{"id":135,"date":"2025-07-03T03:02:58","date_gmt":"2025-07-03T03:02:58","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=135"},"modified":"2025-07-03T03:03:01","modified_gmt":"2025-07-03T03:03:01","slug":"quyen-25-nam-ung-hi-thu-nhat-giap-than-984","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-25-nam-ung-hi-thu-nhat-giap-than-984\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 25: N\u0102M UNG HI TH\u1ee8 NH\u1ea4T (GI\u00c1P TH\u00c2N, 984)","rendered":"QUY\u1ec2N 25: N\u0102M UNG HI TH\u1ee8 NH\u1ea4T (GI\u00c1P TH\u00c2N, 984)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn: <i>\"G\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a gi\u00e1o h\u00f3a, ngu\u1ed3n c\u01a1n c\u1ee7a tr\u1ecb lo\u1ea1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ch v\u1edf th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu? Hi\u1ec7n nay s\u00e1ch \u1edf Tam Qu\u00e1n l\u01b0u tr\u1eef c\u00f2n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t.\"<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam Qu\u00e1n d\u1ef1a theo m\u1ee5c l\u1ee5c s\u00e1ch b\u1ed1n kho t\u1eeb th\u1eddi Khai Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra c\u00e1c s\u00e1ch c\u00f2n thi\u1ebfu, li\u1ec7t k\u00ea \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u00ean s\u00e1ch, r\u1ed3i k\u00eau g\u1ecdi trong v\u00e0 ngo\u00e0i ai c\u00f3 s\u00e1ch mang \u0111\u1ebfn n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c 300 cu\u1ed1n, s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng. Nh\u1eefng s\u00e1ch c\u00f2n l\u1ea1i t\u00f9y theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed1n m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng theo c\u1ea5p b\u1eadc. Ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u1ed9p cho quan th\u00ec cho m\u01b0\u1ee3n b\u1ea3n ch\u00e9p, ch\u00e9p xong s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i. T\u1eeb \u0111\u00f3, s\u00e1ch t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i d\u1ea7n d\u1ea7n xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, quan h\u1eefu ty tr\u00ecnh b\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u1eafp v\u1edbi tang v\u1eadt \u0111\u1ee7 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c x\u00e1 tha ch\u1ebft cho t\u1ed9i nh\u00e2n, r\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u1eabm lu\u00f4n qu\u00fd tr\u1ecdng sinh m\u1ec7nh con ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tha \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh, ch\u1ec9 thi h\u00e0nh c\u1ef1c h\u00ecnh v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e k\u1ebb kh\u00e1c, kh\u00f4ng mu\u1ed1n k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n bi\u1ebft \u00fd khoan h\u1ed3ng, e r\u1eb1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ph\u1ea1m ph\u00e1p.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 l\u00ean l\u1ea7u \u0110an Ph\u01b0\u1ee3ng xem \u0111\u00e8n, th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, li\u1ec1n n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"Qu\u1ed1c gia tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m chi\u1ebfn tranh, Tr\u1eabm h\u1ebft s\u1ee9c lo toan vi\u1ec7c tr\u1ecb qu\u1ed1c, ch\u1ec9 mong tr\u1eddi cao ban ph\u00fac cho d\u00e2n ch\u00fang. Nay thi\u00ean h\u1ea1 y\u00ean \u1ed5n, kinh \u0111\u00f4 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, Tr\u1eabm r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m vui. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng Tr\u1eabm \u00edt u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, t\u1ed1i nay c\u00f9ng c\u00e1c khanh vui ch\u01a1i, n\u00ean u\u1ed1ng cho th\u1eadt say.\"<\/i> Vua li\u1ec1n n\u00e2ng ch\u00e9n kh\u00f4ng l\u00ean cho qu\u1ea7n th\u1ea7n xem.<\/p>\n\n<p>[4] Ph\u00f9 L\u0103ng huy\u1ec7n c\u00f4ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 \u0111\u1ebfn Ph\u00f2ng Ch\u00e2u, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh nhi\u1ec1u, v\u00ec lo l\u1eafng m\u00e0 sinh b\u1ec7nh r\u1ed3i qua \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Ph\u00f2ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin l\u00ean, Vua kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"\u0110\u00ecnh M\u1ef9 t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 c\u1ed1 ch\u1ea5p, l\u1edbn l\u00ean c\u00e0ng hung \u00e1c. Tr\u1eabm v\u00ec ru\u1ed9t th\u1ecbt, kh\u00f4ng n\u1ee1 tr\u1ecb t\u1ed9i, b\u1eaft \u1edf Ph\u00f2ng L\u0103ng[footnote] b\u1eaft \u1edf Ph\u00f2ng L\u0103ng, nguy\u00ean s\u00e1ch vi\u1ebft l\u00e0 't\u00fd', s\u1eeda theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c.[\/footnote], mong h\u1eafn ngh\u0129 l\u1ea1i l\u1ed7i l\u1ea7m. Tr\u1eabm lu\u00f4n nh\u1edb \u0111\u1ebfn, ch\u01b0a t\u1eebng qu\u00ean. V\u1eeba mu\u1ed1n ban \u01a1n kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i th\u00ec h\u1eafn \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, \u0111au x\u00f3t bi\u1ebft bao!\"<\/i> Vua kh\u00f3c, khi\u1ebfn t\u1ea3 h\u1eefu c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. B\u00e8n truy chi\u1ebfu truy phong \u0110\u00ecnh M\u1ef9 l\u00e0m Ph\u00f9 V\u01b0\u01a1ng, ban th\u1ee5y hi\u1ec7u \u0110i\u1ec7u, t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5.<\/p>\n\n<p>[5] Sau \u0111\u00f3, Vua thong th\u1ea3 n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"M\u1eb9 \u0110\u00ecnh M\u1ef9 l\u00e0 phu nh\u00e2n C\u1ea3nh th\u1ecb, v\u1ed1n l\u00e0 nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Tr\u1eabm, sau g\u1ea3 cho nh\u00e0 h\u1ecd Tri\u1ec7u, sinh ra Ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1 \u0110\u00ecnh Tu\u1ea5n. Tr\u1eabm v\u00ec \u0110\u00ecnh M\u1ef9, cho \u0110\u00ecnh Tu\u1ea5n h\u1ea7u c\u1eadn, nh\u01b0ng \u0110\u00ecnh Tu\u1ea5n l\u1ed9 chuy\u1ec7n trong cung cho \u0110\u00ecnh M\u1ef9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u00e2m m\u01b0u \u1edf T\u00e2y Tr\u00ec, n\u1ebfu sai quan \u0111u\u1ed5i x\u00e9t, t\u1ed9i \u0110\u00ecnh M\u1ef9 \u0111\u00e1ng ch\u1ebft. Tr\u1eabm ch\u1ec9 b\u1eaft h\u1eafn gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf T\u00e2y L\u1ea1c, nh\u01b0ng h\u1eafn kh\u00f4ng \u0103n n\u0103n, c\u00f2n o\u00e1n tr\u00e1ch, n\u00f3i l\u1eddi x\u1ea5c x\u01b0\u1ee3c, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Ph\u00f2ng L\u0103ng \u0111\u1ec3 khoan th\u1ee9. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 \u0110\u00ecnh Tu\u1ea5n, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng, ch\u1ec9 bi\u1ebfm ch\u1ee9c. Tr\u1eabm v\u1edbi \u0110\u00ecnh M\u1ef9 th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ee5 nhau.\"<\/i> N\u00f3i xong, Vua bu\u1ed3n r\u1ea7u.<\/p>\n<p>L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>\"Ph\u00f9 L\u0103ng l\u00e0m ph\u1ea3n, c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Chuy\u1ec7n trong cung, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i Vua t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, ch\u00fang th\u1ea7n sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[6] Ch\u00e2u Thi\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n kho\u1ea3ng d\u01b0\u1edbi 20 m\u1eabu, xin mi\u1ec5n thu\u1ebf, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u, xin kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01a1n. Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu th\u1ebf, d\u00e2n ngh\u00e8o \u00edt ru\u1ed9ng s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n. Mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00ec thi\u00ean tai l\u00e0 v\u00ec gi\u00fap k\u1ebb kh\u1ed1n c\u00f9ng, sao l\u1ea1i l\u1ea5y nhi\u1ec1u \u00edt l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n?\"<\/i> Lo c\u00e1c \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o h\u1ea1n h\u00e1n, kh\u00f4ng k\u1ec3 ru\u1ed9ng nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra.<\/p>\n\n<p>[7] T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd M\u1ee5c t\u00ednh r\u1ea5t hi\u1ebfu thu\u1eadn. M\u1eb9 \u00f4ng t\u1eebng n\u1eb1m b\u1ec7nh su\u1ed1t n\u0103m, m\u1ecdi c\u1eed \u0111\u1ed9ng xoay tr\u1edf \u0111\u1ec1u do \u00f4ng t\u1ef1 tay \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7n, lu\u00f4n l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng m\u1eb9, ch\u01b0a t\u1eebng l\u01a1 l\u00e0 ch\u00fat n\u00e0o.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ee5 \u00e1n Ph\u00f9 L\u0103ng, \u00f4ng b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef. Con trai \u00f4ng l\u00e0 Duy Gi\u1ea3n d\u1ed1i b\u00e0 r\u1eb1ng L\u00fd M\u1ee5c ph\u1ee5ng chi\u1ebfu tra x\u00e9t ng\u1ee5c \u00e1n t\u1ea1i \u0111\u00e0i, \u0111\u1ebfn khi M\u1ee5c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ec1 nh\u00e0, v\u1eabn kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u1eadt v\u1edbi m\u1eb9, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ra ngo\u00e0i th\u0103m h\u1ecfi b\u1ea1n b\u00e8, gi\u1ea3 v\u1edd \u0111i tr\u1ef1c, khi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5, m\u1eb9 \u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng bi\u1ebft. Sau h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u00ednh s\u1ef1, \u00f4ng g\u1eb7p tang m\u1eb9, chi\u1ebfu ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u \u00f4ng quay l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c. L\u00fd M\u1ee5c kh\u00f4ng \u0103n th\u1ecbt c\u00e1, bu\u1ed3n th\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 m\u1ee9c, n\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 suy ki\u1ec7t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, L\u00fd M\u1ee5c s\u00e1ng s\u1edbm d\u1eady chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0o tri\u1ec1u, b\u1ed7ng ch\u00f3ng m\u1eb7t \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi. Nh\u00e0 Vua \u0111\u1ebfn kh\u00f3c, r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"L\u00fd M\u1ee5c gi\u1eef m\u00ecnh thanh li\u00eam, gi\u1eef \u0111\u1ea1o thu\u1ea7n ch\u00ednh, th\u1eadt l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfm c\u00f3. Tr\u1eabm \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u00e3 l\u00e2u, v\u1eeba m\u1edbi tr\u1ecdng d\u1ee5ng, b\u1ed7ng \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ea1nh c\u1ee7a ri\u00eang ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, m\u00e0 l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ea1nh c\u1ee7a Tr\u1eabm v\u1eady.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, nh\u00e0 Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u1ecdc 'T\u1ea5n s\u1eed', th\u1ea5y V\u0169 \u0110\u1ebf sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc Ng\u00f4, \u0111\u1eafm ch\u00ecm trong s\u1ee7ng \u00e1i n\u1ed9i cung, h\u1eadu cung nu\u00f4i g\u1ea7n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, hao t\u1ed5n nhi\u1ec1u, th\u1eadt l\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00e0m \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m r\u0103n. Nay trong cung t\u1eeb ch\u1ee9c ch\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00f4 thi\u1ec3n, kh\u00f4ng qu\u00e1 ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, Tr\u1eabm v\u1eabn cho l\u00e0 nhi\u1ec1u qu\u00e1 r\u1ed3i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[9] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u trong qu\u00e2n, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c B\u00e1ch phu tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o danh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o c\u00f4ng tr\u1ea1ng m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng m\u1edbi ho\u00e0n t\u1ea5t.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"Tr\u1eabm ch\u1ecdn l\u1ef1a t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n th\u1ee7 k\u1ef7 lu\u1eadt, c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m l\u00e0 th\u1ee9 y\u1ebfu. N\u1ebfu b\u1ea3n th\u00e2n kh\u00f4ng t\u1ef1 gi\u1eef m\u00ecnh nghi\u00eam ch\u1ec9nh, th\u00ec binh l\u00ednh s\u1ebd kh\u00f4ng k\u00ednh n\u1ec3, d\u1eabu c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec.\"<\/i> Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tuy \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hu\u1ea5n luy\u1ec7n c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tinh t\u00fay. Tr\u1eabm nh\u1edd vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1eadp luy\u1ec7n, d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tinh nhu\u1ec7, n\u1ebfu c\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, ch\u1ec9 lo r\u1eb1ng nh\u00e2n t\u00e0i hi\u1ebfm c\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n<p>Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb bi\u1ec7t ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc trong h\u00e0ng ng\u0169, th\u00ec c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ph\u1ea3i b\u1ea3o l\u00e3nh l\u1eabn nhau. T\u00e1n vi\u00ean T\u1ea3 ban \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u l\u00e0 Ng\u1ee5y N\u0103ng khi tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh. Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 t\u00e0i d\u0169ng, Tr\u1eabm c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o l\u00e3nh.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Ng\u1ee5y N\u0103ng d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf V\u1eadn ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[10] Phong H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng Ho\u00e0i ch\u1ea3y d\u00e0i ba m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ee5ng S\u01a1n D\u01b0\u01a1ng, d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft, thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng qua \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u0111\u1eafm. Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c quy ho\u1ea1ch kh\u01a1i th\u00f4ng h\u1ed3 C\u00e1t Sa c\u0169, t\u1eeb c\u1eeda M\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1eeda Ma B\u00e0n \u1edf Ho\u00e0i \u00c2m, d\u00e0i b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. L\u1ea1i t\u1eeb Ki\u1ebfn An, ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i Ph\u1ec7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 n\u0103m \u0111\u1eadp, thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng m\u01b0\u1eddi c\u1eb7p qua l\u1ea1i, nh\u1eefng thuy\u1ec1n ch\u1edf n\u1eb7ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chuy\u1ec3n b\u1edbt l\u00faa, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra vi\u1ec7c thuy\u1ec1n h\u1ecfng m\u1ea5t l\u00faa. B\u1ecdn l\u00ednh canh \u0111\u1eadp th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e0m b\u1eady, \u0103n c\u1eafp nhi\u1ec1u. Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c b\u00e8n cho x\u00e2y hai c\u1eeda \u0111\u1eadp \u1edf \u0111\u1eadp th\u1ee9 ba tr\u00ean s\u00f4ng ph\u00eda t\u00e2y, hai c\u1eeda c\u00e1ch nhau n\u0103m m\u01b0\u01a1i b\u01b0\u1edbc, x\u00e2y nh\u00e0 che, \u0111\u1eb7t c\u1eeda ch\u1eafn \u0111\u1ec3 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i khi n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 C\u00e1t Sa b\u1eb1ng ph\u1eb3ng th\u00ec x\u1ea3 \u0111i. L\u1ea1i x\u00e2y c\u1ea7u ngang tr\u00ean b\u1edd, \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t ch\u1ea5t \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 gia c\u1ed1 ch\u00e2n c\u1ea7u. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ec7 n\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf, thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng qua l\u1ea1i thu\u1eadn l\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c t\u1eebng \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 x\u00e9t \u00e1n, khi x\u00e9t ng\u1ee5c, m\u1ed9t vi\u00ean ph\u00e1p l\u1ea1i l\u1ee1 k\u1ebft \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh m\u1ed9t t\u00f9 nh\u00e2n. Duy Nh\u1ea1c ch\u1ea5t v\u1ea5n, vi\u00ean ph\u00e1p l\u1ea1i kh\u00fam n\u00fam kh\u00f3c v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"M\u1eb9 t\u00f4i \u0111\u00e3 h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, nay t\u00f4i ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec m\u1eb9 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.\"<\/i> Duy Nh\u1ea1c \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng, b\u00e8n b\u1ea3o: <i>\"Sau n\u00e0y n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh truy h\u1ecfi, c\u1ee9 n\u00f3i r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3o k\u1ebft \u00e1n nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Vi\u00ean ph\u00e1p l\u1ea1i l\u00e0m theo l\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c tha, c\u00f2n Duy Nh\u1ea1c b\u1ecb ph\u1ea1t chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng 120 c\u00e2n v\u00e0ng, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[11] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn t\u1ea1i \u0110\u1ea1i Minh \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, nh\u00e0 s\u01b0 Phong Nhi\u00ean c\u00f9ng n\u0103m s\u00e1u \u0111\u1ec7 t\u1eed t\u1eeb Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u y\u1ebft. Phong Nhi\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng Vua n\u01b0\u1edbc h\u1ecd h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb th\u1ee7y t\u1ed5 \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua 64 \u0111\u1eddi, 85 v\u1ecb Vua, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 cha truy\u1ec1n con n\u1ed1i.<\/p>\n<p>Vua nghe xong than th\u1edf, b\u1ea3o Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"Ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea3o nh\u1ecf m\u00e0 v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o x\u01b0a. Trung Qu\u1ed1c t\u1eeb cu\u1ed1i \u0110\u01b0\u1eddng, thi\u00ean h\u1ea1 ph\u00e2n li\u1ec7t, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Ng\u0169 \u0111\u1ea1i l\u1ea1i c\u00e0ng ng\u1eafn ng\u1ee7i, con ch\u00e1u c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u00edt ai k\u1ebf t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a t\u1ed5 ph\u1ee5. Tr\u1eabm tuy \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh x\u01b0a, nh\u01b0ng lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ea7u tr\u1ecb, ch\u1ec9 s\u1ee3 ng\u1ee5c t\u1ee5ng c\u00f3 oan ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i, ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e1m t\u1ef1 bu\u00f4ng th\u1ea3 vui ch\u01a1i v\u1edbi s\u0103n b\u1eafn, ca m\u00faa, mong tr\u1eddi cao soi x\u00e9t, \u0111\u1ec3 lo t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i cho con ch\u00e1u, khi\u1ebfn v\u1eadn n\u01b0\u1edbc d\u00e0i l\u00e2u, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5ng l\u1ed9c. C\u00e1c khanh n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f2 t\u00e1 Tr\u1eabm, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00f3 n\u01b0\u1edbc xa \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ph\u00fac n\u00e0y.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban cho Phong Nhi\u00ean \u00e1o c\u00e0 sa m\u00e0u t\u00eda, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n\n<p>[13] B\u00ednh Ng\u1ecd, ch\u1ecdn B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Kh\u00e1nh c\u00f9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u00e2n nh\u1eadm ch\u1ee9c tri ch\u00e2u c\u00e1c n\u01a1i.<\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0 ch\u1ee9c g\u1ea7n g\u0169i nh\u1ea5t v\u1edbi d\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng th\u00ec d\u00e2n s\u1ebd ch\u1ecbu h\u1ecda. X\u01b0a T\u1ea7n B\u00e0nh gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u00fa D\u0129nh Xuy\u00ean, t\u00f4n s\u00f9ng nho nh\u00e3, gi\u00e1o h\u00f3a lan r\u1ed9ng, trong c\u00f5i xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh nh\u01b0 ph\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng, k\u1ef3 l\u00e2n, l\u00faa t\u1ed1t, s\u01b0\u01a1ng ng\u1ecdt, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y ch\u00ednh s\u1ef1 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p.\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"T\u1ea7n B\u00e0nh ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t Th\u00e1i th\u00fa qu\u1eadn m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p khi\u1ebfn tr\u1eddi \u1ee9ng nghi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 b\u1eadc tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1. Sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i th\u00e1i b\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t, kh\u00ed h\u00f2a kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Di\u00ean Kh\u00e1nh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, nh\u1eefng k\u1ebb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u01b0\u1eddng b\u1ea1o kh\u00f3 tr\u1ecb \u0111\u1ec1u quy thu\u1eadn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, n\u0103m tr\u0103m h\u1ed9. Trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m qua, ng\u01b0\u1eddi Nhung c\u01b0\u1edbp \u0111i h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 d\u00ea ng\u1ef1a, nay \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee7. Tr\u1eabm t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111i, \u0111\u1ec1u d\u1ea1y h\u1ecd d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1ec1m m\u1ecfng \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi Nhung s\u1ee3 uy n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng binh, \u0111\u1ec1u n\u1ed1i g\u00f3t quy ph\u1ee5. Tr\u1eabm c\u0169ng lo vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, ch\u1ec9 sai mang tr\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, ch\u01b0a t\u1eebng b\u1eaft d\u00e2n v\u1eadn chuy\u1ec3n.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i h\u1ecfi L\u00fd K\u1ebf Ph\u1ee7ng: <i>\"Khanh \u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u d\u00f9ng c\u00e1ch g\u00ec \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c?\"<\/i><\/p>\n<p>K\u1ebf Ph\u1ee7ng \u0111\u00e1p: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Nhung x\u1ea3o quy\u1ec7t hung h\u00e3n, th\u1ea7n ch\u1ec9 r\u00e0ng bu\u1ed9c h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[15] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1ea1i th\u00f4n T\u1eafc Ph\u00f2ng, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 b\u1ecb v\u1ee1 \u0111\u00ea, huy \u0111\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n d\u00e2n phu t\u1eeb m\u00f9a thu \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng, v\u1eeba \u0111\u1eafp xong l\u1ea1i b\u1ecb v\u1ee1 l\u1ea7n n\u1eefa. Nh\u00e0 Vua cho r\u1eb1ng m\u00f9a xu\u00e2n l\u00e0 l\u00fac gieo tr\u1ed3ng, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m phi\u1ec1n s\u1ee9c d\u00e2n, b\u00e8n ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng n\u0103m v\u1ea1n qu\u00e2n l\u00ednh, sai B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c c\u00f4ng vi\u1ec7c. Cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u C\u00e1t t\u1ef1 nguy\u1ec7n xin \u0111i, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ea, nguy\u1ec7n ch\u1ecbu t\u1ed9i di\u1ec7t t\u1ed9c. Nh\u00e0 Vua khen ng\u1ee3i \u00f4ng, cho l\u00e0m ph\u00f3 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn. L\u01b0u C\u00e1t t\u1ef1 m\u00ecnh v\u00e1c \u0111\u1ea5t, c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n phu l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ea3 ng\u00e0y l\u1eabn \u0111\u00eam, d\u1eb7n c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9. Khi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, ph\u1ea3i ng\u1ea7m h\u1ecfi m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ec1 t\u00e2u l\u00ean, Nh\u00e0 Vua r\u1ea5t vui.<\/p>\n<p>N\u1ed9i th\u1ecb Th\u1ea1ch Kim Ch\u1ea5n ph\u1ee5 tr\u00e1ch b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00ea, t\u00ednh t\u00ecnh h\u00e0 kh\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"Th\u1ea1ch B\u1ed9c Li\u1ec7t\"<\/i>, th\u01b0\u1eddng hay x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00e0 l\u00e0m nh\u1ee5c L\u01b0u C\u00e1t, nh\u01b0ng L\u01b0u C\u00e1t v\u1eabn im l\u1eb7ng kh\u00f4ng so \u0111o. M\u1ed9t h\u00f4m, L\u01b0u C\u00e1t c\u00f9ng Kim Ch\u1ea5n \u0111i thuy\u1ec1n nh\u1ecf ra gi\u1eefa d\u00f2ng, n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng ta: <i>\"\u00d4ng c\u1eady th\u1ebf g\u1ea7n g\u0169i quy\u1ec1n qu\u00fd, \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1ea5n l\u01b0\u1edbt t\u00f4i. T\u00f4i kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, s\u1ebd c\u00f9ng \u00f4ng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p H\u00e0 B\u00e1 th\u00f4i.\"<\/i> \u0110\u1ecbnh l\u1eafc thuy\u1ec1n l\u1eadt \u00fap, Kim Ch\u1ea5n k\u00eau kh\u00f3c, t\u00e1t v\u00e0o m\u1eb7t m\u00ecnh van xin, L\u01b0u C\u00e1t m\u1edbi d\u1eebng l\u1ea1i. T\u1eeb \u0111\u00f3, Kim Ch\u1ea5n kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00e0 l\u00e0m nh\u1ee5c L\u01b0u C\u00e1t n\u1eefa.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00ea s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp xong, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng, c\u00f4ng lao c\u1ee7a L\u01b0u C\u00e1t l\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu. Nh\u00e0 Vua l\u00e0m b\u00e0i <i>\"B\u00ecnh H\u00e0 ca\"<\/i> \u0111\u1ec3 ca ng\u1ee3i th\u00e0nh c\u00f4ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m nay cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n th\u01b0\u1edfng hoa \u1edf v\u01b0\u1eddn sau, Nh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>\"Gi\u00f3 xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p, v\u1ea1n v\u1eadt t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, Tr\u1eabm l\u1ea5y ni\u1ec1m vui thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0m ni\u1ec1m vui c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan th\u1ecb t\u00f2ng v\u00e0 t\u1eeb th\u1ea7n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u01a1.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng hoa l\u00e0m th\u01a1.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m sau th\u00e1ng t\u01b0 th\u01b0\u1edfng hoa, c\u00e2u c\u00e1, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1, l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1ec9 th\u01b0\u1edfng hoa. S\u00e1ch 'H\u1ed9i y\u1ebfu' cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m sau, nay ghi c\u1ea3 hai chi ti\u1ebft n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u1ed1ng K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn t\u00ean, v\u1eabn nh\u01b0 m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f2n \u1edf T\u1ea5n \u0111\u1ec3.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm so v\u1edbi ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc s\u1ee9c l\u1ef1c ch\u01b0a th\u1ea5y suy gi\u1ea3m, nh\u01b0ng tr\u1ebb th\u00edch b\u1eafn cung c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, nay kh\u00f4ng l\u00e0m n\u1eefa.\"<\/i> V\u00e0 b\u1ea3o K\u1ef3: <i>\"N\u01a1i n\u00e0y ba b\u1ed1n n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ra ngo\u00e0i y\u1ebfn ti\u1ec7c du ngo\u1ea1n.