{"id":125,"date":"2025-07-03T03:02:58","date_gmt":"2025-07-03T03:02:58","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=125"},"modified":"2025-07-03T03:03:00","modified_gmt":"2025-07-03T03:03:00","slug":"quyen-20-nam-thai-binh-hung-quoc-thu-4-ky-mao-979","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-20-nam-thai-binh-hung-quoc-thu-4-ky-mao-979\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 20: N\u0102M TH\u00c1I B\u00ccNH H\u01afNG QU\u1ed0C TH\u1ee8 4 (K\u1ef6 M\u00c3O, 979)","rendered":"QUY\u1ec2N 20: N\u0102M TH\u00c1I B\u00ccNH H\u01afNG QU\u1ed0C TH\u1ee8 4 (K\u1ef6 M\u00c3O, 979)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1ea5y H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft Th\u1ea1ch Hy T\u1ea3i l\u00e0m Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n\n<p>[2] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 v\u00e0 Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Hoa D\u01b0\u01a1ng C\u00e2u Trung Ch\u00e1nh \u0111i s\u1ee9 Cao Ly.<\/p>\n\n<p>[3] Khi v\u1eeba l\u00ean ng\u00f4i, Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9: <i>\"Th\u00e1i Nguy\u00ean, ta nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> \u0110\u1ebfn khi b\u00e0n vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n, Vua tri\u1ec7u Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o B\u00e2n h\u1ecfi: <i>\"Th\u1eddi Chu Th\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 ta, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u th\u00e2n chinh Th\u00e1i Nguy\u00ean, v\u1edbi binh l\u1ef1c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea1i sao v\u1eady? Ch\u1eb3ng l\u1ebd th\u00e0nh tr\u00ec ki\u00ean c\u1ed1, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c sao?\"<\/i><\/p>\n<p>T\u00e0o B\u00e2n \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1eddi Th\u1ebf T\u00f4ng, S\u1eed Si\u00eau thua \u1edf Th\u1ea1ch L\u0129nh Quan, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng kinh s\u1ee3, n\u00ean qu\u00e2n ph\u1ea3i r\u00fat v\u1ec1. Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, binh l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc b\u1ec7nh b\u1ee5ng, n\u00ean \u0111\u00e0nh d\u1eebng l\u1ea1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do th\u00e0nh tr\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng ph\u00e1.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>\"Nay ta xu\u1ea5t qu\u00e2n, khanh ngh\u0129 sao?\"<\/i><\/p>\n<p>T\u00e0o B\u00e2n \u0111\u00e1p: <i>\"Binh gi\u00e1p n\u01b0\u1edbc ta tinh nhu\u1ec7, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng v\u1ec1, n\u1ebfu xu\u1ea5t qu\u00e2n th\u1ea3o ph\u1ea1t, s\u1ebd nh\u01b0 ch\u1ebb tre, h\u00e1 c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Vua quy\u1ebft ch\u00ed.<\/p>\n<p>T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh t\u00e2u: <i>\"Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Th\u1ebf T\u00f4ng kh\u1edfi binh, Th\u00e1i Nguy\u00ean d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7n tr\u1ee3 c\u1ee7a B\u1eafc Nhung, c\u1ed1 th\u1ee7 kh\u00f4ng ra \u0111\u00e1nh, khi\u1ebfn qu\u00e2n ta m\u1ec7t m\u1ecfi ph\u1ea3i r\u00fat v\u1ec1. \u0110\u1ebfn khi Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda nam Nh\u1ea1n M\u00f4n Quan[footnote]Theo 'T\u1ed1ng b\u1ea3n' v\u00e0 'T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu', c\u00f9ng 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'Nam'[\/footnote], \u0111u\u1ed5i h\u1ebft d\u00e2n ch\u00fang v\u1ec1 ph\u00e2n b\u1ed1 \u1edf v\u00f9ng H\u00e0 - L\u1ea1c, tuy s\u00e0o huy\u1ec7t v\u1eabn c\u00f2n, nh\u01b0ng th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u00e3 suy ki\u1ec7t. Chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t \u0111ai, b\u1ecf \u0111i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00e0nh h\u1ecda. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Nay vi\u1ec7c gi\u1ed1ng m\u00e0 th\u1ebf kh\u00e1c. \u0110\u1ecbch y\u1ebfu, ta m\u1ea1nh. Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Ti\u00ean \u0111\u1ebf ph\u00e1 \u0111\u1ecbch, di d\u00e2n v\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c ng\u00e0y nay. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 quy\u1ebft, c\u00e1c khanh kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i n\u1eefa.\"<\/i> Li\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u chia nhau \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e2n nhu c\u00e1c ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea5y Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9 Phan M\u1ef9 l\u00e0m B\u1eafc l\u1ed9 \u0111\u00f4 chi\u00eau th\u1ea3o ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1eb7t ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh m\u1eb7t ph\u00eda nam, Qu\u1ebf Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00e0o H\u00e0n m\u1eb7t ph\u00eda t\u00e2y, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u01b0u Ng\u1ed9 m\u1eb7t ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p>Ng\u1ed9 ph\u1ea3i t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1eb7t ph\u00eda t\u00e2y, nh\u01b0ng m\u1eb7t n\u00e0y tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed1i di\u1ec7n cung th\u00e0nh c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t hi\u1ec3m tr\u1edf. H\u00e0n mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i v\u1ecb tr\u00ed v\u1edbi Ng\u1ed9, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh l\u00e0 Quan s\u00e1t s\u1ee9, th\u1ee9 b\u1eadc ph\u1ea3i d\u01b0\u1edbi Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ng\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, H\u00e0n nh\u1ea5t quy\u1ebft mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i, b\u00e0n lu\u1eadn l\u00e2u kh\u00f4ng xong.<\/p>\n<p>Vua lo c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, b\u00e8n d\u1ee5 H\u00e0n r\u1eb1ng: <i>\"Khanh tr\u00ed d\u0169ng v\u00f4 song, m\u1eb7t ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i khanh th\u00ec kh\u00f4ng ai \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i.\"<\/i> H\u00e0n m\u1edbi v\u00e2ng l\u1ec7nh.<\/p>\n\n<p>[5] B\u00e1t t\u00e1c s\u1ee9 H\u00e1c Th\u1ee7 Tu\u1ea5n sung l\u00e0m T\u00e2y di\u1ec7n h\u00e0o tr\u1ea1i \u0111\u00f4 gi\u00e1m, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu M\u1ec5 T\u00edn, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn sung l\u00e0m H\u00e0nh dinh m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n, Ph\u00e1n t\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ef1 Thu\u1eadn Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Hu\u1ef3nh gi\u00e1m qu\u00e2n.<\/p>\n<p>T\u00edn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi U Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ph\u00e1t qu\u00e2n tr\u1eef t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u H\u00ecnh, B\u1ed1i, Minh, Tr\u1ea1ch \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tr\u01b0\u01a1ng Nhu\u1eadn Chi ch\u01b0\u1edfng l\u00fd vi\u1ec7c xu\u1ea5t n\u1ea1p.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ec7nh V\u00e2n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean Th\u1ea1ch L\u0129nh quan \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Nh\u00e2n L\u00e3ng, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u T\u1ef1 \u0111i xem x\u00e9t h\u00e0o tr\u1ea1i b\u1ed1n m\u1eb7t th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, duy\u1ec7t qua c\u00e1c kh\u00ed gi\u1edbi c\u00f4ng th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, l\u1ea5y Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i thi\u00eam th\u1ef1 vi\u1ec7n s\u1ef1, l\u1ea1i ban cho m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0. Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Hi T\u1ea3i.<\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n v\u1edbi Phan M\u1ef9 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, Vua th\u00e2n truy\u1ec1n ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i sai \u0111i.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 L\u01b0u S\u01b0\u1edfng c\u00f9ng Ho\u00e0i H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Th\u00edch, V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tr\u1ea7n H\u1ed3ng Ti\u1ebfn \u0111\u1ec1u d\u1ef1, S\u01b0\u1edfng b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"Uy linh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn t\u1eadn xa, ch\u00faa t\u1ec3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfm v\u1ecb ng\u00e0y nay \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111\u00e2y. S\u1edbm chi\u1ec1u b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, th\u1ea7n xin c\u1ea7m g\u1eady, l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng h\u00e0ng.\"<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi l\u1edbn, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu, S\u01b0\u1edfng hay n\u00f3i \u0111\u00f9a nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[9] \u0110inh D\u1eadu, sai H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ea7u Tr\u1eafc c\u00f9ng Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng ph\u00e2n qu\u1ea3n vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn hai l\u1ed9 \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y c\u1ee7a Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[10] Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu l\u1ec7nh ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ec1, Nh\u1eef, Th\u00e1i, v.v. v\u1ec1 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[11] Qu\u00fd M\u00e3o, kh\u00ed c\u1ee5 \u0111o thi\u00ean v\u0103n m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh, do h\u1ecdc sinh Ty Thi\u00ean gi\u00e1m ng\u01b0\u1eddi Ba Trung l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Hu\u1ea5n ch\u1ebf t\u1ea1o. \u0110\u1eb7t \u1edf l\u1ea7u chu\u00f4ng tr\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111i\u1ec7n V\u0103n Minh, phong T\u01b0 Hu\u1ea5n l\u00e0m H\u1ed3n nghi th\u1eeba. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec1u do ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n, c\u00f2n kh\u00ed c\u1ee5 m\u1edbi n\u00e0y v\u1eadn h\u00e0nh t\u1ef1 nhi\u00ean, r\u1ea5t tinh x\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[12] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e0o, \u0110\u01a1n, Ho\u1ea1t, Duy, T\u00e2n, Truy, Thanh, V\u1eadn, \u0110\u1ed3ng, Di\u1ec7u, Hoa v\u00e0 ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh thu\u1ed9c H\u00e0 Nam v\u1ec1 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, sai T\u1ea3 \u0110\u1ed3n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1c l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m n\u1ed9i ngo\u1ea1i kinh th\u00e0nh, v\u00ec xa gi\u00e1 s\u1eafp xu\u1ea5t chinh ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[14] Chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 20 v\u1ea1n cho \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n h\u00ecnh b\u1ed9 T\u01b0 m\u00f4n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Giang Tr\u1ef1c M\u1ed9c v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd ch\u00e1nh L\u1ed9 Th\u1eeba T\u1ef1 v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng x\u1eed \u00e1n si\u00eang n\u0103ng.<\/p>\n\n<p>[15] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1ea1m \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Ch\u00e2u trong th\u00e1ng n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[16] Gi\u00e1p D\u1ea7n, phong Ho\u00e0ng t\u1eed \u0110\u1ee9c Cung l\u00e0m Qu\u00fd Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u00f4ng l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9.<\/p>\n\n<p>[17] T\u1eeb b\u1ed9 lang trung L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft Cao K\u1ebf Th\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3. Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa chuy\u00ean qu\u1ea3n kho T\u1ea3 T\u00e0ng c\u1ee7a h\u00e0nh t\u1ea1i. K\u1ebf Th\u00e2n sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 ph\u00e1n quan.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Th\u1ea9m Lu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c ph\u1ee7 Khai Phong, Tuy\u00ean huy b\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Thi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Khu m\u1eadt th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u1ea7n T\u00f2ng T\u00edn l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>Vua \u0111\u1ecbnh giao cho T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 qu\u1ea3n vi\u1ec7c l\u01b0u th\u1ee7, nh\u01b0ng ph\u00e1n quan ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 L\u00e3 \u0110oan khuy\u00ean \u0110\u00ecnh M\u1ef9: <i>\"Ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng d\u00e3i n\u1eafng d\u1ea7m m\u01b0a \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t. V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn, \u0111\u00e1ng l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 gi\u00e1, n\u1ebfu qu\u1ea3n vi\u1ec7c l\u01b0u th\u1ee7 th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ebd.\"<\/i> \u0110\u00ecnh M\u1ef9 nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin \u0111i theo.<\/p>\n\n<p>[19] Qu\u00fd H\u1ee3i, ban t\u1eb7ng ng\u1ef1a y\u00ean, qu\u1ea7n \u00e1o, d\u00e2y l\u01b0ng b\u1eb1ng v\u00e0ng ng\u1ecdc cho c\u00e1c v\u1ecb c\u1eadn th\u1ea7n h\u1ed9 gi\u00e1, t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, xa gi\u00e1 kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb kinh s\u01b0.<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Thi\u1ec1n ch\u00e2u. Khi \u0111ang qua s\u00f4ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m th\u1ebb b\u00e0i, m\u1eb7c \u00e1o xanh, xin g\u1eb7p xa gi\u00e1. Ti\u1ec1n qu\u00e2n xua \u0111u\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng lui, v\u1eabn g\u00e0o th\u00e9t b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 x\u01b0ng c\u00f3 vi\u1ec7c quan quan tr\u1ecdng mu\u1ed1n t\u00e2u. Vua sai l\u1ea5y xem, th\u00ec ra l\u00e0 ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf L\u00e2m H\u00e0 l\u00e0 T\u1ed1ng Ti\u1ec7p. Vua r\u1ea5t vui, li\u1ec1n cho l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u2018Ung d\u1eefu nh\u00e0n b\u00ecnh\u2019 ch\u00e9p: Vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1ed1ng Ti\u1ec7p, \u0111\u00fang l\u00e0 l\u1ea5y t\u00ean h\u1ecd \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c. Nh\u01b0ng \u2018\u0110\u00e0m uy\u1ec3n\u2019 l\u1ea1i ch\u00e9p: Nh\u1eefng n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, qu\u00e2n B\u1eafc x\u00e2m l\u1ea5n bi\u00ean gi\u1edbi, Th\u00e1i T\u00f4ng b\u00e8n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7. Khi \u0111ang qua s\u00f4ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m th\u1ebb b\u00e0i, m\u1eb7c \u00e1o xanh, xin g\u1eb7p xa gi\u00e1. Ti\u1ec1n qu\u00e2n xua \u0111u\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y v\u1eabn g\u00e0o th\u00e9t b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 x\u01b0ng c\u00f3 vi\u1ec7c quan quan tr\u1ecdng mu\u1ed1n t\u00e2u. Th\u00e1i T\u00f4ng sai l\u1ea5y xem, th\u00ec ra l\u00e0 ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf L\u00e2m h\u00e0 l\u00e0 T\u1ed1ng Ti\u1ec7p. Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1ea5t vui, li\u1ec1n cho l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba. \u2018T\u1ea3i chi s\u1ef1 th\u1ef1c\u2019 l\u1ea1i ch\u00e9p: Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean. C\u00f3 th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba l\u00e0 T\u1ed1ng Ti\u1ec7p, ph\u1ee5 tr\u00e1ch xu\u1ea5t n\u1ea1p qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i n\u01a1i h\u00e0nh qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn b\u00e1i y\u1ebft b\u00ean tr\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng. Th\u00e1i T\u00f4ng th\u1ea5y t\u00ean \u00f4ng ta, m\u1eebng r\u1ee1 n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n ta c\u00f3 \u0111i\u1ec1m th\u1eafng ch\u1eafc ch\u1eafn.\"<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Hai s\u00e1ch ch\u00e9p kh\u00e1c nhau, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang.)<\/i><\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n. Sai H\u00e0nh t\u1ea1i chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn m\u1eb7t B\u1eafc. C\u1eed Qu\u00e2n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00e2m Minh l\u00e0 Gi\u1ea3i Huy, Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c s\u1ee9 Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n \u0111\u00e1nh Long ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u1ea3i Huy ch\u00e9p l\u00e0 Th\u1ea1ch Ng\u1ea1n U\u00e2n. X\u00e9t th\u1ea5y Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, n\u00ean truy\u1ec7n c\u1ee7a Huy c\u00f3 l\u1ed7i. Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng ba, l\u1ea1i sai Do\u00e3n Hu\u00e2n \u0111\u00e1nh Long ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Minh ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn t\u1eeb Th\u1ea1ch L\u0129nh quan \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf H\u00ecnh ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[27] Cho \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00e0o Quang Th\u1ef1c tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c qu\u00e2n \u1edf Uy Th\u1eafng qu\u00e2n, sai \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng. Quang Th\u1ef1c v\u00e0o t\u00e2u: <i>\"Xin c\u1ea7m m\u1ed9t to\u00e1n qu\u00e2n, d\u0169ng m\u00e3nh \u0111i \u0111\u1ea7u.\"<\/i> Vua b\u1ea3o: <i>\"Vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o quan tr\u1ecdng, c\u0169ng l\u00e0 g\u00f3p s\u1ee9c v\u1eady.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ea5y L\u1ed9 ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9 l\u00e0m Tri Uy Th\u1eafng qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch 'Th\u1ef1c L\u1ee5c' ghi ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd: Sai Uy Th\u1eafng qu\u00e2n s\u1ee9 M\u1ec5 V\u0103n Du\u1ec7 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean, thu\u1ed9c quy\u1ec1n T\u00e0o H\u00e0n, l\u1ea5y L\u1ed9 ch\u00e2u binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9 l\u00e0m Tri Uy Th\u1eafng qu\u00e2n. C\u00f2n 'T\u00e0o Quang Th\u1ef1c B\u1ea3n truy\u1ec1n' l\u1ea1i n\u00f3i xa gi\u00e1 \u0111\u00e1nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ea5y Quang Th\u1ef1c l\u00e0m Tri Uy Th\u1eafng qu\u00e2n, kh\u00e1c v\u1edbi 'Th\u1ef1c L\u1ee5c'. Tuy nhi\u00ean, M\u1ec5 V\u0103n Du\u1ec7 v\u00e0 Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ghi, n\u00ean l\u1ea5y vi\u1ec7c c\u1ee7a Quang Th\u1ef1c ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y, ho\u1eb7c v\u00ec Quang Th\u1ef1c t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00ean \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho Kh\u00e2m T\u1ed9, c\u1ea7n x\u00e9t th\u00eam. )<\/i><\/p>\n\n<p>[29] Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Gia Lu\u1eadt Du\u1ec7 Th\u00edch Mai L\u00fd d\u00e2ng th\u01b0 h\u1ecfi th\u0103m. Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp \u1edf huy\u1ec7n L\u00e2m Th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[30] Th\u00e1ng 3 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn m\u00f9ng 1, Vua d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Tr\u1ea5n ch\u00e2u. Sai D\u0129nh ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Do\u00e3n Hu\u00e2n \u0111\u00e1nh Long ch\u00e2u. Long ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00e2u c\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc H\u00e1n d\u1ef1a hi\u1ec3m x\u00e2y th\u00e0nh ch\u1ed1ng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 chia qu\u00e2n v\u00e2y th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 2 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 sai Gi\u1ea3i Huy, Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n \u0111\u00e1nh Long ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai Tr\u1ea5n ch\u00e2u m\u00e3 b\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m kh\u00e1ch t\u1ec9nh ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ec1 Di\u00ean S\u00e2m, l\u1ea1c uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ea7u M\u1ef9 chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh huy\u1ec7n M\u1ea1nh.<\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, quan Th\u1ea1ch L\u0129nh b\u00e1o d\u00e2n tr\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng Kh\u00fac 338 ng\u01b0\u1eddi xin quy thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[33] D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, Ph\u1ea7n ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Kh\u00e2m T\u1ed9 gi\u1eef qu\u00e2n \u0111\u1ed3n Th\u1ea1ch L\u0129nh quan, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn. Gi\u1eb7c b\u1ea5t ng\u1edd \u0111\u1ebfn, Kh\u00e2m T\u1ed9 \u0111\u00f3ng c\u1eeda c\u1ed1 th\u1ee7, gi\u1eb7c r\u00fat c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i; l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 ch\u1edd gi\u00e1 cao h\u00f2ng ki\u1ebfm l\u1ee3i, b\u1ecb thu\u1ed9c h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tra x\u00e9t, Kh\u00e2m T\u1ed9 nh\u1eadn t\u1ed9i, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m M\u1ee5c ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, sai Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n H\u1ed7 Hoa c\u00f9ng 12 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u An, Ph\u1ee5c, \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, Th\u01b0\u01a1ng, Ph\u01b0\u1eddng, T\u1eeb, T\u00fac, Duy\u1ec5n, H\u1ea3i, M\u1eadt, Th\u00e1i[footnote]Th\u00e1i nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote]\u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Hoa, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[35] Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn b\u00e1o ph\u00e1 tr\u1ea1i T\u00e2y Long M\u00f4n c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, d\u00e2ng t\u00f9 binh \u0111\u1ebfn n\u01a1i Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, sai l\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 H\u1ea7u K\u1ebf Long \u0111\u00e1nh ch\u00e2u S\u1ea5m, c\u00e1c m\u00f4n chi h\u1ea7u V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u00e1nh Ph\u1ea7n ch\u00e2u. Tu\u00e2n l\u00e0 em c\u1ee7a S\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(H\u1ea7u K\u1ebf Long, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho Th\u1ee9 s\u1eed Truy Ch\u00e2u, Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd t\u1ea5n c\u00f4ng T\u1ea5m Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[38] C\u00f9ng ng\u00e0y, thi\u1ebft y\u1ebfn c\u00e1c quan t\u00f2ng s\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129.<\/p>\n\n<p>[39] Sai L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[40] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ec7nh cho Tri ph\u1ee7 Ch\u00e2u, Nh\u00e0n c\u1ee9u s\u1ee9 l\u00e0 Chi\u1ebft Ng\u1ef1 Khanh v\u00e0 Gi\u00e1m qu\u00e2n Cung ph\u1ee5ng quan, T\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng do\u00e3n l\u00e0 Do\u00e3n Hi\u1ebfn chia qu\u00e2n t\u1ea5n c\u00f4ng Lam Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[41] Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an m\u1ea5y v\u1ea1n k\u1ecb binh x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 ch\u00fang \u1edf ph\u00eda nam Th\u1ea1ch L\u0129nh Quan. Do \u0111\u00f3, vi\u1ec7n binh c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t. B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 l\u1ea1i sai s\u1ee9 b\u00ed m\u1eadt mang th\u01b0 s\u00e1p ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an c\u00e1o c\u1ea5p. Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0a th\u01b0 \u0111\u00f3 ra tr\u01b0\u1edbc th\u00e0nh, kh\u00ed th\u1ebf trong th\u00e0nh b\u1eaft \u0111\u1ea7u suy s\u1ee5p.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, T\u1ea3 Phi long s\u1ee9 l\u00e0 S\u1eed Nghi\u1ec7p \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u1ee8ng D\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n, ch\u00e9m v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u01b0a m\u1ed9t tr\u0103m t\u00f9 binh \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111\u01b0a n\u0103m qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng t\u1eeb ti\u1ec1n tuy\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean v\u00e0o qu\u00e2n Quy Minh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban ba ng\u00e0n ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng S\u00e2n v\u00e0 Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1 s\u1ee9 l\u00e0 L\u01b0u V\u0103n D\u1ee5 d\u1eabn qu\u00e2n chia nhau gi\u1eef Th\u1ea1ch L\u0129nh Quan.<\/p>\n\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, H\u00e0 \u0110\u00f4ng th\u00e0nh T\u00e2y di\u1ec7n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u00e0 L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, thay L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf T\u1ea5m Ch\u00e2u ch\u1eadm tr\u1ec5, chi\u1ebfu l\u1ec7nh h\u1eb7c t\u1ed9i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, giao cho B\u1ea3o Hu\u00e2n ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0110\u1ecbnh Nam l\u01b0u h\u1eadu l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng, sai b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed Ng\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Quang Vi\u1ec5n v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed Tuy Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Quang Hi\u1ebfn d\u1eabn qu\u00e2n H\u1ed3 H\u00e1n d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u1eadp tr\u1ea1i, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng x\u00e2m l\u1ea5n \u0111\u1ecba ph\u1eadn \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec3 th\u1ecb uy qu\u00e2n l\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[47] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u ph\u00e1t binh h\u1ed9 t\u1ed1ng th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a Tr\u1ea7n H\u1ed3ng Ti\u1ebfn v\u1ec1 kinh, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua ph\u1ea3i cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho T\u1ea3 B\u1ed5 khuy\u1ebft l\u00e0 Nh\u1ea1c Xung truy\u1ec1n l\u1ec7nh \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u c\u1ea5p d\u1ed3n c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Qu\u00e2n B\u1eafc H\u00e1n b\u00ed m\u1eadt xu\u1ea5t k\u00edch ch\u1ea1m tr\u00e1n qu\u00e2n tri\u1ec1u, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00e0 M\u1ec5 T\u00edn \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, gi\u1ebft Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Kh\u1ed5ng H\u1ea1c l\u00e0 B\u00f9i Ch\u00ednh, d\u00e2ng th\u1ee7 c\u1ea5p l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c B\u00f9i Ch\u00ednh, trong 'B\u1ea3n k\u1ef7' v\u00e0 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng ba tr\u01b0\u1edbc khi Vua ch\u01b0a \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, n\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[49] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, h\u00f4m nay l\u00e0 ng\u00e0y \u0111\u1ea7u th\u00e1ng, Chi\u1ebft Ng\u1ef1 Khanh v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e1nh Lam Ch\u00e2u, di\u1ec7t h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n B\u1eafc H\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[50] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n nhu t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 Nam, V\u1eadn, T\u1ebf, B\u00e1c, L\u1ec7, Tr\u1ea1ch, L\u1ed9, Ho\u00e0i, Nh\u1eef, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Qu\u1eafc \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, T\u1ec1 Di\u00ean S\u00e2m v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n M\u1ea1nh \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[52] Chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 Trung, T\u1ea5n, Ch\u01b0\u01a1ng, T\u1eeb, Hi\u1ec7p, Gi\u1ea3i, T\u1ec1, \u0110\u1ee9c, T\u00e0o, \u0110\u01a1n, Truy, V\u1ec7 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Chi\u1ebft Ng\u1ef1 Khanh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam, gi\u1ebft h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng Qu\u00e2n s\u1ee9 Chi\u1ebft L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, phong Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 thi\u00eam th\u1ee5 vi\u1ec7n s\u1ef1, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[55] Kh\u1ea3o c\u00f4ng lang trung Ph\u1ea1m M\u00e2n d\u00e2ng th\u01b0, xin theo \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c Tam ty h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xa gi\u00e1 t\u1eeb Tr\u1ea5n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean. Sai \u0110\u1ecbnh V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u1ea1nh Nguy\u00ean K\u1ef7 l\u00e0m Tr\u1ea5n Ch\u00e2u tr\u00fa b\u1ea1c binh m\u00e3 \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, d\u1eebng l\u1ea1i t\u1ea1i Thi\u00ean Uy qu\u00e2n, l\u00e0m th\u01a1 <i>\"T\u1ea3o h\u00e0nh\"<\/i>, b\u1ea3o c\u00e1c quan theo h\u1ea7u h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, Gi\u1ea3i Huy \u0111\u00e1nh Long Ch\u00e2u, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan Vi\u00ean K\u1ebf Trung v\u00e0 V\u0169 k\u1ecb qu\u00e2n hi\u1ec7u H\u1ee9a Qu\u00e2n tr\u00e8o l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh. Qu\u00e2n b\u1ecb t\u00e1m v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, gi\u1ebft h\u01a1n ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, b\u1eaft s\u1ed1ng Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 L\u00fd Tu\u00e2n c\u00f9ng s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>K\u1ebf Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ea3o v\u1ec7 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf B\u1ea1ch B\u00edch quan, ch\u00e2u Hi\u1ec7p, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay v\u00e0o \u0111\u1ea5t B\u1eafc H\u00e1n, ph\u00e1 ba tr\u1ea1i, b\u1eaft hai t\u01b0\u1edbng ng\u1ee5y, thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1o gi\u00e1p, ng\u1ef1a y\u00ean, tr\u00e2u b\u00f2 v\u00e0 t\u00f9 binh h\u00e0ng v\u1ea1n. Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n g\u1ea7n \u0111\u00f3 nghe tin, s\u1ee3 b\u1ecb tr\u00e1ch t\u1ed9i v\u00f4 c\u00f4ng, b\u00e8n b\u00e1o t\u00ecnh th\u1ef1c, K\u1ebf Trung chia \u0111\u1ec1u chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m, cho h\u1ecd d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u. K\u1ebf Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, d\u1eebng l\u1ea1i t\u1ea1i Tr\u1eafc Kh\u1ea9u \u0111\u1ed1n, l\u00e0m th\u01a1 <i>\"V\u0103n ti\u1ec7p t\u1ea5u\"<\/i> v\u00e0 <i>\"B\u00ecnh Long Ch\u00e2u\"<\/i>.<\/p>\n\n<p>[60] Nghi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea1n H\u1eefu x\u1eed t\u1eed Qu\u00e2n hi\u1ec7u Qu\u00e1ch U\u00e2n. Sai tra x\u00e9t, V\u1ea1n H\u1eefu th\u00fa nh\u1eadn. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua \u0111ang s\u1ee7ng \u00e1i v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn h\u1ea1 chi\u1ebfu tha t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[61] C\u00f9ng ng\u00e0y, Chi\u1ebft Ng\u1ef1 Khanh l\u1ea1i ph\u00e1 Lan Ch\u00e2u, gi\u1ebft Hi\u1ebfn Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Ho\u1eafc D\u1ef1c, <i>(Theo T\u1ed1ng s\u1eed, B\u1ea3n k\u1ef7 ghi l\u00e0 Qu\u00e1ch D\u1ef1c)<\/i>, b\u1eaft s\u1ed1ng Qu\u1ef3 Ch\u00e2u ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u00e3 Di\u00ean Trung c\u00f9ng b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng Ph\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[63] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111i xem x\u00e9t tr\u1ea1i l\u0169y v\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1ed1n m\u1eb7t th\u00e0nh, ban l\u1eddi an \u1ee7i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng. D\u00f9ng th\u01b0 tay d\u1ee5 B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 K\u1ebf Nguy\u00ean, truy\u1ec1n chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, k\u1ebb gi\u1eef th\u00e0nh kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u00eam ch\u01b0a t\u00e0n, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng th\u00e0nh. Hi\u1ec7u \u00fay qu\u00e2n Thi\u00ean V\u0169 l\u00e0 Kinh T\u1ef1 d\u1eabn qu\u00e2n l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, ch\u00e9m ch\u1ebft nhi\u1ec1u gi\u1eb7c, ch\u00e2n b\u1ecb hai m\u0169i t\u00ean xuy\u00ean qua, tay b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, g\u00e3y hai r\u0103ng. Vua th\u1ea5y v\u1eady, li\u1ec1n h\u1ea1 l\u1ec7nh tri\u1ec7u xu\u1ed1ng, ban cho \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 \u0111ai b\u1ea1c. T\u1ef1 l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Khi\u00eam Nho.