qu\u1ed1c t\u00edn ch\u00e1nh \u0111\u00e1n, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Ch\u1ec9 h\u1ea7u L\u00fd C\u01b0 Trung l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Tu\u1ea5t Th\u1ea7n, ban cho Tri ch\u00e2u Phong Ch\u00e2u V\u0103n Ng\u1ecdc ti\u1ec1n l\u1ee5a, g\u1ea1o m\u00ec, r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt d\u00ea, v\u00ec cha \u00f4ng l\u00e0 Th\u1eeba M\u1ef9 m\u1edbi m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh t\u1eeb nay ph\u00e1i s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch H\u1eadu uy\u1ec3n, Ng\u1ef1 vi\u00ean, \u0110\u00f4ng m\u00f4n ty, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, \u0111\u1ec1u b\u00e1o cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u1ea5p tuy\u00ean.<\/p>\n<p>[74] Ban \u0111\u1ea7u, Kh\u1ea3 h\u00e3n n\u01b0\u1edbc H\u1ed3i C\u1ed1t Cam Ch\u00e2u l\u00e0 D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t nhi\u1ec1u l\u1ea7n giao chi\u1ebfn v\u1edbi H\u1ea1 Ch\u00e2u, c\u1ed1ng ph\u1ea9m th\u01b0\u1eddng b\u1ecb H\u1ea1 Ch\u00e2u c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t. \u0110\u1ebfn khi t\u1ed9c T\u00f4ng Ca c\u1ea3m m\u1ebfn \u00e2n \u0111\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u00e8n ph\u00e1i ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 gi\u1ea3, n\u00ean nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c kinh \u0111\u00f4. Sau \u0111\u00f3, C\u1ed1t T\u01b0 La mu\u1ed1n c\u01b0\u1edbi con g\u00e1i kh\u1ea3 h\u00e3n nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00ednh l\u1ec5, kh\u1ea3 h\u00e3n kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb th\u00f9.<\/p>\n<p>N\u0103m Th\u00e1nh T\u1ed5 gi\u00e1ng l\u00e2m, ch\u00e2u T\u1ea7n ph\u00e1i Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Tri Ti\u1ebfn, th\u00f4ng d\u1ecbch Qu\u00e1ch M\u1eabn \u0111\u01b0a s\u1ee9 gi\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1ed1ng l\u00e0 Tr\u1ea1ch Ph\u00f9 Th\u1ee7 Vinh v\u1ec1 Cam Ch\u00e2u, g\u1eb7p l\u00fac T\u00f4ng Ca o\u00e1n h\u1eadn, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i Tri Ti\u1ebfn kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u00e1i \u0111i.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Kh\u1ea3 h\u00e3n v\u01b0\u01a1ng D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch d\u00e2ng bi\u1ec3u, n\u00f3i r\u1eb1ng B\u1ea3o V\u1eadt c\u00f4ng ch\u00faa b\u1ecb b\u1ec7nh ch\u1ebft, do ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u00f4 Th\u1ee7 T\u00edn g\u00e2y lo\u1ea1n, ng\u00e0y ng\u00e0y giao chi\u1ebfn, kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i t\u1ea1 \u01a1n ban cho b\u1ea3o \u0111i\u1ebfn, h\u1ed9p b\u1ea1c, l\u1ecbch v\u00e0 chi\u1ebfu th\u01b0 an ph\u1ee7, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin v\u1ed7 v\u1ec1 T\u00f4ng Ca, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u c\u1ed1ng. T\u00f4 Th\u1ee7 T\u00edn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 Ch\u00e2u ph\u00e1i \u0111i, c\u1ea7m b\u1ea3y ngh\u00ecn qu\u00e2n, n\u0103m ngh\u00ecn ng\u1ef1a \u0111\u00f3ng gi\u1eef T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, n\u00ean D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch nghi l\u00e0 D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t, B\u1ea3o V\u1eadt c\u00f4ng ch\u00faa ch\u1ebft, c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu D\u1ea1 L\u1ea1c C\u00e1ch kh\u00f4ng ph\u1ea3i D\u1ea1 L\u1ea1c H\u1ed9t, th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean t\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[75] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, phong Cam Ch\u00e2u T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan. Lu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 nha l\u1ea1i Ninh Ch\u00e2u, b\u1ecb b\u1eaft \u1edf Cam Ch\u00e2u, th\u01b0\u1eddng k\u00ea khai vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y g\u1eedi v\u1ec1 kinh s\u01b0, Vua khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung thu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng, b\u1ed5 l\u00e0m cung ph\u1ee5ng quan, l\u1ea5y b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh \u1edf Ninh Ch\u00e2u. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u, xin nh\u00e2n d\u1ecbp qu\u1ed1c gia c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. L\u1ea1i sai Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u1eed \u0111i\u1ec7n th\u1ecb mang th\u01b0 c\u1ee7a Lu\u00e2n giao cho gia \u0111\u00ecnh \u1edf Ninh Ch\u00e2u, l\u1ea5y th\u01b0 h\u1ed3i \u00e2m giao cho s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u00eda t\u00e2y mang v\u1ec1 \u0111\u1ec3 an \u1ee7i l\u00f2ng \u00f4ng.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, phong Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n. L\u00fac \u0111\u00f3 b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u1ecdn quan nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00f9ng Ch\u1eedng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng l\u1ea1i xin v\u1ec1 qu\u1eadn nh\u00e0n, l\u00e0 sao?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1eedng n\u0103m ngo\u00e1i t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, M\u00e3 Tri Ti\u1ebft t\u1eebng ch\u00ea Ch\u1eedng ham ph\u00fa qu\u00fd, ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Ch\u1eedng s\u1ee3 b\u1ecb Tri Ti\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u00e1, kh\u00f4ng d\u00e1m xin \u0111\u1ea1i phi\u00ean, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec th\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm m\u1ed7i l\u1ea7n ch\u1ecdn quan, ch\u1ec9 lo t\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, l\u1ebd n\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a bi\u1ebft \u01b0?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ghi l\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u1eedng.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, phong H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1 gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, th\u00eam ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri \u00cdch Ch\u00e2u; Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9 Chu Kh\u1edfi th\u00eam ch\u1ee9c H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, hai ch\u00e2u \u0111ang \u0111\u1ebfn k\u1ef3 thay \u0111\u1ed5i, Vua xem x\u00e9t t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a c\u00e1c quan th\u1ecb t\u00f2ng, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng ri\u00eang, nh\u01b0ng t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u0103n nh\u00e3 th\u00edch d\u1ee5ng, c\u00f3 th\u1ec3 uy nghi\u00eam \u1edf ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n th\u00ec \u00edt l\u1eafm. M\u1ed7i khi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f9ng l\u00fac, sao th\u1eddi \u0111\u00f3 nh\u00e2n t\u00e0i nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn v\u1eady.