{"id":129,"date":"2025-07-03T03:02:58","date_gmt":"2025-07-03T03:02:58","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=129"},"modified":"2026-01-17T09:03:36","modified_gmt":"2026-01-17T02:03:36","slug":"quyen-22-nam-thai-binh-hung-quoc-thu-6-tan-ty-981","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-22-nam-thai-binh-hung-quoc-thu-6-tan-ty-981\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 22: N\u0102M TH\u00c1I B\u00ccNH H\u01afNG QU\u1ed0C TH\u1ee8 6 (T\u00c2N T\u1ef4, 981)","rendered":"QUY\u1ec2N 22: N\u0102M TH\u00c1I B\u00ccNH H\u01afNG QU\u1ed0C TH\u1ee8 6 (T\u00c2N T\u1ef4, 981)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Canh T\u00fd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean nh\u1eadn tri\u1ec1u y\u1ebfn.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n B\u1ea3o Tr\u1ea1i th\u00e0nh ch\u00e2u B\u1ea3o, v\u00e0 \u0111\u1ed5i tr\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng M\u00f4n Kh\u1ea9u th\u00e0nh qu\u00e2n T\u0129nh Nhung.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edfng quan tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 ch\u0103m lo d\u00e2n ch\u00fang. Nay huy\u1ec7n \u1ea5p m\u1edf r\u1ed9ng m\u00e0 quan ch\u1ee9c thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, b\u1ed9 L\u1ea1i c\u1ee9 theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u n\u0103m ch\u01b0a b\u1ed5 sung, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00fap ph\u00e1t huy nh\u00e2n t\u00e0i b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ban \u00e2n hu\u1ec7 cho d\u00e2n ch\u00fang. V\u00ec v\u1eady, c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i linh ho\u1ea1t, n\u00ean theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi. H\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00f4ng b\u00e1o xu\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c quy\u1ec1n, y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng quan ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1n, Ty, B\u1ea1, \u00day thanh li\u00eam v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng, li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean tu\u1ed5i t\u00e2u l\u00ean. S\u1ebd cho tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh di\u1ec7n ki\u1ebfn v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri huy\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(L\u00e3 Nguy\u00ean n\u00f3i: <i>\"Quan ch\u1ee9c tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e0 g\u1ea7n g\u0169i nh\u1ea5t v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang. T\u1ed5 ti\u00ean ch\u0103m lo \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, n\u00ean khi ch\u1ecdn c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho di\u1ec7n ki\u1ebfn, t\u1ef1 m\u00ecnh xem x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng r\u1ed3i m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m. D\u00f9 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u1ecf nh\u1ea5t, c\u0169ng \u0111\u00edch th\u00e2n h\u1ecfi han, nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, hu\u1ed1ng h\u1ed3 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ch\u00e2u D\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i m\u1ea5y ngh\u00ecn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m \u0111\u1ea7u, b\u1eaft n\u0103m tr\u0103m ng\u1ef1a[footnote]Theo v\u0103n ngh\u0129a c\u00e2u tr\u00ean, ch\u1eef 'M\u00e3' c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean th\u00eam ch\u1eef 'Ho\u1ea1ch' <i>(b\u1eaft)<\/i>.[\/footnote], v\u00e0 h\u00e0ng ngh\u00ecn binh kh\u00ed gi\u00e1p tr\u1ee5.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1eadp tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i B\u1ea3o \u1edf ch\u00e2u D\u1ecbch th\u00e0nh qu\u00e2n B\u00ecnh Tr\u1ea1i.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f2n ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n c\u00f9ng th\u00e1ng, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n T\u0129nh Nhung th\u00e0nh qu\u00e2n T\u0129nh An. X\u00e9t l\u1ea1i, v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Chu, \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t qu\u00e2n T\u0129nh An \u1edf kh\u1ea9u L\u00fd Y\u1ebfn, huy\u1ec7n H\u1ea1 B\u00e1c, ch\u00e2u Th\u00e2m. \u0110\u1ebfn n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 2, qu\u00e2n n\u00e0y m\u1edbi b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. T\u1eeb th\u1eddi Chu, qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u00e3 mang t\u00ean T\u0129nh An, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ed5i th\u00e0nh T\u0129nh Nhung. C\u00f3 l\u1ebd qu\u00e2n T\u0129nh An \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ed5i th\u00e0nh T\u0129nh Nhung nh\u01b0ng s\u1eed kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u1eb7t qu\u00e2n T\u0129nh Nhung t\u1ea1i tr\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng M\u00f4n, r\u1ed3i \u0111\u1ed5i l\u1ea1i t\u00ean c\u0169 l\u00e0 T\u0129nh An ch\u0103ng? H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed5i t\u1eeb T\u0129nh An th\u00e0nh T\u0129nh Nhung, c\u00f3 l\u1ebd Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 H\u1ed9i y\u1ebfu \u0111\u00e3 m\u1eafc l\u1ed7i truy\u1ec1n th\u1eeba, nay t\u1ea1m b\u1ecf kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra quan l\u1ea1i trong \u0111\u1ecba h\u1ea1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh n\u1ed5i ti\u1ebfng, ch\u00ednh s\u00e1ch xu\u1ea5t s\u1eafc c\u00f9ng t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc ki\u1ec7t xu\u1ea5t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[7] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, sai B\u00e1t t\u00e1c s\u1ee9 H\u00e1c Th\u1ee7 Tu\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c con s\u00f4ng, \u0111\u1ebfn t\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00e0nh n\u1ea1o v\u00e9t.\r\n\r\nL\u1ea1i m\u1edf s\u00f4ng T\u1eeb, s\u00f4ng K\u00ea C\u1ef1 d\u00e0i 50 d\u1eb7m t\u1ea1i \u0111\u1ecba gi\u1edbi Thanh Uy\u1ec3n \u0111\u1ec3 n\u1ed1i v\u1edbi s\u00f4ng B\u1ea1ch H\u00e0. T\u1eeb \u0111\u1ea5y, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn t\u1ea3i \u1edf ph\u00eda nam \u1ea3i th\u00f4ng su\u1ed1t.\r\n\r\n<i>(Theo 'H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed'.)<\/i>\r\n\r\n[8] C\u00e1ch Tam Giao 300 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ecba danh C\u1ed1 Qu\u00e2n, n\u01a1i khe n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ecbch b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1eb7t, th\u01b0\u1eddng t\u1eeb \u0111\u00e2y x\u00e2m nh\u1eadp. Phan M\u1ef9 b\u00ed m\u1eadt \u0111em qu\u00e2n t\u1eadp k\u00edch, \u0111\u1ecbch b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n. Qu\u00e2n s\u1ee9 An Kh\u00e1nh \u0111em c\u1ea3 gia t\u1ed9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng[footnote]Qu\u00e2n s\u1ee9 An Kh\u00e1nh \u0111em c\u1ea3 gia t\u1ed9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, 'Qu\u00e2n s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'Qu\u00e2n l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Uy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp h\u1ea1 bi\u00ean, trong truy\u1ec7n Phan V\u0169 Hu\u1ec7 C\u00f4ng M\u1ef9, s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7. T\u1eeb \u0111\u1ea5y, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c An Kh\u00e1nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi. Theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Phan M\u1ef9 th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 6, nay ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng. S\u00e1ch 'T\u1eeb \u0110\u1ed9 qu\u1ed1c k\u1ef7' ghi v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4, l\u1ea1i n\u00f3i Tam Giao Kh\u1ea9u ch\u00ednh l\u00e0 C\u1ed1 Qu\u00e2n, l\u00e0 sai.)<\/i>\r\n\r\n[9] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"X\u01b0a kia vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra c\u00e1c quan, chia nhi\u1ec7m v\u1ee5 tr\u0103m ch\u1ee9c, xem x\u00e9t s\u1ef1 minh b\u1ea1ch hay t\u1ed1i t\u0103m \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh l\u1ec7nh th\u0103ng gi\u00e1ng, nay th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n nghe th\u1ea5y. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u1ea5n ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, bu\u1ed9c ghi ch\u00e9p th\u00e0nh t\u00edch, nh\u01b0ng ch\u1ee7 qu\u1ea3n l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng hay ch\u00ea tr\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng[footnote]ch\u1ee7 qu\u1ea3n nguy\u00ean l\u00e0 'tam ty', nay s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10[\/footnote], ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t ghi ch\u00e9p l\u1eabn l\u1ed9n, kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u00fd Vua mong mu\u1ed1n. T\u1eeb nay, nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed1t nh\u1ea5t, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch, v\u00e0 nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c che gi\u1ea5u.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch 'T\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c' ghi: Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1o tr\u1eebng ph\u1ea1t v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch, \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh l\u00e2u d\u00e0i. T\u1ea5t c\u1ea3 quan ch\u1ee9c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u1ea5n ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, mong r\u1eb1ng thi\u1ec7n \u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ed9c l\u1ed9. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan xu\u1ea5t s\u1ee9, n\u1ebfu th\u00e0nh t\u00edch kh\u00f4ng xu\u1ea5t s\u1eafc th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p, n\u1ebfu c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c che gi\u1ea5u.)<\/i>\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ra l\u1ec7nh: C\u00e1c quan \u0111ang \u0111\u1ec3 tang nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu kh\u1edfi ph\u1ee5c, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u y\u1ebft sau khi xong tang l\u1ec5, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p t\u1eeb ng\u00e0y ban chi\u1ebfu.\r\n\r\n[11] Th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ea5y c\u00e1c ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Th\u1eeba ch\u1ec9 l\u00e0m Tam ban, thu\u1ed9c Tuy\u00ean huy vi\u1ec7n. Tam ban ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 con em qu\u00fd t\u1ed9c, ki\u00eau ng\u1ea1o, may m\u1eafn, ch\u01b0a c\u00f3 quy chu\u1ea9n, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111i s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng than phi\u1ec1n c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00e2n b\u1eb1ng. Th\u00e1ng n\u00e0y, b\u1eaft \u0111\u1ea7u sai Ng\u1ef1 tr\u00f9 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 T\u1ed1 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Tam ban, t\u1ea1m l\u1ea5y s\u1ea3nh s\u1ef1 c\u1ee7a N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 l\u00e0m c\u01a1 quan, th\u1ed1ng k\u00ea danh s\u00e1ch, ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c tr\u00e1ch, xem x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch v\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1ef1a theo 'H\u1ed9i y\u1ebfu' v\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 T\u1ed1 truy\u1ec7n'. 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 t\u01b0 ch\u00e9p chi\u1ebfu l\u1eadp Tam ban vi\u1ec7n, do U\u1ea5t Ti\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd, sau \u0111\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Tam ban than phi\u1ec1n c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00e2n b\u1eb1ng, \u1eaft l\u00e0 sai.)<\/i>\r\n\r\n[12] \u1ede \u0110\u00f4ng Kinh, quan b\u00e1n mu\u1ed1i, m\u1ed7i c\u00e2n gi\u00e1 hai tr\u0103m ti\u1ec1n, chi\u1ebfu gi\u1ea3m n\u0103m m\u01b0\u01a1i.\r\n\r\n[13] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ra l\u1ec7nh: C\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1eeb nay chuy\u1ec3n nhi\u1ec7m ch\u1ec9 trong ph\u00f2ng, ty c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam T\u00e2y \u0111\u1ea1o, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd hai m\u01b0\u01a1i ba tu\u1ed5i. Ban t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, truy phong l\u00e0m K\u1ef3 V\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y hi\u1ec7u Khang Hu\u1ec7.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Hi\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng, tri ph\u1ee7 Ch\u00e2u L\u1ed9 Hi\u1ec1n, tri ph\u1ee7 Khai Ch\u00e2u L\u1eadn S\u0129 Nghi\u00eau, tri ph\u1ee7 \u0110\u1ea1t Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb thay th\u1ebf. N\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t l\u1ea1i quan l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, ai bu\u00f4ng l\u1ecfng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng ch\u0103m lo vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1[footnote]Ch\u1eef 'n\u1ecda' <i>(l\u01b0\u1eddi)<\/i> nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ea1n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote]c\u0169ng nh\u01b0 tham nh\u0169ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Trong khi \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam gi\u1eef m\u00ecnh, l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng kh\u1eafc nghi\u1ec7t c\u0169ng c\u1ea7n b\u00e1o danh, t\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\"<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i Tr\u1ea1i \u1ee8 Kh\u1ea9u thu\u1ed9c B\u00e1 Ch\u00e2u th\u00e0nh Ph\u00e1 L\u1ed7 qu\u00e2n, Tr\u1ea5n T\u00e2n thu\u1ed9c H\u00f9ng Ch\u00e2u th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n[footnote]Ch\u1eef 'T\u00e2n tr\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e2n tr\u1ea5n', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Theo s\u00e1ch 'Ho\u00e0n V\u0169 K\u00fd' quy\u1ec3n 68, \u0111i\u1ec1u B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n: 'B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t T\u00e2n Tr\u1ea5n thu\u1ed9c M\u1ea1c Ch\u00e2u, n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 c\u1ee7a qu\u1ed1c tri\u1ec1u l\u00ean th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n.' S\u00e1ch 'C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed' quy\u1ec3n 2 v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 86, \u0111i\u1ec1u B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n c\u0169ng ch\u00e9p: n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6, l\u1ea5y T\u00e2n Tr\u1ea5n Tr\u00e1c Ch\u00e2u d\u1ef1ng th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ed5i th\u00e0nh B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n. S\u00e1ch 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n Qu\u1eadn Huy\u1ec7n ghi l\u1ea1i r\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u00f3 '\u0111\u1ed5i T\u00e2n Tr\u1ea5n qu\u00e2n th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n'. 'Th\u00e2n tr\u1ea5n' l\u00e0 do ch\u00e9p sai c\u1ee7a 'T\u00e2n tr\u1ea5n', nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua Cao X\u01b0\u01a1ng A T\u01b0 Lan H\u00e1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng ngo\u1ea1i sinh T\u00e2y Ch\u00e2u, sai \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c M\u1ea1ch S\u00e1ch \u00d4n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng c\u1ed1ng ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Th\u1ee9 s\u1eed La Ch\u00e2u, Th\u00f4ng Vi\u1ec5n qu\u00e2n s\u1ee9 \u0110\u1ed5ng Tu\u00e2n H\u1ed1i m\u1ea5t, chi\u1ebfu sai Trung s\u1ee9 h\u1ed9 linh c\u1eefu v\u1ec1 Kinh S\u01b0 an t\u00e1ng, ban th\u00eam l\u1ec5 ph\u1ee5ng, cho con Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u00e0 T\u1ef1 Vinh l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ea5y Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam Th\u00f4i Nh\u00e2n K\u00fd l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay khanh, v\u00ec Ho\u00e0i H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Ti Th\u00edch n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[20] Giao Ch\u00e2u h\u00e0nh dinh b\u00e1o tin ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n gi\u1eb7c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n n\u0103m ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i c\u1eeda s\u00f4ng B\u1ea1ch \u0110\u1eb1ng, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n t\u00ean, thu \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m chi\u1ebfn thuy\u1ec1n, c\u00f9ng v\u1edbi gi\u00e1p tr\u1ee5 t\u00ednh b\u1eb1ng v\u1ea1n.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, H\u1ea7u Nh\u00e2n B\u1ea3o d\u1eabn qu\u00e2n ti\u00ean phong ti\u1ebfn l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n T\u00f4n To\u00e0n H\u01b0ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i Hoa B\u1ed9 b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i L\u01b0u Tr\u1eebng, Nh\u00e2n B\u1ea3o nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00fac gi\u1ee5c nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Khi Tr\u1eebng \u0111\u1ebfn, h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ebfn l\u00e0ng \u0110a La, kh\u00f4ng g\u1eb7p gi\u1eb7c, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd quay v\u1ec1 Hoa B\u1ed9.\r\n\r\nGi\u1eb7c gi\u1ea3 v\u1edd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u1ec3 d\u1ee5 Nh\u00e2n B\u1ea3o, Nh\u00e2n B\u1ea3o tin t\u01b0\u1edfng, b\u00e8n b\u1ecb h\u1ea1i. C\u00f3 hai t\u00ean b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ee3 trong l\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, c\u01b0\u1edbp ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Chu V\u1ecb b\u1eaft r\u1ed3i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn sau \u0111\u1ec1u b\u1eaft c\u1edfi gi\u00e1p m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o, d\u00e2n ch\u00fang m\u1edbi y\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 qu\u00e2n s\u0129 b\u1ecb nhi\u1ec5m kh\u00ed \u0111\u1ed9c n\u1eafng n\u00f3ng, l\u1ea1i th\u00eam nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ee9a Tr\u1ecdng Tuy\u00ean g\u1eafng t\u1ea5u b\u00e1o vi\u1ec7c Nh\u00e2n B\u1ea3o t\u1eed tr\u1eadn, xin r\u00fat qu\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ch\u1ec9, li\u1ec1n chia qu\u00e2n \u0111\u00f3ng t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u, m\u1edf kho ban th\u01b0\u1edfng, c\u1ea5p thu\u1ed1c thang, b\u1ea3o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u1ee3i ch\u1ec9, th\u00ec m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u1eb1m g\u1ee5c ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng r\u1ed3i\"<\/i>. B\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 h\u1eb7c, chi\u1ebfu th\u01b0 khen ng\u1ee3i, sai s\u1ee9 \u0111i tra x\u00e9t b\u1ecdn Tr\u1eebng[footnote] Sai s\u1ee9 \u0111i tra x\u00e9t b\u1ecdn Tr\u1eebng, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tri\u1ec7u', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u00f9ng b\u1ea3n H\u1ed9i y\u1ebfu c\u1ea3i ch\u00ednh[\/footnote].\r\n\r\nL\u00fac \u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n b\u1ec7nh ch\u1ebft, L\u01b0u Tr\u1eebng v\u00e0 Gi\u1ea3 Th\u1ee5c c\u00f9ng b\u1ecb gi\u1ebft t\u1ea1i ch\u1ee3 Ung Ch\u00e2u. Tri\u1ec7u h\u1ed3i b\u1ecdn To\u00e0n H\u01b0ng giam xu\u1ed1ng ng\u1ee5c, To\u00e0n H\u01b0ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed; Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9, H\u00e1c Th\u1ee7 Tu\u1ea5n, th\u00f4i L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, Kh\u00e2m T\u1ed9 t\u1ea1i Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, Th\u1ee7 Tu\u1ea5n t\u1ea1i T\u1eeb Ch\u00e2u, L\u01b0\u1ee3ng t\u1ea1i Lam Ch\u00e2u. T\u1eb7ng Nh\u00e2n B\u1ea3o ch\u1ee9c c\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, cho hai con l\u00e0m quan.\r\n\r\n<i>(T\u00f4n To\u00e0n H\u01b0ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o th\u00e1ng 11 ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, vi\u1ec7c t\u1eb7ng quan cho H\u1ea7u Nh\u00e2n B\u1ea3o v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m sau ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, duy kh\u00f4ng r\u00f5 b\u1ecdn L\u01b0u Tr\u1eebng b\u1ecb gi\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng ng\u00e0y n\u00e0o, nay vi\u1ebft g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. <\/i>\r\n\r\n<i>L\u00e3 Nguy\u00ean n\u00f3i: Th\u00e1ng 7 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 5, b\u1ecdn T\u00f4n To\u00e0n H\u01b0ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giao Ch\u00e2u. Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, b\u1ecdn To\u00e0n H\u01b0ng t\u1eeb bi\u1ec7t \u0111i L\u0129nh Nam, chi\u1ebfu cho D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Hu\u00fdnh s\u1eafm s\u1eeda tr\u01b0\u1edbng \u1edf v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n \u0111\u1ec3 ti\u1ec5n. \u00d4i, b\u1ecdn To\u00e0n H\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ec3u quan m\u00e0 nh\u1eadn m\u1ec7nh s\u1ee9, \u01a1n l\u1ec5 \u0111\u00e3 h\u1eadu, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u1ea1i c\u00e0ng n\u1eb7ng, hao t\u1ed1n c\u1ee7a c\u1ea3i nhi\u1ec1u n\u01a1i lo vi\u1ec7c binh, d\u00e2n ch\u00fang hai x\u1ee9 l\u00e2m v\u00e0o binh \u0111ao, kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft k\u1ec3! To\u00e0n H\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec n\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i c\u00f9ng H\u1ea7u Nh\u00e2n B\u1ea3o so \u0111o l\u1ee3i nh\u1ecf, chia b\u00e8 ph\u00e1i, r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1n t\u1ed9i b\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft, ch\u01b0a l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng!)<\/i>\r\n\r\n[21] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u00e1n l\u1edbn, quan tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng th\u00e2n ch\u00ednh x\u1eed, thu\u1ed9c l\u1ea1i nh\u00e2n c\u01a1 l\u00e0m b\u1eady, b\u1eaft b\u1edb nh\u00e2n ch\u1ee9ng, k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u n\u0103m m\u00e0 v\u1ee5 \u00e1n ch\u01b0a xong[footnote] 'Ch\u01b0a xong', ch\u1eef 'v\u1ecb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' quy\u1ec3n 200 chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u \u00e1n l\u1edbn quan tr\u01b0\u1edfng n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00e2n \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t h\u1ecfi, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 199 ph\u1ea7n h\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. T\u1eeb nay, quan tr\u01b0\u1edfng m\u1ed7i n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n x\u00e9t t\u00f9, th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ecnh t\u00ecnh th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed quy\u1ebft.\"<\/i> Nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n trong thi\u00ean h\u1ea1 \u00e1n t\u1ee5ng b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, b\u00e8n l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ba k\u1ef3 h\u1ea1n: vi\u1ec7c l\u1edbn b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, vi\u1ec7c v\u1eeba hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea7n truy b\u1eaft m\u00e0 d\u1ec5 x\u1eed th\u00ec kh\u00f4ng qu\u00e1 ba ng\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ba k\u1ef3 h\u1ea1n, b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn th\u00e1ng n\u0103m, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Khi c\u1ea7n tra kh\u1ea3o t\u00f9 nh\u00e2n, ph\u1ea3i t\u1eadp h\u1ee3p quan l\u1ea1i c\u00f9ng h\u1ecfi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho thu\u1ed9c l\u1ea1i \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp x\u1eed quy\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu th\u00e1ng t\u01b0, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed n\u00e0y, ph\u1ee5 sau ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ba k\u1ef3 h\u1ea1n.)<\/i>\r\n\r\n[22] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c d\u1ec7t l\u1ee5a \u1edf H\u1ed3 ch\u00e2u, cho th\u1ea3 v\u1ec1 n\u0103m m\u01b0\u01a1i t\u00e1m n\u1eef c\u00f4ng.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, nh\u00e0 Vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c v\u00e0 ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[24] Nh\u00e0 Vua th\u00e2n ch\u00ednh x\u1eed \u00e1n, c\u00e1c c\u01a1 quan trong kinh th\u00e0nh c\u00f3 \u00e1n t\u1ee5ng nghi ng\u1edd, \u0111\u1ec1u th\u00e2n ch\u00ednh x\u1eed quy\u1ebft. N\u0103m \u0111\u00f3, t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1 kh\u00f4ng m\u01b0a, nh\u00e0 Vua cho r\u1eb1ng trong \u00e1n t\u1ee5ng c\u00f3 oan khu\u1ea5t. G\u1eb7p l\u00fac th\u00f4i quan Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Quy \u0110\u1ee9c qu\u00e2n l\u00e0 L\u00fd Th\u1eeba T\u00edn mua c\u00e1 \u01b0\u01a1n, \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng rau, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ch\u1ebft sau v\u00e0i ng\u00e0y. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Th\u1eeba T\u00edn b\u1ecb x\u1eed ch\u00e9m.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc Cao Ly sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m.\r\n\r\n[26] C\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean d\u00f9ng th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng.\r\n\r\n[27] Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an d\u00f9ng b\u1ea3y ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi x\u00e2m nh\u1eadp qu\u00e2n B\u00ecnh Tr\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u00e0 Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u1ef1c l\u1ee5c, e r\u1eb1ng c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c t\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng s\u00e1u, nh\u01b0ng b\u1ea3n kh\u00e1c l\u1ea1i cho l\u00e0 hai vi\u1ec7c, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ec7nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh m\u1eb7c \u00e1o v\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5i sang \u00e1o xanh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tuy\u1ec3n l\u00e0m quan m\u1eb7c \u00e1o v\u00e0ng trong b\u1ed9 L\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi tuy\u1ec3n l\u00e0m quan m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, sai cung ph\u1ee5ng quan V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec7n ti\u1ec1n th\u1eeba ch\u1ec9 B\u1ea1ch Th\u01b0\u1ee3ng Hu\u00e2n \u0111i s\u1ee9 n\u01b0\u1edbc Cao X\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban \u00e2n chi\u1ebfu gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft cho t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha, v\u00ec \u0111\u00e3 c\u1ea7u m\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean m\u1edbi l\u00e0m v\u1eady.\r\n\r\n[31] Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Phan Chi\u00eau V\u0129, l\u00e0m qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 \u00fd t\u0103ng gi\u00e1 b\u00e1n tr\u00e0 c\u1ee7a quan, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o. Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Chi\u00eau V\u0129 b\u1ecb x\u1eed t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u1ecbch t\u1ecbch, tr\u1edf th\u00e0nh d\u00e2n th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[32] Th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i \u00fay, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0103n Hu\u1ec7, T\u01b0 kh\u00f4ng, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh qua \u0111\u1eddi[footnote]T\u01b0 kh\u00f4ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh qua \u0111\u1eddi: ch\u1eef 'B\u00ecnh' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef '\u0110\u1ed3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 264, ph\u1ea7n truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf.[\/footnote].\r\n\r\nC\u01b0 Ch\u00ednh c\u00f3 phong \u0111\u1ed9 cao c\u1ea3, t\u00ednh c\u00e1ch ngay th\u1eb3ng. Khi l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u00f4ng thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch khoan dung, kh\u00f4ng h\u00e0 kh\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nho s\u0129 qu\u00e2n t\u1eed r\u1ea5t k\u00ednh tr\u1ecdng. V\u1ee3 \u00f4ng t\u00ednh ghen tu\u00f4ng, kh\u00f4ng sinh con. Duy C\u00e1t l\u00e0 con nu\u00f4i c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh, kh\u00f4ng chuy\u00ean h\u1ecdc v\u0103n, c\u00f9ng v\u1edbi Th\u1ea9m K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan, ri\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m c\u00e1c v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, th\u00edch h\u01b0\u1edfng l\u1ea1c, giao du v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn, C\u01b0 Ch\u00ednh kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec th\u1ebf, khi Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng \u0111\u00e1m tang \u00f4ng, \u0111\u00e3 kh\u00f3c v\u00e0 h\u1ecfi v\u1ee3 \u00f4ng \u0111\u1ee9ng b\u00ean c\u1ea1nh: <i>\"\u0110\u1ee9a con b\u1ea5t hi\u1ebfu \u1edf \u0111\u00e2u? \u0110\u00e3 thay \u0111\u1ed5i t\u00ednh n\u1ebft ch\u01b0a? E r\u1eb1ng n\u00f3 kh\u00f4ng kham n\u1ed5i vi\u1ec7c k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?\"<\/i> Duy C\u00e1t \u0111ang qu\u1ef3 b\u00ean c\u1ea1nh, nghe th\u1ea5y li\u1ec1n khi\u1ebfp s\u1ee3, x\u1ea5u h\u1ed5 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ee9ng d\u1eady. T\u1eeb \u0111\u00f3, h\u1eafn b\u1ecf h\u1ebft th\u00f3i c\u0169, \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb giao du tr\u01b0\u1edbc kia, \u1edf nh\u00e0 ch\u1ecbu tang r\u1ea5t \u0111\u00fang l\u1ec5.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Duy C\u00e1t th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c hi\u1ec1n s\u0129, h\u1ecdc qua loa s\u00e1ch s\u1eed. Vua bi\u1ebft h\u1eafn \u0111\u00e3 s\u1eeda m\u00ecnh, n\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n giao cho c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u1edbn, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 tr\u1ecb l\u00fd t\u1ed1t, d\u1ea7n th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ea3 thi\u00ean ng\u01b0u v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Khi m\u1eb9 h\u1eafn m\u1ea5t, theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebfn l\u1ec5 t\u1ed1t kh\u1ed1c th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m quan, nh\u01b0ng Duy C\u00e1t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf nh\u00e0 h\u1ebft tang, Vua ban chi\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn, vi\u1ec7c n\u00e0y khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, qu\u00e2n B\u00ecnh Tr\u1ea1i b\u00e1o ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n v\u1ea1n qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo 'Th\u1ef1c l\u1ee5c', b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' c\u0169ng gi\u1ed1ng, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng n\u0103m. 'B\u1ea3n k\u1ef7' kh\u00f4ng c\u00f3 ghi, c\u1ea7n xem l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[34] Th\u00e1ng b\u1ea3y m\u00f9a thu, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Di\u00ean Ch\u00e2u b\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng h\u01a1n 1600 khu nh\u00e0 d\u00e2n v\u00e0 c\u00f4ng s\u1edf.\r\n\r\n[35] Th\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u1edfi \u0111\u1ea1i binh \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, sai s\u1ee9 ban chi\u1ebfu th\u01b0 cho Vua n\u01b0\u1edbc B\u1ed9t H\u1ea3i, l\u1ec7nh ph\u00e1t binh \u1ee9ng ph\u00f3 qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u01b0\u1edbc khanh v\u1ed1n l\u00e0 phi\u00ean l\u1edbn, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an kh\u1ed1ng ch\u1ebf. Khanh b\u1ecb binh th\u1ebf \u00e9p bu\u1ed9c, ph\u1ea3i khu\u1ea5t ph\u1ee5c th\u1ea7n ph\u1ee5c ch\u00fang, b\u1ecb gi\u00e8m pha tai ho\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, s\u01b0u thu\u1ebf v\u00f4 c\u00f9ng, d\u00f9 mu\u1ed1n b\u00e1o th\u00f9 nh\u01b0ng l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Khanh n\u00ean \u0111em h\u1ebft b\u1ed9 l\u1ea1c gi\u00fap Tr\u1eabm \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u1ee3i khi ch\u00fang b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng. \u0110\u1ea5t U, K\u1ebf s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u00f9ng ngo\u00e0i sa m\u1ea1c \u0111\u1ec1u giao cho khanh.\"<\/i> Tuy nhi\u00ean, B\u1ed9t H\u1ea3i r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n[36] Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Ch\u00e2u Phu \u0111\u1ec1u b\u00e1o l\u0169 l\u1edbn.