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean, L\u00fd K\u1ebf Ph\u1ee7ng \u0111\u1ec1u ng\u1ed3i h\u1ea7u, K\u1ef3 nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e1n t\u1ee5ng s\u1ef1 th\u1ea7n v\u0169 c\u1ee7a Vua, c\u00f9ng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m th\u01a1, Vua h\u1ecda l\u1ea1i v\u00e0 ban cho h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[18] M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u1ea5y, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u vi\u1ec7c xong, Vua b\u1ea3o: <i>\"Nh\u1eefng s\u1ed5 s\u00e1ch c\u00e1c khanh t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c th\u1eddi v\u1ee5 b\u1ea5t ti\u1ec7n, c\u00e0ng ph\u1ea3i n\u00f3i r\u00f5 sai s\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm, Tr\u1eabm s\u1ebd c\u00e2n nh\u1eafc, l\u00e0m theo l\u1ebd ph\u1ea3i. N\u1ebfu l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1ch.\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 anh minh soi x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng th\u1ea5u, l\u1ea1i c\u00f2n khi\u00eam t\u1ed1n l\u1eafng nghe, ch\u1ec9 ti\u1ebfc k\u1ebb h\u00e8n n\u00e0y ngu mu\u1ed9i, kh\u00f4ng sao \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd Th\u00e1nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[19] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft xin phong thi\u1ec1n. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin phong thi\u1ec1n, bi\u1ec3u d\u00e2ng ba l\u1ea7n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m nay s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n\n<p>[20] C\u00f9ng ng\u00e0y, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn h\u1ed3 Kim Minh \u0111\u1ec3 xem t\u1eadp tr\u1eadn th\u1ee7y chi\u1ebfn, b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Th\u1ee7y chi\u1ebfn l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng nam. Nay n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 y\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00f9ng n\u1eefa, th\u01b0\u1eddng t\u1eadp \u0111\u1ec3 t\u1ecf ra kh\u00f4ng qu\u00ean v\u00f5 c\u00f4ng.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0i Gi\u1ea3ng V\u0169 xem c\u00e1c qu\u00e2n b\u1eafn cung c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, ai c\u00f3 v\u00f5 ngh\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a. Tr\u1edf v\u1ec1 l\u00ean l\u1ea7u ph\u00eda b\u1eafc v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, ban r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan, n\u00e9m ti\u1ec1n xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u \u0111\u1ec3 c\u00e1c ngh\u1ec7 nh\u00e2n tranh nhau l\u1ea5y, vui v\u1ebb \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u1edbi tan.<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 H\u1ed7 M\u00f4ng, h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, T\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n c\u00f9ng b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 nghi phong thi\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n H\u1eefu c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng T\u1ed1ng K\u1ef3 l\u00e0m Phong thi\u1ec1n \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng B\u1ea1ch l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9. T\u1ed1ng K\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan b\u00e0n vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecdc theo l\u1ed9 tr\u00ecnh. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm l\u1ea7n n\u00e0y \u0111i l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n ch\u00fang, n\u1ebfu qu\u00e1 nghi\u00eam trang c\u1ea7u k\u1ef3, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ec9 chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng khi t\u1ebf c\u00e1o t\u1ea1i t\u00f4ng mi\u1ebfu v\u00e0 khi \u0111\u1ebfn ch\u00e2n n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, c\u00f2n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0y bi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u Th\u00f9y Kh\u00e1nh[footnote]Tri\u1ec7u Th\u00f9y Kh\u00e1nh nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Tri\u1ec7u Tr\u1ecdng Kh\u00e1nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c' quy\u1ec3n 29, 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n V\u1eadn l\u1ecbch 1-1 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote] \u0111\u1ebfn n\u1ed9p th\u01b0 v\u00e0o h\u00f2m th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Ho\u00e0ng gia n\u00ean v\u01b0\u1ee3t qua Ng\u0169 \u0111\u1ea1i m\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0 m\u1ec7nh Kim \u0111\u1ee9c. N\u1ebfu l\u1ea5y nh\u00e0 H\u1eadu L\u01b0\u01a1ng k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng r\u1ed3i \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta[footnote]H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta, ph\u1ea7n tr\u00ean d\u1eabn 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c', 'H\u1ed9i y\u1ebfu' v\u00e0 'L\u1ecbch \u0111\u1ea1i danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb' <i>(sau \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb')<\/i> quy\u1ec3n 280 ph\u1ea7n Lu\u1eadt l\u1ecbch \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'truy\u1ec1n t\u1eeb H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta'.[\/footnote], c\u0169ng h\u1ee3p l\u00e0 m\u1ec7nh Kim \u0111\u1ee9c. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb khi thi\u1ec1n nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn nay, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh li\u00ean ti\u1ebfp xu\u1ea5t hi\u1ec7n, m\u00e0u s\u1eafc l\u00f4ng chim, nh\u1eefng lo\u00e0i m\u00e0u tr\u1eafng kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ec7nh Kim \u0111\u1ee9c. K\u00ednh mong s\u1eeda \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u, thay \u0111\u1ed5i m\u00e0u s\u1eafc xe c\u1ed9, qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 c\u1edd x\u00ed[footnote]Thay \u0111\u1ed5i m\u00e0u s\u1eafc xe c\u1ed9, qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 c\u1edd x\u00ed, ch\u1eef 'k\u1ef3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'chi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 14 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote] \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba m\u1ec7nh tr\u1eddi.\"<\/i><\/p>\n\n<p>S\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, tri\u1ec7u t\u1eadp tr\u0103m quan \u0111\u1ec3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh. H\u1eefu t\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u0169 v\u1eadn k\u1ebf th\u1eeba nhau, vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, r\u00f5 r\u00e0ng trong s\u1eed s\u00e1ch. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng lo\u1ea1n l\u1ea1c, h\u1ecd Chu L\u01b0\u01a1ng so\u00e1n ng\u00f4i, Trang T\u00f4ng s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o t\u00f4ng t\u1ecbch, k\u1ebf th\u1eeba c\u00f4ng lao c\u1ee7a ti\u00ean t\u1ed5, th\u00e2n chinh b\u00e1o th\u00f9 qu\u1ed1c gia, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u ca ng\u1ee3i. Nay so s\u00e1nh h\u1ecd L\u01b0\u01a1ng v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Ngh\u1ec7, Tr\u00e1c, V\u01b0\u01a1ng M\u1ea1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 xem l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Trang T\u00f4ng trung h\u01b0ng c\u01a1 nghi\u1ec7p nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u1eadn Th\u1ed5. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i k\u1ebf ti\u1ebfp nhau, nh\u00e0 T\u1ea5n l\u1ea5y v\u1eadn Kim, nh\u00e0 H\u00e1n l\u1ea5y v\u1eadn Th\u1ee7y, nh\u00e0 Chu l\u1ea5y v\u1eadn M\u1ed9c. Tr\u1eddi sinh ra Ho\u00e0ng T\u1ed1ng, \u1ee9ng v\u1edbi v\u1eadn H\u1ecfa \u0111\u1ee9c. Hu\u1ed1ng chi l\u00fac l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u00e3 t\u1ebf t\u1ef1 Ho\u1ea3 \u0111\u1ebf l\u00e0 C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 25 n\u0103m, l\u1ea1i c\u00f2n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Vi\u00ean kh\u00e2u \u0111\u1ebfn s\u00e1u l\u1ea7n. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u00e0y c\u00e0ng h\u01b0ng th\u1ecbnh, m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, binh \u0111ao ng\u1eebng ngh\u1ec9. N\u1ebfu ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng h\u1ee3p \u00fd tr\u1eddi, sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 th\u00e1i b\u00ecnh nh\u01b0 ng\u00e0y nay? \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 do tr\u1eddi cao ban ph\u00fac, t\u00f4ng mi\u1ebfu linh thi\u00eang, gi\u00fap kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u1eadn m\u1ec7nh th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec l\u1eddi d\u00e2ng hi\u1ebfn m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i ngay, e r\u1eb1ng tr\u00e1i \u00fd tr\u1eddi, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt kh\u00f4ng \u1ed5n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Chu kh\u00f4ng h\u1ee3p \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba ng\u0169 v\u1eadn, mong tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta n\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, n\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ee9c Kim. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb nh\u00e0 H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng v\u1ec1 sau, chi\u1ebfm c\u1ee9 trung nguy\u00ean, h\u1ee3p l\u1ebd n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb ph\u1ebf b\u1ecf, l\u00fd l\u1ebd th\u1eadt v\u00f4 c\u00f9ng. Hu\u1ed1ng h\u1ed3, ng\u0169 v\u1eadn thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba tr\u1ef1c ti\u1ebfp, s\u1ef1 chuy\u1ec3n giao gi\u1eefa ch\u1ea5t v\u0103n n\u1ed1i ti\u1ebfp li\u1ec1n m\u1ea1ch, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1eaft qu\u00e3ng, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua m\u1ea5y \u0111\u1eddi tr\u00ean, k\u1ebf th\u1eeba v\u1eadn m\u1ec7nh tr\u0103m n\u0103m? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn. Theo s\u00e1ch '\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0', n\u0103m Thi\u00ean B\u1ea3o th\u1ee9 9, Th\u00f4i X\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: 'Nh\u00e0 Ng\u1ee5y, T\u1ea5n \u0111\u1ebfn Chu, T\u00f9y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng.' Mong nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng k\u1ebf th\u1eeba t\u1eeb xa nh\u00e0 H\u00e1n, l\u1eadp con ch\u00e1u nh\u00e0 Chu, H\u00e1n l\u00e0m h\u1eadu du\u1ec7 c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng, thi\u1ebft l\u1eadp l\u1ec5 Tam Kh\u00e1c. L\u00fac \u0111\u00f3, trong tri\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn tr\u00e1i chi\u1ec1u, H\u1ecdc s\u0129 T\u1eadp Hi\u1ec1n V\u1ec7 Bao \u0111\u00e3 \u1ee7ng h\u1ed9 L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7, th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 12, sau khi L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 qua \u0111\u1eddi, l\u1ea1i l\u1ea5y con ch\u00e1u nh\u00e0 Ng\u1ee5y, Chu, T\u00f9y l\u00e0m Tam Kh\u00e1c nh\u01b0 c\u0169, Th\u00f4i X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 V\u1ec7 Bao \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c xa, vi\u1ec7c n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Nay qu\u1ed1c gia s\u1eafp l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, n\u00ean tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00e2n \u0111\u1ee9c tr\u1eddi cao, k\u00ednh mong Th\u00e1nh T\u1ed1ng m\u00e3i m\u00e3i l\u00e0 \u0111\u1ee9c H\u1ecfa.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[25] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u1eeb Cao X\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1[footnote] V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u1eeb Cao X\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1: 't\u1eeb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. Xem 'Huy Ch\u1ee7 l\u1ee5c' ti\u1ec1n l\u1ee5c quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Minh Thanh ghi ch\u00e9p v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111i s\u1ee9 Cao X\u01b0\u01a1ng, 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 336, ph\u1ea7n t\u1ee9 du\u1ec7 kh\u1ea3o v\u1ec1 Xa S\u01b0 ti\u1ec1n, h\u1eadu v\u01b0\u01a1ng <i>(t\u1ee9c Cao X\u01b0\u01a1ng)<\/i>, v\u00e0 quy\u1ec3n 490 c\u1ee7a 'T\u1ed1ng s\u1eed', truy\u1ec7n Cao X\u01b0\u01a1ng, ghi r\u1eb1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 th\u00e1ng 5 xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i Cao X\u01b0\u01a1ng, n\u0103m th\u1ee9 7 th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn Cao X\u01b0\u01a1ng, n\u0103m th\u1ee9 8 m\u00f9a xu\u00e2n c\u00f9ng s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, n\u0103m Ung Hy th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng 4 v\u1ec1 \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi s\u1eed li\u1ec7u ghi ch\u00e9p.[\/footnote]. Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh:<\/p>\n\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb kinh \u0111\u00f4, sang n\u0103m sau, th\u00e1ng t\u01b0 m\u1edbi \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Cao X\u01b0\u01a1ng. S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng \u0111ang tr\u00e1nh n\u00f3ng \u1edf B\u1eafc \u0110\u00ecnh, giao cho c\u1eadu l\u00e0 A \u0110a Vu Vi\u1ec7t tr\u00f4ng coi n\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, [A \u0110a Vu Vi\u1ec7t] sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafn v\u1edbi Di\u00ean \u0110\u1ee9c r\u1eb1ng: \"Ta l\u00e0 c\u1eadu c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u1ee7' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'V\u01b0\u01a1ng' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, s\u00e1ch 'Huy ch\u1ee7 ti\u1ec1n l\u1ee5c', 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed'[\/footnote], s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00f3 l\u1ea1y ta kh\u00f4ng?\" Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111\u00e1p: \"Ta mang m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn, d\u00f9 g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea1y.\" A \u0110a Vu Vi\u1ec7t v\u00e0i ng\u00e0y sau m\u1edbi g\u1eb7p m\u1eb7t[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'h\u1eadu' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'ph\u1ee5c' theo c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean[\/footnote], nh\u01b0ng ti\u1ebfp \u0111\u00e3i r\u1ea5t cung k\u00ednh.<\/i><p>\n\n<p><i>S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng m\u1eddi Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn B\u1eafc \u0110\u00ecnh, \u0111i qua Giao H\u00e0 Ch\u00e2u[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u00e2u' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'ch\u00e2u' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, s\u00e1ch 'Huy ch\u1ee7 ti\u1ec1n l\u1ee5c', 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed'[\/footnote], l\u00ean Kim L\u0129nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafn tr\u01b0\u1edbc, s\u1ebd ch\u1ecdn ng\u00e0y t\u1ed1t \u0111\u1ec3 g\u1eb7p s\u1ee9 gi\u1ea3, mong \u0111\u1eebng ng\u1ea1i v\u00ec ch\u1edd \u0111\u1ee3i l\u00e2u. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y m\u1edbi g\u1eb7p, V\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng c\u00e1c V\u01b0\u01a1ng t\u1eed v\u00e0 th\u1ecb gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u quay h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng l\u1ea1y, nh\u1eadn l\u1ec5 v\u1eadt, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m kh\u00e1nh g\u00f5 nh\u1ecbp, V\u01b0\u01a1ng nghe ti\u1ebfng kh\u00e1nh m\u1edbi l\u1ea1y. Sau \u0111\u00f3, con ch\u00e1u v\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ra, v\u00e2y quanh l\u1ea1y t\u1ea1 nh\u1eadn l\u1ec5. R\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c vui ch\u01a1i, di\u1ec5n c\u00e1c tr\u00f2 h\u00e0i. L\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u00e0y li\u1ec1n c\u00f9ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111i thuy\u1ec1n, th\u0103m vi\u1ebfng c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede Cao X\u01b0\u01a1ng v\u1eabn d\u00f9ng l\u1ecbch n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 b\u1ea3y, xem ng\u00e0y m\u00f9ng 9 th\u00e1ng 3 l\u00e0 T\u1ebft H\u00e0n Th\u1ef1c, hai k\u1ef3 T\u1ebf X\u00e3 v\u00e0 \u0110\u00f4ng Ch\u00ed c\u0169ng v\u1eady. C\u00e1c ch\u00f9a ph\u1ea7n nhi\u1ec1u x\u00e2y t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, bi\u1ec3n hi\u1ec7u v\u00e0 kinh s\u00e1ch c\u0169ng do \u0110\u01b0\u1eddng ban t\u1eb7ng. Th\u00e1ng b\u1ea3y, [S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng] sai Di\u00ean \u0110\u1ee9c tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u00edn m\u1edbi v\u1ec1.<\/i><p>\n\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn, n\u00f3i v\u1edbi S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng: \"Nghe n\u00f3i nh\u00e0 H\u00e1n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng, d\u1ee5 d\u1ed7 V\u01b0\u01a1ng d\u00f2m ng\u00f3 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. N\u00ean s\u1edbm \u0111\u01b0a h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e2u.\" R\u1ed3i l\u1ea1i n\u00f3i: \"S\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ebfn d\u00f2 x\u00e9t l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng[footnote]S\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ebfn d\u00f2 x\u00e9t l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng, 's\u1ee9 gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1eafc c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 kh\u00e1c, V\u01b0\u01a1ng n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i><\/p>\n<p><i>Di\u00ean \u0110\u1ee9c bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi n\u00e0y, li\u1ec1n n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng: \"Gi\u1eb7c Khuy\u1ec3n Nhung v\u1ed1n kh\u00f4ng thu\u1eadn v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, nay l\u1ea1i gi\u1edf tr\u00f2 ph\u1ea3n gi\u00e1n, ta mu\u1ed1n gi\u1ebft h\u1eafn.\" V\u01b0\u01a1ng khuy\u00ean can m\u00e3i m\u1edbi th\u00f4i.<\/i><p>\n\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u, Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u1eeb H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111i qua tr\u1ea5n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh[footnote]Tr\u1ea5n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c gi\u1ed1ng nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng ghi l\u00e0 'Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh Tr\u1ea5n', nh\u01b0ng s\u00e1ch 'Huy Ch\u1ee7 Ti\u1ec1n L\u1ee5c', 'Th\u00f4ng Kh\u1ea3o', 'T\u1ed1ng S\u1eed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh Tr\u1ea5n'.[\/footnote], Ho\u00e0ng D\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, ngang qua c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu th\u01b0 ban cho qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ee5a v\u1ea3i[footnote]\u0110\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu th\u01b0 ban cho qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ee5a v\u1ea3i, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n. N\u0103m sau, Di\u00ean \u0110\u1ee9c c\u00f9ng v\u1edbi h\u01a1n tr\u0103m s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i theo con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0.<\/i><p>\n\n<p><i>Khi Di\u00ean \u0110\u1ee9c m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t, th\u1ea5y nhi\u1ec1u con ch\u00e1u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m t\u00f9 binh t\u1eeb cu\u1ed1i th\u1eddi T\u1ea5n, h\u1ecd c\u00f9ng nhau ra \u0111\u00f3n, d\u00e2ng \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng, h\u1ecfi th\u0103m qu\u00ea qu\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, l\u00f2ng \u0111\u1ea7y x\u00fac \u0111\u1ed9ng, l\u01b0u l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y kh\u00f4ng n\u1ee1 r\u1eddi \u0111i.<\/i><p>\n\n<p>[26] Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam kinh th\u00e0nh xem l\u00faa m\u1ea1ch. Sau \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, ng\u1eafm c\u00e1, d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm xem c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ban \u0111\u1ea7u c\u1ea7n ki\u1ec7m ch\u0103m ch\u1ec9, v\u1ec1 sau qu\u00ean m\u1ea5t gian kh\u1ed5, bu\u00f4ng th\u1ea3 h\u01b0\u1edfng l\u1ea1c, kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn binh s\u0129, sinh l\u00f2ng nghi k\u1ef5, n\u00ean s\u1ee5p \u0111\u1ed5 nhanh ch\u00f3ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ng\u00f4i cao n\u00ean l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m r\u0103n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, l\u1ea5y Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed T\u1ed1ng \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u01b0\u1eddng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, b\u00e8n sai Vi \u0110\u1ea3n thay th\u1ebf. \u0110\u01b0\u1eddng r\u1eddi T\u1ea7n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tr\u0103m ng\u00e0y, \u0110\u1ea3n v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb b\u1eaft giam, Vua th\u1ea5y \u0110\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb an, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho \u0110\u01b0\u1eddng gi\u1eef l\u1ea1i ch\u1ee9c Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, ban th\u01b0\u1edfng 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n. \u0110\u01b0\u1eddng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c t\u1ed9c Nhung, trong b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 6 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u1ecb Nam.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, hai \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean v\u00e0 V\u0103n Minh x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n. H\u00f4m \u1ea5y, chi\u1ec1u t\u1ed1i, m\u00e2y \u0111en k\u00e9o \u0111\u1ebfn, gi\u00f3 s\u1ea5m d\u1eef d\u1ed9i, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn m\u01b0a to s\u1ea5m ch\u1edbp, l\u1eeda b\u00f9ng l\u00ean t\u1eeb c\u1eeda Nguy\u1ec7t Hoa, ng\u01b0\u1eddi g\u00e1c c\u1ed5ng kh\u00f4ng hay bi\u1ebft, l\u1eeda lan d\u1ea7n v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng gi\u1edd Th\u00ecn-T\u1ef5 ng\u00e0y h\u00f4m sau m\u1edbi t\u1eaft.<\/p>\n\n<p>[29] Th\u00e1ng n\u00e0y, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c N\u00f4ng s\u01b0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[30] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c quy\u1ec1n nhi\u1ebfp \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y \u1ea5n, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u theo l\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00ednh quan ghi l\u1ea1i c\u00f4ng t\u1ed9i trong nhi\u1ec7m k\u1ef3.<\/p>\n\n<p>[31] L\u1ea5y T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba L\u00fd Nguy\u00ean C\u00e1t, \u0110inh C\u1ed1 Ng\u00f4n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan, ban \u00e1o \u0111\u1ecf, \u0111ai b\u1ea1c, h\u1ed1t ng\u00e0 v\u00e0 100 ngh\u00ecn ti\u1ec1n. T\u1eeb \u0111\u00e2y, quan Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan[footnote]Trong c\u00e2u 'Kinh quan nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan', ch\u1eef 'quan' b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[32] Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Minh xin m\u1edf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i \u1edf Giang Nam, t\u00ednh m\u1ed7i n\u0103m b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 53 v\u1ea1n 5 ngh\u00ecn qu\u00e1n, c\u1ea5p mu\u1ed1i cho d\u00e2n, thu ti\u1ec1n theo thu\u1ebf, 24 v\u1ea1n qu\u00e1n cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n, thu thu\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u1ea1i \u00fd r\u1eb1ng: <i>\"Tai h\u1ecda \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o Tr\u1eabm. H\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng c\u00f3 sai l\u1ea7m, vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp kh\u00f4ng \u0111\u00fang; ho\u1eb7c do k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn che gi\u1ea5u, khi\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, thu\u1ebf m\u00e1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1eb1ng, hi\u1ec1n t\u00e0i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u00ednh s\u1ef1. C\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u n\u00ean th\u1eb3ng th\u1eafn, kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm.\"<\/i><\/p>\n<p>R\u1ed3i nh\u00e0 Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u1eabm t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1eddi n\u00f3i ngay th\u1eb3ng \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a m\u00ecnh. X\u01b0a Vua \u0110\u1ea1i V\u0169 k\u00ednh c\u1ea9n \u0111\u00f3n nh\u1eadn l\u1eddi ph\u1ea3i, \u0111\u1eddi sau khen ng\u1ee3i s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a ng\u00e0i. Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi can gi\u00e1n n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ec9 ra \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, Tr\u1eabm h\u00e1 ti\u1ebfc l\u1eddi khen nh\u01b0 \u0110\u1ea1i V\u0169 sao? H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ea1o l\u00e0m Vua ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea3i nghe r\u1ed9ng vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i, ph\u00e2n bi\u1ec7t thi\u1ec7n \u00e1c. Tr\u1eabm tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ea9n th\u1eadn si\u00eang n\u0103ng, s\u1eafp tr\u00f2n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, lu\u00f4n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn b\u1edd c\u00f5i mu\u00f4n d\u1eb7m, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u1edf s\u00e2u trong ch\u00edn c\u1eeda cung, t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3 l\u00f2ng th\u1ea5u hi\u1ec3u h\u1ebft. N\u1ebfu ch\u1eb3ng ch\u1ecbu nghe ng\u00f3ng, th\u00ec l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang? Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u00f9ng chu\u1ed7i ng\u1ecdc che m\u1eaft, b\u00f4ng t\u01a1 b\u1ecbt tai \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb ngo\u1ea1i v\u1eadt l\u00e0m m\u1edd m\u1eaft, \u0111i\u1ebfc tai. N\u1ebfu \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1ch \u0111\u00f3 v\u00e0o th\u1eddi nay, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn.\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea5ng qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng m\u1edf b\u1ed1n m\u1eaft, th\u00f4ng b\u1ed1n tai, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 nh\u00ecn xa nghe r\u1ed9ng, th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh. B\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng h\u1ecfi vi\u1ec7c \u0111\u1eddi, x\u00e9t x\u1eed oan khu\u1ea5t, c\u1ea3nh c\u00e1o quan l\u1ea1i l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd. Si\u00eang n\u0103ng kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1i b\u00ecnh, thi\u00ean h\u1ea1 th\u1eadt may m\u1eafn thay.