<\/p>\n\n<p>[65] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua tuy\u1ec3n h\u00e0ng tr\u0103m d\u0169ng s\u0129 t\u1eeb c\u00e1c qu\u00e2n, d\u1ea1y m\u00faa ki\u1ebfm, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e9m ki\u1ebfm l\u00ean kh\u00f4ng trung, nh\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n l\u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi xem kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng kinh h\u00e3i. Nh\u00e2n d\u1ecbp Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, Vua ban y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, b\u00e8n cho c\u00e1c ki\u1ebfm s\u0129 bi\u1ec3u di\u1ec5n, h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u1edfi tr\u1ea7n g\u00e0o th\u00e9t, vung ki\u1ebfm ti\u1ebfn v\u00e0o, nh\u1ea3y nh\u00f3t \u0111\u00f3n ki\u1ebfm, kh\u00e9o l\u00e9o h\u1ebft m\u1ef1c, s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u00ecn th\u1eb3ng. \u0110\u1ebfn khi tu\u1ea7n th\u00e0nh, Vua b\u1eaft c\u00e1c ki\u1ebfm s\u0129 \u0111i \u0111\u1ea7u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi thi th\u1ed1 t\u00e0i ngh\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc H\u00e1n tr\u00ean th\u00e0nh nh\u00ecn th\u1ea5y, \u0111\u1ec1u s\u1ee3 v\u1ee1 m\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[66] M\u1ed7i l\u1ea7n Vua \u0111\u00edch th\u00e2n m\u1eb7c gi\u00e1p, x\u00f4ng pha t\u00ean \u0111\u00e1, ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129, t\u1ea3 h\u1eefu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi can, Vua n\u00f3i: <i>\"T\u01b0\u1edbng s\u0129 tranh nhau li\u1ec1u m\u1ea1ng n\u01a1i m\u0169i t\u00ean, Tr\u1eabm h\u00e1 n\u1ee1 ng\u1ed3i nh\u00ecn?\"<\/i> Qu\u00e2n s\u0129 nghe th\u1ebf, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u tr\u0103m l\u1ea7n d\u0169ng c\u1ea3m, li\u1ec1u ch\u1ebft x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>H\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n cung th\u1ee7, d\u00e0n tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc xa gi\u00e1, gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn t\u1edbi, t\u00ean b\u1eafn l\u00ean th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean d\u00e0y nh\u01b0 l\u00f4ng nh\u00edm. M\u1ed7i l\u1ea7n Vua ban t\u00ean cho c\u00e1c qu\u00e2n h\u00e0ng tri\u1ec7u chi\u1ebfc, ch\u1ec9 ch\u1ed1c l\u00e1t l\u00e0 h\u1ebft s\u1ea1ch. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9 binh, nghe n\u00f3i B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 trong th\u00e0nh mua t\u00ean b\u1eafn l\u00ean, m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed5i m\u1ed9t chi\u1ebfc, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m v\u1ea1n chi\u1ebfc, gom l\u1ea1i c\u1ea5t gi\u1eef. Vua c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng m\u0169i t\u00ean \u1ea5y l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho ta!\"<\/i> \u0110\u1ebfn khi th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u1ec1u thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[67] \u0110i\u1ec1n Kh\u00e2m T\u1ed9 \u1edf \u1ea3i Th\u1ea1ch L\u0129nh, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c gian l\u1ee3i b\u1ea5t ph\u00e1p, Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m, th\u01b0\u1eddng b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 b\u1ea5t b\u00ecnh, Kh\u00e2m T\u1ed9 v\u00ec th\u1ebf o\u00e1n h\u1eadn. Ti\u1ebfn l\u00e0 v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, chi\u1ebfn c\u00f4ng hi\u1ec3n h\u00e1ch, Kh\u00e2m T\u1ed9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e3 ng\u1ea1o m\u1ea1n x\u00fac ph\u1ea1m, Ti\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu n\u1ed5i, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, b\u00e8n th\u1eaft c\u1ed5 t\u1ef1 v\u1eabn. Kh\u00e2m T\u1ed9 b\u00e1o r\u1eb1ng Ti\u1ebfn \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t tr\u00fang phong huy\u1ec5n. Vua th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc m\u00e3i, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t truy t\u1eb7ng Ti\u1ebfn l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 An Qu\u1ed1c. C\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft chuy\u1ec7n nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i. Vua sai K\u00fd Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Ng\u01b0u T\u01b0 Ti\u1ebfn l\u00e0m B\u1ed9 Th\u1ef1 \u1ea3i Th\u1ea1ch L\u0129nh.<\/p>\n<p>T\u01b0 Ti\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u00f4 C\u1ef1c, c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh, t\u1eebng d\u00f9ng c\u00e2y cung c\u1ee9ng treo v\u00e0o tai[footnote]t\u1eebng d\u00f9ng c\u00e2y cung c\u1ee9ng treo v\u00e0o tai, ch\u1eef 'quai' nguy\u00ean l\u00e0 'huy\u1ec1n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu vi\u1ebft l\u00e0 'huy\u1ec1n'. Ch\u1eef 'huy\u1ec1n' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 273, truy\u1ec7n Ng\u01b0u T\u01b0 Ti\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]\uff0ck\u00e9o c\u0103ng h\u1ebft s\u1ee9c, l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng d\u1ef1a v\u00e0o t\u01b0\u1eddng, hai l\u1ef1c s\u0129 n\u1eafm ng\u1ef1c k\u00e9o m\u00e0 kh\u00f4ng lay chuy\u1ec3n, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m c\u00e1c \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn Li\u00ean Th\u00e0nh, xem x\u00e9t c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m c\u00f4ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh d\u1eabn qu\u00e2n x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, t\u00ean b\u1eafn tr\u00fang \u0111\u1ea7u, l\u1ea1i tr\u00fang ng\u00f3n tay gi\u1eefa, th\u01b0\u01a1ng t\u00edch n\u1eb7ng, v\u1eabn g\u1eafng s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u[footnote]v\u1eabn g\u1eafng s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ch\u1eef 'chi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 260, truy\u1ec7n L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ed1 g\u1eafng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u'.[\/footnote]. Vua v\u1ed9i tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec7n, xem v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, b\u00f4i thu\u1ed1c t\u1ed1t. Vua \u0111\u1ecbnh th\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng \u1ed1c \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 qu\u00e2n s\u0129, H\u00e1n Qu\u1ef3nh kh\u00f3c n\u00f3i: <i>\"T\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 th\u00e0nh l\u1ebb, nguy nh\u01b0 tr\u1ee9ng ch\u1ed3ng, ch\u01b0 t\u01b0\u1edbng ra s\u1ee9c, qu\u00e2n s\u0129 li\u1ec1u m\u1ea1ng, t\u00ean \u0111\u00e1 r\u01a1i v\u00e0o \u0111\u1ed9ng \u1ed1c nh\u01b0 m\u01b0a, B\u1ec7 H\u1ea1 sao l\u1ea1i \u0111em th\u00e2n ph\u1eadn v\u1ea1n th\u1eeba m\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u01a1i nguy hi\u1ec3m? N\u1ebfu B\u1ec7 H\u1ea1 kh\u00f4ng nghe, th\u1ea7n xin xin ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Vua b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn l\u1ea7u T\u00e2y Li\u00ean Th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[71] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o m\u00f9ng 1, Vua \u0111\u1ebfn g\u00f3c t\u00e2y nam th\u00e0nh, \u0111\u00eam \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng. S\u00e1ng s\u1edbm, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng M\u00e3. Tuy\u00ean Huy S\u1ee9 B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 Ph\u1ea1m Si\u00eau \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, qu\u00e2n c\u00f4ng th\u00e0nh nghi ng\u1edd Si\u00eau ra \u0111\u00e1nh, b\u1eaft d\u00e2ng l\u00ean, ch\u00e9m d\u01b0\u1edbi c\u1edd. Sau \u0111\u00f3, B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 gi\u1ebft h\u1ebft v\u1ee3 con Si\u00eau, ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u n\u00e9m ra ngo\u00e0i th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua \u0111\u1ebfn g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc c\u1ee7a th\u00e0nh, Qu\u00e1ch V\u1ea1n Si\u00eau, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n B\u1eafc H\u00e1n, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u1ea1n Si\u00eau \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, trong 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ghi l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, nay theo 'B\u1ea3n k\u1ef7'.)<\/i><\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam th\u00e0nh. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng: <i>\"Ng\u00e0y mai l\u00e0 T\u1ebft \u0110oan Ng\u1ecd, ch\u00fang ta s\u1ebd d\u00f9ng b\u1eefa trong th\u00e0nh.\"<\/i> Li\u1ec1n t\u1ef1 tay vi\u1ebft chi\u1ebfu ban cho B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7. \u0110\u00eam, khi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 m\u1ed9t kh\u1eafc, tr\u00ean th\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u00e1m m\u00e2y tr\u1eafng x\u00e1m h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Theo 'C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed': Th\u00e1i t\u00f4ng ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng Ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u00e0nh. Ng\u00e0y m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 5, g\u00f3c \u0111\u00f4ng nam th\u00e0nh b\u1ecb v\u1ee1, n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh, L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e1c \u0111\u1ea5t l\u1ea5p l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' v\u00e0 'Ch\u00ednh s\u1eed' \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u00e0nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[74] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng. Qu\u00e2n s\u0129 ph\u1eabn n\u1ed9, tranh nhau leo l\u00ean th\u00e0nh, kh\u00f4ng ng\u0103n n\u1ed5i. Vua s\u1ee3 th\u00e0nh b\u1ecb t\u00e0n s\u00e1t, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n l\u00f9i l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e0nh v\u1eabn mu\u1ed1n c\u1ed1 th\u1ee7, M\u00e3 Ho\u1ea1n, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 \u0111\u00e3 ngh\u1ec9 h\u01b0u, v\u00ec b\u1ec7nh n\u1eb1m t\u1ea1i nh\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c khi\u00eang v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7, kh\u00f3c l\u00f3c khuy\u00ean gi\u1ea3i v\u1ec1 v\u1eadn m\u1ec7nh h\u01b0ng vong, B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 b\u00e8n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u0110\u00eam, khi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 m\u01b0\u1eddi kh\u1eafc, sai Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 L\u00fd Hu\u00e2n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin h\u00e0ng. Vua vui m\u1eebng, l\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u1ebft V\u0103n B\u1ea3o mang chi\u1ebfu v\u00e0o th\u00e0nh \u0111\u1ec3 an \u1ee7i[footnote]Vi\u1ec7c l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u1ebft V\u0103n B\u1ea3o mang chi\u1ebfu v\u00e0o th\u00e0nh an \u1ee7i, n\u0103m ch\u1eef 'Ti\u1ebft V\u0103n B\u1ea3o mang chi\u1ebfu' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, nay d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' binh th\u1ea5t chi th\u1ea5t, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2 b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/p>\n<p>\u0110\u00eam ch\u01b0a t\u00e0n, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i tr\u00ean \u0111\u00e0i th\u00e0nh, ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, g\u1ea7n s\u00e1ng, L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean d\u1eabn c\u00e1c quan thu\u1ed9c m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng \u0111\u1ed9i m\u0169 sa \u0111\u1ee9ng ch\u1ecbu t\u1ed9i d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e0i. Chi\u1ebfu tha t\u1ed9i, g\u1ecdi l\u00ean \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 an \u1ee7i.<\/p>\n<p>K\u1ebf Nguy\u00ean c\u00fai \u0111\u1ea7u n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb khi nghe tin Vua th\u00e2n chinh, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, khi\u1ebfn xa gi\u00e1 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 ph\u01a1i m\u00ecnh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn, sao d\u00e1m d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh tr\u01a1 tr\u1ecdi \u0111\u1ec3 kh\u00e1ng c\u1ef1, ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eefng t\u00ean t\u1eed t\u00f9 s\u1ee3 ch\u1ebft b\u1eaft \u00e9p th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua ra l\u1ec7nh b\u1eaft nh\u1eefng k\u1ebb t\u1eed t\u00f9 \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. Quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Ho\u00e0i H\u1ea3i qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec1n Th\u1ee5c: <i>\"Khanh c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 quy thu\u1eadn v\u1edbi ta, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed5 m\u00e1u, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[76] B\u1eafc H\u00e1n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c 10 ch\u00e2u, 1 qu\u00e2n, 41 huy\u1ec7n, 35.220 h\u1ed9, 3 v\u1ea1n binh.<\/p>\n<p><i>('Qu\u1ed1c s\u1eed' ch\u00e9p: M\u1ea5y tr\u0103m t\u00ean l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169, ch\u1ecdn nh\u1eefng k\u1ebb g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t ch\u00e9m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u chia v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi 'C\u1eedu Qu\u1ed1c Ch\u00ed' v\u00e0 'Th\u1ef1c L\u1ee5c', nay kh\u00f4ng theo. 'Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n Truy\u1ec7n' l\u1ea1i ch\u00e9p: Em c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 K\u1ebf V\u0103n chi\u1ebfm gi\u1eef \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, d\u1ef1a v\u00e0o Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, Th\u1ee7 V\u0103n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p y\u00ean. Xem 'C\u1eedu Qu\u1ed1c Ch\u00ed' th\u00ec K\u1ebf V\u0103n \u0111\u00e3 ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ghi ch\u00e9p t\u1eeb m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Th\u1ee7 V\u0103n, 'Qu\u1ed1c S\u1eed' theo \u0111\u00f3, nay c\u0169ng kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[77] L\u1ec7nh cho L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, tha t\u1ed9i trong khu v\u1ef1c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng t\u1ed9i th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha h\u1ebft. C\u00e1c ch\u1ee9c quan do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1ea3 l\u1eadp \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, \u0111\u1ec1u cho gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169. Thu\u1ebf hai k\u1ef3 c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u00f3ng trong hai n\u0103m, nh\u1eefng n\u01a1i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c, mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u1ed9t n\u0103m. C\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf thu\u1ebf d\u1ecbch c\u00f2n n\u1ee3 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb, ngo\u00e0i thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu c\u00f3 c\u00e1c kho\u1ea3n ph\u1ee5 thu v\u00f4 danh, c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ea3i li\u1ec7t k\u00ea r\u00f5 r\u00e0ng t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[79] Ph\u00e2n c\u00f4ng t\u00e1m vi\u00ean quan th\u01b0\u1eddng tham gia tri\u1ec1u ch\u00ednh l\u00e0m Tri ch\u00e2u c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 H\u00e3n, \u0110\u1ea1i, v.v. H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Tang B\u00ednh l\u00e0m Tri Li\u00eau Ch\u00e2u, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba M\u00e3 Nh\u1eef S\u0129 l\u00e0m Tri Th\u1ea1ch Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Nh\u1eef S\u0129 b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Gi\u00e1m qu\u00e2n, m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u00e2m dao v\u00e0o b\u1ee5ng m\u00e0 ch\u1ebft. B\u00ednh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Nh\u1eef S\u0129 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 s\u00e1t, xin x\u00e9t r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Vua xem t\u1ea5u kinh h\u00e3i, l\u1eadp t\u1ee9c sai s\u1ee9 \u0111i \u0111i\u1ec1u tra, tri\u1ec7u B\u00ednh v\u00e0o cung \u0111\u1ec3 h\u1ecfi. B\u00ednh n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eef S\u0129 gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u00fa, kh\u00f4ng nghe n\u00f3i ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u1edbn g\u00ec, sao l\u1ea1i t\u1ef1 s\u00e1t? N\u1ebfu ch\u1ebft oan m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5, ng\u01b0\u1eddi coi tr\u1ef1c l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, th\u00ec t\u1eeb nay v\u1ec1 sau nh\u1eefng k\u1ebb s\u0129 kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u1ecb l\u00ed bi\u00ean qu\u1eadn n\u1eefa.\"<\/i> Vua khen l\u1eddi \u1ea5y.<\/p>\n<p>B\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ea1i Danh, c\u00f9ng tu\u1ed5i v\u1edbi Nh\u1eef S\u0129.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai s\u1ee9 t\u1ebf l\u1ec5 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn, ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 phong cho con ch\u00e1u h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u1edf t\u1ea1i h\u00e0nh cung, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u1eadu h\u0129, sai Nghi Loan s\u1ee9 Khang Nh\u00e2n B\u1ea3o gi\u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n\n<p>[82] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, sai Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Th\u1ea1ch Hi C\u1ed5 tr\u1edf v\u1ec1 kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n v\u1edbi t\u00f4ng mi\u1ebfu. Hi C\u1ed5 l\u00e0 em c\u1ee7a Hi T\u1ea3i.<\/p>\n\n<p>[83] Ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean c\u0169, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n B\u00ecnh T\u1ea5n. L\u1ea5y huy\u1ec7n Du Th\u1ee9 l\u00e0m T\u1ecbnh Ch\u00e2u[footnote]L\u1ea5y huy\u1ec7n Du Th\u1ee9 l\u00e0m T\u1ecbnh Ch\u00e2u, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 6.4, 'T\u1ed1ng Tri\u1ec1u S\u1ef1 Th\u1eadt' quy\u1ec3n 18 ph\u1ea7n Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7, 'Ph\u01b0\u01a1ng D\u01b0 K\u1ef7 Y\u1ebfu' quy\u1ec3n 40 ph\u1ea7n Du Th\u1ee9 huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2 v\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00ec th\u00eam ch\u1eef 'T\u00e2n' tr\u01b0\u1edbc 'T\u1ecbnh Ch\u00e2u', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi T\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u0169.[\/footnote]. Di chuy\u1ec3n t\u0103ng \u0111\u1ea1o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ec1 T\u00e2y Kinh[footnote]Di chuy\u1ec3n t\u0103ng \u0111\u1ea1o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ec1 T\u00e2y Kinh, ch\u1eef 'Cao' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1eadu', s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10.[\/footnote].<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7, l\u1ea1i di chuy\u1ec3n d\u00e2n huy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Kh\u00fac.)<\/i><\/p>\n\n<p>[84] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 U\u1ea5t Ti\u1ebfn v\u00e0 L\u01b0 To\u1ea1i d\u00e2ng ch\u00e2u Ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, phong L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0m H\u1eefu V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u01b0\u1edbc B\u00e0nh Th\u00e0nh qu\u1eadn c\u00f4ng. T\u01b0 kh\u00f4ng, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 L\u00fd U\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung gi\u00e1m. T\u1ea3 B\u1ed9c x\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 M\u00e3 Ho\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m. M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00e0 Qu\u00e1ch V\u1ea1n Si\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1eeb ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 l\u00e0 L\u00fd Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[86] Vua l\u00e0m b\u00e0i ph\u00fa 'B\u00ecnh T\u1ea5n', l\u1ec7nh c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0m ph\u00fa; l\u1ea1i l\u00e0m hai ch\u01b0\u01a1ng th\u01a1 'B\u00ecnh T\u1ea5n', l\u1ec7nh c\u00e1c quan theo h\u1ea7u h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[87] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan thu\u1ed9c. K\u1ebf Nguy\u00ean d\u00e2ng h\u01a1n tr\u0103m cung nh\u00e2n, Vua ban cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[88] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai Khang Nh\u00e2n B\u1ea3o h\u1ed9 t\u1ed1ng th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a K\u1ebf Nguy\u00ean v\u1ec1 kinh, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, ng\u1ef1 t\u1ea1i l\u1ea7u c\u1ed5ng Sa H\u00e0, sai s\u1ee9 chia b\u1ed9 di chuy\u1ec3n d\u00e2n c\u01b0 v\u1ec1 T\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u[footnote]Sai s\u1ee9 chia b\u1ed9 di chuy\u1ec3n d\u00e2n c\u01b0 v\u1ec1 T\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, b\u1ed5 sung theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu', b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' binh 7.8, 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2.[\/footnote], thi\u00eau h\u1ee7y h\u1ebft nh\u00e0 c\u1eeda, d\u00e2n gi\u00e0 tr\u1ebb ch\u1ea1y kh\u00f4ng k\u1ecbp v\u1ec1 th\u00e0nh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft ch\u00e1y.<\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u Long, ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh. Sai s\u1ee9 \u0111i ki\u1ec3m tra c\u00e1c m\u1ecf b\u1ea1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[91] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, xa gi\u00e1 r\u1eddi Th\u00e1i Nguy\u00ean, h\u1ea1 chi\u1ebfu l\u1ea5y h\u00e0nh cung l\u00e0m ch\u00f9a, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 B\u00ecnh T\u1ea5n, Vua t\u1ef1 vi\u1ebft v\u0103n bia, kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1 trong ch\u00f9a.<\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, <i>(qu\u00e2n \u0111\u1ed9i)<\/i> d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf b\u1ebfn \u0111\u00f2 T\u1ecbnh ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[93] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i Tr\u1ea5n Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, bao v\u00e2y Th\u00e1i Nguy\u00ean nhi\u1ec1u th\u00e1ng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c g\u1ea7n c\u1ea1n, qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi. Khi L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh t\u1ea5n c\u00f4ng Khi\u1ebft \u0110an, chi\u1ebfm l\u1ea5y U K\u1ebf. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai d\u00e1m n\u00f3i, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Th\u00f4i H\u00e0n d\u00e2ng t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1ee1, n\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00e0 th\u1eafng l\u1ee3i nh\u01b0 ch\u1ebb tre m\u00e0 chi\u1ebfm l\u1ea5y, th\u1eddi c\u01a1 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1.\"<\/i> Vua nghe v\u1eady vui l\u00f2ng, l\u1eadp t\u1ee9c sai Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o B\u00e2n b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u00ednh. L\u00fac \u0111\u00f3, s\u1ed5 s\u00e1ch ch\u1edf tr\u00ean xe b\u1ecb k\u1eb9t l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, Binh ph\u00f2ng l\u1ea1i Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t b\u00ed m\u1eadt t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n m\u00e3[footnote]Binh ph\u00f2ng l\u1ea1i Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t b\u00ed m\u1eadt t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n m\u00e3 'Qu\u00e2n m\u00e3' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'T\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], khi so s\u00e1nh v\u1edbi s\u1ed5 s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t n\u00e0o. Ch\u1ea5t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(Trong s\u00e1ch 'Ch\u1ee7 S\u1eed', V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Th\u1ea7n ch\u00e9p: Ph\u00fa Tr\u1ecbnh c\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng, V\u0129nh Hi \u0111\u00e1nh d\u1eb9p h\u1ecd L\u01b0u \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, sau khi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ecbnh Ch\u00e2u, mu\u1ed1n nh\u00e2n th\u1ebf th\u1eafng l\u1ee3i thu ph\u1ee5c K\u1ebf M\u00f4n, b\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi[footnote]B\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi 'B\u00e8n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea1m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Ch\u1ee7 S\u1eed' quy\u1ec3n th\u01b0\u1ee3ng ch\u01b0\u01a1ng Trung \u0111\u1ea3ng m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh U Ch\u00e2u, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u00e1nh n\u00f3ng d\u1ec5 l\u1eadt.\"<\/i> \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n ng\u0103n l\u1ea1i: <i>\"L\u1eddi b\u1ecdn th\u01b0 sinh ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e1ng tin, chi\u1ebfc b\u00e1nh n\u00e0y kh\u00f3 l\u1eadt l\u1eafm.\"<\/i> V\u0129nh Hi v\u1eabn k\u00e9o qu\u00e2n \u0111\u00e1nh U K\u1ebf, r\u1ed3i cu\u1ed1n c\u1edd thu qu\u00e2n, cu\u1ed1i c\u00f9ng nh\u01b0 l\u1eddi T\u00e1n n\u00f3i. Tr\u1ecbnh c\u00f4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n than th\u1edf v\u1edbi t\u00f4i: <i>\"Trong h\u00e0ng v\u0169 th\u1ea7n qu\u1ea3 th\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.\"<\/i> Tra l\u1ea1i, Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0o n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 4, c\u00e1ch s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u00edn n\u0103m, \u0110\u1eafc Th\u1ea7n sai l\u1ea7m l\u1edbn. L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 4, Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh, Th\u1ea9m Lu\u00e2n, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, T\u00e0o B\u00e2n, Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i l\u00e0m Khu m\u1eadt, c\u00e2u n\u00f3i v\u1ec1 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 n\u00e0y c\u0169ng sai. Ho\u1eb7c gi\u1ea3 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 n\u00f3i v\u1eady, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5, nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n ch\u1ec9 l\u00e0 Thi\u1ebft k\u1ecb ch\u1ec9 huy s\u1ee9, B\u1ea1ch Ti\u1ebfn Si\u00eau m\u1edbi l\u00e0 \u0110i\u1ec7n su\u00fd[footnote]B\u1ea1ch Ti\u1ebfn Si\u00eau m\u1edbi l\u00e0 \u0110i\u1ec7n su\u00fd 'B\u1ea1ch' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'li\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], Th\u00f4i H\u00e0n l\u00e0 \u0110i\u1ec7n h\u1eadu, c\u00f2n ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0110\u1eafc Th\u1ea7n l\u1ea1i sai n\u1eefa. T\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[94] Th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, sai s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i ph\u00eda B\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[95] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, nh\u00e0 Vua xu\u1ea5t chinh v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng B\u1eafc, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Tr\u1ea5n Ch\u00e2u[footnote]Tr\u1ea5n Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea5n Xuy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c c\u00f9ng s\u00e1ch 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3, 'Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c' quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. S\u00e1u qu\u00e2n h\u1ed9 t\u1ed1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn k\u1ecbp l\u00fac, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111\u1ecbnh x\u1eed ph\u1ea1t theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u M\u00e3 B\u1ed9 Qu\u00e2n l\u00e0 Tri\u1ec7u Di\u00ean B\u1ea1c v\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 tu\u1ea7n h\u00e0nh bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n v\u00ec lo n\u1ea1n ngo\u1ea1i x\u00e2m, nay gi\u1eb7c ch\u01b0a di\u1ec7t m\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t t\u01b0\u1edbng s\u0129, n\u1ebfu mu\u1ed1n t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, c\u00f2n ai d\u1ed1c s\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1eefa?\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 nghe theo. Di\u00ean B\u1ea1c l\u00e0 con c\u1ee7a Tri\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[96] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. Sai s\u1ee9 l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o \u1edf B\u1eafc Nh\u1ea1c, nh\u00e0 Vua l\u00e0m th\u01a1 th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, sai qu\u1ea7n th\u1ea7n h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Kim \u0110\u00e0i \u0110\u1ed1n, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t do Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm gi\u1eef. Chi\u00eau m\u1ed9 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ban th\u01b0\u1edfng hai ng\u00e0n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>Sai \u0110\u00f4ng T\u00e2y Ban ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tu\u1ea5n Nghi l\u00e0 Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn K\u1ef3 C\u00e2u Quan. Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111\u00eam v\u01b0\u1ee3t qua t\u01b0\u1eddng th\u1ea5p, qua ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i, \u0111\u1ebfn c\u1ea7u g\u00e3y, khuy\u00ean quan s\u1ee9 l\u00e0 L\u01b0u V\u0169 r\u1eb1ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n s\u1eafp \u0111\u1ebfn, n\u00ean m\u1edf c\u1eeda \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. V\u0169 h\u1ea1 c\u1ea7u treo m\u1eddi Th\u1ee7 Ch\u00ednh v\u00e0o, nghe theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh. Th\u1ee7 Ch\u00ednh an \u1ee7i v\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1 qu\u00e2n d\u00e2n, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 nh\u00e0 Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua t\u1ef1 m\u00ecnh m\u1eb7c gi\u00e1p tr\u1ee5, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u. Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u01b0u V\u0169 \u0111em ch\u00e2u \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Vua \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n tr\u1ea5n gi\u1eef. \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u ch\u00ednh l\u00e0 \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t theo truy\u1ec7n Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 v\u00e0o \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, thuy\u1ebft ph\u1ee5c quan s\u1ee9 L\u01b0u V\u0169 \u0111em th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng[footnote] ch\u1eef 's\u1ee9' vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n tr\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 's\u1ee9'[\/footnote], kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u. Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n k\u1ef7 \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u, kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i th\u00e1ng 6, l\u1ea5y B\u00e1t t\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 K\u1ef3 Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00f4ng D\u1ecbch. Nh\u01b0ng truy\u1ec7n Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng chi\u1ebfu cho K\u1ef3 Di\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n gi\u1eef \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, tri\u1ec7u Th\u1ee7 Ch\u00ednh v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i. C\u00f3 l\u1ebd Khi\u1ebft \u0110an g\u1ecdi \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u. L\u01b0u V\u0169 c\u00f3 b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 L\u01b0u V\u0169, nay theo truy\u1ec7n Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh. Tuy nhi\u00ean, Th\u1ee7 Ch\u00ednh v\u1eeba v\u00e0o \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u li\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o, h\u00f4m sau l\u1ea1i c\u00f9ng Ph\u00f3 Ti\u1ec1m \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u. Nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng chi\u1ebfu cho K\u1ef3 Di\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n gi\u1eef \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, sau \u0111\u00f3 Th\u1ee7 Ch\u00ednh m\u1edbi v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i. C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai v\u1eady. Di\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n gi\u1eef \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, c\u00e1ch ng\u00e0y Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u t\u1ea5t c\u1ea3 9 ng\u00e0y, l\u1ebd n\u00e0o Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111\u00e3 h\u1ea1 Tr\u00e1c ch\u00e2u l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 tr\u1ea5n gi\u1eef \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 28 Di\u00ean L\u00e3ng m\u1edbi thay th\u1ebf? Nh\u01b0ng nh\u1eefng g\u00ec truy\u1ec7n ch\u00e9p c\u0169ng \u0111\u1ea3o l\u1ed9n th\u1ee9 t\u1ef1, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[99] Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110\u00f4ng T\u00e2y ban l\u00e0 Ph\u00f3 Ti\u1ec1m ng\u01b0\u1eddi H\u00e0nh Th\u1ee7y c\u00f9ng Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[100] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u, ph\u00e1n quan L\u01b0u Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111em th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Vua sai Cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Hu\u1ea5n ch\u1ec9 huy qu\u00e2n l\u00ednh \u1edf \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n<p>[101] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0110\u1ed1n Di\u00eam C\u00e2u, c\u00f3 d\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an d\u00e2ng l\u00ean, Vua ban cho v\u1ea3i l\u1ee5a.<\/p>\n\n<p>[102] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u00fac tr\u1eddi v\u1eeba s\u00e1ng, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam th\u00e0nh U ch\u00e2u, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ch\u00f9a B\u1ea3o Quang. H\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh, Vua th\u00e2n chinh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tan, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ea1y tr\u1ed1n.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 H\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p: Khi\u1ebft \u0110an nghe tin qu\u00e2n Vua \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m \u1edf trong th\u00e0nh. N\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00e1m \u1edf trong th\u00e0nh, th\u00ec sao c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i qu\u00e2n T\u1ed1ng v\u00e2y \u0111\u00e1nh? Nay ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 B\u1ea3n k\u1ef7.)<\/i><\/p>\n\n<p>[103] Th\u1ee7 l\u0129nh B\u1ed9t H\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea1i Loan H\u00e0 d\u1eabn theo t\u01b0\u1edbng nh\u1ecf L\u00fd Hu\u00e2n c\u00f9ng 16 ng\u01b0\u1eddi, 300 k\u1ef5 binh b\u1ed9 t\u1ed9c v\u00e0 h\u01a1n 200 qu\u00e2n d\u00e2n Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Nh\u00e0 Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n b\u1ea1c, phong \u0110\u1ea1i Loan H\u00e0 l\u00e0m \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 B\u1ed9t H\u1ea3i.<\/p>\n\n<p>[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ph\u00e2n b\u1ed1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00e0nh: Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c T\u1ed1ng Ng\u1ecd \u0111\u00e1nh m\u1eb7t nam, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh m\u1eb7t b\u1eafc, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn L\u01b0u Ng\u1ed9 \u0111\u00e1nh m\u1eb7t \u0111\u00f4ng, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ecbnh V\u0169 M\u1ea1nh Huy\u1ec1n Tri\u1ebft \u0111\u00e1nh m\u1eb7t t\u00e2y. L\u1ec7nh cho Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9 Phan M\u1ef9 qu\u1ea3n l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 H\u00e0nh ph\u1ee7 U Ch\u00e2u. \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Thi\u1ebft L\u00e2m Khi\u1ebft \u0110an L\u00fd Tr\u00e1t L\u01b0 T\u1ed3n d\u1eabn 125 binh s\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[105] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t l\u00e0m 800 b\u1ed9 y\u1ebft c\u1ee5, h\u1ea1n trong n\u1eeda th\u00e1ng ho\u00e0n th\u00e0nh. T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu Long V\u0169 \u0110\u1ed1n Kh\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Di\u00ean Ti\u1ebfn \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, t\u00e1m ng\u00e0y th\u00ec xong. Nh\u00e0 Vua th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m tra, r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng.<\/p>\n\n<p>[106] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng. H\u01a1n 400 binh l\u00ednh Th\u1ea7n V\u0169 s\u1ea3nh U Ch\u00e2u v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng binh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. D\u00e2n l\u00e0ng c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 200 ng\u1ef1a Khi\u1ebft \u0110an d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng Cung qu\u1ea3n l\u00fd Tr\u00e1c Ch\u00e2u, phong L\u01b0u Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[108] Ba quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch ngh\u1ec1 g\u1ed1m s\u1ee9 \u1edf B\u00e1t qu\u00e2n s\u01a1n h\u1eadu U Ch\u00e2u mang \u1ea5n b\u00e0i Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ebfn d\u00e2ng.<\/p>\n\n<p>[109] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho B\u00e1t t\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 K\u1ef3 Di\u00ean L\u00e3ng qu\u1ea3n l\u00fd \u0110\u00f4ng D\u1ecbch Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(K\u1ef3, c\u00f3 s\u00e1ch ch\u00e9p l\u00e0 K\u00ec.)<\/i><\/p>\n\n<p>[110] H\u01a1n tr\u0103m d\u00e2n huy\u1ec7n K\u1ebf mang tr\u00e2u r\u01b0\u1ee3u ra \u0111\u00f3n v\u00e0 khao qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o qu\u1ea7n, ti\u1ec1n b\u1ea1c, sai s\u1ee9 tu\u1ea7n h\u00e0nh c\u00e1c l\u00e0ng x\u00f3m \u0111\u1ec3 an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n\n<p>[111] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, nh\u00e0 Vua ng\u1ed3i ki\u1ec7u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng. H\u01a1n 150 quan ch\u1ee9c c\u00e1c huy\u1ec7n U Ch\u00e2u v\u00e0 d\u00e2n l\u00e0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[112] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ki\u1ebfn H\u00f9ng Khi\u1ebft \u0110an \u1edf Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u Di\u00ean T\u1ed1 c\u00f9ng 14 thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[113] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, nh\u00e0 Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[114] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, quan tri K\u1ebf Ch\u00e2u Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u01b0u Th\u1ee7 T\u01b0 c\u00f9ng 17 thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[115] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, \u0111\u1ebfn g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[116] Ban \u0111\u1ea7u, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00e0nh, Qu\u1ebf Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00e0o H\u00e0n c\u00f9ng Dao Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 M\u1ec5 T\u00edn d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf g\u00f3c \u0111\u00f4ng nam c\u1ee7a th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t tr\u1eafc. Qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con cua d\u00e2ng l\u00ean, T\u00e0o H\u00e0n b\u1ea3o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Cua l\u00e0 lo\u00e0i s\u1ed1ng \u1edf n\u01b0\u1edbc m\u00e0 l\u1ea1i \u1edf tr\u00ean c\u1ea1n, l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u m\u1ea5t ch\u1ed7 d\u1ef1a. H\u01a1n n\u1eefa, cua nhi\u1ec1u ch\u00e2n, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ecbch s\u1eafp \u0111\u1ebfn. L\u1ea1i n\u1eefa, 'cua' c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 'gi\u1ea3i' <i>(r\u00fat lui)<\/i>, ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u r\u00fat qu\u00e2n?\"<\/i><\/p>\n\n<p>[117] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua th\u1ea5y th\u00e0nh U Ch\u00e2u h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n xa x\u00f4i, l\u1ea1i lo s\u1ee3 qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an s\u1ebd \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u00fat qu\u00e2n. Xa gi\u00e1 xu\u1ea5t ph\u00e1t v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i, l\u1ec7nh c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169 t\u1eeb t\u1eeb r\u00fat v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(Theo 'Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c t\u1ea1p ch\u00ed': Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eeb T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, nh\u00e2n l\u00fac \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Khi\u1ebft \u0110an ch\u00faa \u0111ang \u0111i s\u0103n, v\u1ed9i v\u00e0ng tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbng, b\u00e0n b\u1ecf Y\u00ean K\u00ea, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf T\u00f9ng \u0110\u00ecnh v\u00e0 H\u1ed5 B\u1eafc Kh\u1ea9u. Khi \u0111\u00f3, Vu Vi\u1ec7t l\u00e0 X\u00e1 L\u1ee3i Lang Qu\u00e2n - trong n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ecdi l\u00e0 X\u00e1 L\u1ee3i Lang Qu\u00e2n - xin c\u1ea5p m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n c\u1ee9u U Ch\u00e2u. Qu\u00e2n ti\u1ebfn theo d\u00e3y T\u00e2y S\u01a1n, \u00e1p s\u00e1t U L\u0103ng, ban \u0111\u00eam c\u1ea7m hai ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c, s\u00e1ng s\u1edbm gi\u01b0\u01a1ng hai l\u00e1 c\u1edd. Ch\u1ecdn ba v\u1ea1n k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7, ban \u0111\u00eam \u0111i theo con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c, t\u1eeb ph\u00eda nam c\u1ee7a quan qu\u00e2n, cu\u1ed1n v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc. L\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t n\u0103m ngh\u00ecn qu\u00e2n y\u1ebfu ph\u00f2ng th\u1ee7 U Ch\u00e2u, th\u1ea5y gi\u00f3 th\u1ed5i li\u1ec1n b\u1ecf ch\u1ea1y. Qu\u00e2n tri\u1ec1u ch\u1eb7n l\u1ea1i kh\u00f4ng cho h\u1ecd tho\u00e1t, n\u00ean h\u1ecd c\u1ed1 th\u1ee7. Khi qu\u00e2n \u0111\u00e3 r\u00fat, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean n\u00ean t\u1eadp k\u00edch, Vu Vi\u1ec7t n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eadn l\u1ec7nh c\u1ee9u U K\u00ea, nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i.\"<\/i> N\u00ean kh\u00f4ng tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i \u00edch g\u00ec n\u1eefa. Nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[118] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, <i>(Vua)<\/i> \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[119] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i Kim \u0110\u00e0i d\u1ecbch, n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n g\u1ea5p b\u00e1o r\u1eb1ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, quay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng nam s\u1ebd tan r\u00e3. Vua sai \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Th\u00f4i H\u00e0n d\u1eabn h\u01a1n ngh\u00ecn qu\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7 ng\u0103n ch\u1eb7n, Th\u00f4i H\u00e0n xin m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a th\u1eb3ng ti\u1ebfn. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, \u00f4ng d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean b\u1ea3o, qu\u00e2n s\u0129 b\u00e8n y\u00ean \u1ed5n, tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o m\u1ec7nh, kh\u00f4ng gi\u1ebft m\u1ed9t ai, Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. Th\u1eeba H\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh[footnote]Nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Tr\u1ef1c \u0110\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[120] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. \u0110\u1ecbnh Nam l\u01b0u h\u1eadu L\u00fd K\u1ebf Qu\u00e2n m\u1ea5t, em l\u00e0 K\u1ebf B\u1ed5ng k\u1ebf v\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[121] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, sai Th\u00f4i H\u00e0n v\u00e0 \u0110\u1ecbnh V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u1ea1nh Huy\u1ec1n Tri\u1ebft c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1ea1i Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1ea1i Quan Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1. Vua b\u1ea3o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n l\u00ednh, b\u00e0y ph\u1ee5c binh \u0111\u00e1nh \u00fap, \u1eaft s\u1ebd th\u1eafng l\u1edbn.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[122] Ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y, xa gi\u00e1 r\u1eddi \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[123] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i Tr\u1ea5n Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[124] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i H\u00ecnh Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[125] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i Minh Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[126] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[127] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[128] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[129] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xa gi\u00e1 t\u1eeb Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[130] L\u00fac \u0111\u1ea7u, b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh B\u1eafc H\u00e1n, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n t\u00e2u: <i>\"T\u00e2y Th\u1ee5c xa x\u00f4i hi\u1ec3m tr\u1edf, nhi\u1ec1u lo ng\u1ea1i, n\u1ebfu Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng th\u00e2n chinh, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u1eed b\u1ec1 t\u00f4i t\u00e2m ph\u00fac tr\u1ecdng y\u1ebfu \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n ph\u1ee7, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i sau n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n<p>C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u00ecnh V\u0169, c\u1ef1u th\u1ea7n t\u1ea1i ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, t\u1eebng l\u00e0m tri huy\u1ec7n T\u00e2n \u0110\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u H\u01b0ng, H\u01b0ng Nguy\u00ean ph\u1ee7, c\u00f3 ti\u1ebfng t\u00e0i n\u0103ng, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng li\u1ec1n phong l\u00e0m tri ch\u00e2u \u00cdch.<\/p>\n<p>Sau khi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, huy\u1ec7n B\u00ec b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0a v\u1ec1 ph\u1ee7, \u00e1n \u0111\u00e3 x\u00e9t xong, b\u1ed7ng c\u00f3 ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh: 'K\u1ebb c\u01b0\u1edbp ch\u01b0a t\u00e1i ph\u1ea1m, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4.' \u0110\u00e2y l\u00e0 do th\u1eddi chi\u1ebfn, c\u1ea7n g\u1ea5p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m. Quan ph\u00e1p d\u1ef1a v\u00e0o chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 xin, Tr\u00ecnh V\u0169 n\u00f3i: <i>\"L\u00f2ng \u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, b\u1ecdn gian \u00e1c nghe l\u1ec7nh n\u00e0y s\u1ebd coi th\u01b0\u1eddng ph\u1ea1m t\u1ed9i, lo\u1ea1n l\u1ea1c kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf.\"<\/i> \u00d4ng ph\u00e1n r\u1eb1ng: <i>\"Xa gi\u00e1 tu\u1ea7n th\u00fa, n\u01a1i non xa s\u00f4ng th\u1eb3m, kh\u00f4ng tr\u1eeb b\u1ecdn hung \u00e1c, sao y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng xa?\"<\/i> Li\u1ec1n giao cho huy\u1ec7n x\u1eed t\u1eed, x\u00e9 x\u00e1c n\u01a1i ch\u1ee3, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean s\u1ef1 vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn khi Tr\u00ecnh V\u0169 r\u1eddi \u0111i, kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Khi Tr\u00ecnh V\u0169 \u1edf T\u00e2n \u0110\u00f4, ch\u00e2u sai nha hi\u1ec7u \u0111\u1ebfn, th\u1ea5y Tr\u00ecnh V\u0169 l\u1ec5 \u0111\u1ed9 ch\u1eadm ch\u1ea1p, v\u00e0i n\u0103m sau, Tr\u00ecnh V\u0169 nh\u1eadn ch\u1ee9c ch\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi ta lo s\u1ee3 cho vi\u00ean hi\u1ec7u, nh\u01b0ng khi Tr\u00ecnh V\u0169 \u0111\u1ebfn l\u1ea1i th\u0103ng vi\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed3n binh, v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ecd x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(Theo 'Tr\u00ecnh Th\u00e1c so\u1ea1n Tr\u00ecnh V\u0169 t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng k\u00fd', Tr\u00ecnh V\u0169 l\u00e0m tri ch\u00e2u \u00cdch v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2, nay ghi th\u00eam sau khi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[131] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, 28 ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u00f4 Tri\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ban qu\u1ea7n \u00e1o, ti\u1ec1n l\u1ee5a, r\u1ed3i sung v\u00e0o qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ef1c[footnote]Sung v\u00e0o qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ef1c, ch\u1eef 'tr\u1ef1c' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. Tra 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 187, Binh ch\u00ed, ch\u00e9p: H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng l\u1eadp qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ef1c, sau b\u00e3i b\u1ecf. N\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 3, do ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau quy ph\u1ee5 m\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i. Th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, nh\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1eadp l\u1ea1i, r\u1ed3i l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf. Trong \u0111o\u1ea1n tr\u00ean ch\u00e9p '28 ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u00f4 Tri\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u00e0ng', ch\u00ednh l\u00e0 sung v\u00e0o qu\u00e2n n\u00e0y.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[132] Th\u1ee7 Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, T\u00e2y kinh l\u01b0u th\u1ee7 Th\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u00edn theo chinh ph\u1ea1t Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed1c su\u1ea5t ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1ea5t lu\u1eadt. Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m S\u00f9ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Th\u1ee7 T\u00edn th\u1ea5t lu\u1eadt, Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5, c\u00f3 l\u1ebd vi\u1ec7c r\u00fat qu\u00e2n l\u00e0 do s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y[footnote]'Do th\u1eed' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'c\u1ed1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf[\/footnote], c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[133] T\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u00e1m \u0110o\u00e0n T\u01b0 Cung b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 thi\u1ebfu gi\u00e1m. T\u01b0 Cung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri binh ch\u00e2u, \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n quan \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, l\u1ea1i m\u01b0\u1ee3n danh ngh\u0129a c\u1ed1ng ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 mua r\u1ebb l\u00f4ng nhung v\u00e0 da h\u1ed5 l\u00e0m \u0111\u1ed3 trang tr\u00ed ng\u1ef1a, b\u1ecb Th\u00f4ng ph\u00e1n V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Ph\u1ea1m t\u1ed1 c\u00e1o. Di\u00ean Ph\u1ea1m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang L\u0103ng.<\/p>\n\n<p>[134] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u01b0u Ng\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00fac ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Quang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed S\u1eed Khu\u00ea b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m V\u0169 \u0110\u1ecbnh h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3, \u0111\u1ec1u do theo chinh ph\u1ea1t Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 binh l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ch\u1ea7n ch\u1eeb, th\u1ea5t lu\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c L\u01b0u Ng\u1ed9 v\u00e0 S\u1eed Khu\u00ea th\u1ea5t lu\u1eadt trong truy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5, e r\u1eb1ng qu\u1ed1c s\u1eed c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec n\u00e9 tr\u00e1nh, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[135] L\u00fac \u0111\u1ea7u, L\u01b0u K\u1ebf Nghi\u1ec7p gi\u00fap L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean gi\u1eef th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, r\u1ea5t l\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m. \u0110\u1ebfn khi K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, K\u1ebf Nghi\u1ec7p v\u1eabn c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh giao chi\u1ebfn k\u1ecbch li\u1ec7t.<\/p>\n<p>Vua v\u1ed1n bi\u1ebft \u00f4ng d\u0169ng c\u1ea3m, mu\u1ed1n b\u1eaft s\u1ed1ng, n\u00ean sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3o K\u1ebf Nguy\u00ean chi\u00eau d\u1ee5 K\u1ebf Nghi\u1ec7p. K\u1ebf Nguy\u00ean c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn \u0111\u1ebfn, K\u1ebf Nghi\u1ec7p b\u00e8n quay m\u1eb7t v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1eafc l\u1ea1y hai l\u1ea1y, kh\u00f3c l\u1edbn, r\u1ed3i c\u1edfi \u00e1o gi\u00e1p \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua m\u1eebng, v\u1ed7 v\u1ec1 \u00f4ng r\u1ea5t h\u1eadu, cho \u00f4ng kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u1ea5y t\u00ean Nghi\u1ec7p, r\u1ed3i phong l\u00e0m T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n[footnote]'Th\u1ee5', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u1ee5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, cho Nghi\u1ec7p l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ecbnh ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo qu\u1ed1c s\u1eed 'D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p truy\u1ec1n' th\u00ec n\u00f3i qu\u00e2n c\u00f4 th\u00e0nh nguy ng\u1eadp, Nghi\u1ec7p khuy\u00ean ch\u1ee7 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n t\u00ednh m\u1ea1ng. K\u1ebf Nguy\u00ean v\u1eeba \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Vua sai s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec7u Nghi\u1ec7p, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng, r\u1ea5t m\u1eebng, cho l\u00e0m L\u0129nh qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Khi qu\u00e2n r\u00fat v\u1ec1, b\u00e8n b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ecbnh ch\u00e2u. L\u1eddi ch\u1ebf vi\u1ebft: <i>\"Tr\u0103m tr\u1eadn g\u1eafng s\u1ee9c, m\u1ed9t l\u00f2ng kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, gi\u00f3 m\u1ea1nh kh\u00f4ng lay, s\u1ea5m nhanh kh\u00f4ng bi\u1ebfn. Bi\u1ebft th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1 kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, lo ng\u1ecdc \u0111\u00e1 c\u00f9ng ch\u00e1y[footnote]'D\u0129', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xin \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, d\u00e2ng m\u00ecnh c\u1ea7u m\u1ec7nh, trung v\u1edbi vi\u1ec7c m\u00ecnh l\u00e0m, gi\u1ecfi t\u1ef1 m\u01b0u t\u00ednh.\"<\/i> Kh\u00e1c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1edbi 'C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed'. X\u00e9t 'Ng\u0169 \u0111\u1ea1i s\u1eed', ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c l\u00f3c khuy\u00ean K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng ch\u1ec9 c\u00f3 M\u00e3 Ho\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p. N\u1ebfu Nghi\u1ec7p khuy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng th\u00ec l\u1ebd ra ph\u1ea3i c\u00f9ng K\u1ebf Nguy\u00ean ra y\u1ebft ki\u1ebfn, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec7u? Nh\u01b0ng l\u1eddi ch\u1ebf l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng n\u00ean sai s\u1ef1 th\u1ef1c, l\u1ea1i nghi ng\u1edd l\u1eddi ch\u1ebf c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3 n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i th\u1ebf. Nay theo 'C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed', c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[136] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho Phan M\u1ef9 l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Tam Giao Kh\u1ea9u H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n\n<p>[137] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ch\u00e2u Th\u1ea7n b\u00e1o r\u1eb1ng d\u00e2n l\u00e0ng T\u1ed1ng T\u00e1i Qu\u00e2n c\u00f9ng s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi, l\u00e9n \u0111\u01b0a ra bi\u00ean \u1ea3i b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi man ch\u00e2u Kh\u00ea, l\u1ea5y ti\u1ec1n. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, th\u00edch ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, cho ng\u1ed3i xe g\u00f4ng gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh; t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb d\u00e1m vi ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, n\u01a1i n\u00e0o ph\u1ea3i \u0111\u1ed1c th\u00fac quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9n th\u1eadn b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n\n<p>[138] Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Ch\u00e2u T\u1ed1ng t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf huy\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u00e0nh, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu huy \u0111\u1ed9ng 3.500 trai tr\u00e1ng t\u1eeb c\u00e1c huy\u1ec7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, sai B\u00e1t t\u00e1c s\u1ee9 H\u00e1c Th\u1ee7 Tu\u1ea5n tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[139] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u0169 C\u00f4ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau theo Vua \u0111\u00e1nh U Ch\u00e2u, gi\u1eefa \u0111\u00eam qu\u00e2n s\u1ef9 trong doanh b\u1ed7ng nhi\u00ean x\u00f4n xao, kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 \u1edf \u0111\u00e2u, c\u00f3 k\u1ebb t\u00ednh l\u1eadp <i>(\u0110\u1ee9c Chi\u00eau)<\/i> l\u00e0m Vua. Khi bi\u1ebft Vua \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2u, k\u1ebf ho\u1ea1ch m\u1edbi th\u00f4i. Vua nghe l\u1ecfm \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec7n n\u00e0y, l\u00f2ng kh\u00f4ng vui. Khi v\u1ec1 kinh[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'n\u00e3i quy', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 3 s\u1eeda th\u00e0nh 'c\u1eadp quy'.[\/footnote], v\u00ec thua tr\u1eadn \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, n\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n s\u1ef9 \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean. Do \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Chi\u00eau nh\u00e2n l\u00fac v\u1eafng v\u1ebb \u0111\u1ebfn t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"Ch\u1edd ng\u01b0\u01a1i t\u1ef1 l\u00e0m r\u1ed3i ban th\u01b0\u1edfng c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n!\"<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Chi\u00eau ho\u1ea3ng s\u1ee3, tr\u1edf v\u1ec1 cung, h\u1ecfi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"C\u00f3 mang dao kh\u00f4ng?\"<\/i> T\u1ea3 h\u1eefu th\u01b0a r\u1eb1ng trong cung kh\u00f4ng d\u00e1m mang dao. \u0110\u1ee9c Chi\u00eau b\u00e8n v\u00e0o nh\u00e0 tr\u00e0 r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00f3ng c\u1eeda, l\u1ea5y dao g\u1ecdt tr\u00e1i c\u00e2y t\u1ef1 \u0111\u00e2m c\u1ed5 ch\u1ebft. Vua nghe tin, v\u1eeba kinh ho\u00e0ng v\u1eeba h\u1ed1i h\u1eadn, \u0111\u1ebfn \u00f4m x\u00e1c Chi\u00eau, kh\u00f3c l\u1edbn: <i>\"\u0110\u1ee9a tr\u1ebb ng\u1ed1c, sao \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y!\"<\/i> Truy phong l\u00e0m Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 \u00dd.<\/p>\n<p><i>(Ghi theo 'T\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n', b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p \u0110\u1ee9c Chi\u00eau th\u00edch \u0103n th\u1ecbt b\u00e9o ng\u1eady, n\u00ean sinh b\u1ec7nh m\u00e0 ch\u1ebft. Nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[140] B\u00ednh T\u00fd, th\u1ee7 l\u0129nh Cung B\u1ed9 xuy\u00ean M\u00e2u Ngang, Ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u1ef7 ch\u1ee7 c\u00e1c t\u1ed9c Ly M\u1ea1t \u0111em v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[141] Th\u00e1ng n\u00e0y, b\u00e1i T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Vi \u0110\u1ea3n v\u00e0 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n ti\u1ebft \u0111\u1ed9. \u0110\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, li\u1ec1n l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u[footnote] 'Th\u00f4ng ph\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 't\u00f9y ph\u00e1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y n\u00f3i \u0110\u1ea3n v\u00e0 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, xem 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 48.5.[\/footnote], \u0111\u1ebfn nay m\u00e3n nhi\u1ec7m v\u1ec1 tri\u1ec1u. Vua cho r\u1eb1ng hai ch\u1ee9c ph\u00e1n quan l\u00e0m s\u1ee9 quan m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec r\u1ea5t \u00edt, nh\u00e2n ch\u1ed7 khuy\u1ebft nhi\u1ec1u, b\u00e8n b\u1ed5 \u0110\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o[footnote] '\u0110\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 't\u1ef1 \u0110\u1ea3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], l\u1ea1i cho h\u1ecd t\u00edch l\u0169y kinh nghi\u1ec7m, xem kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00fap vi\u1ec7c tr\u1ecb d\u00e2n, m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u cho l\u00e0m quan \u1edf kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n\n<p>[142] D\u1ef1ng Th\u00e1i Thanh l\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[143] Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Ch\u00e2u V\u1ec7 b\u00e1o c\u00e1o s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf huy\u1ec7n C\u1ea5p.<\/p>\n\n<p>[144] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e3n, Lam, Hi\u1ebfn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0o c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. N\u1ebfu c\u1ea7n tr\u1ea3 th\u00f9 gi\u1ebft ch\u00f3c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n\n<p>[145] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ec7nh cho N\u1ed9i y kh\u1ed1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7u K\u00ecnh v\u00e0 Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n H\u1eefu d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf Ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[146] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u00e0y h\u00f4m sau khi L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, T\u1ea3 th\u1eadp di \u1edf \u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 T\u1ed1ng B\u1ea1 d\u00e2ng b\u00e0i <i>\"B\u00ecnh T\u1ea5n t\u1ee5ng\"<\/i>. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung khen ng\u1ee3i v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ee3i v\u1ec1 kinh, s\u1ebd phong cho ng\u01b0\u01a1i ch\u1ee9c quan chuy\u00ean v\u1ec1 th\u01b0 m\u1ec7nh.