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea5p, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi? Ch\u1ec9 s\u1ee3 vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng xem vi\u1ec7c c\u1ea7u hi\u1ec1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi ho\u00e0n h\u1ea3o, kh\u00f4ng l\u1ea5y khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m nh\u1ecf che l\u1ea5p \u0111\u1ee9c l\u1edbn. Nay c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu ai m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, b\u1ec7 h\u1ea1 lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng b\u1ea3o to\u00e0n h\u1ecd. Nh\u01b0ng l\u1eddi \u0111\u1ed3n nhi\u1ec1u qu\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i l\u1eabn nhau th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 b\u00e8 ph\u00e1i, ch\u1ec9 tr\u00edch l\u1ed7i l\u1ea7m qu\u00e1 m\u1ee9c th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f4ng b\u1eb1ng. Xem x\u00e9t s\u1ef1 y\u00eau gh\u00e9t, ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o th\u00e1nh \u00fd tr\u00ean, th\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 ch\u1ecdn l\u1ecdc nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y, d\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n, l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o c\u1ea5m qu\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu th\u00ec t\u00f9y ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u1ed9 t\u1ed9c T\u00f4ng Ca thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ea7n l\u00e0 T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(T\u01b0 \u0110\u1ea1c \u0110\u1ed1c v\u1ed1n l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng, nay b\u1ed7ng nhi\u00ean g\u1eafn v\u1edbi T\u00f4ng Ca ch\u00e2u T\u1ea7n, ch\u01b0a r\u00f5 nguy\u00ean do, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, l\u1ea5y H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Th\u1eadn T\u00f2ng C\u00e1t l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7. Vua g\u1ecdi T\u00f2ng C\u00e1t \u0111\u1ebfn d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kinh \u0111\u00f4 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, m\u1ecdi vi\u1ec7c qu\u00e1 nhanh th\u00ec sai, qu\u00e1 ch\u1eadm th\u00ec tr\u00ec tr\u1ec7, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u h\u00f2a v\u1eeba ph\u1ea3i. C\u00f3 ai nh\u1edd v\u1ea3, nh\u1ea5t lo\u1ea1t t\u1eeb ch\u1ed1i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ea1i trong ph\u1ee7 th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng v\u1edbi h\u00e0o h\u1eefu m\u01b0u m\u00f4 t\u1ea1o ra t\u1ec7 n\u1ea1n, t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1edbi. Tr\u1eabm nh\u1edb l\u00fac l\u00e0m do\u00e3n, c\u00f3 k\u1ebb \u0111\u00e1nh d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u nh\u1eadn t\u1ed9i, s\u1eafp x\u1eed, Tr\u1eabm nghi kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, l\u1ea1i sai tra h\u1ecfi, m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u1ebf. Nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi T\u00f2ng C\u00e1t nh\u1eadn ch\u1ee9c ph\u1ee7, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e8m pha. Vua h\u1ecfi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n, \u0110inh V\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f2ng C\u00e1t th\u00edch n\u00f3i l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00ean t\u00edch t\u1ee5 nhi\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m quan n\u00ean gi\u1eef \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu c\u1ed1 l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n \u0111\u1ec3 l\u1ea5y ti\u1ebfng, th\u00ec s\u1ef1 h\u1ee7y b\u00e1ng \u1eaft s\u1ebd theo \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[81] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Ph\u1ed5 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Giang Chi\u1ebft v\u00e0 m\u01b0\u1eddi ba tr\u01b0\u1eddng n\u00fai Ho\u00e0i Nam n\u0103m nay thu \u0111\u01b0\u1ee3c 2.906.5700 c\u00e2n ch\u00e8, t\u0103ng so v\u1edbi \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u0169 l\u00e0 572.8000 c\u00e2n.<\/p>\n<p>[82] C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn c\u00e1c quan m\u1ea1c ch\u1ee9c, ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m kinh quan, n\u00ean c\u00e1c l\u1ec7nh l\u1ee5c \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 quan l\u1ea1i t\u1ed1t. C\u00f2n c\u00e1c tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 b\u1ed5 \u0111i, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f9ng Ch\u1eedng tr\u1edf xu\u1ed1ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan kinh tri\u1ec1u \u0111ang l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n, th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh quy\u1ec1n ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 l\u00e0m Tri Th\u00f4ng ti\u1ebfn Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty, ki\u00eam ch\u1ee9c M\u00f4n h\u1ea1 Phong b\u00e1c s\u1ef1. Hu\u00fdnh l\u1ea5y c\u1edb cha t\u00ean l\u00e0 Thuy\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i, b\u00e8n sai \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng c\u0169ng ki\u00eam ch\u1ee9c Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty, c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u00e0n cho Hu\u00fdnh thay T\u0103ng, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe ngo\u00e0i d\u01b0 lu\u1eadn cho r\u1eb1ng T\u0103ng t\u1eebng phong b\u00e1c chi\u1ebfu s\u1eafc, t\u1eeb \u0111\u00f3 Trung th\u01b0 c\u00f3 \u00e1c c\u1ea3m, th\u01b0\u1eddng ng\u0103n tr\u1edf nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u0103ng t\u00e2u, nay n\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n b\u00ean ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ecdn th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ghen gh\u00e9t T\u0103ng, nay th\u00e1nh t\u1eeb tuy\u00ean d\u1ee5 \u0111\u1ec3 t\u1ec3 ty tr\u00e1nh ti\u1ebfng x\u1ea5u, xin cho Hu\u00fdnh v\u00e0 \u0110\u1ed9 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, c\u00f2n T\u0103ng v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>&#8220;Nay ch\u1ee9c phong b\u00e1c kh\u00e1c x\u01b0a, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u00e1c vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, thuy\u00ean chuy\u1ec3n l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u xin tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1edbi v\u00e0o th\u1ee5c tr\u1ea1ng, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u th\u00ec m\u1edbi ban s\u1eafc. Ngo\u00e0i ra, n\u1ebfu c\u00f3 sai s\u00f3t g\u00e2y h\u1ea1i, tra x\u00e9t kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, b\u1ecdn th\u1ea7n xem x\u00e9t kh\u00f4ng k\u1ef9, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 vi\u1ec7c ban b\u1ed1 ra b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. C\u00e1c quan ty Phong b\u00e1c n\u1ebfu xem x\u00e9t k\u1ef9 m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec gi\u00fap b\u1ecdn th\u1ea7n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do tr\u00e1ch c\u1ee9.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 d\u00e2ng l\u00ean 5 quy\u1ec3n \u300aTh\u00e1nh t\u1ed5 thi\u00ean nguy\u00ean l\u1ee5c\u300b, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng s\u1ef1 t\u00edch bi\u00ean so\u1ea1n, e r\u1eb1ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, mong sai nho th\u1ea7n kh\u00e1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c s\u00e1ch \u1edf qu\u00e1n c\u00e1c bi\u00ean so\u1ea1n th\u00eam, \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p c\u00f4ng lao c\u1ee7a ti\u00ean li\u1ec7t.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u. L\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0 T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng \u0110\u1ed9 bi\u00ean so\u1ea1n.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u00cdch Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 Ti\u1ebft \u0110i\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng Mi\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a B\u00e0nh Ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean 23 quy\u1ec3n \u300a\u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 Ph\u00e1p B\u1ea3o L\u1ee5c\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0ng l\u1ee5a. Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c v\u00ec t\u1eebng tham gia bi\u00ean so\u1ea1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean 12 quy\u1ec3n \u300aTh\u00e1nh T\u1ed5 S\u1ef1 T\u00edch\u300b, Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a, ban t\u00ean l\u00e0 \u300aTi\u00ean Thi\u00ean K\u00fd\u300b\u3002 Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c so\u1ea1n th\u00eam 32 quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[88] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Thi\u00ean An nh\u1eadn tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua \u0111\u1ebfn H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n, y\u1ebfn ti\u1ec7c c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf \u0111i\u1ec7n Ch\u00fac Hi, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang ki\u00eam T\u00f4ng ch\u00ednh khanh Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu, d\u00f9ng th\u1ee9c \u0103n d\u00e2ng l\u00ean Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng, xin t\u1eeb nay giao cho Ng\u1ef1 tr\u00f9 l\u1ea5y m\u1eabu b\u00e0n \u0103n ng\u1ecdc nha d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf mi\u1ebfu, tham kh\u1ea3o c\u00e1c m\u00f3n ngon b\u1ed1n m\u00f9a, ch\u1ecdn 10 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 n\u1ea5u gi\u1ecfi c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee5c \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu ch\u1ebf bi\u1ebfn, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 th\u00e1nh t\u00e2m, t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c m\u00f3n \u0103n d\u00e2ng l\u00ean giao cho Cung vi l\u1ec7nh gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1ebf bi\u1ebfn, An Nh\u00e2n ki\u1ec3m tra.<\/p>\n<p>L\u00fac n\u00e0y, Tri\u1ec7u Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng, quan Tri t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1, t\u00e2u r\u1eb1ng cung vi l\u1ec7nh mu\u1ed1n c\u00f9ng quan b\u1ea3n t\u1ef1 li\u00ean th\u1ef1 h\u00e0nh khi\u1ec3n c\u00f4ng vi\u1ec7c. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n t\u1ea5u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u An Nh\u00e2n hi\u1ec7n l\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh khanh, t\u1ed5ng l\u0129nh vi\u1ec7c t\u1ef1, e r\u1eb1ng kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb th\u00f4ng thi\u00eam, xin cho l\u00e0m nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng b\u1eb1ng theo l\u1ec7 cung quan, m\u1ecdi vi\u1ec7c cho Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng c\u00f9ng cung vi l\u1ec7nh \u0111\u1ed3ng tr\u1ea1ng t\u00e2u l\u00ean, An Nh\u00e2n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o tr\u1ea1ng m\u00e0 \u0111\u01a1n th\u1ef1 h\u00e0nh khi\u1ec3n.&#8221;<\/i> An Nh\u00e2n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e0ng n\u0103m sai m\u1ed9t vi\u00ean quan T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 \u0111i b\u00e1i y\u1ebft m\u01b0\u1eddi hai l\u0103ng, \u0111i v\u1ec1 \u0111\u1ec1u theo th\u1ee9 t\u1ef1 chi\u00eau m\u1ee5c, ch\u1ec9 h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1 v\u1ed1n c\u1ea7n s\u1ef1 tinh th\u00e0nh, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ec7t m\u1ecfi th\u00ec l\u1ec5 nghi kh\u00f4ng th\u00e0nh. Xin t\u1eeb nay ba l\u0103ng chuy\u00ean sai m\u1ed9t vi\u00ean quy\u1ec1n T\u00f4ng ch\u00ednh khanh \u0111i b\u00e1i y\u1ebft, ri\u00eang sai hai vi\u00ean quan \u0111i b\u00e1i c\u00e1c l\u0103ng kh\u00e1c, mong r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c trang nghi\u00eam.&#8221;<\/i> L\u1ea1i xin \u0111\u00f3ng hai c\u00e1i gi\u01b0\u1eddng d\u00e0i c\u00f3 c\u00e1n d\u00e0i, \u0111\u1eb7t bia l\u0103ng \u0111\u1ec3 thay h\u1ed9p s\u01a1n, sai ba m\u01b0\u01a1i hai qu\u00e2n s\u0129 khoan y\u00eang khi\u00eang xu\u1ed1ng l\u0103ng. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, T\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c \u0111\u01b0\u1ee3c gia ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, \u0110oan v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u00e1c qu\u00e2n Tr\u1ea5n H\u1ea3i, An H\u00f3a, ti\u1ebfn phong l\u00e0m B\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[92] Quy\u1ec1n Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam Tri V\u1ecb ch\u00e2u H\u00e1c Vinh t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Kinh ch\u00e2u r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, xin d\u00f9ng m\u1ed9t vi\u00ean C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn cung C\u1ea3nh Linh xem l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng, ban y ph\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ec1n cho c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng v\u00e0 s\u1eeda cung c\u00f3 sai bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[94] L\u1ea5y Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00ecnh ch\u00e2u Qu\u00e1ch Ho\u00e0i Ng\u1ecdc l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ph\u00f9ng X\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, T\u00e1n tr\u1ef1c L\u01b0u Hi\u1ec3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng, qu\u00e2n hi\u1ec7u v\u00e0 l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban ti\u1ec1n. D\u00e2n ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng \u00cdch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ea5n t\u01b0\u1edbng, ban tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, mi\u1ec5n ba n\u0103m lao d\u1ecbch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, trong ch\u00e2u c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ba t\u00ean l\u00ednh l\u00e0m gi\u1eb7c, \u00cdch d\u00f2 bi\u1ebft ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a ch\u00fang, b\u00e1o cho Ho\u00e0i Ng\u1ecdc \u0111em qu\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[95] Ph\u1ee7 H\u00e0 Nam t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng m\u1ea5t. Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, t\u1ef1 so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf, sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn t\u1ebf, h\u1ed9 tang v\u1ec1 Chung Nam, t\u1eb7ng ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, cho ch\u00e1u l\u00e0 Th\u1ebf Ung \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch Ph\u00f3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi im l\u1eb7ng, Vua nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Ph\u00f3ng \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi Tr\u1eabm r\u1ea5t nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, ch\u1ec9 l\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00f4i.&#8221;<\/i> B\u00e8n \u0111\u01b0a ra 13 b\u00e0i ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ec1 th\u1eddi s\u1ef1 m\u00e0 Ph\u00f3ng \u0111\u00e3 d\u00e2ng l\u00ean, bao g\u1ed3m: Ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ee9c, d\u1ee5ng, kh\u00ed, v\u0103n v\u00f5, ch\u1ebf \u0111\u1ed9, gi\u00e1o h\u00f3a, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, quan ch\u1ee9c, qu\u00e2n ch\u00ednh, ng\u1ee5c t\u1ee5ng, thu\u1ebf m\u00e1, t\u00e0 ch\u00ednh. Khi Ph\u00f3ng s\u1eafp m\u1ea5t, b\u1ed7ng nhi\u00ean l\u1ea5y t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1ea3n th\u1ea3o ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ed1t h\u1ebft, m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ea1o s\u0129, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c m\u00f4n sinh \u0111\u1ebfn u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u t\u1eeb bi\u1ec7t, u\u1ed1ng v\u00e0i tu\u1ea7n r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng thi\u1ebfu b\u1ea1c \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng, xin cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ed5i thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u sang n\u1ed9p b\u1eb1ng b\u1ea1c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu th\u1ebf, b\u1ea1c trong d\u00e2n gian s\u1ebd c\u00e0ng \u0111\u1eaft h\u01a1n.&#8221;<\/i> R\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;N\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, m\u1ed9t l\u1ea1ng b\u1ea1c gi\u00e1 800, v\u00e0ng gi\u00e1 5000, nay gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i, l\u00e0 v\u00ec sao?