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Ch\u00e2u Lam b\u00e1o c\u00f3 53 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Nhung g\u1ed3m 363 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5. Sai qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3n, b\u1ecb k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch ng\u0103n c\u1ea3n, li\u1ec1n \u0111\u00e1nh tan \u0111\u1ecbch, ch\u00e9m 17 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[38] Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh mang qu\u00e2n Tr\u1ea5n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch, r\u1ea5t h\u1ee3p \u00fd Vua, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, ban cho chi\u1ebfn m\u00e3, \u0111ai v\u00e0ng, g\u01b0\u01a1m b\u00e1u, \u0111\u1ed3 binh kh\u00ed \u0111\u1ec3 t\u1ecf s\u1ee7ng \u00e1i. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh. Ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 8, Canh Ng\u1ecd, Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 th\u0103m h\u1ecfi, ban m\u1ed9t v\u1ea1n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, truy t\u1eb7ng l\u00e0m Trung th\u01b0 l\u1ec7nh. H\u00e1n Qu\u1ef3nh kh\u00f4ng c\u00f3 con trai, Vua c\u01b0\u1edbi con g\u00e1i \u00f4ng l\u00e0m phu nh\u00e2n c\u1ee7a Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 \u0110\u1ee9c Nghi\u00eam.\r\n\r\n<i>(H\u00e1n Qu\u1ef3nh l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, s\u00e1ch 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' kh\u00f4ng ch\u00e9p, nay ghi th\u00eam. Ho\u00e0ng t\u1eed \u0110\u1ee9c Nghi\u00eam, sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Nguy\u00ean Ph\u1ea7n[footnote] 'Nguy\u00ean Ph\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Nguy\u00ean Ph\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 245, truy\u1ec7n Th\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n s\u1eeda.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu mi\u1ec5n ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u0110\u00f4ng b\u1eafc L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Du\u1ec7, t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, truy thu l\u1ea1i m\u1ed9t ng\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c \u0111\u00e3 ban, v\u00ec t\u1ed9i l\u01a1 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e2n ch\u00ednh, n\u00ean khu v\u1ef1c cai tr\u1ecb kh\u00f4ng y\u00ean.\r\n\r\n[40] Ch\u00e2u Ninh b\u00e1o l\u0169 l\u1edbn.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Tri qu\u00e2n, Gi\u00e1m huy\u1ec7n v\u00e0 Gi\u00e1m gi\u00e1c v\u1eadt v\u1ee5 quan, n\u1ebfu t\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u1ecba l\u00e0m \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, t\u1ea1i Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn \u0111\u1ee7 b\u1ed1n n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thay ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[42] Chi\u1ebfu: C\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u, nay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 thu\u1ed9c kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y nghi c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t ho\u1eb7c sai l\u1ea7m.)<\/i>\r\n\r\n[43] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i m\u00f9ng 1, nh\u1eadt th\u1ef1c.\r\n\r\n[44] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00e1ng theo l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u do c\u00e1c ty, s\u1eed trong cung cung c\u1ea5p l\u1ec1u tr\u1ea1i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ea5t ti\u1ec7n, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 t\u1ea1i ch\u1ed7 d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn.\r\n\r\n[45] \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Tr\u00ecnh \u0110\u1ee9c Huy\u1ec1n nh\u1edd xu n\u1ecbnh m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i h\u00e0ng ng\u0169 th\u00e2n t\u00edn, Vua r\u1ea5t tin d\u00f9ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u1ecbnh b\u1ee3 c\u1eeda nh\u00e0 \u00f4ng ta. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng \u00f4ng ta k\u1ebft giao qu\u00e1 r\u1ed9ng, ng\u00e0y Canh T\u00fd, b\u1ecb \u0111\u1ed5i l\u00e0m S\u00f9ng T\u00edn H\u00e0nh qu\u00e2n T\u01b0 m\u00e3.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch kh\u00e1c ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00ec \u00f4ng ta l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng, kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5. Nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i>\r\n\r\n[46] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin d\u00f9ng Tr\u1ee9 t\u00e1c lang H\u1ed3ng Nh\u00e3 \u0110i\u1ec1n T\u00edch l\u00e0m Kinh T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00e1n quan, T\u00edch kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m quan ngo\u1ea1i ch\u1ee9c, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u01a1 quan gi\u00e1n ngh\u1ecb, v\u00e0 d\u00e2ng 20 b\u00e0i th\u01a1 ca ng\u1ee3i th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb. Vua vui l\u00f2ng, h\u00f4m sau \u0111\u1ed5i cho \u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu Th\u1eadp di, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n.\r\n\r\nL\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n chuy\u00ean quy\u1ec1n trong vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u1eadn ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00ecnh l\u00ean \u0110a T\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng d\u00e1m chuy\u1ec3n l\u00ean. T\u00edch l\u00fac \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh, mu\u1ed1n d\u00e2ng b\u00e0i <i>\"B\u00ecnh nhung ca\"<\/i>, \u0110a T\u1ed1n \u0111\u1ed3ng \u00fd, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean Vua. \u00d4ng c\u0169ng t\u1eebng \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n d\u00e2ng th\u01b0, xin Vua \u0111i phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng. L\u00e1 th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u00eam phong, l\u1ea1i c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 b\u1ea9m b\u00e1o v\u1edbi \u0110a T\u1ed1n. C\u00e1c quan C\u00e1p m\u00f4n nh\u1eadn th\u01b0, l\u1ea1i b\u1ea3o T\u00edch ph\u1ea3i vi\u1ebft t\u1edd tr\u00ecnh theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng r\u1eb1ng: <i>\"Kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y ti\u1ec7n tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng.\"<\/i> T\u00edch t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m d\u00e2ng l\u1eddi, mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y th\u1eb3ng th\u1eafn v\u1edbi Vua nh\u01b0ng l\u1ea1i ph\u1ea3i quanh co nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1eadt b\u1ea5t ti\u1ec7n, b\u00e8n vi\u1ebft th\u01b0 cho \u0110a T\u1ed1n, xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan gi\u00e1n ngh\u1ecb d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u kh\u00f4ng ph\u1ea3i qua C\u00e1p m\u00f4n so\u1ea1n t\u1edd tr\u00ecnh. \u0110a T\u1ed1n kh\u00f4ng vui.\r\n\r\nNg\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, phong T\u00edch l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc Nam l\u1ed9. Nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, T\u00edch d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch 'Qu\u1ed1c s\u1eed' ch\u00e9p v\u1ec1 truy\u1ec7n \u0110i\u1ec1n T\u00edch r\u1eb1ng, Gi\u00e1n quan d\u00e2ng th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf c\u1eeda c\u00e1p m\u00f4n, ghi l\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean Tri\u1ec7u Ph\u1ed5. 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c' c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t k\u1ef9, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 t\u00e1i nh\u1eadm T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, t\u1ee9c sau khi T\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc kho\u1ea3ng 10 ng\u00e0y. L\u1ea1i xem 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ch\u00e9p th\u01b0 T\u00edch d\u00e2ng l\u00ean so v\u1edbi b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00e0ng chi ti\u1ebft, trong th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c theo gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh v\u00e0 ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 xin Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111i phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 v\u1eady. L\u1ea1i trong th\u01b0 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>\"T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng ph\u00f2 t\u00e1 Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e1nh Ng\u00f4 Vi\u1ec7t, ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u1ec7 h\u1ea1 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh T\u1ecbnh Ph\u1ea7n\"<\/i>, x\u01b0ng \u0110a T\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e0ng r\u00f5. Kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao s\u1eed quan hai tri\u1ec1u l\u1ea1i c\u00f3 sai s\u00f3t nh\u01b0 th\u1ebf, khi\u1ebfn Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 mang ti\u1ebfng x\u1ea5u, h\u00e1 ch\u1eb3ng oan u\u1ed5ng \u01b0?<\/i>\r\n\r\n<i>Nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y s\u00e1ch 'H\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp' do T\u00edch so\u1ea1n, tra x\u00e9t c\u00e1c bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i, th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, th\u01a1 'Th\u0103ng B\u00ecnh c\u1ea3m ng\u1ed9' \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u1eddi gian, h\u1eb3n l\u00e0 T\u00edch t\u1eeb ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 9 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 th\u1eadp di, tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 8 n\u0103m nay d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean \u0110a T\u1ed1n, th\u00e1ng 9 nh\u1eadm ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, ng\u00e0y 13 v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, r\u1ed3i d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y 19 s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i, ch\u1ec9 kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ng\u00e0y nh\u1eadm ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, nay c\u0103n c\u1ee9 'Th\u1ef1c l\u1ee5c', l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 Nh\u00e2m D\u1ea7n. C\u00e1c ph\u1ea7n kh\u00e1c th\u00ec d\u1ef1a theo s\u00e1ch, bi\u1ec3u c\u1ee7a T\u00edch \u0111\u1ec3 ch\u1ec9nh s\u1eeda, l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt ng\u00e0y th\u00e1ng cho ti\u1ec7n bi\u00ean so\u1ea1n. X\u00e9t T\u00edch l\u00e0m Gi\u00e1n quan g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng t\u00e2u vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn c\u1eeda c\u00e1p m\u00f4n v\u00e0i l\u1ea7n d\u00e2ng th\u01b0, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ca t\u1ee5ng th\u1ecbnh \u0111\u1ee9c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, n\u00ean trong th\u01a1 'Th\u0103ng B\u00ecnh c\u1ea3m ng\u1ed9' c\u00f3 c\u00e2u <i>\"T\u1ea1o nang s\u01a1 th\u01b0\u1ee3ng li\u00eau cung ch\u1ee9c\"<\/i>.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00e0m Gi\u00e1n quan g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng n\u00f3i v\u1ed1n nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng \u0110a T\u1ed1n ng\u0103n tr\u1edf, d\u00f9 c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u1ea1t, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd d\u1ecbp \u0111i s\u1ee9 v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111em th\u01b0 k\u00edn d\u00e2ng th\u1eb3ng l\u00ean long nhan, th\u00ec d\u1eabu Th\u00e1i T\u00f4ng th\u00e1nh minh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y. Than \u00f4i, gian th\u1ea7n h\u1ea1i n\u01b0\u1edbc, h\u00e1 ch\u1eb3ng nghi\u00eam tr\u1ecdng sao!)<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c khuy\u00ean can, l\u1ebd n\u00e0o im l\u1eb7ng, d\u00e1m d\u00e2ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u1ec1 qu\u00e2n qu\u1ed1c, b\u1ed1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1i th\u1ec3 v\u1ec1 tri\u1ec1u ch\u00ednh, xin B\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m xem x\u00e9t.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eadm tr\u1ec5, \u0111\u00f3 l\u00e0 quy ch\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, v\u01b0\u01a1ng s\u01b0 th\u1ea5t xu\u1ea5t chinh, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Th\u00e1i Nguy\u00ean, nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 hai n\u0103m. Nay Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng c\u1ed1 th\u1ee7, chi\u1ebfm c\u1ee9 bi\u00ean gi\u1edbi, r\u1ee3 Hung N\u00f4 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo tri\u1ec1u c\u1ed1ng, n\u1ebfu c\u1ea7n ph\u1ea3i xu\u1ea5t qu\u00e2n l\u1ea7n n\u1eefa, t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i d\u00f9ng binh l\u1ef1c, tuy \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u1ea7n v\u0169 l\u1ef1c. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 t\u1ebf giao v\u00e0 l\u1ec5 canh t\u1ecbch, b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 c\u00f4ng lao b\u00ecnh T\u1ea5n m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1 qu\u00e2n th\u1ea7n, kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ed1t y\u1ebfu.<\/i>\r\n\r\n<i>(Ch\u00fa th\u00edch: Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng cho Th\u00e1i Nguy\u00ean, nay l\u1ea1i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, c\u00f3 l\u1ebd do vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i>\r\n\r\n<i>Nay Giao Ch\u00e2u ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, qu\u00e2n s\u0129 kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng, s\u00e1ch 'Xu\u00e2n Thu' g\u1ecdi l\u00e0 \"hao t\u1ed5n binh l\u1ef1c, t\u1ed1n k\u00e9m ti\u1ec1n c\u1ee7a\", s\u00e1ch binh ph\u00e1p g\u1ecdi l\u00e0 \"qu\u00e2n \u0111\u1ed9i m\u1ec7t m\u1ecfi, nhu\u1ec7 kh\u00ed suy gi\u1ea3m\". Th\u1ea7n nghe n\u00f3i th\u00e1nh nh\u00e2n kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i, m\u00e0 ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ee9c nghi\u1ec7p, thanh gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n xa, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u1ea7n ph\u1ee5c. Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc 'H\u00e0n Thi ngo\u1ea1i truy\u1ec1n', th\u1eddi Chu Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng, n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Th\u01b0\u1eddng qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n phi\u00ean d\u1ecbch \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, Chu C\u00f4ng h\u1ecfi, h\u1ecd \u0111\u00e1p: \"N\u01b0\u1edbc ch\u00fang t\u00f4i ba n\u0103m tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn, m\u01b0a d\u1eef, bi\u1ec3n kh\u00f4ng s\u00f3ng d\u1eef. C\u00f3 l\u1ebd Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u00e1nh nh\u00e2n, sao kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\" Nh\u01b0 v\u1eady bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng binh, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd quy ph\u1ee5c. Giao Ch\u00e2u g\u1ecdi l\u00e0 ch\u01b0\u1edbng h\u1ea3i, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ru\u1ed9ng \u0111\u00e1.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin B\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129 bi\u00ean th\u00f9y, suy x\u00e9t v\u1ec1 s\u1ef1 hao t\u1ed5n t\u00e0i l\u1ef1c, th\u01b0\u01a1ng y\u00eau d\u00e2n ch\u00fang, ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c l\u1ef1c, \u0111\u1eebng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 hao t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a, tu \u0111\u1ee9c tr\u1ecb l\u1ea5y \u0111\u1ea5t hoang, \u0111\u1eebng ch\u0103m lo b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 b\u1ecf b\u00ea trong n\u01b0\u1edbc, h\u00e3y s\u1edbm ban chi\u1ebfu cho quan ch\u1ee9c, gi\u1ea3m b\u1edbt h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i gi\u1eadn d\u1eef v\u00ec m\u1ed9t v\u00f9ng man di nh\u1ecf b\u00e9, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1edbn.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo s\u00e1ch 'L\u1ee5c \u0111i\u1ec3n': Ch\u1ee9c T\u1ea3 h\u1eefu th\u1eadp di v\u00e0 B\u1ed5 khuy\u1ebft, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c d\u00e2ng l\u1eddi khuy\u00ean can, ph\u00e0m khi ban l\u1ec7nh hay l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, vi\u1ec7c nh\u1ecf th\u00ec d\u00e2ng s\u1edb, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec tranh lu\u1eadn \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; ch\u1ee9c C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c phong b\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9, phong l\u00e0 \u0111\u00f3ng l\u1ea1i kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, b\u00e1c l\u00e0 b\u00e1c b\u1ecf v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng sai s\u00f3t; Kh\u1edfi c\u01b0 lang v\u00e0 X\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean b\u1eadc th\u1ec1m m\u00e0u \u0111\u1ecf, ghi ch\u00e9p l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, t\u1ee9c l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a T\u1ea3 s\u1eed, H\u1eefu s\u1eed th\u1eddi x\u01b0a. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ee9c quan khuy\u00ean can b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, C\u1ea5p s\u1ef1 trung kh\u00f4ng d\u00e1m phong b\u00e1c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, ch\u1ee9c Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 ra sai s\u00f3t, Kh\u1edfi c\u01b0 lang v\u00e0 X\u00e1 nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean b\u1eadc th\u1ec1m ghi ch\u00e9p l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, Ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00e2ng t\u1ea5u, ch\u1ee9c T\u1ea3 th\u1eeba, H\u1eefu th\u1eeba hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n khuy\u1ebft, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu l\u1ec7nh, ch\u01b0a t\u1eebng nghe nh\u00e0 Vua h\u1ecfi han vi\u1ec7c g\u00ec. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u d\u1ef1 tr\u1eef, mu\u1ed1n ch\u1edd khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi, mong r\u1eb1ng nh\u00e2n bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c thanh nh\u00e0n m\u00e0 tri\u1ec7u h\u1ecd \u0111\u1ebfn h\u1ecfi han, \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u00e0y t\u1ecf h\u1ebft l\u00f2ng th\u00e0nh, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e0i n\u0103ng. L\u1ea1i n\u1eefa, Vi\u1ec7n T\u1eadp hi\u1ec1n tuy c\u00f3 s\u00e1ch v\u1edf nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c quan, T\u1ec9nh B\u00ed th\u01b0 tuy c\u00f3 ch\u1ee9c quan nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed3 th\u01b0. Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng ch\u00edn n\u0103m ngo\u00e1i, r\u0103n d\u1ea1y tr\u0103m quan, b\u1ea3o h\u1ecd t\u1eadp l\u1ec5 nghi \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u1ee7y cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i thanh tra. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u1ea1o x\u01b0a, ch\u1ea5n ch\u1ec9nh tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ch\u1ec9 th\u1ea5y t\u1eadp l\u1ec5 nghi, ch\u01b0a th\u1ea5y thi h\u00e0nh ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, th\u00ec uy nghi t\u1ef1 nhi\u00ean nghi\u00eam t\u00fac. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1ec3 giao vi\u1ec7c, khi\u1ebfn m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi lo ph\u1ea7n vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3m l\u1edbn th\u1ee9 hai.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay, m\u01b0a gi\u00f3 thu\u1eadn h\u00f2a, kinh s\u01b0 gi\u00e0u c\u00f3, doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 chu\u1ed3ng ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng, ch\u00f9a chi\u1ec1n \u0111\u1ea1o qu\u00e1n \u0111\u1ec1u nguy nga tr\u00e1ng l\u1ec7. L\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng T\u00e2y uy\u1ec3n, l\u00e0m r\u1ed9ng h\u1ed3 ng\u1ef1, d\u00f9 l\u00e0 Linh h\u1eefu c\u1ee7a nh\u00e0 Chu hay h\u1ed3 C\u00f4n Minh c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u00e1nh b\u1eb1ng. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i ch\u1eadt h\u1eb9p qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u00e1c lang t\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng l\u00e0m vi\u1ec7c, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ea3nh ri\u00eang, c\u00e1c quan t\u1ea1p nh\u1ea1p, l\u1eabn l\u1ed9n, l\u00e0m sao ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c? \u0110\u1ebfn nh\u01b0 C\u1eedu t\u1ef1, Tam gi\u00e1m th\u00ec t\u1ea1m tr\u00fa \u1edf hai d\u00e3y h\u00e0nh lang ngo\u00e0i Thi\u00ean nhai, ph\u00f2ng \u1ed1c ch\u1eadt ch\u1ed9i, ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c m\u00e0 th\u00f4i. L\u1ec5 b\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng thi, m\u1ed7i khi thi c\u1eed, th\u00ed sinh ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu V\u0169 Th\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3 \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh? Mong r\u1eb1ng x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan, \u0111\u1ec3 b\u1ed1 tr\u00ed ch\u1ee9c quan, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3m l\u1edbn th\u1ee9 ba.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb xi\u1ec1ng x\u00edch, mang g\u00f4ng s\u1eaft, kh\u00f4ng kh\u1ecfi khi\u1ebfn ta kinh h\u00e3i. X\u00e9t l\u1ea1i lu\u1eadt l\u1ec7nh c\u1ee7a quan ng\u1ee5c, g\u00f4ng c\u00f9m c\u00f3 d\u00e0i ng\u1eafn, xi\u1ec1ng x\u00edch c\u00f3 n\u1eb7ng nh\u1eb9, k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u00e2n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi r\u00f5 trong s\u00e1ch h\u00ecnh lu\u1eadt, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c d\u00f9ng s\u1eaft l\u00e0m g\u00f4ng. X\u01b0a \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 minh \u0111\u01b0\u1eddng, th\u1ea5y ng\u0169 t\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u1eb1m \u1edf l\u01b0ng, b\u00e8n gi\u1ea3m h\u00ecnh ph\u1ea1t lao d\u1ecbch. Hu\u1ed1ng chi th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, s\u1eafp b\u1ecf h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng quy \u0111\u1ecbnh, b\u1ecf \u0111i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ec3 th\u1ee9 t\u01b0.<\/i>\r\n\r\nT\u1ee9c th\u00ec ban chi\u1ebfu th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>\"X\u00e9t t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a khanh, n\u00eau vi\u1ec7c x\u01b0a \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111\u1eddi nay, th\u1eb3ng th\u1eafn kh\u00f4ng che gi\u1ea5u, \u1edf ng\u00f4i hi\u1ebfn k\u1ebf thay th\u1ebf, ph\u00e1t huy phong kh\u00ed c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, Tr\u1eabm \u0111\u1ecdc \u0111i \u0111\u1ecdc l\u1ea1i, r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia c\u0169ng c\u00f3 nguy\u00ean do.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1eabm th\u1ea5y Giao Ch\u1ec9 x\u01b0ng phi\u00ean, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi tu\u00e2n theo ch\u1ee9c c\u1ed1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe tin b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea3n lo\u1ea1n so\u00e1n \u0111o\u1ea1t, gi\u1ebft h\u1ea1i nh\u00e0 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean t\u1ea1m c\u1eed qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec tham \u0111\u1ea5t \u0111ai, xong vi\u1ec7c li\u1ec1n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. Ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang \u1edf Kinh T\u00e2y, \u0111\u1ecba th\u1ebf v\u1ed1n tr\u0169ng th\u1ea5p, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt, ch\u1ec9 l\u00e0m ch\u1ed7 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc b\u1ea9n, n\u00ean \u0111\u00e0o ao \u0111\u1ec3 ng\u0103n l\u0169, d\u00f9ng thuy\u1ec1n chi\u1ebfn t\u1eadp luy\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 uy hi\u1ebfp ngo\u1ea1i di, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n. H\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ea1o \u0111\u1ea7u xi\u1ec1ng x\u00edch, c\u00e1c Vua \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng d\u00f9ng, so v\u1edbi c\u1eaft m\u0169i ch\u1eb7t ch\u00e2n, c\u0169ng c\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau, Tr\u1eabm th\u1ea5y t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u00e1ng ch\u1ebft[footnote]Tr\u1eabm th\u1ea5y t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u00e1ng ch\u1ebft: ch\u1eef 'tru' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'mu\u1ed9i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], tha cho kh\u1ecfi t\u1ed9i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, n\u00ean \u0111\u1eb7t ra h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n m\u1ea1ng s\u1ed1ng, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 tr\u00e1nh cho h\u1ecd kh\u1ecfi h\u00ecnh ph\u1ea1t ch\u00e9m, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ef1c h\u00ecnh nung \u0111\u1ecf. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f2n l\u1ea1i n\u00eau r\u00f5 quy ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ph\u00e9p t\u1eafc c\u0169, nay thu\u1ed9c th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh, d\u1ea7n d\u1ea7n mong ph\u1ee5c h\u1ed3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Xem t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a khanh, Tr\u1eabm khen ng\u1ee3i s\u1ef1 trung c\u1ea7n, t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec th\u1ea5y nghe, \u0111\u1eebng ng\u1ea1i hi\u1ebfn k\u1ebf. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u00e0 \u1edf Tr\u1eabm, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00fd Tr\u1eabm, khanh h\u00e3y g\u1eafng h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ef1 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i c\u1ee7a Tr\u1eabm.\"<\/i> B\u00e8n ban th\u01b0\u1edfng n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o T\u00edch r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c ng\u00e0y nay hi\u1ebfm th\u1ea5y, n\u00ean h\u00e3y b\u1edbt l\u1ed9 li\u1ec5u \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb gi\u00e8m pha.\"<\/i> T\u00edch \u0111\u00e1p: <i>\"L\u00f2ng th\u00e0nh ph\u1ee5ng s\u1ef1 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 s\u1ee3 ch\u01b0a h\u1ebft, hu\u1ed1ng chi t\u00ednh tr\u1eddi sinh, h\u00e1 m\u1ed9t l\u1ea7n ban th\u01b0\u1edfng m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c sao!\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, l\u1ea1i g\u1eedi th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1i c\u01a1 c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u00e0 t\u0129nh kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. \u0110\u1ed9ng l\u00e0 d\u00f9ng binh, t\u0129nh l\u00e0 gi\u1eef v\u1eefng. N\u00ean \u0111\u1ed9ng m\u00e0 t\u0129nh th\u00ec nu\u00f4i gi\u1eb7c sinh h\u1ea1i, n\u00ean t\u0129nh m\u00e0 \u0111\u1ed9ng th\u00ec m\u1ea5t th\u1eddi c\u01a1 v\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i. Nay bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda B\u1eafc b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, c\u0169ng b\u1edfi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef tr\u1ecdng tr\u00e1ch n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, ch\u1ec9 lo l\u1ee3i nh\u1ecf t\u1eeb d\u00ea ng\u1ef1a, t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 nh\u1eefng th\u1eafng l\u1ee3i nh\u1ecf t\u1eeb vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, g\u00e2y m\u00e2u thu\u1eabn, kh\u01a1i m\u00e0o chi\u1ebfn tranh, th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef v\u1eefng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, cho ph\u00e9p th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n b\u00e1n, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m ngh\u1ec1 n\u00f4ng, kh\u00f4ng qu\u00e1 n\u0103m n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho m\u01b0\u1eddi n\u0103m. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, Vua th\u00e2n chinh kh\u1ed5 nh\u1ecdc, n\u0103m nay l\u1ea1i g\u00e2y thanh th\u1ebf, khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi xao \u0111\u1ed9ng. N\u1ebfu gi\u1eb7c Hi\u1ec3m Du\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, xe s\u00e1u ng\u1ef1a v\u1ed9i ra tr\u1eadn, kh\u00f3i l\u1eeda v\u1eeba tan, Vua m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00e1nh m\u1ea5t th\u1eddi c\u01a1, r\u01a1i v\u00e0o k\u1ebf c\u1ee7a ch\u00fang, hao t\u1ed5n s\u1ee9c l\u1ef1c, bi\u1ebft n\u00f3i sao cho h\u1ebft? Vi\u1ec7c l\u1edbn qu\u00e2n qu\u1ed1c, v\u1ed1n c\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng t\u1eeb \u0111\u1ea7u, b\u1ed9 t\u1ed9c ngo\u1ea1i bang ch\u01b0a lo\u1ea1n, kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u1ed9i m\u01b0u toan, th\u1ebf \u0111\u1ecbch ch\u01b0a suy, c\u1ea7n g\u00ec v\u1ea5t v\u1ea3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong x\u00e9t theo \u0111\u1ea1o x\u01b0a, lo m\u01b0u k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u1ea5m l\u00f2ng an \u1ee7i v\u1ea1n qu\u1ed1c, d\u00f9ng s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c khu\u1ea5t ph\u1ee5c t\u1ee9 di, vi\u1ec7c c\u1ea7n ng\u0103n ng\u1eeba b\u1ed9c ph\u00e1t, l\u1ebd \u1edf ch\u1ed7 m\u01b0u s\u00e2u.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"L\u00fd l\u1ebd an nguy kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1eddi h\u1ee3t. Qu\u1ed1c gia ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i th\u1ec3, t\u00ecm \u0111\u1ebfn ch\u00e2n l\u00fd th\u00ec s\u1ebd y\u00ean \u1ed5n; b\u1ecf g\u1ea7n m\u01b0u xa, nh\u1ecdc nh\u1eb1n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng th\u00ec s\u1ebd nguy hi\u1ec3m. L\u00e0m Vua c\u00f3 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng, l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 ch\u1ee9c ph\u1eadn th\u01b0\u1eddng, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i th\u1ec3. Tr\u00ean kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi can gi\u00e1n, d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm t\u00ecnh h\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ecm \u0111\u1ebfn ch\u00e2n l\u00fd. \u0110\u1ea1o c\u1ee7a \u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, n\u00ean tr\u00e1nh s\u1ef1 manh nha d\u1ee5c v\u1ecdng. H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf t\u1ef1 c\u1ea7m qu\u00e2n ti\u1ebft, t\u1eebng l\u00ean \u0111\u00e0i Thi\u1ec1n Vu, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ef1 kh\u00e2u \u00e1o m\u01b0a, \u0111i \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc Li\u00eau \u0110\u00f4ng, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ed9ng ngh\u0129a, theo \u0111u\u1ed5i y\u00eau c\u1ea7u v\u00f4 \u0111\u1ed9, ti\u00eau t\u1ed1n t\u00e0i l\u1ef1c th\u01b0\u1eddng ph\u00fa, ph\u1ee5ng s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecf g\u1ea7n m\u01b0u xa. Sa m\u1ea1c hoang vu, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng v\u00f4 d\u1ee5ng, c\u1ecf d\u1ea1i sinh s\u00f4i, gi\u1ebft \u0111i l\u1ea1i m\u1ecdc, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1ecdc nh\u1eb1n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p, \u00edt d\u00e1m n\u00f3i, n\u00f3i m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u00ec ti\u1ebfn l\u00ean kh\u00f4ng nghi ng\u1ea1i, n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u00ec r\u00fat lui lo s\u1ee3 t\u1ed9i l\u1ed7i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"L\u1ee3i h\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng sinh, bi\u1ebfn h\u00f3a kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh, n\u00ean binh th\u01b0 n\u00f3i: 'Kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ebft c\u00e1i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00f9ng binh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ebft c\u00e1i l\u1ee3i c\u1ee7a d\u00f9ng binh.' X\u00e9t vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn m\u00e0 l\u1ea1i lui th\u00ec c\u00e1i h\u1ea1i s\u1ebd \u0111\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 lui m\u00e0 l\u1ea1i ti\u1ebfn th\u00ec c\u00e1i l\u1ee3i s\u1ebd ra \u0111i. Bi\u1ebft x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i th\u00ec l\u00e0 th\u00f4ng minh, l\u1ea5y tai c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 nghe th\u00ec l\u00e0 th\u00ednh su\u1ed1t, l\u1ea5y m\u1eaft c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u00ec l\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t. Th\u00f4ng minh n\u00e0y, \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng b\u1ecb che l\u1ea5p, lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n che \u0111\u1eady, th\u00ec m\u1edbi h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ea7n linh ti\u00ean tri.