\"<\/i> Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u00f4ng c\u00f9ng H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft Qu\u00e1ch Ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Theo <i>\"T\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\"<\/i>, L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng, H\u1ed7 M\u00f4ng, L\u00fd M\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng v\u00ec c\u00f4ng lao h\u1ed9 gi\u00e1.)<\/i><\/p>\n\n<p>[147] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ban chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i t\u00ean 25 c\u1ed5ng th\u00e0nh trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[148] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ecb \u0111\u1ed9c, c\u1eed T\u1ea3 t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu D\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 Ph\u00e1p \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o \u0111ai ng\u0169 ph\u1ea9m, ng\u1ef1a b\u1ea1c, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Sau \u0111\u00f3 th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ecb \u0111\u1ed9c.<\/p>\n\n<p>[149] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung H\u1ea7u Tr\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1ee9c quy\u1ec1n trung th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp.<\/p>\n\n<p>[150] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Ch\u00e2u Gia b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf tr\u1ea5n Nh\u01b0\u1ee3c Y\u00ean, huy\u1ec7n Gi\u00e1p Giang l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ec7 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c hai phi\u1ebfn \u0111\u00e1 \u0111en, tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1eef \u0111\u1ecf, m\u1ed9t phi\u1ebfn vi\u1ebft <i>\"Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng v\u1ea1n v\u1ea1n tu\u1ebf\"<\/i>, m\u1ed9t phi\u1ebfn vi\u1ebft <i>\"Tri\u1ec7u nh\u1ecb th\u1eadp nh\u1ea5t \u0111\u1ebf\"<\/i>, \u0111\u00f3ng h\u1ed9p \u0111\u00e1 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[151] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5m ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi Ki\u1ebfm Nam, nay n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf[footnote]Ch\u1eef 'tr\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ph\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u2018C\u00e1c b\u1ea3n\u2019 v\u00e0 \u2018Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u2019 quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. T\u1eeb nay d\u00e2n hai x\u1ee9 Xuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng l\u1eabn ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ti\u1ec1n s\u1eaft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba ph\u1eadn. Quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[152] Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u1ee7 ph\u1ee7 An Kh\u00e1nh c\u1ee7a d\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 An H\u1ea3i Ti\u1ebfn xin n\u1ed9i thu\u1ed9c, ban s\u00e1p th\u01b0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee7 d\u1ee5.<\/p>\n\n<p>[153] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ki\u1ebfn Long, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn g\u00f3c t\u00e2y nam th\u00e0nh T\u00e2n Th\u00e0nh xem qu\u00e2n Thi\u1ebft L\u00e2m t\u1eadp b\u1eafn n\u1ecf m\u1ea1nh.<\/p>\n\n<p>[154] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 b\u00e1o r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh M\u01b0\u1eddi \u0110\u1ed9ng D\u01b0\u01a1ng U\u1ea9n xin n\u1ed9i thu\u1ed9c.<\/p>\n\n<p>[155] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua man hai v\u00f9ng L\u01b0\u1ee1ng L\u00e2m \u1edf S\u01a1n H\u1eadu, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Quy H\u00f3a l\u00e0 V\u1eadt Nhi ph\u00e1i con trai l\u00e0 T\u1ed9 Ng\u1ed9 \u0111em ng\u1ef1a danh ti\u1ebfng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p.<\/p>\n\n<p>[156] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u1eefu th\u1eadp di L\u00fd H\u00e3n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi L\u00fd H\u00e3n c\u00f2n l\u00e0m quan \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u, nh\u00e2n l\u00fac qu\u00e2n Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng r\u00fat v\u1ec1, binh s\u0129 b\u1ecf ch\u1ea1y t\u1edbi th\u00e0nh ch\u00e2u, H\u00e3n \u0111\u00f3ng c\u1ed5ng kh\u00f4ng cho v\u00e0o, g\u00e2y ra r\u1ed1i lo\u1ea1n, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang, cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1ee5 l\u1ea1i th\u00e0nh gi\u1eb7c, v\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[157] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft d\u00f9ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb tang v\u1eadt, gi\u00e1 l\u1ee5a hai t\u1ea5m \u1edf \u0111\u00e2y m\u1edbi b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u1ea5m \u1edf Giang B\u1eafc, chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ec7nh t\u1eeb nay n\u00ean t\u00ednh t\u1ed9i theo gi\u00e1 m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u00ecn ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[158] \u0110\u1ea1i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, Quan s\u00e1t s\u1ee9 V\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u Di\u00ean H\u00e0n <i>(ng\u01b0\u1eddi Tu\u1ea5n Nghi)<\/i> \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u1edf s\u00f4ng T\u1eeb. Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn b\u00ed m\u1eadt d\u1eabn qu\u00e2n ra ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00ea H\u1eafc L\u00f4, men theo c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, ng\u1eadm t\u0103m \u0111u\u1ed5i theo ph\u00eda sau qu\u00e2n \u0111\u1ecbch[footnote]'\u0110\u1ecbch' trong 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp \u0111\u1ecbch h\u1eadu' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft. X\u00e9t s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp \u0111\u1ecbch h\u1eadu', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 3 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp l\u1ed7 h\u1eadu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 260 truy\u1ec7n L\u01b0u \u0110\u00ecnh H\u00e0n l\u1ea1i ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp Khi\u1ebft \u0110an h\u1eadu'. Nay c\u0103n c\u1ee9 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 1 b\u1ed5 ch\u1eef '\u0110\u1ecbch'.[\/footnote], L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh v\u00e0 Th\u00f4i H\u00e0n c\u0169ng d\u1eabn binh ti\u1ebfp \u1ee9ng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>Vua tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e3 trao tr\u1eadn \u0111\u1ed3 cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, b\u1ea3o h\u1ecd chia th\u00e0nh t\u00e1m tr\u1eadn. \u0110\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i M\u00e3n Th\u00e0nh, qu\u00e2n k\u1ecb \u0111\u1ecbch \u00e0o \u0111\u1ebfn, H\u1eefu Long V\u0169 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u Di\u00ean Ti\u1ebfn \u0111\u1ee9ng tr\u00ean cao quan s\u00e1t, th\u1ea5y ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y tr\u1ea3i d\u00e0i kh\u1eafp c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng, kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111u\u00f4i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111ang theo tr\u1eadn \u0111\u1ed3 b\u00e0y binh, c\u00e1c tr\u1eadn c\u00e1ch nhau tr\u0103m b\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n s\u0129 lo s\u1ee3, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u00fat kh\u00ed th\u1ebf.<\/p>\n<p>Di\u00ean Ti\u1ebfn n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng: <i>\"Ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng giao vi\u1ec7c bi\u00ean \u1ea3i cho ch\u00fang ta, l\u00e0 mong ch\u00fang ta \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. Nay qu\u00e2n k\u1ecb \u0111\u1ecbch nh\u01b0 th\u1ebf, m\u00e0 qu\u00e2n ta l\u1ea1i b\u00e0y binh r\u1ea3i r\u00e1c, t\u00ecnh th\u1ebf c\u00e1ch bi\u1ec7t qu\u00e1 l\u1edbn, n\u1ebfu ch\u00fang th\u1eeba c\u01a1 t\u1ea5n c\u00f4ng, ch\u00fang ta s\u1ebd xoay x\u1edf th\u1ebf n\u00e0o? Chi b\u1eb1ng h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh ch\u00fang, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft th\u1eafng. D\u00f9 tr\u00e1i l\u1ec7nh m\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u1eabn h\u01a1n l\u00e0 nh\u1ee5c qu\u1ed1c sao?\"<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u1ecfi: <i>\"N\u1ebfu ch\u1eb3ng may kh\u00f4ng th\u1eafng th\u00ec sao?\"<\/i><\/p>\n<p>Di\u00ean Ti\u1ebfn \u0111\u00e1p: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i, Di\u00ean Ti\u1ebfn s\u1ebd m\u1ed9t m\u00ecnh ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m.\"<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u1eabn nghi ng\u1ea1i vi\u1ec7c t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i chi\u1ebfu ch\u1ec9, Gi\u00e1m qu\u00e2n Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Long n\u00f3i: <i>\"Binh ph\u00e1p qu\u00fd \u1edf \u1ee9ng bi\u1ebfn, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y vi\u1ec7c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n l\u00e0m quy t\u1eafc? T\u1ed9i tr\u00e1i chi\u1ebfu, K\u1ebf Long xin m\u1ed9t m\u00ecnh ch\u1ecbu.\"<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, li\u1ec1n chia qu\u00e2n l\u00e0m hai tr\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc sau h\u1ed7 tr\u1ee3 nhau, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng. Ba tr\u1eadn li\u1ec1n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, ch\u00fang tan v\u1ee1, ch\u1ea1y t\u00e1n lo\u1ea1n v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y n\u00fai, nh\u1ea3y xu\u1ed1ng h\u1ed1 s\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Truy k\u00edch \u0111\u1ebfn To\u1ea1i Th\u00e0nh, ch\u00e9m h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn con ng\u1ef1a, b\u1eaft s\u1ed1ng ba t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, b\u1eaft gi\u1eef ba v\u1ea1n gi\u00e0 tr\u1ebb, c\u00f9ng nhi\u1ec1u binh kh\u00ed, xe tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 d\u00ea gia s\u00fac.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 10 m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o v\u1ec1, chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[159] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, T\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong l\u00e0m T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng, Th\u1ea9m Lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o B\u00e2n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Th\u1ecb trung. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Th\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nhau, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u1eed Th\u1ef1c l\u1ee5c, nh\u01b0ng \u0110i\u1ec1n T\u00edch v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6 d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng, v\u1eabn n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f4ng lao b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? C\u1ea7n xem x\u00e9t. Theo 'T\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c': Chi\u00eau Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i u\u00fd, Hi T\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Phan M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i u\u00fd, V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Thi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c phong Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, Th\u00f4i H\u00e0n, L\u01b0u Di\u00ean H\u00e0n, M\u1ec5 T\u00edn, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn t\u1eeb ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[160] M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o Thu\u1eadn l\u00e0 M\u1ec5 T\u00edn, c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u00e2n t\u1ed9c \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean \u1ea3i. Khi \u1ea5y, con trai c\u1ee7a anh trai \u00f4ng l\u00e0 Kim t\u1eeb S\u00f3c Ch\u00e2u tr\u1ed1n v\u1ec1. Vua cho tri\u1ec7u ki\u1ebfn, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, sai Kim \u0111i ng\u1ef1a truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, t\u00ecm c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f3n gia quy\u1ebfn, ph\u00e1i qu\u00e2n h\u1ed9 t\u1ed1ng. Sau \u0111\u00f3, Kim \u1edf l\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, nh\u01b0ng do \u0111\u1ecbch canh ph\u00f2ng nghi\u00eam ng\u1eb7t, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00f3n \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ec5 T\u00edn c\u1ea3m kh\u00e1i n\u00f3i: <i>\"Ta nghe n\u00f3i trung hi\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u1eadp, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 qu\u00e1 l\u1edbn, \u0111ang ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c hy sinh b\u00e1o qu\u1ed1c, sao c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 lo ngh\u0129 \u0111\u1ebfn th\u00e2n th\u00edch n\u1eefa?\"<\/i> \u00d4ng nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f3c l\u00f3c t\u1eeb bi\u1ec7t, d\u1eb7n con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n n\u00e0y n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[161] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 \u0110inh S\u1eedu, ban \u00e1o \u1ea5m cho qu\u00e2n l\u00ednh bi\u00ean th\u00f9y.<\/p>\n\n<p>[162] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf Nh\u1ea1n M\u00f4n, T\u00e2y Kinh, H\u1ed9 Qu\u1ed1c, Nam Xuy\u00ean thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u. Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n c\u00f9ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110\u1ed5ng T\u01b0 Nguy\u1ec7n, L\u01b0u T\u1ef1, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m H\u1ea7u M\u1ef9 \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u1ef1a, kh\u00ed gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Theo 'H\u1ed9i y\u1ebfu', \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 11, Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n\n<p>[163] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng khoa Minh ph\u00e1p trong c\u00e1c s\u00e1ch ch\u1ec9 h\u1ecdc m\u1ed9t \u00edt, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf; khoa H\u1ecdc c\u1ee9u d\u00f9 th\u00f4ng hi\u1ec3u ba kinh, nh\u01b0ng kh\u00f3 tinh th\u00f4ng, n\u00ean chia l\u00e0m ba khoa, v\u1eabn ki\u00eam h\u1ecdc ph\u00e1p l\u1ec7nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y thi Ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u h\u1ecfi ngh\u0129a l\u00fd trong lu\u1eadt v\u0103n \u0111\u1ec3 s\u01a1 kh\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[164] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc T\u00e2n Vi\u00ean, r\u1ed3i s\u0103n b\u1eafn \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4.<\/p>\n\n<p>[165] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0111\u1ed5i huy\u1ec7n Thi\u1ec7u V\u0169 thu\u1ed9c Ki\u1ebfn Ch\u00e2u th\u00e0nh qu\u00e2n Thi\u1ec7u V\u0169.<\/p>\n\n<p>[166] Vua th\u1ea5y Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p nhi\u1ec1u n\u0103m kinh nghi\u1ec7m vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00f4ng thu\u1ed9c t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban l\u1ec7nh cho Nghi\u1ec7p l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u ki\u00eam b\u1ed9 th\u1ef1 binh m\u00e3 tr\u00fa \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Tam Giao. Vua cho \u0111\u00f3ng g\u00f3i k\u00edn, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n\n<p>[167] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, l\u1ea5y H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Cao K\u1ebf Th\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc Nam l\u1ed9, Kh\u1edfi c\u01b0 lang Qu\u00e1ch B\u00ed l\u00e0m Th\u1ee7y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u1eeb Ng\u1ef1 H\u00e0 \u0111\u1ebfn Quan Nam, H\u1ed3ng l\u01b0 t\u1ef1 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u1ea1i \u0110i\u1ec1n l\u00e0m Ph\u00e1n quan l\u1ee5c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Th\u00f4i M\u1ea1i l\u00e0m Ph\u00e1n quan th\u1ee7y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Theo 'Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 truy\u1ec7n', danh hi\u1ec7u \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tri C\u1ed5. Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng nguy\u00ean ni\u00ean. C\u00f2n theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, Cao K\u1ebf Th\u00e2n \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y t\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 t\u1ee9, ch\u1eafc c\u00f3 s\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn, t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u1edd x\u00e9t k\u1ef9. 'H\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u00e9p: Th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c \u0111\u1ea7u, H\u00e0 B\u1eafc chia l\u00e0m Nam l\u1ed9, th\u1eddi Ung Hi l\u1ea1i chia l\u00e0m \u0110\u00f4ng T\u00e2y, sau h\u1ee3p l\u1ea1i. Vi\u1ec7c chia l\u00e0m Nam l\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[168] Lam Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u1edf c\u1eeda Tam Giao.<\/p>\n\n<p>[169] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, H\u00e2n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ngh\u00ecn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i l\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a, \u00e1o gi\u00e1p; b\u1eaft s\u1ed1ng s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[170] Quan Nam l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m m\u01b0\u01a1i ba con l\u1ea1c \u0111\u00e0. Vua ra chi\u1ebfu ph\u00e2n ph\u00e1t cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129.<\/p>\n\n<p>[171] Ban \u0111\u1ea7u, d\u00e2n t\u1ed9c ph\u00eda T\u00e2y Nam kh\u00f4ng n\u1ed9p c\u1ed1ng v\u1eadt, th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 bi\u00ean gi\u1edbi. H\u1ee9a Tr\u1ecdng Tuy\u00ean, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn s\u00f4ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9 khuy\u00ean b\u1ea3o h\u1ecd v\u1ec1 thu\u1eadn ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 ra uy ph\u00fac, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec1u quy ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>Sau h\u01a1n ba n\u0103m t\u1ea1i ch\u1ee9c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o Tr\u1ecdng Tuy\u00ean trong th\u1eddi gian d\u1ee5ng binh \u1edf Giang Bi\u1ec3u \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t ti\u1ec1n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, \u00f4ng b\u1ecb tri\u1ec7u h\u1ed3i, l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i ki\u1ec3m tra to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed5 s\u00e1ch t\u00e0i ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Sau h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m gi\u00e1m s\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 gian l\u1eadn, b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u1ecdng Tuy\u00ean l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u0129nh Nam. Tr\u1ecdng Tuy\u00ean c\u00f3 t\u00e0i t\u00ednh to\u00e1n, kh\u00e9o x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c l\u1edbn. Trong th\u1eddi gian d\u1ee5ng binh \u1edf Giang Bi\u1ec3u, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ea7n nhi\u1ec1u v\u1eadt t\u01b0, Tr\u1ecdng Tuy\u00ean \u0111\u1ec1u d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ee9 g\u00ec. T\u00e0o B\u00e2n l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, \u0111\u00eam \u0111\u00e1nh th\u00e0nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1ea5y h\u00e0ng v\u1ea1n \u0111\u1ed3 g\u1ed1m, chia cho binh s\u0129 \u0111\u00e1nh th\u00e0nh th\u1eafp \u0111\u00e8n t\u1ef1 soi. Tr\u1ecdng Tuy\u00ean \u0111\u00e3 d\u1ef1 li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc, c\u1ea5p \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00e1c c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[172] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, s\u1eafc l\u1ec7nh cho Trung s\u1ee9 Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n mua ng\u1ef1a t\u01b0 nh\u00e2n \u1edf kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u v\u1edbi gi\u00e1 h\u1eadu, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 173.579 con.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch 'B\u1ea3n ch\u00ed' ch\u00e9p vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a v\u00e0o n\u0103m H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 t\u01b0. X\u00e9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m xu\u1ea5t qu\u00e2n v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, e r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0. 'Th\u1ef1c l\u1ee5c bi\u1ec7t b\u1ea3n' ch\u00e9p s\u1ed1 ng\u1ef1a mua c\u1ee7a Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, nay theo \u0111\u00f3, v\u00ec vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi d\u00e2ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[173] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i m\u00f9ng 1, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[174] Th\u1ee7 l\u0129nh Th\u00e1c B\u1ea1t Nh\u1eadt Vinh ph\u00e1i T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Th\u00e1c B\u1ea1t L\u00e2m Th\u1ea5m, \u0110\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh 16 ph\u1ee7 La L\u00e3ng Xuy D\u1ee5 L\u1eb7c ph\u00e1i Phi\u00ean quan K\u1ebft Th\u01b0 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng c\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[175] B\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu C\u1ef1 D\u00e3 H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u c\u00f9ng 15 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, v\u00ec h\u1ecd t\u1eebng \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n\n<p>[176] Th\u1eddi Khai B\u1ea3o, c\u1ea5m d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 gi\u1ea3, ph\u1ea1t 100 tr\u01b0\u1ee3ng n\u1ebfu b\u00e1n m\u1ed9t c\u00e2n, h\u01a1n 20 c\u00e2n th\u00ec x\u1eed t\u1eed. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay thi h\u00e0nh theo lu\u1eadt, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m, s\u1ebd lu\u1eadn t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[177] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi N\u1eef Ch\u00e2n \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u d\u00e2ng ng\u1ef1a, v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111i k\u00e8m ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, c\u00e1c n\u01a1i ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu v\u1eadt ph\u1ea9m ngo\u00e0i gi\u1ea5y t\u1edd th\u00ec t\u1ecbch thu. Theo t\u1ea5u c\u1ee7a Cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0 T\u1eadp.<\/p>\n\n<p>[178] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4.<\/p>\n\n<p>[179] Chi\u1ebfu c\u1ea3i Ty kh\u1ea5u tham qu\u00e2n th\u00e0nh Ty l\u00fd tham qu\u00e2n [footnote]Chi\u1ebfu c\u1ea3i Ty kh\u1ea5u tham qu\u00e2n th\u00e0nh Ty l\u00fd tham qu\u00e2n, n\u0103m ch\u1eef 'th\u00e0nh Ty l\u00fd tham qu\u00e2n' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 'Th\u1eadp Tri\u1ec1u C\u01b0\u01a1ng Y\u1ebfu' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 3 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ed5i Ty kh\u1ea5u vi\u1ec7n th\u00e0nh Ty l\u00fd vi\u1ec7n, l\u1ec7nh cho Ty tuy\u1ec3n b\u1ed9 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tr\u1ea3i thanh li\u00eam, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1eed \u00e1n v\u00e0 bi\u1ec7n lu\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 tri\u1ec7u t\u1eadp.<\/p>\n<p>L\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c ph\u00e1n quan, giao cho c\u00e1c ch\u00e2u t\u1eeb h\u00e0ng hi\u1ec7u \u00fay ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, th\u00f4ng hi\u1ec3u ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn. C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a ph\u00e1n quan M\u00e3 B\u1ed9. H\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3, tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00e0nh t\u00edch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng, n\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m th\u00ec b\u1eaft t\u1ed9i t\u1eeb vi\u00ean ch\u1ee9c cao nh\u1ea5t tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(Ph\u00e1n quan Ty l\u00fd b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i, b\u1ea3n Th\u1ef1c L\u1ee5c kh\u00e1c ghi v\u00e0o ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 6, nay theo b\u1ea3n Ch\u00ed ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c ch\u00e2u xem x\u00e9t Ty l\u00fd tham qu\u00e2n, n\u1ebfu x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u00f9 tr\u00ec tr\u1ec7, ph\u1ea3i b\u00e1o danh \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft, c\u00f2n ai che gi\u1ea5u kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(C\u00f3 l\u1ebd chi\u1ebfu n\u00e0y ban v\u00e0o ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng 8 n\u0103m Ung Hy th\u1ee9 2, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[180] N\u0103m \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho h\u1eefu ty l\u1ea5y c\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb l\u00fac khai qu\u1ed1c so\u1ea1n th\u00e0nh 'Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c Bi\u00ean Chi\u1ebfu' g\u1ed3m 15 quy\u1ec3n, ban h\u00e0nh kh\u1eafp n\u01a1i.<\/p>\n\n<p>[181] Ba ch\u00e2u T\u00e0o, V\u1eadn, Tru g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t, mi\u1ec5n thu\u1ebf. Ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh \u0111\u00f3i k\u00e9m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[182] C\u1ea3i Ty th\u1ecb m\u00e3i th\u00e0nh T\u1ea1p m\u00e3i v\u1ee5.<\/p>\n\n<p>[183] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c tuy\u00ean ch\u1ec9 n\u1ed9i \u0111\u00ecnh v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u giao cho Ty kh\u1ed1, ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean tr\u00e1ch. B\u00e2y gi\u1edd b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t \u1ea5n h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng kho, giao cho Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 T\u00e0ng kh\u1ed1 L\u01b0u M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan Qu\u00e1ch Di\u00ean Tu\u1ea5n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd. M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0 con c\u1ee7a Hi C\u1ed5. Di\u00ean Tu\u1ea5n l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u00ean Tu\u1ea5n ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c. X\u00e9t truy\u1ec7n c\u1ee7a Hi C\u1ed5, n\u0103m th\u1ee9 4 Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c Hi C\u1ed5 chuy\u1ec3n l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 N\u1ed9i T\u00e0ng kh\u1ed1. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ghi chung v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[184] Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u1ee7 Minh K\u1ef7 \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u th\u00e0nh C\u00e0n Hanh.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1ea5y H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft Th\u1ea1ch Hy T\u1ea3i l\u00e0m Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[2] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 v\u00e0 Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Hoa D\u01b0\u01a1ng C\u00e2u Trung Ch\u00e1nh \u0111i s\u1ee9 Cao Ly.<\/p>\n<p>[3] Khi v\u1eeba l\u00ean ng\u00f4i, Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9: <i>&#8220;Th\u00e1i Nguy\u00ean, ta nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn khi b\u00e0n vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n, Vua tri\u1ec7u Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o B\u00e2n h\u1ecfi: <i>&#8220;Th\u1eddi Chu Th\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 ta, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u th\u00e2n chinh Th\u00e1i Nguy\u00ean, v\u1edbi binh l\u1ef1c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea1i sao v\u1eady? Ch\u1eb3ng l\u1ebd th\u00e0nh tr\u00ec ki\u00ean c\u1ed1, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u00e0o B\u00e2n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1eddi Th\u1ebf T\u00f4ng, S\u1eed Si\u00eau thua \u1edf Th\u1ea1ch L\u0129nh Quan, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng kinh s\u1ee3, n\u00ean qu\u00e2n ph\u1ea3i r\u00fat v\u1ec1. Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, binh l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc b\u1ec7nh b\u1ee5ng, n\u00ean \u0111\u00e0nh d\u1eebng l\u1ea1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do th\u00e0nh tr\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng ph\u00e1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Nay ta xu\u1ea5t qu\u00e2n, khanh ngh\u0129 sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u00e0o B\u00e2n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Binh gi\u00e1p n\u01b0\u1edbc ta tinh nhu\u1ec7, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng v\u1ec1, n\u1ebfu xu\u1ea5t qu\u00e2n th\u1ea3o ph\u1ea1t, s\u1ebd nh\u01b0 ch\u1ebb tre, h\u00e1 c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Vua quy\u1ebft ch\u00ed.<\/p>\n<p>T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Th\u1ebf T\u00f4ng kh\u1edfi binh, Th\u00e1i Nguy\u00ean d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7n tr\u1ee3 c\u1ee7a B\u1eafc Nhung, c\u1ed1 th\u1ee7 kh\u00f4ng ra \u0111\u00e1nh, khi\u1ebfn qu\u00e2n ta m\u1ec7t m\u1ecfi ph\u1ea3i r\u00fat v\u1ec1. \u0110\u1ebfn khi Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda nam Nh\u1ea1n M\u00f4n Quan<a class=\"footnote\" title=\"Theo 'T\u1ed1ng b\u1ea3n' v\u00e0 'T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu', c\u00f9ng 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'Nam'\" id=\"return-footnote-125-1\" href=\"#footnote-125-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, \u0111u\u1ed5i h\u1ebft d\u00e2n ch\u00fang v\u1ec1 ph\u00e2n b\u1ed1 \u1edf v\u00f9ng H\u00e0 &#8211; L\u1ea1c, tuy s\u00e0o huy\u1ec7t v\u1eabn c\u00f2n, nh\u01b0ng th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u00e3 suy ki\u1ec7t. Chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t \u0111ai, b\u1ecf \u0111i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00e0nh h\u1ecda. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nay vi\u1ec7c gi\u1ed1ng m\u00e0 th\u1ebf kh\u00e1c. \u0110\u1ecbch y\u1ebfu, ta m\u1ea1nh. Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Ti\u00ean \u0111\u1ebf ph\u00e1 \u0111\u1ecbch, di d\u00e2n v\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c ng\u00e0y nay. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 quy\u1ebft, c\u00e1c khanh kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i n\u1eefa.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u chia nhau \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e2n nhu c\u00e1c ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea5y Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9 Phan M\u1ef9 l\u00e0m B\u1eafc l\u1ed9 \u0111\u00f4 chi\u00eau th\u1ea3o ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1eb7t ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh m\u1eb7t ph\u00eda nam, Qu\u1ebf Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00e0o H\u00e0n m\u1eb7t ph\u00eda t\u00e2y, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u01b0u Ng\u1ed9 m\u1eb7t ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p>Ng\u1ed9 ph\u1ea3i t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1eb7t ph\u00eda t\u00e2y, nh\u01b0ng m\u1eb7t n\u00e0y tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed1i di\u1ec7n cung th\u00e0nh c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t hi\u1ec3m tr\u1edf. H\u00e0n mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i v\u1ecb tr\u00ed v\u1edbi Ng\u1ed9, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh l\u00e0 Quan s\u00e1t s\u1ee9, th\u1ee9 b\u1eadc ph\u1ea3i d\u01b0\u1edbi Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ng\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, H\u00e0n nh\u1ea5t quy\u1ebft mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i, b\u00e0n lu\u1eadn l\u00e2u kh\u00f4ng xong.