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Trong 'B\u1ea3n k\u1ef7', s\u1ef1 vi\u1ec7c <i>\"Minh m\u1ee5c \u0111\u1ea1t th\u00f4ng\"<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng b\u1ea3y d\u01b0\u1edbi m\u1ee5c Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung, theo 'B\u1ea3o hu\u1ea5n'.)<\/i><\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ph\u1ee7, quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n, n\u1ebfu bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n t\u1ee5c, s\u1ef1 t\u1ed1t x\u1ea5u c\u1ee7a ch\u00ednh l\u1ec7nh, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p g\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n theo h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n tr\u1ea1m c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng, c\u00f2n n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng l\u1ea5y th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed9i.\"<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n [footnote]Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 Tri ch\u00e2u Th\u00f4ng ph\u00e1n, ch\u1eef 'Th\u00f4ng ph\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1eadn ph\u00e1n', d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c' quy\u1ec3n 30 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng th\u01b0 tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c, c\u00f2n c\u00e1c quan l\u1ea1i thu\u1ed9c c\u1ea5p ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u00ec kh\u00f4ng. Vua lo l\u1eafng t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.[footnote]Vua lo l\u1eafng t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y, m\u01b0\u1eddi ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n trong C\u00e1c v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c' quy\u1ec3n 30 m\u00e0 b\u1ed5 sung \u0111\u1ec3 ho\u00e0n ch\u1ec9nh \u00fd ngh\u0129a.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[35] Vua n\u00f3i v\u1edbi Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m nay m\u01b0a gi\u00f3 tuy h\u00f2a thu\u1eadn, nh\u01b0ng v\u1eabn lo l\u00faa hoa ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t. H\u00f4m qua sai Trung s\u1ee9 \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng ngo\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m quanh kinh th\u00e0nh, nh\u1ed5 v\u00e0i ch\u1ee5c c\u00e2y l\u00faa v\u00e0 \u0111\u1eadu, \u0111\u1ec1u cao v\u00e0i th\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ea1 kh\u1ecfe.\"<\/i> Vua b\u00e8n l\u1ea5y ra cho qu\u1ea7n th\u1ea7n xem, v\u1ebb m\u1eb7t \u0111\u1ea7y vui m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[36] H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 th\u1eddi ch\u00ednh, l\u1eddi l\u1ebd ng\u1ea1o m\u1ea1n. Vua kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i, m\u00e0 an \u1ee7i r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea7n nhi\u1ec1u t\u1ef1 coi m\u00ecnh \u1edf \u0111\u1ecba v\u1ecb cao qu\u00fd, nghi\u00eam kh\u1eafc, b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y ti\u1ec7n d\u00e2ng l\u1eddi. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng c\u00e1c khanh th\u00e2n m\u1eadt b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1, l\u00e0 mu\u1ed1n th\u00f4ng su\u1ed1t t\u00ecnh c\u1ea3m tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ecb che gi\u1ea5u. C\u00e1c khanh h\u00e3y th\u1eb3ng th\u1eafn thi h\u00e0nh, ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c nh\u1edd v\u1ea3, ch\u1edb lo v\u00ec l\u1eddi \u0111\u1eddi m\u00e0i l\u01b0\u1ee1i s\u1eafc nh\u01b0 dao. G\u1ea7n \u0111\u00e2y trong ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u0103m lo tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi xa c\u00e1ch.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00f9 l\u00e0 l\u1eddi v\u1ecdng nh\u01b0 b\u1ee9c th\u01b0 c\u1ee7a k\u1ebb d\u00e2n th\u01b0\u1eddng h\u00f4m qua, Tr\u1eabm c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\"<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi m\u00f9 qu\u00e1ng \u1ea5y \u0111\u00e1ng b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc, nh\u01b0ng h\u00e1i c\u1ecf tr\u00ean \u0111\u1ed3ng c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecf, \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho l\u1eddi can gi\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i \u00e1n t\u00f9.<\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"L\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u nay, nh\u01b0ng nay th\u1eddi ti\u1ebft thu\u1eadn h\u00f2a, m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng ph\u1ea3i l\u1ebd. Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n v\u1eeba b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, n\u1ebfu t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i s\u1ef1 ngay th\u00ec e r\u1eb1ng ch\u01b0a h\u1ee3p \u00fd tr\u1eddi. H\u01a1n n\u1eefa, m\u00f9a h\u00e8 \u0111ang n\u1eafng n\u00f3ng gay g\u1eaft, ta lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0m hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n, n\u00ean t\u1eeb t\u1ed1n d\u1ea7n c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.\"<\/i> Vua li\u1ec1n ban chi\u1ebfu d\u1eebng l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Nam Giao.<\/p>\n\n<p>[40] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u1ed5i t\u00ean \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean th\u00e0nh \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, \u0111i\u1ec7n V\u0103n Minh th\u00e0nh \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[41] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u0103m s\u1ee9 \u1edf Nam Giao \u0111\u1ec1u t\u1ea1m d\u00f9ng \u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua m\u1edbi l\u1ec7nh \u0111\u00fac \u1ea5n m\u1edbi v\u00e0 ban c\u1ea5p cho h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[42] Vua n\u00f3i [footnote]Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u ghi: 'Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng:' B\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 thi\u1ebfu ch\u1eef.[\/footnote]: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, c\u1ea1nh c\u1ed5ng C\u00e1p, l\u00e0 n\u01a1i chu\u1ea9n m\u1ef1c cho b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng. Nghe n\u00f3i \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t \u00e1n, nhi\u1ec1u ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh th\u00e2n c\u1eadn, ng\u1ed3i sau r\u00e8m ung dung t\u1ef1 \u0111\u1ea1i, quy\u1ec1n x\u1eed \u00e1n \u0111\u1ec1u giao cho l\u1ea1i d\u1ecbch. Mu\u1ed1n d\u00e2n kh\u00f4ng oan, ph\u00e1p kh\u00f4ng l\u1ea1m, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Vua li\u1ec1n ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n, ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao h\u1ebft cho l\u1ea1i d\u1ecbch.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0111\u1ed5i vi\u1ec7n Qu\u1ef9 th\u00e0nh vi\u1ec7n \u0110\u0103ng V\u0103n Ki\u1ec3m, tr\u1ea1m \u0110\u00f4ng Di\u00ean \u00c2n Qu\u1ef9 th\u00e0nh tr\u1ea1m S\u00f9ng Nh\u00e2n Ki\u1ec3m, tr\u1ea1m Nam Chi\u00eau Gi\u00e1n Qu\u1ef9 th\u00e0nh tr\u1ea1m T\u01b0 Gi\u00e1n Ki\u1ec3m, tr\u1ea1m T\u00e2y Th\u00e2n Oan Qu\u1ef9 th\u00e0nh tr\u1ea1m Th\u00e2n Minh Ki\u1ec3m, tr\u1ea1m B\u1eafc Th\u00f4ng Huy\u1ec1n Qu\u1ef9 th\u00e0nh tr\u1ea1m Chi\u00eau Hi\u1ec1n Ki\u1ec3m. V\u1eabn l\u1ec7nh vi\u1ec7n Gi\u00e1n c\u1eed m\u1ed9t quan gi\u00e1n vi\u00ean ph\u1ee5 tr\u00e1ch nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[44] M\u00f9a thu, th\u00e1ng t\u00e1m, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ed7i khi xem t\u1ea5u \u00e1n t\u1eeb \u0110\u1ea1i L\u00fd, n\u1ebfu c\u00f3 chi ti\u1ebft n\u00e0o ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ph\u1ea3i chuy\u1ec3n v\u0103n \u00e1n \u0111\u1ec3 x\u00e9t l\u1ea1i, b\u1edfi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i, c\u00f3 khi c\u00e1ch \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ngh\u00ecn d\u1eb7m, t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam l\u00e2u ng\u00e0y, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb nay c\u00e1c khanh h\u00e3y x\u00e9t k\u1ef9, n\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec c\u1ee9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ed9i m\u00e0 ph\u00e2n x\u1eed, kh\u00f4ng c\u1ea7n tra x\u00e9t l\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh roi v\u00e0 g\u1eady kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng, quan tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ngay, kh\u00f4ng c\u1ea7n giao cho c\u01a1 quan kh\u00e1c. Qu\u1ea7n th\u1ea7n nh\u1eadn chi\u1ebfu tra \u00e1n, \u00e1n \u0111\u00e3 xong, g\u1eedi nhanh l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u01a1 quan x\u00e9t x\u1eed xong, l\u1ea1i g\u1eedi nhanh xu\u1ed1ng. C\u00e1c ch\u00e2u tr\u00ecnh \u00e1n nghi ng\u1edd, c\u01a1 quan x\u00e9t k\u1ef9 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1edd, th\u00ec c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Nh\u1eefng \u00e1n nghi ng\u1edd c\u1ea7n t\u1ea5u l\u00ean, c\u0169ng g\u1eedi nhanh \u0111\u1ec3 b\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u00fai \u0111en \u0111\u1ef1ng th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean, Vua xem qua, th\u1ea5y to\u00e0n l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, h\u01a1n n\u1eefa l\u1eddi l\u1ebd qu\u00e1 ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng tr\u00e1ch m\u00f3c. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ta h\u1ea1 chi\u1ebfu th\u0103m d\u00f2 l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ee9 b\u1eadc trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1eddi n\u00f3i th\u01b0\u1eddng b\u1eeba b\u00e3i, kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1eddi c\u01a1. V\u1ed1n mu\u1ed1n th\u00f4ng su\u1ed1t t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi, vi\u1ec7c kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, n\u00ean d\u00f9 n\u00f3i ng\u00f4ng c\u0169ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. T\u1eeb x\u01b0a b\u1ec1 t\u00f4i can gi\u00e1n Vua, v\u1ed1n l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t, nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u00fang l\u00fd. Qu\u1ed1c gia b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169ng c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u1ebfu k\u1ebb n\u00e0o v\u00ec b\u00e1n \u0111\u1ea1o l\u1ea5y ti\u1ebfng, c\u1ea7u may th\u0103ng ti\u1ebfn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t.\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Ti\u1ec3u th\u1ea7n d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u xem x\u00e9t k\u1ef9, thi\u1ec7n \u00e1c hi\u1ec1n ngu kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ecdt l\u01b0\u1edbi tr\u1eddi. N\u1ebfu trong tr\u0103m vi\u1ec7c c\u00f3 m\u1ed9t hai \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u1ea5y, c\u0169ng l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch cho qu\u1ed1c gia.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[46] H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft, tri M\u1ee5c ch\u00e2u \u0110i\u1ec1n T\u00edch d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n k\u00ednh ngh\u0129, t\u00e0i tr\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf h\u00e0ng ng\u0169 can gi\u00e1n, d\u00e1m kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean suy ngh\u0129 b\u00f9 \u0111\u1eafp \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung d\u00e2ng th\u01b0, li\u1ec1u ch\u1ebft tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c, B\u1ec7 h\u1ea1 b\u00e8n ban d\u1ee5 cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eb3ng th\u1eafn can gi\u00e1n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u1ea7n d\u00e1m n\u00f3i. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 7, th\u1ea7n l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u s\u1edb l\u00ean, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c tay Vua hay kh\u00f4ng, tuy c\u1ea7u xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1eddi th\u1eb3ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh hay kh\u00f4ng. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n, \u0111ang kh\u00e1t khao nghe l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ed thi\u1ebft, c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111ang mong ch\u1edd l\u1eddi can gi\u00e1n th\u1eb3ng th\u1eafn, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, tu s\u1eeda \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u1ec3 m\u1edbi m\u1ebb h\u01a1n. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i g\u1ea7n g\u0169i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, t\u1ed9i l\u1ed7i \u1edf h\u00e0ng ng\u0169 b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf Vua.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 vi\u1ec7c ban l\u1ec7nh bu\u1ed5i s\u1edbm s\u1eeda l\u1ea1i chi\u1ec1u t\u1ed1i, do chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra c\u00f3 l\u00fac kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o d\u00e1m ph\u00ea ph\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a ch\u1ee9c C\u1ea5p s\u1ef1 trung. N\u1ebfu C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng[footnote]N\u1ebfu C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ch\u1eef 'nhi\u1ec7m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 t\u1eadp 'H\u00e0m B\u00ecnh' quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n lu\u1eadn v\u1ec1 h\u1ecfa tai khi Th\u00e1i T\u00f4ng \u1ee9ng chi\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote], chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p ph\u00ea ph\u00e1n, th\u00ec nh\u1eefng chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra s\u1ebd kh\u00f4ng khi n\u00e0o kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m s\u1ebd kh\u00f4ng khi n\u00e0o kh\u00f4ng tinh t\u1ebf. Vi\u1ec7c kh\u00f4ng tinh t\u1ebf th\u00ec s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng, chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh quy c\u00e1ch, l\u00e0m sao c\u00f3 n\u1ed7i ban l\u1ec7nh ban ng\u00e0y s\u1eeda l\u1ea1i chi\u1ec1u t\u1ed1i, l\u00e0m sao c\u00f3 lo s\u1ee3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng tinh t\u1ebf hay kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd?<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n cho r\u1eb1ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i g\u1ea7n g\u0169i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecf g\u1ea7n t\u00ecm xa, do l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u01b0a h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd, m\u00e0 kh\u00f4ng ai d\u00e1m can gi\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a c\u00e1c quan Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft. Nay c\u00e1c quan Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i h\u1ea7u c\u1eadn, m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, ch\u1ee9c ph\u1eadn v\u1ed1n ph\u1ea3i d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh. T\u1eeb \u0111\u00f3, qu\u1ed1c gia c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft kh\u00f4ng d\u00e1m can ng\u0103n; tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 lu\u1eadt l\u1ec7 n\u00e0o tr\u00e1i \u0111\u1ea1o, Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i. L\u1ea1i th\u00eam th\u1eddi gian d\u00e0i th\u00e1i b\u00ecnh, thi\u00ean h\u1ea1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 cho r\u1eb1ng th\u00e1i b\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean, t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f4ng nghi\u1ec7p r\u1ed9ng l\u1edbn, ng\u00e0y qua th\u00e1ng l\u1ea1i, d\u1ea7n th\u00e0nh th\u00e1nh t\u00ednh, b\u00ean tr\u00e1i l\u1ea5y, b\u00ean ph\u1ea3i theo, \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u01b0u tr\u00ed c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1. V\u00ec th\u1ebf, B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi, li\u1ec1n cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi Thang, V\u0169; B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c, li\u1ec1n cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 ch\u00edn n\u0103m, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng tuy y\u00ean \u1ed5n, v\u1ea1n qu\u1ed1c tuy an \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng h\u00ecnh ph\u1ea1t ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9, thu\u1ef7 h\u1ea1n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ho\u00e0, B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ea3o l\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh, ai d\u00e1m kh\u00f4ng b\u1ea3o l\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh, B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ea3o l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd, ai d\u00e1m kh\u00f4ng b\u1ea3o l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd! V\u1eeba mu\u1ed1n v\u00ec d\u00e2n c\u1ea7u ph\u00fac, b\u00e1o \u0111\u00e1p c\u00f4ng tr\u1eddi, l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Th\u00e1i S\u01a1n, d\u00e2ng l\u1ec5 l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, m\u01b0u ng\u01b0\u1eddi tuy th\u00e0nh, \u00fd tr\u1eddi ch\u01b0a thu\u1eadn. L\u1eeda trong c\u1ea5m th\u00e0nh, s\u1eafp khi\u1ebfn b\u1eadc minh qu\u00e2n ch\u1ee3t t\u1ec9nh, chi\u1ebfu xu\u1ed1ng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, b\u00e8n truy\u1ec1n c\u00e1o \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang. C\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n nghe l\u1eddi B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ec9nh ng\u1ed9, h\u00e1 kh\u00f4ng lo s\u1ee3; c\u00e1c quan gi\u00e1n quan xem chi\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng, ai ch\u1eb3ng hoang mang.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1edfi v\u1eady, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng l\u1ed7i \u1edf c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf B\u1ec7 h\u1ea1, t\u1ed9i \u1edf c\u00e1c quan gi\u00e1n quan, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf B\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ea7n ch\u1ecbu t\u1ed9i ch\u1ebft, t\u1ed9i ch\u1ebft.<\/i><p>\n\n<p><i>Nh\u01b0ng th\u1ea7n \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb, m\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00f9ng m\u1ed9t l\u1eddi, nay th\u1ea7n m\u1ea5y n\u0103m \u1edf ngo\u00e0i, m\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 giao cho vi\u1ec7c ph\u00e2n lo, b\u1eadn r\u1ed9n theo \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, lo vi\u1ec7c b\u1ecf b\u00ea kh\u00f4ng r\u1ea3nh, h\u1ed1i h\u1ea3 c\u00f3 ch\u00ed, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c can gi\u00e1n ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay may \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi m\u1edf l\u00f2ng th\u00e1nh, th\u1ea7n gi\u00fap v\u1eadn n\u01b0\u1edbc, c\u1ea3m nh\u1eadn B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1edd \u0111\u1ee3i l\u1eddi can gi\u00e1n th\u1eb3ng th\u1eafn, khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 chuy\u00ean t\u00e2m t\u00ecm l\u1eddi ngh\u1ecbch tai, th\u1ea7n b\u00e8n l\u1ea1i d\u1ed1c h\u1ebft l\u00f2ng d\u1ea1, tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn th\u00f4 thi\u1ec3n.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00e3 n\u00f3i B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 chuy\u1ec7n ban l\u1ec7nh bu\u1ed5i s\u00e1ng r\u1ed3i bu\u1ed5i chi\u1ec1u \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, xin l\u1ea5y v\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5: vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ra r\u1ed3i b\u1ecf ngay l\u00e0 ch\u1ee9c N\u00f4ng s\u01b0, vi\u1ec7c c\u1ea5m \u0111o\u00e1n nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghi\u00eam l\u00e0 xe v\u00e0 y ph\u1ee5c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00e3 n\u00f3i B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecf g\u1ea7n t\u00ecm xa, xin l\u1ea5y v\u00e0i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5: vi\u1ec7c Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 \u1ee7y th\u00e1c cho c\u00e1c vi\u00ean lang sai khi\u1ec3n; vi\u1ec7c c\u1eadn th\u1ea7n kh\u00f4ng chuy\u00ean ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00f2i c\u00e1c l\u1ec7nh l\u1ee5c n\u1ed9p ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u. T\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u s\u1ebd t\u0103ng nhi\u1ec1u, vi\u1ec7c nghe d\u00f9ng s\u1ebd r\u1ed9ng r\u00e3i; vi\u1ec7c nghe d\u00f9ng \u0111\u00e3 r\u1ed9ng th\u00ec \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1ebd ph\u1ee9c t\u1ea1p, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 ph\u1ee9c t\u1ea1p th\u00ec ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n theo s\u1ebd \u00edt; v\u00ec ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n theo \u00edt n\u00ean ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ef1c thi \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ef1c thi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do quy ho\u1ea1ch ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. Nh\u01b0 vi\u1ec7c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ban s\u1eafc ch\u1ec9, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee5 c\u1eadn sai ch\u1ee9c Ty l\u00fd ph\u00e1n quan; \u0111\u1ebfn n\u0103m nay l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu, cho ph\u00e9p b\u1ea3n ch\u00e2u ti\u1ebfp t\u1ee5c sai \u0111\u1eb7t nh\u01b0 c\u0169. L\u1ea1i nh\u01b0 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ban s\u1eafc ch\u1ec9, c\u00e1c quan l\u1ea1i lo v\u1ec1 thu\u1ebf kh\u00f3a, ai ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc h\u1ea1n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u01b0a xong vi\u1ec7c sau h\u1ea1n s\u1ebd b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a huy\u1ec7n, kh\u00f3 d\u1ec5 c\u1ee7a thu\u1ebf, ph\u00ec b\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t \u0111ai, m\u00f9a m\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t, phong t\u1ee5c ch\u0103m l\u01b0\u1eddi, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, m\u00e0 \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi th\u1eddi h\u1ea1n, l\u1ea5y th\u0103ng gi\u00e1ng l\u00e0m ti\u00eau chu\u1ea9n. Nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, ch\u01b0a t\u1eebng nghe ai b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00ec ch\u1eadm h\u1ea1n, hay ai \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00ec xong vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc h\u1ea1n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, t\u1ecf ra thi\u1ebfu tin c\u1eady sao!<\/i><\/p>\n<p><i>Xin B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u hay \u0111i\u1ec1u g\u00ec tr\u00ecnh b\u00e0y, may sao B\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, r\u1ed3i sai c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i thi h\u00e0nh. B\u1edfi v\u00ec b\u1ec1 t\u00f4i tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 phong ch\u01b0\u01a1ng, B\u1ec7 h\u1ea1 thi h\u00e0nh th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1p l\u1ec7nh. Ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u1ea7n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean ph\u1ee9c t\u1ea1p, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ea7n b\u1ec1n v\u1eefng ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i lu\u00f4n. Thay \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n l\u00e0 b\u1ed9c l\u1ed9 s\u1ef1 suy ngh\u0129 kh\u00f4ng tinh t\u1ebf, qu\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 kh\u00f3 theo l\u00e0 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ed1i r\u1ed1i kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao.<\/i><p>\n\n<p><i>Kinh 'Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0' n\u00f3i: \"Cai tr\u1ecb d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i gi\u1ea3n d\u1ecb.\" L\u1ea1i n\u00f3i: \"C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y gi\u1ecfi th\u00ec th\u00e0nh b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng.\" Nay n\u1ebfu c\u00e1c b\u1eadc t\u1ec3 th\u1ea7n t\u00e0i \u0111\u1ee9c[footnote]'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ec7nh', \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], xin B\u1ec7 h\u1ea1 tin d\u00f9ng h\u1ecd[footnote]Ch\u1eef 'chi' v\u1ed1n thi\u1ebfu, \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote]. N\u1ebfu t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng t\u00e0i \u0111\u1ee9c, xin B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u00e0 giao vi\u1ec7c, sao l\u1ea1i \u0111\u1eb7t h\u1ecd v\u00e0o h\u00e0ng b\u1ec1 t\u00f4i v\u00f4 d\u1ee5ng, r\u1ed3i nghi ng\u1edd nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb th\u01b0\u1eddng d\u00e2n? B\u00e1 quan m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh, xin B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eafng nghe v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ecd. N\u1ebfu b\u00e1 quan ch\u01b0a x\u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5, xin B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e2n nh\u1eafc t\u00e0i n\u0103ng m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng, sao l\u1ea1i \u0111\u1eb7t h\u1ecd v\u00e0o h\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba, r\u1ed3i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i nh\u01b0 k\u1ebb kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u1ebfu tr\u0103m ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, th\u00ec mu\u00f4n vi\u1ec7c t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd \u1ed5n \u0111\u1ecbnh; n\u1ebfu b\u00e1 quan ch\u01b0a tu ch\u1ec9nh[footnote]Ch\u1eef 'tu' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ecb', \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec mu\u00f4n vi\u1ec7c c\u0169ng s\u1ebd h\u1ee7y b\u1ea1i. N\u1ebfu v\u1eeba giao vi\u1ec7c l\u1ea1i nghi ng\u1edd, th\u00ec tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng; v\u1eeba nghi ng\u1edd l\u1ea1i s\u1eed d\u1ee5ng, th\u00ec qu\u00e2n th\u1ea7n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p. V\u00ec sao v\u1eady? Nghi ng\u1edd sinh ra l\u1eddi gi\u00e8m pha, gi\u00e8m pha l\u1ea1i sinh ra nghi ng\u1edd. Nghi ng\u1edd t\u1eeb gi\u00e8m pha m\u00e0 ra, th\u00ec \u0111\u1ea1o cha con \u0111\u00f4i khi thi\u1ebfu \u0111i l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i v\u00e0 hi\u1ebfu th\u1ea3o; gi\u00e8m pha do nghi ng\u1edd m\u00e0 n\u1ea3y sinh, th\u00ec m\u1ed1i quan h\u1ec7 qu\u00e2n th\u1ea7n c\u00f3 khi bi\u1ebfn th\u00e0nh th\u00f9 h\u1eadn. Ngu\u1ef5 V\u0103n H\u1ea7u \u0111\u1ed1t s\u00e1ch gi\u00e8m pha, B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1eafc \u0111\u00e3 t\u1eebng bi\u1ebft; L\u1ec7nh H\u1ed3 S\u1edf c\u00f3 b\u00e0n v\u1ec1 bi\u1ec7n ph\u00e1p ch\u1ed1ng gi\u00e8m, B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean x\u00e9t k\u1ef9. Nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng trung c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i, duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n t\u00edn c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00fang l\u00e0 Vua l\u00e0 \u0111\u1ea7u, b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 ch\u00e2n tay v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y tr\u00edch t\u1eeb 'T\u1ee5c C\u1ea9m L\u00fd K\u1ef3 C\u1ef1u Truy\u1ec1n'.)