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"S\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 nghi ho\u1eb7c, suy ngh\u0129 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tinh t\u1ebf. Qu\u1ed1c gia m\u01b0u \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1nh Y\u1ebfn <i>(n\u01b0\u1edbc Li\u00eau)<\/i> \u0111\u1ebfn nay, binh l\u1eeda ch\u01b0a d\u1ee9t, t\u00e0i l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng hao t\u1ed5n, b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng. Kh\u00f4i ph\u1ee5c danh ngh\u0129a \u0111i\u1ebfu ph\u1ea1t, tuy x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u1ec7p l\u1edbn, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t h\u1ecda ph\u00fac, n\u00ean lu\u00f4n l\u01b0u t\u00e2m. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 t\u00edch l\u0169y suy ngh\u0129, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u ng\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo truy\u1ec7n b\u1ea3n g\u1ed1c, \u0110i\u1ec1n T\u00edch l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, Th\u00e1i T\u00f4ng khen ng\u1ee3i. Theo s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch \u1edf M\u1ee5c Ch\u00e2u, n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6 d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 7 d\u00e2ng s\u1edb n\u1eefa th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00f3 s\u1edb kh\u00e1c. Nh\u01b0ng s\u1edb n\u00e0y n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m sau, th\u00ec d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 10 \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu r\u0103n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0110i\u1ec1n T\u00edch \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf \u0110\u1ea1i Danh, l\u1ebd ra kh\u00f4ng n\u00ean th\u1ebf. Nghi r\u1eb1ng s\u1edb m\u00e0 \u0110i\u1ec1n T\u00edch n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, \u1eaft c\u00f3 s\u1edb kh\u00e1c b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00e1c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1edb n\u00e0y. Theo chi\u1ebfu ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 10, th\u00ec s\u1edb n\u00e0y v\u1ed1n c\u0169ng ng\u1ea7m h\u1ee3p, l\u1ea1i c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn hay kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, l\u00e0m hay ch\u01b0a l\u00e0m?<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam vi\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed cho \u0110i\u1ec1n T\u00edch r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u[footnote] T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u'. Theo 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 293, truy\u1ec7n \u0110i\u1ec1n T\u00edch: n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 7, \u0110i\u1ec1n T\u00edch v\u1edbi ch\u1ee9c Ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. 'Ph\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp' quy\u1ec3n 12, b\u00e0i m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u'. 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] d\u00e2ng nhi\u1ec1u ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i> \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf \u0110i\u1ec1n T\u00edch d\u00e2ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 hai s\u1edb n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay t\u1ea1m theo truy\u1ec7n b\u1ea3n g\u1ed1c. Ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c d\u1eabn s\u1edb sau v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m sau, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u, tr\u1eeb hai t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u1eeb Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng, ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i, khi ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ec1u sai Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n Qu\u00e1ch Ch\u00ed, Thi\u1ec7n b\u1ed9 lang trung ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110\u1eb1ng Trung Ch\u00e1nh, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng kh\u1ea3o x\u00e9t c\u00f4ng lao, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 n\u0103ng l\u1ef1c, d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft do Trung th\u01b0 ban xu\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, d\u1eabn v\u00e0o g\u1eb7p m\u1eb7t r\u1ed3i trao ch\u1ee9c, g\u1ecdi l\u00e0 Sai khi\u1ec3n vi\u1ec7n.\r\n\r\nX\u00e9t c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, quan th\u01b0\u1eddng tham tri\u1ec1u, t\u1eeb nh\u1ea5t ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 kinh quan, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a tham tri\u1ec1u ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ecb th\u01b0\u1eddng tham quan. Nay g\u1ecdi quan th\u01b0\u1eddng tham l\u00e0 tri\u1ec1u quan, t\u1eeb B\u00ed th\u01b0 lang tr\u1edf xu\u1ed1ng ch\u01b0a tham tri\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 kinh quan.\r\n\r\nTheo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kinh quan c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u n\u00f3i thay ng\u01b0\u1eddi c\u0169, ho\u1eb7c l\u1ea5p v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft. Kinh quan \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9, m\u1ed7i nhi\u1ec7m k\u1ef3 ba m\u01b0\u01a1i th\u00e1ng l\u00e0 m\u00e3n, m\u1ed7i n\u0103m kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch, khi h\u1ebft nhi\u1ec7m th\u00ec gi\u1ea3i nhi\u1ec7m v\u00e0 ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m. T\u1eeb \u0111\u1ea7u nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ee9c quy\u1ec1n tri v\u00e0 th\u00f4ng ph\u00e1n, qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, gi\u00e1m s\u00e1t c\u00f4ng vi\u1ec7c, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, khi h\u1ebft h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3, c\u00e1c c\u01a1 quan ng\u1eebng c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o, c\u01a1 quan l\u1ea1i c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c cho vi\u1ec7c \u0111ang l\u00e0m, khi h\u1ebft nhi\u1ec7m th\u00ec th\u00f4i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng tham tri\u1ec1u, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u00f2n th\u00f4ng qua L\u1ea1i b\u1ed9.\r\n\r\nT\u1eeb \u0111\u00f3, c\u1ea3 tri\u1ec1u quan \u0111\u1ec1u do Sai khi\u1ec3n vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd.\r\n\r\n[48] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 nhi\u1ec1u n\u0103m d\u00e2ng s\u1edb xin tri\u1ec1u ki\u1ebfn, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u1ea1i c\u00e0ng gi\u00e8m pha, khi\u1ebfn \u00f4ng u\u1ea5t \u1ee9c kh\u00f4ng to\u1ea1i ch\u00ed.\r\n\r\n<i>(Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o, ch\u00ednh s\u1eed, Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3ng bi\u1ec3u c\u1ee7a tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Vua Th\u00e1i T\u00f4ng trong b\u00e0i v\u0103n bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o vi\u1ebft: <i>\"Sau khi d\u1eb9p y\u00ean y\u00eau kh\u00ed, b\u00e8n ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> C\u00f3 l\u1ebd Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 theo \u0111i \u0111\u00e1nh T\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng, l\u1eadp c\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10 m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 4 ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c. Trong h\u00e0nh tr\u1ea1ng l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o sau l\u1ec5 t\u1ebf giao n\u0103m th\u1ee9 3, nay theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng.)<\/i>\r\n\r\nCon trai c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0 Th\u1eeba T\u00f4ng, l\u1ea5y con g\u00e1i c\u1ee7a Y\u00ean qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa. Khi Th\u1eeba T\u00f4ng \u0111ang l\u00e0m tri ph\u1ee7 \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, nh\u1eadn chi\u1ebfu v\u1ec1 kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh h\u00f4n l\u1ec5, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n t\u00e2u xin cho Th\u1eeba T\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec7m s\u1edf, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 t\u1eeb \u0111\u00f3 sinh ra c\u0103m ph\u1eabn.\r\n\r\nKhi \u1ea5y, nh\u01b0 kinh s\u1ee9 S\u00e0i V\u0169 T\u00edch b\u00e1o r\u1eb1ng T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 ki\u00eau c\u0103ng t\u1ef1 ph\u1ee5, \u00e2m m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n. Vua tri\u1ec7u h\u1ecfi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, Ph\u1ed5 \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n nguy\u1ec7n \u0111\u1ea3m nh\u1eadm vi\u1ec7c trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng gian t\u00e0.\"<\/i> Lui v\u1ec1, \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u: <i>\"Th\u1ea7n l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n khai qu\u1ed1c, b\u1ecb k\u1ebb quy\u1ec1n th\u1ebf ng\u00e1ng tr\u1edf.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3, \u00f4ng nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi di chi\u1ebfu c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn Th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ef1 t\u00e2u tr\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Vua trong cung t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc kia, l\u1ea1i m\u1edf kim qu\u1ef9, b\u00e8n c\u1ea3m ng\u1ed9 s\u00e2u s\u1eafc, li\u1ec1n gi\u1eef Th\u1eeba T\u00f4ng l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u1ebfn n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ai ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ed7i, Tr\u1eabm ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 50 tu\u1ed5i m\u00e0 \u0111\u00e3 hi\u1ec3u r\u00f5 49 n\u0103m l\u1ea7m l\u1ed7i.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ecb trung.\r\n\r\n<i>(<i>\"Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 50 tu\u1ed5i m\u00e0 \u0111\u00e3 hi\u1ec3u r\u00f5 49 n\u0103m l\u1ea7m l\u1ed7i\"<\/i> l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i quan tr\u1ecdng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng. Nay ch\u00ednh s\u1eed l\u1ea1i b\u1ecf qua, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc! Nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1eddi th\u00e1nh. Th\u1ef1c l\u1ee5c l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u00fang[footnote]'C\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u00fang', nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u00ec', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng th\u00eam.[\/footnote]. Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c. '\u0110\u00e0m l\u1ee5c' c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1i n\u00f3i[footnote]'\u0110\u00e0m l\u1ee5c' c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u00ec' vi\u1ebft th\u00e0nh 'l\u1ea1i', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] r\u1eb1ng \u0111\u00eam nguy\u00ean ti\u00eau, Vua tri\u1ec7u Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 xem \u0111\u00e8n, li\u1ec1n phong l\u00e0m t\u01b0\u1edbng. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u1edbp v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y theo.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i T\u1ed5 truy\u1ec1n ng\u00f4i cho Th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 di chi\u1ebfu c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u00fd c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 v\u1ed1n mu\u1ed1n Th\u01b0\u1ee3ng sau n\u00e0y truy\u1ec1n ng\u00f4i cho \u0110\u00ecnh M\u1ef9, r\u1ed3i \u0110\u00ecnh M\u1ef9 s\u1ebd truy\u1ec1n l\u1ea1i cho \u0110\u1ee9c Chi\u00eau. V\u00ec v\u1eady, khi Th\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i, li\u1ec1n phong \u0110\u00ecnh M\u1ef9 l\u00e0m Do\u00e3n Khai Phong, \u0110\u1ee9c Cung l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Qu\u00fd Ch\u00e2u, th\u1ef1c s\u1ef1 coi h\u1ecd nh\u01b0 ho\u00e0ng t\u1eed, \u0111\u1ec1u l\u00e0 theo \u00fd c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5. Sau \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Chi\u00eau b\u1ea5t h\u1ea1nh qua \u0111\u1eddi, \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng s\u1edbm m\u1ea5t, \u0110\u00ecnh M\u1ef9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u lo l\u1eafng v\u00e0 d\u1ea7n c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u ph\u1ea3n lo\u1ea1n.\r\n\r\nM\u1ed9t ng\u00e0y n\u1ecd, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111em vi\u1ec7c truy\u1ec1n ng\u00f4i h\u1ecfi \u00fd Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, Ph\u1ed5 n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m, b\u1ec7 h\u1ea1 sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 sai l\u1ea7m l\u1eb7p l\u1ea1i?\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng, c\u00f2n \u0110\u00ecnh M\u1ef9 b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i. M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0110\u00ecnh M\u1ef9 ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ec1u do Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 d\u00e0n x\u1ebfp.\r\n\r\n<i>(Theo 'Di s\u1ef1' c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng: \"Th\u00e1i T\u1ed5 hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu, y\u00eau th\u01b0\u01a1ng anh em, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay. Trong l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i, \u00f4ng tri\u1ec7u t\u1eadp T\u1ea5n V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng. T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 em c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng, con th\u1ee9 ba c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5, t\u00ean l\u00e0 \u0110\u00ecnh M\u1ef9, c\u0169ng l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u1ed7 th\u00e1i h\u1eadu. B\u1ea3n truy\u1ec7n hi\u1ec7n nay n\u00f3i r\u1eb1ng v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a v\u00fa nu\u00f4i V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Ch\u1eafc h\u1eb3n c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3[footnote] T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 em c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2026\u2026 ch\u1eafc h\u1eb3n c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3, theo ghi ch\u00e9p trong 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 8, ph\u1ea7n b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi Thanh ghi ch\u00fa r\u1eb1ng: 'T\u1eeb \u2018T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 em c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2019 \u0111\u1ebfn \u2018ch\u1eafc h\u1eb3n c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3\u2019 ba m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ch\u1eef, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch l\u1eabn v\u00e0o.'[\/footnote]. V\u00e0 c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed Nam D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau, \u0110\u00f4ng B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng[footnote] \u2018\u0110\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2019, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi Thanh, c\u0169ng c\u00f3 l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng: \u2018B\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch l\u1eabn v\u00e0o.\u2019[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Vua c\u00f9ng c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111\u1ec7, c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u d\u1ef1 ti\u1ec7c v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu trong cung. Khi r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e3 ng\u00e0, Vua th\u01b0a v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu r\u1eb1ng: \"Sau khi th\u1ea7n b\u0103ng h\u00e0, s\u1ebd truy\u1ec1n ng\u00f4i cho T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng sau n\u00e0y s\u1ebd truy\u1ec1n ng\u00f4i cho T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1i h\u1eadu vui m\u1eebng n\u00f3i: \"Ta \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd n\u00e0y t\u1eeb l\u00e2u nh\u01b0ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i ra. Ta mu\u1ed1n \u0111\u1eddi sau nghe r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef sinh ra ba v\u1ecb Thi\u00ean t\u1eed, kh\u00f4ng ng\u1edd tr\u1eddi sinh ra \u0111\u1ee9a con hi\u1ebfu th\u1ea3o \u0111\u1ec3 th\u1ecfa nguy\u1ec7n ch\u00ed ta.\" R\u1ed3i Th\u00e1i h\u1eadu b\u1ea3o T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady t\u1ea1 \u01a1n. Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi hai v\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng: \"B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eeb khi c\u00f2n l\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng theo h\u1ea7u nh\u00e0 Chu, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u l\u1eadp c\u00f4ng, tr\u1ea3i qua v\u1ea1n ch\u1ebft m\u1ed9t s\u1ed1ng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Khi ti\u1ebfp nh\u1eadn thi\u00ean m\u1ec7nh, \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t k\u1ef7, kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o kh\u00f4ng chinh chi\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u00e1ng n\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, tr\u1ea3i qua bao gian nan nguy hi\u1ec3m, m\u1edbi l\u1eadp n\u00ean nghi\u1ec7p \u0111\u1ebf. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u1ed5 c\u00f4ng, ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 h\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi\u1ec7p l\u1edbn, h\u00e1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00fac sao! Sau n\u00e0y, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eebng l\u00e0m ph\u1ee5 l\u00f2ng B\u1ec7 h\u1ea1. Ta kh\u00f4ng bi\u1ebft sau khi T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng tr\u0103m tu\u1ed5i s\u1ebd giao ng\u00f4i cho ai?\"<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1p: \"Xin l\u1eadp Nam D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau.\"<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i m\u1eebng r\u1ee1 n\u00f3i: \"Ph\u1ea3i \u0111\u1ea5y! Ph\u1ea3i \u0111\u1ea5y! Nh\u01b0 v\u1eady \u00fd c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi. Ng\u00e0y sau, \u0111\u1eebng ai thay \u0111\u1ed5i, k\u1ebb n\u00e0o thay \u0111\u1ed5i s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 \u0111\u1ea1i ngh\u1ecbch, tr\u1eddi \u1eaft s\u1ebd tr\u1eebng ph\u1ea1t.\"<\/i>\r\n\r\n<i>Vua l\u1ea1i b\u1ea3o ho\u00e0ng t\u1eed \u0110\u1ee9c Chi\u00eau t\u1ea1 \u01a1n Th\u00e1i h\u1eadu. Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Vua: \"C\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u1ebfn, b\u1ea3o \u00f4ng \u1ea5y vi\u1ebft t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc h\u00f4m nay, \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ea1i cho c\u00e1c con c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i gi\u1eef, r\u1ed3i ch\u1ecdn ng\u00e0y c\u00e1o v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u00f4ng mi\u1ebfu, B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5y c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\" Vua l\u1eadp t\u1ee9c l\u00e0m theo \u00fd Th\u00e1i h\u1eadu, tri\u1ec7u Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 v\u00e0o cung, b\u1ea3o so\u1ea1n v\u0103n, nh\u01b0ng Ph\u1ed5 t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec kh\u00f4ng quen vi\u1ebft v\u0103n, n\u00ean tri\u1ec7u \u0110\u00e0o C\u1ed1c \u0111\u1ebfn so\u1ea1n.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u1ed9t ng\u00e0y kh\u00e1c, l\u1ec7nh Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 c\u00e1o v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u00f4ng mi\u1ebfu, r\u1ed3i tuy\u00ean \u0111\u1ecdc t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc v\u00e0 giao cho T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng gi\u1eef.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi Vua b\u0103ng h\u00e0, v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u H\u01b0ng Qu\u1ed1c, Vua hi\u1ec7n t\u1ea1i giao t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc cho T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng gi\u1eef. Sau \u0111\u00f3, T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng m\u01b0u ph\u1ea3n, b\u1ecb giam c\u1ea7m \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u1ea5m cung, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ec1 sau ra sao. Con trai c\u1ee7a Vua l\u00e0 Nam D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i, b\u1ecb \u00e9p t\u1ef1 s\u00e1t, l\u1eddi \u01b0\u1edbc truy\u1ec1n ng\u00f4i t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1ecb d\u1ee9t.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1eddi b\u00e0n: Nh\u1eefng chuy\u1ec7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a V\u0169 X\u1ee9ng c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c v\u1edbi qu\u1ed1c s\u1eed, kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c \u0110\u00ecnh M\u1ef9 gi\u1eef ch\u1ee9c Do\u00e3n Khai Phong, \u0111\u1ee9c Cung \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Qu\u00fd Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, th\u00ec kh\u00e1 gi\u1ed1ng v\u1edbi d\u1ea5u t\u00edch vi\u1ec7c Th\u00e1i T\u00f4ng truy\u1ec1n ng\u00f4i, c\u00f3 l\u1ebd \u00fd c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Do \u0111\u00f3, T\u01b0 M\u00e3 Quang trong s\u00e1ch 'K\u00fd V\u0103n' c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i h\u1eadu mu\u1ed1n truy\u1ec1n ng\u00f4i cho hai em trai, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eddi \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. Nay xin ghi l\u1ea1i c\u1ea3 hai thuy\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f2n vi\u1ec7c n\u00f3i r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 xin cho \u0110\u00e0o C\u1ed1c vi\u1ebft t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc r\u1ed3i chuy\u1ec3n giao, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i, n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00e9p v\u00e0o. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng sau khi T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng b\u1ecb giam ch\u1ebft, t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u1ea5m cung, Nam D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u00e9p t\u1ef1 s\u00e1t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng sai. Kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau t\u1ef1 s\u00e1t v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 4, \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 6, c\u00f2n \u0110\u00ecnh M\u1ef9 m\u1edbi b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Khai Phong Do\u00e3n v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u00ecn chung, nh\u1eefng chuy\u1ec7n c\u00f2n l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd th\u00f4 t\u1ee5c, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u1ee7a V\u0169 X\u1ee9ng, c\u00f3 l\u1ebd do k\u1ebb th\u00f9 o\u00e1n gh\u00e9t b\u1ecba \u0111\u1eb7t, m\u01b0\u1ee3n t\u00ean V\u0169 X\u1ee9ng, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 tin ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf h\u1ebft. N\u1ebfu ghi l\u1ea1i c\u1ea3 hai thuy\u1ebft, th\u00ec \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng t\u1ef1 s\u1ebd hi\u1ec3n l\u1ed9, \u0111\u1eddi sau t\u1ea5t bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi vu kh\u1ed1ng. C\u00f2n vi\u1ec7c n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 l\u00e0 em c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 t\u1eeb th\u1eddi Chi\u00eau Hi\u1ebfn di ch\u00fac.<\/i>\r\n\r\n<i>Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c trong s\u00e1ch 'Gia H\u1ef1u T\u1ea1p Ch\u00ed' n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Ph\u00f9 L\u0103ng c\u00e1ch nhau h\u01a1n m\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i, gi\u1ed1ng v\u1edbi chuy\u1ec7n c\u00f2n l\u1ea1i, c\u00e0ng ch\u1ee9ng t\u1ecf th\u1eddi \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, l\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 sung Khu m\u1eadt s\u1ee9. Vi\u1ec7c d\u00f9ng quan v\u0103n ch\u00ednh th\u1ee9c sung ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Hi T\u1ea3i.\r\n\r\n<i>(N\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2, th\u00e1ng 11, \u0110inh V\u1ecb[footnote]N\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2, th\u00e1ng 11, \u0110inh V\u1ecb. 'Thi\u00ean Hi' l\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u c\u1ee7a T\u1ed1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft sai th\u00e0nh 'Thi\u00ean Hi', nay s\u1eeda l\u1ea1i. Tra c\u1ee9u v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, theo s\u00e1ch 'Bi\u00ean Ni\u00ean L\u1ee5c' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 8, 'Ch\u00e2n T\u00f4ng K\u1ec9' v\u00e0 quy\u1ec3n 210, 'T\u1ec3 Ph\u1ee5 Bi\u1ec3u' \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, th\u00e1ng 12, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o. C\u00f9ng quy\u1ec3n 283, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u0169ng ch\u00e9p r\u1eb1ng n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, khi t\u1ebf nam giao, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, b\u00e8n l\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay ki\u00eam b\u1ea3n quan Khu m\u1eadt s\u1ee9. \u1ede \u0111\u00e2y ghi l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 2, th\u00e1ng 11, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai.[\/footnote], n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 7, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u th\u00eam. Hi T\u1ea3i d\u00f9ng quan v\u0103n ch\u00ednh th\u1ee9c sung Khu m\u1eadt s\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan kh\u00f4ng? Theo <i>\"Nh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c\"<\/i> v\u00e0 <i>\"H\u1ed9i Y\u1ebfu\"<\/i> th\u00ec kh\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Duy Di\u1ec5n.)<\/i>\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 xin x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[51] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, t\u1eeb nay ai bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00fang sai c\u1ee7a th\u1eddi ch\u00ednh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y th\u1eb3ng th\u1eafn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong <i>\"\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\"<\/i> c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a gi\u00f3ng chu\u1ed7i m\u1ed9c \u0111\u1ea1c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 thu th\u1eadp l\u1eddi ca dao b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7t ch\u00e9n th\u00fa trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch qu\u1ea7n th\u1ea7n can gi\u00e1n. C\u00e1c quan trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, t\u1eeb nay ai bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00fang sai c\u1ee7a th\u1eddi ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u00f3i th\u1eb3ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu chu\u1ea9n b\u1ecb vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf Nam Giao v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Tri ch\u00e2u D\u1ecbch ch\u00e2u l\u00e0 B\u1ea1ch K\u1ebf U\u00e2n b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, li\u1ec1n \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh \u1edf ph\u00eda b\u1eafc tr\u1ea1i B\u00ecnh T\u1eafc, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u00e1o gi\u00e1p, d\u00ea ng\u1ef1a.\r\n\r\n[54] V\u01b0\u01a1ng Hi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u m\u01b0\u1eddi t\u00ean t\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u Mi\u00ean d\u00f9ng ph\u00e9p y\u00eau thu\u1eadt m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang, m\u01b0u \u0111\u1ed3 l\u00e0m ph\u1ea3n, b\u1ecb x\u1eed ch\u00e9m \u1edf ch\u1ee3.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ch\u00e2u Cao t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u00f3 l\u1edbn l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m gian nh\u00e0 quan v\u00e0 d\u00e2n.\r\n\r\n[56] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 c\u00e1c l\u1ed9, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p s\u1ed1 r\u01b0\u1ee3u thu\u1ed9c s\u1edf h\u1eefu nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng, t\u1eeb ba th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u1ea1ch, t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9.\r\n\r\n[57] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Vua l\u00e0 <i>\"\u1ee8ng V\u1eadn Th\u1ed1ng Thi\u00ean Du\u1ec7 V\u0103n Anh V\u0169 \u0110\u1ea1i Th\u00e1nh Ch\u00ed Minh Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu\"<\/i>. D\u00e2ng ba l\u1ea7n, Vua m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[58] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00f9ng Kinh T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00e1c ch\u00e2u thi\u1ebfu nh\u00e2n vi\u00ean, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng quan vi\u00ean c\u0169 t\u1ea1m quy\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c, e kh\u00f3 b\u1eaft h\u1ecd gi\u1eef li\u00eam s\u1ec9, xin t\u1ea1m ng\u1eebng h\u1ebft. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ec7nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0a h\u1ebft c\u00e1c quan vi\u00ean c\u0169 v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay l\u1ec5 H\u1ea1 Nguy\u00ean n\u00ean nh\u01b0 l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean, ban cho ngh\u1ec9 ba ng\u00e0y, ghi v\u00e0o l\u1ec7nh.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea5y Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Quan Nam, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00e0 M\u1ec5 T\u00edn l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong truy\u1ec7n Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p, ch\u1ec9 truy\u1ec7n M\u1ec5 T\u00edn c\u00f3 nh\u1eafc, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan lo\u1ea1i vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 Giao Mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1eafm r\u1eeda s\u1ea1ch s\u1ebd \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i b\u1ea5t k\u00ednh.\r\n\r\n[62] L\u1ec7nh cho Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 Gi\u00e1, Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ea7y thu\u1ed1c t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, c\u00f9ng nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, m\u1ed7i khoa xong li\u1ec1n d\u00e2ng l\u00ean ng\u1ef1 xem, l\u1ea1i sai m\u1ed9t vi\u00ean Trung ho\u00e0ng m\u00f4n chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c Quan s\u00e1t chi s\u1ee9, n\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00eam nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, T\u00f4 ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 n\u00f3i: <i>\"Ng\u0169 Ph\u00fac Th\u00e1i Nh\u1ea5t l\u00e0 qu\u00fd th\u1ea7n c\u1ee7a tr\u1eddi, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ph\u00fac, t\u00ednh to\u00e1n ra, n\u00ean \u1edf v\u00f9ng Ng\u00f4 Vi\u1ec7t.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ec7nh x\u00e2y cung \u0111\u1ec3 th\u1edd.\r\n\r\n[65] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, M\u1eadt ch\u00e2u cho d\u00e2n vay tr\u00e2u nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i n\u0103m thu t\u00f4, tr\u00e2u ch\u1ebft m\u00e0 t\u00f4 v\u1eabn ch\u01b0a mi\u1ec5n, chi\u1ebfu l\u1ec7nh x\u00f3a b\u1ecf h\u1ebft.\r\n\r\n[66] Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 Ngu\u1ef5 V\u0169 nh\u1eadn chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u, ki\u1ec3m tra thu\u1ebf trong qu\u00e2n ch\u1ee3, ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u1ecb chi\u1ebfm d\u1ee5ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n. \u00d4ng b\u00e8n t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e1ch Ch\u1ea5n, l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u, \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c m\u01b0\u1eddi n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. Th\u00f4i N\u0103ng, l\u1ec7nh H\u00e0 Gian, khi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m l\u1ec7nh T\u1ee9c M\u1eb7c, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. C\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch tuy\u1ec3n d\u1ee5ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ea5p xa, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n? Xin tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i.\"<\/i>\r\n\r\nVua xem t\u1ea5u, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i \u1edf xa m\u00e0 d\u00e1m n\u00f3i ra nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Li\u1ec1n l\u1ec7nh ghi s\u1ed5 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u00e1c quan ch\u1ee9c, khi r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Ngu\u1ef5 V\u0169 r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e1ch Ch\u1ea5n gi\u1eef ch\u1ee9c m\u01b0\u1eddi n\u0103m, v\u00ec theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng m\u00e0 kh\u00f3 thay th\u1ebf. Th\u00f4i N\u0103ng nh\u1eadm ch\u1ee9c ch\u01b0a l\u00e2u, nh\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00ean ph\u1ea3i thuy\u00ean chuy\u1ec3n. Khanh t\u1eeb xa ch\u1ec9 tr\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 quy\u1ec1n uy, c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u1eefng l\u00f2ng Tr\u1eabm.