<\/p>\n<p>Vua lo c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, b\u00e8n d\u1ee5 H\u00e0n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khanh tr\u00ed d\u0169ng v\u00f4 song, m\u1eb7t ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i khanh th\u00ec kh\u00f4ng ai \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i.&#8221;<\/i> H\u00e0n m\u1edbi v\u00e2ng l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[5] B\u00e1t t\u00e1c s\u1ee9 H\u00e1c Th\u1ee7 Tu\u1ea5n sung l\u00e0m T\u00e2y di\u1ec7n h\u00e0o tr\u1ea1i \u0111\u00f4 gi\u00e1m, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu M\u1ec5 T\u00edn, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn sung l\u00e0m H\u00e0nh dinh m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n, Ph\u00e1n t\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ef1 Thu\u1eadn Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Hu\u1ef3nh gi\u00e1m qu\u00e2n.<\/p>\n<p>T\u00edn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi U Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ph\u00e1t qu\u00e2n tr\u1eef t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u H\u00ecnh, B\u1ed1i, Minh, Tr\u1ea1ch \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tr\u01b0\u01a1ng Nhu\u1eadn Chi ch\u01b0\u1edfng l\u00fd vi\u1ec7c xu\u1ea5t n\u1ea1p.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ec7nh V\u00e2n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean Th\u1ea1ch L\u0129nh quan \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Nh\u00e2n L\u00e3ng, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u T\u1ef1 \u0111i xem x\u00e9t h\u00e0o tr\u1ea1i b\u1ed1n m\u1eb7t th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, duy\u1ec7t qua c\u00e1c kh\u00ed gi\u1edbi c\u00f4ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, l\u1ea5y Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i thi\u00eam th\u1ef1 vi\u1ec7n s\u1ef1, l\u1ea1i ban cho m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0. Thi\u00eam th\u1ef1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Hi T\u1ea3i.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n \u0111i\u1ec7n v\u1edbi Phan M\u1ef9 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, Vua th\u00e2n truy\u1ec1n ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i sai \u0111i.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 L\u01b0u S\u01b0\u1edfng c\u00f9ng Ho\u00e0i H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Th\u00edch, V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tr\u1ea7n H\u1ed3ng Ti\u1ebfn \u0111\u1ec1u d\u1ef1, S\u01b0\u1edfng b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;Uy linh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn t\u1eadn xa, ch\u00faa t\u1ec3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfm v\u1ecb ng\u00e0y nay \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111\u00e2y. S\u1edbm chi\u1ec1u b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i Nguy\u00ean, L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, th\u1ea7n xin c\u1ea7m g\u1eady, l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng h\u00e0ng.&#8221;<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi l\u1edbn, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu, S\u01b0\u1edfng hay n\u00f3i \u0111\u00f9a nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[9] \u0110inh D\u1eadu, sai H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ea7u Tr\u1eafc c\u00f9ng Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng ph\u00e2n qu\u1ea3n vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn hai l\u1ed9 \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y c\u1ee7a Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[10] Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu l\u1ec7nh ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ec1, Nh\u1eef, Th\u00e1i, v.v. v\u1ec1 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[11] Qu\u00fd M\u00e3o, kh\u00ed c\u1ee5 \u0111o thi\u00ean v\u0103n m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh, do h\u1ecdc sinh Ty Thi\u00ean gi\u00e1m ng\u01b0\u1eddi Ba Trung l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Hu\u1ea5n ch\u1ebf t\u1ea1o. \u0110\u1eb7t \u1edf l\u1ea7u chu\u00f4ng tr\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111i\u1ec7n V\u0103n Minh, phong T\u01b0 Hu\u1ea5n l\u00e0m H\u1ed3n nghi th\u1eeba. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec1u do ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n, c\u00f2n kh\u00ed c\u1ee5 m\u1edbi n\u00e0y v\u1eadn h\u00e0nh t\u1ef1 nhi\u00ean, r\u1ea5t tinh x\u1ea3o.<\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e0o, \u0110\u01a1n, Ho\u1ea1t, Duy, T\u00e2n, Truy, Thanh, V\u1eadn, \u0110\u1ed3ng, Di\u1ec7u, Hoa v\u00e0 ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh thu\u1ed9c H\u00e0 Nam v\u1ec1 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, sai T\u1ea3 \u0110\u1ed3n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1c l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m n\u1ed9i ngo\u1ea1i kinh th\u00e0nh, v\u00ec xa gi\u00e1 s\u1eafp xu\u1ea5t chinh ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p>[14] Chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 20 v\u1ea1n cho \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n h\u00ecnh b\u1ed9 T\u01b0 m\u00f4n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Giang Tr\u1ef1c M\u1ed9c v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd ch\u00e1nh L\u1ed9 Th\u1eeba T\u1ef1 v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng x\u1eed \u00e1n si\u00eang n\u0103ng.<\/p>\n<p>[15] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1ea1m \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n Ch\u00e2u trong th\u00e1ng n\u00e0y.<\/p>\n<p>[16] Gi\u00e1p D\u1ea7n, phong Ho\u00e0ng t\u1eed \u0110\u1ee9c Cung l\u00e0m Qu\u00fd Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u00f4ng l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9.<\/p>\n<p>[17] T\u1eeb b\u1ed9 lang trung L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n l\u00e0m H\u00e0nh t\u1ea1i chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft Cao K\u1ebf Th\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3. Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa chuy\u00ean qu\u1ea3n kho T\u1ea3 T\u00e0ng c\u1ee7a h\u00e0nh t\u1ea1i. K\u1ebf Th\u00e2n sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Th\u1ea9m Lu\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c ph\u1ee7 Khai Phong, Tuy\u00ean huy b\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Thi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Khu m\u1eadt th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u1ea7n T\u00f2ng T\u00edn l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>Vua \u0111\u1ecbnh giao cho T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 qu\u1ea3n vi\u1ec7c l\u01b0u th\u1ee7, nh\u01b0ng ph\u00e1n quan ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 L\u00e3 \u0110oan khuy\u00ean \u0110\u00ecnh M\u1ef9: <i>&#8220;Ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng d\u00e3i n\u1eafng d\u1ea7m m\u01b0a \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t. V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn, \u0111\u00e1ng l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 gi\u00e1, n\u1ebfu qu\u1ea3n vi\u1ec7c l\u01b0u th\u1ee7 th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ebd.&#8221;<\/i> \u0110\u00ecnh M\u1ef9 nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin \u0111i theo.<\/p>\n<p>[19] Qu\u00fd H\u1ee3i, ban t\u1eb7ng ng\u1ef1a y\u00ean, qu\u1ea7n \u00e1o, d\u00e2y l\u01b0ng b\u1eb1ng v\u00e0ng ng\u1ecdc cho c\u00e1c v\u1ecb c\u1eadn th\u1ea7n h\u1ed9 gi\u00e1, t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, xa gi\u00e1 kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb kinh s\u01b0.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Thi\u1ec1n ch\u00e2u. Khi \u0111ang qua s\u00f4ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m th\u1ebb b\u00e0i, m\u1eb7c \u00e1o xanh, xin g\u1eb7p xa gi\u00e1. Ti\u1ec1n qu\u00e2n xua \u0111u\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng lui, v\u1eabn g\u00e0o th\u00e9t b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 x\u01b0ng c\u00f3 vi\u1ec7c quan quan tr\u1ecdng mu\u1ed1n t\u00e2u. Vua sai l\u1ea5y xem, th\u00ec ra l\u00e0 ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf L\u00e2m H\u00e0 l\u00e0 T\u1ed1ng Ti\u1ec7p. Vua r\u1ea5t vui, li\u1ec1n cho l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u2018Ung d\u1eefu nh\u00e0n b\u00ecnh\u2019 ch\u00e9p: Vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1ed1ng Ti\u1ec7p, \u0111\u00fang l\u00e0 l\u1ea5y t\u00ean h\u1ecd \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c. Nh\u01b0ng \u2018\u0110\u00e0m uy\u1ec3n\u2019 l\u1ea1i ch\u00e9p: Nh\u1eefng n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, qu\u00e2n B\u1eafc x\u00e2m l\u1ea5n bi\u00ean gi\u1edbi, Th\u00e1i T\u00f4ng b\u00e8n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7. Khi \u0111ang qua s\u00f4ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m th\u1ebb b\u00e0i, m\u1eb7c \u00e1o xanh, xin g\u1eb7p xa gi\u00e1. Ti\u1ec1n qu\u00e2n xua \u0111u\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y v\u1eabn g\u00e0o th\u00e9t b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 x\u01b0ng c\u00f3 vi\u1ec7c quan quan tr\u1ecdng mu\u1ed1n t\u00e2u. Th\u00e1i T\u00f4ng sai l\u1ea5y xem, th\u00ec ra l\u00e0 ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf L\u00e2m h\u00e0 l\u00e0 T\u1ed1ng Ti\u1ec7p. Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1ea5t vui, li\u1ec1n cho l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba. \u2018T\u1ea3i chi s\u1ef1 th\u1ef1c\u2019 l\u1ea1i ch\u00e9p: Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Thi\u1ec1n Uy\u00ean. C\u00f3 th\u00e1i b\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba l\u00e0 T\u1ed1ng Ti\u1ec7p, ph\u1ee5 tr\u00e1ch xu\u1ea5t n\u1ea1p qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i n\u01a1i h\u00e0nh qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn b\u00e1i y\u1ebft b\u00ean tr\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng. Th\u00e1i T\u00f4ng th\u1ea5y t\u00ean \u00f4ng ta, m\u1eebng r\u1ee1 n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n ta c\u00f3 \u0111i\u1ec1m th\u1eafng ch\u1eafc ch\u1eafn.&#8221;<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Hai s\u00e1ch ch\u00e9p kh\u00e1c nhau, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n. Sai H\u00e0nh t\u1ea1i chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn m\u1eb7t B\u1eafc. C\u1eed Qu\u00e2n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00e2m Minh l\u00e0 Gi\u1ea3i Huy, Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c s\u1ee9 Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n \u0111\u00e1nh Long ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u1ea3i Huy ch\u00e9p l\u00e0 Th\u1ea1ch Ng\u1ea1n U\u00e2n. X\u00e9t th\u1ea5y Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, n\u00ean truy\u1ec7n c\u1ee7a Huy c\u00f3 l\u1ed7i. Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng ba, l\u1ea1i sai Do\u00e3n Hu\u00e2n \u0111\u00e1nh Long ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Minh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn t\u1eeb Th\u1ea1ch L\u0129nh quan \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf H\u00ecnh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[27] Cho \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00e0o Quang Th\u1ef1c tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c qu\u00e2n \u1edf Uy Th\u1eafng qu\u00e2n, sai \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng. Quang Th\u1ef1c v\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;Xin c\u1ea7m m\u1ed9t to\u00e1n qu\u00e2n, d\u0169ng m\u00e3nh \u0111i \u0111\u1ea7u.&#8221;<\/i> Vua b\u1ea3o: <i>&#8220;Vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o quan tr\u1ecdng, c\u0169ng l\u00e0 g\u00f3p s\u1ee9c v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, l\u1ea5y L\u1ed9 ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9 l\u00e0m Tri Uy Th\u1eafng qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217; ghi ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd: Sai Uy Th\u1eafng qu\u00e2n s\u1ee9 M\u1ec5 V\u0103n Du\u1ec7 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean, thu\u1ed9c quy\u1ec1n T\u00e0o H\u00e0n, l\u1ea5y L\u1ed9 ch\u00e2u binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9 l\u00e0m Tri Uy Th\u1eafng qu\u00e2n. C\u00f2n &#8216;T\u00e0o Quang Th\u1ef1c B\u1ea3n truy\u1ec1n&#8217; l\u1ea1i n\u00f3i xa gi\u00e1 \u0111\u00e1nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ea5y Quang Th\u1ef1c l\u00e0m Tri Uy Th\u1eafng qu\u00e2n, kh\u00e1c v\u1edbi &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217;. Tuy nhi\u00ean, M\u1ec5 V\u0103n Du\u1ec7 v\u00e0 Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ghi, n\u00ean l\u1ea5y vi\u1ec7c c\u1ee7a Quang Th\u1ef1c ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y, ho\u1eb7c v\u00ec Quang Th\u1ef1c t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00ean \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho Kh\u00e2m T\u1ed9, c\u1ea7n x\u00e9t th\u00eam. )<\/i><\/p>\n<p>[29] Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Gia Lu\u1eadt Du\u1ec7 Th\u00edch Mai L\u00fd d\u00e2ng th\u01b0 h\u1ecfi th\u0103m. Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp \u1edf huy\u1ec7n L\u00e2m Th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[30] Th\u00e1ng 3 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn m\u00f9ng 1, Vua d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Tr\u1ea5n ch\u00e2u. Sai D\u0129nh ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Do\u00e3n Hu\u00e2n \u0111\u00e1nh Long ch\u00e2u. Long ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00e2u c\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc H\u00e1n d\u1ef1a hi\u1ec3m x\u00e2y th\u00e0nh ch\u1ed1ng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 chia qu\u00e2n v\u00e2y th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 2 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 sai Gi\u1ea3i Huy, Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n \u0111\u00e1nh Long ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, sai Tr\u1ea5n ch\u00e2u m\u00e3 b\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m kh\u00e1ch t\u1ec9nh ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ec1 Di\u00ean S\u00e2m, l\u1ea1c uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ea7u M\u1ef9 chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh huy\u1ec7n M\u1ea1nh.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, quan Th\u1ea1ch L\u0129nh b\u00e1o d\u00e2n tr\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng Kh\u00fac 338 ng\u01b0\u1eddi xin quy thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[33] D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, Ph\u1ea7n ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Kh\u00e2m T\u1ed9 gi\u1eef qu\u00e2n \u0111\u1ed3n Th\u1ea1ch L\u0129nh quan, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn. Gi\u1eb7c b\u1ea5t ng\u1edd \u0111\u1ebfn, Kh\u00e2m T\u1ed9 \u0111\u00f3ng c\u1eeda c\u1ed1 th\u1ee7, gi\u1eb7c r\u00fat c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i; l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 ch\u1edd gi\u00e1 cao h\u00f2ng ki\u1ebfm l\u1ee3i, b\u1ecb thu\u1ed9c h\u1ea1 t\u1ed1 c\u00e1o. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tra x\u00e9t, Kh\u00e2m T\u1ed9 nh\u1eadn t\u1ed9i, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m M\u1ee5c ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, sai Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n H\u1ed7 Hoa c\u00f9ng 12 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u An, Ph\u1ee5c, \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, Th\u01b0\u01a1ng, Ph\u01b0\u1eddng, T\u1eeb, T\u00fac, Duy\u1ec5n, H\u1ea3i, M\u1eadt, Th\u00e1i<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e1i nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-125-2\" href=\"#footnote-125-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>\u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Hoa, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn b\u00e1o ph\u00e1 tr\u1ea1i T\u00e2y Long M\u00f4n c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, d\u00e2ng t\u00f9 binh \u0111\u1ebfn n\u01a1i Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, sai l\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 H\u1ea7u K\u1ebf Long \u0111\u00e1nh ch\u00e2u S\u1ea5m, c\u00e1c m\u00f4n chi h\u1ea7u V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u00e1nh Ph\u1ea7n ch\u00e2u. Tu\u00e2n l\u00e0 em c\u1ee7a S\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(H\u1ea7u K\u1ebf Long, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho Th\u1ee9 s\u1eed Truy Ch\u00e2u, Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd t\u1ea5n c\u00f4ng T\u1ea5m Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[38] C\u00f9ng ng\u00e0y, thi\u1ebft y\u1ebfn c\u00e1c quan t\u00f2ng s\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129.<\/p>\n<p>[39] Sai L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ec7nh cho Tri ph\u1ee7 Ch\u00e2u, Nh\u00e0n c\u1ee9u s\u1ee9 l\u00e0 Chi\u1ebft Ng\u1ef1 Khanh v\u00e0 Gi\u00e1m qu\u00e2n Cung ph\u1ee5ng quan, T\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng do\u00e3n l\u00e0 Do\u00e3n Hi\u1ebfn chia qu\u00e2n t\u1ea5n c\u00f4ng Lam Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[41] Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an m\u1ea5y v\u1ea1n k\u1ecb binh x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 ch\u00fang \u1edf ph\u00eda nam Th\u1ea1ch L\u0129nh Quan. Do \u0111\u00f3, vi\u1ec7n binh c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t. B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 l\u1ea1i sai s\u1ee9 b\u00ed m\u1eadt mang th\u01b0 s\u00e1p ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an c\u00e1o c\u1ea5p. Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0a th\u01b0 \u0111\u00f3 ra tr\u01b0\u1edbc th\u00e0nh, kh\u00ed th\u1ebf trong th\u00e0nh b\u1eaft \u0111\u1ea7u suy s\u1ee5p.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, T\u1ea3 Phi long s\u1ee9 l\u00e0 S\u1eed Nghi\u1ec7p \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u1ee8ng D\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n, ch\u00e9m v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u01b0a m\u1ed9t tr\u0103m t\u00f9 binh \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111\u01b0a n\u0103m qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng t\u1eeb ti\u1ec1n tuy\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean v\u00e0o qu\u00e2n Quy Minh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban ba ng\u00e0n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng S\u00e2n v\u00e0 Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1 s\u1ee9 l\u00e0 L\u01b0u V\u0103n D\u1ee5 d\u1eabn qu\u00e2n chia nhau gi\u1eef Th\u1ea1ch L\u0129nh Quan.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, H\u00e0 \u0110\u00f4ng th\u00e0nh T\u00e2y di\u1ec7n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u00e0 L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, thay L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf T\u1ea5m Ch\u00e2u ch\u1eadm tr\u1ec5, chi\u1ebfu l\u1ec7nh h\u1eb7c t\u1ed9i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, giao cho B\u1ea3o Hu\u00e2n ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0110\u1ecbnh Nam l\u01b0u h\u1eadu l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng, sai b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed Ng\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Quang Vi\u1ec5n v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed Tuy Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Quang Hi\u1ebfn d\u1eabn qu\u00e2n H\u1ed3 H\u00e1n d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u1eadp tr\u1ea1i, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng x\u00e2m l\u1ea5n \u0111\u1ecba ph\u1eadn \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec3 th\u1ecb uy qu\u00e2n l\u1ef1c.<\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u ph\u00e1t binh h\u1ed9 t\u1ed1ng th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a Tr\u1ea7n H\u1ed3ng Ti\u1ebfn v\u1ec1 kinh, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua ph\u1ea3i cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho T\u1ea3 B\u1ed5 khuy\u1ebft l\u00e0 Nh\u1ea1c Xung truy\u1ec1n l\u1ec7nh \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u c\u1ea5p d\u1ed3n c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Qu\u00e2n B\u1eafc H\u00e1n b\u00ed m\u1eadt xu\u1ea5t k\u00edch ch\u1ea1m tr\u00e1n qu\u00e2n tri\u1ec1u, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00e0 M\u1ec5 T\u00edn \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, gi\u1ebft Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Kh\u1ed5ng H\u1ea1c l\u00e0 B\u00f9i Ch\u00ednh, d\u00e2ng th\u1ee7 c\u1ea5p l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c B\u00f9i Ch\u00ednh, trong &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217; v\u00e0 &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng ba tr\u01b0\u1edbc khi Vua ch\u01b0a \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, n\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, h\u00f4m nay l\u00e0 ng\u00e0y \u0111\u1ea7u th\u00e1ng, Chi\u1ebft Ng\u1ef1 Khanh v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e1nh Lam Ch\u00e2u, di\u1ec7t h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n B\u1eafc H\u00e1n.<\/p>\n<p>[50] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n nhu t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 Nam, V\u1eadn, T\u1ebf, B\u00e1c, L\u1ec7, Tr\u1ea1ch, L\u1ed9, Ho\u00e0i, Nh\u1eef, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Qu\u1eafc \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, T\u1ec1 Di\u00ean S\u00e2m v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n M\u1ea1nh \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[52] Chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 Trung, T\u1ea5n, Ch\u01b0\u01a1ng, T\u1eeb, Hi\u1ec7p, Gi\u1ea3i, T\u1ec1, \u0110\u1ee9c, T\u00e0o, \u0110\u01a1n, Truy, V\u1ec7 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Chi\u1ebft Ng\u1ef1 Khanh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam, gi\u1ebft h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1eaft s\u1ed1ng Qu\u00e2n s\u1ee9 Chi\u1ebft L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, phong Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 thi\u00eam th\u1ee5 vi\u1ec7n s\u1ef1, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[55] Kh\u1ea3o c\u00f4ng lang trung Ph\u1ea1m M\u00e2n d\u00e2ng th\u01b0, xin theo \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c Tam ty h\u00e0nh t\u1ea1i.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xa gi\u00e1 t\u1eeb Tr\u1ea5n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean. Sai \u0110\u1ecbnh V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u1ea1nh Nguy\u00ean K\u1ef7 l\u00e0m Tr\u1ea5n Ch\u00e2u tr\u00fa b\u1ea1c binh m\u00e3 \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, d\u1eebng l\u1ea1i t\u1ea1i Thi\u00ean Uy qu\u00e2n, l\u00e0m th\u01a1 <i>&#8220;T\u1ea3o h\u00e0nh&#8221;<\/i>, b\u1ea3o c\u00e1c quan theo h\u1ea7u h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, Gi\u1ea3i Huy \u0111\u00e1nh Long Ch\u00e2u, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan Vi\u00ean K\u1ebf Trung v\u00e0 V\u0169 k\u1ecb qu\u00e2n hi\u1ec7u H\u1ee9a Qu\u00e2n tr\u00e8o l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh. Qu\u00e2n b\u1ecb t\u00e1m v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, gi\u1ebft h\u01a1n ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, b\u1eaft s\u1ed1ng Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 L\u00fd Tu\u00e2n c\u00f9ng s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>K\u1ebf Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ea3o v\u1ec7 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf B\u1ea1ch B\u00edch quan, ch\u00e2u Hi\u1ec7p, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay v\u00e0o \u0111\u1ea5t B\u1eafc H\u00e1n, ph\u00e1 ba tr\u1ea1i, b\u1eaft hai t\u01b0\u1edbng ng\u1ee5y, thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1o gi\u00e1p, ng\u1ef1a y\u00ean, tr\u00e2u b\u00f2 v\u00e0 t\u00f9 binh h\u00e0ng v\u1ea1n. Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n g\u1ea7n \u0111\u00f3 nghe tin, s\u1ee3 b\u1ecb tr\u00e1ch t\u1ed9i v\u00f4 c\u00f4ng, b\u00e8n b\u00e1o t\u00ecnh th\u1ef1c, K\u1ebf Trung chia \u0111\u1ec1u chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m, cho h\u1ecd d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u. K\u1ebf Trung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, d\u1eebng l\u1ea1i t\u1ea1i Tr\u1eafc Kh\u1ea9u \u0111\u1ed1n, l\u00e0m th\u01a1 <i>&#8220;V\u0103n ti\u1ec7p t\u1ea5u&#8221;<\/i> v\u00e0 <i>&#8220;B\u00ecnh Long Ch\u00e2u&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[60] Nghi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea1n H\u1eefu x\u1eed t\u1eed Qu\u00e2n hi\u1ec7u Qu\u00e1ch U\u00e2n. Sai tra x\u00e9t, V\u1ea1n H\u1eefu th\u00fa nh\u1eadn. B\u1ea5y gi\u1edd, Vua \u0111ang s\u1ee7ng \u00e1i v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn h\u1ea1 chi\u1ebfu tha t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[61] C\u00f9ng ng\u00e0y, Chi\u1ebft Ng\u1ef1 Khanh l\u1ea1i ph\u00e1 Lan Ch\u00e2u, gi\u1ebft Hi\u1ebfn Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Ho\u1eafc D\u1ef1c, <i>(Theo T\u1ed1ng s\u1eed, B\u1ea3n k\u1ef7 ghi l\u00e0 Qu\u00e1ch D\u1ef1c)<\/i>, b\u1eaft s\u1ed1ng Qu\u1ef3 Ch\u00e2u ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u00e3 Di\u00ean Trung c\u00f9ng b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng s\u00f4ng Ph\u1ea7n.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111i xem x\u00e9t tr\u1ea1i l\u0169y v\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1ed1n m\u1eb7t th\u00e0nh, ban l\u1eddi an \u1ee7i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng. D\u00f9ng th\u01b0 tay d\u1ee5 B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 K\u1ebf Nguy\u00ean, truy\u1ec1n chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, k\u1ebb gi\u1eef th\u00e0nh kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u00eam ch\u01b0a t\u00e0n, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng th\u00e0nh. Hi\u1ec7u \u00fay qu\u00e2n Thi\u00ean V\u0169 l\u00e0 Kinh T\u1ef1 d\u1eabn qu\u00e2n l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, ch\u00e9m ch\u1ebft nhi\u1ec1u gi\u1eb7c, ch\u00e2n b\u1ecb hai m\u0169i t\u00ean xuy\u00ean qua, tay b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, g\u00e3y hai r\u0103ng. Vua th\u1ea5y v\u1eady, li\u1ec1n h\u1ea1 l\u1ec7nh tri\u1ec7u xu\u1ed1ng, ban cho \u00e1o g\u1ea5m v\u00e0 \u0111ai b\u1ea1c. T\u1ef1 l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Khi\u00eam Nho.<\/p>\n<p>[65] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua tuy\u1ec3n h\u00e0ng tr\u0103m d\u0169ng s\u0129 t\u1eeb c\u00e1c qu\u00e2n, d\u1ea1y m\u00faa ki\u1ebfm, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e9m ki\u1ebfm l\u00ean kh\u00f4ng trung, nh\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n l\u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi xem kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng kinh h\u00e3i. Nh\u00e2n d\u1ecbp Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, Vua ban y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, b\u00e8n cho c\u00e1c ki\u1ebfm s\u0129 bi\u1ec3u di\u1ec5n, h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u1edfi tr\u1ea7n g\u00e0o th\u00e9t, vung ki\u1ebfm ti\u1ebfn v\u00e0o, nh\u1ea3y nh\u00f3t \u0111\u00f3n ki\u1ebfm, kh\u00e9o l\u00e9o h\u1ebft m\u1ef1c, s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u00ecn th\u1eb3ng. \u0110\u1ebfn khi tu\u1ea7n th\u00e0nh, Vua b\u1eaft c\u00e1c ki\u1ebfm s\u0129 \u0111i \u0111\u1ea7u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi thi th\u1ed1 t\u00e0i ngh\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc H\u00e1n tr\u00ean th\u00e0nh nh\u00ecn th\u1ea5y, \u0111\u1ec1u s\u1ee3 v\u1ee1 m\u1eadt.<\/p>\n<p>[66] M\u1ed7i l\u1ea7n Vua \u0111\u00edch th\u00e2n m\u1eb7c gi\u00e1p, x\u00f4ng pha t\u00ean \u0111\u00e1, ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129, t\u1ea3 h\u1eefu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi can, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbng s\u0129 tranh nhau li\u1ec1u m\u1ea1ng n\u01a1i m\u0169i t\u00ean, Tr\u1eabm h\u00e1 n\u1ee1 ng\u1ed3i nh\u00ecn?&#8221;<\/i> Qu\u00e2n s\u0129 nghe th\u1ebf, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u tr\u0103m l\u1ea7n d\u0169ng c\u1ea3m, li\u1ec1u ch\u1ebft x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>H\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n cung th\u1ee7, d\u00e0n tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc xa gi\u00e1, gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn t\u1edbi, t\u00ean b\u1eafn l\u00ean th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean d\u00e0y nh\u01b0 l\u00f4ng nh\u00edm. M\u1ed7i l\u1ea7n Vua ban t\u00ean cho c\u00e1c qu\u00e2n h\u00e0ng tri\u1ec7u chi\u1ebfc, ch\u1ec9 ch\u1ed1c l\u00e1t l\u00e0 h\u1ebft s\u1ea1ch. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9 binh, nghe n\u00f3i B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 trong th\u00e0nh mua t\u00ean b\u1eafn l\u00ean, m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed5i m\u1ed9t chi\u1ebfc, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m v\u1ea1n chi\u1ebfc, gom l\u1ea1i c\u1ea5t gi\u1eef. Vua c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng m\u0169i t\u00ean \u1ea5y l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho ta!&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn khi th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u1ec1u thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft.<\/p>\n<p>[67] \u0110i\u1ec1n Kh\u00e2m T\u1ed9 \u1edf \u1ea3i Th\u1ea1ch L\u0129nh, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c gian l\u1ee3i b\u1ea5t ph\u00e1p, Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m, th\u01b0\u1eddng b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 b\u1ea5t b\u00ecnh, Kh\u00e2m T\u1ed9 v\u00ec th\u1ebf o\u00e1n h\u1eadn. Ti\u1ebfn l\u00e0 v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, chi\u1ebfn c\u00f4ng hi\u1ec3n h\u00e1ch, Kh\u00e2m T\u1ed9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e3 ng\u1ea1o m\u1ea1n x\u00fac ph\u1ea1m, Ti\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu n\u1ed5i, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, b\u00e8n th\u1eaft c\u1ed5 t\u1ef1 v\u1eabn. Kh\u00e2m T\u1ed9 b\u00e1o r\u1eb1ng Ti\u1ebfn \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t tr\u00fang phong huy\u1ec5n. Vua th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc m\u00e3i, ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t truy t\u1eb7ng Ti\u1ebfn l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 An Qu\u1ed1c. C\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft chuy\u1ec7n nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i. Vua sai K\u00fd Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Ng\u01b0u T\u01b0 Ti\u1ebfn l\u00e0m B\u1ed9 Th\u1ef1 \u1ea3i Th\u1ea1ch L\u0129nh.