<\/i><p>\n\n<p>[47] Th\u00e1ng ch\u00edn. Ban \u0111\u1ea7u, L\u00fd K\u1ebf B\u1ed5ng v\u00e0o tri\u1ec1u, em \u00f4ng l\u00e0 H\u1ea1 ch\u00e2u Phi\u00ean l\u1ea1c s\u1ee9 K\u1ebf Thi\u00ean \u1edf l\u1ea1i Ng\u00e2n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 truy\u1ec1n \u0111\u01b0a th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a K\u1ebf B\u1ed5ng v\u1ec1 kinh, ch\u1ec9 c\u00f3 K\u1ebf Thi\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba, l\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y tu\u1ed5i, d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, gi\u1ea3 v\u1edd n\u00f3i m\u1eb9 nu\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ebft, \u0111em ra ngo\u1ea1i th\u00e0nh ch\u00f4n c\u1ea5t, gi\u1ea5u binh kh\u00ed trong quan t\u00e0i, c\u00f9ng v\u00e0i ch\u1ee5c t\u00f9y t\u00f9ng ch\u1ea1y v\u00e0o v\u00f9ng H\u1ea1 ch\u00e2u Phi\u00ean t\u1ed9c \u0111\u1ecba b\u00e0n l\u00e0 \u0110\u1ecba C\u00e2n Tr\u1ea1ch, c\u00e1ch H\u1ea1 ch\u00e2u ba tr\u0103m d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng t\u1ed5 ti\u00ean l\u00e0 Di H\u01b0ng ra cho ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 xem, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y kh\u00f3c, K\u1ebf Thi\u00ean t\u1ef1 n\u00f3i: <i>\"Ta l\u00e0 con ch\u00e1u h\u1ecd L\u00fd, \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u00f4ng t\u1ed9c.\"<\/i> C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c d\u1ea7n quy ph\u1ee5, t\u1eebng c\u1eed ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng bi\u1ec3u \u0111\u1ebfn L\u00e2n ch\u00e2u c\u1ed1ng ng\u1ef1a v\u00e0 l\u1ea1c \u0111\u00e0. Chi\u1ebfu th\u01b0 chi\u00eau d\u1ee5, K\u1ebf Thi\u00ean kh\u00f4ng ra.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Tri H\u1ea1 ch\u00e2u Do\u00e3n Hi\u1ebfn d\u00f2 bi\u1ebft ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean, c\u00f9ng Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 T\u00e0o Quang Th\u1ef1c ch\u1ecdn k\u1ecb binh tinh nhu\u1ec7, \u0111\u00eam k\u00e9o qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap \u0110\u1ecba C\u00e2n Tr\u1ea1ch, sau hai ng\u00e0y \u0111\u00eam th\u00ec \u0111\u1ebfn, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, \u0111\u1ed1t h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m l\u1ec1u tr\u1ea1i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1ea1n c\u1eebu, ng\u1ef1a, kh\u00ed gi\u1edbi, K\u1ebf Thi\u00ean ch\u1ec9 tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00ecnh.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n k\u1ec9, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, c\u00f3 l\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ebfn, nay chuy\u1ec3n v\u00e0o th\u00e1ng ch\u00edn.<\/i><\/p>\n<p><i>'L\u00e3 H\u1ed1i Ch\u00ednh Hu\u1ec7 c\u00f4ng b\u1ed5 truy\u1ec1n' n\u00f3i: B\u1ea3o An qu\u00e2n t\u1ea5u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1ea5t vui m\u1eebng. L\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Vua ch\u1ec9 tri\u1ec7u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0o b\u00e0n.<\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n lui ra, \u0111i qua ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 kh\u00f4ng v\u00e0o, \u00f4ng sai ng\u01b0\u1eddi m\u1eddi \u0111\u1ebfn, h\u1ecfi: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u \u00f4ng l\u00e0m g\u00ec?\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"B\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng h\u1ecfi: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 d\u1eb7n \u00f4ng \u0111\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i kh\u00f4ng?\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c c\u1ee7a Khu m\u1eadt, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u1ea7n bi\u1ebft. Nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ea1i s\u1ef1, t\u00f4i l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft.\"<\/i> Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u00e1o vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean, \u00f4ng h\u1ecfi: <i>\"X\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"Mu\u1ed1n ch\u00e9m \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda B\u1eafc B\u1ea3o An \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e k\u1ebb ngh\u1ecbch.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng h\u1ecfi: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 sao?\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u00e0 ph\u1ea3i, sai h\u1ea1 quan \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n so\u1ea1n v\u0103n th\u01b0.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu l\u00e0m v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf hay. Xin \u00f4ng ho\u00e3n l\u1ea1i, t\u00f4i s\u1ebd t\u00e2u l\u1ea1i.\"<\/i> Li\u1ec1n g\u1ecdi l\u1ea1i c\u1eeda, xin v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn Vua. Vua cho v\u00e0o, \u00f4ng g\u1eb7p Vua, k\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y x\u01b0a H\u1ea1ng V\u0169 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i C\u00f4ng, \u0111\u1ecbnh n\u1ea5u ch\u1ebft, H\u00e1n Cao T\u1ed5 n\u00f3i, xin chia cho ta m\u1ed9t ch\u00e9n canh. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, hu\u1ed1ng chi K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 k\u1ebb ngo\u00e0i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch! B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00f4m nay gi\u1ebft m\u1eb9 h\u1eafn, ng\u00e0y mai c\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eafn kh\u00f4ng? N\u1ebfu kh\u00f4ng, ch\u1ec9 th\u00eam o\u00e1n th\u00f9 v\u00e0 khi\u1ebfn l\u00f2ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch ki\u00ean \u0111\u1ecbnh h\u01a1n m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua h\u1ecfi: <i>\"V\u1eady th\u00ec n\u00ean l\u00e0m g\u00ec?\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng n\u00f3i: <i>\"Theo \u00fd th\u1ea7n, n\u00ean \u0111\u01b0a b\u00e0 \u1ea5y \u0111\u1ebfn Di\u00ean ch\u00e2u, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 K\u1ebf Thi\u00ean, tuy ch\u01b0a th\u1ec3 h\u00e0ng ngay, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 r\u00e0ng bu\u1ed9c l\u00f2ng h\u1eafn, v\u00e0 m\u1eb9 h\u1eafn s\u1ed1ng ch\u1ebft n\u1eb1m trong tay ta.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua v\u1ed7 b\u00e0n khen hay, n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3 khanh, su\u00fdt n\u1eefa ta ph\u1ea1m sai l\u1ea7m.\"<\/i><\/i><\/p>\n\n<p><i>Theo k\u1ebf c\u1ee7a C\u00f4ng. M\u1eb9 K\u1ebf Thi\u00ean sau \u0111\u00f3 b\u1ec7nh ch\u1ebft \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, K\u1ebf Thi\u00ean kh\u00f4ng l\u00e2u c\u0169ng qua \u0111\u1eddi, con trai \u00f4ng cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn v\u00e0 xin h\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t s\u00e1ch 'K\u00fd V\u0103n' c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, 'B\u1ed5 Truy\u1ec1n' c\u1ee7a L\u00e3 H\u1ed1i v\u00e0 'T\u1ed5 \u0110oan Truy\u1ec1n' c\u0169ng ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Nh\u01b0ng khi kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00ec th\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed. Vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 K\u1ebf Thi\u00ean th\u1ef1c ch\u1ea5t x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0110oan ch\u01b0a tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, Chu\u1ea9n c\u0169ng ch\u01b0a v\u00e0o Xu ph\u1ee7. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 hai, Chu\u1ea9n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Xu ph\u00f3, th\u00e1ng 9 \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri. Th\u00e1ng 6 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 t\u01b0, Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0110oan m\u1edbi tham gia ch\u00ednh s\u1ef1. Th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 n\u0103m, Chu\u1ea9n c\u0169ng tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, c\u00f9ng \u1edf Trung th\u01b0. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0110oan \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u01b0\u1edbng, Chu\u1ea9n v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tham ch\u00ednh nh\u01b0 c\u0169. Th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 hai, Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tham ch\u00ednh, \u0110oan v\u1eabn \u1edf ng\u00f4i T\u01b0\u1edbng nh\u01b0 c\u0169. Th\u00e1ng 10 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0110oan b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng. \u0110oan \u1edf Trung th\u01b0 t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u00e1u n\u0103m, khi m\u1edbi l\u00e0m Tham ch\u00ednh, Chu\u1ea9n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Xu ph\u00f3 r\u1ed3i. 'B\u1ed5 Truy\u1ec1n' v\u00e0 'K\u00fd V\u0103n' \u1eaft c\u00f3 sai s\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 K\u1ebf Thi\u00ean, \u0110oan v\u00e0 Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1u ch\u01b0a n\u1ed5i ti\u1ebfng, n\u00ean nay kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 n\u0103m, chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u00ean h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ban c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean, ho\u1eb7c Chu\u1ea9n nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ch\u00e9m m\u1eb9 K\u1ebf Thi\u00ean, nh\u01b0ng \u0110oan \u0111\u00e3 c\u1ee9u b\u00e0. Nh\u01b0ng th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0111\u00f3, Chu\u1ea9n m\u1edbi tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean \u0111\u1eb7t sau th\u00e1ng 9, ho\u1eb7c \u0111\u1eb7t v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t khi t\u00ean h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ecb t\u01b0\u1edbc l\u1ea1i[footnote]Ch\u1eef 'ph\u1ee5c' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i[\/footnote]. Hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u1eefng chuy\u1ec7n v\u1ec1 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt v\u1eabn c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u00e2u thu\u1eabn, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><p>\n\n<p>[48] Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m nay m\u00f9a m\u00e0ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y thu ho\u1ea1ch t\u1ed1t, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb d\u1ecbch b\u1ec7nh, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u01a1n tr\u00ean ban xu\u1ed1ng. Tr\u1eabm n\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c khanh ra s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00fd tr\u1eddi.\"<\/i> Vua l\u1ea1i t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"X\u01b0a S\u1edf V\u0103n V\u01b0\u01a1ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c con ch\u00f3 qu\u00fd nh\u01b0 ho\u00e0ng, c\u00e2y t\u00ean uy\u1ec3n l\u1ed9, \u0111i s\u0103n \u1edf \u0111\u1ea5t V\u00e2n M\u1ed9ng, ba th\u00e1ng kh\u00f4ng v\u1ec1. B\u1ea3o Th\u00e2n can gi\u00e1n, Vua tr\u1ea3i chi\u1ebfu ph\u1ee5c xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, Th\u00e2n l\u1ea5y n\u0103m m\u01b0\u01a1i c\u00e2y t\u00ean, qu\u1ef3 xu\u1ed1ng \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng Vua hai l\u1ea7n, r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng ra ngo\u00e0i xin ch\u1ecbu t\u1ed9i ch\u1ebft. Vua tri\u1ec7u v\u00e0o v\u00e0 t\u1ea1 l\u1ed7i, gi\u1ebft ch\u00f3, b\u1ebb t\u00ean, chuy\u00ean t\u00e2m lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, th\u00f4n t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ba m\u01b0\u01a1i ch\u00edn n\u01b0\u1edbc. Tr\u1eabm xem s\u00e1ch \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, kh\u00f4ng kh\u1ecfi nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1ea3m th\u00e1n, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay qu\u00e2n th\u1ea7n n\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ee3p \u0111\u1ea1o th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng tin d\u00f9ng, d\u1eabu c\u00f3 b\u1ec1 t\u00f4i trung tr\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi th\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y, tr\u0103m n\u0103m qua c\u00e1c b\u1eadc Vua ch\u00faa \u00edt ai bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ecdc r\u1ed9ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng? Nh\u01b0ng th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng 'Bi\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng kh\u00f3, l\u00e0m m\u1edbi kh\u00f3,' mong b\u1ec7 h\u1ea1 g\u1eafng s\u1ee9c.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3. L\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u00e1ch t\u00ednh lu\u00f4n \u00e2n c\u1ea7n h\u1ecfi han, mong sao h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p. Khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui v\u1ebb c\u1ea3m ph\u1ee5c c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00f3 chi. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 t\u00ednh h\u1ed5 lang v\u1ed1n kh\u00f3 thu\u1ea7n ph\u1ee5c, nh\u01b0ng h\u1ed5 nu\u00f4i trong v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n, n\u1ebfu cho \u0103n \u0111\u00fang gi\u1edd, n\u00f3 c\u0169ng bi\u1ebft \u01a1n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, th\u01b0\u1eddng c\u0169ng ngoan ngo\u00e3n, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi?\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Hai vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u1eddi gian n\u00e0o. Tra theo 'Th\u1ef1c l\u1ee5c,' th\u00ec th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua n\u00f3i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc xong 'Ng\u1ef1 l\u00e3m' t\u00e1m tr\u0103m quy\u1ec3n, c\u00f3 l\u1ebd nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1ebft ch\u00f3 b\u1ebb t\u00ean, nay ghi chung v\u1edbi vi\u1ec7c nu\u00f4i h\u1ed5. B\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p vi\u1ec7c nu\u00f4i h\u1ed5 v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 8 ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, vi\u1ec7c gi\u1ebft ch\u00f3 b\u1ebb t\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 b\u00e0n v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng. X\u00e9t T\u1ed1ng K\u1ef3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 n\u0103m \u1ea5y ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd m\u1edbi l\u00e0m Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, e r\u1eb1ng b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[49] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, l\u00fac Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u00e3 tri\u1ec7u \u1ea9n s\u0129 Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n \u1edf Hoa S\u01a1n v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn. Khi \u0111\u00f3, Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, Vua c\u00e0ng th\u00eam t\u00f4n tr\u1ecdng, n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng T\u1ed1ng K\u1ef3 r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n ch\u1ec9 lo tu th\u00e2n, kh\u00f4ng m\u00e0ng danh l\u1ee3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1eadc cao nh\u00e2n ngo\u00e0i th\u1ebf t\u1ee5c. \u00d4ng \u1edf Hoa S\u01a1n \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u01b0\u1edbc ch\u1eebng tu\u1ed5i \u0111\u00e3 tr\u0103m, t\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua c\u1ea3nh lo\u1ea1n l\u1ea1c th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, nay may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u. Tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng, th\u1eadt \u0111\u00e1ng nghe.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a \u00f4ng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, T\u1ed1ng K\u1ef3 nh\u00e2n d\u1ecbp h\u1ecfi \u00f4ng: <i>\"Ti\u00ean sinh \u0111\u00e3 \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o tu d\u01b0\u1ee1ng, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e1o h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u0103ng?\"<\/i><\/p>\n<p>Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n \u0111\u00e1p: <i>\"T\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00fai r\u1eebng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho th\u1eddi \u0111\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 \u0111\u1ea1o ti\u00ean, luy\u1ec7n v\u00e0ng, hay thu\u1eadt th\u1ed5 n\u1ea1p, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ea1i. Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 bay l\u00ean tr\u1eddi, th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch g\u00ec cho \u0111\u1eddi? Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng long nhan s\u00e1ng l\u00e1ng, c\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh, th\u00f4ng su\u1ed1t c\u1ed5 kim, th\u1ea5u hi\u1ec3u tr\u1ecb lo\u1ea1n, th\u1eadt l\u00e0 b\u1eadc minh qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ee9c. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac Vua t\u00f4i \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, c\u00f9ng nhau lo vi\u1ec7c d\u00e2n, ch\u0103m ch\u1ec9 tu luy\u1ec7n, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 d\u00e2ng l\u1eddi \u00f4ng l\u00ean Vua, Vua c\u00e0ng vui m\u1eebng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua ban cho Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n hi\u1ec7u l\u00e0 Hi Di ti\u00ean sinh, sai quan lo vi\u1ec7c tu s\u1eeda n\u01a1i \u00f4ng \u1edf. Vua th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng \u00f4ng ng\u00e2m th\u01a1, v\u00e0i th\u00e1ng sau, cho \u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[50] Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Tr\u1eabm m\u1ed7i ng\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy c\u1ee7, t\u1eeb gi\u1edd Th\u00ecn \u0111\u1ebfn T\u1ef5 xem vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, xong li\u1ec1n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, \u0111\u00eam mu\u1ed9n m\u1edbi ng\u1ee7, canh n\u0103m l\u1ea1i d\u1eady, ng\u00e0y h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1eb1m ngh\u1ec9, vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u1ed9. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 l\u00e2u, th\u1ea5y r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0103n no th\u00ec \u0111\u1ea7u \u00f3c m\u00ea mu\u1ed9i, n\u1ebfu tay ch\u00e2n kh\u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i n\u1eb1m ng\u1ee7, huy\u1ebft m\u1ea1ch \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, b\u1ec7nh t\u1eadt t\u1ef1 sinh. Mu\u1ed1n t\u00e2m tr\u00ed thanh th\u1ea3n, l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c? L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i: 'S\u1ed1 m\u1ec7nh do ta, kh\u00f4ng do tr\u1eddi', t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a. C\u00e1c khanh c\u0169ng n\u00ean ch\u00fa \u00fd, \u0111\u1eebng xem nh\u1eb9 vi\u1ec7c d\u01b0\u1ee1ng sinh.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch 'B\u1ea3o Hu\u1ea5n' ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 ch\u00edn, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c sau ph\u1ea7n v\u1ec1 Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, c\u1ea5m d\u1ec7t v\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang ti\u00eau chu\u1ea9n, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, ai t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 ti\u1ec1n ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Ch\u00e2u Lam d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t con th\u00fa c\u00e1i, s\u1eebng gi\u1ed1ng s\u1eebng h\u01b0\u01a1u, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed1m, \u0111\u1ea7u s\u1eebng c\u00f3 th\u1ecbt, t\u00ednh r\u1ea5t thu\u1ea7n, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n xem x\u00e9t, v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u00fd ch\u1ec9: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm coi tr\u1ecdng.\"<\/i><\/p>\n<p>H\u1eefu t\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu \u0110\u1eb1ng Trung Ch\u00e1nh, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 \u0111\u1ec1u d\u1eabn ch\u1ee9ng s\u00e1ch v\u1edf cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ef3 l\u00e2n, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u1ed1ng K\u1ef3 c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. Vua n\u00f3i: <i>\"Chim qu\u00fd th\u00fa l\u1ea1 c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc? Trong c\u00f5i y\u00ean \u1ed5n, phong t\u1ee5c thu\u1ea7n h\u1eadu, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh l\u1edbn nh\u1ea5t. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c n\u01a1i d\u00e2ng l\u00ean nhi\u1ec1u chim th\u00fa k\u1ef3 l\u1ea1, ch\u1ec9 n\u00ean nu\u00f4i trong v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n \u0111\u1ec3 ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng thu\u1eadn t\u1ef1 nhi\u00ean.\"<\/i> T\u1ed1ng K\u1ef3 c\u1ed1 xin tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 63 lo\u00e0i \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, \u0111\u1ec1u v\u1ebd h\u00ecnh g\u1eedi v\u1ec1 S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan C\u00e1p m\u00f4n t\u1eeb nay ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c t\u1edd tr\u00e1t t\u1eeb Trung th\u01b0, n\u1ebfu c\u00f3 sai s\u00f3t s\u1eeda ch\u1eefa m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t.<\/p>\n\n<p>[54] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf Nam Giao, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u00e1i T\u1ed5 truy t\u00f4n b\u1ed1n mi\u1ebfu, th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf tr\u1eddi l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Khi l\u00ean ng\u00f4i, c\u00e1c quan l\u1ec5 ngh\u1ecb cho r\u1eb1ng: <i>\"Thu\u1ea5n t\u1ebf Kh\u1ed1c, nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng t\u1ebf Minh, nh\u00e0 Chu t\u1ebf H\u1eadu T\u1eafc, v\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u01b0ng th\u1ecbnh. Nh\u01b0 H\u00e1n Cao T\u1ed5 t\u1ebf Th\u00e1i C\u00f4ng, Quang V\u0169 \u0110\u1ebf t\u1ebf Nam \u0110\u1ed1n, tuy c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb cha nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec5 ph\u1ed1i t\u1ebf tr\u1eddi. V\u00ec v\u1eady, n\u0103m th\u1ee9 ba v\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u, khi t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ec5.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u1ecbnh \u0111i t\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, ban chi\u1ebfu cho H\u1ed7 M\u00f4ng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 nghi, M\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb r\u1eb1ng: <i>\"Kinh vi\u1ebft 'Nghi\u00eam ph\u1ee5 m\u1ea1c \u0111\u1ea1i \u01b0 ph\u1ed1i thi\u00ean[footnote] Nghi\u00eam ph\u1ee5 m\u1ea1c \u0111\u1ea1i \u01b0 ph\u1ed1i thi\u00ean: Ch\u1eef 'ph\u1ee5' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote]'. Xin l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i t\u1ebf tr\u1eddi, c\u00f2n Th\u00e1i T\u1ed5 ph\u1ed1i t\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.\"<\/i> Sau khi b\u1ecf l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ec5 giao t\u1ebf, b\u00e8n d\u00f9ng l\u1eddi ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u1ed7 M\u00f4ng, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh. T\u1eeb khi Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau, \u0110\u1eadu Nghi m\u1ea5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ecfi han \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, so\u1ea1n th\u1ea3o l\u1ec5 nghi, \u0111\u1ec1u do H\u1ed7 M\u00f4ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[56] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00e1c quan t\u1ea3n nh\u1ecb ph\u1ea9m, quan kinh \u0111\u00f4 v\u0103n v\u0169 t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c, Th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo t\u00fai c\u00e1. Bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y c\u00f2n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t. Trong chi\u1ebfu tha t\u1ed9i n\u0103m \u0110inh M\u00e3o, b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho ph\u00e9p c\u00e1c quan tri\u1ec1u th\u1ea7n m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u \u0111\u1ecf ho\u1eb7c xanh l\u00e1 c\u00e2y t\u1eeb hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng m\u00e0u \u0111\u1ecf t\u00eda v\u00e0 t\u00fai c\u00e1 t\u1eeb trong cung \u0111\u1ec3 ban cho c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n[footnote]vi\u1ec7c ban t\u00fai c\u00e1 t\u1eeb trong cung ban cho c\u1eadn th\u1ea7n, ch\u1eef 'xu\u1ea5t' trong nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ngo\u1ea1i', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 ph\u1ea7n 'D\u01b0 ph\u1ee5c' trong \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 quy\u1ec3n 6, trang 20 \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo t\u00fai c\u00e1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u t\u00eda th\u00ec trang tr\u00ed b\u1eb1ng v\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u \u0111\u1ecf th\u00ec trang tr\u00ed b\u1eb1ng b\u1ea1c, c\u00e1c quan kinh \u0111\u00f4, m\u1ea1c ph\u1ee7 v\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u0111\u1ecf t\u00eda c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo t\u00fai c\u00e1, c\u00f2n Th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, v\u00f5 quan, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u trong cung th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo t\u00fai c\u00e1.<\/p>\n\n<p>[57] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, phong ti\u1ebfn s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u1edf ch\u00e2u Ki\u1ebfn l\u00e0m Ch\u00ednh t\u1ef1 \u1edf B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, khi \u0111\u00f3 \u00f4ng m\u1edbi 11 tu\u1ed5i.<\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Huy, l\u00ean 7 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0m v\u0103n. Vua nghe danh ti\u1ebfng c\u1ee7a \u00f4ng, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa \u0111\u1ebfn kh\u1ea3o h\u1ea1ch t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i \u0111\u01b0a \u00f4ng v\u1ec1 kinh. Trong ba ng\u00e0y li\u1ec1n, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, l\u00e0m n\u0103m b\u00e0i ph\u00fa, \u0111\u1ec1u d\u1ee9t kho\u00e1t th\u00e0nh v\u0103n ngay l\u1eadp t\u1ee9c, khi\u1ebfn Vua v\u00f4 c\u00f9ng th\u00e1n ph\u1ee5c. Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a \u00f4ng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, l\u1ea1i l\u00e0m th\u00eam m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1, kh\u00f4ng c\u1ea7n suy ngh\u0129 nhi\u1ec1u. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kinh ng\u1ea1c v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang c\u1ee7a \u00f4ng, li\u1ec1n c\u1eaft ngay b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean ch\u00fac m\u1eebng. Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 th\u1ec3 cho m\u1ed9t ch\u1ee9c quan \u1edf l\u1ea1i kinh \u0111\u00f4,\"<\/i> khi \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh l\u00e0m th\u01a1 tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t \u0111\u1ec3 th\u1ecfa \u00fd. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[58] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, tri\u1ec7u t\u1eadp h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u00ean tr\u0103m tu\u1ed5i \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, Vua th\u00e2n h\u00e0nh an \u1ee7i. C\u00e1c c\u1ee5 gi\u00e0 \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a bao gi\u1edd th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 ng\u00e0y nay.\"<\/i> Vua ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng m\u00f2 ng\u1ecdc trai \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u L\u0129nh Nam. T\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ec1n bu\u00f4n b\u00e1n v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u1ed1ng ph\u1ea9m t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/p>\n\n<p>[60] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1eadp \u0110\u1ee9c phi L\u00fd th\u1ecb l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n<p><i>(B\u00e0 nh\u1eadp cung v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 hai, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ec9 ghi l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb \u1edf L\u0169ng T\u00e2y, v\u1eady ch\u1ee9c \u0110\u1ee9c phi c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c phong. X\u00e9t theo b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 c\u0169ng kh\u00f4ng ghi ch\u1ee9c \u0110\u1ee9c phi, kh\u00f4ng r\u00f5 t\u1ea1i sao b\u1ea3n k\u1ef7 l\u1ea1i vi\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, m\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn, t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i nh\u1ea1c c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda \u0110an Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda Chu T\u01b0\u1edbc, k\u00e9o d\u00e0i m\u1ea5y d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u00e2y, d\u1eddi ch\u1ee3 t\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ed9i h\u1ecdp c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nam n\u1eef, l\u00e0m xe n\u00fai, thuy\u1ec1n c\u1ea1n, qua l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, di\u1ec5n tr\u00f2 c\u00e1 r\u1ed3ng m\u1ea1n di\u1ec5n, \u00e2m nh\u1ea1c t\u1ea5u l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi xem \u0111\u00f4ng ngh\u1eb9t.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u1ea7n, m\u01b0a tuy\u1ebft l\u1edbn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay kh\u00ed h\u1eadu \u1ea5m \u00e1p, m\u00f9a xu\u00e2n e c\u00f3 d\u1ecbch b\u1ec7nh. Sau l\u1ec5 t\u1ebf giao v\u00e0 ti\u1ec7c l\u1edbn, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ba n\u0103m t\u1ea5c tuy\u1ebft th\u00ec r\u1ea5t t\u1ed1t.\"<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, m\u00e2y \u0111en b\u1ed1n ph\u00eda, tuy\u1ebft r\u01a1i d\u00e0y \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[63] Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Th\u1ed1ng tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ef1 c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u00fd, n\u1ebfu n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1t y\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c kh\u00f3. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u00e2n ch\u00ednh, th\u00ec ai d\u00e1m kh\u00f4ng ch\u00ednh? N\u1ebfu bu\u00f4ng th\u1ea3 t\u00ecnh ch\u00ed, l\u00e0m sao khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c k\u00ednh s\u1ee3. Tr\u1eabm lu\u00f4n t\u1ef1 khuy\u00ean r\u0103n, ch\u01b0a t\u1eebng l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u00ed nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 d\u1ef1ng nh\u00e0, c\u1ed9t k\u00e8o \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu.\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1, t\u1eeb Cung ph\u1ee5ng quan, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Th\u1eeba ch\u1ec9, Tam ty \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn d\u00f9ng, khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao, \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng khuy\u00ean nh\u1ee7.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y tr\u1ea3i qua gian nan, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ea7m, n\u1ebfu t\u1eebng c\u00f3 t\u00ec v\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn. Tr\u1eabm kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm, c\u0169ng mu\u1ed1n kh\u00edch l\u1ec7 h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t.\"<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng xem th\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c nh\u1ecf, t\u1ef1 m\u00ecnh t\u00ecm ki\u1ebfm, l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng b\u1ecf ai, th\u1eadt l\u00e0 ngay c\u1ea3 \u0111\u1ea7u tre m\u1ea1t c\u01b0a c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecf qua.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ch\u1ecdn d\u00f9ng Tam ty \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, s\u00e1ch 'B\u1ea3o hu\u1ea5n' n\u00f3i l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 ch\u00edn, nh\u00e2n l\u1ea5y c\u00e2u <i>\"l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i nh\u1eadm s\u1ee9 nh\u01b0 l\u00e0m nh\u00e0\"<\/i> m\u00e0 ghi li\u1ec1n. Vi\u1ec7c ch\u1ecdn d\u00f9ng Tam ty \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, s\u00e1ch kh\u00e1c c\u0169ng ghi l\u00e0 th\u00e1ng b\u1ea3y n\u0103m n\u00e0y.)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan h\u1ea7u c\u1eadn: <i>&#8220;G\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a gi\u00e1o h\u00f3a, ngu\u1ed3n c\u01a1n c\u1ee7a tr\u1ecb lo\u1ea1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ch v\u1edf th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu? Hi\u1ec7n nay s\u00e1ch \u1edf Tam Qu\u00e1n l\u01b0u tr\u1eef c\u00f2n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam Qu\u00e1n d\u1ef1a theo m\u1ee5c l\u1ee5c s\u00e1ch b\u1ed1n kho t\u1eeb th\u1eddi Khai Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra c\u00e1c s\u00e1ch c\u00f2n thi\u1ebfu, li\u1ec7t k\u00ea \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u00ean s\u00e1ch, r\u1ed3i k\u00eau g\u1ecdi trong v\u00e0 ngo\u00e0i ai c\u00f3 s\u00e1ch mang \u0111\u1ebfn n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c 300 cu\u1ed1n, s\u1ebd b\u00e0n vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng. Nh\u1eefng s\u00e1ch c\u00f2n l\u1ea1i t\u00f9y theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed1n m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng theo c\u1ea5p b\u1eadc. Ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u1ed9p cho quan th\u00ec cho m\u01b0\u1ee3n b\u1ea3n ch\u00e9p, ch\u00e9p xong s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1ea1i. T\u1eeb \u0111\u00f3, s\u00e1ch t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i d\u1ea7n d\u1ea7n xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, quan h\u1eefu ty tr\u00ecnh b\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u1eafp v\u1edbi tang v\u1eadt \u0111\u1ee7 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c x\u00e1 tha ch\u1ebft cho t\u1ed9i nh\u00e2n, r\u1ed3i n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u1eabm lu\u00f4n qu\u00fd tr\u1ecdng sinh m\u1ec7nh con ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tha \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh, ch\u1ec9 thi h\u00e0nh c\u1ef1c h\u00ecnh v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e k\u1ebb kh\u00e1c, kh\u00f4ng mu\u1ed1n k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n bi\u1ebft \u00fd khoan h\u1ed3ng, e r\u1eb1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ph\u1ea1m ph\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 l\u00ean l\u1ea7u \u0110an Ph\u01b0\u1ee3ng xem \u0111\u00e8n, th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, li\u1ec1n n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m chi\u1ebfn tranh, Tr\u1eabm h\u1ebft s\u1ee9c lo toan vi\u1ec7c tr\u1ecb qu\u1ed1c, ch\u1ec9 mong tr\u1eddi cao ban ph\u00fac cho d\u00e2n ch\u00fang. Nay thi\u00ean h\u1ea1 y\u00ean \u1ed5n, kinh \u0111\u00f4 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, Tr\u1eabm r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m vui. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng Tr\u1eabm \u00edt u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, t\u1ed1i nay c\u00f9ng c\u00e1c khanh vui ch\u01a1i, n\u00ean u\u1ed1ng cho th\u1eadt say.&#8221;<\/i> Vua li\u1ec1n n\u00e2ng ch\u00e9n kh\u00f4ng l\u00ean cho qu\u1ea7n th\u1ea7n xem.<\/p>\n<p>[4] Ph\u00f9 L\u0103ng huy\u1ec7n c\u00f4ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 \u0111\u1ebfn Ph\u00f2ng Ch\u00e2u, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh nhi\u1ec1u, v\u00ec lo l\u1eafng m\u00e0 sinh b\u1ec7nh r\u1ed3i qua \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Ph\u00f2ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin l\u00ean, Vua kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;\u0110\u00ecnh M\u1ef9 t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 c\u1ed1 ch\u1ea5p, l\u1edbn l\u00ean c\u00e0ng hung \u00e1c. Tr\u1eabm v\u00ec ru\u1ed9t th\u1ecbt, kh\u00f4ng n\u1ee1 tr\u1ecb t\u1ed9i, b\u1eaft \u1edf Ph\u00f2ng L\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"b\u1eaft \u1edf Ph\u00f2ng L\u0103ng, nguy\u00ean s\u00e1ch vi\u1ebft l\u00e0 't\u00fd', s\u1eeda theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c.\" id=\"return-footnote-135-1\" href=\"#footnote-135-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, mong h\u1eafn ngh\u0129 l\u1ea1i l\u1ed7i l\u1ea7m. Tr\u1eabm lu\u00f4n nh\u1edb \u0111\u1ebfn, ch\u01b0a t\u1eebng qu\u00ean. V\u1eeba mu\u1ed1n ban \u01a1n kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i th\u00ec h\u1eafn \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, \u0111au x\u00f3t bi\u1ebft bao!&#8221;<\/i> Vua kh\u00f3c, khi\u1ebfn t\u1ea3 h\u1eefu c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. B\u00e8n truy chi\u1ebfu truy phong \u0110\u00ecnh M\u1ef9 l\u00e0m Ph\u00f9 V\u01b0\u01a1ng, ban th\u1ee5y hi\u1ec7u \u0110i\u1ec7u, t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5.<\/p>\n<p>[5] Sau \u0111\u00f3, Vua thong th\u1ea3 n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;M\u1eb9 \u0110\u00ecnh M\u1ef9 l\u00e0 phu nh\u00e2n C\u1ea3nh th\u1ecb, v\u1ed1n l\u00e0 nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Tr\u1eabm, sau g\u1ea3 cho nh\u00e0 h\u1ecd Tri\u1ec7u, sinh ra Ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1 \u0110\u00ecnh Tu\u1ea5n. Tr\u1eabm v\u00ec \u0110\u00ecnh M\u1ef9, cho \u0110\u00ecnh Tu\u1ea5n h\u1ea7u c\u1eadn, nh\u01b0ng \u0110\u00ecnh Tu\u1ea5n l\u1ed9 chuy\u1ec7n trong cung cho \u0110\u00ecnh M\u1ef9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u00e2m m\u01b0u \u1edf T\u00e2y Tr\u00ec, n\u1ebfu sai quan \u0111u\u1ed5i x\u00e9t, t\u1ed9i \u0110\u00ecnh M\u1ef9 \u0111\u00e1ng ch\u1ebft. Tr\u1eabm ch\u1ec9 b\u1eaft h\u1eafn gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf T\u00e2y L\u1ea1c, nh\u01b0ng h\u1eafn kh\u00f4ng \u0103n n\u0103n, c\u00f2n o\u00e1n tr\u00e1ch, n\u00f3i l\u1eddi x\u1ea5c x\u01b0\u1ee3c, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Ph\u00f2ng L\u0103ng \u0111\u1ec3 khoan th\u1ee9. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 \u0110\u00ecnh Tu\u1ea5n, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng, ch\u1ec9 bi\u1ebfm ch\u1ee9c. Tr\u1eabm v\u1edbi \u0110\u00ecnh M\u1ef9 th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ee5 nhau.&#8221;<\/i> N\u00f3i xong, Vua bu\u1ed3n r\u1ea7u.<\/p>\n<p>L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00f9 L\u0103ng l\u00e0m ph\u1ea3n, c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Chuy\u1ec7n trong cung, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i Vua t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, ch\u00fang th\u1ea7n sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Ch\u00e2u Thi\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00f3 d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n kho\u1ea3ng d\u01b0\u1edbi 20 m\u1eabu, xin mi\u1ec5n thu\u1ebf, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u, xin kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01a1n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu th\u1ebf, d\u00e2n ngh\u00e8o \u00edt ru\u1ed9ng s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n. Mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00ec thi\u00ean tai l\u00e0 v\u00ec gi\u00fap k\u1ebb kh\u1ed1n c\u00f9ng, sao l\u1ea1i l\u1ea5y nhi\u1ec1u \u00edt l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n?&#8221;<\/i> Lo c\u00e1c \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o h\u1ea1n h\u00e1n, kh\u00f4ng k\u1ec3 ru\u1ed9ng nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra.<\/p>\n<p>[7] T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd M\u1ee5c t\u00ednh r\u1ea5t hi\u1ebfu thu\u1eadn. M\u1eb9 \u00f4ng t\u1eebng n\u1eb1m b\u1ec7nh su\u1ed1t n\u0103m, m\u1ecdi c\u1eed \u0111\u1ed9ng xoay tr\u1edf \u0111\u1ec1u do \u00f4ng t\u1ef1 tay \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7n, lu\u00f4n l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng m\u1eb9, ch\u01b0a t\u1eebng l\u01a1 l\u00e0 ch\u00fat n\u00e0o.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ee5 \u00e1n Ph\u00f9 L\u0103ng, \u00f4ng b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef. Con trai \u00f4ng l\u00e0 Duy Gi\u1ea3n d\u1ed1i b\u00e0 r\u1eb1ng L\u00fd M\u1ee5c ph\u1ee5ng chi\u1ebfu tra x\u00e9t ng\u1ee5c \u00e1n t\u1ea1i \u0111\u00e0i, \u0111\u1ebfn khi M\u1ee5c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ec1 nh\u00e0, v\u1eabn kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u1eadt v\u1edbi m\u1eb9, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ra ngo\u00e0i th\u0103m h\u1ecfi b\u1ea1n b\u00e8, gi\u1ea3 v\u1edd \u0111i tr\u1ef1c, khi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5, m\u1eb9 \u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng bi\u1ebft. Sau h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u00ednh s\u1ef1, \u00f4ng g\u1eb7p tang m\u1eb9, chi\u1ebfu ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u \u00f4ng quay l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c. L\u00fd M\u1ee5c kh\u00f4ng \u0103n th\u1ecbt c\u00e1, bu\u1ed3n th\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 m\u1ee9c, n\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 suy ki\u1ec7t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, L\u00fd M\u1ee5c s\u00e1ng s\u1edbm d\u1eady chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0o tri\u1ec1u, b\u1ed7ng ch\u00f3ng m\u1eb7t \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi. Nh\u00e0 Vua \u0111\u1ebfn kh\u00f3c, r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00fd M\u1ee5c gi\u1eef m\u00ecnh thanh li\u00eam, gi\u1eef \u0111\u1ea1o thu\u1ea7n ch\u00ednh, th\u1eadt l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfm c\u00f3. Tr\u1eabm \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u00e3 l\u00e2u, v\u1eeba m\u1edbi tr\u1ecdng d\u1ee5ng, b\u1ed7ng \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ea1nh c\u1ee7a ri\u00eang ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, m\u00e0 l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ea1nh c\u1ee7a Tr\u1eabm v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, nh\u00e0 Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u1ecdc &#8216;T\u1ea5n s\u1eed&#8217;, th\u1ea5y V\u0169 \u0110\u1ebf sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u01b0\u1edbc Ng\u00f4, \u0111\u1eafm ch\u00ecm trong s\u1ee7ng \u00e1i n\u1ed9i cung, h\u1eadu cung nu\u00f4i g\u1ea7n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, hao t\u1ed5n nhi\u1ec1u, th\u1eadt l\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00e0m \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m r\u0103n. Nay trong cung t\u1eeb ch\u1ee9c ch\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00f4 thi\u1ec3n, kh\u00f4ng qu\u00e1 ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, Tr\u1eabm v\u1eabn cho l\u00e0 nhi\u1ec1u qu\u00e1 r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u trong qu\u00e2n, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c B\u00e1ch phu tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o danh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o c\u00f4ng tr\u1ea1ng m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng m\u1edbi ho\u00e0n t\u1ea5t.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;Tr\u1eabm ch\u1ecdn l\u1ef1a t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n th\u1ee7 k\u1ef7 lu\u1eadt, c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m l\u00e0 th\u1ee9 y\u1ebfu. N\u1ebfu b\u1ea3n th\u00e2n kh\u00f4ng t\u1ef1 gi\u1eef m\u00ecnh nghi\u00eam ch\u1ec9nh, th\u00ec binh l\u00ednh s\u1ebd kh\u00f4ng k\u00ednh n\u1ec3, d\u1eabu c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tuy \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hu\u1ea5n luy\u1ec7n c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tinh t\u00fay. Tr\u1eabm nh\u1edd vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1eadp luy\u1ec7n, d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tinh nhu\u1ec7, n\u1ebfu c\u00f3 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, ch\u1ec9 lo r\u1eb1ng nh\u00e2n t\u00e0i hi\u1ebfm c\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb bi\u1ec7t ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc trong h\u00e0ng ng\u0169, th\u00ec c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ph\u1ea3i b\u1ea3o l\u00e3nh l\u1eabn nhau. T\u00e1n vi\u00ean T\u1ea3 ban \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u l\u00e0 Ng\u1ee5y N\u0103ng khi tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 t\u00e0i d\u0169ng, Tr\u1eabm c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o l\u00e3nh.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Ng\u1ee5y N\u0103ng d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Ng\u1ee5y N\u0103ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf V\u1eadn ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[10] Phong H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng Ho\u00e0i ch\u1ea3y d\u00e0i ba m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ee5ng S\u01a1n D\u01b0\u01a1ng, d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft, thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng qua \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u0111\u1eafm. Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c quy ho\u1ea1ch kh\u01a1i th\u00f4ng h\u1ed3 C\u00e1t Sa c\u0169, t\u1eeb c\u1eeda M\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1eeda Ma B\u00e0n \u1edf Ho\u00e0i \u00c2m, d\u00e0i b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. L\u1ea1i t\u1eeb Ki\u1ebfn An, ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i Ph\u1ec7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 n\u0103m \u0111\u1eadp, thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng m\u01b0\u1eddi c\u1eb7p qua l\u1ea1i, nh\u1eefng thuy\u1ec1n ch\u1edf n\u1eb7ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chuy\u1ec3n b\u1edbt l\u00faa, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra vi\u1ec7c thuy\u1ec1n h\u1ecfng m\u1ea5t l\u00faa. B\u1ecdn l\u00ednh canh \u0111\u1eadp th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e0m b\u1eady, \u0103n c\u1eafp nhi\u1ec1u. Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c b\u00e8n cho x\u00e2y hai c\u1eeda \u0111\u1eadp \u1edf \u0111\u1eadp th\u1ee9 ba tr\u00ean s\u00f4ng ph\u00eda t\u00e2y, hai c\u1eeda c\u00e1ch nhau n\u0103m m\u01b0\u01a1i b\u01b0\u1edbc, x\u00e2y nh\u00e0 che, \u0111\u1eb7t c\u1eeda ch\u1eafn \u0111\u1ec3 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i khi n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 C\u00e1t Sa b\u1eb1ng ph\u1eb3ng th\u00ec x\u1ea3 \u0111i. L\u1ea1i x\u00e2y c\u1ea7u ngang tr\u00ean b\u1edd, \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t ch\u1ea5t \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 gia c\u1ed1 ch\u00e2n c\u1ea7u. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ec7 n\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf, thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng qua l\u1ea1i thu\u1eadn l\u1ee3i.<\/p>\n<p>Ki\u1ec1u Duy Nh\u1ea1c t\u1eebng \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 x\u00e9t \u00e1n, khi x\u00e9t ng\u1ee5c, m\u1ed9t vi\u00ean ph\u00e1p l\u1ea1i l\u1ee1 k\u1ebft \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh m\u1ed9t t\u00f9 nh\u00e2n. Duy Nh\u1ea1c ch\u1ea5t v\u1ea5n, vi\u00ean ph\u00e1p l\u1ea1i kh\u00fam n\u00fam kh\u00f3c v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1eb9 t\u00f4i \u0111\u00e3 h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, nay t\u00f4i ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec m\u1eb9 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.&#8221;<\/i> Duy Nh\u1ea1c \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng, b\u00e8n b\u1ea3o: <i>&#8220;Sau n\u00e0y n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh truy h\u1ecfi, c\u1ee9 n\u00f3i r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3o k\u1ebft \u00e1n nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Vi\u00ean ph\u00e1p l\u1ea1i l\u00e0m theo l\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c tha, c\u00f2n Duy Nh\u1ea1c b\u1ecb ph\u1ea1t chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng 120 c\u00e2n v\u00e0ng, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>[11] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn t\u1ea1i \u0110\u1ea1i Minh \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, nh\u00e0 s\u01b0 Phong Nhi\u00ean c\u00f9ng n\u0103m s\u00e1u \u0111\u1ec7 t\u1eed t\u1eeb Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u y\u1ebft. Phong Nhi\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng Vua n\u01b0\u1edbc h\u1ecd h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb th\u1ee7y t\u1ed5 \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua 64 \u0111\u1eddi, 85 v\u1ecb Vua, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 cha truy\u1ec1n con n\u1ed1i.<\/p>\n<p>Vua nghe xong than th\u1edf, b\u1ea3o Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea3o nh\u1ecf m\u00e0 v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o x\u01b0a. Trung Qu\u1ed1c t\u1eeb cu\u1ed1i \u0110\u01b0\u1eddng, thi\u00ean h\u1ea1 ph\u00e2n li\u1ec7t, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Ng\u0169 \u0111\u1ea1i l\u1ea1i c\u00e0ng ng\u1eafn ng\u1ee7i, con ch\u00e1u c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u00edt ai k\u1ebf t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a t\u1ed5 ph\u1ee5. Tr\u1eabm tuy \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh x\u01b0a, nh\u01b0ng lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ea7u tr\u1ecb, ch\u1ec9 s\u1ee3 ng\u1ee5c t\u1ee5ng c\u00f3 oan ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i, ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e1m t\u1ef1 bu\u00f4ng th\u1ea3 vui ch\u01a1i v\u1edbi s\u0103n b\u1eafn, ca m\u00faa, mong tr\u1eddi cao soi x\u00e9t, \u0111\u1ec3 lo t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i cho con ch\u00e1u, khi\u1ebfn v\u1eadn n\u01b0\u1edbc d\u00e0i l\u00e2u, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5ng l\u1ed9c. C\u00e1c khanh n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng ph\u00f2 t\u00e1 Tr\u1eabm, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00f3 n\u01b0\u1edbc xa \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ph\u00fac n\u00e0y.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban cho Phong Nhi\u00ean \u00e1o c\u00e0 sa m\u00e0u t\u00eda, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p>[13] B\u00ednh Ng\u1ecd, ch\u1ecdn B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean Kh\u00e1nh c\u00f9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u00e2n nh\u1eadm ch\u1ee9c tri ch\u00e2u c\u00e1c n\u01a1i.<\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0 ch\u1ee9c g\u1ea7n g\u0169i nh\u1ea5t v\u1edbi d\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng th\u00ec d\u00e2n s\u1ebd ch\u1ecbu h\u1ecda. X\u01b0a T\u1ea7n B\u00e0nh gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u00fa D\u0129nh Xuy\u00ean, t\u00f4n s\u00f9ng nho nh\u00e3, gi\u00e1o h\u00f3a lan r\u1ed9ng, trong c\u00f5i xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh nh\u01b0 ph\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng, k\u1ef3 l\u00e2n, l\u00faa t\u1ed1t, s\u01b0\u01a1ng ng\u1ecdt, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y ch\u00ednh s\u1ef1 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea7n B\u00e0nh ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t Th\u00e1i th\u00fa qu\u1eadn m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p khi\u1ebfn tr\u1eddi \u1ee9ng nghi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 b\u1eadc tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1. Sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i th\u00e1i b\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t, kh\u00ed h\u00f2a kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Di\u00ean Kh\u00e1nh, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, nh\u1eefng k\u1ebb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u01b0\u1eddng b\u1ea1o kh\u00f3 tr\u1ecb \u0111\u1ec1u quy thu\u1eadn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, n\u0103m tr\u0103m h\u1ed9. Trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m qua, ng\u01b0\u1eddi Nhung c\u01b0\u1edbp \u0111i h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 d\u00ea ng\u1ef1a, nay \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee7. Tr\u1eabm t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111i, \u0111\u1ec1u d\u1ea1y h\u1ecd d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1ec1m m\u1ecfng \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi Nhung s\u1ee3 uy n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng binh, \u0111\u1ec1u n\u1ed1i g\u00f3t quy ph\u1ee5. Tr\u1eabm c\u0169ng lo vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, ch\u1ec9 sai mang tr\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, ch\u01b0a t\u1eebng b\u1eaft d\u00e2n v\u1eadn chuy\u1ec3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i h\u1ecfi L\u00fd K\u1ebf Ph\u1ee7ng: <i>&#8220;Khanh \u1edf H\u1ea1 Ch\u00e2u d\u00f9ng c\u00e1ch g\u00ec \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ebf Ph\u1ee7ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Nhung x\u1ea3o quy\u1ec7t hung h\u00e3n, th\u1ea7n ch\u1ec9 r\u00e0ng bu\u1ed9c h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[15] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1ea1i th\u00f4n T\u1eafc Ph\u00f2ng, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 b\u1ecb v\u1ee1 \u0111\u00ea, huy \u0111\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n d\u00e2n phu t\u1eeb m\u00f9a thu \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng, v\u1eeba \u0111\u1eafp xong l\u1ea1i b\u1ecb v\u1ee1 l\u1ea7n n\u1eefa. Nh\u00e0 Vua cho r\u1eb1ng m\u00f9a xu\u00e2n l\u00e0 l\u00fac gieo tr\u1ed3ng, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m phi\u1ec1n s\u1ee9c d\u00e2n, b\u00e8n ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng n\u0103m v\u1ea1n qu\u00e2n l\u00ednh, sai B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c c\u00f4ng vi\u1ec7c. Cung ph\u1ee5ng quan L\u01b0u C\u00e1t t\u1ef1 nguy\u1ec7n xin \u0111i, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ea, nguy\u1ec7n ch\u1ecbu t\u1ed9i di\u1ec7t t\u1ed9c. Nh\u00e0 Vua khen ng\u1ee3i \u00f4ng, cho l\u00e0m ph\u00f3 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn. L\u01b0u C\u00e1t t\u1ef1 m\u00ecnh v\u00e1c \u0111\u1ea5t, c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n phu l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ea3 ng\u00e0y l\u1eabn \u0111\u00eam, d\u1eb7n c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9. Khi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, ph\u1ea3i ng\u1ea7m h\u1ecfi m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ec1 t\u00e2u l\u00ean, Nh\u00e0 Vua r\u1ea5t vui.