\"<\/i>\r\n\r\n[67] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch b\u1ecb x\u1eed t\u1eed \u1edf ch\u1ee3. B\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua th\u00f3c g\u1ea1o ki\u1ebfm l\u1eddi. Thi\u1ec7n b\u1ed9 lang trung, tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110\u1eb1ng Trung Ch\u00e1nh t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed B\u1ea1ch, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ea3n t\u00e0o.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i t\u00ean V\u0169 \u0110\u1ee9c ty th\u00e0nh Ho\u00e0ng Th\u00e0nh ty. Vua t\u1eebng sai l\u00ednh V\u0169 \u0110\u1ee9c \u0111i th\u0103m d\u00f2 vi\u1ec7c \u1edf xa, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0110inh Ch\u00e2u, tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng b\u1eaft v\u00e0 \u0111\u00e1nh roi, tr\u00f3i gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u1ee7y nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, l\u1ea1i tin d\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y l\u00e0m tai m\u1eaft, th\u1ea7n cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean.\"<\/i> Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, sai ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft T\u1ef1 T\u00f4ng giao cho l\u1ea1i, c\u00e1ch ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3 ngu\u00f4i gi\u1eadn, khen T\u1ef1 T\u00f4ng ngay th\u1eb3ng, l\u1ec7nh th\u0103ng ch\u1ee9c \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch 'K\u00fd v\u0103n' v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p kh\u00e1c nhau, nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, ghi k\u00e8m d\u01b0\u1edbi t\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i quan ty.)<\/i>\r\n\r\n[69] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua s\u1eafp \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, b\u00e8n ban chi\u1ebfu th\u01b0 cho Vua n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ecbnh An, l\u1ec7nh cho m\u1edf th\u1ebf \u1ef7 gi\u1ed1c. Vua n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00d4 Huy\u1ec1n Minh v\u1ed1n c\u0169ng o\u00e1n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m ph\u1ea1m kh\u00f4ng ng\u1eebng, mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 tr\u00fat m\u1ed1i h\u1eadn x\u01b0a, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu th\u01b0 r\u1ea5t vui. Khi \u0111\u00f3, N\u1eef Ch\u00e2n ph\u00e1i s\u1ee9 sang tri\u1ec1u c\u1ed1ng, \u0111i qua \u0110\u1ecbnh An, \u00d4 Huy\u1ec1n Minh nh\u1edd s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111em bi\u1ec3u d\u00e2ng l\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u00f9 D\u01b0 ph\u1ee7 v\u1eeba ph\u1ea3n Khi\u1ebft \u0110an quy thu\u1eadn n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y tai h\u1ecda l\u1edbn c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an. Bi\u1ec3u ghi ni\u00ean hi\u1ec7u <i>\"Nguy\u00ean H\u01b0ng n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi\"<\/i>. Vua l\u1ea1i ban chi\u1ebfu \u00e2n c\u1ea7n \u0111\u00e1p l\u1ea1i, r\u1ed3i giao cho s\u1ee9 gi\u1ea3 N\u1eef Ch\u00e2n mang v\u1ec1 ban cho.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf Th\u00e1i Mi\u1ebfu.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, h\u1ee3p t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u, \u0111\u1ea1i x\u00e1, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean T\u1ea7n T\u00e1i T\u01b0 d\u00e2ng th\u01b0 xin \u0111\u1eebng \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u1eefa, d\u1eabn vi\u1ec7c Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng ph\u00f2 t\u00e1 n\u01b0\u1edbc Th\u1ee5c m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ea1i x\u00e1.\r\n\r\nVua h\u01a1i nghi ng\u1edd, b\u00e8n h\u1ecfi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, Ph\u1ed5 n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi khai s\u00e1ng qu\u1ed1c gia, \u0111\u1ec1u gi\u1eef theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ba n\u0103m m\u1ed9t \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o nh\u00e2n nh\u01b0 tr\u1eddi c\u1ee7a Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n. L\u01b0u B\u1ecb ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb nh\u1ecf m\u1ecdn \u1edf m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, d\u1ee5ng t\u00e2m sao \u0111\u00e1ng noi theo.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, l\u1eddi l\u1ebd v\u1ec1 \u0111\u1ea1i x\u00e1 b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n[72] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u \u0110\u00ecnh H\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong ba \u0111\u1eddi. \u0110\u00ecnh H\u00e0n xu\u1ea5t th\u00e2n h\u00e8n m\u1ecdn, kh\u00f4ng nh\u1edb t\u00ean t\u1ed5 ti\u00ean, Vua th\u00e2n vi\u1ebft t\u00ean ban cho.\r\n\r\n<i>(L\u1eddi Th\u00e1nh \u0111\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c n\u0103m th\u1ee9 ba c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u1ec7nh c\u00e1c quan gi\u00e1m l\u00e2m ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 t\u1ea5u vi\u1ec7c, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u nghe th\u1ea5y, cho ph\u00e9p g\u1eedi qua d\u1ecbch tr\u1ea1m, mu\u1ed1n t\u1ea5u tr\u1ef1c ti\u1ebfp th\u00ec ch\u1edd b\u00e1o.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u00e2u x\u00e9t d\u00e2n trong h\u1ea1t c\u00f3 k\u1ebb khinh b\u1ea1c v\u00f4 l\u1ea1i, tr\u00e1i \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu ngh\u0129a, b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, \u0111am m\u00ea c\u1edd b\u1ea1c, th\u00ec khuy\u00ean r\u0103n s\u00e2u s\u1eafc; n\u1ebfu nghe l\u1ebd ph\u1ea3i kh\u00f4ng ch\u1ecbu nghe, l\u00e0m \u00e1c c\u00e0ng nhi\u1ec1u, th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean h\u1ecd b\u00e1o l\u00ean, s\u1ebd tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong L\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c c\u00f4ng, t\u1eeb Ph\u1ed5 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng t\u01b0\u1edbc c\u00f3 ch\u00eanh l\u1ec7ch, do t\u1edd chi\u1ebfu \u0111\u1ea1i x\u00e1 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i m\u00e0 ban \u00e2n.\r\n\r\n[76] Khu m\u1eadt s\u1ee9 S\u1edf Chi\u00eau Ph\u1ee5 b\u1ecb b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0, g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, Vua m\u1edbi sai Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i thay ch\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng, Chi\u00eau Ph\u1ee5 c\u0169ng kh\u00f4ng xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c, Vua c\u00f2n ch\u01b0a n\u1ee1 b\u00e3i nhi\u1ec7m. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, b\u00e8n cho Chi\u00eau Ph\u1ee5 l\u00e0m T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.\r\n\r\nXa gi\u00e1 t\u1eebng \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a Chi\u00eau Ph\u1ee5 th\u0103m b\u1ec7nh, th\u1ea5y ch\u1ed7 \u1edf ch\u1eadt h\u1eb9p, sai quan coi vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam. Chi\u00eau Ph\u1ee5 c\u00fai \u0111\u1ea7u xin \u0111\u1eebng s\u1eeda, s\u1ee3 x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u00e0ng x\u00f3m. Vua khen \u00fd \u1ea5y, ban m\u1ed9t v\u1ea1n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1ch kim, sai mua nh\u00e0 kh\u00e1c.\r\n\r\nChi\u00eau Ph\u1ee5 trung th\u00e0nh th\u1eadn tr\u1ecdng, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i l\u01b0\u1ee3c g\u00ec kh\u00e1c, t\u00ednh l\u1ea1i keo ki\u1ec7t, tr\u01b0\u1edbc sau ban cho c\u1ee7a c\u1ea3i t\u00ednh b\u1eb1ng \u1ee9c, \u0111\u1ec1u t\u00edch tr\u1eef l\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"Ta kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ecb g\u1ea7n Vua, c\u1ee7a c\u1ea3i n\u00e0y l\u00e0 gi\u1eef h\u1ed9 cho qu\u1ed1c gia, r\u1ed3i s\u1ebd l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean Vua.\"<\/i> Kh\u00e1ch kh\u1ee9a, b\u1ea1n c\u0169 \u0111\u1ebfn, \u1eaft d\u1eabn v\u00e0o xem. \u0110\u1ebfn khi b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u \u0111em mua ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t t\u1ed1t. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ra chi\u1ebfu phong th\u1ea7n \u1edf Th\u00e1i B\u00ecnh cung l\u00e0m D\u1ef1c Th\u00e1nh t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ea1o s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ch\u00e2n.\r\n\r\n[78] D\u00e2n huy\u1ec7n Ph\u1ee5 Th\u00e0nh, ch\u00e2u K\u00fd l\u00e0 L\u00fd H\u00e3n Tr\u1eebng, nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung, cu\u1ed1i th\u1eddi H\u00e1n C\u00e0n H\u1eefu, Vua ra chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0ng x\u00e3, khen ng\u1ee3i gia \u0111\u00ecnh. Khi \u1ea5y, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111em chi\u1ebfu th\u01b0 nh\u00e0 H\u00e1n ban cho \u0111\u1ebfn, Vua l\u1ea1i khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[79] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf L\u0129nh Nam, T\u1ee9 Xuy\u00ean, Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u1eeb nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em theo m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1.\r\n\r\n[80] Ho\u00e0i H\u1ea3i v\u01b0\u01a1ng Th\u1ee5c \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 t\u1ebf Giao, d\u00e2ng ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u x\u1ea5u, b\u1ecb quan coi ng\u1ef1a ph\u00e1t gi\u00e1c. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua ra chi\u1ebfu tha t\u1ed9i.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua ra chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 gi\u1eef s\u00e1ch y, cho ph\u00e9p \u0111em n\u1ed9p quan. Ai mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn kinh, cho \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m, c\u00e1c huy\u1ec7n ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng. T\u00ednh s\u1ed1 quy\u1ec3n, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ee5a h\u1eadu, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u00ean 200 quy\u1ec3n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng, quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c th\u00ec t\u0103ng b\u1eadc.\"<\/i> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, d\u00e2n ch\u00e2u T\u1eeb l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh T\u01b0\u1ee3ng d\u00e2ng s\u00e1ch y, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m y h\u1ecdc. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u1ed9p r\u1ea5t \u0111\u00f4ng.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, s\u0103n \u1edf g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, v\u1ec1 l\u00ean \u0111\u00e0i Gi\u1ea3ng V\u0169, ban r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan \u0111i theo.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp c\u00f3 t\u1ed9i ph\u00f3ng ho\u1ea3, theo lu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft c\u1ea3 v\u1ee3 con \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u00f4ng ch\u00faa th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Vua \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u00e2n D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Ch\u00faa, g\u1ea3 cho T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u1ee5 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd H\u00e0n S\u00f9ng Nghi\u1ec7p. C\u00f4ng Ch\u00faa l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9. S\u00f9ng Nghi\u1ec7p l\u00e0 con trai c\u1ee7a Tr\u1ecdng U\u00e2n.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, c\u1ea5m d\u00e2n ch\u00fang bu\u00f4n b\u00e1n ng\u1ef1a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nhung m\u1ed9t c\u00e1ch t\u01b0 l\u1ee3i.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u0103n b\u1eb1ng v\u00e0 s\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Nam T\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u1ebf ch\u1ea5p ti\u1ec1n, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb quan ph\u1ee7 thu h\u1ed3i v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i ti\u1ec1n g\u1ed1c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng gi\u1ea5y t\u1edd c\u00f4ng v\u1ee5 r\u01a1i v\u00e0o tay k\u1ebb m\u01b0u l\u1ee3i, n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\r\n\r\n[87] N\u0103m \u0111\u00f3, b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u S\u1ea5m.\r\n\r\n[88] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ed9i nh\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm s\u00e1u b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, t\u1ed9i danh c\u00f3 khi do li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, t\u00ecnh c\u1ea3nh \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nChuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9, T\u1ea3 th\u1eadp di Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u1ebfn kinh, xin ch\u1ecdn quan li\u00eam ch\u00ednh x\u00e9t h\u1ecfi, n\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ecb oan khu\u1ea5t, th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb nay, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a b\u1ea3n th\u00e2n ph\u1ea1m nh\u00e2n, gia quy\u1ebfn ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u1ea1m nh\u00e2n ch\u00ednh, b\u00e1o cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 x\u00e9t x\u1eed r\u1ed3i mi\u1ec5n gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh.\"<\/i> Ch\u00e2u Ki\u1ec1n t\u1eebng gi\u1ea3i ba t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i bu\u00f4n b\u00e1n th\u1ecbt b\u00f2, c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u0111\u1ebfn kinh, nh\u01b0ng k\u1ebb gi\u1ebft b\u00f2 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u1ea3 h\u1ebft v\u1ee3 con h\u1ecd. T\u1eeb \u0111\u00f3, s\u1ed1 t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb gi\u1ea3i t\u1eeb Giang Nam gi\u1ea3m h\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda.\r\n\r\nT\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee9c t\u1ea1p hay \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u00ednh l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u1ea3n l\u00fd l\u1ecfng l\u1ebbo hay ch\u1eb7t ch\u1ebd. Vu C\u00f4ng t\u00edch \u0111\u1ee9c \u00e2m th\u1ea7m, con ch\u00e1u v\u1ec1 sau h\u01b0ng th\u1ecbnh, hu\u1ed1ng chi trong kh\u00f4ng gian r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn trong ng\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi oan khu\u1ea5t, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac tr\u1ea1ch l\u01b0u truy\u1ec1n mu\u00f4n \u0111\u1eddi hay sao! C\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n giam gi\u1eef nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c l\u1ea5y c\u1edb \u0111i\u1ec1u tra t\u1eadn g\u1ed1c m\u00e0 t\u00f9y ti\u1ec7n b\u1eaft b\u1edb, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. Kho\u1ea3n thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t ch\u1ec9 \u00edt, nh\u01b0ng giam gi\u1eef li\u00ean t\u1ee5c nhi\u1ec1u ng\u00e0y, d\u1eabn \u0111\u1ebfn k\u1ebb b\u1ecb giam ph\u00e1 s\u1ea3n.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ed9i nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n ngo\u00e0i, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha l\u00ean ch\u00e2u. Ch\u00e2u th\u00e0nh l\u1eadp s\u1ed5 ri\u00eang cho vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u00f9, giao cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ki\u1ec3m tra, c\u1ee9 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n d\u1eabn t\u1ed9i nh\u00e2n ra x\u00e9t h\u1ecfi, s\u1eafp x\u1ebfp vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u00e2u l\u00ean, giao cho b\u1ed9 H\u00ecnh xem x\u00e9t. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00e2u n\u00e0o giam gi\u1eef qu\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, l\u1eadp t\u1ee9c t\u00e2u xin c\u1eed tri\u1ec1u quan \u0111\u1ebfn ngay \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed, ph\u00e1n quy\u1ebft[footnote] L\u1eadp t\u1ee9c t\u00e2u xin c\u1eed tri\u1ec1u quan \u0111\u1ebfn ngay \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed, ph\u00e1n quy\u1ebft: 'tri\u1ec1u quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tri\u1ec1u th\u1ea7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn oan khu\u1ea5t, b\u1ee9c h\u1ea1i, c\u1ed1 \u00fd k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian giam gi\u1eef, th\u00ec gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c b\u00e3i nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00e2u \u0111\u00f3. N\u1ebfu m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u00f9 b\u1ecb oan khu\u1ea5t ho\u1eb7c \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, b\u1ed9 H\u00ecnh s\u1ebd c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng.\"<\/i>\r\n\r\nT\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n trong v\u00f9ng \u0111\u1ec1u thu ti\u1ec1n nh\u00e0 s\u00e0n tr\u00ean \u0111\u1ea5t quan, m\u1ee9c thu n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, b\u1edfi t\u1eeb th\u1eddi gi\u1eb7c chi\u1ebfm, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac l\u1ea1i d\u00f9ng ti\u1ec1n s\u1eaft d\u1ec5 ki\u1ebfm. T\u1eeb khi thu ph\u1ee5c l\u1ea1i, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00e3 d\u1eddi v\u1ec1 kinh, l\u1ea1i \u0111\u1ed5i thu ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng. Ch\u1ee3 b\u00faa ti\u00eau \u0111i\u1ec1u, d\u00e2n c\u00e0ng th\u00eam kh\u1ed1n kh\u00f3, b\u1ecb giam c\u1ea7m, b\u1eaft ph\u1ea1t, t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n, v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1n b\u00f9, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n v\u1ee3 \u0111\u1ee3 con. M\u1edbi \u0111\u00e2y ban \u00e2n x\u00e1, t\u1ed9i ch\u1ebft \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha, ch\u1ec9 ri\u00eang d\u00e2n ngh\u00e8o m\u1eafc n\u1ee3 v\u1eabn b\u1ecb b\u1eaft giam nh\u01b0 c\u0169. Tuy nhi\u1ec7m v\u1ee5 vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u00e0 thu thu\u1ebf, nh\u01b0ng d\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, h\u00e1 \u0111\u1ec3 h\u1ecd kh\u1ed1n c\u00f9ng sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Xin giao cho c\u00e1c ch\u00e2u, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i m\u1ee9c thu ti\u1ec1n thu\u00ea, \u0111\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00fap \u0111\u1ee1, s\u1ed1 n\u1ee3 c\u0169 c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xin \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. L\u1ea1i n\u1eefa, t\u1ea1i C\u00e1t Ch\u00e2u ven s\u00f4ng c\u00f3 thu ti\u1ec1n \u0111\u1ea5t c\u00e2u lan, nay \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 tr\u00f4i l\u1edf v\u00e0o s\u00f4ng, ho\u1eb7c b\u1ecb quan chi\u1ebfm l\u00e0m x\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n, nh\u01b0ng ti\u1ec1n thu v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169; d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc kia \u1edf tr\u00ean s\u00f4ng k\u1ebft b\u00e8 g\u1ed7 \u0111\u1ec3 \u1edf, c\u0169ng b\u1ecb \u0111o chi\u1ec1u d\u00e0i \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng[footnote]Ti\u1ec1n th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean l\u00e0 'ti\u1ec1n m\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, 'Ng\u0169 tri\u1ec1u danh th\u1ea7n ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c' t\u1eadp 1, \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n m\u00e0 s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote], nay \u0111\u00e3 c\u1ea5m d\u00e2n \u1edf tr\u00ean b\u00e8 nh\u01b0ng ti\u1ec1n th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng v\u1eabn thu, c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n y t\u1ea5t c\u1ea3.\r\n\r\n[89] T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Vi V\u1ee5 Th\u0103ng v\u00e0 \u0110i\u1ec7n \u0111\u1ea7u cao ph\u1ea9m V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Th\u1ecd ki\u1ebfn ngh\u1ecb: <i>\"H\u1ecd L\u00fd thu thu\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n tr\u00ean ba ngh\u00ecn ti\u1ec1n c\u00f9ng nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e2n kh\u1ea9u, \u0111i\u1ec3m binh ngh\u0129a s\u01b0, m\u1ed7i h\u1ed9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, x\u0103m m\u1eb7t ch\u1eef, b\u1eaft t\u1ef1 trang b\u1ecb kh\u00ed gi\u00e1p n\u1ed9p v\u00e0o kho quan, khi xu\u1ea5t qu\u00e2n s\u1ebd c\u1ea5p ph\u00e1t. N\u1ebfu c\u00f3 qu\u00e2n k\u1ef5 m\u00e3, m\u1ed7i l\u1ea7n xu\u1ea5t qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p kh\u1ea9u ph\u1ea7n hai th\u0103ng g\u1ea1o m\u1ed7i ng\u00e0y[footnote]'ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Nh\u1eadp', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Sau khi thu ph\u1ee5c, \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. Nh\u01b0ng do quen v\u1edbi qu\u00e2n ng\u0169, kh\u00f4ng th\u00edch canh t\u00e1c, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c sai d\u1ecbch nh\u01b0 truy l\u00f9ng, b\u1eaft gi\u1eef, ho\u1eb7c thu\u00ea m\u01b0\u1edbn l\u00e0m vi\u1ec7c, ho\u1eb7c th\u1ea3 chim ch\u00f3 s\u0103n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m gi\u1eb7c, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n. Mong c\u1eed s\u1ee9 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 sung v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, c\u00f9ng gia quy\u1ebfn \u0111\u01b0a v\u1ec1 tri\u1ec1u.\"<\/i> Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai hai ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c tam ban \u0111\u1ebfn Giang Nam b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, tr\u00ecnh l\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i h\u1ea1i.\r\n\r\nT\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1ea5u: <i>\"Binh ngh\u0129a s\u01b0 th\u1eddi ng\u1ee5y, h\u1ed9 n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3, \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ed9 thu\u1ebf, v\u1ed1n l\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n. Giang Nam mu\u1ed1n khoe khoang h\u01b0 danh, t\u0103ng s\u1ed1 qu\u00e2n, khi\u1ebfn d\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft x\u0103m m\u1eb7t, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, s\u01a1 s\u00e0i \u0111i\u1ec3m binh, ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n. Sau khi thu ph\u1ee5c, li\u1ec1n cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, l\u00e2u nay \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n Vua, \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n, ho\u1eb7c di c\u01b0 sang huy\u1ec7n kh\u00e1c, ho\u1eb7c bu\u00f4n b\u00e1n ngo\u00e0i ch\u00e2u. N\u1ebfu c\u1ee9 t\u1eebng h\u1ed9 l\u00f9ng s\u1ee5c, t\u1eebng nh\u00e0 tra x\u00e9t, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean g\u00e2y kinh \u0111\u1ed9ng, khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi hoang mang, t\u00edch o\u00e1n mau ch\u00f3ng, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ecf. D\u00f9 cho h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng k\u00fd h\u1ed9 t\u1ecbch t\u1ea1i b\u1ea3n th\u00e0nh, c\u0169ng ch\u01b0a ti\u1ec7n l\u1ee3i. Ph\u00e1p l\u1ec7nh qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, ch\u00ednh s\u1ef1 n\u00ean thanh t\u0129nh, Giang Ngo\u1ea1i v\u1ed1n \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n l\u00e2u nay, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed9t nhi\u00ean g\u00e2y kinh \u0111\u1ed9ng. Chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 l\u00e2u cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, kh\u00f4ng b\u1eb1ng c\u1ee9 gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\nT\u1ec1 Hi\u1ec1n ch\u0103m lo t\u00ecm hi\u1ec3u n\u1ed7i kh\u1ed5 d\u00e2n, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng khoan dung, khi tu\u1ea7n tra g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi k\u00eau oan, th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi \u0111\u1ebfn nh\u00e0 tr\u1ea1m n\u00f3i chuy\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc gi\u01b0\u1eddng, th\u01b0\u1eddng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi Giang Nam c\u00e0ng l\u00e2u c\u00e0ng khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[90] T\u1ea1i T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng gi\u1ebft c\u1ea3 nh\u00e0 s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n t\u1ef1 th\u00fa, huy\u1ec7n b\u00e1o l\u00ean ch\u00e2u. Tri Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 tra h\u1ecfi, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a t\u00f4i ngh\u00e8o kh\u00f3, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i vay n\u1eb7ng l\u00e3i, n\u1ee3 m\u1ed9t \u00edt th\u00ec b\u1ecb nh\u1ee5c m\u1ea1. T\u00f4i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n, l\u00f2ng b\u1ea5t b\u00ecnh, ngh\u0129 b\u00e1o th\u00f9 cho nh\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, may \u0111\u01b0\u1ee3c to\u1ea1i ch\u00ed, nh\u01b0ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 s\u00f3t m\u1ed9t, khi\u1ebfn c\u00f2n k\u1ebb n\u1ed1i d\u00f5i. T\u01b0 th\u00f9 \u0111\u00e3 b\u00e1o, mong \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed theo lu\u1eadt ph\u00e1p.\"<\/i>\r\n\r\nK\u1ef5 h\u1ecfi: <i>\"Gi\u1ebft c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"T\u00f4i \u0111\u00e3 quy\u1ebft ch\u1ebft, h\u00e1 l\u1ea1i li\u00ean l\u1ee5y k\u1ebb c\u00f9ng m\u01b0u.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"Sao kh\u00f4ng ch\u1ea1y tr\u1ed1n?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Nh\u00e0 th\u00e2n th\u00edch l\u00e0 ch\u1ed7 t\u00f4i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb ph\u1ea1m, sao \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n?\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ch\u1ebft ngay, sao l\u1ea1i ch\u1ecbu tr\u00f3i?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"N\u1ebfu t\u00f4i di\u1ec7t kh\u1ea9u, ai s\u1ebd bi\u1ec7n minh cho nh\u00e0 th\u00e2n th\u00edch l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00ednh m\u01b0u? V\u00e0 ai s\u1ebd ph\u01a1i b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c ra thi\u00ean h\u1ea1? \u0110\u1ec1u ch\u1ebft, ch\u1ebft v\u00ec ngh\u0129a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103ng!\"<\/i>\r\n\r\nK\u1ef5 n\u00f3i: <i>\"Ta s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng, tha ch\u1ebft cho ng\u01b0\u01a1i.\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Gi\u1ebft c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 s\u1ed1ng c\u1ea9u th\u1ea3, l\u1ea1i th\u00eam ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng gi\u1ebft \u0111\u1ec3 ng\u0103n gi\u1ebft, n\u1ebfu gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i, th\u00ec gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi m\u00e3i kh\u00f4ng d\u1ee9t. H\u00e1 mu\u1ed1n v\u00ec m\u1ed9t th\u00e2n m\u00ecnh l\u00e0m lo\u1ea1n ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, ch\u1ebft nhanh m\u1edbi l\u00e0 may.\"<\/i>\r\n\r\nK\u1ef5 than th\u1edf m\u1ea5y l\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u00e1n x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. Gi\u1eefa v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n vi\u1ec7c \u1ea5y.","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Canh T\u00fd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean nh\u1eadn tri\u1ec1u y\u1ebfn.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n B\u1ea3o Tr\u1ea1i th\u00e0nh ch\u00e2u B\u1ea3o, v\u00e0 \u0111\u1ed5i tr\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng M\u00f4n Kh\u1ea9u th\u00e0nh qu\u00e2n T\u0129nh Nhung.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edfng quan tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 ch\u0103m lo d\u00e2n ch\u00fang. Nay huy\u1ec7n \u1ea5p m\u1edf r\u1ed9ng m\u00e0 quan ch\u1ee9c thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, b\u1ed9 L\u1ea1i c\u1ee9 theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u n\u0103m ch\u01b0a b\u1ed5 sung, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00fap ph\u00e1t huy nh\u00e2n t\u00e0i b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ban \u00e2n hu\u1ec7 cho d\u00e2n ch\u00fang. V\u00ec v\u1eady, c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i linh ho\u1ea1t, n\u00ean theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi. H\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00f4ng b\u00e1o xu\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c quy\u1ec1n, y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng quan ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1n, Ty, B\u1ea1, \u00day thanh li\u00eam v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng, li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean tu\u1ed5i t\u00e2u l\u00ean. S\u1ebd cho tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh di\u1ec7n ki\u1ebfn v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri huy\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u00e3 Nguy\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;Quan ch\u1ee9c tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e0 g\u1ea7n g\u0169i nh\u1ea5t v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang. T\u1ed5 ti\u00ean ch\u0103m lo \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, n\u00ean khi ch\u1ecdn c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho di\u1ec7n ki\u1ebfn, t\u1ef1 m\u00ecnh xem x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng r\u1ed3i m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m. D\u00f9 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u1ecf nh\u1ea5t, c\u0169ng \u0111\u00edch th\u00e2n h\u1ecfi han, nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, hu\u1ed1ng h\u1ed3 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ch\u00e2u D\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i m\u1ea5y ngh\u00ecn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m \u0111\u1ea7u, b\u1eaft n\u0103m tr\u0103m ng\u1ef1a<a class=\"footnote\" title=\"Theo v\u0103n ngh\u0129a c\u00e2u tr\u00ean, ch\u1eef 'M\u00e3' c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean th\u00eam ch\u1eef 'Ho\u1ea1ch' (b\u1eaft).\" id=\"return-footnote-129-1\" href=\"#footnote-129-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, v\u00e0 h\u00e0ng ngh\u00ecn binh kh\u00ed gi\u00e1p tr\u1ee5.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1eadp tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i B\u1ea3o \u1edf ch\u00e2u D\u1ecbch th\u00e0nh qu\u00e2n B\u00ecnh Tr\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f2n ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n c\u00f9ng th\u00e1ng, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n T\u0129nh Nhung th\u00e0nh qu\u00e2n T\u0129nh An. X\u00e9t l\u1ea1i, v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Chu, \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t qu\u00e2n T\u0129nh An \u1edf kh\u1ea9u L\u00fd Y\u1ebfn, huy\u1ec7n H\u1ea1 B\u00e1c, ch\u00e2u Th\u00e2m. \u0110\u1ebfn n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 2, qu\u00e2n n\u00e0y m\u1edbi b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. T\u1eeb th\u1eddi Chu, qu\u00e2n n\u00e0y \u0111\u00e3 mang t\u00ean T\u0129nh An, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ed5i th\u00e0nh T\u0129nh Nhung. C\u00f3 l\u1ebd qu\u00e2n T\u0129nh An \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ed5i th\u00e0nh T\u0129nh Nhung nh\u01b0ng s\u1eed kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u1eb7t qu\u00e2n T\u0129nh Nhung t\u1ea1i tr\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng M\u00f4n, r\u1ed3i \u0111\u1ed5i l\u1ea1i t\u00ean c\u0169 l\u00e0 T\u0129nh An ch\u0103ng? H\u1ed9i y\u1ebfu v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed5i t\u1eeb T\u0129nh An th\u00e0nh T\u0129nh Nhung, c\u00f3 l\u1ebd Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 H\u1ed9i y\u1ebfu \u0111\u00e3 m\u1eafc l\u1ed7i truy\u1ec1n th\u1eeba, nay t\u1ea1m b\u1ecf kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra quan l\u1ea1i trong \u0111\u1ecba h\u1ea1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh n\u1ed5i ti\u1ebfng, ch\u00ednh s\u00e1ch xu\u1ea5t s\u1eafc c\u00f9ng t\u00e0i v\u0103n h\u1ecdc ki\u1ec7t xu\u1ea5t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[7] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, sai B\u00e1t t\u00e1c s\u1ee9 H\u00e1c Th\u1ee7 Tu\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c con s\u00f4ng, \u0111\u1ebfn t\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00e0nh n\u1ea1o v\u00e9t.<\/p>\n<p>L\u1ea1i m\u1edf s\u00f4ng T\u1eeb, s\u00f4ng K\u00ea C\u1ef1 d\u00e0i 50 d\u1eb7m t\u1ea1i \u0111\u1ecba gi\u1edbi Thanh Uy\u1ec3n \u0111\u1ec3 n\u1ed1i v\u1edbi s\u00f4ng B\u1ea1ch H\u00e0. T\u1eeb \u0111\u1ea5y, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn t\u1ea3i \u1edf ph\u00eda nam \u1ea3i th\u00f4ng su\u1ed1t.