<\/p>\n<p>T\u01b0 Ti\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u00f4 C\u1ef1c, c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh, t\u1eebng d\u00f9ng c\u00e2y cung c\u1ee9ng treo v\u00e0o tai<a class=\"footnote\" title=\"t\u1eebng d\u00f9ng c\u00e2y cung c\u1ee9ng treo v\u00e0o tai, ch\u1eef 'quai' nguy\u00ean l\u00e0 'huy\u1ec1n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu vi\u1ebft l\u00e0 'huy\u1ec1n'. Ch\u1eef 'huy\u1ec1n' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 273, truy\u1ec7n Ng\u01b0u T\u01b0 Ti\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-125-3\" href=\"#footnote-125-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>\uff0ck\u00e9o c\u0103ng h\u1ebft s\u1ee9c, l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng d\u1ef1a v\u00e0o t\u01b0\u1eddng, hai l\u1ef1c s\u0129 n\u1eafm ng\u1ef1c k\u00e9o m\u00e0 kh\u00f4ng lay chuy\u1ec3n, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m c\u00e1c \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn Li\u00ean Th\u00e0nh, xem x\u00e9t c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m c\u00f4ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh d\u1eabn qu\u00e2n x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, t\u00ean b\u1eafn tr\u00fang \u0111\u1ea7u, l\u1ea1i tr\u00fang ng\u00f3n tay gi\u1eefa, th\u01b0\u01a1ng t\u00edch n\u1eb7ng, v\u1eabn g\u1eafng s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u<a class=\"footnote\" title=\"v\u1eabn g\u1eafng s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ch\u1eef 'chi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 260, truy\u1ec7n L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ed1 g\u1eafng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u'.\" id=\"return-footnote-125-4\" href=\"#footnote-125-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. Vua v\u1ed9i tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec7n, xem v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, b\u00f4i thu\u1ed1c t\u1ed1t. Vua \u0111\u1ecbnh th\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng \u1ed1c \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 qu\u00e2n s\u0129, H\u00e1n Qu\u1ef3nh kh\u00f3c n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 th\u00e0nh l\u1ebb, nguy nh\u01b0 tr\u1ee9ng ch\u1ed3ng, ch\u01b0 t\u01b0\u1edbng ra s\u1ee9c, qu\u00e2n s\u0129 li\u1ec1u m\u1ea1ng, t\u00ean \u0111\u00e1 r\u01a1i v\u00e0o \u0111\u1ed9ng \u1ed1c nh\u01b0 m\u01b0a, B\u1ec7 H\u1ea1 sao l\u1ea1i \u0111em th\u00e2n ph\u1eadn v\u1ea1n th\u1eeba m\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u01a1i nguy hi\u1ec3m? N\u1ebfu B\u1ec7 H\u1ea1 kh\u00f4ng nghe, th\u1ea7n xin xin ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn l\u1ea7u T\u00e2y Li\u00ean Th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[71] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o m\u00f9ng 1, Vua \u0111\u1ebfn g\u00f3c t\u00e2y nam th\u00e0nh, \u0111\u00eam \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng. S\u00e1ng s\u1edbm, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng M\u00e3. Tuy\u00ean Huy S\u1ee9 B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 Ph\u1ea1m Si\u00eau \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, qu\u00e2n c\u00f4ng th\u00e0nh nghi ng\u1edd Si\u00eau ra \u0111\u00e1nh, b\u1eaft d\u00e2ng l\u00ean, ch\u00e9m d\u01b0\u1edbi c\u1edd. Sau \u0111\u00f3, B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 gi\u1ebft h\u1ebft v\u1ee3 con Si\u00eau, ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u n\u00e9m ra ngo\u00e0i th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua \u0111\u1ebfn g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc c\u1ee7a th\u00e0nh, Qu\u00e1ch V\u1ea1n Si\u00eau, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n B\u1eafc H\u00e1n, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u1ea1n Si\u00eau \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, trong &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ghi l\u00e0 ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, nay theo &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217;.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam th\u00e0nh. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Ng\u00e0y mai l\u00e0 T\u1ebft \u0110oan Ng\u1ecd, ch\u00fang ta s\u1ebd d\u00f9ng b\u1eefa trong th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n t\u1ef1 tay vi\u1ebft chi\u1ebfu ban cho B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7. \u0110\u00eam, khi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 m\u1ed9t kh\u1eafc, tr\u00ean th\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u00e1m m\u00e2y tr\u1eafng x\u00e1m h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed&#8217;: Th\u00e1i t\u00f4ng ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng Ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u00e0nh. Ng\u00e0y m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 5, g\u00f3c \u0111\u00f4ng nam th\u00e0nh b\u1ecb v\u1ee1, n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh, L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e1c \u0111\u1ea5t l\u1ea5p l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; v\u00e0 &#8216;Ch\u00ednh s\u1eed&#8217; \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u00e0nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng. Qu\u00e2n s\u0129 ph\u1eabn n\u1ed9, tranh nhau leo l\u00ean th\u00e0nh, kh\u00f4ng ng\u0103n n\u1ed5i. Vua s\u1ee3 th\u00e0nh b\u1ecb t\u00e0n s\u00e1t, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n l\u00f9i l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e0nh v\u1eabn mu\u1ed1n c\u1ed1 th\u1ee7, M\u00e3 Ho\u1ea1n, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 \u0111\u00e3 ngh\u1ec9 h\u01b0u, v\u00ec b\u1ec7nh n\u1eb1m t\u1ea1i nh\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c khi\u00eang v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7, kh\u00f3c l\u00f3c khuy\u00ean gi\u1ea3i v\u1ec1 v\u1eadn m\u1ec7nh h\u01b0ng vong, B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 b\u00e8n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u0110\u00eam, khi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 m\u01b0\u1eddi kh\u1eafc, sai Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 L\u00fd Hu\u00e2n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin h\u00e0ng. Vua vui m\u1eebng, l\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u1ebft V\u0103n B\u1ea3o mang chi\u1ebfu v\u00e0o th\u00e0nh \u0111\u1ec3 an \u1ee7i<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u1ebft V\u0103n B\u1ea3o mang chi\u1ebfu v\u00e0o th\u00e0nh an \u1ee7i, n\u0103m ch\u1eef 'Ti\u1ebft V\u0103n B\u1ea3o mang chi\u1ebfu' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, nay d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' binh th\u1ea5t chi th\u1ea5t, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-125-5\" href=\"#footnote-125-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>\u0110\u00eam ch\u01b0a t\u00e0n, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh, ban y\u1ebfn cho c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i tr\u00ean \u0111\u00e0i th\u00e0nh, ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, g\u1ea7n s\u00e1ng, L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean d\u1eabn c\u00e1c quan thu\u1ed9c m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng \u0111\u1ed9i m\u0169 sa \u0111\u1ee9ng ch\u1ecbu t\u1ed9i d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e0i. Chi\u1ebfu tha t\u1ed9i, g\u1ecdi l\u00ean \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 an \u1ee7i.<\/p>\n<p>K\u1ebf Nguy\u00ean c\u00fai \u0111\u1ea7u n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb khi nghe tin Vua th\u00e2n chinh, \u0111\u00e3 mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, khi\u1ebfn xa gi\u00e1 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 ph\u01a1i m\u00ecnh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn, sao d\u00e1m d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh tr\u01a1 tr\u1ecdi \u0111\u1ec3 kh\u00e1ng c\u1ef1, ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eefng t\u00ean t\u1eed t\u00f9 s\u1ee3 ch\u1ebft b\u1eaft \u00e9p th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ra l\u1ec7nh b\u1eaft nh\u1eefng k\u1ebb t\u1eed t\u00f9 \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. Quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Ho\u00e0i H\u1ea3i qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec1n Th\u1ee5c: <i>&#8220;Khanh c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 quy thu\u1eadn v\u1edbi ta, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed5 m\u00e1u, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[76] B\u1eafc H\u00e1n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c 10 ch\u00e2u, 1 qu\u00e2n, 41 huy\u1ec7n, 35.220 h\u1ed9, 3 v\u1ea1n binh.<\/p>\n<p><i>(&#8216;Qu\u1ed1c s\u1eed&#8217; ch\u00e9p: M\u1ea5y tr\u0103m t\u00ean l\u00ednh \u0111\u00e0o ng\u0169, ch\u1ecdn nh\u1eefng k\u1ebb g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t ch\u00e9m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u chia v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi &#8216;C\u1eedu Qu\u1ed1c Ch\u00ed&#8217; v\u00e0 &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217;, nay kh\u00f4ng theo. &#8216;Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n Truy\u1ec7n&#8217; l\u1ea1i ch\u00e9p: Em c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 K\u1ebf V\u0103n chi\u1ebfm gi\u1eef \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, d\u1ef1a v\u00e0o Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, Th\u1ee7 V\u0103n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p y\u00ean. Xem &#8216;C\u1eedu Qu\u1ed1c Ch\u00ed&#8217; th\u00ec K\u1ebf V\u0103n \u0111\u00e3 ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ghi ch\u00e9p t\u1eeb m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Th\u1ee7 V\u0103n, &#8216;Qu\u1ed1c S\u1eed&#8217; theo \u0111\u00f3, nay c\u0169ng kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[77] L\u1ec7nh cho L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, tha t\u1ed9i trong khu v\u1ef1c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng t\u1ed9i th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha h\u1ebft. C\u00e1c ch\u1ee9c quan do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1ea3 l\u1eadp \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, \u0111\u1ec1u cho gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169. Thu\u1ebf hai k\u1ef3 c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u00f3ng trong hai n\u0103m, nh\u1eefng n\u01a1i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c, mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u1ed9t n\u0103m. C\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf thu\u1ebf d\u1ecbch c\u00f2n n\u1ee3 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb, ngo\u00e0i thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu c\u00f3 c\u00e1c kho\u1ea3n ph\u1ee5 thu v\u00f4 danh, c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ea3i li\u1ec7t k\u00ea r\u00f5 r\u00e0ng t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[79] Ph\u00e2n c\u00f4ng t\u00e1m vi\u00ean quan th\u01b0\u1eddng tham gia tri\u1ec1u ch\u00ednh l\u00e0m Tri ch\u00e2u c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 H\u00e3n, \u0110\u1ea1i, v.v. H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Tang B\u00ednh l\u00e0m Tri Li\u00eau Ch\u00e2u, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba M\u00e3 Nh\u1eef S\u0129 l\u00e0m Tri Th\u1ea1ch Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Nh\u1eef S\u0129 b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Gi\u00e1m qu\u00e2n, m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u00e2m dao v\u00e0o b\u1ee5ng m\u00e0 ch\u1ebft. B\u00ednh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Nh\u1eef S\u0129 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 s\u00e1t, xin x\u00e9t r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Vua xem t\u1ea5u kinh h\u00e3i, l\u1eadp t\u1ee9c sai s\u1ee9 \u0111i \u0111i\u1ec1u tra, tri\u1ec7u B\u00ednh v\u00e0o cung \u0111\u1ec3 h\u1ecfi. B\u00ednh n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eef S\u0129 gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u00fa, kh\u00f4ng nghe n\u00f3i ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u1edbn g\u00ec, sao l\u1ea1i t\u1ef1 s\u00e1t? N\u1ebfu ch\u1ebft oan m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5, ng\u01b0\u1eddi coi tr\u1ef1c l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, th\u00ec t\u1eeb nay v\u1ec1 sau nh\u1eefng k\u1ebb s\u0129 kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u1ecb l\u00ed bi\u00ean qu\u1eadn n\u1eefa.&#8221;<\/i> Vua khen l\u1eddi \u1ea5y.<\/p>\n<p>B\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ea1i Danh, c\u00f9ng tu\u1ed5i v\u1edbi Nh\u1eef S\u0129.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai s\u1ee9 t\u1ebf l\u1ec5 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn, ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 phong cho con ch\u00e1u h\u1ecd.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u1edf t\u1ea1i h\u00e0nh cung, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u1eadu h\u0129, sai Nghi Loan s\u1ee9 Khang Nh\u00e2n B\u1ea3o gi\u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, sai Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Th\u1ea1ch Hi C\u1ed5 tr\u1edf v\u1ec1 kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n v\u1edbi t\u00f4ng mi\u1ebfu. Hi C\u1ed5 l\u00e0 em c\u1ee7a Hi T\u1ea3i.<\/p>\n<p>[83] Ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean c\u0169, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n B\u00ecnh T\u1ea5n. L\u1ea5y huy\u1ec7n Du Th\u1ee9 l\u00e0m T\u1ecbnh Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea5y huy\u1ec7n Du Th\u1ee9 l\u00e0m T\u1ecbnh Ch\u00e2u, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 6.4, 'T\u1ed1ng Tri\u1ec1u S\u1ef1 Th\u1eadt' quy\u1ec3n 18 ph\u1ea7n Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7, 'Ph\u01b0\u01a1ng D\u01b0 K\u1ef7 Y\u1ebfu' quy\u1ec3n 40 ph\u1ea7n Du Th\u1ee9 huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2 v\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00ec th\u00eam ch\u1eef 'T\u00e2n' tr\u01b0\u1edbc 'T\u1ecbnh Ch\u00e2u', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi T\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u0169.\" id=\"return-footnote-125-6\" href=\"#footnote-125-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. Di chuy\u1ec3n t\u0103ng \u0111\u1ea1o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ec1 T\u00e2y Kinh<a class=\"footnote\" title=\"Di chuy\u1ec3n t\u0103ng \u0111\u1ea1o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ec1 T\u00e2y Kinh, ch\u1eef 'Cao' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1eadu', s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10.\" id=\"return-footnote-125-7\" href=\"#footnote-125-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7, l\u1ea1i di chuy\u1ec3n d\u00e2n huy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Kh\u00fac.)<\/i><\/p>\n<p>[84] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 U\u1ea5t Ti\u1ebfn v\u00e0 L\u01b0 To\u1ea1i d\u00e2ng ch\u00e2u Ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, phong L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0m H\u1eefu V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u01b0\u1edbc B\u00e0nh Th\u00e0nh qu\u1eadn c\u00f4ng. T\u01b0 kh\u00f4ng, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 c\u1ee7a L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 L\u00fd U\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung gi\u00e1m. T\u1ea3 B\u1ed9c x\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 M\u00e3 Ho\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m. M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00e0 Qu\u00e1ch V\u1ea1n Si\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1eeb ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 l\u00e0 L\u00fd Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[86] Vua l\u00e0m b\u00e0i ph\u00fa &#8216;B\u00ecnh T\u1ea5n&#8217;, l\u1ec7nh c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0m ph\u00fa; l\u1ea1i l\u00e0m hai ch\u01b0\u01a1ng th\u01a1 &#8216;B\u00ecnh T\u1ea5n&#8217;, l\u1ec7nh c\u00e1c quan theo h\u1ea7u h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan thu\u1ed9c. K\u1ebf Nguy\u00ean d\u00e2ng h\u01a1n tr\u0103m cung nh\u00e2n, Vua ban cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, sai Khang Nh\u00e2n B\u1ea3o h\u1ed9 t\u1ed1ng th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a K\u1ebf Nguy\u00ean v\u1ec1 kinh, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, ng\u1ef1 t\u1ea1i l\u1ea7u c\u1ed5ng Sa H\u00e0, sai s\u1ee9 chia b\u1ed9 di chuy\u1ec3n d\u00e2n c\u01b0 v\u1ec1 T\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Sai s\u1ee9 chia b\u1ed9 di chuy\u1ec3n d\u00e2n c\u01b0 v\u1ec1 T\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, b\u1ed5 sung theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu', b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' binh 7.8, 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2.\" id=\"return-footnote-125-8\" href=\"#footnote-125-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, thi\u00eau h\u1ee7y h\u1ebft nh\u00e0 c\u1eeda, d\u00e2n gi\u00e0 tr\u1ebb ch\u1ea1y kh\u00f4ng k\u1ecbp v\u1ec1 th\u00e0nh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft ch\u00e1y.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u Long, ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh. Sai s\u1ee9 \u0111i ki\u1ec3m tra c\u00e1c m\u1ecf b\u1ea1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, xa gi\u00e1 r\u1eddi Th\u00e1i Nguy\u00ean, h\u1ea1 chi\u1ebfu l\u1ea5y h\u00e0nh cung l\u00e0m ch\u00f9a, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 B\u00ecnh T\u1ea5n, Vua t\u1ef1 vi\u1ebft v\u0103n bia, kh\u1eafc v\u00e0o \u0111\u00e1 trong ch\u00f9a.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, <i>(qu\u00e2n \u0111\u1ed9i)<\/i> d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf b\u1ebfn \u0111\u00f2 T\u1ecbnh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i Tr\u1ea5n Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, bao v\u00e2y Th\u00e1i Nguy\u00ean nhi\u1ec1u th\u00e1ng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c g\u1ea7n c\u1ea1n, qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi. Khi L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh t\u1ea5n c\u00f4ng Khi\u1ebft \u0110an, chi\u1ebfm l\u1ea5y U K\u1ebf. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai d\u00e1m n\u00f3i, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Th\u00f4i H\u00e0n d\u00e2ng t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1ee1, n\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00e0 th\u1eafng l\u1ee3i nh\u01b0 ch\u1ebb tre m\u00e0 chi\u1ebfm l\u1ea5y, th\u1eddi c\u01a1 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1.&#8221;<\/i> Vua nghe v\u1eady vui l\u00f2ng, l\u1eadp t\u1ee9c sai Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o B\u00e2n b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u00ednh. L\u00fac \u0111\u00f3, s\u1ed5 s\u00e1ch ch\u1edf tr\u00ean xe b\u1ecb k\u1eb9t l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, Binh ph\u00f2ng l\u1ea1i Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t b\u00ed m\u1eadt t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n m\u00e3<a class=\"footnote\" title=\"Binh ph\u00f2ng l\u1ea1i Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t b\u00ed m\u1eadt t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n m\u00e3 'Qu\u00e2n m\u00e3' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'T\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-125-9\" href=\"#footnote-125-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, khi so s\u00e1nh v\u1edbi s\u1ed5 s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t n\u00e0o. Ch\u1ea5t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p><i>(Trong s\u00e1ch &#8216;Ch\u1ee7 S\u1eed&#8217;, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Th\u1ea7n ch\u00e9p: Ph\u00fa Tr\u1ecbnh c\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng, V\u0129nh Hi \u0111\u00e1nh d\u1eb9p h\u1ecd L\u01b0u \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, sau khi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ecbnh Ch\u00e2u, mu\u1ed1n nh\u00e2n th\u1ebf th\u1eafng l\u1ee3i thu ph\u1ee5c K\u1ebf M\u00f4n, b\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi 'B\u00e8n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea1m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Ch\u1ee7 S\u1eed' quy\u1ec3n th\u01b0\u1ee3ng ch\u01b0\u01a1ng Trung \u0111\u1ea3ng m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-125-10\" href=\"#footnote-125-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh U Ch\u00e2u, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u00e1nh n\u00f3ng d\u1ec5 l\u1eadt.&#8221;<\/i> \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n ng\u0103n l\u1ea1i: <i>&#8220;L\u1eddi b\u1ecdn th\u01b0 sinh ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e1ng tin, chi\u1ebfc b\u00e1nh n\u00e0y kh\u00f3 l\u1eadt l\u1eafm.&#8221;<\/i> V\u0129nh Hi v\u1eabn k\u00e9o qu\u00e2n \u0111\u00e1nh U K\u1ebf, r\u1ed3i cu\u1ed1n c\u1edd thu qu\u00e2n, cu\u1ed1i c\u00f9ng nh\u01b0 l\u1eddi T\u00e1n n\u00f3i. Tr\u1ecbnh c\u00f4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n than th\u1edf v\u1edbi t\u00f4i: <i>&#8220;Trong h\u00e0ng v\u0169 th\u1ea7n qu\u1ea3 th\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.&#8221;<\/i> Tra l\u1ea1i, Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0o n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 4, c\u00e1ch s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u00edn n\u0103m, \u0110\u1eafc Th\u1ea7n sai l\u1ea7m l\u1edbn. L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 4, Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh, Th\u1ea9m Lu\u00e2n, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, T\u00e0o B\u00e2n, Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i l\u00e0m Khu m\u1eadt, c\u00e2u n\u00f3i v\u1ec1 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 n\u00e0y c\u0169ng sai. Ho\u1eb7c gi\u1ea3 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 n\u00f3i v\u1eady, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5, nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n ch\u1ec9 l\u00e0 Thi\u1ebft k\u1ecb ch\u1ec9 huy s\u1ee9, B\u1ea1ch Ti\u1ebfn Si\u00eau m\u1edbi l\u00e0 \u0110i\u1ec7n su\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea1ch Ti\u1ebfn Si\u00eau m\u1edbi l\u00e0 \u0110i\u1ec7n su\u00fd 'B\u1ea1ch' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'li\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-125-11\" href=\"#footnote-125-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, Th\u00f4i H\u00e0n l\u00e0 \u0110i\u1ec7n h\u1eadu, c\u00f2n ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0110\u1eafc Th\u1ea7n l\u1ea1i sai n\u1eefa. T\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[94] Th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, sai s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i ph\u00eda B\u1eafc.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, nh\u00e0 Vua xu\u1ea5t chinh v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng B\u1eafc, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Tr\u1ea5n Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ea5n Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea5n Xuy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c c\u00f9ng s\u00e1ch 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3, 'Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c' quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-125-12\" href=\"#footnote-125-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. S\u00e1u qu\u00e2n h\u1ed9 t\u1ed1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn k\u1ecbp l\u00fac, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111\u1ecbnh x\u1eed ph\u1ea1t theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Qu\u00e2n \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u M\u00e3 B\u1ed9 Qu\u00e2n l\u00e0 Tri\u1ec7u Di\u00ean B\u1ea1c v\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 tu\u1ea7n h\u00e0nh bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n v\u00ec lo n\u1ea1n ngo\u1ea1i x\u00e2m, nay gi\u1eb7c ch\u01b0a di\u1ec7t m\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t t\u01b0\u1edbng s\u0129, n\u1ebfu mu\u1ed1n t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, c\u00f2n ai d\u1ed1c s\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1eefa?&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 nghe theo. Di\u00ean B\u1ea1c l\u00e0 con c\u1ee7a Tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. Sai s\u1ee9 l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf c\u00e1o \u1edf B\u1eafc Nh\u1ea1c, nh\u00e0 Vua l\u00e0m th\u01a1 th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, sai qu\u1ea7n th\u1ea7n h\u1ecda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf Kim \u0110\u00e0i \u0110\u1ed1n, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t do Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm gi\u1eef. Chi\u00eau m\u1ed9 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ban th\u01b0\u1edfng hai ng\u00e0n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>Sai \u0110\u00f4ng T\u00e2y Ban ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tu\u1ea5n Nghi l\u00e0 Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn K\u1ef3 C\u00e2u Quan. Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111\u00eam v\u01b0\u1ee3t qua t\u01b0\u1eddng th\u1ea5p, qua ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i, \u0111\u1ebfn c\u1ea7u g\u00e3y, khuy\u00ean quan s\u1ee9 l\u00e0 L\u01b0u V\u0169 r\u1eb1ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n s\u1eafp \u0111\u1ebfn, n\u00ean m\u1edf c\u1eeda \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. V\u0169 h\u1ea1 c\u1ea7u treo m\u1eddi Th\u1ee7 Ch\u00ednh v\u00e0o, nghe theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh. Th\u1ee7 Ch\u00ednh an \u1ee7i v\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1 qu\u00e2n d\u00e2n, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ed7 nh\u00e0 Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua t\u1ef1 m\u00ecnh m\u1eb7c gi\u00e1p tr\u1ee5, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u. Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u01b0u V\u0169 \u0111em ch\u00e2u \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Vua \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n tr\u1ea5n gi\u1eef. \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u ch\u00ednh l\u00e0 \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t theo truy\u1ec7n Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 v\u00e0o \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, thuy\u1ebft ph\u1ee5c quan s\u1ee9 L\u01b0u V\u0169 \u0111em th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 's\u1ee9' vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n tr\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 's\u1ee9'\" id=\"return-footnote-125-13\" href=\"#footnote-125-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u. Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n k\u1ef7 \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u, kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i th\u00e1ng 6, l\u1ea5y B\u00e1t t\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 K\u1ef3 Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m tri ch\u00e2u \u0110\u00f4ng D\u1ecbch. Nh\u01b0ng truy\u1ec7n Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng chi\u1ebfu cho K\u1ef3 Di\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n gi\u1eef \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, tri\u1ec7u Th\u1ee7 Ch\u00ednh v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i. C\u00f3 l\u1ebd Khi\u1ebft \u0110an g\u1ecdi \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u1ecbch ch\u00e2u. L\u01b0u V\u0169 c\u00f3 b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 L\u01b0u V\u0169, nay theo truy\u1ec7n Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh. Tuy nhi\u00ean, Th\u1ee7 Ch\u00ednh v\u1eeba v\u00e0o \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u li\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o, h\u00f4m sau l\u1ea1i c\u00f9ng Ph\u00f3 Ti\u1ec1m \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u. Nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng chi\u1ebfu cho K\u1ef3 Di\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n gi\u1eef \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, sau \u0111\u00f3 Th\u1ee7 Ch\u00ednh m\u1edbi v\u1ec1 h\u00e0nh t\u1ea1i. C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai v\u1eady. Di\u00ean L\u00e3ng tr\u1ea5n gi\u1eef \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, c\u00e1ch ng\u00e0y Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u t\u1ea5t c\u1ea3 9 ng\u00e0y, l\u1ebd n\u00e0o Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111\u00e3 h\u1ea1 Tr\u00e1c ch\u00e2u l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 tr\u1ea5n gi\u1eef \u1ea3i K\u1ef3 C\u00e2u, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 28 Di\u00ean L\u00e3ng m\u1edbi thay th\u1ebf? Nh\u01b0ng nh\u1eefng g\u00ec truy\u1ec7n ch\u00e9p c\u0169ng \u0111\u1ea3o l\u1ed9n th\u1ee9 t\u1ef1, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[99] Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110\u00f4ng T\u00e2y ban l\u00e0 Ph\u00f3 Ti\u1ec1m ng\u01b0\u1eddi H\u00e0nh Th\u1ee7y c\u00f9ng Kh\u1ed5ng Th\u1ee7 Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n 500 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u, ph\u00e1n quan L\u01b0u Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111em th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Vua sai Cung ph\u1ee5ng quan Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Hu\u1ea5n ch\u1ec9 huy qu\u00e2n l\u00ednh \u1edf \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0110\u1ed1n Di\u00eam C\u00e2u, c\u00f3 d\u00e2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an d\u00e2ng l\u00ean, Vua ban cho v\u1ea3i l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, l\u00fac tr\u1eddi v\u1eeba s\u00e1ng, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam th\u00e0nh U ch\u00e2u, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf ch\u00f9a B\u1ea3o Quang. H\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh, Vua th\u00e2n chinh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tan, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ea1y tr\u1ed1n.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 H\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p: Khi\u1ebft \u0110an nghe tin qu\u00e2n Vua \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m \u1edf trong th\u00e0nh. N\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00e1m \u1edf trong th\u00e0nh, th\u00ec sao c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i qu\u00e2n T\u1ed1ng v\u00e2y \u0111\u00e1nh? Nay ch\u1ec9 theo Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 B\u1ea3n k\u1ef7.)<\/i><\/p>\n<p>[103] Th\u1ee7 l\u0129nh B\u1ed9t H\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea1i Loan H\u00e0 d\u1eabn theo t\u01b0\u1edbng nh\u1ecf L\u00fd Hu\u00e2n c\u00f9ng 16 ng\u01b0\u1eddi, 300 k\u1ef5 binh b\u1ed9 t\u1ed9c v\u00e0 h\u01a1n 200 qu\u00e2n d\u00e2n Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Nh\u00e0 Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n b\u1ea1c, phong \u0110\u1ea1i Loan H\u00e0 l\u00e0m \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 B\u1ed9t H\u1ea3i.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ph\u00e2n b\u1ed1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00e0nh: Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c T\u1ed1ng Ng\u1ecd \u0111\u00e1nh m\u1eb7t nam, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh m\u1eb7t b\u1eafc, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn L\u01b0u Ng\u1ed9 \u0111\u00e1nh m\u1eb7t \u0111\u00f4ng, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ecbnh V\u0169 M\u1ea1nh Huy\u1ec1n Tri\u1ebft \u0111\u00e1nh m\u1eb7t t\u00e2y. L\u1ec7nh cho Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9 Phan M\u1ef9 qu\u1ea3n l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 H\u00e0nh ph\u1ee7 U Ch\u00e2u. \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Thi\u1ebft L\u00e2m Khi\u1ebft \u0110an L\u00fd Tr\u00e1t L\u01b0 T\u1ed3n d\u1eabn 125 binh s\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[105] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t l\u00e0m 800 b\u1ed9 y\u1ebft c\u1ee5, h\u1ea1n trong n\u1eeda th\u00e1ng ho\u00e0n th\u00e0nh. T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu Long V\u0169 \u0110\u1ed1n Kh\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Di\u00ean Ti\u1ebfn \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, t\u00e1m ng\u00e0y th\u00ec xong. Nh\u00e0 Vua th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m tra, r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng. H\u01a1n 400 binh l\u00ednh Th\u1ea7n V\u0169 s\u1ea3nh U Ch\u00e2u v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng binh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. D\u00e2n l\u00e0ng c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 200 ng\u1ef1a Khi\u1ebft \u0110an d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng Cung qu\u1ea3n l\u00fd Tr\u00e1c Ch\u00e2u, phong L\u01b0u Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u s\u1ef1.