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, nh\u1eefng k\u1ebb gi\u00e0u c\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu lao d\u1ecbch, ng\u1ed3i kh\u00f4ng h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i l\u1edbn. \u1ede kinh th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n tr\u0103m v\u1ea1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n tr\u1edf l\u00ean th\u00ec \u0111\u1ea7y r\u1eaby. V\u1eady th\u00ec \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, c\u1ee7a c\u1ea3i t\u00edch tr\u1eef, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c! Ngo\u00e0i ra, hai n\u01b0\u1edbc Phi\u00ean v\u00e0 Nam H\u1ea3i h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ebfn bu\u00f4n b\u00e1n, mang \u0111i m\u00e0 kh\u00f4ng mang v\u1ec1. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, vi\u1ec7c khai m\u1ecf c\u00f3 l\u00fac h\u01b0ng th\u1ecbnh, c\u00f3 l\u00fac suy t\u00e0n. L\u00fd do gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 v\u00ec th\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, \u0111\u00f4 th\u00e0nh c\u0169, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0o c\u00e1t t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0ng ng\u1ecdc, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e0u c\u00f3 sao?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1eeb th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i, H\u00e0m T\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u1eadp \u0111\u00f4, \u0111\u1ebfn th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n di d\u00e2n gi\u00e0u kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1 v\u1ec1 \u0111\u00e2y, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, h\u01a1n ngh\u00ecn n\u0103m li\u00ean t\u1ee5c, s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u hi\u1ec3n nhi\u00ean. Hi\u1ec7n nay kinh th\u00e0nh ph\u1ed3n th\u1ecbnh, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1eddng An, L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng tuy l\u00e0 \u0111\u00f4 th\u00e0nh c\u0169, nh\u01b0ng \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf v\u00e0 ch\u1eadt h\u1eb9p, c\u00e1ch xa v\u00f9ng H\u1ea1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, n\u00ean th\u1eddi H\u00e1n c\u00f3 b\u1ea3y n\u01b0\u1edbc Ng\u00f4, S\u1edf, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 S\u01a1n \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, th\u01b0\u1eddng hay c\u01b0\u1eddng b\u1ea1o, c\u0169ng v\u00ec xa x\u00f4i kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng thu\u1eadn ti\u1ec7n, ph\u1ea3i nh\u1edd c\u1eady b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec chi ph\u00ed. Nay qu\u1ed1c gia b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong \u1edf T\u1ed1ng, khai qu\u1ed1c \u1edf L\u01b0\u01a1ng, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u00fac cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[97] L\u1ee5c c\u1ed1 v\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Chi\u00eau, Tri ch\u00e2u B\u1ed1i l\u00e0 \u0110\u1eb1ng V\u0103n T\u1eadp, con l\u00e0 Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Ti\u00eau S\u01a1n l\u00e0 T\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Th\u00e1i B\u00ecnh, c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft tang. Khi Vua c\u00f2n l\u00e0m Do\u00e3n kinh, V\u0103n T\u1eadp l\u00e0m Qu\u00e2n tu\u1ea7n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, n\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i con ch\u00e1u.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 T\u1ea3 L\u00e2m Nha, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Tr\u00e2n, Ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f4ng s\u1ef1 l\u00e0 L\u1eef \u0110\u1ee9c M\u1eadu \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Th\u1eeba Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, s\u1ee9 gi\u1ea3 Cao Ly l\u00e0 Qu\u00e1ch Nguy\u00ean, ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1ef1 D\u00e2n quan Th\u1ecb lang, c\u00f9ng th\u1ee7 l\u0129nh \u0110\u00f4ng N\u1eef Ch\u00e2n l\u00e0 H\u00e0 L\u00f4 Th\u00e1i \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p. Vua Cao Ly d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ban l\u1ecbch v\u00e0 t\u00f4n hi\u1ec7u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 d\u1ef1ng c\u1ea7u phao \u1edf ph\u00eda t\u00e2y n\u01b0\u1edbc h\u1ecd tr\u00ean s\u00f4ng \u00c1p L\u1ee5c, l\u1ea1i x\u00e2y \u0111\u1ed3n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng, mu\u1ed1n ph\u00e1t binh \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u01b0ng lo l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ea5t b\u1ea5t an, v\u00ec T\u00e2y N\u1eef Ch\u00e2n l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o cho qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p>Qu\u00e1ch Nguy\u00ean t\u1ef1 thu\u1eadt: <i>&#8220;N\u01b0\u1edbc t\u00f4i th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1eddng, ph\u1ee7 g\u1ecdi l\u00e0 Khai Th\u00e0nh, qu\u1ea3n l\u00fd s\u00e1u huy\u1ec7n, d\u00e2n s\u1ed1 m\u1ed7i huy\u1ec7n kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. C\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0111\u1eb7t m\u01b0\u1eddi l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh. M\u1ed7i ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd n\u0103m \u0111\u1ebfn s\u00e1u huy\u1ec7n, ch\u00e2u nh\u1ecf c\u0169ng ba \u0111\u1ebfn b\u1ed1n huy\u1ec7n, m\u1ed7i huy\u1ec7n c\u00f3 ba \u0111\u1ebfn b\u1ed1n tr\u0103m h\u1ed9.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00e3nh th\u1ed5 n\u01b0\u1edbc t\u00f4i nam b\u1eafc d\u00e0i m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u00f4ng t\u00e2y r\u1ed9ng hai ngh\u00ecn d\u1eb7m. Qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n s\u1ed1ng l\u1eabn l\u1ed9n, ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c qu\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t. Bu\u1ed5i tr\u01b0a h\u1ecdp ch\u1ee3, kh\u00f4ng d\u00f9ng ti\u1ec1n, ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u1ea3i v\u00e0 g\u1ea1o \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i. \u0110\u1ea5t th\u00edch h\u1ee3p tr\u1ed3ng l\u00faa, phong t\u1ee5c kh\u00e1 gi\u1ed1ng Trung Qu\u1ed1c. Ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c thi c\u1eed nh\u00e2n, c\u00f3 c\u00e1c khoa ti\u1ebfn s\u0129, ch\u01b0 khoa, to\u00e1n h\u1ecdc, m\u1ed7i k\u1ef3 thi c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1, nh\u01b0ng \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t ch\u1ec9 kho\u1ea3ng m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Qu\u00e1ch Nguy\u00ean \u0103n n\u00f3i cung k\u00ednh, m\u1ed7i khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 th\u01b0\u1edfng t\u1eb7ng, \u0111\u1ec1u t\u1ef1 vi\u1ebft bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00e1 hay, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00f4ng r\u1ea5t h\u1eadu. N\u0103m sau, \u00f4ng xin v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho Vua Cao Ly b\u1ea3y b\u1ee9c chi\u1ebfu th\u01b0, y ph\u1ee5c, \u0111ai l\u01b0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, l\u1ee5a v\u00f3c, ng\u1ef1a c\u00f9ng kinh s\u1eed, s\u00e1ch \u300aTh\u00e1nh Hu\u1ec7 Ph\u01b0\u01a1ng\u300b, l\u1ecbch&#8230; Qu\u00e1ch Nguy\u00ean l\u1ea1i xin ch\u00e9p l\u1ea1i \u300a\u0110\u0103ng Khoa K\u00fd\u300b c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 xin th\u01a1 ng\u1ef1 ch\u1ebf \u0111\u1ec3 mang v\u1ec1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, nh\u00e2n d\u1ecbp sinh th\u1ea7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban t\u1eb7ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt d\u00ea, g\u1ea1o v\u00e0 b\u1ed9t m\u00ec, l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan lo vi\u1ec7c b\u00e0y tr\u01b0\u1edbng, ph\u1ee7 Khai Phong chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1ea1c, cho ph\u00e9p m\u1edf ti\u1ec7c m\u1eddi th\u00e2n h\u1eefu, c\u00f9ng h\u1ed9i h\u1ecdp v\u1edbi c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c nh\u01b0 Th\u1eeba lang, C\u1ea5p gi\u00e1n, c\u00f9ng c\u00e1c quan thu\u1ed9c vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eed. Theo l\u1ec7 c\u0169, v\u00e0o ng\u00e0y sinh th\u1ea7n c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban t\u1eb7ng \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, l\u1ee5a l\u00e0, y\u00ean ng\u1ef1a, ch\u1ec9 t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i h\u1ecdp v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u1edf Trung th\u01b0. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Vua nghe n\u00f3i \u1edf t\u01b0 dinh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n ch\u01b0a t\u1eebng m\u1edf ti\u1ec7c m\u1eddi kh\u00e1ch, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban t\u1eb7ng n\u00e0y.<\/p>\n<p>[101] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, ph\u00e0m c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 d\u00e2ng v\u0103n t\u1ef1, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng H\u1ed3 T\u1ecbch, nguy\u00ean l\u00e0 huy\u1ec7n l\u1ec7nh huy\u1ec7n H\u01b0ng H\u00f3a, khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, t\u1ef1 \u00fd d\u00e2ng bi\u1ec3u, xin giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t x\u1eed, v\u00ec th\u1ebf Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[102] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ec7nh cho Tam ty gi\u1ea3m gi\u00e1 b\u00e1n than \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, l\u00e0m l\u1ec5 gia quan cho ho\u00e0ng t\u1eed.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0i ca ch\u00fac th\u1ecd nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft Th\u1eeba Thi\u00ean, Vua h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c qu\u1eadn ch\u00faa, huy\u1ec7n ch\u00faa, c\u00f9ng c\u00e1c phu nh\u00e2n \u1edf Nam cung, B\u1eafc tr\u1ea1ch t\u00e2u xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho th\u00e2n thu\u1ed9c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c 8 n\u0103m m\u1edbi cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Th\u1ecb c\u1ea5m D\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba C\u00e1t \u0111i s\u1ee9 T\u00e2y Phi\u00ean C\u1ed1t T\u01b0 La tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean r\u1ea5t s\u1ee3 hai t\u1ed9c \u0110inh gia v\u00e0 M\u00e3 gia \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi T\u1ea7n ch\u00e2u, hai t\u1ed9c n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a, n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. C\u1ed1t T\u01b0 La l\u1ea5y L\u1eadp Tu\u00e2n l\u00e0m m\u01b0u ch\u1ee7, L\u1eadp Tu\u00e2n tham lam v\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o, th\u00edch gi\u1ebft ch\u00f3c, khi\u1ebfn thu\u1ed9c h\u1ea1 o\u00e1n h\u1eadn v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u00e2y m\u1ed9t t\u00f2a th\u00e0nh, chu vi kho\u1ea3ng hai d\u1eb7m, kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ec7nh g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng nhanh th\u00ec \u0111\u1eafp th\u00eam \u0111\u1ea5t, \u0111\u00e1nh ch\u1eadm th\u00ec gi\u00e3 ch\u00e0y, kh\u00f4ng bao l\u00e2u th\u00ec xong.<\/p>\n<p>Th\u1eeba C\u00e1t l\u1ea1i v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam th\u00e0nh T\u00f4ng Ca \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh l\u00e0 915 d\u1eb7m, t\u1eeb \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 500 d\u1eb7m<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng 500 d\u1eb7m, ch\u1eef 'ph\u1ee7' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-2 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1249-13\" href=\"#footnote-1249-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, t\u1eeb t\u00e2y b\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Cam l\u00e0 500 d\u1eb7m, t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Lan l\u00e0 300 d\u1eb7m, t\u1eeb ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn ch\u00e2u H\u00e0 l\u00e0 415 d\u1eb7m, l\u1ea1i t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn C\u1ed1c Kham l\u00e0 550 d\u1eb7m, l\u1ea1i t\u1eeb t\u00e2y nam \u0111\u1ebfn Thanh H\u1ea3i l\u00e0 400 d\u1eb7m, l\u1ea1i t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u T\u00e2n V\u1ecb l\u00e0 1890 d\u1eb7m.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Y\u1ebfn Th\u00f9 d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0i ph\u00fa v\u1ec1 l\u1ec5 \u0111\u1ed9i m\u0169 c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00f9 t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 c\u00f4 \u0111\u1ed9c, t\u1ef1 m\u00ecnh n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ecdc t\u1eadp, \u00edt ng\u01b0\u1eddi s\u00e1nh k\u1ecbp. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00ednh t\u00ecnh tr\u1ea7m t\u0129nh, c\u1ea9n th\u1eadn, trong m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 khu\u00f4n ph\u00e9p, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n r\u1ea5t qu\u00fd tr\u1ecdng. C\u00f3 nghe n\u00f3i c\u00f3 gia \u0111\u00ecnh quy\u1ec1n qu\u00fd mu\u1ed1n g\u1ea3 con g\u00e1i cho, nh\u01b0ng Th\u00f9 ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i. Khi kinh th\u00e0nh ban y\u1ebfn, c\u00e1c quan trong kinh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1, b\u1ea1n b\u00e8 r\u1ee7 \u0111i ch\u01a1i, Th\u00f9 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p l\u1ea1i, ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng c\u1eeda c\u00f9ng em l\u00e0 D\u0129nh \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u00e0 vi\u1ebft v\u0103n m\u00e0 th\u00f4i. D\u0129nh c\u0169ng t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1, Tr\u1eabm t\u1eebng sai ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y b\u00e0i v\u1edf c\u1ee7a n\u00f3, v\u00e0 d\u1eb7n Th\u00f9 \u0111\u1eebng s\u1eeda ch\u1eefa, nh\u01b0ng em n\u00f3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea9y x\u00f3a, Th\u00f9 kh\u00f4ng xem l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'chi' nguy\u00ean l\u00e0 'tri', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Long b\u00ecnh t\u1eadp quy\u1ec3n 5 truy\u1ec7n Y\u1ebfn Th\u00f9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1249-14\" href=\"#footnote-1249-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00fd do, k\u00edn \u0111\u00e1o \u0111\u1ebfn th\u1ebf, qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho Tam ty, t\u1eeb n\u0103m sau l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1ee7a c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t nh\u01b0 c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ni\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 57-30 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1249-15\" href=\"#footnote-1249-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, phong ho\u00e0ng t\u1eed Kh\u00e1nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng Th\u1ee5 \u00cdch l\u00e0m Trung Ch\u00ednh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung, t\u01b0\u1edbc Th\u1ecd Xu\u00e2n qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng. Theo l\u1ec7 c\u0169, b\u1ea3n ch\u00e2u ph\u1ea3i c\u1eed nha hi\u1ec7u, t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ebfn kinh ch\u00fac m\u1eebng, nh\u01b0ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1ec9 cho quan l\u1ea1i g\u1eedi th\u01b0 ch\u00fac m\u1eebng qua d\u1ecbch tr\u1ea1m.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd V\u01b0\u01a1ng Di Trinh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed l\u00e0m quan qu\u1eadn. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Con nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua vi\u1ec7c g\u00ec, n\u1ebfu v\u1ed9i giao cho ch\u00e2u qu\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[111] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, M\u00e3 Nguy\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng xin n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u1edf \u0111o\u1ea1n gi\u1eefa, m\u1edf r\u1ed9ng n\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, s\u00e2u n\u0103m th\u01b0\u1edbc, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed tu s\u1eeda \u0111\u00ea. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Vi K\u1ebf Th\u0103ng lo vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 n\u1ea1o v\u00e9t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, K\u1ebf Th\u0103ng t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb ch\u00e2u T\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u1ee7 Khai Phong, b\u1edd s\u00f4ng r\u1ed9ng, \u0111\u00e1y b\u1eb1ng, d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc y\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u1ea1o v\u00e9t. Xin ch\u1ec9 n\u1ea1o v\u00e9t t\u1eeb ch\u00e2u T\u1ee9 \u0111\u1ebfn Gi\u00e1p C\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng 865.428 c\u00f4ng, huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n \u0111inh c\u00e1c ch\u00e2u T\u00fac, B\u1ea1c, t\u00ednh ra gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 7.310.000 c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i xin d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u1edd k\u00e8, ch\u1ed7 n\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m r\u0103ng c\u01b0a \u0111\u1ec3 thu h\u1eb9p d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn d\u00f2ng ch\u1ea3y m\u1ea1nh v\u00e0 xi\u1ebft, s\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc nhanh. Xin ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e1o n\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ch\u00e2u, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, L\u1ec7nh t\u00e1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c thi c\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i xin d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u1edd k\u00e8, ch\u1ed7 n\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m r\u0103ng c\u01b0a \u0111\u1ec3 thu h\u1eb9p d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn d\u00f2ng ch\u1ea3y m\u1ea1nh v\u00e0 xi\u1ebft, s\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc nhanh. Xin ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e1o n\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ch\u00e2u, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, L\u1ec7nh t\u00e1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c thi c\u00f4ng. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16-4 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 93, H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: 'L\u1ea1i xin d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u1edd k\u00e8, ch\u1ed7 n\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m r\u0103ng c\u01b0a \u0111\u1ec3 thu h\u1eb9p d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn n\u1ea1o v\u00e9t th\u00e0nh s\u00f4ng, ch\u1ec9 d\u00f9ng binh l\u00ednh H\u00e0 Thanh, H\u1ea1 T\u00e1, ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e1o n\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ch\u00e2u, L\u1ec7nh t\u00e1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c thi c\u00f4ng.' B\u1ea3n bi\u00ean so\u1ea1n n\u00e0y so v\u1edbi \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi c\u00f3 ch\u1ed7 sai s\u00f3t.\" id=\"return-footnote-1249-16\" href=\"#footnote-1249-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, s\u00f4ng Bi\u1ec7n b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, c\u00f3 th\u1ec3 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m n\u0103m n\u1ea1o v\u00e9t m\u1ed9t l\u1ea7n. L\u1ea1i xin \u1edf Trung M\u00e2u, Hu\u1ef3nh Tr\u1ea1ch m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u00e0o m\u1ed9t con s\u00f4ng tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho K\u1ebf Th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u1ec3 tu b\u1ed5 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7.<\/p>\n<p>Khi c\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, K\u1ebf Th\u0103ng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng m\u1ed9t n\u0103m. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n c\u00f4ng th\u1eadt l\u00e0 t\u1ed1t, nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u1eafc kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> K\u1ebf Th\u0103ng h\u1ebft l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch, Vua cho r\u1eb1ng n\u00ean c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t l\u1ea1i, n\u1ebfu sau n\u00e0y s\u00f4ng v\u1ee1, d\u00f9 c\u00f3 tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edch g\u00ec.<\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng, Di\u1ec7u n\u1ea5u ch\u00e1o c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban t\u1eb7ng c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 th\u1ea7n b\u00e0i th\u01a1 v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i do Vua ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u1ec1 s\u00e1ch \u300aTr\u1ea7n Th\u01b0\u300b, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f9y D\u1ea1ng \u0110\u1ebf khi m\u1edbi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh nh\u00e0 Tr\u1ea7n, ch\u00e9m n\u0103m k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i v\u1edbi d\u00e2n Tam Ng\u00f4, l\u00fac \u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i. Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau v\u00f4 \u0111\u1ea1o, c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n c\u1ea3 H\u1eadu Ch\u1ee7, th\u1eadt \u0111\u00e1ng than th\u1edf.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 xem r\u1ed9ng c\u00e1c s\u00e1ch v\u1edf, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 nghe nhi\u1ec1u nh\u1edb r\u1ed9ng, m\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng soi. B\u00e0n v\u1ec1 kinh \u0111i\u1ec3n th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh x\u00e9t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o l\u00fd, n\u00f3i v\u1ec1 s\u1eed s\u00e1ch th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh t\u00ecm hi\u1ec3u s\u1ef1 vi\u1ec7c, lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m Vua th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh xem x\u00e9t tr\u1ecb lo\u1ea1n, n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m t\u00f4i th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e0 ch\u00ednh. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u1ea7m b\u00fat vi\u1ebft l\u1eddi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m gi\u00e1o h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi v\u00e0 l\u01b0u truy\u1ec1n h\u1eadu th\u1ebf. V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y nay \u0111i\u1ec3n nh\u00e3, c\u00e1c b\u1eadc t\u1ea5n th\u00e2n nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ed5 h\u1ecdc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd \u01a1n hu\u1ea5n d\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[114] Ch\u00e2u Kh\u00e2m t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u T\u00f4 M\u1eadu c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 huy\u1ec7n An Vi\u1ec5n, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gia s\u00fac, chi\u1ebfu cho quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 ph\u00f2ng ng\u1eeba v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Nh\u1eadt T\u00e2n v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh \u0110i\u1ec1n V\u0103n \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed sao ch\u00e9p v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch v\u1edf \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m ph\u00f3, \u0111\u00fac \u1ea5n ban cho.<\/p>\n<p>[117] L\u00fac \u0111\u1ea7u, cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Vinh v\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ch\u00e1y, thi\u00eau r\u1ee5i c\u1ea3 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c, s\u00e1ch v\u1edf c\u00f2n l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt. Sau \u0111\u00f3, x\u00e2y d\u1ef1ng ri\u00eang m\u1ed9t vi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i, sao ch\u00e9p l\u1ea1i s\u00e1ch v\u1edf. Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean xin ban s\u00e1ch t\u1eeb trong cung, ch\u1ecdn quan vi\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng r\u1ed3i m\u1edbi sao ch\u00e9p. L\u1ec7nh cho quan vi\u00ean \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n v\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. Sau khi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh xong, giao cho quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c vi\u1ec7n xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ea1i, r\u1ed3i ch\u1ecdn quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.<\/p>\n<p>L\u1ea1i l\u1ec7nh cho L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf c\u1eed n\u0103m quan vi\u00ean ch\u0103m ch\u1ec9, gi\u1ecfi v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra l\u1ea7n n\u1eefa. Vi\u1ec7c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh v\u00e0 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh theo quy ch\u1ebf c\u1ee7a B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, c\u00e1c quan vi\u00ean thay nhau ki\u1ec3m tra. M\u1ed7i tu\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u0103m ch\u1ec9 hay l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, nh\u1eefng ch\u1ed7 nghi ng\u1edd ch\u01b0a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec h\u1ecdp b\u00e0n \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ed3ng \u00fd, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 ki\u1ec3m tra l\u1ea1i do quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh ki\u00eam nhi\u1ec7m. Sau \u0111\u00f3, xu\u1ea5t s\u00e1ch t\u1eeb Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, giao cho Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean ph\u1ee5 tr\u00e1ch, tuy\u1ec3n hai tr\u0103m th\u1ee3 vi\u1ebft, B\u00e0nh Ni\u00ean l\u1ea1i t\u00e2u xin cho n\u1ed9i th\u1ecb L\u01b0u S\u00f9ng Si\u00eau tham gia vi\u1ec7c n\u00e0y. L\u1ea1i xin tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n s\u00e1ch cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ki\u1ec3m tra b\u1ea3n g\u1ed1c r\u1ed3i tr\u1ea3 ti\u1ec1n, ai c\u00f3 tr\u00ean n\u0103m tr\u0103m quy\u1ec3n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00ec t\u00e2u l\u00ean ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/p>\n<p>T\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u00e1ch, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o tam ban, thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i t\u01b0 quy\u1ec3n. Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, v\u1eabn ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y. V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, d\u00f9ng L\u00fd \u0110\u1ecbch thay th\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3, th\u01b0\u1eddng do m\u1ed9t Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 ki\u00eam nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng B\u00e0nh Ni\u00ean \u0111\u00e3 v\u00e0o Trung th\u01b0, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n n\u1eefa, vi\u1ec7c t\u1ed5ng qu\u1ea3n giao cho S\u00f9ng Si\u00eau, quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c vi\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng tham gia n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n Ch\u00ed s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u00e0 ghi ch\u00e9p. Th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed sao ch\u00e9p v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch \u1edf Tam qu\u00e1n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n B\u00e0nh Ni\u00ean l\u00e0m ph\u00f3. L\u1ea1i l\u1ec7nh L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan ch\u1ee9c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n \u0111\u1ebfn Tam qu\u00e1n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u1ea7u, s\u00e1ch \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n b\u1ecb ch\u00e1y v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, nhi\u1ec1u ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, n\u00ean l\u1ec7nh mua s\u00e1ch v\u00e0 sao ch\u00e9p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh L\u1ea1i b\u1ed9 tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean th\u1eed vi\u1ebft ba \u0111o\u1ea1n, m\u1ed7i \u0111o\u1ea1n tr\u00ean m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ch\u1eef, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1 r\u1ed3i g\u1eedi \u0111\u1ebfn H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n thi th\u01a1, ph\u00fa, lu\u1eadn, l\u1ec7nh v\u00e0o c\u00e1c vi\u1ec7n hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, sau ba n\u0103m th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan tri\u1ec1u. Quan tri\u1ec1u c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u1ec7nh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. Quan kinh hi\u1ec7u \u0111\u00ednh ba n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean phong l\u00e0m Hi\u1ec7u l\u00fd. \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u00f4ng Hu\u00fdnh \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u0111\u1ec1u ba n\u0103m, n\u00ean l\u1ec7nh chuy\u1ec3n ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc, sau khi chuy\u1ec3n ch\u1ee9c, th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m n\u1eefa th\u00ec phong l\u00e0m Hi\u1ec7u l\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb \u0111\u00f3, quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh \u0111\u1ec1u b\u1ed1n n\u0103m m\u1edbi phong l\u00e0m Hi\u1ec7u l\u00fd, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u00f4ng Kh\u00e1c. B\u00e0nh Ni\u00ean l\u1ea1i xin l\u1ea5y quan Tr\u1ef1c qu\u00e1n, Hi\u1ec7u l\u00fd v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u00fang tuy\u1ec3n \u1edf L\u1ea1i b\u1ed9 l\u00e0m quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, l\u1ea1i l\u1ec7nh H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u Hu\u00fdnh, L\u00fd Duy, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9, Tr\u1ea7n Tri Vi, \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n v\u00e0 quan tri\u1ec1u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9, gi\u1ecfi v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0m quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i. Hu\u00fdnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"Hu\u00fdnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u1ee5, ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b S\u00f9ng nho 4-5 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1249-17\" href=\"#footnote-1249-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1eeb Th\u00edch, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Ma \u00d4n K\u1ef3, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Y\u1ebfn Th\u00f9, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n Ph\u00f9ng Nguy\u00ean sung tuy\u1ec3n. Ph\u00e0m quan hi\u1ec7u \u0111\u00ednh xong, g\u1eedi cho quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i xem x\u00e9t, xong r\u1ed3i g\u1eedi cho quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i ch\u1ecdn m\u1ed9t hai quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf l\u00e0m quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i ch\u1ecdn m\u1ed9t hai quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf l\u00e0m quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1249-18\" href=\"#footnote-1249-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ee3i quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9 xong, l\u1ea1i ki\u1ec3m tra th\u00eam<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i ki\u1ec3m tra th\u00eam, ch\u1eef 'ph\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00fac', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1249-19\" href=\"#footnote-1249-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. \u0110\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 hay l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ea1m l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1249-1\">th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda b\u1eafc 'ph\u00eda b\u1eafc', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu h\u00ecnh ph\u00e1p 4-7 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00eda nam'. <a href=\"#return-footnote-1249-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-2\"> Nay c\u00e1c n\u01a1i n\u1ed9p \u0111\u1ebfn 'n\u01a1i' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu th\u1ef1c h\u00f3a 51-3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1249-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-3\">Ch\u1eef 't\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1249-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-4\"> B\u1eadc tr\u00ean c\u1ea3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef 'c\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1249-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-5\">L\u01b0u V\u01b0\u01a1ng N\u00f4 thu\u1ed9c b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La sai thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 Thanh B\u00ed C\u00e1t \u0111\u1ebfn b\u00e1o c\u00e1o, 's\u1edf b\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1edf khi\u1ec3n', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1249-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-6\">Sa L\u00ed Tam V\u0103n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0 L\u00ed Tam V\u0103n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 7.20, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 489, truy\u1ec7n Ch\u00fa Li\u1ec5n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-1249-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-7\">N\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00e1ch bi\u1ec3n 5 d\u1eb7m, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b d\u1eabn tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Xem \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 332, m\u1ee5c T\u1ee9 di kh\u1ea3o, v\u00e0 \u300aC\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c b\u1ecb y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 8, ch\u1eef '5 d\u1eb7m' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 '5000 d\u1eb7m'. <a href=\"#return-footnote-1249-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-8\">Nghi\u00eau T\u01b0 xin d\u00f9ng l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n, D\u1ecbch Gi\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng l\u00e2u sau l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Ba ch\u1eef 'l\u1ec7 D\u1ecbch Gi\u1ea3n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 266, truy\u1ec7n T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n ch\u00e9p: 'D\u1ecbch Gi\u1ea3n v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, gi\u1eef ch\u1ee9c b\u1ea3n quan ph\u1ee5ng tri\u1ec1u th\u1ec9nh. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. N\u0103m th\u1ee9 ba, sung ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.' <a href=\"#return-footnote-1249-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-9\">\u0110\u01b0\u1eddng ng\u1ea7m '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 44 truy\u1ec7n Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 191 chi\u1ebfu d\u1ee5 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1249-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-10\">Ch\u1eef 'ch\u00fang' trong 't\u1ee5 ch\u00fang s\u1ed1 th\u1eadp v\u1ea1n' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 6-1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 26 ph\u1ea7n V\u1ecb Ch\u00e2u Phi\u00ean T\u1ed9c C\u1ed1t T\u01b0 La Ph\u1ea3n Ph\u1ee5c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1249-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-11\">Ch\u1eef 'l\u0169' trong 'l\u0169 th\u1ecb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00e2n s\u1ee7ng' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1249-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-12\"> 'Y ph\u00e1p lu\u1eadn quy\u1ebft' ch\u1eef 'Ph\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng \u0110\u1ea1i Chi\u1ebfu L\u1ec7nh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 202 chi\u1ebfu 'B\u1ea5t H\u1ee9a D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tr\u00e2n \u0110\u1eb3ng Kh\u1ea5t L\u0103ng Tr\u00ec H\u1ee3p T\u1eed C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1o' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1249-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-13\"> \u0110\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng 500 d\u1eb7m, ch\u1eef 'ph\u1ee7' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-2 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1249-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-14\">Ch\u1eef 'chi' nguy\u00ean l\u00e0 'tri', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Long b\u00ecnh t\u1eadp quy\u1ec3n 5 truy\u1ec7n Y\u1ebfn Th\u00f9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1249-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-15\">Ch\u1eef 'ni\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 57-30 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1249-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-16\"> L\u1ea1i xin d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u1edd k\u00e8, ch\u1ed7 n\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m r\u0103ng c\u01b0a \u0111\u1ec3 thu h\u1eb9p d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn d\u00f2ng ch\u1ea3y m\u1ea1nh v\u00e0 xi\u1ebft, s\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc nhanh. Xin ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e1o n\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ch\u00e2u, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, L\u1ec7nh t\u00e1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c thi c\u00f4ng. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16-4 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 93, H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: 'L\u1ea1i xin d\u1ecdc theo s\u00f4ng l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc l\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 b\u1edd k\u00e8, ch\u1ed7 n\u00f4ng th\u00ec l\u00e0m r\u0103ng c\u01b0a \u0111\u1ec3 thu h\u1eb9p d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn n\u1ea1o v\u00e9t th\u00e0nh s\u00f4ng, ch\u1ec9 d\u00f9ng binh l\u00ednh H\u00e0 Thanh, H\u1ea1 T\u00e1, ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e1o n\u01b0\u1edbc m\u00f9a xu\u00e2n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ch\u00e2u, L\u1ec7nh t\u00e1 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c thi c\u00f4ng.' B\u1ea3n bi\u00ean so\u1ea1n n\u00e0y so v\u1edbi \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi c\u00f3 ch\u1ed7 sai s\u00f3t. <a href=\"#return-footnote-1249-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-17\"> Hu\u00fdnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u1ee5, ch\u1eef '\u0111\u1eb3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b S\u00f9ng nho 4-5 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1249-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-18\"> L\u1ea1i ch\u1ecdn m\u1ed9t hai quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf l\u00e0m quan ki\u1ec3m tra l\u1ea1i, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1249-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1249-19\"> L\u1ea1i ki\u1ec3m tra th\u00eam, ch\u1eef 'ph\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00fac', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1249-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":43,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1249","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1249","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1362,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1249\/revisions\/1362"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1249\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1249"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1249"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}