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed&#8217;.)<\/i><\/p>\n<p>[8] C\u00e1ch Tam Giao 300 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ecba danh C\u1ed1 Qu\u00e2n, n\u01a1i khe n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ecbch b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1eb7t, th\u01b0\u1eddng t\u1eeb \u0111\u00e2y x\u00e2m nh\u1eadp. Phan M\u1ef9 b\u00ed m\u1eadt \u0111em qu\u00e2n t\u1eadp k\u00edch, \u0111\u1ecbch b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n. Qu\u00e2n s\u1ee9 An Kh\u00e1nh \u0111em c\u1ea3 gia t\u1ed9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"Qu\u00e2n s\u1ee9 An Kh\u00e1nh \u0111em c\u1ea3 gia t\u1ed9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, 'Qu\u00e2n s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'Qu\u00e2n l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Uy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp h\u1ea1 bi\u00ean, trong truy\u1ec7n Phan V\u0169 Hu\u1ec7 C\u00f4ng M\u1ef9, s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-129-2\" href=\"#footnote-129-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7. T\u1eeb \u0111\u1ea5y, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c An Kh\u00e1nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi. Theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Phan M\u1ef9 th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 6, nay ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng. S\u00e1ch &#8216;T\u1eeb \u0110\u1ed9 qu\u1ed1c k\u1ef7&#8217; ghi v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4, l\u1ea1i n\u00f3i Tam Giao Kh\u1ea9u ch\u00ednh l\u00e0 C\u1ed1 Qu\u00e2n, l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u01b0a kia vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra c\u00e1c quan, chia nhi\u1ec7m v\u1ee5 tr\u0103m ch\u1ee9c, xem x\u00e9t s\u1ef1 minh b\u1ea1ch hay t\u1ed1i t\u0103m \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh l\u1ec7nh th\u0103ng gi\u00e1ng, nay th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n nghe th\u1ea5y. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u1ea5n ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, bu\u1ed9c ghi ch\u00e9p th\u00e0nh t\u00edch, nh\u01b0ng ch\u1ee7 qu\u1ea3n l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng hay ch\u00ea tr\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ee7 qu\u1ea3n nguy\u00ean l\u00e0 'tam ty', nay s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10\" id=\"return-footnote-129-3\" href=\"#footnote-129-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t ghi ch\u00e9p l\u1eabn l\u1ed9n, kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u00fd Vua mong mu\u1ed1n. T\u1eeb nay, nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed1t nh\u1ea5t, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u00e0m th\u00e0nh t\u00edch, v\u00e0 nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c che gi\u1ea5u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;T\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c&#8217; ghi: Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1o tr\u1eebng ph\u1ea1t v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch, \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh l\u00e2u d\u00e0i. T\u1ea5t c\u1ea3 quan ch\u1ee9c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u1ea5n ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, mong r\u1eb1ng thi\u1ec7n \u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ed9c l\u1ed9. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan xu\u1ea5t s\u1ee9, n\u1ebfu th\u00e0nh t\u00edch kh\u00f4ng xu\u1ea5t s\u1eafc th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p, n\u1ebfu c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c che gi\u1ea5u.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ra l\u1ec7nh: C\u00e1c quan \u0111ang \u0111\u1ec3 tang nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu kh\u1edfi ph\u1ee5c, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u y\u1ebft sau khi xong tang l\u1ec5, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p t\u1eeb ng\u00e0y ban chi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[11] Th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ea5y c\u00e1c ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Th\u1eeba ch\u1ec9 l\u00e0m Tam ban, thu\u1ed9c Tuy\u00ean huy vi\u1ec7n. Tam ban ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 con em qu\u00fd t\u1ed9c, ki\u00eau ng\u1ea1o, may m\u1eafn, ch\u01b0a c\u00f3 quy chu\u1ea9n, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111i s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng than phi\u1ec1n c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00e2n b\u1eb1ng. Th\u00e1ng n\u00e0y, b\u1eaft \u0111\u1ea7u sai Ng\u1ef1 tr\u00f9 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 T\u1ed1 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Tam ban, t\u1ea1m l\u1ea5y s\u1ea3nh s\u1ef1 c\u1ee7a N\u1ed9i kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 l\u00e0m c\u01a1 quan, th\u1ed1ng k\u00ea danh s\u00e1ch, ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c tr\u00e1ch, xem x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch v\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1ef1a theo &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; v\u00e0 &#8216;D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 T\u1ed1 truy\u1ec7n&#8217;. &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 t\u01b0 ch\u00e9p chi\u1ebfu l\u1eadp Tam ban vi\u1ec7n, do U\u1ea5t Ti\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd, sau \u0111\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Tam ban than phi\u1ec1n c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00e2n b\u1eb1ng, \u1eaft l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[12] \u1ede \u0110\u00f4ng Kinh, quan b\u00e1n mu\u1ed1i, m\u1ed7i c\u00e2n gi\u00e1 hai tr\u0103m ti\u1ec1n, chi\u1ebfu gi\u1ea3m n\u0103m m\u01b0\u01a1i.<\/p>\n<p>[13] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ra l\u1ec7nh: C\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1eeb nay chuy\u1ec3n nhi\u1ec7m ch\u1ec9 trong ph\u00f2ng, ty c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam T\u00e2y \u0111\u1ea1o, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd hai m\u01b0\u01a1i ba tu\u1ed5i. Ban t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, truy phong l\u00e0m K\u1ef3 V\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y hi\u1ec7u Khang Hu\u1ec7.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Hi\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng, tri ph\u1ee7 Ch\u00e2u L\u1ed9 Hi\u1ec1n, tri ph\u1ee7 Khai Ch\u00e2u L\u1eadn S\u0129 Nghi\u00eau, tri ph\u1ee7 \u0110\u1ea1t Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb thay th\u1ebf. N\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t l\u1ea1i quan l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, ai bu\u00f4ng l\u1ecfng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng ch\u0103m lo vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'n\u1ecda' (l\u01b0\u1eddi) nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ea1n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-129-4\" href=\"#footnote-129-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>c\u0169ng nh\u01b0 tham nh\u0169ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Trong khi \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam gi\u1eef m\u00ecnh, l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng kh\u1eafc nghi\u1ec7t c\u0169ng c\u1ea7n b\u00e1o danh, t\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i Tr\u1ea1i \u1ee8 Kh\u1ea9u thu\u1ed9c B\u00e1 Ch\u00e2u th\u00e0nh Ph\u00e1 L\u1ed7 qu\u00e2n, Tr\u1ea5n T\u00e2n thu\u1ed9c H\u00f9ng Ch\u00e2u th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'T\u00e2n tr\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e2n tr\u1ea5n', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Theo s\u00e1ch 'Ho\u00e0n V\u0169 K\u00fd' quy\u1ec3n 68, \u0111i\u1ec1u B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n: 'B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t T\u00e2n Tr\u1ea5n thu\u1ed9c M\u1ea1c Ch\u00e2u, n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 c\u1ee7a qu\u1ed1c tri\u1ec1u l\u00ean th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n.' S\u00e1ch 'C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed' quy\u1ec3n 2 v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 86, \u0111i\u1ec1u B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n c\u0169ng ch\u00e9p: n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6, l\u1ea5y T\u00e2n Tr\u1ea5n Tr\u00e1c Ch\u00e2u d\u1ef1ng th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ed5i th\u00e0nh B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n. S\u00e1ch 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n Qu\u1eadn Huy\u1ec7n ghi l\u1ea1i r\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u00f3 '\u0111\u1ed5i T\u00e2n Tr\u1ea5n qu\u00e2n th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n'. 'Th\u00e2n tr\u1ea5n' l\u00e0 do ch\u00e9p sai c\u1ee7a 'T\u00e2n tr\u1ea5n', nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-129-5\" href=\"#footnote-129-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua Cao X\u01b0\u01a1ng A T\u01b0 Lan H\u00e1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng ngo\u1ea1i sinh T\u00e2y Ch\u00e2u, sai \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c M\u1ea1ch S\u00e1ch \u00d4n \u0111\u1ebfn d\u00e2ng c\u1ed1ng ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Th\u1ee9 s\u1eed La Ch\u00e2u, Th\u00f4ng Vi\u1ec5n qu\u00e2n s\u1ee9 \u0110\u1ed5ng Tu\u00e2n H\u1ed1i m\u1ea5t, chi\u1ebfu sai Trung s\u1ee9 h\u1ed9 linh c\u1eefu v\u1ec1 Kinh S\u01b0 an t\u00e1ng, ban th\u00eam l\u1ec5 ph\u1ee5ng, cho con Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u00e0 T\u1ef1 Vinh l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ea5y Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam Th\u00f4i Nh\u00e2n K\u00fd l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay khanh, v\u00ec Ho\u00e0i H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Ti Th\u00edch n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[20] Giao Ch\u00e2u h\u00e0nh dinh b\u00e1o tin ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n gi\u1eb7c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n n\u0103m ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i c\u1eeda s\u00f4ng B\u1ea1ch \u0110\u1eb1ng, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n t\u00ean, thu \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m chi\u1ebfn thuy\u1ec1n, c\u00f9ng v\u1edbi gi\u00e1p tr\u1ee5 t\u00ednh b\u1eb1ng v\u1ea1n.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, H\u1ea7u Nh\u00e2n B\u1ea3o d\u1eabn qu\u00e2n ti\u00ean phong ti\u1ebfn l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n T\u00f4n To\u00e0n H\u01b0ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i Hoa B\u1ed9 b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i L\u01b0u Tr\u1eebng, Nh\u00e2n B\u1ea3o nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00fac gi\u1ee5c nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Khi Tr\u1eebng \u0111\u1ebfn, h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ebfn l\u00e0ng \u0110a La, kh\u00f4ng g\u1eb7p gi\u1eb7c, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd quay v\u1ec1 Hoa B\u1ed9.<\/p>\n<p>Gi\u1eb7c gi\u1ea3 v\u1edd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u1ec3 d\u1ee5 Nh\u00e2n B\u1ea3o, Nh\u00e2n B\u1ea3o tin t\u01b0\u1edfng, b\u00e8n b\u1ecb h\u1ea1i. C\u00f3 hai t\u00ean b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ee3 trong l\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, c\u01b0\u1edbp ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Chu V\u1ecb b\u1eaft r\u1ed3i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn sau \u0111\u1ec1u b\u1eaft c\u1edfi gi\u00e1p m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o, d\u00e2n ch\u00fang m\u1edbi y\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 qu\u00e2n s\u0129 b\u1ecb nhi\u1ec5m kh\u00ed \u0111\u1ed9c n\u1eafng n\u00f3ng, l\u1ea1i th\u00eam nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ee9a Tr\u1ecdng Tuy\u00ean g\u1eafng t\u1ea5u b\u00e1o vi\u1ec7c Nh\u00e2n B\u1ea3o t\u1eed tr\u1eadn, xin r\u00fat qu\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ch\u1ec9, li\u1ec1n chia qu\u00e2n \u0111\u00f3ng t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u, m\u1edf kho ban th\u01b0\u1edfng, c\u1ea5p thu\u1ed1c thang, b\u1ea3o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u1ee3i ch\u1ec9, th\u00ec m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u1eb1m g\u1ee5c ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng r\u1ed3i&#8221;<\/i>. B\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 h\u1eb7c, chi\u1ebfu th\u01b0 khen ng\u1ee3i, sai s\u1ee9 \u0111i tra x\u00e9t b\u1ecdn Tr\u1eebng<a class=\"footnote\" title=\"Sai s\u1ee9 \u0111i tra x\u00e9t b\u1ecdn Tr\u1eebng, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tri\u1ec7u', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u00f9ng b\u1ea3n H\u1ed9i y\u1ebfu c\u1ea3i ch\u00ednh\" id=\"return-footnote-129-6\" href=\"#footnote-129-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n b\u1ec7nh ch\u1ebft, L\u01b0u Tr\u1eebng v\u00e0 Gi\u1ea3 Th\u1ee5c c\u00f9ng b\u1ecb gi\u1ebft t\u1ea1i ch\u1ee3 Ung Ch\u00e2u. Tri\u1ec7u h\u1ed3i b\u1ecdn To\u00e0n H\u01b0ng giam xu\u1ed1ng ng\u1ee5c, To\u00e0n H\u01b0ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed; Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9, H\u00e1c Th\u1ee7 Tu\u1ea5n, th\u00f4i L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, Kh\u00e2m T\u1ed9 t\u1ea1i Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, Th\u1ee7 Tu\u1ea5n t\u1ea1i T\u1eeb Ch\u00e2u, L\u01b0\u1ee3ng t\u1ea1i Lam Ch\u00e2u. T\u1eb7ng Nh\u00e2n B\u1ea3o ch\u1ee9c c\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, cho hai con l\u00e0m quan.<\/p>\n<p><i>(T\u00f4n To\u00e0n H\u01b0ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, Tr\u1ea7n Kh\u00e2m T\u1ed9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o th\u00e1ng 11 ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, vi\u1ec7c t\u1eb7ng quan cho H\u1ea7u Nh\u00e2n B\u1ea3o v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m sau ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, duy kh\u00f4ng r\u00f5 b\u1ecdn L\u01b0u Tr\u1eebng b\u1ecb gi\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng ng\u00e0y n\u00e0o, nay vi\u1ebft g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. <\/i><\/p>\n<p><i>L\u00e3 Nguy\u00ean n\u00f3i: Th\u00e1ng 7 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 5, b\u1ecdn T\u00f4n To\u00e0n H\u01b0ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giao Ch\u00e2u. Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, b\u1ecdn To\u00e0n H\u01b0ng t\u1eeb bi\u1ec7t \u0111i L\u0129nh Nam, chi\u1ebfu cho D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Hu\u00fdnh s\u1eafm s\u1eeda tr\u01b0\u1edbng \u1edf v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n \u0111\u1ec3 ti\u1ec5n. \u00d4i, b\u1ecdn To\u00e0n H\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ec3u quan m\u00e0 nh\u1eadn m\u1ec7nh s\u1ee9, \u01a1n l\u1ec5 \u0111\u00e3 h\u1eadu, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u1ea1i c\u00e0ng n\u1eb7ng, hao t\u1ed1n c\u1ee7a c\u1ea3i nhi\u1ec1u n\u01a1i lo vi\u1ec7c binh, d\u00e2n ch\u00fang hai x\u1ee9 l\u00e2m v\u00e0o binh \u0111ao, kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft k\u1ec3! To\u00e0n H\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec n\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i c\u00f9ng H\u1ea7u Nh\u00e2n B\u1ea3o so \u0111o l\u1ee3i nh\u1ecf, chia b\u00e8 ph\u00e1i, r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1n t\u1ed9i b\u1eb1ng c\u00e1i ch\u1ebft, ch\u01b0a l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng!)<\/i><\/p>\n<p>[21] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u00e1n l\u1edbn, quan tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng th\u00e2n ch\u00ednh x\u1eed, thu\u1ed9c l\u1ea1i nh\u00e2n c\u01a1 l\u00e0m b\u1eady, b\u1eaft b\u1edb nh\u00e2n ch\u1ee9ng, k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u n\u0103m m\u00e0 v\u1ee5 \u00e1n ch\u01b0a xong<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u01b0a xong', ch\u1eef 'v\u1ecb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' quy\u1ec3n 200 chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u \u00e1n l\u1edbn quan tr\u01b0\u1edfng n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00e2n \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t h\u1ecfi, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 199 ph\u1ea7n h\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-129-7\" href=\"#footnote-129-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. T\u1eeb nay, quan tr\u01b0\u1edfng m\u1ed7i n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n x\u00e9t t\u00f9, th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ecnh t\u00ecnh th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c x\u1eed quy\u1ebft.&#8221;<\/i> Nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n trong thi\u00ean h\u1ea1 \u00e1n t\u1ee5ng b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, b\u00e8n l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ba k\u1ef3 h\u1ea1n: vi\u1ec7c l\u1edbn b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, vi\u1ec7c v\u1eeba hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea7n truy b\u1eaft m\u00e0 d\u1ec5 x\u1eed th\u00ec kh\u00f4ng qu\u00e1 ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ba k\u1ef3 h\u1ea1n, b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn th\u00e1ng n\u0103m, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khi c\u1ea7n tra kh\u1ea3o t\u00f9 nh\u00e2n, ph\u1ea3i t\u1eadp h\u1ee3p quan l\u1ea1i c\u00f9ng h\u1ecfi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho thu\u1ed9c l\u1ea1i \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp x\u1eed quy\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu th\u00e1ng t\u01b0, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed n\u00e0y, ph\u1ee5 sau ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ba k\u1ef3 h\u1ea1n.)<\/i><\/p>\n<p>[22] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c d\u1ec7t l\u1ee5a \u1edf H\u1ed3 ch\u00e2u, cho th\u1ea3 v\u1ec1 n\u0103m m\u01b0\u01a1i t\u00e1m n\u1eef c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, nh\u00e0 Vua \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c v\u00e0 ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[24] Nh\u00e0 Vua th\u00e2n ch\u00ednh x\u1eed \u00e1n, c\u00e1c c\u01a1 quan trong kinh th\u00e0nh c\u00f3 \u00e1n t\u1ee5ng nghi ng\u1edd, \u0111\u1ec1u th\u00e2n ch\u00ednh x\u1eed quy\u1ebft. N\u0103m \u0111\u00f3, t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1 kh\u00f4ng m\u01b0a, nh\u00e0 Vua cho r\u1eb1ng trong \u00e1n t\u1ee5ng c\u00f3 oan khu\u1ea5t. G\u1eb7p l\u00fac th\u00f4i quan Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Quy \u0110\u1ee9c qu\u00e2n l\u00e0 L\u00fd Th\u1eeba T\u00edn mua c\u00e1 \u01b0\u01a1n, \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng rau, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ch\u1ebft sau v\u00e0i ng\u00e0y. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Th\u1eeba T\u00edn b\u1ecb x\u1eed ch\u00e9m.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc Cao Ly sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>[26] C\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean d\u00f9ng th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng.<\/p>\n<p>[27] Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an d\u00f9ng b\u1ea3y ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi x\u00e2m nh\u1eadp qu\u00e2n B\u00ecnh Tr\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u00e0 Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u1ef1c l\u1ee5c, e r\u1eb1ng c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c t\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng s\u00e1u, nh\u01b0ng b\u1ea3n kh\u00e1c l\u1ea1i cho l\u00e0 hai vi\u1ec7c, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ec7nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh m\u1eb7c \u00e1o v\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5i sang \u00e1o xanh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tuy\u1ec3n l\u00e0m quan m\u1eb7c \u00e1o v\u00e0ng trong b\u1ed9 L\u1ea1i \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi tuy\u1ec3n l\u00e0m quan m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, sai cung ph\u1ee5ng quan V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec7n ti\u1ec1n th\u1eeba ch\u1ec9 B\u1ea1ch Th\u01b0\u1ee3ng Hu\u00e2n \u0111i s\u1ee9 n\u01b0\u1edbc Cao X\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban \u00e2n chi\u1ebfu gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft cho t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha, v\u00ec \u0111\u00e3 c\u1ea7u m\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean m\u1edbi l\u00e0m v\u1eady.<\/p>\n<p>[31] Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Phan Chi\u00eau V\u0129, l\u00e0m qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf Thi\u00ean Tr\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 \u00fd t\u0103ng gi\u00e1 b\u00e1n tr\u00e0 c\u1ee7a quan, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o. Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Chi\u00eau V\u0129 b\u1ecb x\u1eed t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u1ecbch t\u1ecbch, tr\u1edf th\u00e0nh d\u00e2n th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[32] Th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i \u00fay, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0103n Hu\u1ec7, T\u01b0 kh\u00f4ng, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh qua \u0111\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"T\u01b0 kh\u00f4ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh qua \u0111\u1eddi: ch\u1eef 'B\u00ecnh' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef '\u0110\u1ed3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 264, ph\u1ea7n truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-129-8\" href=\"#footnote-129-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>C\u01b0 Ch\u00ednh c\u00f3 phong \u0111\u1ed9 cao c\u1ea3, t\u00ednh c\u00e1ch ngay th\u1eb3ng. Khi l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u00f4ng thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch khoan dung, kh\u00f4ng h\u00e0 kh\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nho s\u0129 qu\u00e2n t\u1eed r\u1ea5t k\u00ednh tr\u1ecdng. V\u1ee3 \u00f4ng t\u00ednh ghen tu\u00f4ng, kh\u00f4ng sinh con. Duy C\u00e1t l\u00e0 con nu\u00f4i c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh, kh\u00f4ng chuy\u00ean h\u1ecdc v\u0103n, c\u00f9ng v\u1edbi Th\u1ea9m K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan, ri\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m c\u00e1c v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, th\u00edch h\u01b0\u1edfng l\u1ea1c, giao du v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn, C\u01b0 Ch\u00ednh kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec th\u1ebf, khi Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng \u0111\u00e1m tang \u00f4ng, \u0111\u00e3 kh\u00f3c v\u00e0 h\u1ecfi v\u1ee3 \u00f4ng \u0111\u1ee9ng b\u00ean c\u1ea1nh: <i>&#8220;\u0110\u1ee9a con b\u1ea5t hi\u1ebfu \u1edf \u0111\u00e2u? \u0110\u00e3 thay \u0111\u1ed5i t\u00ednh n\u1ebft ch\u01b0a? E r\u1eb1ng n\u00f3 kh\u00f4ng kham n\u1ed5i vi\u1ec7c k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?&#8221;<\/i> Duy C\u00e1t \u0111ang qu\u1ef3 b\u00ean c\u1ea1nh, nghe th\u1ea5y li\u1ec1n khi\u1ebfp s\u1ee3, x\u1ea5u h\u1ed5 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ee9ng d\u1eady. T\u1eeb \u0111\u00f3, h\u1eafn b\u1ecf h\u1ebft th\u00f3i c\u0169, \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb giao du tr\u01b0\u1edbc kia, \u1edf nh\u00e0 ch\u1ecbu tang r\u1ea5t \u0111\u00fang l\u1ec5.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Duy C\u00e1t th\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c hi\u1ec1n s\u0129, h\u1ecdc qua loa s\u00e1ch s\u1eed. Vua bi\u1ebft h\u1eafn \u0111\u00e3 s\u1eeda m\u00ecnh, n\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n giao cho c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u1edbn, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 tr\u1ecb l\u00fd t\u1ed1t, d\u1ea7n th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ea3 thi\u00ean ng\u01b0u v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Khi m\u1eb9 h\u1eafn m\u1ea5t, theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebfn l\u1ec5 t\u1ed1t kh\u1ed1c th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m quan, nh\u01b0ng Duy C\u00e1t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf nh\u00e0 h\u1ebft tang, Vua ban chi\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn, vi\u1ec7c n\u00e0y khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, qu\u00e2n B\u00ecnh Tr\u1ea1i b\u00e1o ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n v\u1ea1n qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217;, b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; c\u0169ng gi\u1ed1ng, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng n\u0103m. &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217; kh\u00f4ng c\u00f3 ghi, c\u1ea7n xem l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Th\u00e1ng b\u1ea3y m\u00f9a thu, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Di\u00ean Ch\u00e2u b\u00e1o n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng h\u01a1n 1600 khu nh\u00e0 d\u00e2n v\u00e0 c\u00f4ng s\u1edf.<\/p>\n<p>[35] Th\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u1edfi \u0111\u1ea1i binh \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, sai s\u1ee9 ban chi\u1ebfu th\u01b0 cho Vua n\u01b0\u1edbc B\u1ed9t H\u1ea3i, l\u1ec7nh ph\u00e1t binh \u1ee9ng ph\u00f3 qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u01b0\u1edbc khanh v\u1ed1n l\u00e0 phi\u00ean l\u1edbn, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an kh\u1ed1ng ch\u1ebf. Khanh b\u1ecb binh th\u1ebf \u00e9p bu\u1ed9c, ph\u1ea3i khu\u1ea5t ph\u1ee5c th\u1ea7n ph\u1ee5c ch\u00fang, b\u1ecb gi\u00e8m pha tai ho\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, s\u01b0u thu\u1ebf v\u00f4 c\u00f9ng, d\u00f9 mu\u1ed1n b\u00e1o th\u00f9 nh\u01b0ng l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Khanh n\u00ean \u0111em h\u1ebft b\u1ed9 l\u1ea1c gi\u00fap Tr\u1eabm \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u1ee3i khi ch\u00fang b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng. \u0110\u1ea5t U, K\u1ebf s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u00f9ng ngo\u00e0i sa m\u1ea1c \u0111\u1ec1u giao cho khanh.&#8221;<\/i> Tuy nhi\u00ean, B\u1ed9t H\u1ea3i r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[36] Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung, Ch\u00e2u Phu \u0111\u1ec1u b\u00e1o l\u0169 l\u1edbn.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Ch\u00e2u Lam b\u00e1o c\u00f3 53 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Nhung g\u1ed3m 363 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5. Sai qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3n, b\u1ecb k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch ng\u0103n c\u1ea3n, li\u1ec1n \u0111\u00e1nh tan \u0111\u1ecbch, ch\u00e9m 17 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[38] Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c L\u00fd H\u00e1n Qu\u1ef3nh mang qu\u00e2n Tr\u1ea5n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch, r\u1ea5t h\u1ee3p \u00fd Vua, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, ban cho chi\u1ebfn m\u00e3, \u0111ai v\u00e0ng, g\u01b0\u01a1m b\u00e1u, \u0111\u1ed3 binh kh\u00ed \u0111\u1ec3 t\u1ecf s\u1ee7ng \u00e1i. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh. Ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 8, Canh Ng\u1ecd, Vua th\u00e2n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 th\u0103m h\u1ecfi, ban m\u1ed9t v\u1ea1n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, truy t\u1eb7ng l\u00e0m Trung th\u01b0 l\u1ec7nh. H\u00e1n Qu\u1ef3nh kh\u00f4ng c\u00f3 con trai, Vua c\u01b0\u1edbi con g\u00e1i \u00f4ng l\u00e0m phu nh\u00e2n c\u1ee7a Ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 \u0110\u1ee9c Nghi\u00eam.<\/p>\n<p><i>(H\u00e1n Qu\u1ef3nh l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, s\u00e1ch &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; kh\u00f4ng ch\u00e9p, nay ghi th\u00eam. Ho\u00e0ng t\u1eed \u0110\u1ee9c Nghi\u00eam, sau \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Nguy\u00ean Ph\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"'Nguy\u00ean Ph\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Nguy\u00ean Ph\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 245, truy\u1ec7n Th\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-129-9\" href=\"#footnote-129-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu mi\u1ec5n ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u0110\u00f4ng b\u1eafc L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Du\u1ec7, t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c, truy thu l\u1ea1i m\u1ed9t ng\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c \u0111\u00e3 ban, v\u00ec t\u1ed9i l\u01a1 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e2n ch\u00ednh, n\u00ean khu v\u1ef1c cai tr\u1ecb kh\u00f4ng y\u00ean.<\/p>\n<p>[40] Ch\u00e2u Ninh b\u00e1o l\u0169 l\u1edbn.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, Tri qu\u00e2n, Gi\u00e1m huy\u1ec7n v\u00e0 Gi\u00e1m gi\u00e1c v\u1eadt v\u1ee5 quan, n\u1ebfu t\u1ea1i n\u1ed9i \u0111\u1ecba l\u00e0m \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, t\u1ea1i Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn \u0111\u1ee7 b\u1ed1n n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thay ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[42] Chi\u1ebfu: C\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u, nay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 thu\u1ed9c kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y nghi c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t ho\u1eb7c sai l\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i m\u00f9ng 1, nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[44] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00e1ng theo l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u do c\u00e1c ty, s\u1eed trong cung cung c\u1ea5p l\u1ec1u tr\u1ea1i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ea5t ti\u1ec7n, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 t\u1ea1i ch\u1ed7 d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn.<\/p>\n<p>[45] \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Tr\u00ecnh \u0110\u1ee9c Huy\u1ec1n nh\u1edd xu n\u1ecbnh m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i h\u00e0ng ng\u0169 th\u00e2n t\u00edn, Vua r\u1ea5t tin d\u00f9ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u1ecbnh b\u1ee3 c\u1eeda nh\u00e0 \u00f4ng ta. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng \u00f4ng ta k\u1ebft giao qu\u00e1 r\u1ed9ng, ng\u00e0y Canh T\u00fd, b\u1ecb \u0111\u1ed5i l\u00e0m S\u00f9ng T\u00edn H\u00e0nh qu\u00e2n T\u01b0 m\u00e3.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch kh\u00e1c ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00ec \u00f4ng ta l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng, kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5. Nay kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>[46] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin d\u00f9ng Tr\u1ee9 t\u00e1c lang H\u1ed3ng Nh\u00e3 \u0110i\u1ec1n T\u00edch l\u00e0m Kinh T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00e1n quan, T\u00edch kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m quan ngo\u1ea1i ch\u1ee9c, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u01a1 quan gi\u00e1n ngh\u1ecb, v\u00e0 d\u00e2ng 20 b\u00e0i th\u01a1 ca ng\u1ee3i th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb. Vua vui l\u00f2ng, h\u00f4m sau \u0111\u1ed5i cho \u00f4ng l\u00e0m H\u1eefu Th\u1eadp di, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p>L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n chuy\u00ean quy\u1ec1n trong vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u1eadn ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00ecnh l\u00ean \u0110a T\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng d\u00e1m chuy\u1ec3n l\u00ean. T\u00edch l\u00fac \u0111i theo h\u1ed9 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh, mu\u1ed1n d\u00e2ng b\u00e0i <i>&#8220;B\u00ecnh nhung ca&#8221;<\/i>, \u0110a T\u1ed1n \u0111\u1ed3ng \u00fd, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean Vua. \u00d4ng c\u0169ng t\u1eebng \u0111\u1ebfn C\u00e1p m\u00f4n d\u00e2ng th\u01b0, xin Vua \u0111i phong thi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng. L\u00e1 th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u00eam phong, l\u1ea1i c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 b\u1ea9m b\u00e1o v\u1edbi \u0110a T\u1ed1n. C\u00e1c quan C\u00e1p m\u00f4n nh\u1eadn th\u01b0, l\u1ea1i b\u1ea3o T\u00edch ph\u1ea3i vi\u1ebft t\u1edd tr\u00ecnh theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y ti\u1ec7n tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch, ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng.&#8221;<\/i> T\u00edch t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m d\u00e2ng l\u1eddi, mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y th\u1eb3ng th\u1eafn v\u1edbi Vua nh\u01b0ng l\u1ea1i ph\u1ea3i quanh co nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1eadt b\u1ea5t ti\u1ec7n, b\u00e8n vi\u1ebft th\u01b0 cho \u0110a T\u1ed1n, xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan gi\u00e1n ngh\u1ecb d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u kh\u00f4ng ph\u1ea3i qua C\u00e1p m\u00f4n so\u1ea1n t\u1edd tr\u00ecnh. \u0110a T\u1ed1n kh\u00f4ng vui.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, phong T\u00edch l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc Nam l\u1ed9. Nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, T\u00edch d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;Qu\u1ed1c s\u1eed&#8217; ch\u00e9p v\u1ec1 truy\u1ec7n \u0110i\u1ec1n T\u00edch r\u1eb1ng, Gi\u00e1n quan d\u00e2ng th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf c\u1eeda c\u00e1p m\u00f4n, ghi l\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean Tri\u1ec7u Ph\u1ed5. &#8216;Ch\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; c\u0169ng ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t k\u1ef9, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 t\u00e1i nh\u1eadm T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, t\u1ee9c sau khi T\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc kho\u1ea3ng 10 ng\u00e0y. L\u1ea1i xem &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ch\u00e9p th\u01b0 T\u00edch d\u00e2ng l\u00ean so v\u1edbi b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00e0ng chi ti\u1ebft, trong th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c theo gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh v\u00e0 ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 xin Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111i phong thi\u1ec1n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 v\u1eady. L\u1ea1i trong th\u01b0 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng ph\u00f2 t\u00e1 Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u00e1nh Ng\u00f4 Vi\u1ec7t, ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u1ec7 h\u1ea1 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh T\u1ecbnh Ph\u1ea7n&#8221;<\/i>, x\u01b0ng \u0110a T\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e0ng r\u00f5. Kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao s\u1eed quan hai tri\u1ec1u l\u1ea1i c\u00f3 sai s\u00f3t nh\u01b0 th\u1ebf, khi\u1ebfn Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 mang ti\u1ebfng x\u1ea5u, h\u00e1 ch\u1eb3ng oan u\u1ed5ng \u01b0?<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y s\u00e1ch &#8216;H\u00e0m B\u00ecnh t\u1eadp&#8217; do T\u00edch so\u1ea1n, tra x\u00e9t c\u00e1c bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i, th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, th\u01a1 &#8216;Th\u0103ng B\u00ecnh c\u1ea3m ng\u1ed9&#8217; \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u1eddi gian, h\u1eb3n l\u00e0 T\u00edch t\u1eeb ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 9 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 th\u1eadp di, tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 8 n\u0103m nay d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean \u0110a T\u1ed1n, th\u00e1ng 9 nh\u1eadm ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, ng\u00e0y 13 v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, r\u1ed3i d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y 19 s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i, ch\u1ec9 kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ng\u00e0y nh\u1eadm ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, nay c\u0103n c\u1ee9 &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217;, l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 Nh\u00e2m D\u1ea7n. C\u00e1c ph\u1ea7n kh\u00e1c th\u00ec d\u1ef1a theo s\u00e1ch, bi\u1ec3u c\u1ee7a T\u00edch \u0111\u1ec3 ch\u1ec9nh s\u1eeda, l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt ng\u00e0y th\u00e1ng cho ti\u1ec7n bi\u00ean so\u1ea1n. X\u00e9t T\u00edch l\u00e0m Gi\u00e1n quan g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng t\u00e2u vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn c\u1eeda c\u00e1p m\u00f4n v\u00e0i l\u1ea7n d\u00e2ng th\u01b0, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ca t\u1ee5ng th\u1ecbnh \u0111\u1ee9c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, n\u00ean trong th\u01a1 &#8216;Th\u0103ng B\u00ecnh c\u1ea3m ng\u1ed9&#8217; c\u00f3 c\u00e2u <i>&#8220;T\u1ea1o nang s\u01a1 th\u01b0\u1ee3ng li\u00eau cung ch\u1ee9c&#8221;<\/i>.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00e0m Gi\u00e1n quan g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng n\u00f3i v\u1ed1n nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng \u0110a T\u1ed1n ng\u0103n tr\u1edf, d\u00f9 c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u1ea1t, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd d\u1ecbp \u0111i s\u1ee9 v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111em th\u01b0 k\u00edn d\u00e2ng th\u1eb3ng l\u00ean long nhan, th\u00ec d\u1eabu Th\u00e1i T\u00f4ng th\u00e1nh minh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y. Than \u00f4i, gian th\u1ea7n h\u1ea1i n\u01b0\u1edbc, h\u00e1 ch\u1eb3ng nghi\u00eam tr\u1ecdng sao!)<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c khuy\u00ean can, l\u1ebd n\u00e0o im l\u1eb7ng, d\u00e1m d\u00e2ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u1ec1 qu\u00e2n qu\u1ed1c, b\u1ed1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea1i th\u1ec3 v\u1ec1 tri\u1ec1u ch\u00ednh, xin B\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m xem x\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eadm tr\u1ec5, \u0111\u00f3 l\u00e0 quy ch\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, v\u01b0\u01a1ng s\u01b0 th\u1ea5t xu\u1ea5t chinh, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Th\u00e1i Nguy\u00ean, nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 hai n\u0103m. Nay Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng c\u1ed1 th\u1ee7, chi\u1ebfm c\u1ee9 bi\u00ean gi\u1edbi, r\u1ee3 Hung N\u00f4 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo tri\u1ec1u c\u1ed1ng, n\u1ebfu c\u1ea7n ph\u1ea3i xu\u1ea5t qu\u00e2n l\u1ea7n n\u1eefa, t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i d\u00f9ng binh l\u1ef1c, tuy \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u1ea7n v\u0169 l\u1ef1c. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 t\u1ebf giao v\u00e0 l\u1ec5 canh t\u1ecbch, b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 c\u00f4ng lao b\u00ecnh T\u1ea5n m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1 qu\u00e2n th\u1ea7n, kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ed1t y\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>(Ch\u00fa th\u00edch: Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng cho Th\u00e1i Nguy\u00ean, nay l\u1ea1i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, c\u00f3 l\u1ebd do vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i><\/p>\n<p><i>Nay Giao Ch\u00e2u ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, qu\u00e2n s\u0129 kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng, s\u00e1ch &#8216;Xu\u00e2n Thu&#8217; g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;hao t\u1ed5n binh l\u1ef1c, t\u1ed1n k\u00e9m ti\u1ec1n c\u1ee7a&#8221;, s\u00e1ch binh ph\u00e1p g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;qu\u00e2n \u0111\u1ed9i m\u1ec7t m\u1ecfi, nhu\u1ec7 kh\u00ed suy gi\u1ea3m&#8221;. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i th\u00e1nh nh\u00e2n kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i, m\u00e0 ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ee9c nghi\u1ec7p, thanh gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n xa, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u1ea7n ph\u1ee5c. Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc &#8216;H\u00e0n Thi ngo\u1ea1i truy\u1ec1n&#8217;, th\u1eddi Chu Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng, n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Th\u01b0\u1eddng qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n phi\u00ean d\u1ecbch \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, Chu C\u00f4ng h\u1ecfi, h\u1ecd \u0111\u00e1p: &#8220;N\u01b0\u1edbc ch\u00fang t\u00f4i ba n\u0103m tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn, m\u01b0a d\u1eef, bi\u1ec3n kh\u00f4ng s\u00f3ng d\u1eef. C\u00f3 l\u1ebd Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u00e1nh nh\u00e2n, sao kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.&#8221; Nh\u01b0 v\u1eady bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng binh, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd quy ph\u1ee5c. Giao Ch\u00e2u g\u1ecdi l\u00e0 ch\u01b0\u1edbng h\u1ea3i, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ru\u1ed9ng \u0111\u00e1.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin B\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129 bi\u00ean th\u00f9y, suy x\u00e9t v\u1ec1 s\u1ef1 hao t\u1ed5n t\u00e0i l\u1ef1c, th\u01b0\u01a1ng y\u00eau d\u00e2n ch\u00fang, ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c l\u1ef1c, \u0111\u1eebng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 hao t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a, tu \u0111\u1ee9c tr\u1ecb l\u1ea5y \u0111\u1ea5t hoang, \u0111\u1eebng ch\u0103m lo b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 b\u1ecf b\u00ea trong n\u01b0\u1edbc, h\u00e3y s\u1edbm ban chi\u1ebfu cho quan ch\u1ee9c, gi\u1ea3m b\u1edbt h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i gi\u1eadn d\u1eef v\u00ec m\u1ed9t v\u00f9ng man di nh\u1ecf b\u00e9, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo s\u00e1ch &#8216;L\u1ee5c \u0111i\u1ec3n&#8217;: Ch\u1ee9c T\u1ea3 h\u1eefu th\u1eadp di v\u00e0 B\u1ed5 khuy\u1ebft, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c d\u00e2ng l\u1eddi khuy\u00ean can, ph\u00e0m khi ban l\u1ec7nh hay l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, vi\u1ec7c nh\u1ecf th\u00ec d\u00e2ng s\u1edb, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec tranh lu\u1eadn \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; ch\u1ee9c C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c phong b\u00e1c chi\u1ebfu ch\u1ec9, phong l\u00e0 \u0111\u00f3ng l\u1ea1i kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, b\u00e1c l\u00e0 b\u00e1c b\u1ecf v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng sai s\u00f3t; Kh\u1edfi c\u01b0 lang v\u00e0 X\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean b\u1eadc th\u1ec1m m\u00e0u \u0111\u1ecf, ghi ch\u00e9p l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, t\u1ee9c l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a T\u1ea3 s\u1eed, H\u1eefu s\u1eed th\u1eddi x\u01b0a. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u1ee9c quan khuy\u00ean can b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, C\u1ea5p s\u1ef1 trung kh\u00f4ng d\u00e1m phong b\u00e1c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, ch\u1ee9c Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 ra sai s\u00f3t, Kh\u1edfi c\u01b0 lang v\u00e0 X\u00e1 nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean b\u1eadc th\u1ec1m ghi ch\u00e9p l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00e2ng t\u1ea5u, ch\u1ee9c T\u1ea3 th\u1eeba, H\u1eefu th\u1eeba hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n khuy\u1ebft, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu l\u1ec7nh, ch\u01b0a t\u1eebng nghe nh\u00e0 Vua h\u1ecfi han vi\u1ec7c g\u00ec. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u d\u1ef1 tr\u1eef, mu\u1ed1n ch\u1edd khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi, mong r\u1eb1ng nh\u00e2n bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c thanh nh\u00e0n m\u00e0 tri\u1ec7u h\u1ecd \u0111\u1ebfn h\u1ecfi han, \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u00e0y t\u1ecf h\u1ebft l\u00f2ng th\u00e0nh, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e0i n\u0103ng. L\u1ea1i n\u1eefa, Vi\u1ec7n T\u1eadp hi\u1ec1n tuy c\u00f3 s\u00e1ch v\u1edf nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c quan, T\u1ec9nh B\u00ed th\u01b0 tuy c\u00f3 ch\u1ee9c quan nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed3 th\u01b0. Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng ch\u00edn n\u0103m ngo\u00e1i, r\u0103n d\u1ea1y tr\u0103m quan, b\u1ea3o h\u1ecd t\u1eadp l\u1ec5 nghi \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u1ee7y cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i thanh tra. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u1ea1o x\u01b0a, ch\u1ea5n ch\u1ec9nh tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ch\u1ec9 th\u1ea5y t\u1eadp l\u1ec5 nghi, ch\u01b0a th\u1ea5y thi h\u00e0nh ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, th\u00ec uy nghi t\u1ef1 nhi\u00ean nghi\u00eam t\u00fac. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1ec3 giao vi\u1ec7c, khi\u1ebfn m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi lo ph\u1ea7n vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3m l\u1edbn th\u1ee9 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, m\u01b0a gi\u00f3 thu\u1eadn h\u00f2a, kinh s\u01b0 gi\u00e0u c\u00f3, doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 chu\u1ed3ng ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng, ch\u00f9a chi\u1ec1n \u0111\u1ea1o qu\u00e1n \u0111\u1ec1u nguy nga tr\u00e1ng l\u1ec7. L\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng T\u00e2y uy\u1ec3n, l\u00e0m r\u1ed9ng h\u1ed3 ng\u1ef1, d\u00f9 l\u00e0 Linh h\u1eefu c\u1ee7a nh\u00e0 Chu hay h\u1ed3 C\u00f4n Minh c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u00e1nh b\u1eb1ng. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i ch\u1eadt h\u1eb9p qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u00e1c lang t\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng l\u00e0m vi\u1ec7c, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ea3nh ri\u00eang, c\u00e1c quan t\u1ea1p nh\u1ea1p, l\u1eabn l\u1ed9n, l\u00e0m sao ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c? \u0110\u1ebfn nh\u01b0 C\u1eedu t\u1ef1, Tam gi\u00e1m th\u00ec t\u1ea1m tr\u00fa \u1edf hai d\u00e3y h\u00e0nh lang ngo\u00e0i Thi\u00ean nhai, ph\u00f2ng \u1ed1c ch\u1eadt ch\u1ed9i, ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c m\u00e0 th\u00f4i. L\u1ec5 b\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng thi, m\u1ed7i khi thi c\u1eed, th\u00ed sinh ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu V\u0169 Th\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3 \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh? Mong r\u1eb1ng x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan, \u0111\u1ec3 b\u1ed1 tr\u00ed ch\u1ee9c quan, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3m l\u1edbn th\u1ee9 ba.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb xi\u1ec1ng x\u00edch, mang g\u00f4ng s\u1eaft, kh\u00f4ng kh\u1ecfi khi\u1ebfn ta kinh h\u00e3i. X\u00e9t l\u1ea1i lu\u1eadt l\u1ec7nh c\u1ee7a quan ng\u1ee5c, g\u00f4ng c\u00f9m c\u00f3 d\u00e0i ng\u1eafn, xi\u1ec1ng x\u00edch c\u00f3 n\u1eb7ng nh\u1eb9, k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u00e2n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi r\u00f5 trong s\u00e1ch h\u00ecnh lu\u1eadt, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c d\u00f9ng s\u1eaft l\u00e0m g\u00f4ng. X\u01b0a \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng xem b\u1ea3n \u0111\u1ed3 minh \u0111\u01b0\u1eddng, th\u1ea5y ng\u0169 t\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u1eb1m \u1edf l\u01b0ng, b\u00e8n gi\u1ea3m h\u00ecnh ph\u1ea1t lao d\u1ecbch. Hu\u1ed1ng chi th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, s\u1eafp b\u1ecf h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng quy \u0111\u1ecbnh, b\u1ecf \u0111i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ec3 th\u1ee9 t\u01b0.<\/i><\/p>\n<p>T\u1ee9c th\u00ec ban chi\u1ebfu th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u00e9t t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a khanh, n\u00eau vi\u1ec7c x\u01b0a \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111\u1eddi nay, th\u1eb3ng th\u1eafn kh\u00f4ng che gi\u1ea5u, \u1edf ng\u00f4i hi\u1ebfn k\u1ebf thay th\u1ebf, ph\u00e1t huy phong kh\u00ed c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, Tr\u1eabm \u0111\u1ecdc \u0111i \u0111\u1ecdc l\u1ea1i, r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia c\u0169ng c\u00f3 nguy\u00ean do.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eabm th\u1ea5y Giao Ch\u1ec9 x\u01b0ng phi\u00ean, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi tu\u00e2n theo ch\u1ee9c c\u1ed1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe tin b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea3n lo\u1ea1n so\u00e1n \u0111o\u1ea1t, gi\u1ebft h\u1ea1i nh\u00e0 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean t\u1ea1m c\u1eed qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec tham \u0111\u1ea5t \u0111ai, xong vi\u1ec7c li\u1ec1n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1. Ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang \u1edf Kinh T\u00e2y, \u0111\u1ecba th\u1ebf v\u1ed1n tr\u0169ng th\u1ea5p, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt, ch\u1ec9 l\u00e0m ch\u1ed7 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc b\u1ea9n, n\u00ean \u0111\u00e0o ao \u0111\u1ec3 ng\u0103n l\u0169, d\u00f9ng thuy\u1ec1n chi\u1ebfn t\u1eadp luy\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 uy hi\u1ebfp ngo\u1ea1i di, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n. H\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ea1o \u0111\u1ea7u xi\u1ec1ng x\u00edch, c\u00e1c Vua \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng d\u00f9ng, so v\u1edbi c\u1eaft m\u0169i ch\u1eb7t ch\u00e2n, c\u0169ng c\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau, Tr\u1eabm th\u1ea5y t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u00e1ng ch\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1eabm th\u1ea5y t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u00e1ng ch\u1ebft: ch\u1eef 'tru' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'mu\u1ed9i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-129-10\" href=\"#footnote-129-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, tha cho kh\u1ecfi t\u1ed9i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, n\u00ean \u0111\u1eb7t ra h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n m\u1ea1ng s\u1ed1ng, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 tr\u00e1nh cho h\u1ecd kh\u1ecfi h\u00ecnh ph\u1ea1t ch\u00e9m, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ef1c h\u00ecnh nung \u0111\u1ecf. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f2n l\u1ea1i n\u00eau r\u00f5 quy ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ph\u00e9p t\u1eafc c\u0169, nay thu\u1ed9c th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh, d\u1ea7n d\u1ea7n mong ph\u1ee5c h\u1ed3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Xem t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a khanh, Tr\u1eabm khen ng\u1ee3i s\u1ef1 trung c\u1ea7n, t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec th\u1ea5y nghe, \u0111\u1eebng ng\u1ea1i hi\u1ebfn k\u1ebf. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u00e0 \u1edf Tr\u1eabm, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00fd Tr\u1eabm, khanh h\u00e3y g\u1eafng h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ef1 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i c\u1ee7a Tr\u1eabm.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban th\u01b0\u1edfng n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o T\u00edch r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ng\u00e0y nay hi\u1ebfm th\u1ea5y, n\u00ean h\u00e3y b\u1edbt l\u1ed9 li\u1ec5u \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb gi\u00e8m pha.&#8221;<\/i> T\u00edch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;L\u00f2ng th\u00e0nh ph\u1ee5ng s\u1ef1 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 s\u1ee3 ch\u01b0a h\u1ebft, hu\u1ed1ng chi t\u00ednh tr\u1eddi sinh, h\u00e1 m\u1ed9t l\u1ea7n ban th\u01b0\u1edfng m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c sao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, l\u1ea1i g\u1eedi th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1i c\u01a1 c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u00e0 t\u0129nh kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. \u0110\u1ed9ng l\u00e0 d\u00f9ng binh, t\u0129nh l\u00e0 gi\u1eef v\u1eefng. N\u00ean \u0111\u1ed9ng m\u00e0 t\u0129nh th\u00ec nu\u00f4i gi\u1eb7c sinh h\u1ea1i, n\u00ean t\u0129nh m\u00e0 \u0111\u1ed9ng th\u00ec m\u1ea5t th\u1eddi c\u01a1 v\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i. Nay bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda B\u1eafc b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, c\u0169ng b\u1edfi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef tr\u1ecdng tr\u00e1ch n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, ch\u1ec9 lo l\u1ee3i nh\u1ecf t\u1eeb d\u00ea ng\u1ef1a, t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 nh\u1eefng th\u1eafng l\u1ee3i nh\u1ecf t\u1eeb vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, g\u00e2y m\u00e2u thu\u1eabn, kh\u01a1i m\u00e0o chi\u1ebfn tranh, th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef v\u1eefng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, cho ph\u00e9p th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n b\u00e1n, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m ngh\u1ec1 n\u00f4ng, kh\u00f4ng qu\u00e1 n\u0103m n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho m\u01b0\u1eddi n\u0103m. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, Vua th\u00e2n chinh kh\u1ed5 nh\u1ecdc, n\u0103m nay l\u1ea1i g\u00e2y thanh th\u1ebf, khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi xao \u0111\u1ed9ng. N\u1ebfu gi\u1eb7c Hi\u1ec3m Du\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, xe s\u00e1u ng\u1ef1a v\u1ed9i ra tr\u1eadn, kh\u00f3i l\u1eeda v\u1eeba tan, Vua m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00e1nh m\u1ea5t th\u1eddi c\u01a1, r\u01a1i v\u00e0o k\u1ebf c\u1ee7a ch\u00fang, hao t\u1ed5n s\u1ee9c l\u1ef1c, bi\u1ebft n\u00f3i sao cho h\u1ebft? Vi\u1ec7c l\u1edbn qu\u00e2n qu\u1ed1c, v\u1ed1n c\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng t\u1eeb \u0111\u1ea7u, b\u1ed9 t\u1ed9c ngo\u1ea1i bang ch\u01b0a lo\u1ea1n, kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u1ed9i m\u01b0u toan, th\u1ebf \u0111\u1ecbch ch\u01b0a suy, c\u1ea7n g\u00ec v\u1ea5t v\u1ea3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong x\u00e9t theo \u0111\u1ea1o x\u01b0a, lo m\u01b0u k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u1ea5m l\u00f2ng an \u1ee7i v\u1ea1n qu\u1ed1c, d\u00f9ng s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c khu\u1ea5t ph\u1ee5c t\u1ee9 di, vi\u1ec7c c\u1ea7n ng\u0103n ng\u1eeba b\u1ed9c ph\u00e1t, l\u1ebd \u1edf ch\u1ed7 m\u01b0u s\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd l\u1ebd an nguy kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1eddi h\u1ee3t. Qu\u1ed1c gia ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i th\u1ec3, t\u00ecm \u0111\u1ebfn ch\u00e2n l\u00fd th\u00ec s\u1ebd y\u00ean \u1ed5n; b\u1ecf g\u1ea7n m\u01b0u xa, nh\u1ecdc nh\u1eb1n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng th\u00ec s\u1ebd nguy hi\u1ec3m. L\u00e0m Vua c\u00f3 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng, l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 ch\u1ee9c ph\u1eadn th\u01b0\u1eddng, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i th\u1ec3. Tr\u00ean kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi can gi\u00e1n, d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm t\u00ecnh h\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ecm \u0111\u1ebfn ch\u00e2n l\u00fd. \u0110\u1ea1o c\u1ee7a \u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, n\u00ean tr\u00e1nh s\u1ef1 manh nha d\u1ee5c v\u1ecdng. H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf t\u1ef1 c\u1ea7m qu\u00e2n ti\u1ebft, t\u1eebng l\u00ean \u0111\u00e0i Thi\u1ec1n Vu, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ef1 kh\u00e2u \u00e1o m\u01b0a, \u0111i \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc Li\u00eau \u0110\u00f4ng, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ed9ng ngh\u0129a, theo \u0111u\u1ed5i y\u00eau c\u1ea7u v\u00f4 \u0111\u1ed9, ti\u00eau t\u1ed1n t\u00e0i l\u1ef1c th\u01b0\u1eddng ph\u00fa, ph\u1ee5ng s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecf g\u1ea7n m\u01b0u xa. Sa m\u1ea1c hoang vu, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng v\u00f4 d\u1ee5ng, c\u1ecf d\u1ea1i sinh s\u00f4i, gi\u1ebft \u0111i l\u1ea1i m\u1ecdc, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1ecdc nh\u1eb1n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p, \u00edt d\u00e1m n\u00f3i, n\u00f3i m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u00ec ti\u1ebfn l\u00ean kh\u00f4ng nghi ng\u1ea1i, n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u00ec r\u00fat lui lo s\u1ee3 t\u1ed9i l\u1ed7i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ee3i h\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng sinh, bi\u1ebfn h\u00f3a kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh, n\u00ean binh th\u01b0 n\u00f3i: &#8216;Kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ebft c\u00e1i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00f9ng binh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ebft c\u00e1i l\u1ee3i c\u1ee7a d\u00f9ng binh.&#8217; X\u00e9t vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn m\u00e0 l\u1ea1i lui th\u00ec c\u00e1i h\u1ea1i s\u1ebd \u0111\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 lui m\u00e0 l\u1ea1i ti\u1ebfn th\u00ec c\u00e1i l\u1ee3i s\u1ebd ra \u0111i. Bi\u1ebft x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i th\u00ec l\u00e0 th\u00f4ng minh, l\u1ea5y tai c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 nghe th\u00ec l\u00e0 th\u00ednh su\u1ed1t, l\u1ea5y m\u1eaft c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u00ec l\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t. Th\u00f4ng minh n\u00e0y, \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng b\u1ecb che l\u1ea5p, lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n che \u0111\u1eady, th\u00ec m\u1edbi h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ea7n linh ti\u00ean tri.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 nghi ho\u1eb7c, suy ngh\u0129 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tinh t\u1ebf. Qu\u1ed1c gia m\u01b0u \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1nh Y\u1ebfn <i>(n\u01b0\u1edbc Li\u00eau)<\/i> \u0111\u1ebfn nay, binh l\u1eeda ch\u01b0a d\u1ee9t, t\u00e0i l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng hao t\u1ed5n, b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng. Kh\u00f4i ph\u1ee5c danh ngh\u0129a \u0111i\u1ebfu ph\u1ea1t, tuy x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u1ec7p l\u1edbn, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t h\u1ecda ph\u00fac, n\u00ean lu\u00f4n l\u01b0u t\u00e2m. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 t\u00edch l\u0169y suy ngh\u0129, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u ng\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo truy\u1ec7n b\u1ea3n g\u1ed1c, \u0110i\u1ec1n T\u00edch l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, Th\u00e1i T\u00f4ng khen ng\u1ee3i. Theo s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch \u1edf M\u1ee5c Ch\u00e2u, n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6 d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu khen, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 7 d\u00e2ng s\u1edb n\u1eefa th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00f3 s\u1edb kh\u00e1c. Nh\u01b0ng s\u1edb n\u00e0y n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m sau, th\u00ec d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 10 \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu r\u0103n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng bi\u00ean gi\u1edbi x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0110i\u1ec1n T\u00edch \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf \u0110\u1ea1i Danh, l\u1ebd ra kh\u00f4ng n\u00ean th\u1ebf. Nghi r\u1eb1ng s\u1edb m\u00e0 \u0110i\u1ec1n T\u00edch n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, \u1eaft c\u00f3 s\u1edb kh\u00e1c b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00e1c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1edb n\u00e0y. Theo chi\u1ebfu ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 10, th\u00ec s\u1edb n\u00e0y v\u1ed1n c\u0169ng ng\u1ea7m h\u1ee3p, l\u1ea1i c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn hay kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, l\u00e0m hay ch\u01b0a l\u00e0m?<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam vi\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed cho \u0110i\u1ec1n T\u00edch r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u'. Theo 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 293, truy\u1ec7n \u0110i\u1ec1n T\u00edch: n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 7, \u0110i\u1ec1n T\u00edch v\u1edbi ch\u1ee9c Ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. 'Ph\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp' quy\u1ec3n 12, b\u00e0i m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u'. 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-129-11\" href=\"#footnote-129-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a> d\u00e2ng nhi\u1ec1u ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i> \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf \u0110i\u1ec1n T\u00edch d\u00e2ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 hai s\u1edb n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay t\u1ea1m theo truy\u1ec7n b\u1ea3n g\u1ed1c. Ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c d\u1eabn s\u1edb sau v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m sau, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u, tr\u1eeb hai t\u1ec9nh, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u1eeb Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng, ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i, khi ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ec1u sai Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n Qu\u00e1ch Ch\u00ed, Thi\u1ec7n b\u1ed9 lang trung ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110\u1eb1ng Trung Ch\u00e1nh, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng kh\u1ea3o x\u00e9t c\u00f4ng lao, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 n\u0103ng l\u1ef1c, d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft do Trung th\u01b0 ban xu\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, d\u1eabn v\u00e0o g\u1eb7p m\u1eb7t r\u1ed3i trao ch\u1ee9c, g\u1ecdi l\u00e0 Sai khi\u1ec3n vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>X\u00e9t c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, quan th\u01b0\u1eddng tham tri\u1ec1u, t\u1eeb nh\u1ea5t ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 kinh quan, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a tham tri\u1ec1u ch\u1ec9 g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ecb th\u01b0\u1eddng tham quan. Nay g\u1ecdi quan th\u01b0\u1eddng tham l\u00e0 tri\u1ec1u quan, t\u1eeb B\u00ed th\u01b0 lang tr\u1edf xu\u1ed1ng ch\u01b0a tham tri\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 kinh quan.