<\/p>\n<p>[108] Ba quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch ngh\u1ec1 g\u1ed1m s\u1ee9 \u1edf B\u00e1t qu\u00e2n s\u01a1n h\u1eadu U Ch\u00e2u mang \u1ea5n b\u00e0i Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ebfn d\u00e2ng.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho B\u00e1t t\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 K\u1ef3 Di\u00ean L\u00e3ng qu\u1ea3n l\u00fd \u0110\u00f4ng D\u1ecbch Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(K\u1ef3, c\u00f3 s\u00e1ch ch\u00e9p l\u00e0 K\u00ec.)<\/i><\/p>\n<p>[110] H\u01a1n tr\u0103m d\u00e2n huy\u1ec7n K\u1ebf mang tr\u00e2u r\u01b0\u1ee3u ra \u0111\u00f3n v\u00e0 khao qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o qu\u1ea7n, ti\u1ec1n b\u1ea1c, sai s\u1ee9 tu\u1ea7n h\u00e0nh c\u00e1c l\u00e0ng x\u00f3m \u0111\u1ec3 an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, nh\u00e0 Vua ng\u1ed3i ki\u1ec7u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng. H\u01a1n 150 quan ch\u1ee9c c\u00e1c huy\u1ec7n U Ch\u00e2u v\u00e0 d\u00e2n l\u00e0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[112] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ki\u1ebfn H\u00f9ng Khi\u1ebft \u0110an \u1edf Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u Di\u00ean T\u1ed1 c\u00f9ng 14 thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, nh\u00e0 Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, quan tri K\u1ebf Ch\u00e2u Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u01b0u Th\u1ee7 T\u01b0 c\u00f9ng 17 thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, \u0111\u1ebfn g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc th\u00e0nh, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[116] Ban \u0111\u1ea7u, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00e0nh, Qu\u1ebf Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00e0o H\u00e0n c\u00f9ng Dao Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 M\u1ec5 T\u00edn d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf g\u00f3c \u0111\u00f4ng nam c\u1ee7a th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t tr\u1eafc. Qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con cua d\u00e2ng l\u00ean, T\u00e0o H\u00e0n b\u1ea3o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Cua l\u00e0 lo\u00e0i s\u1ed1ng \u1edf n\u01b0\u1edbc m\u00e0 l\u1ea1i \u1edf tr\u00ean c\u1ea1n, l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u m\u1ea5t ch\u1ed7 d\u1ef1a. H\u01a1n n\u1eefa, cua nhi\u1ec1u ch\u00e2n, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ecbch s\u1eafp \u0111\u1ebfn. L\u1ea1i n\u1eefa, &#8216;cua&#8217; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 &#8216;gi\u1ea3i&#8217; <i>(r\u00fat lui)<\/i>, ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u r\u00fat qu\u00e2n?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua th\u1ea5y th\u00e0nh U Ch\u00e2u h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n xa x\u00f4i, l\u1ea1i lo s\u1ee3 qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an s\u1ebd \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u00fat qu\u00e2n. Xa gi\u00e1 xu\u1ea5t ph\u00e1t v\u00e0o bu\u1ed5i t\u1ed1i, l\u1ec7nh c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169 t\u1eeb t\u1eeb r\u00fat v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c t\u1ea1p ch\u00ed&#8217;: Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eeb T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, nh\u00e2n l\u00fac \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Khi\u1ebft \u0110an ch\u00faa \u0111ang \u0111i s\u0103n, v\u1ed9i v\u00e0ng tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbng, b\u00e0n b\u1ecf Y\u00ean K\u00ea, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf T\u00f9ng \u0110\u00ecnh v\u00e0 H\u1ed5 B\u1eafc Kh\u1ea9u. Khi \u0111\u00f3, Vu Vi\u1ec7t l\u00e0 X\u00e1 L\u1ee3i Lang Qu\u00e2n &#8211; trong n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ecdi l\u00e0 X\u00e1 L\u1ee3i Lang Qu\u00e2n &#8211; xin c\u1ea5p m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n c\u1ee9u U Ch\u00e2u. Qu\u00e2n ti\u1ebfn theo d\u00e3y T\u00e2y S\u01a1n, \u00e1p s\u00e1t U L\u0103ng, ban \u0111\u00eam c\u1ea7m hai ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c, s\u00e1ng s\u1edbm gi\u01b0\u01a1ng hai l\u00e1 c\u1edd. Ch\u1ecdn ba v\u1ea1n k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7, ban \u0111\u00eam \u0111i theo con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c, t\u1eeb ph\u00eda nam c\u1ee7a quan qu\u00e2n, cu\u1ed1n v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc. L\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t n\u0103m ngh\u00ecn qu\u00e2n y\u1ebfu ph\u00f2ng th\u1ee7 U Ch\u00e2u, th\u1ea5y gi\u00f3 th\u1ed5i li\u1ec1n b\u1ecf ch\u1ea1y. Qu\u00e2n tri\u1ec1u ch\u1eb7n l\u1ea1i kh\u00f4ng cho h\u1ecd tho\u00e1t, n\u00ean h\u1ecd c\u1ed1 th\u1ee7. Khi qu\u00e2n \u0111\u00e3 r\u00fat, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean n\u00ean t\u1eadp k\u00edch, Vu Vi\u1ec7t n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eadn l\u1ec7nh c\u1ee9u U K\u00ea, nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i.&#8221;<\/i> N\u00ean kh\u00f4ng tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i \u00edch g\u00ec n\u1eefa. Nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, <i>(Vua)<\/i> \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[119] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i Kim \u0110\u00e0i d\u1ecbch, n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Di\u00eam Th\u1eeba H\u00e0n g\u1ea5p b\u00e1o r\u1eb1ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, quay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng nam s\u1ebd tan r\u00e3. Vua sai \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu Th\u00f4i H\u00e0n d\u1eabn h\u01a1n ngh\u00ecn qu\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7 ng\u0103n ch\u1eb7n, Th\u00f4i H\u00e0n xin m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a th\u1eb3ng ti\u1ebfn. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, \u00f4ng d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean b\u1ea3o, qu\u00e2n s\u0129 b\u00e8n y\u00ean \u1ed5n, tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o m\u1ec7nh, kh\u00f4ng gi\u1ebft m\u1ed9t ai, Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. Th\u1eeba H\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Tr\u1ef1c \u0110\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-125-14\" href=\"#footnote-125-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[120] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. \u0110\u1ecbnh Nam l\u01b0u h\u1eadu L\u00fd K\u1ebf Qu\u00e2n m\u1ea5t, em l\u00e0 K\u1ebf B\u1ed5ng k\u1ebf v\u1ecb.<\/p>\n<p>[121] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, sai Th\u00f4i H\u00e0n v\u00e0 \u0110\u1ecbnh V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 M\u1ea1nh Huy\u1ec1n Tri\u1ebft c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1ea1i Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1ea1i Quan Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1. Vua b\u1ea3o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n l\u00ednh, b\u00e0y ph\u1ee5c binh \u0111\u00e1nh \u00fap, \u1eaft s\u1ebd th\u1eafng l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[122] Ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y, xa gi\u00e1 r\u1eddi \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[123] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i Tr\u1ea5n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[124] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i H\u00ecnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[125] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i Minh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[126] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[127] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[128] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[129] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xa gi\u00e1 t\u1eeb Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[130] L\u00fac \u0111\u1ea7u, b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh B\u1eafc H\u00e1n, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u00e2y Th\u1ee5c xa x\u00f4i hi\u1ec3m tr\u1edf, nhi\u1ec1u lo ng\u1ea1i, n\u1ebfu Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng th\u00e2n chinh, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u1eed b\u1ec1 t\u00f4i t\u00e2m ph\u00fac tr\u1ecdng y\u1ebfu \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n ph\u1ee7, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i sau n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u00ecnh V\u0169, c\u1ef1u th\u1ea7n t\u1ea1i ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, t\u1eebng l\u00e0m tri huy\u1ec7n T\u00e2n \u0110\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u H\u01b0ng, H\u01b0ng Nguy\u00ean ph\u1ee7, c\u00f3 ti\u1ebfng t\u00e0i n\u0103ng, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng li\u1ec1n phong l\u00e0m tri ch\u00e2u \u00cdch.<\/p>\n<p>Sau khi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, huy\u1ec7n B\u00ec b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0a v\u1ec1 ph\u1ee7, \u00e1n \u0111\u00e3 x\u00e9t xong, b\u1ed7ng c\u00f3 ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh: &#8216;K\u1ebb c\u01b0\u1edbp ch\u01b0a t\u00e1i ph\u1ea1m, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4.&#8217; \u0110\u00e2y l\u00e0 do th\u1eddi chi\u1ebfn, c\u1ea7n g\u1ea5p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m. Quan ph\u00e1p d\u1ef1a v\u00e0o chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 xin, Tr\u00ecnh V\u0169 n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00f2ng \u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, b\u1ecdn gian \u00e1c nghe l\u1ec7nh n\u00e0y s\u1ebd coi th\u01b0\u1eddng ph\u1ea1m t\u1ed9i, lo\u1ea1n l\u1ea1c kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf.&#8221;<\/i> \u00d4ng ph\u00e1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Xa gi\u00e1 tu\u1ea7n th\u00fa, n\u01a1i non xa s\u00f4ng th\u1eb3m, kh\u00f4ng tr\u1eeb b\u1ecdn hung \u00e1c, sao y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng xa?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n giao cho huy\u1ec7n x\u1eed t\u1eed, x\u00e9 x\u00e1c n\u01a1i ch\u1ee3, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean s\u1ef1 vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn khi Tr\u00ecnh V\u0169 r\u1eddi \u0111i, kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Khi Tr\u00ecnh V\u0169 \u1edf T\u00e2n \u0110\u00f4, ch\u00e2u sai nha hi\u1ec7u \u0111\u1ebfn, th\u1ea5y Tr\u00ecnh V\u0169 l\u1ec5 \u0111\u1ed9 ch\u1eadm ch\u1ea1p, v\u00e0i n\u0103m sau, Tr\u00ecnh V\u0169 nh\u1eadn ch\u1ee9c ch\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi ta lo s\u1ee3 cho vi\u00ean hi\u1ec7u, nh\u01b0ng khi Tr\u00ecnh V\u0169 \u0111\u1ebfn l\u1ea1i th\u0103ng vi\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed3n binh, v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ecd x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Tr\u00ecnh Th\u00e1c so\u1ea1n Tr\u00ecnh V\u0169 t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng k\u00fd&#8217;, Tr\u00ecnh V\u0169 l\u00e0m tri ch\u00e2u \u00cdch v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2, nay ghi th\u00eam sau khi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[131] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, 28 ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u00f4 Tri\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ban qu\u1ea7n \u00e1o, ti\u1ec1n l\u1ee5a, r\u1ed3i sung v\u00e0o qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ef1c<a class=\"footnote\" title=\"Sung v\u00e0o qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ef1c, ch\u1eef 'tr\u1ef1c' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. Tra 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 187, Binh ch\u00ed, ch\u00e9p: H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng l\u1eadp qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ef1c, sau b\u00e3i b\u1ecf. N\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 3, do ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau quy ph\u1ee5 m\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i. Th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, nh\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1eadp l\u1ea1i, r\u1ed3i l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf. Trong \u0111o\u1ea1n tr\u00ean ch\u00e9p '28 ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u00f4 Tri\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u00e0ng', ch\u00ednh l\u00e0 sung v\u00e0o qu\u00e2n n\u00e0y.\" id=\"return-footnote-125-15\" href=\"#footnote-125-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[132] Th\u1ee7 Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, T\u00e2y kinh l\u01b0u th\u1ee7 Th\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u00edn theo chinh ph\u1ea1t Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed1c su\u1ea5t ti\u1ec1n qu\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1ea5t lu\u1eadt. Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m S\u00f9ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Th\u1ee7 T\u00edn th\u1ea5t lu\u1eadt, Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5, c\u00f3 l\u1ebd vi\u1ec7c r\u00fat qu\u00e2n l\u00e0 do s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'Do th\u1eed' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'c\u1ed1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf\" id=\"return-footnote-125-16\" href=\"#footnote-125-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[133] T\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u00e1m \u0110o\u00e0n T\u01b0 Cung b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 thi\u1ebfu gi\u00e1m. T\u01b0 Cung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri binh ch\u00e2u, \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n quan \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, l\u1ea1i m\u01b0\u1ee3n danh ngh\u0129a c\u1ed1ng ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 mua r\u1ebb l\u00f4ng nhung v\u00e0 da h\u1ed5 l\u00e0m \u0111\u1ed3 trang tr\u00ed ng\u1ef1a, b\u1ecb Th\u00f4ng ph\u00e1n V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Ph\u1ea1m t\u1ed1 c\u00e1o. Di\u00ean Ph\u1ea1m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang L\u0103ng.<\/p>\n<p>[134] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u01b0u Ng\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00fac ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Quang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed S\u1eed Khu\u00ea b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m V\u0169 \u0110\u1ecbnh h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3, \u0111\u1ec1u do theo chinh ph\u1ea1t Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 binh l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ch\u1ea7n ch\u1eeb, th\u1ea5t lu\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c L\u01b0u Ng\u1ed9 v\u00e0 S\u1eed Khu\u00ea th\u1ea5t lu\u1eadt trong truy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5, e r\u1eb1ng qu\u1ed1c s\u1eed c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec n\u00e9 tr\u00e1nh, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[135] L\u00fac \u0111\u1ea7u, L\u01b0u K\u1ebf Nghi\u1ec7p gi\u00fap L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean gi\u1eef th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, r\u1ea5t l\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m. \u0110\u1ebfn khi K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, K\u1ebf Nghi\u1ec7p v\u1eabn c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh giao chi\u1ebfn k\u1ecbch li\u1ec7t.<\/p>\n<p>Vua v\u1ed1n bi\u1ebft \u00f4ng d\u0169ng c\u1ea3m, mu\u1ed1n b\u1eaft s\u1ed1ng, n\u00ean sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3o K\u1ebf Nguy\u00ean chi\u00eau d\u1ee5 K\u1ebf Nghi\u1ec7p. K\u1ebf Nguy\u00ean c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn \u0111\u1ebfn, K\u1ebf Nghi\u1ec7p b\u00e8n quay m\u1eb7t v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1eafc l\u1ea1y hai l\u1ea1y, kh\u00f3c l\u1edbn, r\u1ed3i c\u1edfi \u00e1o gi\u00e1p \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua m\u1eebng, v\u1ed7 v\u1ec1 \u00f4ng r\u1ea5t h\u1eadu, cho \u00f4ng kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u1ea5y t\u00ean Nghi\u1ec7p, r\u1ed3i phong l\u00e0m T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ee5', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u1ee5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-125-17\" href=\"#footnote-125-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, cho Nghi\u1ec7p l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ecbnh ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Theo qu\u1ed1c s\u1eed &#8216;D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p truy\u1ec1n&#8217; th\u00ec n\u00f3i qu\u00e2n c\u00f4 th\u00e0nh nguy ng\u1eadp, Nghi\u1ec7p khuy\u00ean ch\u1ee7 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n t\u00ednh m\u1ea1ng. K\u1ebf Nguy\u00ean v\u1eeba \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Vua sai s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec7u Nghi\u1ec7p, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng, r\u1ea5t m\u1eebng, cho l\u00e0m L\u0129nh qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Khi qu\u00e2n r\u00fat v\u1ec1, b\u00e8n b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ecbnh ch\u00e2u. L\u1eddi ch\u1ebf vi\u1ebft: <i>&#8220;Tr\u0103m tr\u1eadn g\u1eafng s\u1ee9c, m\u1ed9t l\u00f2ng kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, gi\u00f3 m\u1ea1nh kh\u00f4ng lay, s\u1ea5m nhanh kh\u00f4ng bi\u1ebfn. Bi\u1ebft th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1 kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, lo ng\u1ecdc \u0111\u00e1 c\u00f9ng ch\u00e1y<a class=\"footnote\" title=\"'D\u0129', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-125-18\" href=\"#footnote-125-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xin \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, d\u00e2ng m\u00ecnh c\u1ea7u m\u1ec7nh, trung v\u1edbi vi\u1ec7c m\u00ecnh l\u00e0m, gi\u1ecfi t\u1ef1 m\u01b0u t\u00ednh.&#8221;<\/i> Kh\u00e1c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1edbi &#8216;C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed&#8217;. X\u00e9t &#8216;Ng\u0169 \u0111\u1ea1i s\u1eed&#8217;, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c l\u00f3c khuy\u00ean K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng ch\u1ec9 c\u00f3 M\u00e3 Ho\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p. N\u1ebfu Nghi\u1ec7p khuy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng th\u00ec l\u1ebd ra ph\u1ea3i c\u00f9ng K\u1ebf Nguy\u00ean ra y\u1ebft ki\u1ebfn, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn tri\u1ec7u? Nh\u01b0ng l\u1eddi ch\u1ebf l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng n\u00ean sai s\u1ef1 th\u1ef1c, l\u1ea1i nghi ng\u1edd l\u1eddi ch\u1ebf c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3 n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i th\u1ebf. Nay theo &#8216;C\u1eedu qu\u1ed1c ch\u00ed&#8217;, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n<p>[136] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho Phan M\u1ef9 l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Tam Giao Kh\u1ea9u H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p>[137] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ch\u00e2u Th\u1ea7n b\u00e1o r\u1eb1ng d\u00e2n l\u00e0ng T\u1ed1ng T\u00e1i Qu\u00e2n c\u00f9ng s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ee5 d\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi, l\u00e9n \u0111\u01b0a ra bi\u00ean \u1ea3i b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi man ch\u00e2u Kh\u00ea, l\u1ea5y ti\u1ec1n. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady, th\u00edch ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, cho ng\u1ed3i xe g\u00f4ng gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh; t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb d\u00e1m vi ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, n\u01a1i n\u00e0o ph\u1ea3i \u0111\u1ed1c th\u00fac quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9n th\u1eadn b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n<p>[138] Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Ch\u00e2u T\u1ed1ng t\u00e2u r\u1eb1ng s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf huy\u1ec7n T\u1ed1ng Th\u00e0nh, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu huy \u0111\u1ed9ng 3.500 trai tr\u00e1ng t\u1eeb c\u00e1c huy\u1ec7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, sai B\u00e1t t\u00e1c s\u1ee9 H\u00e1c Th\u1ee7 Tu\u1ea5n tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[139] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u0169 C\u00f4ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau theo Vua \u0111\u00e1nh U Ch\u00e2u, gi\u1eefa \u0111\u00eam qu\u00e2n s\u1ef9 trong doanh b\u1ed7ng nhi\u00ean x\u00f4n xao, kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 \u1edf \u0111\u00e2u, c\u00f3 k\u1ebb t\u00ednh l\u1eadp <i>(\u0110\u1ee9c Chi\u00eau)<\/i> l\u00e0m Vua. Khi bi\u1ebft Vua \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2u, k\u1ebf ho\u1ea1ch m\u1edbi th\u00f4i. Vua nghe l\u1ecfm \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec7n n\u00e0y, l\u00f2ng kh\u00f4ng vui. Khi v\u1ec1 kinh<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'n\u00e3i quy', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 3 s\u1eeda th\u00e0nh 'c\u1eadp quy'.\" id=\"return-footnote-125-19\" href=\"#footnote-125-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, v\u00ec thua tr\u1eadn \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, n\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng cho qu\u00e2n s\u1ef9 \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean. Do \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Chi\u00eau nh\u00e2n l\u00fac v\u1eafng v\u1ebb \u0111\u1ebfn t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1edd ng\u01b0\u01a1i t\u1ef1 l\u00e0m r\u1ed3i ban th\u01b0\u1edfng c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Chi\u00eau ho\u1ea3ng s\u1ee3, tr\u1edf v\u1ec1 cung, h\u1ecfi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;C\u00f3 mang dao kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> T\u1ea3 h\u1eefu th\u01b0a r\u1eb1ng trong cung kh\u00f4ng d\u00e1m mang dao. \u0110\u1ee9c Chi\u00eau b\u00e8n v\u00e0o nh\u00e0 tr\u00e0 r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00f3ng c\u1eeda, l\u1ea5y dao g\u1ecdt tr\u00e1i c\u00e2y t\u1ef1 \u0111\u00e2m c\u1ed5 ch\u1ebft. Vua nghe tin, v\u1eeba kinh ho\u00e0ng v\u1eeba h\u1ed1i h\u1eadn, \u0111\u1ebfn \u00f4m x\u00e1c Chi\u00eau, kh\u00f3c l\u1edbn: <i>&#8220;\u0110\u1ee9a tr\u1ebb ng\u1ed1c, sao \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y!&#8221;<\/i> Truy phong l\u00e0m Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 \u00dd.<\/p>\n<p><i>(Ghi theo &#8216;T\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n&#8217;, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p \u0110\u1ee9c Chi\u00eau th\u00edch \u0103n th\u1ecbt b\u00e9o ng\u1eady, n\u00ean sinh b\u1ec7nh m\u00e0 ch\u1ebft. Nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[140] B\u00ednh T\u00fd, th\u1ee7 l\u0129nh Cung B\u1ed9 xuy\u00ean M\u00e2u Ngang, Ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u1ef7 ch\u1ee7 c\u00e1c t\u1ed9c Ly M\u1ea1t \u0111em v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[141] Th\u00e1ng n\u00e0y, b\u00e1i T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Vi \u0110\u1ea3n v\u00e0 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u1edf c\u00e1c tr\u1ea5n ti\u1ebft \u0111\u1ed9. \u0110\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, li\u1ec1n l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u00f4ng ph\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 't\u00f9y ph\u00e1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y n\u00f3i \u0110\u1ea3n v\u00e0 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, xem 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 48.5.\" id=\"return-footnote-125-20\" href=\"#footnote-125-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn nay m\u00e3n nhi\u1ec7m v\u1ec1 tri\u1ec1u. Vua cho r\u1eb1ng hai ch\u1ee9c ph\u00e1n quan l\u00e0m s\u1ee9 quan m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec r\u1ea5t \u00edt, nh\u00e2n ch\u1ed7 khuy\u1ebft nhi\u1ec1u, b\u00e8n b\u1ed5 \u0110\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 't\u1ef1 \u0110\u1ea3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-125-21\" href=\"#footnote-125-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i cho h\u1ecd t\u00edch l\u0169y kinh nghi\u1ec7m, xem kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00fap vi\u1ec7c tr\u1ecb d\u00e2n, m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u cho l\u00e0m quan \u1edf kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>[142] D\u1ef1ng Th\u00e1i Thanh l\u00e2u.<\/p>\n<p>[143] Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Ch\u00e2u V\u1ec7 b\u00e1o c\u00e1o s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf huy\u1ec7n C\u1ea5p.<\/p>\n<p>[144] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e3n, Lam, Hi\u1ebfn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0o c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. N\u1ebfu c\u1ea7n tr\u1ea3 th\u00f9 gi\u1ebft ch\u00f3c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[145] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ec7nh cho N\u1ed9i y kh\u1ed1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec7u K\u00ecnh v\u00e0 Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n H\u1eefu d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf Ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[146] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u00e0y h\u00f4m sau khi L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, T\u1ea3 th\u1eadp di \u1edf \u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 T\u1ed1ng B\u1ea1 d\u00e2ng b\u00e0i <i>&#8220;B\u00ecnh T\u1ea5n t\u1ee5ng&#8221;<\/i>. \u0110\u00eam \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung khen ng\u1ee3i v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ee3i v\u1ec1 kinh, s\u1ebd phong cho ng\u01b0\u01a1i ch\u1ee9c quan chuy\u00ean v\u1ec1 th\u01b0 m\u1ec7nh.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u00f4ng c\u00f9ng H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft Qu\u00e1ch Ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Theo <i>&#8220;T\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c&#8221;<\/i>, L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng, H\u1ed7 M\u00f4ng, L\u00fd M\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng v\u00ec c\u00f4ng lao h\u1ed9 gi\u00e1.)<\/i><\/p>\n<p>[147] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ban chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i t\u00ean 25 c\u1ed5ng th\u00e0nh trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[148] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ecb \u0111\u1ed9c, c\u1eed T\u1ea3 t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu D\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 Ph\u00e1p \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o \u0111ai ng\u0169 ph\u1ea9m, ng\u1ef1a b\u1ea1c, 500 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Sau \u0111\u00f3 th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ecb \u0111\u1ed9c.<\/p>\n<p>[149] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung H\u1ea7u Tr\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1ee9c quy\u1ec1n trung th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp.<\/p>\n<p>[150] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Ch\u00e2u Gia b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf tr\u1ea5n Nh\u01b0\u1ee3c Y\u00ean, huy\u1ec7n Gi\u00e1p Giang l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ec7 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c hai phi\u1ebfn \u0111\u00e1 \u0111en, tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1eef \u0111\u1ecf, m\u1ed9t phi\u1ebfn vi\u1ebft <i>&#8220;Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng v\u1ea1n v\u1ea1n tu\u1ebf&#8221;<\/i>, m\u1ed9t phi\u1ebfn vi\u1ebft <i>&#8220;Tri\u1ec7u nh\u1ecb th\u1eadp nh\u1ea5t \u0111\u1ebf&#8221;<\/i>, \u0111\u00f3ng h\u1ed9p \u0111\u00e1 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[151] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5m ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi Ki\u1ebfm Nam, nay n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tr\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ph\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u2018C\u00e1c b\u1ea3n\u2019 v\u00e0 \u2018Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u2019 quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-125-22\" href=\"#footnote-125-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. T\u1eeb nay d\u00e2n hai x\u1ee9 Xuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng l\u1eabn ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ti\u1ec1n s\u1eaft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba ph\u1eadn. Quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[152] Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u1ee7 ph\u1ee7 An Kh\u00e1nh c\u1ee7a d\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 An H\u1ea3i Ti\u1ebfn xin n\u1ed9i thu\u1ed9c, ban s\u00e1p th\u01b0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee7 d\u1ee5.<\/p>\n<p>[153] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Ki\u1ebfn Long, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn g\u00f3c t\u00e2y nam th\u00e0nh T\u00e2n Th\u00e0nh xem qu\u00e2n Thi\u1ebft L\u00e2m t\u1eadp b\u1eafn n\u1ecf m\u1ea1nh.<\/p>\n<p>[154] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 b\u00e1o r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh M\u01b0\u1eddi \u0110\u1ed9ng D\u01b0\u01a1ng U\u1ea9n xin n\u1ed9i thu\u1ed9c.<\/p>\n<p>[155] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua man hai v\u00f9ng L\u01b0\u1ee1ng L\u00e2m \u1edf S\u01a1n H\u1eadu, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Quy H\u00f3a l\u00e0 V\u1eadt Nhi ph\u00e1i con trai l\u00e0 T\u1ed9 Ng\u1ed9 \u0111em ng\u1ef1a danh ti\u1ebfng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p.