<\/p>\n<p>N\u1ed9i th\u1ecb Th\u1ea1ch Kim Ch\u1ea5n ph\u1ee5 tr\u00e1ch b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00ea, t\u00ednh t\u00ecnh h\u00e0 kh\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;Th\u1ea1ch B\u1ed9c Li\u1ec7t&#8221;<\/i>, th\u01b0\u1eddng hay x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00e0 l\u00e0m nh\u1ee5c L\u01b0u C\u00e1t, nh\u01b0ng L\u01b0u C\u00e1t v\u1eabn im l\u1eb7ng kh\u00f4ng so \u0111o. M\u1ed9t h\u00f4m, L\u01b0u C\u00e1t c\u00f9ng Kim Ch\u1ea5n \u0111i thuy\u1ec1n nh\u1ecf ra gi\u1eefa d\u00f2ng, n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng ta: <i>&#8220;\u00d4ng c\u1eady th\u1ebf g\u1ea7n g\u0169i quy\u1ec1n qu\u00fd, \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1ea5n l\u01b0\u1edbt t\u00f4i. T\u00f4i kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, s\u1ebd c\u00f9ng \u00f4ng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p H\u00e0 B\u00e1 th\u00f4i.&#8221;<\/i> \u0110\u1ecbnh l\u1eafc thuy\u1ec1n l\u1eadt \u00fap, Kim Ch\u1ea5n k\u00eau kh\u00f3c, t\u00e1t v\u00e0o m\u1eb7t m\u00ecnh van xin, L\u01b0u C\u00e1t m\u1edbi d\u1eebng l\u1ea1i. T\u1eeb \u0111\u00f3, Kim Ch\u1ea5n kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00e0 l\u00e0m nh\u1ee5c L\u01b0u C\u00e1t n\u1eefa.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ch\u00e2u Ho\u1ea1t t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00ea s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp xong, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng, c\u00f4ng lao c\u1ee7a L\u01b0u C\u00e1t l\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu. Nh\u00e0 Vua l\u00e0m b\u00e0i <i>&#8220;B\u00ecnh H\u00e0 ca&#8221;<\/i> \u0111\u1ec3 ca ng\u1ee3i th\u00e0nh c\u00f4ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u0103m nay cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n th\u01b0\u1edfng hoa \u1edf v\u01b0\u1eddn sau, Nh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u00f3 xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p, v\u1ea1n v\u1eadt t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, Tr\u1eabm l\u1ea5y ni\u1ec1m vui thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0m ni\u1ec1m vui c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan th\u1ecb t\u00f2ng v\u00e0 t\u1eeb th\u1ea7n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u01a1.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng hoa l\u00e0m th\u01a1.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m sau th\u00e1ng t\u01b0 th\u01b0\u1edfng hoa, c\u00e2u c\u00e1, l\u1ea1i l\u00e0m th\u01a1, l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1ec9 th\u01b0\u1edfng hoa. S\u00e1ch &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m sau, nay ghi c\u1ea3 hai chi ti\u1ebft n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn H\u00e0m Ph\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u1ed1ng K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn t\u00ean, v\u1eabn nh\u01b0 m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f2n \u1edf T\u1ea5n \u0111\u1ec3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm so v\u1edbi ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc s\u1ee9c l\u1ef1c ch\u01b0a th\u1ea5y suy gi\u1ea3m, nh\u01b0ng tr\u1ebb th\u00edch b\u1eafn cung c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, nay kh\u00f4ng l\u00e0m n\u1eefa.&#8221;<\/i> V\u00e0 b\u1ea3o K\u1ef3: <i>&#8220;N\u01a1i n\u00e0y ba b\u1ed1n n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ra ngo\u00e0i y\u1ebfn ti\u1ec7c du ngo\u1ea1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean, L\u00fd K\u1ebf Ph\u1ee7ng \u0111\u1ec1u ng\u1ed3i h\u1ea7u, K\u1ef3 nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e1n t\u1ee5ng s\u1ef1 th\u1ea7n v\u0169 c\u1ee7a Vua, c\u00f9ng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m th\u01a1, Vua h\u1ecda l\u1ea1i v\u00e0 ban cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[18] M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u1ea5y, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u00e2u vi\u1ec7c xong, Vua b\u1ea3o: <i>&#8220;Nh\u1eefng s\u1ed5 s\u00e1ch c\u00e1c khanh t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c th\u1eddi v\u1ee5 b\u1ea5t ti\u1ec7n, c\u00e0ng ph\u1ea3i n\u00f3i r\u00f5 sai s\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm, Tr\u1eabm s\u1ebd c\u00e2n nh\u1eafc, l\u00e0m theo l\u1ebd ph\u1ea3i. N\u1ebfu l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 anh minh soi x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng th\u1ea5u, l\u1ea1i c\u00f2n khi\u00eam t\u1ed1n l\u1eafng nghe, ch\u1ec9 ti\u1ebfc k\u1ebb h\u00e8n n\u00e0y ngu mu\u1ed9i, kh\u00f4ng sao \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd Th\u00e1nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[19] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft xin phong thi\u1ec1n. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin phong thi\u1ec1n, bi\u1ec3u d\u00e2ng ba l\u1ea7n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m nay s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u1edf n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n<p>[20] C\u00f9ng ng\u00e0y, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn h\u1ed3 Kim Minh \u0111\u1ec3 xem t\u1eadp tr\u1eadn th\u1ee7y chi\u1ebfn, b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Th\u1ee7y chi\u1ebfn l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng nam. Nay n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 y\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00f9ng n\u1eefa, th\u01b0\u1eddng t\u1eadp \u0111\u1ec3 t\u1ecf ra kh\u00f4ng qu\u00ean v\u00f5 c\u00f4ng.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0i Gi\u1ea3ng V\u0169 xem c\u00e1c qu\u00e2n b\u1eafn cung c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, ai c\u00f3 v\u00f5 ngh\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a. Tr\u1edf v\u1ec1 l\u00ean l\u1ea7u ph\u00eda b\u1eafc v\u01b0\u1eddn Qu\u1ef3nh L\u00e2m, ban r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan, n\u00e9m ti\u1ec1n xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi l\u1ea7u \u0111\u1ec3 c\u00e1c ngh\u1ec7 nh\u00e2n tranh nhau l\u1ea5y, vui v\u1ebb \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u1edbi tan.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 H\u1ed7 M\u00f4ng, h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, T\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n c\u00f9ng b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 nghi phong thi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ea7n H\u1eefu c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng T\u1ed1ng K\u1ef3 l\u00e0m Phong thi\u1ec1n \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng B\u1ea1ch l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9. T\u1ed1ng K\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan b\u00e0n vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecdc theo l\u1ed9 tr\u00ecnh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm l\u1ea7n n\u00e0y \u0111i l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n ch\u00fang, n\u1ebfu qu\u00e1 nghi\u00eam trang c\u1ea7u k\u1ef3, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ec9 chu\u1ea9n b\u1ecb nghi tr\u01b0\u1ee3ng khi t\u1ebf c\u00e1o t\u1ea1i t\u00f4ng mi\u1ebfu v\u00e0 khi \u0111\u1ebfn ch\u00e2n n\u00fai Th\u00e1i S\u01a1n, c\u00f2n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0y bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng Tri\u1ec7u Th\u00f9y Kh\u00e1nh<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec7u Th\u00f9y Kh\u00e1nh nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Tri\u1ec7u Tr\u1ecdng Kh\u00e1nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c' quy\u1ec3n 29, 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n V\u1eadn l\u1ecbch 1-1 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-135-2\" href=\"#footnote-135-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> \u0111\u1ebfn n\u1ed9p th\u01b0 v\u00e0o h\u00f2m th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ho\u00e0ng gia n\u00ean v\u01b0\u1ee3t qua Ng\u0169 \u0111\u1ea1i m\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0 m\u1ec7nh Kim \u0111\u1ee9c. N\u1ebfu l\u1ea5y nh\u00e0 H\u1eadu L\u01b0\u01a1ng k\u1ebf th\u1eeba nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng r\u1ed3i \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta<a class=\"footnote\" title=\"H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta, ph\u1ea7n tr\u00ean d\u1eabn 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c', 'H\u1ed9i y\u1ebfu' v\u00e0 'L\u1ecbch \u0111\u1ea1i danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb' (sau \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb') quy\u1ec3n 280 ph\u1ea7n Lu\u1eadt l\u1ecbch \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'truy\u1ec1n t\u1eeb H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta'.\" id=\"return-footnote-135-3\" href=\"#footnote-135-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, c\u0169ng h\u1ee3p l\u00e0 m\u1ec7nh Kim \u0111\u1ee9c. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb khi thi\u1ec1n nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn nay, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh li\u00ean ti\u1ebfp xu\u1ea5t hi\u1ec7n, m\u00e0u s\u1eafc l\u00f4ng chim, nh\u1eefng lo\u00e0i m\u00e0u tr\u1eafng kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ec7nh Kim \u0111\u1ee9c. K\u00ednh mong s\u1eeda \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u, thay \u0111\u1ed5i m\u00e0u s\u1eafc xe c\u1ed9, qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 c\u1edd x\u00ed<a class=\"footnote\" title=\"Thay \u0111\u1ed5i m\u00e0u s\u1eafc xe c\u1ed9, qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 c\u1edd x\u00ed, ch\u1eef 'k\u1ef3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'chi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 14 s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-135-4\" href=\"#footnote-135-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba m\u1ec7nh tr\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>S\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, tri\u1ec7u t\u1eadp tr\u0103m quan \u0111\u1ec3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh. H\u1eefu t\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u0169 v\u1eadn k\u1ebf th\u1eeba nhau, vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, r\u00f5 r\u00e0ng trong s\u1eed s\u00e1ch. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng lo\u1ea1n l\u1ea1c, h\u1ecd Chu L\u01b0\u01a1ng so\u00e1n ng\u00f4i, Trang T\u00f4ng s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o t\u00f4ng t\u1ecbch, k\u1ebf th\u1eeba c\u00f4ng lao c\u1ee7a ti\u00ean t\u1ed5, th\u00e2n chinh b\u00e1o th\u00f9 qu\u1ed1c gia, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u ca ng\u1ee3i. Nay so s\u00e1nh h\u1ecd L\u01b0\u01a1ng v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Ngh\u1ec7, Tr\u00e1c, V\u01b0\u01a1ng M\u1ea1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 xem l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Trang T\u00f4ng trung h\u01b0ng c\u01a1 nghi\u1ec7p nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u1eadn Th\u1ed5. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i k\u1ebf ti\u1ebfp nhau, nh\u00e0 T\u1ea5n l\u1ea5y v\u1eadn Kim, nh\u00e0 H\u00e1n l\u1ea5y v\u1eadn Th\u1ee7y, nh\u00e0 Chu l\u1ea5y v\u1eadn M\u1ed9c. Tr\u1eddi sinh ra Ho\u00e0ng T\u1ed1ng, \u1ee9ng v\u1edbi v\u1eadn H\u1ecfa \u0111\u1ee9c. Hu\u1ed1ng chi l\u00fac l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u00e3 t\u1ebf t\u1ef1 Ho\u1ea3 \u0111\u1ebf l\u00e0 C\u1ea3m sinh \u0111\u1ebf, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 25 n\u0103m, l\u1ea1i c\u00f2n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Vi\u00ean kh\u00e2u \u0111\u1ebfn s\u00e1u l\u1ea7n. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u00e0y c\u00e0ng h\u01b0ng th\u1ecbnh, m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, binh \u0111ao ng\u1eebng ngh\u1ec9. N\u1ebfu ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng h\u1ee3p \u00fd tr\u1eddi, sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 th\u00e1i b\u00ecnh nh\u01b0 ng\u00e0y nay? \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 do tr\u1eddi cao ban ph\u00fac, t\u00f4ng mi\u1ebfu linh thi\u00eang, gi\u00fap kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u1eadn m\u1ec7nh th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec l\u1eddi d\u00e2ng hi\u1ebfn m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i ngay, e r\u1eb1ng tr\u00e1i \u00fd tr\u1eddi, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt kh\u00f4ng \u1ed5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Chu kh\u00f4ng h\u1ee3p \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba ng\u0169 v\u1eadn, mong tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta n\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, n\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ee9c Kim. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb nh\u00e0 H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng v\u1ec1 sau, chi\u1ebfm c\u1ee9 trung nguy\u00ean, h\u1ee3p l\u1ebd n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb ph\u1ebf b\u1ecf, l\u00fd l\u1ebd th\u1eadt v\u00f4 c\u00f9ng. Hu\u1ed1ng h\u1ed3, ng\u0169 v\u1eadn thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba tr\u1ef1c ti\u1ebfp, s\u1ef1 chuy\u1ec3n giao gi\u1eefa ch\u1ea5t v\u0103n n\u1ed1i ti\u1ebfp li\u1ec1n m\u1ea1ch, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1eaft qu\u00e3ng, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua m\u1ea5y \u0111\u1eddi tr\u00ean, k\u1ebf th\u1eeba v\u1eadn m\u1ec7nh tr\u0103m n\u0103m? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn. Theo s\u00e1ch &#8216;\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0&#8217;, n\u0103m Thi\u00ean B\u1ea3o th\u1ee9 9, Th\u00f4i X\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: &#8216;Nh\u00e0 Ng\u1ee5y, T\u1ea5n \u0111\u1ebfn Chu, T\u00f9y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ed1ng.&#8217; Mong nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng k\u1ebf th\u1eeba t\u1eeb xa nh\u00e0 H\u00e1n, l\u1eadp con ch\u00e1u nh\u00e0 Chu, H\u00e1n l\u00e0m h\u1eadu du\u1ec7 c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng, thi\u1ebft l\u1eadp l\u1ec5 Tam Kh\u00e1c. L\u00fac \u0111\u00f3, trong tri\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn tr\u00e1i chi\u1ec1u, H\u1ecdc s\u0129 T\u1eadp Hi\u1ec1n V\u1ec7 Bao \u0111\u00e3 \u1ee7ng h\u1ed9 L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7, th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 12, sau khi L\u00fd L\u00e2m Ph\u1ee7 qua \u0111\u1eddi, l\u1ea1i l\u1ea5y con ch\u00e1u nh\u00e0 Ng\u1ee5y, Chu, T\u00f9y l\u00e0m Tam Kh\u00e1c nh\u01b0 c\u0169, Th\u00f4i X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 V\u1ec7 Bao \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c xa, vi\u1ec7c n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Nay qu\u1ed1c gia s\u1eafp l\u00e0m l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, n\u00ean tu\u00e2n theo ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00e2n \u0111\u1ee9c tr\u1eddi cao, k\u00ednh mong Th\u00e1nh T\u1ed1ng m\u00e3i m\u00e3i l\u00e0 \u0111\u1ee9c H\u1ecfa.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[25] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u1eeb Cao X\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1<a class=\"footnote\" title=\"V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u1eeb Cao X\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1: 't\u1eeb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. Xem 'Huy Ch\u1ee7 l\u1ee5c' ti\u1ec1n l\u1ee5c quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Minh Thanh ghi ch\u00e9p v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111i s\u1ee9 Cao X\u01b0\u01a1ng, 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 336, ph\u1ea7n t\u1ee9 du\u1ec7 kh\u1ea3o v\u1ec1 Xa S\u01b0 ti\u1ec1n, h\u1eadu v\u01b0\u01a1ng (t\u1ee9c Cao X\u01b0\u01a1ng), v\u00e0 quy\u1ec3n 490 c\u1ee7a 'T\u1ed1ng s\u1eed', truy\u1ec7n Cao X\u01b0\u01a1ng, ghi r\u1eb1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 th\u00e1ng 5 xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i Cao X\u01b0\u01a1ng, n\u0103m th\u1ee9 7 th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn Cao X\u01b0\u01a1ng, n\u0103m th\u1ee9 8 m\u00f9a xu\u00e2n c\u00f9ng s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, n\u0103m Ung Hy th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng 4 v\u1ec1 \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi s\u1eed li\u1ec7u ghi ch\u00e9p.\" id=\"return-footnote-135-5\" href=\"#footnote-135-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh:<\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb kinh \u0111\u00f4, sang n\u0103m sau, th\u00e1ng t\u01b0 m\u1edbi \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Cao X\u01b0\u01a1ng. S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng \u0111ang tr\u00e1nh n\u00f3ng \u1edf B\u1eafc \u0110\u00ecnh, giao cho c\u1eadu l\u00e0 A \u0110a Vu Vi\u1ec7t tr\u00f4ng coi n\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, [A \u0110a Vu Vi\u1ec7t] sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafn v\u1edbi Di\u00ean \u0110\u1ee9c r\u1eb1ng: &#8220;Ta l\u00e0 c\u1eadu c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u1ee7' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'V\u01b0\u01a1ng' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, s\u00e1ch 'Huy ch\u1ee7 ti\u1ec1n l\u1ee5c', 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed'\" id=\"return-footnote-135-6\" href=\"#footnote-135-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00f3 l\u1ea1y ta kh\u00f4ng?&#8221; Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111\u00e1p: &#8220;Ta mang m\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn, d\u00f9 g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea1y.&#8221; A \u0110a Vu Vi\u1ec7t v\u00e0i ng\u00e0y sau m\u1edbi g\u1eb7p m\u1eb7t<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'h\u1eadu' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'ph\u1ee5c' theo c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean\" id=\"return-footnote-135-7\" href=\"#footnote-135-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng ti\u1ebfp \u0111\u00e3i r\u1ea5t cung k\u00ednh.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng m\u1eddi Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn B\u1eafc \u0110\u00ecnh, \u0111i qua Giao H\u00e0 Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u00e2u' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'ch\u00e2u' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, s\u00e1ch 'Huy ch\u1ee7 ti\u1ec1n l\u1ee5c', 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed'\" id=\"return-footnote-135-8\" href=\"#footnote-135-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, l\u00ean Kim L\u0129nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafn tr\u01b0\u1edbc, s\u1ebd ch\u1ecdn ng\u00e0y t\u1ed1t \u0111\u1ec3 g\u1eb7p s\u1ee9 gi\u1ea3, mong \u0111\u1eebng ng\u1ea1i v\u00ec ch\u1edd \u0111\u1ee3i l\u00e2u. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y m\u1edbi g\u1eb7p, V\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng c\u00e1c V\u01b0\u01a1ng t\u1eed v\u00e0 th\u1ecb gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u quay h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng l\u1ea1y, nh\u1eadn l\u1ec5 v\u1eadt, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m kh\u00e1nh g\u00f5 nh\u1ecbp, V\u01b0\u01a1ng nghe ti\u1ebfng kh\u00e1nh m\u1edbi l\u1ea1y. Sau \u0111\u00f3, con ch\u00e1u v\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ra, v\u00e2y quanh l\u1ea1y t\u1ea1 nh\u1eadn l\u1ec5. R\u1ed3i m\u1edf ti\u1ec7c vui ch\u01a1i, di\u1ec5n c\u00e1c tr\u00f2 h\u00e0i. L\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u00e0y li\u1ec1n c\u00f9ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111i thuy\u1ec1n, th\u0103m vi\u1ebfng c\u00e1c ch\u00f9a chi\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede Cao X\u01b0\u01a1ng v\u1eabn d\u00f9ng l\u1ecbch n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 b\u1ea3y, xem ng\u00e0y m\u00f9ng 9 th\u00e1ng 3 l\u00e0 T\u1ebft H\u00e0n Th\u1ef1c, hai k\u1ef3 T\u1ebf X\u00e3 v\u00e0 \u0110\u00f4ng Ch\u00ed c\u0169ng v\u1eady. C\u00e1c ch\u00f9a ph\u1ea7n nhi\u1ec1u x\u00e2y t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, bi\u1ec3n hi\u1ec7u v\u00e0 kinh s\u00e1ch c\u0169ng do \u0110\u01b0\u1eddng ban t\u1eb7ng. Th\u00e1ng b\u1ea3y, [S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng] sai Di\u00ean \u0110\u1ee9c tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u00edn m\u1edbi v\u1ec1.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn, n\u00f3i v\u1edbi S\u01b0 T\u1eed V\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng: &#8220;Nghe n\u00f3i nh\u00e0 H\u00e1n c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng, d\u1ee5 d\u1ed7 V\u01b0\u01a1ng d\u00f2m ng\u00f3 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. N\u00ean s\u1edbm \u0111\u01b0a h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e2u.&#8221; R\u1ed3i l\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ebfn d\u00f2 x\u00e9t l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ebfn d\u00f2 x\u00e9t l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng, 's\u1ee9 gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-135-9\" href=\"#footnote-135-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, ch\u1eafc c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 kh\u00e1c, V\u01b0\u01a1ng n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>Di\u00ean \u0110\u1ee9c bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi n\u00e0y, li\u1ec1n n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng: &#8220;Gi\u1eb7c Khuy\u1ec3n Nhung v\u1ed1n kh\u00f4ng thu\u1eadn v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, nay l\u1ea1i gi\u1edf tr\u00f2 ph\u1ea3n gi\u00e1n, ta mu\u1ed1n gi\u1ebft h\u1eafn.&#8221; V\u01b0\u01a1ng khuy\u00ean can m\u00e3i m\u1edbi th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u, Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u1eeb H\u1ea1 Ch\u00e2u \u0111i qua tr\u1ea5n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ea5n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c gi\u1ed1ng nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng ghi l\u00e0 'Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh Tr\u1ea5n', nh\u01b0ng s\u00e1ch 'Huy Ch\u1ee7 Ti\u1ec1n L\u1ee5c', 'Th\u00f4ng Kh\u1ea3o', 'T\u1ed1ng S\u1eed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh Tr\u1ea5n'.\" id=\"return-footnote-135-10\" href=\"#footnote-135-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, Ho\u00e0ng D\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, ngang qua c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu th\u01b0 ban cho qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ee5a v\u1ea3i<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu th\u01b0 ban cho qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ee5a v\u1ea3i, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-135-11\" href=\"#footnote-135-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n. N\u0103m sau, Di\u00ean \u0110\u1ee9c c\u00f9ng v\u1edbi h\u01a1n tr\u0103m s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i theo con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Khi Di\u00ean \u0110\u1ee9c m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t, th\u1ea5y nhi\u1ec1u con ch\u00e1u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m t\u00f9 binh t\u1eeb cu\u1ed1i th\u1eddi T\u1ea5n, h\u1ecd c\u00f9ng nhau ra \u0111\u00f3n, d\u00e2ng \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng, h\u1ecfi th\u0103m qu\u00ea qu\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, l\u00f2ng \u0111\u1ea7y x\u00fac \u0111\u1ed9ng, l\u01b0u l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y kh\u00f4ng n\u1ee1 r\u1eddi \u0111i.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[26] Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua \u0111\u1ebfn ph\u00eda nam kinh th\u00e0nh xem l\u00faa m\u1ea1ch. Sau \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, ng\u1eafm c\u00e1, d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u00e0 b\u1eafn cung, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm xem c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, ban \u0111\u1ea7u c\u1ea7n ki\u1ec7m ch\u0103m ch\u1ec9, v\u1ec1 sau qu\u00ean m\u1ea5t gian kh\u1ed5, bu\u00f4ng th\u1ea3 h\u01b0\u1edfng l\u1ea1c, kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn binh s\u0129, sinh l\u00f2ng nghi k\u1ef5, n\u00ean s\u1ee5p \u0111\u1ed5 nhanh ch\u00f3ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ng\u00f4i cao n\u00ean l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m r\u0103n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, l\u1ea5y Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed T\u1ed1ng \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u01b0\u1eddng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, b\u00e8n sai Vi \u0110\u1ea3n thay th\u1ebf. \u0110\u01b0\u1eddng r\u1eddi T\u1ea7n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tr\u0103m ng\u00e0y, \u0110\u1ea3n v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb b\u1eaft giam, Vua th\u1ea5y \u0110\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch tr\u1ecb an, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho \u0110\u01b0\u1eddng gi\u1eef l\u1ea1i ch\u1ee9c Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, ban th\u01b0\u1edfng 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n. \u0110\u01b0\u1eddng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c t\u1ed9c Nhung, trong b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 6 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u1ecb Nam.