<\/p>\n<p>Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, kinh quan c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u n\u00f3i thay ng\u01b0\u1eddi c\u0169, ho\u1eb7c l\u1ea5p v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft. Kinh quan \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9, m\u1ed7i nhi\u1ec7m k\u1ef3 ba m\u01b0\u01a1i th\u00e1ng l\u00e0 m\u00e3n, m\u1ed7i n\u0103m kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch, khi h\u1ebft nhi\u1ec7m th\u00ec gi\u1ea3i nhi\u1ec7m v\u00e0 ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m. T\u1eeb \u0111\u1ea7u nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ee9c quy\u1ec1n tri v\u00e0 th\u00f4ng ph\u00e1n, qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, gi\u00e1m s\u00e1t c\u00f4ng vi\u1ec7c, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, khi h\u1ebft h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3, c\u00e1c c\u01a1 quan ng\u1eebng c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o, c\u01a1 quan l\u1ea1i c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c cho vi\u1ec7c \u0111ang l\u00e0m, khi h\u1ebft nhi\u1ec7m th\u00ec th\u00f4i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng tham tri\u1ec1u, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u00f2n th\u00f4ng qua L\u1ea1i b\u1ed9.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u1ea3 tri\u1ec1u quan \u0111\u1ec1u do Sai khi\u1ec3n vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>[48] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 nhi\u1ec1u n\u0103m d\u00e2ng s\u1edb xin tri\u1ec1u ki\u1ebfn, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u1ea1i c\u00e0ng gi\u00e8m pha, khi\u1ebfn \u00f4ng u\u1ea5t \u1ee9c kh\u00f4ng to\u1ea1i ch\u00ed.<\/p>\n<p><i>(Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o, ch\u00ednh s\u1eed, Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3ng bi\u1ec3u c\u1ee7a tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Vua Th\u00e1i T\u00f4ng trong b\u00e0i v\u0103n bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o vi\u1ebft: <i>&#8220;Sau khi d\u1eb9p y\u00ean y\u00eau kh\u00ed, b\u00e8n ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> C\u00f3 l\u1ebd Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 theo \u0111i \u0111\u00e1nh T\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng, l\u1eadp c\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10 m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 4 ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c. Trong h\u00e0nh tr\u1ea1ng l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o sau l\u1ec5 t\u1ebf giao n\u0103m th\u1ee9 3, nay theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng.)<\/i><\/p>\n<p>Con trai c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0 Th\u1eeba T\u00f4ng, l\u1ea5y con g\u00e1i c\u1ee7a Y\u00ean qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa. Khi Th\u1eeba T\u00f4ng \u0111ang l\u00e0m tri ph\u1ee7 \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, nh\u1eadn chi\u1ebfu v\u1ec1 kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh h\u00f4n l\u1ec5, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n t\u00e2u xin cho Th\u1eeba T\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec7m s\u1edf, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 t\u1eeb \u0111\u00f3 sinh ra c\u0103m ph\u1eabn.<\/p>\n<p>Khi \u1ea5y, nh\u01b0 kinh s\u1ee9 S\u00e0i V\u0169 T\u00edch b\u00e1o r\u1eb1ng T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 ki\u00eau c\u0103ng t\u1ef1 ph\u1ee5, \u00e2m m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n. Vua tri\u1ec7u h\u1ecfi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, Ph\u1ed5 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n nguy\u1ec7n \u0111\u1ea3m nh\u1eadm vi\u1ec7c trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng gian t\u00e0.&#8221;<\/i> Lui v\u1ec1, \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng m\u1eadt t\u1ea5u: <i>&#8220;Th\u1ea7n l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n khai qu\u1ed1c, b\u1ecb k\u1ebb quy\u1ec1n th\u1ebf ng\u00e1ng tr\u1edf.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3, \u00f4ng nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi di chi\u1ebfu c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn Th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ef1 t\u00e2u tr\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Vua trong cung t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc kia, l\u1ea1i m\u1edf kim qu\u1ef9, b\u00e8n c\u1ea3m ng\u1ed9 s\u00e2u s\u1eafc, li\u1ec1n gi\u1eef Th\u1eeba T\u00f4ng l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u1ebfn n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ai ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ed7i, Tr\u1eabm ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 50 tu\u1ed5i m\u00e0 \u0111\u00e3 hi\u1ec3u r\u00f5 49 n\u0103m l\u1ea7m l\u1ed7i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ecb trung.<\/p>\n<p><i>(<i>&#8220;Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 50 tu\u1ed5i m\u00e0 \u0111\u00e3 hi\u1ec3u r\u00f5 49 n\u0103m l\u1ea7m l\u1ed7i&#8221;<\/i> l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i quan tr\u1ecdng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng. Nay ch\u00ednh s\u1eed l\u1ea1i b\u1ecf qua, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc! Nay theo Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1eddi th\u00e1nh. Th\u1ef1c l\u1ee5c l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"'C\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u00fang', nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u00ec', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng th\u00eam.\" id=\"return-footnote-129-12\" href=\"#footnote-129-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c. &#8216;\u0110\u00e0m l\u1ee5c&#8217; c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb l\u1ea1i n\u00f3i<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u00e0m l\u1ee5c' c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u00ec' vi\u1ebft th\u00e0nh 'l\u1ea1i', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-129-13\" href=\"#footnote-129-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a> r\u1eb1ng \u0111\u00eam nguy\u00ean ti\u00eau, Vua tri\u1ec7u Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 xem \u0111\u00e8n, li\u1ec1n phong l\u00e0m t\u01b0\u1edbng. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u1edbp v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y theo.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i T\u1ed5 truy\u1ec1n ng\u00f4i cho Th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 di chi\u1ebfu c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u00fd c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 v\u1ed1n mu\u1ed1n Th\u01b0\u1ee3ng sau n\u00e0y truy\u1ec1n ng\u00f4i cho \u0110\u00ecnh M\u1ef9, r\u1ed3i \u0110\u00ecnh M\u1ef9 s\u1ebd truy\u1ec1n l\u1ea1i cho \u0110\u1ee9c Chi\u00eau. V\u00ec v\u1eady, khi Th\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i, li\u1ec1n phong \u0110\u00ecnh M\u1ef9 l\u00e0m Do\u00e3n Khai Phong, \u0110\u1ee9c Cung l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Qu\u00fd Ch\u00e2u, th\u1ef1c s\u1ef1 coi h\u1ecd nh\u01b0 ho\u00e0ng t\u1eed, \u0111\u1ec1u l\u00e0 theo \u00fd c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5. Sau \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Chi\u00eau b\u1ea5t h\u1ea1nh qua \u0111\u1eddi, \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng s\u1edbm m\u1ea5t, \u0110\u00ecnh M\u1ef9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u lo l\u1eafng v\u00e0 d\u1ea7n c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u ph\u1ea3n lo\u1ea1n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t ng\u00e0y n\u1ecd, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111em vi\u1ec7c truy\u1ec1n ng\u00f4i h\u1ecfi \u00fd Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, Ph\u1ed5 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m, b\u1ec7 h\u1ea1 sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 sai l\u1ea7m l\u1eb7p l\u1ea1i?&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng, c\u00f2n \u0110\u00ecnh M\u1ef9 b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i. M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0110\u00ecnh M\u1ef9 ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ec1u do Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 d\u00e0n x\u1ebfp.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Di s\u1ef1&#8217; c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng: &#8220;Th\u00e1i T\u1ed5 hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu, y\u00eau th\u01b0\u01a1ng anh em, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay. Trong l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i, \u00f4ng tri\u1ec7u t\u1eadp T\u1ea5n V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng. T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 em c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng, con th\u1ee9 ba c\u1ee7a Tuy\u00ean T\u1ed5, t\u00ean l\u00e0 \u0110\u00ecnh M\u1ef9, c\u0169ng l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u1ed7 th\u00e1i h\u1eadu. B\u1ea3n truy\u1ec7n hi\u1ec7n nay n\u00f3i r\u1eb1ng v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a v\u00fa nu\u00f4i V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Ch\u1eafc h\u1eb3n c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 em c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2026\u2026 ch\u1eafc h\u1eb3n c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3, theo ghi ch\u00e9p trong 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 8, ph\u1ea7n b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi Thanh ghi ch\u00fa r\u1eb1ng: 'T\u1eeb \u2018T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 em c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2019 \u0111\u1ebfn \u2018ch\u1eafc h\u1eb3n c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3\u2019 ba m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ch\u1eef, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch l\u1eabn v\u00e0o.'\" id=\"return-footnote-129-14\" href=\"#footnote-129-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. V\u00e0 c\u00e1c ho\u00e0ng t\u1eed Nam D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau, \u0110\u00f4ng B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng<a class=\"footnote\" title=\"\u2018\u0110\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2019, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi Thanh, c\u0169ng c\u00f3 l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng: \u2018B\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch l\u1eabn v\u00e0o.\u2019\" id=\"return-footnote-129-15\" href=\"#footnote-129-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Vua c\u00f9ng c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111\u1ec7, c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u d\u1ef1 ti\u1ec7c v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu trong cung. Khi r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e3 ng\u00e0, Vua th\u01b0a v\u1edbi Th\u00e1i h\u1eadu r\u1eb1ng: &#8220;Sau khi th\u1ea7n b\u0103ng h\u00e0, s\u1ebd truy\u1ec1n ng\u00f4i cho T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng sau n\u00e0y s\u1ebd truy\u1ec1n ng\u00f4i cho T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1i h\u1eadu vui m\u1eebng n\u00f3i: &#8220;Ta \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd n\u00e0y t\u1eeb l\u00e2u nh\u01b0ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i ra. Ta mu\u1ed1n \u0111\u1eddi sau nghe r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef sinh ra ba v\u1ecb Thi\u00ean t\u1eed, kh\u00f4ng ng\u1edd tr\u1eddi sinh ra \u0111\u1ee9a con hi\u1ebfu th\u1ea3o \u0111\u1ec3 th\u1ecfa nguy\u1ec7n ch\u00ed ta.&#8221; R\u1ed3i Th\u00e1i h\u1eadu b\u1ea3o T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady t\u1ea1 \u01a1n. Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi hai v\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng: &#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eeb khi c\u00f2n l\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng theo h\u1ea7u nh\u00e0 Chu, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u l\u1eadp c\u00f4ng, tr\u1ea3i qua v\u1ea1n ch\u1ebft m\u1ed9t s\u1ed1ng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Khi ti\u1ebfp nh\u1eadn thi\u00ean m\u1ec7nh, \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t k\u1ef7, kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o kh\u00f4ng chinh chi\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u00e1ng n\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, tr\u1ea3i qua bao gian nan nguy hi\u1ec3m, m\u1edbi l\u1eadp n\u00ean nghi\u1ec7p \u0111\u1ebf. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u1ed5 c\u00f4ng, ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 h\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi\u1ec7p l\u1edbn, h\u00e1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00fac sao! Sau n\u00e0y, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eebng l\u00e0m ph\u1ee5 l\u00f2ng B\u1ec7 h\u1ea1. Ta kh\u00f4ng bi\u1ebft sau khi T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng tr\u0103m tu\u1ed5i s\u1ebd giao ng\u00f4i cho ai?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1p: &#8220;Xin l\u1eadp Nam D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i m\u1eebng r\u1ee1 n\u00f3i: &#8220;Ph\u1ea3i \u0111\u1ea5y! Ph\u1ea3i \u0111\u1ea5y! Nh\u01b0 v\u1eady \u00fd c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi. Ng\u00e0y sau, \u0111\u1eebng ai thay \u0111\u1ed5i, k\u1ebb n\u00e0o thay \u0111\u1ed5i s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 \u0111\u1ea1i ngh\u1ecbch, tr\u1eddi \u1eaft s\u1ebd tr\u1eebng ph\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>Vua l\u1ea1i b\u1ea3o ho\u00e0ng t\u1eed \u0110\u1ee9c Chi\u00eau t\u1ea1 \u01a1n Th\u00e1i h\u1eadu. Th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Vua: &#8220;C\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u1ebfn, b\u1ea3o \u00f4ng \u1ea5y vi\u1ebft t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc h\u00f4m nay, \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ea1i cho c\u00e1c con c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i gi\u1eef, r\u1ed3i ch\u1ecdn ng\u00e0y c\u00e1o v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u00f4ng mi\u1ebfu, B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5y c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221; Vua l\u1eadp t\u1ee9c l\u00e0m theo \u00fd Th\u00e1i h\u1eadu, tri\u1ec7u Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 v\u00e0o cung, b\u1ea3o so\u1ea1n v\u0103n, nh\u01b0ng Ph\u1ed5 t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec kh\u00f4ng quen vi\u1ebft v\u0103n, n\u00ean tri\u1ec7u \u0110\u00e0o C\u1ed1c \u0111\u1ebfn so\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t ng\u00e0y kh\u00e1c, l\u1ec7nh Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 c\u00e1o v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u00f4ng mi\u1ebfu, r\u1ed3i tuy\u00ean \u0111\u1ecdc t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc v\u00e0 giao cho T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng gi\u1eef.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi Vua b\u0103ng h\u00e0, v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u H\u01b0ng Qu\u1ed1c, Vua hi\u1ec7n t\u1ea1i giao t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc cho T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng gi\u1eef. Sau \u0111\u00f3, T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng m\u01b0u ph\u1ea3n, b\u1ecb giam c\u1ea7m \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u1ea5m cung, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ec1 sau ra sao. Con trai c\u1ee7a Vua l\u00e0 Nam D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i, b\u1ecb \u00e9p t\u1ef1 s\u00e1t, l\u1eddi \u01b0\u1edbc truy\u1ec1n ng\u00f4i t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1ecb d\u1ee9t.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1eddi b\u00e0n: Nh\u1eefng chuy\u1ec7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a V\u0169 X\u1ee9ng c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c v\u1edbi qu\u1ed1c s\u1eed, kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c \u0110\u00ecnh M\u1ef9 gi\u1eef ch\u1ee9c Do\u00e3n Khai Phong, \u0111\u1ee9c Cung \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Qu\u00fd Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, th\u00ec kh\u00e1 gi\u1ed1ng v\u1edbi d\u1ea5u t\u00edch vi\u1ec7c Th\u00e1i T\u00f4ng truy\u1ec1n ng\u00f4i, c\u00f3 l\u1ebd \u00fd c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Do \u0111\u00f3, T\u01b0 M\u00e3 Quang trong s\u00e1ch &#8216;K\u00fd V\u0103n&#8217; c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i h\u1eadu mu\u1ed1n truy\u1ec1n ng\u00f4i cho hai em trai, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eddi \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. Nay xin ghi l\u1ea1i c\u1ea3 hai thuy\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n vi\u1ec7c n\u00f3i r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 xin cho \u0110\u00e0o C\u1ed1c vi\u1ebft t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc r\u1ed3i chuy\u1ec3n giao, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i, n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00e9p v\u00e0o. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng sau khi T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng b\u1ecb giam ch\u1ebft, t\u1edd th\u1ec7 \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u1ea5m cung, Nam D\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u00e9p t\u1ef1 s\u00e1t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng sai. Kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau t\u1ef1 s\u00e1t v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 4, \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 6, c\u00f2n \u0110\u00ecnh M\u1ef9 m\u1edbi b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Khai Phong Do\u00e3n v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u00ecn chung, nh\u1eefng chuy\u1ec7n c\u00f2n l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd th\u00f4 t\u1ee5c, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u1ee7a V\u0169 X\u1ee9ng, c\u00f3 l\u1ebd do k\u1ebb th\u00f9 o\u00e1n gh\u00e9t b\u1ecba \u0111\u1eb7t, m\u01b0\u1ee3n t\u00ean V\u0169 X\u1ee9ng, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 tin ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf h\u1ebft. N\u1ebfu ghi l\u1ea1i c\u1ea3 hai thuy\u1ebft, th\u00ec \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng t\u1ef1 s\u1ebd hi\u1ec3n l\u1ed9, \u0111\u1eddi sau t\u1ea5t bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi vu kh\u1ed1ng. C\u00f2n vi\u1ec7c n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 l\u00e0 em c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 t\u1eeb th\u1eddi Chi\u00eau Hi\u1ebfn di ch\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c trong s\u00e1ch &#8216;Gia H\u1ef1u T\u1ea1p Ch\u00ed&#8217; n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Ph\u00f9 L\u0103ng c\u00e1ch nhau h\u01a1n m\u01b0\u1eddi tu\u1ed5i, gi\u1ed1ng v\u1edbi chuy\u1ec7n c\u00f2n l\u1ea1i, c\u00e0ng ch\u1ee9ng t\u1ecf th\u1eddi \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, l\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 sung Khu m\u1eadt s\u1ee9. Vi\u1ec7c d\u00f9ng quan v\u0103n ch\u00ednh th\u1ee9c sung ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Hi T\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2, th\u00e1ng 11, \u0110inh V\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"N\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2, th\u00e1ng 11, \u0110inh V\u1ecb. 'Thi\u00ean Hi' l\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u c\u1ee7a T\u1ed1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft sai th\u00e0nh 'Thi\u00ean Hi', nay s\u1eeda l\u1ea1i. Tra c\u1ee9u v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, theo s\u00e1ch 'Bi\u00ean Ni\u00ean L\u1ee5c' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 8, 'Ch\u00e2n T\u00f4ng K\u1ec9' v\u00e0 quy\u1ec3n 210, 'T\u1ec3 Ph\u1ee5 Bi\u1ec3u' \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, th\u00e1ng 12, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o. C\u00f9ng quy\u1ec3n 283, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u0169ng ch\u00e9p r\u1eb1ng n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, khi t\u1ebf nam giao, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, b\u00e8n l\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay ki\u00eam b\u1ea3n quan Khu m\u1eadt s\u1ee9. \u1ede \u0111\u00e2y ghi l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 2, th\u00e1ng 11, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai.\" id=\"return-footnote-129-16\" href=\"#footnote-129-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 7, Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u th\u00eam. Hi T\u1ea3i d\u00f9ng quan v\u0103n ch\u00ednh th\u1ee9c sung Khu m\u1eadt s\u1ee9, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan kh\u00f4ng? Theo <i>&#8220;Nh\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8221;<\/i> v\u00e0 <i>&#8220;H\u1ed9i Y\u1ebfu&#8221;<\/i> th\u00ec kh\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Duy Di\u1ec5n.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 xin x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[51] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, t\u1eeb nay ai bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00fang sai c\u1ee7a th\u1eddi ch\u00ednh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y th\u1eb3ng th\u1eafn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong <i>&#8220;\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c&#8221;<\/i> c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a gi\u00f3ng chu\u1ed7i m\u1ed9c \u0111\u1ea1c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 thu th\u1eadp l\u1eddi ca dao b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7t ch\u00e9n th\u00fa trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch qu\u1ea7n th\u1ea7n can gi\u00e1n. C\u00e1c quan trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, t\u1eeb nay ai bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00fang sai c\u1ee7a th\u1eddi ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u00f3i th\u1eb3ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban chi\u1ebfu chu\u1ea9n b\u1ecb vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf Nam Giao v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Tri ch\u00e2u D\u1ecbch ch\u00e2u l\u00e0 B\u1ea1ch K\u1ebf U\u00e2n b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, li\u1ec1n \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh \u1edf ph\u00eda b\u1eafc tr\u1ea1i B\u00ecnh T\u1eafc, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u00e1o gi\u00e1p, d\u00ea ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[54] V\u01b0\u01a1ng Hi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u m\u01b0\u1eddi t\u00ean t\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u Mi\u00ean d\u00f9ng ph\u00e9p y\u00eau thu\u1eadt m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang, m\u01b0u \u0111\u1ed3 l\u00e0m ph\u1ea3n, b\u1ecb x\u1eed ch\u00e9m \u1edf ch\u1ee3.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ch\u00e2u Cao t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u00f3 l\u1edbn l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m gian nh\u00e0 quan v\u00e0 d\u00e2n.<\/p>\n<p>[56] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 c\u00e1c l\u1ed9, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p s\u1ed1 r\u01b0\u1ee3u thu\u1ed9c s\u1edf h\u1eefu nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng, t\u1eeb ba th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u1ea1ch, t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p>[57] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Vua l\u00e0 <i>&#8220;\u1ee8ng V\u1eadn Th\u1ed1ng Thi\u00ean Du\u1ec7 V\u0103n Anh V\u0169 \u0110\u1ea1i Th\u00e1nh Ch\u00ed Minh Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu&#8221;<\/i>. D\u00e2ng ba l\u1ea7n, Vua m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[58] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00f9ng Kinh T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00e1c ch\u00e2u thi\u1ebfu nh\u00e2n vi\u00ean, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng quan vi\u00ean c\u0169 t\u1ea1m quy\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c, e kh\u00f3 b\u1eaft h\u1ecd gi\u1eef li\u00eam s\u1ec9, xin t\u1ea1m ng\u1eebng h\u1ebft. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ec7nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0a h\u1ebft c\u00e1c quan vi\u00ean c\u0169 v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay l\u1ec5 H\u1ea1 Nguy\u00ean n\u00ean nh\u01b0 l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean, ban cho ngh\u1ec9 ba ng\u00e0y, ghi v\u00e0o l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea5y Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Quan Nam, M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00e0 M\u1ec5 T\u00edn l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong truy\u1ec7n Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p, ch\u1ec9 truy\u1ec7n M\u1ec5 T\u00edn c\u00f3 nh\u1eafc, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan lo\u1ea1i vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 Giao Mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u1eafm r\u1eeda s\u1ea1ch s\u1ebd \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i b\u1ea5t k\u00ednh.<\/p>\n<p>[62] L\u1ec7nh cho Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ed9 Gi\u00e1, Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ea7y thu\u1ed1c t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, c\u00f9ng nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, m\u1ed7i khoa xong li\u1ec1n d\u00e2ng l\u00ean ng\u1ef1 xem, l\u1ea1i sai m\u1ed9t vi\u00ean Trung ho\u00e0ng m\u00f4n chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c Quan s\u00e1t chi s\u1ee9, n\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00eam nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, T\u00f4 ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u0169 Ph\u00fac Th\u00e1i Nh\u1ea5t l\u00e0 qu\u00fd th\u1ea7n c\u1ee7a tr\u1eddi, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ph\u00fac, t\u00ednh to\u00e1n ra, n\u00ean \u1edf v\u00f9ng Ng\u00f4 Vi\u1ec7t.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ec7nh x\u00e2y cung \u0111\u1ec3 th\u1edd.<\/p>\n<p>[65] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, M\u1eadt ch\u00e2u cho d\u00e2n vay tr\u00e2u nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i n\u0103m thu t\u00f4, tr\u00e2u ch\u1ebft m\u00e0 t\u00f4 v\u1eabn ch\u01b0a mi\u1ec5n, chi\u1ebfu l\u1ec7nh x\u00f3a b\u1ecf h\u1ebft.<\/p>\n<p>[66] Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1 Ngu\u1ef5 V\u0169 nh\u1eadn chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u, ki\u1ec3m tra thu\u1ebf trong qu\u00e2n ch\u1ee3, ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u1ecb chi\u1ebfm d\u1ee5ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n. \u00d4ng b\u00e8n t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e1ch Ch\u1ea5n, l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u, \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c m\u01b0\u1eddi n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. Th\u00f4i N\u0103ng, l\u1ec7nh H\u00e0 Gian, khi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m l\u1ec7nh T\u1ee9c M\u1eb7c, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. C\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch tuy\u1ec3n d\u1ee5ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ea5p xa, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n? Xin tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xem t\u1ea5u, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i \u1edf xa m\u00e0 d\u00e1m n\u00f3i ra nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n l\u1ec7nh ghi s\u1ed5 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u00e1c quan ch\u1ee9c, khi r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Ngu\u1ef5 V\u0169 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e1ch Ch\u1ea5n gi\u1eef ch\u1ee9c m\u01b0\u1eddi n\u0103m, v\u00ec theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng m\u00e0 kh\u00f3 thay th\u1ebf. Th\u00f4i N\u0103ng nh\u1eadm ch\u1ee9c ch\u01b0a l\u00e2u, nh\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00ean ph\u1ea3i thuy\u00ean chuy\u1ec3n. Khanh t\u1eeb xa ch\u1ec9 tr\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 quy\u1ec1n uy, c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u1eefng l\u00f2ng Tr\u1eabm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[67] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch b\u1ecb x\u1eed t\u1eed \u1edf ch\u1ee3. B\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua th\u00f3c g\u1ea1o ki\u1ebfm l\u1eddi. Thi\u1ec7n b\u1ed9 lang trung, tri t\u1ea1p s\u1ef1 \u0110\u1eb1ng Trung Ch\u00e1nh t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed B\u1ea1ch, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m vi\u00ean ngo\u1ea1i lang b\u1ea3n t\u00e0o.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i t\u00ean V\u0169 \u0110\u1ee9c ty th\u00e0nh Ho\u00e0ng Th\u00e0nh ty. Vua t\u1eebng sai l\u00ednh V\u0169 \u0110\u1ee9c \u0111i th\u0103m d\u00f2 vi\u1ec7c \u1edf xa, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0110inh Ch\u00e2u, tri ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 T\u00f4ng b\u1eaft v\u00e0 \u0111\u00e1nh roi, tr\u00f3i gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u1ee7y nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, l\u1ea1i tin d\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y l\u00e0m tai m\u1eaft, th\u1ea7n cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean.&#8221;<\/i> Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, sai ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft T\u1ef1 T\u00f4ng giao cho l\u1ea1i, c\u00e1ch ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3 ngu\u00f4i gi\u1eadn, khen T\u1ef1 T\u00f4ng ngay th\u1eb3ng, l\u1ec7nh th\u0103ng ch\u1ee9c \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;K\u00fd v\u0103n&#8217; v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p kh\u00e1c nhau, nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, ghi k\u00e8m d\u01b0\u1edbi t\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i quan ty.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua s\u1eafp \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, b\u00e8n ban chi\u1ebfu th\u01b0 cho Vua n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ecbnh An, l\u1ec7nh cho m\u1edf th\u1ebf \u1ef7 gi\u1ed1c. Vua n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00d4 Huy\u1ec1n Minh v\u1ed1n c\u0169ng o\u00e1n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m ph\u1ea1m kh\u00f4ng ng\u1eebng, mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 tr\u00fat m\u1ed1i h\u1eadn x\u01b0a, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu th\u01b0 r\u1ea5t vui. Khi \u0111\u00f3, N\u1eef Ch\u00e2n ph\u00e1i s\u1ee9 sang tri\u1ec1u c\u1ed1ng, \u0111i qua \u0110\u1ecbnh An, \u00d4 Huy\u1ec1n Minh nh\u1edd s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111em bi\u1ec3u d\u00e2ng l\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u00f9 D\u01b0 ph\u1ee7 v\u1eeba ph\u1ea3n Khi\u1ebft \u0110an quy thu\u1eadn n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y tai h\u1ecda l\u1edbn c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an. Bi\u1ec3u ghi ni\u00ean hi\u1ec7u <i>&#8220;Nguy\u00ean H\u01b0ng n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi&#8221;<\/i>. Vua l\u1ea1i ban chi\u1ebfu \u00e2n c\u1ea7n \u0111\u00e1p l\u1ea1i, r\u1ed3i giao cho s\u1ee9 gi\u1ea3 N\u1eef Ch\u00e2n mang v\u1ec1 ban cho.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf Th\u00e1i Mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, h\u1ee3p t\u1ebf Tr\u1eddi \u0110\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u, \u0111\u1ea1i x\u00e1, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean nh\u1eadn s\u00e1ch t\u00f4n hi\u1ec7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean T\u1ea7n T\u00e1i T\u01b0 d\u00e2ng th\u01b0 xin \u0111\u1eebng \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u1eefa, d\u1eabn vi\u1ec7c Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng ph\u00f2 t\u00e1 n\u01b0\u1edbc Th\u1ee5c m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ea1i x\u00e1.<\/p>\n<p>Vua h\u01a1i nghi ng\u1edd, b\u00e8n h\u1ecfi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, Ph\u1ed5 n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi khai s\u00e1ng qu\u1ed1c gia, \u0111\u1ec1u gi\u1eef theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ba n\u0103m m\u1ed9t \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o nh\u00e2n nh\u01b0 tr\u1eddi c\u1ee7a Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n. L\u01b0u B\u1ecb ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb nh\u1ecf m\u1ecdn \u1edf m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, d\u1ee5ng t\u00e2m sao \u0111\u00e1ng noi theo.