<\/p>\n<p>[156] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u1eefu th\u1eadp di L\u00fd H\u00e3n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi L\u00fd H\u00e3n c\u00f2n l\u00e0m quan \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u, nh\u00e2n l\u00fac qu\u00e2n Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng r\u00fat v\u1ec1, binh s\u0129 b\u1ecf ch\u1ea1y t\u1edbi th\u00e0nh ch\u00e2u, H\u00e3n \u0111\u00f3ng c\u1ed5ng kh\u00f4ng cho v\u00e0o, g\u00e2y ra r\u1ed1i lo\u1ea1n, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang, cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1ee5 l\u1ea1i th\u00e0nh gi\u1eb7c, v\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[157] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft d\u00f9ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb tang v\u1eadt, gi\u00e1 l\u1ee5a hai t\u1ea5m \u1edf \u0111\u00e2y m\u1edbi b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u1ea5m \u1edf Giang B\u1eafc, chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ec7nh t\u1eeb nay n\u00ean t\u00ednh t\u1ed9i theo gi\u00e1 m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u00ecn ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[158] \u0110\u1ea1i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, Quan s\u00e1t s\u1ee9 V\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u Di\u00ean H\u00e0n <i>(ng\u01b0\u1eddi Tu\u1ea5n Nghi)<\/i> \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u1edf s\u00f4ng T\u1eeb. Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn b\u00ed m\u1eadt d\u1eabn qu\u00e2n ra ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00ea H\u1eafc L\u00f4, men theo c\u1eeda Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, ng\u1eadm t\u0103m \u0111u\u1ed5i theo ph\u00eda sau qu\u00e2n \u0111\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ecbch' trong 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp \u0111\u1ecbch h\u1eadu' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft. X\u00e9t s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp \u0111\u1ecbch h\u1eadu', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 3 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp l\u1ed7 h\u1eadu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 260 truy\u1ec7n L\u01b0u \u0110\u00ecnh H\u00e0n l\u1ea1i ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp Khi\u1ebft \u0110an h\u1eadu'. Nay c\u0103n c\u1ee9 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 1 b\u1ed5 ch\u1eef '\u0110\u1ecbch'.\" id=\"return-footnote-125-23\" href=\"#footnote-125-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh v\u00e0 Th\u00f4i H\u00e0n c\u0169ng d\u1eabn binh ti\u1ebfp \u1ee9ng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>Vua tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e3 trao tr\u1eadn \u0111\u1ed3 cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, b\u1ea3o h\u1ecd chia th\u00e0nh t\u00e1m tr\u1eadn. \u0110\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i M\u00e3n Th\u00e0nh, qu\u00e2n k\u1ecb \u0111\u1ecbch \u00e0o \u0111\u1ebfn, H\u1eefu Long V\u0169 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u Di\u00ean Ti\u1ebfn \u0111\u1ee9ng tr\u00ean cao quan s\u00e1t, th\u1ea5y ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y tr\u1ea3i d\u00e0i kh\u1eafp c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng, kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111u\u00f4i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111ang theo tr\u1eadn \u0111\u1ed3 b\u00e0y binh, c\u00e1c tr\u1eadn c\u00e1ch nhau tr\u0103m b\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n s\u0129 lo s\u1ee3, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u00fat kh\u00ed th\u1ebf.<\/p>\n<p>Di\u00ean Ti\u1ebfn n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng giao vi\u1ec7c bi\u00ean \u1ea3i cho ch\u00fang ta, l\u00e0 mong ch\u00fang ta \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. Nay qu\u00e2n k\u1ecb \u0111\u1ecbch nh\u01b0 th\u1ebf, m\u00e0 qu\u00e2n ta l\u1ea1i b\u00e0y binh r\u1ea3i r\u00e1c, t\u00ecnh th\u1ebf c\u00e1ch bi\u1ec7t qu\u00e1 l\u1edbn, n\u1ebfu ch\u00fang th\u1eeba c\u01a1 t\u1ea5n c\u00f4ng, ch\u00fang ta s\u1ebd xoay x\u1edf th\u1ebf n\u00e0o? Chi b\u1eb1ng h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh ch\u00fang, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft th\u1eafng. D\u00f9 tr\u00e1i l\u1ec7nh m\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u1eabn h\u01a1n l\u00e0 nh\u1ee5c qu\u1ed1c sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u1ecfi: <i>&#8220;N\u1ebfu ch\u1eb3ng may kh\u00f4ng th\u1eafng th\u00ec sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Di\u00ean Ti\u1ebfn \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i, Di\u00ean Ti\u1ebfn s\u1ebd m\u1ed9t m\u00ecnh ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u1eabn nghi ng\u1ea1i vi\u1ec7c t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i chi\u1ebfu ch\u1ec9, Gi\u00e1m qu\u00e2n Tr\u1ea5n Ch\u00e2u, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Long n\u00f3i: <i>&#8220;Binh ph\u00e1p qu\u00fd \u1edf \u1ee9ng bi\u1ebfn, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y vi\u1ec7c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n l\u00e0m quy t\u1eafc? T\u1ed9i tr\u00e1i chi\u1ebfu, K\u1ebf Long xin m\u1ed9t m\u00ecnh ch\u1ecbu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, li\u1ec1n chia qu\u00e2n l\u00e0m hai tr\u1eadn, tr\u01b0\u1edbc sau h\u1ed7 tr\u1ee3 nhau, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng. Ba tr\u1eadn li\u1ec1n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, ch\u00fang tan v\u1ee1, ch\u1ea1y t\u00e1n lo\u1ea1n v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y n\u00fai, nh\u1ea3y xu\u1ed1ng h\u1ed1 s\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Truy k\u00edch \u0111\u1ebfn To\u1ea1i Th\u00e0nh, ch\u00e9m h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn con ng\u1ef1a, b\u1eaft s\u1ed1ng ba t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, b\u1eaft gi\u1eef ba v\u1ea1n gi\u00e0 tr\u1ebb, c\u00f9ng nhi\u1ec1u binh kh\u00ed, xe tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 d\u00ea gia s\u00fac.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 10 m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o v\u1ec1, chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[159] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, T\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong l\u00e0m T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng, Th\u1ea9m Lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u00e0o B\u00e2n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Th\u1ecb trung. C\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Th\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nhau, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u1eed Th\u1ef1c l\u1ee5c, nh\u01b0ng \u0110i\u1ec1n T\u00edch v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6 d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng, v\u1eabn n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f4ng lao b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao? C\u1ea7n xem x\u00e9t. Theo &#8216;T\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c&#8217;: Chi\u00eau Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i u\u00fd, Hi T\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Phan M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i u\u00fd, V\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Thi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c phong Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, Th\u00f4i H\u00e0n, L\u01b0u Di\u00ean H\u00e0n, M\u1ec5 T\u00edn, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn t\u1eeb ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n.)<\/i><\/p>\n<p>[160] M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 B\u1ea3o Thu\u1eadn l\u00e0 M\u1ec5 T\u00edn, c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u00e2n t\u1ed9c \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean \u1ea3i. Khi \u1ea5y, con trai c\u1ee7a anh trai \u00f4ng l\u00e0 Kim t\u1eeb S\u00f3c Ch\u00e2u tr\u1ed1n v\u1ec1. Vua cho tri\u1ec7u ki\u1ebfn, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, sai Kim \u0111i ng\u1ef1a truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, t\u00ecm c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f3n gia quy\u1ebfn, ph\u00e1i qu\u00e2n h\u1ed9 t\u1ed1ng. Sau \u0111\u00f3, Kim \u1edf l\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, nh\u01b0ng do \u0111\u1ecbch canh ph\u00f2ng nghi\u00eam ng\u1eb7t, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00f3n \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ec5 T\u00edn c\u1ea3m kh\u00e1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ta nghe n\u00f3i trung hi\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u1eadp, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 qu\u00e1 l\u1edbn, \u0111ang ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c hy sinh b\u00e1o qu\u1ed1c, sao c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 lo ngh\u0129 \u0111\u1ebfn th\u00e2n th\u00edch n\u1eefa?&#8221;<\/i> \u00d4ng nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f3c l\u00f3c t\u1eeb bi\u1ec7t, d\u1eb7n con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n n\u00e0y n\u1eefa.<\/p>\n<p>[161] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 \u0110inh S\u1eedu, ban \u00e1o \u1ea5m cho qu\u00e2n l\u00ednh bi\u00ean th\u00f9y.<\/p>\n<p>[162] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf Nh\u1ea1n M\u00f4n, T\u00e2y Kinh, H\u1ed9 Qu\u1ed1c, Nam Xuy\u00ean thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u. Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n c\u00f9ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110\u1ed5ng T\u01b0 Nguy\u1ec7n, L\u01b0u T\u1ef1, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m H\u1ea7u M\u1ef9 \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u1ef1a, kh\u00ed gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 11, Chi\u1ebft Ng\u1ea1n U\u00e2n \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n<p>[163] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng khoa Minh ph\u00e1p trong c\u00e1c s\u00e1ch ch\u1ec9 h\u1ecdc m\u1ed9t \u00edt, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf; khoa H\u1ecdc c\u1ee9u d\u00f9 th\u00f4ng hi\u1ec3u ba kinh, nh\u01b0ng kh\u00f3 tinh th\u00f4ng, n\u00ean chia l\u00e0m ba khoa, v\u1eabn ki\u00eam h\u1ecdc ph\u00e1p l\u1ec7nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ng\u00e0y thi Ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u h\u1ecfi ngh\u0129a l\u00fd trong lu\u1eadt v\u0103n \u0111\u1ec3 s\u01a1 kh\u1ea3o.<\/p>\n<p>[164] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc T\u00e2n Vi\u00ean, r\u1ed3i s\u0103n b\u1eafn \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4.<\/p>\n<p>[165] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0111\u1ed5i huy\u1ec7n Thi\u1ec7u V\u0169 thu\u1ed9c Ki\u1ebfn Ch\u00e2u th\u00e0nh qu\u00e2n Thi\u1ec7u V\u0169.<\/p>\n<p>[166] Vua th\u1ea5y Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p nhi\u1ec1u n\u0103m kinh nghi\u1ec7m vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00f4ng thu\u1ed9c t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban l\u1ec7nh cho Nghi\u1ec7p l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u ki\u00eam b\u1ed9 th\u1ef1 binh m\u00e3 tr\u00fa \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Tam Giao. Vua cho \u0111\u00f3ng g\u00f3i k\u00edn, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p>[167] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, l\u1ea5y H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Cao K\u1ebf Th\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc Nam l\u1ed9, Kh\u1edfi c\u01b0 lang Qu\u00e1ch B\u00ed l\u00e0m Th\u1ee7y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u1eeb Ng\u1ef1 H\u00e0 \u0111\u1ebfn Quan Nam, H\u1ed3ng l\u01b0 t\u1ef1 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u1ea1i \u0110i\u1ec1n l\u00e0m Ph\u00e1n quan l\u1ee5c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Th\u00f4i M\u1ea1i l\u00e0m Ph\u00e1n quan th\u1ee7y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 truy\u1ec7n&#8217;, danh hi\u1ec7u \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tri C\u1ed5. Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng nguy\u00ean ni\u00ean. C\u00f2n theo Th\u1ef1c l\u1ee5c, Cao K\u1ebf Th\u00e2n \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y t\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 t\u1ee9, ch\u1eafc c\u00f3 s\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn, t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u1edd x\u00e9t k\u1ef9. &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; ch\u00e9p: Th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c \u0111\u1ea7u, H\u00e0 B\u1eafc chia l\u00e0m Nam l\u1ed9, th\u1eddi Ung Hi l\u1ea1i chia l\u00e0m \u0110\u00f4ng T\u00e2y, sau h\u1ee3p l\u1ea1i. Vi\u1ec7c chia l\u00e0m Nam l\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, c\u1ea7n ki\u1ec3m tra k\u1ef9.)<\/i><\/p>\n<p>[168] Lam Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u1edf c\u1eeda Tam Giao.<\/p>\n<p>[169] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, H\u00e2n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ngh\u00ecn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i l\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a, \u00e1o gi\u00e1p; b\u1eaft s\u1ed1ng s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[170] Quan Nam l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m m\u01b0\u01a1i ba con l\u1ea1c \u0111\u00e0. Vua ra chi\u1ebfu ph\u00e2n ph\u00e1t cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129.<\/p>\n<p>[171] Ban \u0111\u1ea7u, d\u00e2n t\u1ed9c ph\u00eda T\u00e2y Nam kh\u00f4ng n\u1ed9p c\u1ed1ng v\u1eadt, th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 bi\u00ean gi\u1edbi. H\u1ee9a Tr\u1ecdng Tuy\u00ean, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e2y Xuy\u00ean, t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn s\u00f4ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9 khuy\u00ean b\u1ea3o h\u1ecd v\u1ec1 thu\u1eadn ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 ra uy ph\u00fac, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec1u quy ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>Sau h\u01a1n ba n\u0103m t\u1ea1i ch\u1ee9c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o Tr\u1ecdng Tuy\u00ean trong th\u1eddi gian d\u1ee5ng binh \u1edf Giang Bi\u1ec3u \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t ti\u1ec1n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, \u00f4ng b\u1ecb tri\u1ec7u h\u1ed3i, l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i ki\u1ec3m tra to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed5 s\u00e1ch t\u00e0i ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Sau h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m gi\u00e1m s\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 gian l\u1eadn, b\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u1ecdng Tuy\u00ean l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u0129nh Nam. Tr\u1ecdng Tuy\u00ean c\u00f3 t\u00e0i t\u00ednh to\u00e1n, kh\u00e9o x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c l\u1edbn. Trong th\u1eddi gian d\u1ee5ng binh \u1edf Giang Bi\u1ec3u, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ea7n nhi\u1ec1u v\u1eadt t\u01b0, Tr\u1ecdng Tuy\u00ean \u0111\u1ec1u d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ee9 g\u00ec. T\u00e0o B\u00e2n l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, \u0111\u00eam \u0111\u00e1nh th\u00e0nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1ea5y h\u00e0ng v\u1ea1n \u0111\u1ed3 g\u1ed1m, chia cho binh s\u0129 \u0111\u00e1nh th\u00e0nh th\u1eafp \u0111\u00e8n t\u1ef1 soi. Tr\u1ecdng Tuy\u00ean \u0111\u00e3 d\u1ef1 li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc, c\u1ea5p \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00e1c c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/p>\n<p>[172] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, s\u1eafc l\u1ec7nh cho Trung s\u1ee9 Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n mua ng\u1ef1a t\u01b0 nh\u00e2n \u1edf kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u v\u1edbi gi\u00e1 h\u1eadu, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 173.579 con.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;B\u1ea3n ch\u00ed&#8217; ch\u00e9p vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a v\u00e0o n\u0103m H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 t\u01b0. X\u00e9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m xu\u1ea5t qu\u00e2n v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, e r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0. &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c bi\u1ec7t b\u1ea3n&#8217; ch\u00e9p s\u1ed1 ng\u1ef1a mua c\u1ee7a Tri\u1ec7u Th\u1ee7 Lu\u00e2n v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, nay theo \u0111\u00f3, v\u00ec vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi d\u00e2ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n<p>[173] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i m\u00f9ng 1, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt.<\/p>\n<p>[174] Th\u1ee7 l\u0129nh Th\u00e1c B\u1ea1t Nh\u1eadt Vinh ph\u00e1i T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Th\u00e1c B\u1ea1t L\u00e2m Th\u1ea5m, \u0110\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh 16 ph\u1ee7 La L\u00e3ng Xuy D\u1ee5 L\u1eb7c ph\u00e1i Phi\u00ean quan K\u1ebft Th\u01b0 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[175] B\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu C\u1ef1 D\u00e3 H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u c\u00f9ng 15 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, v\u00ec h\u1ecd t\u1eebng \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n<p>[176] Th\u1eddi Khai B\u1ea3o, c\u1ea5m d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 gi\u1ea3, ph\u1ea1t 100 tr\u01b0\u1ee3ng n\u1ebfu b\u00e1n m\u1ed9t c\u00e2n, h\u01a1n 20 c\u00e2n th\u00ec x\u1eed t\u1eed. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay thi h\u00e0nh theo lu\u1eadt, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m, s\u1ebd lu\u1eadn t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[177] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi N\u1eef Ch\u00e2n \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u d\u00e2ng ng\u1ef1a, v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111i k\u00e8m ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, c\u00e1c n\u01a1i ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu v\u1eadt ph\u1ea9m ngo\u00e0i gi\u1ea5y t\u1edd th\u00ec t\u1ecbch thu. Theo t\u1ea5u c\u1ee7a Cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0 T\u1eadp.<\/p>\n<p>[178] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4.<\/p>\n<p>[179] Chi\u1ebfu c\u1ea3i Ty kh\u1ea5u tham qu\u00e2n th\u00e0nh Ty l\u00fd tham qu\u00e2n <a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu c\u1ea3i Ty kh\u1ea5u tham qu\u00e2n th\u00e0nh Ty l\u00fd tham qu\u00e2n, n\u0103m ch\u1eef 'th\u00e0nh Ty l\u00fd tham qu\u00e2n' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 'Th\u1eadp Tri\u1ec1u C\u01b0\u01a1ng Y\u1ebfu' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 3 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-125-24\" href=\"#footnote-125-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed5i Ty kh\u1ea5u vi\u1ec7n th\u00e0nh Ty l\u00fd vi\u1ec7n, l\u1ec7nh cho Ty tuy\u1ec3n b\u1ed9 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tr\u1ea3i thanh li\u00eam, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1eed \u00e1n v\u00e0 bi\u1ec7n lu\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 tri\u1ec7u t\u1eadp.<\/p>\n<p>L\u1ea1i \u0111\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c ph\u00e1n quan, giao cho c\u00e1c ch\u00e2u t\u1eeb h\u00e0ng hi\u1ec7u \u00fay ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, th\u00f4ng hi\u1ec3u ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn. C\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a ph\u00e1n quan M\u00e3 B\u1ed9. H\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3, tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00e0nh t\u00edch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng, n\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m th\u00ec b\u1eaft t\u1ed9i t\u1eeb vi\u00ean ch\u1ee9c cao nh\u1ea5t tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(Ph\u00e1n quan Ty l\u00fd b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi ch\u1ecbu t\u1ed9i, b\u1ea3n Th\u1ef1c L\u1ee5c kh\u00e1c ghi v\u00e0o ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 6, nay theo b\u1ea3n Ch\u00ed ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c ch\u00e2u xem x\u00e9t Ty l\u00fd tham qu\u00e2n, n\u1ebfu x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u00f9 tr\u00ec tr\u1ec7, ph\u1ea3i b\u00e1o danh \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft, c\u00f2n ai che gi\u1ea5u kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(C\u00f3 l\u1ebd chi\u1ebfu n\u00e0y ban v\u00e0o ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng 8 n\u0103m Ung Hy th\u1ee9 2, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[180] N\u0103m \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho h\u1eefu ty l\u1ea5y c\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb l\u00fac khai qu\u1ed1c so\u1ea1n th\u00e0nh &#8216;Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c Bi\u00ean Chi\u1ebfu&#8217; g\u1ed3m 15 quy\u1ec3n, ban h\u00e0nh kh\u1eafp n\u01a1i.<\/p>\n<p>[181] Ba ch\u00e2u T\u00e0o, V\u1eadn, Tru g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t, mi\u1ec5n thu\u1ebf. Ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh \u0111\u00f3i k\u00e9m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[182] C\u1ea3i Ty th\u1ecb m\u00e3i th\u00e0nh T\u1ea1p m\u00e3i v\u1ee5.<\/p>\n<p>[183] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c tuy\u00ean ch\u1ec9 n\u1ed9i \u0111\u00ecnh v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u giao cho Ty kh\u1ed1, ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean tr\u00e1ch. B\u00e2y gi\u1edd b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t \u1ea5n h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng kho, giao cho Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 T\u00e0ng kh\u1ed1 L\u01b0u M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 Cung ph\u1ee5ng quan Qu\u00e1ch Di\u00ean Tu\u1ea5n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd. M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0 con c\u1ee7a Hi C\u1ed5. Di\u00ean Tu\u1ea5n l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u00ean Tu\u1ea5n ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c. X\u00e9t truy\u1ec7n c\u1ee7a Hi C\u1ed5, n\u0103m th\u1ee9 4 Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c Hi C\u1ed5 chuy\u1ec3n l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 N\u1ed9i T\u00e0ng kh\u1ed1. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ghi chung v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[184] Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u1ee7 Minh K\u1ef7 \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u th\u00e0nh C\u00e0n Hanh.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-125-1\">Theo 'T\u1ed1ng b\u1ea3n' v\u00e0 'T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu', c\u00f9ng 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'Nam' <a href=\"#return-footnote-125-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-2\">Th\u00e1i nguy\u00ean t\u00e1c 'S\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-125-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-3\">t\u1eebng d\u00f9ng c\u00e2y cung c\u1ee9ng treo v\u00e0o tai, ch\u1eef 'quai' nguy\u00ean l\u00e0 'huy\u1ec1n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu vi\u1ebft l\u00e0 'huy\u1ec1n'. Ch\u1eef 'huy\u1ec1n' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 273, truy\u1ec7n Ng\u01b0u T\u01b0 Ti\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-125-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-4\">v\u1eabn g\u1eafng s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ch\u1eef 'chi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. Xem 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 260, truy\u1ec7n L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ed1 g\u1eafng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u'. <a href=\"#return-footnote-125-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-5\">Vi\u1ec7c l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Ti\u1ebft V\u0103n B\u1ea3o mang chi\u1ebfu v\u00e0o th\u00e0nh an \u1ee7i, n\u0103m ch\u1eef 'Ti\u1ebft V\u0103n B\u1ea3o mang chi\u1ebfu' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, nay d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' binh th\u1ea5t chi th\u1ea5t, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-125-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-6\">L\u1ea5y huy\u1ec7n Du Th\u1ee9 l\u00e0m T\u1ecbnh Ch\u00e2u, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 6.4, 'T\u1ed1ng Tri\u1ec1u S\u1ef1 Th\u1eadt' quy\u1ec3n 18 ph\u1ea7n Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7, 'Ph\u01b0\u01a1ng D\u01b0 K\u1ef7 Y\u1ebfu' quy\u1ec3n 40 ph\u1ea7n Du Th\u1ee9 huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2 v\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a quy\u1ec3n n\u00e0y th\u00ec th\u00eam ch\u1eef 'T\u00e2n' tr\u01b0\u1edbc 'T\u1ecbnh Ch\u00e2u', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi T\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u0169. <a href=\"#return-footnote-125-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-7\">Di chuy\u1ec3n t\u0103ng \u0111\u1ea1o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ec1 T\u00e2y Kinh, ch\u1eef 'Cao' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1eadu', s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10. <a href=\"#return-footnote-125-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-8\">Sai s\u1ee9 chia b\u1ed9 di chuy\u1ec3n d\u00e2n c\u01b0 v\u1ec1 T\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, b\u1ed5 sung theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu', b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu' binh 7.8, 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 2. <a href=\"#return-footnote-125-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-9\">Binh ph\u00f2ng l\u1ea1i Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5t b\u00ed m\u1eadt t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n m\u00e3 'Qu\u00e2n m\u00e3' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'T\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-125-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-10\">B\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi 'B\u00e8n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ea1m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Ch\u1ee7 S\u1eed' quy\u1ec3n th\u01b0\u1ee3ng ch\u01b0\u01a1ng Trung \u0111\u1ea3ng m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-125-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-11\">B\u1ea1ch Ti\u1ebfn Si\u00eau m\u1edbi l\u00e0 \u0110i\u1ec7n su\u00fd 'B\u1ea1ch' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'li\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-125-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-12\">Tr\u1ea5n Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u1ea5n Xuy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c c\u00f9ng s\u00e1ch 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3, 'Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c' quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-125-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-13\"> ch\u1eef 's\u1ee9' vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n tr\u00ean \u0111\u1ed5i th\u00e0nh 's\u1ee9' <a href=\"#return-footnote-125-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-14\">Nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Tr\u1ef1c \u0110\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-125-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-15\">Sung v\u00e0o qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ef1c, ch\u1eef 'tr\u1ef1c' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. Tra 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 187, Binh ch\u00ed, ch\u00e9p: H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng l\u1eadp qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an tr\u1ef1c, sau b\u00e3i b\u1ecf. N\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 3, do ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau quy ph\u1ee5 m\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i. Th\u1eddi Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c, nh\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1eadp l\u1ea1i, r\u1ed3i l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf. Trong \u0111o\u1ea1n tr\u00ean ch\u00e9p '28 ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u00f4 Tri\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u00e0ng', ch\u00ednh l\u00e0 sung v\u00e0o qu\u00e2n n\u00e0y. <a href=\"#return-footnote-125-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-16\">'Do th\u1eed' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'c\u1ed1', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf <a href=\"#return-footnote-125-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-17\">'Th\u1ee5', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u1ee5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-125-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-18\">'D\u0129', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'chi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-125-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-19\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 'n\u00e3i quy', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 3 s\u1eeda th\u00e0nh 'c\u1eadp quy'. <a href=\"#return-footnote-125-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-20\"> 'Th\u00f4ng ph\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 't\u00f9y ph\u00e1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. X\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y n\u00f3i \u0110\u1ea3n v\u00e0 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, xem 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ch\u1ee9c quan 48.5. <a href=\"#return-footnote-125-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-21\"> '\u0110\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p 't\u1ef1 \u0110\u1ea3n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-125-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-22\">Ch\u1eef 'tr\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ph\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u2018C\u00e1c b\u1ea3n\u2019 v\u00e0 \u2018Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u2019 quy\u1ec3n 3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-125-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-23\">'\u0110\u1ecbch' trong 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp \u0111\u1ecbch h\u1eadu' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft. X\u00e9t s\u00e1ch 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp \u0111\u1ecbch h\u1eadu', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 3 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp l\u1ed7 h\u1eadu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 260 truy\u1ec7n L\u01b0u \u0110\u00ecnh H\u00e0n l\u1ea1i ch\u00e9p 'h\u00e0m mai nhi\u1ebfp Khi\u1ebft \u0110an h\u1eadu'. Nay c\u0103n c\u1ee9 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 1 b\u1ed5 ch\u1eef '\u0110\u1ecbch'. <a href=\"#return-footnote-125-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-125-24\">Chi\u1ebfu c\u1ea3i Ty kh\u1ea5u tham qu\u00e2n th\u00e0nh Ty l\u00fd tham qu\u00e2n, n\u0103m ch\u1eef 'th\u00e0nh Ty l\u00fd tham qu\u00e2n' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 'Th\u1eadp Tri\u1ec1u C\u01b0\u01a1ng Y\u1ebfu' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 3 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-125-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":3,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-125","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":119,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/125\/revisions\/126"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/119"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/125\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=125"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=125"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}