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, hai \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean v\u00e0 V\u0103n Minh x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n. H\u00f4m \u1ea5y, chi\u1ec1u t\u1ed1i, m\u00e2y \u0111en k\u00e9o \u0111\u1ebfn, gi\u00f3 s\u1ea5m d\u1eef d\u1ed9i, \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn m\u01b0a to s\u1ea5m ch\u1edbp, l\u1eeda b\u00f9ng l\u00ean t\u1eeb c\u1eeda Nguy\u1ec7t Hoa, ng\u01b0\u1eddi g\u00e1c c\u1ed5ng kh\u00f4ng hay bi\u1ebft, l\u1eeda lan d\u1ea7n v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng gi\u1edd Th\u00ecn-T\u1ef5 ng\u00e0y h\u00f4m sau m\u1edbi t\u1eaft.<\/p>\n<p>[29] Th\u00e1ng n\u00e0y, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c N\u00f4ng s\u01b0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[30] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c quy\u1ec1n nhi\u1ebfp \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y \u1ea5n, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u theo l\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00ednh quan ghi l\u1ea1i c\u00f4ng t\u1ed9i trong nhi\u1ec7m k\u1ef3.<\/p>\n<p>[31] L\u1ea5y T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba L\u00fd Nguy\u00ean C\u00e1t, \u0110inh C\u1ed1 Ng\u00f4n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan, ban \u00e1o \u0111\u1ecf, \u0111ai b\u1ea1c, h\u1ed1t ng\u00e0 v\u00e0 100 ngh\u00ecn ti\u1ec1n. T\u1eeb \u0111\u00e2y, quan Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan<a class=\"footnote\" title=\"Trong c\u00e2u 'Kinh quan nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan', ch\u1eef 'quan' b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-135-12\" href=\"#footnote-135-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[32] Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Minh xin m\u1edf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i \u1edf Giang Nam, t\u00ednh m\u1ed7i n\u0103m b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c 53 v\u1ea1n 5 ngh\u00ecn qu\u00e1n, c\u1ea5p mu\u1ed1i cho d\u00e2n, thu ti\u1ec1n theo thu\u1ebf, 24 v\u1ea1n qu\u00e1n cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n, thu thu\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u1ea1i \u00fd r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tai h\u1ecda \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o Tr\u1eabm. H\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng c\u00f3 sai l\u1ea7m, vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp kh\u00f4ng \u0111\u00fang; ho\u1eb7c do k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn che gi\u1ea5u, khi\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, thu\u1ebf m\u00e1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1eb1ng, hi\u1ec1n t\u00e0i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u00ednh s\u1ef1. C\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u n\u00ean th\u1eb3ng th\u1eafn, kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>R\u1ed3i nh\u00e0 Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u1eabm t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1eddi n\u00f3i ngay th\u1eb3ng \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a m\u00ecnh. X\u01b0a Vua \u0110\u1ea1i V\u0169 k\u00ednh c\u1ea9n \u0111\u00f3n nh\u1eadn l\u1eddi ph\u1ea3i, \u0111\u1eddi sau khen ng\u1ee3i s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a ng\u00e0i. Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi can gi\u00e1n n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ec9 ra \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, Tr\u1eabm h\u00e1 ti\u1ebfc l\u1eddi khen nh\u01b0 \u0110\u1ea1i V\u0169 sao? H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ea1o l\u00e0m Vua ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea3i nghe r\u1ed9ng vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i, ph\u00e2n bi\u1ec7t thi\u1ec7n \u00e1c. Tr\u1eabm tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ea9n th\u1eadn si\u00eang n\u0103ng, s\u1eafp tr\u00f2n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, lu\u00f4n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn b\u1edd c\u00f5i mu\u00f4n d\u1eb7m, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u1edf s\u00e2u trong ch\u00edn c\u1eeda cung, t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3 l\u00f2ng th\u1ea5u hi\u1ec3u h\u1ebft. N\u1ebfu ch\u1eb3ng ch\u1ecbu nghe ng\u00f3ng, th\u00ec l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang? Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u00f9ng chu\u1ed7i ng\u1ecdc che m\u1eaft, b\u00f4ng t\u01a1 b\u1ecbt tai \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb ngo\u1ea1i v\u1eadt l\u00e0m m\u1edd m\u1eaft, \u0111i\u1ebfc tai. N\u1ebfu \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1ch \u0111\u00f3 v\u00e0o th\u1eddi nay, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea5ng qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng m\u1edf b\u1ed1n m\u1eaft, th\u00f4ng b\u1ed1n tai, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 nh\u00ecn xa nghe r\u1ed9ng, th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh. B\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng h\u1ecfi vi\u1ec7c \u0111\u1eddi, x\u00e9t x\u1eed oan khu\u1ea5t, c\u1ea3nh c\u00e1o quan l\u1ea1i l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd. Si\u00eang n\u0103ng kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1i b\u00ecnh, thi\u00ean h\u1ea1 th\u1eadt may m\u1eafn thay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Trong &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217;, s\u1ef1 vi\u1ec7c <i>&#8220;Minh m\u1ee5c \u0111\u1ea1t th\u00f4ng&#8221;<\/i> \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng b\u1ea3y d\u01b0\u1edbi m\u1ee5c Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung, theo &#8216;B\u1ea3o hu\u1ea5n&#8217;.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ph\u1ee7, quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n, n\u1ebfu bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n t\u1ee5c, s\u1ef1 t\u1ed1t x\u1ea5u c\u1ee7a ch\u00ednh l\u1ec7nh, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p g\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n theo h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n tr\u1ea1m c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng, c\u00f2n n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng l\u1ea5y th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n <a class=\"footnote\" title=\"Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 Tri ch\u00e2u Th\u00f4ng ph\u00e1n, ch\u1eef 'Th\u00f4ng ph\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1eadn ph\u00e1n', d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c' quy\u1ec3n 30 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-135-13\" href=\"#footnote-135-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng th\u01b0 tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c, c\u00f2n c\u00e1c quan l\u1ea1i thu\u1ed9c c\u1ea5p ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u00ec kh\u00f4ng. Vua lo l\u1eafng t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<a class=\"footnote\" title=\"Vua lo l\u1eafng t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y, m\u01b0\u1eddi ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n trong C\u00e1c v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c' quy\u1ec3n 30 m\u00e0 b\u1ed5 sung \u0111\u1ec3 ho\u00e0n ch\u1ec9nh \u00fd ngh\u0129a.\" id=\"return-footnote-135-14\" href=\"#footnote-135-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[35] Vua n\u00f3i v\u1edbi Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m nay m\u01b0a gi\u00f3 tuy h\u00f2a thu\u1eadn, nh\u01b0ng v\u1eabn lo l\u00faa hoa ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t. H\u00f4m qua sai Trung s\u1ee9 \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng ngo\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m quanh kinh th\u00e0nh, nh\u1ed5 v\u00e0i ch\u1ee5c c\u00e2y l\u00faa v\u00e0 \u0111\u1eadu, \u0111\u1ec1u cao v\u00e0i th\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ea1 kh\u1ecfe.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n l\u1ea5y ra cho qu\u1ea7n th\u1ea7n xem, v\u1ebb m\u1eb7t \u0111\u1ea7y vui m\u1eebng.<\/p>\n<p>[36] H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 th\u1eddi ch\u00ednh, l\u1eddi l\u1ebd ng\u1ea1o m\u1ea1n. Vua kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i, m\u00e0 an \u1ee7i r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea7n nhi\u1ec1u t\u1ef1 coi m\u00ecnh \u1edf \u0111\u1ecba v\u1ecb cao qu\u00fd, nghi\u00eam kh\u1eafc, b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y ti\u1ec7n d\u00e2ng l\u1eddi. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng c\u00e1c khanh th\u00e2n m\u1eadt b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1, l\u00e0 mu\u1ed1n th\u00f4ng su\u1ed1t t\u00ecnh c\u1ea3m tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ecb che gi\u1ea5u. C\u00e1c khanh h\u00e3y th\u1eb3ng th\u1eafn thi h\u00e0nh, ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c nh\u1edd v\u1ea3, ch\u1edb lo v\u00ec l\u1eddi \u0111\u1eddi m\u00e0i l\u01b0\u1ee1i s\u1eafc nh\u01b0 dao. G\u1ea7n \u0111\u00e2y trong ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u0103m lo tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi xa c\u00e1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9 l\u00e0 l\u1eddi v\u1ecdng nh\u01b0 b\u1ee9c th\u01b0 c\u1ee7a k\u1ebb d\u00e2n th\u01b0\u1eddng h\u00f4m qua, Tr\u1eabm c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng tr\u00e1ch ph\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi m\u00f9 qu\u00e1ng \u1ea5y \u0111\u00e1ng b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc, nh\u01b0ng h\u00e1i c\u1ecf tr\u00ean \u0111\u1ed3ng c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecf, \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho l\u1eddi can gi\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i \u00e1n t\u00f9.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;L\u1ec5 phong thi\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u nay, nh\u01b0ng nay th\u1eddi ti\u1ebft thu\u1eadn h\u00f2a, m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng ph\u1ea3i l\u1ebd. Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n v\u1eeba b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n, n\u1ebfu t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i s\u1ef1 ngay th\u00ec e r\u1eb1ng ch\u01b0a h\u1ee3p \u00fd tr\u1eddi. H\u01a1n n\u1eefa, m\u00f9a h\u00e8 \u0111ang n\u1eafng n\u00f3ng gay g\u1eaft, ta lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0m hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n, n\u00ean t\u1eeb t\u1ed1n d\u1ea7n c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.&#8221;<\/i> Vua li\u1ec1n ban chi\u1ebfu d\u1eebng l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Nam Giao.<\/p>\n<p>[40] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u1ed5i t\u00ean \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean th\u00e0nh \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean, \u0111i\u1ec7n V\u0103n Minh th\u00e0nh \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>[41] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u0103m s\u1ee9 \u1edf Nam Giao \u0111\u1ec1u t\u1ea1m d\u00f9ng \u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua m\u1edbi l\u1ec7nh \u0111\u00fac \u1ea5n m\u1edbi v\u00e0 ban c\u1ea5p cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[42] Vua n\u00f3i <a class=\"footnote\" title=\"Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u ghi: 'Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng:' B\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 thi\u1ebfu ch\u1eef.\" id=\"return-footnote-135-15\" href=\"#footnote-135-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, c\u1ea1nh c\u1ed5ng C\u00e1p, l\u00e0 n\u01a1i chu\u1ea9n m\u1ef1c cho b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng. Nghe n\u00f3i \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t \u00e1n, nhi\u1ec1u ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh th\u00e2n c\u1eadn, ng\u1ed3i sau r\u00e8m ung dung t\u1ef1 \u0111\u1ea1i, quy\u1ec1n x\u1eed \u00e1n \u0111\u1ec1u giao cho l\u1ea1i d\u1ecbch. Mu\u1ed1n d\u00e2n kh\u00f4ng oan, ph\u00e1p kh\u00f4ng l\u1ea1m, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Vua li\u1ec1n ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n, ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao h\u1ebft cho l\u1ea1i d\u1ecbch.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0111\u1ed5i vi\u1ec7n Qu\u1ef9 th\u00e0nh vi\u1ec7n \u0110\u0103ng V\u0103n Ki\u1ec3m, tr\u1ea1m \u0110\u00f4ng Di\u00ean \u00c2n Qu\u1ef9 th\u00e0nh tr\u1ea1m S\u00f9ng Nh\u00e2n Ki\u1ec3m, tr\u1ea1m Nam Chi\u00eau Gi\u00e1n Qu\u1ef9 th\u00e0nh tr\u1ea1m T\u01b0 Gi\u00e1n Ki\u1ec3m, tr\u1ea1m T\u00e2y Th\u00e2n Oan Qu\u1ef9 th\u00e0nh tr\u1ea1m Th\u00e2n Minh Ki\u1ec3m, tr\u1ea1m B\u1eafc Th\u00f4ng Huy\u1ec1n Qu\u1ef9 th\u00e0nh tr\u1ea1m Chi\u00eau Hi\u1ec1n Ki\u1ec3m. V\u1eabn l\u1ec7nh vi\u1ec7n Gi\u00e1n c\u1eed m\u1ed9t quan gi\u00e1n vi\u00ean ph\u1ee5 tr\u00e1ch nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[44] M\u00f9a thu, th\u00e1ng t\u00e1m, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ed7i khi xem t\u1ea5u \u00e1n t\u1eeb \u0110\u1ea1i L\u00fd, n\u1ebfu c\u00f3 chi ti\u1ebft n\u00e0o ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ph\u1ea3i chuy\u1ec3n v\u0103n \u00e1n \u0111\u1ec3 x\u00e9t l\u1ea1i, b\u1edfi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i, c\u00f3 khi c\u00e1ch \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ngh\u00ecn d\u1eb7m, t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam l\u00e2u ng\u00e0y, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb nay c\u00e1c khanh h\u00e3y x\u00e9t k\u1ef9, n\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec c\u1ee9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ed9i m\u00e0 ph\u00e2n x\u1eed, kh\u00f4ng c\u1ea7n tra x\u00e9t l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh roi v\u00e0 g\u1eady kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng, quan tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ngay, kh\u00f4ng c\u1ea7n giao cho c\u01a1 quan kh\u00e1c. Qu\u1ea7n th\u1ea7n nh\u1eadn chi\u1ebfu tra \u00e1n, \u00e1n \u0111\u00e3 xong, g\u1eedi nhanh l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u01a1 quan x\u00e9t x\u1eed xong, l\u1ea1i g\u1eedi nhanh xu\u1ed1ng. C\u00e1c ch\u00e2u tr\u00ecnh \u00e1n nghi ng\u1edd, c\u01a1 quan x\u00e9t k\u1ef9 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1edd, th\u00ec c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Nh\u1eefng \u00e1n nghi ng\u1edd c\u1ea7n t\u1ea5u l\u00ean, c\u0169ng g\u1eedi nhanh \u0111\u1ec3 b\u00e1o.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u00fai \u0111en \u0111\u1ef1ng th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean, Vua xem qua, th\u1ea5y to\u00e0n l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, h\u01a1n n\u1eefa l\u1eddi l\u1ebd qu\u00e1 ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng tr\u00e1ch m\u00f3c. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ta h\u1ea1 chi\u1ebfu th\u0103m d\u00f2 l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ee9 b\u1eadc trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1eddi n\u00f3i th\u01b0\u1eddng b\u1eeba b\u00e3i, kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1eddi c\u01a1. V\u1ed1n mu\u1ed1n th\u00f4ng su\u1ed1t t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi, vi\u1ec7c kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, n\u00ean d\u00f9 n\u00f3i ng\u00f4ng c\u0169ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. T\u1eeb x\u01b0a b\u1ec1 t\u00f4i can gi\u00e1n Vua, v\u1ed1n l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t, nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u00fang l\u00fd. Qu\u1ed1c gia b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169ng c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u1ebfu k\u1ebb n\u00e0o v\u00ec b\u00e1n \u0111\u1ea1o l\u1ea5y ti\u1ebfng, c\u1ea7u may th\u0103ng ti\u1ebfn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u1ec3u th\u1ea7n d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u xem x\u00e9t k\u1ef9, thi\u1ec7n \u00e1c hi\u1ec1n ngu kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ecdt l\u01b0\u1edbi tr\u1eddi. N\u1ebfu trong tr\u0103m vi\u1ec7c c\u00f3 m\u1ed9t hai \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u1ea5y, c\u0169ng l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch cho qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[46] H\u1eefu b\u1ed5 khuy\u1ebft, tri M\u1ee5c ch\u00e2u \u0110i\u1ec1n T\u00edch d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n k\u00ednh ngh\u0129, t\u00e0i tr\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf h\u00e0ng ng\u0169 can gi\u00e1n, d\u00e1m kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean suy ngh\u0129 b\u00f9 \u0111\u1eafp \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung d\u00e2ng th\u01b0, li\u1ec1u ch\u1ebft tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c, B\u1ec7 h\u1ea1 b\u00e8n ban d\u1ee5 cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eb3ng th\u1eafn can gi\u00e1n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen th\u1ea7n d\u00e1m n\u00f3i. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 7, th\u1ea7n l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u s\u1edb l\u00ean, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c tay Vua hay kh\u00f4ng, tuy c\u1ea7u xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1eddi th\u1eb3ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh hay kh\u00f4ng. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n, \u0111ang kh\u00e1t khao nghe l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ed thi\u1ebft, c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111ang mong ch\u1edd l\u1eddi can gi\u00e1n th\u1eb3ng th\u1eafn, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, tu s\u1eeda \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u1ec3 m\u1edbi m\u1ebb h\u01a1n. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i g\u1ea7n g\u0169i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, t\u1ed9i l\u1ed7i \u1edf h\u00e0ng ng\u0169 b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf Vua.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 vi\u1ec7c ban l\u1ec7nh bu\u1ed5i s\u1edbm s\u1eeda l\u1ea1i chi\u1ec1u t\u1ed1i, do chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra c\u00f3 l\u00fac kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o d\u00e1m ph\u00ea ph\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a ch\u1ee9c C\u1ea5p s\u1ef1 trung. N\u1ebfu C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ebfu C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ch\u1eef 'nhi\u1ec7m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 t\u1eadp 'H\u00e0m B\u00ecnh' quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n lu\u1eadn v\u1ec1 h\u1ecfa tai khi Th\u00e1i T\u00f4ng \u1ee9ng chi\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-135-16\" href=\"#footnote-135-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p ph\u00ea ph\u00e1n, th\u00ec nh\u1eefng chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra s\u1ebd kh\u00f4ng khi n\u00e0o kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m s\u1ebd kh\u00f4ng khi n\u00e0o kh\u00f4ng tinh t\u1ebf. Vi\u1ec7c kh\u00f4ng tinh t\u1ebf th\u00ec s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng, chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh quy c\u00e1ch, l\u00e0m sao c\u00f3 n\u1ed7i ban l\u1ec7nh ban ng\u00e0y s\u1eeda l\u1ea1i chi\u1ec1u t\u1ed1i, l\u00e0m sao c\u00f3 lo s\u1ee3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng tinh t\u1ebf hay kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd?<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n cho r\u1eb1ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i g\u1ea7n g\u0169i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecf g\u1ea7n t\u00ecm xa, do l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u01b0a h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd, m\u00e0 kh\u00f4ng ai d\u00e1m can gi\u00e1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a c\u00e1c quan Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft. Nay c\u00e1c quan Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i h\u1ea7u c\u1eadn, m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, ch\u1ee9c ph\u1eadn v\u1ed1n ph\u1ea3i d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh. T\u1eeb \u0111\u00f3, qu\u1ed1c gia c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft kh\u00f4ng d\u00e1m can ng\u0103n; tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 lu\u1eadt l\u1ec7 n\u00e0o tr\u00e1i \u0111\u1ea1o, Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i. L\u1ea1i th\u00eam th\u1eddi gian d\u00e0i th\u00e1i b\u00ecnh, thi\u00ean h\u1ea1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 cho r\u1eb1ng th\u00e1i b\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean, t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f4ng nghi\u1ec7p r\u1ed9ng l\u1edbn, ng\u00e0y qua th\u00e1ng l\u1ea1i, d\u1ea7n th\u00e0nh th\u00e1nh t\u00ednh, b\u00ean tr\u00e1i l\u1ea5y, b\u00ean ph\u1ea3i theo, \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u01b0u tr\u00ed c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1. V\u00ec th\u1ebf, B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi, li\u1ec1n cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi Thang, V\u0169; B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c, li\u1ec1n cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 ch\u00edn n\u0103m, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng tuy y\u00ean \u1ed5n, v\u1ea1n qu\u1ed1c tuy an \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng h\u00ecnh ph\u1ea1t ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9, thu\u1ef7 h\u1ea1n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ho\u00e0, B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ea3o l\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh, ai d\u00e1m kh\u00f4ng b\u1ea3o l\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh, B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ea3o l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd, ai d\u00e1m kh\u00f4ng b\u1ea3o l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd! V\u1eeba mu\u1ed1n v\u00ec d\u00e2n c\u1ea7u ph\u00fac, b\u00e1o \u0111\u00e1p c\u00f4ng tr\u1eddi, l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Th\u00e1i S\u01a1n, d\u00e2ng l\u1ec5 l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, m\u01b0u ng\u01b0\u1eddi tuy th\u00e0nh, \u00fd tr\u1eddi ch\u01b0a thu\u1eadn. L\u1eeda trong c\u1ea5m th\u00e0nh, s\u1eafp khi\u1ebfn b\u1eadc minh qu\u00e2n ch\u1ee3t t\u1ec9nh, chi\u1ebfu xu\u1ed1ng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, b\u00e8n truy\u1ec1n c\u00e1o \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang. C\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n nghe l\u1eddi B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ec9nh ng\u1ed9, h\u00e1 kh\u00f4ng lo s\u1ee3; c\u00e1c quan gi\u00e1n quan xem chi\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng, ai ch\u1eb3ng hoang mang.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1edfi v\u1eady, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng l\u1ed7i \u1edf c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf B\u1ec7 h\u1ea1, t\u1ed9i \u1edf c\u00e1c quan gi\u00e1n quan, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf B\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ea7n ch\u1ecbu t\u1ed9i ch\u1ebft, t\u1ed9i ch\u1ebft.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng th\u1ea7n \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb, m\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00f9ng m\u1ed9t l\u1eddi, nay th\u1ea7n m\u1ea5y n\u0103m \u1edf ngo\u00e0i, m\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 giao cho vi\u1ec7c ph\u00e2n lo, b\u1eadn r\u1ed9n theo \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, lo vi\u1ec7c b\u1ecf b\u00ea kh\u00f4ng r\u1ea3nh, h\u1ed1i h\u1ea3 c\u00f3 ch\u00ed, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c can gi\u00e1n ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay may \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi m\u1edf l\u00f2ng th\u00e1nh, th\u1ea7n gi\u00fap v\u1eadn n\u01b0\u1edbc, c\u1ea3m nh\u1eadn B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1edd \u0111\u1ee3i l\u1eddi can gi\u00e1n th\u1eb3ng th\u1eafn, khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 chuy\u00ean t\u00e2m t\u00ecm l\u1eddi ngh\u1ecbch tai, th\u1ea7n b\u00e8n l\u1ea1i d\u1ed1c h\u1ebft l\u00f2ng d\u1ea1, tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn th\u00f4 thi\u1ec3n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00e3 n\u00f3i B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 chuy\u1ec7n ban l\u1ec7nh bu\u1ed5i s\u00e1ng r\u1ed3i bu\u1ed5i chi\u1ec1u \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, xin l\u1ea5y v\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5: vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ra r\u1ed3i b\u1ecf ngay l\u00e0 ch\u1ee9c N\u00f4ng s\u01b0, vi\u1ec7c c\u1ea5m \u0111o\u00e1n nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghi\u00eam l\u00e0 xe v\u00e0 y ph\u1ee5c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00e3 n\u00f3i B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecf g\u1ea7n t\u00ecm xa, xin l\u1ea5y v\u00e0i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5: vi\u1ec7c Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 \u1ee7y th\u00e1c cho c\u00e1c vi\u00ean lang sai khi\u1ec3n; vi\u1ec7c c\u1eadn th\u1ea7n kh\u00f4ng chuy\u00ean ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00f2i c\u00e1c l\u1ec7nh l\u1ee5c n\u1ed9p ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u. T\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u s\u1ebd t\u0103ng nhi\u1ec1u, vi\u1ec7c nghe d\u00f9ng s\u1ebd r\u1ed9ng r\u00e3i; vi\u1ec7c nghe d\u00f9ng \u0111\u00e3 r\u1ed9ng th\u00ec \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1ebd ph\u1ee9c t\u1ea1p, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 ph\u1ee9c t\u1ea1p th\u00ec ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n theo s\u1ebd \u00edt; v\u00ec ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n theo \u00edt n\u00ean ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ef1c thi \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ef1c thi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do quy ho\u1ea1ch ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. Nh\u01b0 vi\u1ec7c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ban s\u1eafc ch\u1ec9, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee5 c\u1eadn sai ch\u1ee9c Ty l\u00fd ph\u00e1n quan; \u0111\u1ebfn n\u0103m nay l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu, cho ph\u00e9p b\u1ea3n ch\u00e2u ti\u1ebfp t\u1ee5c sai \u0111\u1eb7t nh\u01b0 c\u0169. L\u1ea1i nh\u01b0 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ban s\u1eafc ch\u1ec9, c\u00e1c quan l\u1ea1i lo v\u1ec1 thu\u1ebf kh\u00f3a, ai ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc h\u1ea1n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u01b0a xong vi\u1ec7c sau h\u1ea1n s\u1ebd b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a huy\u1ec7n, kh\u00f3 d\u1ec5 c\u1ee7a thu\u1ebf, ph\u00ec b\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t \u0111ai, m\u00f9a m\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t, phong t\u1ee5c ch\u0103m l\u01b0\u1eddi, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, m\u00e0 \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi th\u1eddi h\u1ea1n, l\u1ea5y th\u0103ng gi\u00e1ng l\u00e0m ti\u00eau chu\u1ea9n. Nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, ch\u01b0a t\u1eebng nghe ai b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00ec ch\u1eadm h\u1ea1n, hay ai \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00ec xong vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc h\u1ea1n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, t\u1ecf ra thi\u1ebfu tin c\u1eady sao!