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, l\u1eddi l\u1ebd v\u1ec1 \u0111\u1ea1i x\u00e1 b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[72] Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u \u0110\u00ecnh H\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong ba \u0111\u1eddi. \u0110\u00ecnh H\u00e0n xu\u1ea5t th\u00e2n h\u00e8n m\u1ecdn, kh\u00f4ng nh\u1edb t\u00ean t\u1ed5 ti\u00ean, Vua th\u00e2n vi\u1ebft t\u00ean ban cho.<\/p>\n<p><i>(L\u1eddi Th\u00e1nh \u0111\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c n\u0103m th\u1ee9 ba c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, l\u1ec7nh c\u00e1c quan gi\u00e1m l\u00e2m ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 t\u1ea5u vi\u1ec7c, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u nghe th\u1ea5y, cho ph\u00e9p g\u1eedi qua d\u1ecbch tr\u1ea1m, mu\u1ed1n t\u1ea5u tr\u1ef1c ti\u1ebfp th\u00ec ch\u1edd b\u00e1o.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u00e2u x\u00e9t d\u00e2n trong h\u1ea1t c\u00f3 k\u1ebb khinh b\u1ea1c v\u00f4 l\u1ea1i, tr\u00e1i \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu ngh\u0129a, b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, \u0111am m\u00ea c\u1edd b\u1ea1c, th\u00ec khuy\u00ean r\u0103n s\u00e2u s\u1eafc; n\u1ebfu nghe l\u1ebd ph\u1ea3i kh\u00f4ng ch\u1ecbu nghe, l\u00e0m \u00e1c c\u00e0ng nhi\u1ec1u, th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean h\u1ecd b\u00e1o l\u00ean, s\u1ebd tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong L\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c c\u00f4ng, t\u1eeb Ph\u1ed5 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng t\u01b0\u1edbc c\u00f3 ch\u00eanh l\u1ec7ch, do t\u1edd chi\u1ebfu \u0111\u1ea1i x\u00e1 ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i m\u00e0 ban \u00e2n.<\/p>\n<p>[76] Khu m\u1eadt s\u1ee9 S\u1edf Chi\u00eau Ph\u1ee5 b\u1ecb b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0, g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, Vua m\u1edbi sai Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i thay ch\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng, Chi\u00eau Ph\u1ee5 c\u0169ng kh\u00f4ng xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c, Vua c\u00f2n ch\u01b0a n\u1ee1 b\u00e3i nhi\u1ec7m. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, b\u00e8n cho Chi\u00eau Ph\u1ee5 l\u00e0m T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Xa gi\u00e1 t\u1eebng \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a Chi\u00eau Ph\u1ee5 th\u0103m b\u1ec7nh, th\u1ea5y ch\u1ed7 \u1edf ch\u1eadt h\u1eb9p, sai quan coi vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam. Chi\u00eau Ph\u1ee5 c\u00fai \u0111\u1ea7u xin \u0111\u1eebng s\u1eeda, s\u1ee3 x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u00e0ng x\u00f3m. Vua khen \u00fd \u1ea5y, ban m\u1ed9t v\u1ea1n l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1ch kim, sai mua nh\u00e0 kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Chi\u00eau Ph\u1ee5 trung th\u00e0nh th\u1eadn tr\u1ecdng, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i l\u01b0\u1ee3c g\u00ec kh\u00e1c, t\u00ednh l\u1ea1i keo ki\u1ec7t, tr\u01b0\u1edbc sau ban cho c\u1ee7a c\u1ea3i t\u00ednh b\u1eb1ng \u1ee9c, \u0111\u1ec1u t\u00edch tr\u1eef l\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ecb g\u1ea7n Vua, c\u1ee7a c\u1ea3i n\u00e0y l\u00e0 gi\u1eef h\u1ed9 cho qu\u1ed1c gia, r\u1ed3i s\u1ebd l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean Vua.&#8221;<\/i> Kh\u00e1ch kh\u1ee9a, b\u1ea1n c\u0169 \u0111\u1ebfn, \u1eaft d\u1eabn v\u00e0o xem. \u0110\u1ebfn khi b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u \u0111em mua ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t t\u1ed1t. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ra chi\u1ebfu phong th\u1ea7n \u1edf Th\u00e1i B\u00ecnh cung l\u00e0m D\u1ef1c Th\u00e1nh t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ea1o s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ch\u00e2n.<\/p>\n<p>[78] D\u00e2n huy\u1ec7n Ph\u1ee5 Th\u00e0nh, ch\u00e2u K\u00fd l\u00e0 L\u00fd H\u00e3n Tr\u1eebng, nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung, cu\u1ed1i th\u1eddi H\u00e1n C\u00e0n H\u1eefu, Vua ra chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0ng x\u00e3, khen ng\u1ee3i gia \u0111\u00ecnh. Khi \u1ea5y, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111em chi\u1ebfu th\u01b0 nh\u00e0 H\u00e1n ban cho \u0111\u1ebfn, Vua l\u1ea1i khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[79] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u1edf L\u0129nh Nam, T\u1ee9 Xuy\u00ean, Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u1eeb nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em theo m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[80] Ho\u00e0i H\u1ea3i v\u01b0\u01a1ng Th\u1ee5c \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 t\u1ebf Giao, d\u00e2ng ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u x\u1ea5u, b\u1ecb quan coi ng\u1ef1a ph\u00e1t gi\u00e1c. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua ra chi\u1ebfu tha t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 gi\u1eef s\u00e1ch y, cho ph\u00e9p \u0111em n\u1ed9p quan. Ai mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn kinh, cho \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m, c\u00e1c huy\u1ec7n ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng. T\u00ednh s\u1ed1 quy\u1ec3n, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n l\u1ee5a h\u1eadu, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u00ean 200 quy\u1ec3n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng, quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c th\u00ec t\u0103ng b\u1eadc.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, d\u00e2n ch\u00e2u T\u1eeb l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh T\u01b0\u1ee3ng d\u00e2ng s\u00e1ch y, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m y h\u1ecdc. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u1ed9p r\u1ea5t \u0111\u00f4ng.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, s\u0103n \u1edf g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, v\u1ec1 l\u00ean \u0111\u00e0i Gi\u1ea3ng V\u0169, ban r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan \u0111i theo.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp c\u00f3 t\u1ed9i ph\u00f3ng ho\u1ea3, theo lu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft c\u1ea3 v\u1ee3 con \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, c\u00f4ng ch\u00faa th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Vua \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u00e2n D\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng Ch\u00faa, g\u1ea3 cho T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u1ee5 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd H\u00e0n S\u00f9ng Nghi\u1ec7p. C\u00f4ng Ch\u00faa l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9. S\u00f9ng Nghi\u1ec7p l\u00e0 con trai c\u1ee7a Tr\u1ecdng U\u00e2n.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, c\u1ea5m d\u00e2n ch\u00fang bu\u00f4n b\u00e1n ng\u1ef1a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nhung m\u1ed9t c\u00e1ch t\u01b0 l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u0103n b\u1eb1ng v\u00e0 s\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Nam T\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u1ebf ch\u1ea5p ti\u1ec1n, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb quan ph\u1ee7 thu h\u1ed3i v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i ti\u1ec1n g\u1ed1c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng gi\u1ea5y t\u1edd c\u00f4ng v\u1ee5 r\u01a1i v\u00e0o tay k\u1ebb m\u01b0u l\u1ee3i, n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<\/p>\n<p>[87] N\u0103m \u0111\u00f3, b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u S\u1ea5m.<\/p>\n<p>[88] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ed9i nh\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm s\u00e1u b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, t\u1ed9i danh c\u00f3 khi do li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, t\u00ecnh c\u1ea3nh \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9, T\u1ea3 th\u1eadp di Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u1ebfn kinh, xin ch\u1ecdn quan li\u00eam ch\u00ednh x\u00e9t h\u1ecfi, n\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ecb oan khu\u1ea5t, th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb nay, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a b\u1ea3n th\u00e2n ph\u1ea1m nh\u00e2n, gia quy\u1ebfn ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u1ea1m nh\u00e2n ch\u00ednh, b\u00e1o cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 x\u00e9t x\u1eed r\u1ed3i mi\u1ec5n gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh.&#8221;<\/i> Ch\u00e2u Ki\u1ec1n t\u1eebng gi\u1ea3i ba t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i bu\u00f4n b\u00e1n th\u1ecbt b\u00f2, c\u00f9ng m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n \u0111\u1ebfn kinh, nh\u01b0ng k\u1ebb gi\u1ebft b\u00f2 kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u1ea3 h\u1ebft v\u1ee3 con h\u1ecd. T\u1eeb \u0111\u00f3, s\u1ed1 t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb gi\u1ea3i t\u1eeb Giang Nam gi\u1ea3m h\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda.<\/p>\n<p>T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee9c t\u1ea1p hay \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u00ednh l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u1ea3n l\u00fd l\u1ecfng l\u1ebbo hay ch\u1eb7t ch\u1ebd. Vu C\u00f4ng t\u00edch \u0111\u1ee9c \u00e2m th\u1ea7m, con ch\u00e1u v\u1ec1 sau h\u01b0ng th\u1ecbnh, hu\u1ed1ng chi trong kh\u00f4ng gian r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn trong ng\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi oan khu\u1ea5t, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac tr\u1ea1ch l\u01b0u truy\u1ec1n mu\u00f4n \u0111\u1eddi hay sao! C\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n giam gi\u1eef nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c l\u1ea5y c\u1edb \u0111i\u1ec1u tra t\u1eadn g\u1ed1c m\u00e0 t\u00f9y ti\u1ec7n b\u1eaft b\u1edb, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. Kho\u1ea3n thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t ch\u1ec9 \u00edt, nh\u01b0ng giam gi\u1eef li\u00ean t\u1ee5c nhi\u1ec1u ng\u00e0y, d\u1eabn \u0111\u1ebfn k\u1ebb b\u1ecb giam ph\u00e1 s\u1ea3n.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ed9i nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n ngo\u00e0i, c\u1ee9 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha l\u00ean ch\u00e2u. Ch\u00e2u th\u00e0nh l\u1eadp s\u1ed5 ri\u00eang cho vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u00f9, giao cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ki\u1ec3m tra, c\u1ee9 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n d\u1eabn t\u1ed9i nh\u00e2n ra x\u00e9t h\u1ecfi, s\u1eafp x\u1ebfp vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd, m\u1ed7i th\u00e1ng t\u00e2u l\u00ean, giao cho b\u1ed9 H\u00ecnh xem x\u00e9t. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00e2u n\u00e0o giam gi\u1eef qu\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, l\u1eadp t\u1ee9c t\u00e2u xin c\u1eed tri\u1ec1u quan \u0111\u1ebfn ngay \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed, ph\u00e1n quy\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eadp t\u1ee9c t\u00e2u xin c\u1eed tri\u1ec1u quan \u0111\u1ebfn ngay \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed, ph\u00e1n quy\u1ebft: 'tri\u1ec1u quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tri\u1ec1u th\u1ea7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-129-17\" href=\"#footnote-129-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn oan khu\u1ea5t, b\u1ee9c h\u1ea1i, c\u1ed1 \u00fd k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian giam gi\u1eef, th\u00ec gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c b\u00e3i nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00e2u \u0111\u00f3. N\u1ebfu m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c ng\u1ee5c t\u00f9 b\u1ecb oan khu\u1ea5t ho\u1eb7c \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, b\u1ed9 H\u00ecnh s\u1ebd c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, x\u00e9t c\u00f4ng tr\u1ea1ng \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n trong v\u00f9ng \u0111\u1ec1u thu ti\u1ec1n nh\u00e0 s\u00e0n tr\u00ean \u0111\u1ea5t quan, m\u1ee9c thu n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, b\u1edfi t\u1eeb th\u1eddi gi\u1eb7c chi\u1ebfm, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac l\u1ea1i d\u00f9ng ti\u1ec1n s\u1eaft d\u1ec5 ki\u1ebfm. T\u1eeb khi thu ph\u1ee5c l\u1ea1i, c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00e3 d\u1eddi v\u1ec1 kinh, l\u1ea1i \u0111\u1ed5i thu ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng. Ch\u1ee3 b\u00faa ti\u00eau \u0111i\u1ec1u, d\u00e2n c\u00e0ng th\u00eam kh\u1ed1n kh\u00f3, b\u1ecb giam c\u1ea7m, b\u1eaft ph\u1ea1t, t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n, v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1n b\u00f9, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n v\u1ee3 \u0111\u1ee3 con. M\u1edbi \u0111\u00e2y ban \u00e2n x\u00e1, t\u1ed9i ch\u1ebft \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha, ch\u1ec9 ri\u00eang d\u00e2n ngh\u00e8o m\u1eafc n\u1ee3 v\u1eabn b\u1ecb b\u1eaft giam nh\u01b0 c\u0169. Tuy nhi\u1ec7m v\u1ee5 vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u00e0 thu thu\u1ebf, nh\u01b0ng d\u00e2n l\u00e0 g\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, h\u00e1 \u0111\u1ec3 h\u1ecd kh\u1ed1n c\u00f9ng sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Xin giao cho c\u00e1c ch\u00e2u, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i m\u1ee9c thu ti\u1ec1n thu\u00ea, \u0111\u1ec3 l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00fap \u0111\u1ee1, s\u1ed1 n\u1ee3 c\u0169 c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xin \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. L\u1ea1i n\u1eefa, t\u1ea1i C\u00e1t Ch\u00e2u ven s\u00f4ng c\u00f3 thu ti\u1ec1n \u0111\u1ea5t c\u00e2u lan, nay \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 tr\u00f4i l\u1edf v\u00e0o s\u00f4ng, ho\u1eb7c b\u1ecb quan chi\u1ebfm l\u00e0m x\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n, nh\u01b0ng ti\u1ec1n thu v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169; d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc kia \u1edf tr\u00ean s\u00f4ng k\u1ebft b\u00e8 g\u1ed7 \u0111\u1ec3 \u1edf, c\u0169ng b\u1ecb \u0111o chi\u1ec1u d\u00e0i \u0111\u1ec3 thu thu\u1ebf, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"Ti\u1ec1n th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean l\u00e0 'ti\u1ec1n m\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, 'Ng\u0169 tri\u1ec1u danh th\u1ea7n ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c' t\u1eadp 1, \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n m\u00e0 s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-129-18\" href=\"#footnote-129-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, nay \u0111\u00e3 c\u1ea5m d\u00e2n \u1edf tr\u00ean b\u00e8 nh\u01b0ng ti\u1ec1n th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng v\u1eabn thu, c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n y t\u1ea5t c\u1ea3.<\/p>\n<p>[89] T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Vi V\u1ee5 Th\u0103ng v\u00e0 \u0110i\u1ec7n \u0111\u1ea7u cao ph\u1ea9m V\u01b0\u01a1ng V\u0103n Th\u1ecd ki\u1ebfn ngh\u1ecb: <i>&#8220;H\u1ecd L\u00fd thu thu\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n tr\u00ean ba ngh\u00ecn ti\u1ec1n c\u00f9ng nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e2n kh\u1ea9u, \u0111i\u1ec3m binh ngh\u0129a s\u01b0, m\u1ed7i h\u1ed9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, x\u0103m m\u1eb7t ch\u1eef, b\u1eaft t\u1ef1 trang b\u1ecb kh\u00ed gi\u00e1p n\u1ed9p v\u00e0o kho quan, khi xu\u1ea5t qu\u00e2n s\u1ebd c\u1ea5p ph\u00e1t. N\u1ebfu c\u00f3 qu\u00e2n k\u1ef5 m\u00e3, m\u1ed7i l\u1ea7n xu\u1ea5t qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p kh\u1ea9u ph\u1ea7n hai th\u0103ng g\u1ea1o m\u1ed7i ng\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Nh\u1eadp', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-129-19\" href=\"#footnote-129-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. Sau khi thu ph\u1ee5c, \u0111\u1ec1u cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. Nh\u01b0ng do quen v\u1edbi qu\u00e2n ng\u0169, kh\u00f4ng th\u00edch canh t\u00e1c, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c sai d\u1ecbch nh\u01b0 truy l\u00f9ng, b\u1eaft gi\u1eef, ho\u1eb7c thu\u00ea m\u01b0\u1edbn l\u00e0m vi\u1ec7c, ho\u1eb7c th\u1ea3 chim ch\u00f3 s\u0103n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m gi\u1eb7c, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n. Mong c\u1eed s\u1ee9 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 sung v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, c\u00f9ng gia quy\u1ebfn \u0111\u01b0a v\u1ec1 tri\u1ec1u.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai hai ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c tam ban \u0111\u1ebfn Giang Nam b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, tr\u00ecnh l\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i h\u1ea1i.<\/p>\n<p>T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u1ea5u: <i>&#8220;Binh ngh\u0129a s\u01b0 th\u1eddi ng\u1ee5y, h\u1ed9 n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3, \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ed9 thu\u1ebf, v\u1ed1n l\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n. Giang Nam mu\u1ed1n khoe khoang h\u01b0 danh, t\u0103ng s\u1ed1 qu\u00e2n, khi\u1ebfn d\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft x\u0103m m\u1eb7t, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, s\u01a1 s\u00e0i \u0111i\u1ec3m binh, ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n. Sau khi thu ph\u1ee5c, li\u1ec1n cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, l\u00e2u nay \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n Vua, \u0111\u1ec1u y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n, ho\u1eb7c di c\u01b0 sang huy\u1ec7n kh\u00e1c, ho\u1eb7c bu\u00f4n b\u00e1n ngo\u00e0i ch\u00e2u. N\u1ebfu c\u1ee9 t\u1eebng h\u1ed9 l\u00f9ng s\u1ee5c, t\u1eebng nh\u00e0 tra x\u00e9t, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean g\u00e2y kinh \u0111\u1ed9ng, khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi hoang mang, t\u00edch o\u00e1n mau ch\u00f3ng, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ecf. D\u00f9 cho h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng k\u00fd h\u1ed9 t\u1ecbch t\u1ea1i b\u1ea3n th\u00e0nh, c\u0169ng ch\u01b0a ti\u1ec7n l\u1ee3i. Ph\u00e1p l\u1ec7nh qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, ch\u00ednh s\u1ef1 n\u00ean thanh t\u0129nh, Giang Ngo\u1ea1i v\u1ed1n \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n l\u00e2u nay, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed9t nhi\u00ean g\u00e2y kinh \u0111\u1ed9ng. Chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 l\u00e2u cho v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, kh\u00f4ng b\u1eb1ng c\u1ee9 gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ec1 Hi\u1ec1n ch\u0103m lo t\u00ecm hi\u1ec3u n\u1ed7i kh\u1ed5 d\u00e2n, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng khoan dung, khi tu\u1ea7n tra g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi k\u00eau oan, th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi \u0111\u1ebfn nh\u00e0 tr\u1ea1m n\u00f3i chuy\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc gi\u01b0\u1eddng, th\u01b0\u1eddng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi Giang Nam c\u00e0ng l\u00e2u c\u00e0ng khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[90] T\u1ea1i T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng gi\u1ebft c\u1ea3 nh\u00e0 s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n t\u1ef1 th\u00fa, huy\u1ec7n b\u00e1o l\u00ean ch\u00e2u. Tri Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 tra h\u1ecfi, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a t\u00f4i ngh\u00e8o kh\u00f3, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i vay n\u1eb7ng l\u00e3i, n\u1ee3 m\u1ed9t \u00edt th\u00ec b\u1ecb nh\u1ee5c m\u1ea1. T\u00f4i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n, l\u00f2ng b\u1ea5t b\u00ecnh, ngh\u0129 b\u00e1o th\u00f9 cho nh\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, may \u0111\u01b0\u1ee3c to\u1ea1i ch\u00ed, nh\u01b0ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 s\u00f3t m\u1ed9t, khi\u1ebfn c\u00f2n k\u1ebb n\u1ed1i d\u00f5i. T\u01b0 th\u00f9 \u0111\u00e3 b\u00e1o, mong \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed theo lu\u1eadt ph\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef5 h\u1ecfi: <i>&#8220;Gi\u1ebft c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;T\u00f4i \u0111\u00e3 quy\u1ebft ch\u1ebft, h\u00e1 l\u1ea1i li\u00ean l\u1ee5y k\u1ebb c\u00f9ng m\u01b0u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;Sao kh\u00f4ng ch\u1ea1y tr\u1ed1n?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Nh\u00e0 th\u00e2n th\u00edch l\u00e0 ch\u1ed7 t\u00f4i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb ph\u1ea1m, sao \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng ch\u1ebft ngay, sao l\u1ea1i ch\u1ecbu tr\u00f3i?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ebfu t\u00f4i di\u1ec7t kh\u1ea9u, ai s\u1ebd bi\u1ec7n minh cho nh\u00e0 th\u00e2n th\u00edch l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00ednh m\u01b0u? V\u00e0 ai s\u1ebd ph\u01a1i b\u00e0y s\u1ef1 vi\u1ec7c ra thi\u00ean h\u1ea1? \u0110\u1ec1u ch\u1ebft, ch\u1ebft v\u00ec ngh\u0129a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103ng!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef5 n\u00f3i: <i>&#8220;Ta s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng, tha ch\u1ebft cho ng\u01b0\u01a1i.&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Gi\u1ebft c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 s\u1ed1ng c\u1ea9u th\u1ea3, l\u1ea1i th\u00eam ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng gi\u1ebft \u0111\u1ec3 ng\u0103n gi\u1ebft, n\u1ebfu gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i, th\u00ec gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi m\u00e3i kh\u00f4ng d\u1ee9t. H\u00e1 mu\u1ed1n v\u00ec m\u1ed9t th\u00e2n m\u00ecnh l\u00e0m lo\u1ea1n ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, ch\u1ebft nhanh m\u1edbi l\u00e0 may.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef5 than th\u1edf m\u1ea5y l\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u00e1n x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. Gi\u1eefa v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n vi\u1ec7c \u1ea5y.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-129-1\">Theo v\u0103n ngh\u0129a c\u00e2u tr\u00ean, ch\u1eef 'M\u00e3' c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean th\u00eam ch\u1eef 'Ho\u1ea1ch' <i>(b\u1eaft)<\/i>. <a href=\"#return-footnote-129-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-2\">Qu\u00e2n s\u1ee9 An Kh\u00e1nh \u0111em c\u1ea3 gia t\u1ed9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, 'Qu\u00e2n s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n ghi 'Qu\u00e2n l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Uy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp h\u1ea1 bi\u00ean, trong truy\u1ec7n Phan V\u0169 Hu\u1ec7 C\u00f4ng M\u1ef9, s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-129-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-3\">ch\u1ee7 qu\u1ea3n nguy\u00ean l\u00e0 'tam ty', nay s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10 <a href=\"#return-footnote-129-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-4\">Ch\u1eef 'n\u1ecda' <i>(l\u01b0\u1eddi)<\/i> nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ea1n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-129-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-5\">Ch\u1eef 'T\u00e2n tr\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e2n tr\u1ea5n', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Theo s\u00e1ch 'Ho\u00e0n V\u0169 K\u00fd' quy\u1ec3n 68, \u0111i\u1ec1u B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n: 'B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t T\u00e2n Tr\u1ea5n thu\u1ed9c M\u1ea1c Ch\u00e2u, n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 c\u1ee7a qu\u1ed1c tri\u1ec1u l\u00ean th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n.' S\u00e1ch 'C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed' quy\u1ec3n 2 v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 86, \u0111i\u1ec1u B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n c\u0169ng ch\u00e9p: n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6, l\u1ea5y T\u00e2n Tr\u1ea5n Tr\u00e1c Ch\u00e2u d\u1ef1ng th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ed5i th\u00e0nh B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n. S\u00e1ch 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n Qu\u1eadn Huy\u1ec7n ghi l\u1ea1i r\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u00f3 '\u0111\u1ed5i T\u00e2n Tr\u1ea5n qu\u00e2n th\u00e0nh B\u00ecnh Nhung qu\u00e2n'. 'Th\u00e2n tr\u1ea5n' l\u00e0 do ch\u00e9p sai c\u1ee7a 'T\u00e2n tr\u1ea5n', nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-129-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-6\"> Sai s\u1ee9 \u0111i tra x\u00e9t b\u1ecdn Tr\u1eebng, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tri\u1ec7u', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u00f9ng b\u1ea3n H\u1ed9i y\u1ebfu c\u1ea3i ch\u00ednh <a href=\"#return-footnote-129-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-7\"> 'Ch\u01b0a xong', ch\u1eef 'v\u1ecb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo 'T\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp' quy\u1ec3n 200 chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u \u00e1n l\u1edbn quan tr\u01b0\u1edfng n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00e2n \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t h\u1ecfi, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 199 ph\u1ea7n h\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 10 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-129-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-8\">T\u01b0 kh\u00f4ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh qua \u0111\u1eddi: ch\u1eef 'B\u00ecnh' \u1edf tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef '\u0110\u1ed3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c' quy\u1ec3n 2, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 264, ph\u1ea7n truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-129-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-9\"> 'Nguy\u00ean Ph\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Nguy\u00ean Ph\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 245, truy\u1ec7n Th\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-129-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-10\">Tr\u1eabm th\u1ea5y t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u00e1ng ch\u1ebft: ch\u1eef 'tru' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'mu\u1ed9i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-129-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-11\"> T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u'. Theo 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 293, truy\u1ec7n \u0110i\u1ec1n T\u00edch: n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 7, \u0110i\u1ec1n T\u00edch v\u1edbi ch\u1ee9c Ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. 'Ph\u1ea1m V\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp' quy\u1ec3n 12, b\u00e0i m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u'. 'T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u' l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-129-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-12\">'C\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u00fang', nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u00ec', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng th\u00eam. <a href=\"#return-footnote-129-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-13\">'\u0110\u00e0m l\u1ee5c' c\u1ee7a \u0110inh V\u1ecb, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u00ec' vi\u1ebft th\u00e0nh 'l\u1ea1i', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-129-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-14\"> T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 em c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2026\u2026 ch\u1eafc h\u1eb3n c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3, theo ghi ch\u00e9p trong 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 8, ph\u1ea7n b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi Thanh ghi ch\u00fa r\u1eb1ng: 'T\u1eeb \u2018T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 em c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2019 \u0111\u1ebfn \u2018ch\u1eafc h\u1eb3n c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00f3\u2019 ba m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ch\u1eef, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch l\u1eabn v\u00e0o.' <a href=\"#return-footnote-129-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-15\"> \u2018\u0110\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng\u2019, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi Thanh, c\u0169ng c\u00f3 l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng: \u2018B\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch l\u1eabn v\u00e0o.\u2019 <a href=\"#return-footnote-129-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-16\">N\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 2, th\u00e1ng 11, \u0110inh V\u1ecb. 'Thi\u00ean Hi' l\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u c\u1ee7a T\u1ed1ng Ch\u00e2n T\u00f4ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft sai th\u00e0nh 'Thi\u00ean Hi', nay s\u1eeda l\u1ea1i. Tra c\u1ee9u v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, theo s\u00e1ch 'Bi\u00ean Ni\u00ean L\u1ee5c' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 8, 'Ch\u00e2n T\u00f4ng K\u1ec9' v\u00e0 quy\u1ec3n 210, 'T\u1ec3 Ph\u1ee5 Bi\u1ec3u' \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, th\u00e1ng 12, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o. C\u00f9ng quy\u1ec3n 283, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u0169ng ch\u00e9p r\u1eb1ng n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 3, khi t\u1ebf nam giao, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, b\u00e8n l\u1ea5y \u0110inh V\u1ecb l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay ki\u00eam b\u1ea3n quan Khu m\u1eadt s\u1ee9. \u1ede \u0111\u00e2y ghi l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 2, th\u00e1ng 11, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai. <a href=\"#return-footnote-129-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-17\"> L\u1eadp t\u1ee9c t\u00e2u xin c\u1eed tri\u1ec1u quan \u0111\u1ebfn ngay \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed, ph\u00e1n quy\u1ebft: 'tri\u1ec1u quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tri\u1ec1u th\u1ea7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-129-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-18\">Ti\u1ec1n th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean l\u00e0 'ti\u1ec1n m\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, 'Ng\u0169 tri\u1ec1u danh th\u1ea7n ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c' t\u1eadp 1, \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n m\u00e0 s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-129-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-129-19\">'ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Nh\u1eadp', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-129-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":5,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-129","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":119,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2547,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/129\/revisions\/2547"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/119"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/129\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=129"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=129"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}