<\/i><\/p>\n<p><i>Xin B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u hay \u0111i\u1ec1u g\u00ec tr\u00ecnh b\u00e0y, may sao B\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, r\u1ed3i sai c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i thi h\u00e0nh. B\u1edfi v\u00ec b\u1ec1 t\u00f4i tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 phong ch\u01b0\u01a1ng, B\u1ec7 h\u1ea1 thi h\u00e0nh th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1p l\u1ec7nh. Ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u1ea7n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean ph\u1ee9c t\u1ea1p, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ea7n b\u1ec1n v\u1eefng ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i lu\u00f4n. Thay \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n l\u00e0 b\u1ed9c l\u1ed9 s\u1ef1 suy ngh\u0129 kh\u00f4ng tinh t\u1ebf, qu\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 kh\u00f3 theo l\u00e0 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ed1i r\u1ed1i kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Kinh &#8216;Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0&#8217; n\u00f3i: &#8220;Cai tr\u1ecb d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i gi\u1ea3n d\u1ecb.&#8221; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y gi\u1ecfi th\u00ec th\u00e0nh b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng.&#8221; Nay n\u1ebfu c\u00e1c b\u1eadc t\u1ec3 th\u1ea7n t\u00e0i \u0111\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ec7nh', \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-135-17\" href=\"#footnote-135-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, xin B\u1ec7 h\u1ea1 tin d\u00f9ng h\u1ecd<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'chi' v\u1ed1n thi\u1ebfu, \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-135-18\" href=\"#footnote-135-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng t\u00e0i \u0111\u1ee9c, xin B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u00e0 giao vi\u1ec7c, sao l\u1ea1i \u0111\u1eb7t h\u1ecd v\u00e0o h\u00e0ng b\u1ec1 t\u00f4i v\u00f4 d\u1ee5ng, r\u1ed3i nghi ng\u1edd nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb th\u01b0\u1eddng d\u00e2n? B\u00e1 quan m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh, xin B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eafng nghe v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ecd. N\u1ebfu b\u00e1 quan ch\u01b0a x\u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5, xin B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e2n nh\u1eafc t\u00e0i n\u0103ng m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng, sao l\u1ea1i \u0111\u1eb7t h\u1ecd v\u00e0o h\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba, r\u1ed3i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i nh\u01b0 k\u1ebb kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u1ebfu tr\u0103m ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, th\u00ec mu\u00f4n vi\u1ec7c t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd \u1ed5n \u0111\u1ecbnh; n\u1ebfu b\u00e1 quan ch\u01b0a tu ch\u1ec9nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tu' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ecb', \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-135-19\" href=\"#footnote-135-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, th\u00ec mu\u00f4n vi\u1ec7c c\u0169ng s\u1ebd h\u1ee7y b\u1ea1i. N\u1ebfu v\u1eeba giao vi\u1ec7c l\u1ea1i nghi ng\u1edd, th\u00ec tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng; v\u1eeba nghi ng\u1edd l\u1ea1i s\u1eed d\u1ee5ng, th\u00ec qu\u00e2n th\u1ea7n kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p. V\u00ec sao v\u1eady? Nghi ng\u1edd sinh ra l\u1eddi gi\u00e8m pha, gi\u00e8m pha l\u1ea1i sinh ra nghi ng\u1edd. Nghi ng\u1edd t\u1eeb gi\u00e8m pha m\u00e0 ra, th\u00ec \u0111\u1ea1o cha con \u0111\u00f4i khi thi\u1ebfu \u0111i l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i v\u00e0 hi\u1ebfu th\u1ea3o; gi\u00e8m pha do nghi ng\u1edd m\u00e0 n\u1ea3y sinh, th\u00ec m\u1ed1i quan h\u1ec7 qu\u00e2n th\u1ea7n c\u00f3 khi bi\u1ebfn th\u00e0nh th\u00f9 h\u1eadn. Ngu\u1ef5 V\u0103n H\u1ea7u \u0111\u1ed1t s\u00e1ch gi\u00e8m pha, B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1eafc \u0111\u00e3 t\u1eebng bi\u1ebft; L\u1ec7nh H\u1ed3 S\u1edf c\u00f3 b\u00e0n v\u1ec1 bi\u1ec7n ph\u00e1p ch\u1ed1ng gi\u00e8m, B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean x\u00e9t k\u1ef9. Nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng trung c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i, duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n t\u00edn c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00fang l\u00e0 Vua l\u00e0 \u0111\u1ea7u, b\u1ec1 t\u00f4i l\u00e0 ch\u00e2n tay v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y tr\u00edch t\u1eeb &#8216;T\u1ee5c C\u1ea9m L\u00fd K\u1ef3 C\u1ef1u Truy\u1ec1n&#8217;.)<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[47] Th\u00e1ng ch\u00edn. Ban \u0111\u1ea7u, L\u00fd K\u1ebf B\u1ed5ng v\u00e0o tri\u1ec1u, em \u00f4ng l\u00e0 H\u1ea1 ch\u00e2u Phi\u00ean l\u1ea1c s\u1ee9 K\u1ebf Thi\u00ean \u1edf l\u1ea1i Ng\u00e2n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 truy\u1ec1n \u0111\u01b0a th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a K\u1ebf B\u1ed5ng v\u1ec1 kinh, ch\u1ec9 c\u00f3 K\u1ebf Thi\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba, l\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y tu\u1ed5i, d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, gi\u1ea3 v\u1edd n\u00f3i m\u1eb9 nu\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ebft, \u0111em ra ngo\u1ea1i th\u00e0nh ch\u00f4n c\u1ea5t, gi\u1ea5u binh kh\u00ed trong quan t\u00e0i, c\u00f9ng v\u00e0i ch\u1ee5c t\u00f9y t\u00f9ng ch\u1ea1y v\u00e0o v\u00f9ng H\u1ea1 ch\u00e2u Phi\u00ean t\u1ed9c \u0111\u1ecba b\u00e0n l\u00e0 \u0110\u1ecba C\u00e2n Tr\u1ea1ch, c\u00e1ch H\u1ea1 ch\u00e2u ba tr\u0103m d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng t\u1ed5 ti\u00ean l\u00e0 Di H\u01b0ng ra cho ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 xem, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y kh\u00f3c, K\u1ebf Thi\u00ean t\u1ef1 n\u00f3i: <i>&#8220;Ta l\u00e0 con ch\u00e1u h\u1ecd L\u00fd, \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u00f4ng t\u1ed9c.&#8221;<\/i> C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c d\u1ea7n quy ph\u1ee5, t\u1eebng c\u1eed ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng bi\u1ec3u \u0111\u1ebfn L\u00e2n ch\u00e2u c\u1ed1ng ng\u1ef1a v\u00e0 l\u1ea1c \u0111\u00e0. Chi\u1ebfu th\u01b0 chi\u00eau d\u1ee5, K\u1ebf Thi\u00ean kh\u00f4ng ra.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Tri H\u1ea1 ch\u00e2u Do\u00e3n Hi\u1ebfn d\u00f2 bi\u1ebft ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean, c\u00f9ng Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 T\u00e0o Quang Th\u1ef1c ch\u1ecdn k\u1ecb binh tinh nhu\u1ec7, \u0111\u00eam k\u00e9o qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap \u0110\u1ecba C\u00e2n Tr\u1ea1ch, sau hai ng\u00e0y \u0111\u00eam th\u00ec \u0111\u1ebfn, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, \u0111\u1ed1t h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m l\u1ec1u tr\u1ea1i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 v\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean c\u00f9ng h\u00e0ng v\u1ea1n c\u1eebu, ng\u1ef1a, kh\u00ed gi\u1edbi, K\u1ebf Thi\u00ean ch\u1ec9 tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00ecnh.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n k\u1ec9, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, c\u00f3 l\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o t\u1ea5u b\u00e1o \u0111\u1ebfn, nay chuy\u1ec3n v\u00e0o th\u00e1ng ch\u00edn.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8216;L\u00e3 H\u1ed1i Ch\u00ednh Hu\u1ec7 c\u00f4ng b\u1ed5 truy\u1ec1n&#8217; n\u00f3i: B\u1ea3o An qu\u00e2n t\u1ea5u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean, Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1ea5t vui m\u1eebng. L\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Vua ch\u1ec9 tri\u1ec7u Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n v\u00e0o b\u00e0n.<\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n lui ra, \u0111i qua ch\u1ed7 \u1edf c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 kh\u00f4ng v\u00e0o, \u00f4ng sai ng\u01b0\u1eddi m\u1eddi \u0111\u1ebfn, h\u1ecfi: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u \u00f4ng l\u00e0m g\u00ec?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng h\u1ecfi: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 d\u1eb7n \u00f4ng \u0111\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i kh\u00f4ng?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ph\u1ea3i.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c c\u1ee7a Khu m\u1eadt, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u1ea7n bi\u1ebft. Nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ea1i s\u1ef1, t\u00f4i l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft.&#8221;<\/i> Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n b\u00e1o vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean, \u00f4ng h\u1ecfi: <i>&#8220;X\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;Mu\u1ed1n ch\u00e9m \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda B\u1eafc B\u1ea3o An \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e k\u1ebb ngh\u1ecbch.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng h\u1ecfi: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 sao?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u00e0 ph\u1ea3i, sai h\u1ea1 quan \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n so\u1ea1n v\u0103n th\u01b0.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu l\u00e0m v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf hay. Xin \u00f4ng ho\u00e3n l\u1ea1i, t\u00f4i s\u1ebd t\u00e2u l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n g\u1ecdi l\u1ea1i c\u1eeda, xin v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn Vua. Vua cho v\u00e0o, \u00f4ng g\u1eb7p Vua, k\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y x\u01b0a H\u1ea1ng V\u0169 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i C\u00f4ng, \u0111\u1ecbnh n\u1ea5u ch\u1ebft, H\u00e1n Cao T\u1ed5 n\u00f3i, xin chia cho ta m\u1ed9t ch\u00e9n canh. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, hu\u1ed1ng chi K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 k\u1ebb ngo\u00e0i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch! B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00f4m nay gi\u1ebft m\u1eb9 h\u1eafn, ng\u00e0y mai c\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eafn kh\u00f4ng? N\u1ebfu kh\u00f4ng, ch\u1ec9 th\u00eam o\u00e1n th\u00f9 v\u00e0 khi\u1ebfn l\u00f2ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch ki\u00ean \u0111\u1ecbnh h\u01a1n m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;V\u1eady th\u00ec n\u00ean l\u00e0m g\u00ec?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u00d4ng n\u00f3i: <i>&#8220;Theo \u00fd th\u1ea7n, n\u00ean \u0111\u01b0a b\u00e0 \u1ea5y \u0111\u1ebfn Di\u00ean ch\u00e2u, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 K\u1ebf Thi\u00ean, tuy ch\u01b0a th\u1ec3 h\u00e0ng ngay, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 r\u00e0ng bu\u1ed9c l\u00f2ng h\u1eafn, v\u00e0 m\u1eb9 h\u1eafn s\u1ed1ng ch\u1ebft n\u1eb1m trong tay ta.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua v\u1ed7 b\u00e0n khen hay, n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 khanh, su\u00fdt n\u1eefa ta ph\u1ea1m sai l\u1ea7m.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Theo k\u1ebf c\u1ee7a C\u00f4ng. M\u1eb9 K\u1ebf Thi\u00ean sau \u0111\u00f3 b\u1ec7nh ch\u1ebft \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, K\u1ebf Thi\u00ean kh\u00f4ng l\u00e2u c\u0169ng qua \u0111\u1eddi, con trai \u00f4ng cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn v\u00e0 xin h\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t s\u00e1ch &#8216;K\u00fd V\u0103n&#8217; c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, &#8216;B\u1ed5 Truy\u1ec1n&#8217; c\u1ee7a L\u00e3 H\u1ed1i v\u00e0 &#8216;T\u1ed5 \u0110oan Truy\u1ec1n&#8217; c\u0169ng ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Nh\u01b0ng khi kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00ec th\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed. Vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 K\u1ebf Thi\u00ean th\u1ef1c ch\u1ea5t x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0110oan ch\u01b0a tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, Chu\u1ea9n c\u0169ng ch\u01b0a v\u00e0o Xu ph\u1ee7. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 hai, Chu\u1ea9n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Xu ph\u00f3, th\u00e1ng 9 \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri. Th\u00e1ng 6 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 t\u01b0, Chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0110oan m\u1edbi tham gia ch\u00ednh s\u1ef1. Th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 n\u0103m, Chu\u1ea9n c\u0169ng tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, c\u00f9ng \u1edf Trung th\u01b0. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0110oan \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u01b0\u1edbng, Chu\u1ea9n v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tham ch\u00ednh nh\u01b0 c\u0169. Th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 hai, Chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tham ch\u00ednh, \u0110oan v\u1eabn \u1edf ng\u00f4i T\u01b0\u1edbng nh\u01b0 c\u0169. Th\u00e1ng 10 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0110oan b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng. \u0110oan \u1edf Trung th\u01b0 t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u00e1u n\u0103m, khi m\u1edbi l\u00e0m Tham ch\u00ednh, Chu\u1ea9n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Xu ph\u00f3 r\u1ed3i. &#8216;B\u1ed5 Truy\u1ec1n&#8217; v\u00e0 &#8216;K\u00fd V\u0103n&#8217; \u1eaft c\u00f3 sai s\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 K\u1ebf Thi\u00ean, \u0110oan v\u00e0 Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1u ch\u01b0a n\u1ed5i ti\u1ebfng, n\u00ean nay kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 n\u0103m, chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u00ean h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ban c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean, ho\u1eb7c Chu\u1ea9n nh\u00e2n vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ch\u00e9m m\u1eb9 K\u1ebf Thi\u00ean, nh\u01b0ng \u0110oan \u0111\u00e3 c\u1ee9u b\u00e0. Nh\u01b0ng th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0111\u00f3, Chu\u1ea9n m\u1edbi tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean \u0111\u1eb7t sau th\u00e1ng 9, ho\u1eb7c \u0111\u1eb7t v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t khi t\u00ean h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ecb t\u01b0\u1edbc l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u1ee5c' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i\" id=\"return-footnote-135-20\" href=\"#footnote-135-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>. Hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u1eefng chuy\u1ec7n v\u1ec1 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt v\u1eabn c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ec9nh s\u1eeda \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u00e2u thu\u1eabn, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[48] Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m nay m\u00f9a m\u00e0ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y thu ho\u1ea1ch t\u1ed1t, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb d\u1ecbch b\u1ec7nh, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u01a1n tr\u00ean ban xu\u1ed1ng. Tr\u1eabm n\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c khanh ra s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00fd tr\u1eddi.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;X\u01b0a S\u1edf V\u0103n V\u01b0\u01a1ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c con ch\u00f3 qu\u00fd nh\u01b0 ho\u00e0ng, c\u00e2y t\u00ean uy\u1ec3n l\u1ed9, \u0111i s\u0103n \u1edf \u0111\u1ea5t V\u00e2n M\u1ed9ng, ba th\u00e1ng kh\u00f4ng v\u1ec1. B\u1ea3o Th\u00e2n can gi\u00e1n, Vua tr\u1ea3i chi\u1ebfu ph\u1ee5c xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, Th\u00e2n l\u1ea5y n\u0103m m\u01b0\u01a1i c\u00e2y t\u00ean, qu\u1ef3 xu\u1ed1ng \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng Vua hai l\u1ea7n, r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng ra ngo\u00e0i xin ch\u1ecbu t\u1ed9i ch\u1ebft. Vua tri\u1ec7u v\u00e0o v\u00e0 t\u1ea1 l\u1ed7i, gi\u1ebft ch\u00f3, b\u1ebb t\u00ean, chuy\u00ean t\u00e2m lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, th\u00f4n t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ba m\u01b0\u01a1i ch\u00edn n\u01b0\u1edbc. Tr\u1eabm xem s\u00e1ch \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, kh\u00f4ng kh\u1ecfi nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1ea3m th\u00e1n, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay qu\u00e2n th\u1ea7n n\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ee3p \u0111\u1ea1o th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng tin d\u00f9ng, d\u1eabu c\u00f3 b\u1ec1 t\u00f4i trung tr\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi th\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y, tr\u0103m n\u0103m qua c\u00e1c b\u1eadc Vua ch\u00faa \u00edt ai bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ecdc r\u1ed9ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng? Nh\u01b0ng th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng &#8216;Bi\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng kh\u00f3, l\u00e0m m\u1edbi kh\u00f3,&#8217; mong b\u1ec7 h\u1ea1 g\u1eafng s\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua r\u1ea5t t\u00e1n \u0111\u1ed3ng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3. L\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u00e1ch t\u00ednh lu\u00f4n \u00e2n c\u1ea7n h\u1ecfi han, mong sao h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p. Khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui v\u1ebb c\u1ea3m ph\u1ee5c c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00f3 chi. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 t\u00ednh h\u1ed5 lang v\u1ed1n kh\u00f3 thu\u1ea7n ph\u1ee5c, nh\u01b0ng h\u1ed5 nu\u00f4i trong v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n, n\u1ebfu cho \u0103n \u0111\u00fang gi\u1edd, n\u00f3 c\u0169ng bi\u1ebft \u01a1n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, th\u01b0\u1eddng c\u0169ng ngoan ngo\u00e3n, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Hai vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u1eddi gian n\u00e0o. Tra theo &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c,&#8217; th\u00ec th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua n\u00f3i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc xong &#8216;Ng\u1ef1 l\u00e3m&#8217; t\u00e1m tr\u0103m quy\u1ec3n, c\u00f3 l\u1ebd nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1ebft ch\u00f3 b\u1ebb t\u00ean, nay ghi chung v\u1edbi vi\u1ec7c nu\u00f4i h\u1ed5. B\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p vi\u1ec7c nu\u00f4i h\u1ed5 v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 8 ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, vi\u1ec7c gi\u1ebft ch\u00f3 b\u1ebb t\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 b\u00e0n v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng. X\u00e9t T\u1ed1ng K\u1ef3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 n\u0103m \u1ea5y ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd m\u1edbi l\u00e0m Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, e r\u1eb1ng b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[49] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, l\u00fac Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u00e3 tri\u1ec7u \u1ea9n s\u0129 Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n \u1edf Hoa S\u01a1n v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn. Khi \u0111\u00f3, Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, Vua c\u00e0ng th\u00eam t\u00f4n tr\u1ecdng, n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng T\u1ed1ng K\u1ef3 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n ch\u1ec9 lo tu th\u00e2n, kh\u00f4ng m\u00e0ng danh l\u1ee3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1eadc cao nh\u00e2n ngo\u00e0i th\u1ebf t\u1ee5c. \u00d4ng \u1edf Hoa S\u01a1n \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m, \u01b0\u1edbc ch\u1eebng tu\u1ed5i \u0111\u00e3 tr\u0103m, t\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua c\u1ea3nh lo\u1ea1n l\u1ea1c th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, nay may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u. Tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng, th\u1eadt \u0111\u00e1ng nghe.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a \u00f4ng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, T\u1ed1ng K\u1ef3 nh\u00e2n d\u1ecbp h\u1ecfi \u00f4ng: <i>&#8220;Ti\u00ean sinh \u0111\u00e3 \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o tu d\u01b0\u1ee1ng, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e1o h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u0103ng?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00fai r\u1eebng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho th\u1eddi \u0111\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 \u0111\u1ea1o ti\u00ean, luy\u1ec7n v\u00e0ng, hay thu\u1eadt th\u1ed5 n\u1ea1p, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ea1i. Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 bay l\u00ean tr\u1eddi, th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch g\u00ec cho \u0111\u1eddi? Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng long nhan s\u00e1ng l\u00e1ng, c\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh, th\u00f4ng su\u1ed1t c\u1ed5 kim, th\u1ea5u hi\u1ec3u tr\u1ecb lo\u1ea1n, th\u1eadt l\u00e0 b\u1eadc minh qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u1ee9c. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac Vua t\u00f4i \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, c\u00f9ng nhau lo vi\u1ec7c d\u00e2n, ch\u0103m ch\u1ec9 tu luy\u1ec7n, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 d\u00e2ng l\u1eddi \u00f4ng l\u00ean Vua, Vua c\u00e0ng vui m\u1eebng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua ban cho Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n hi\u1ec7u l\u00e0 Hi Di ti\u00ean sinh, sai quan lo vi\u1ec7c tu s\u1eeda n\u01a1i \u00f4ng \u1edf. Vua th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng \u00f4ng ng\u00e2m th\u01a1, v\u00e0i th\u00e1ng sau, cho \u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[50] Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Tr\u1eabm m\u1ed7i ng\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy c\u1ee7, t\u1eeb gi\u1edd Th\u00ecn \u0111\u1ebfn T\u1ef5 xem vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, xong li\u1ec1n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, \u0111\u00eam mu\u1ed9n m\u1edbi ng\u1ee7, canh n\u0103m l\u1ea1i d\u1eady, ng\u00e0y h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1eb1m ngh\u1ec9, vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u1ed9. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 l\u00e2u, th\u1ea5y r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0103n no th\u00ec \u0111\u1ea7u \u00f3c m\u00ea mu\u1ed9i, n\u1ebfu tay ch\u00e2n kh\u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i n\u1eb1m ng\u1ee7, huy\u1ebft m\u1ea1ch \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, b\u1ec7nh t\u1eadt t\u1ef1 sinh. Mu\u1ed1n t\u00e2m tr\u00ed thanh th\u1ea3n, l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c? L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i: &#8216;S\u1ed1 m\u1ec7nh do ta, kh\u00f4ng do tr\u1eddi&#8217;, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a. C\u00e1c khanh c\u0169ng n\u00ean ch\u00fa \u00fd, \u0111\u1eebng xem nh\u1eb9 vi\u1ec7c d\u01b0\u1ee1ng sinh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;B\u1ea3o Hu\u1ea5n&#8217; ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 ch\u00edn, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c sau ph\u1ea7n v\u1ec1 Tr\u1ea7n \u0110o\u00e0n.)<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, c\u1ea5m d\u1ec7t v\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang ti\u00eau chu\u1ea9n, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, ai t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 ti\u1ec1n ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Ch\u00e2u Lam d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t con th\u00fa c\u00e1i, s\u1eebng gi\u1ed1ng s\u1eebng h\u01b0\u01a1u, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed1m, \u0111\u1ea7u s\u1eebng c\u00f3 th\u1ecbt, t\u00ednh r\u1ea5t thu\u1ea7n, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n xem x\u00e9t, v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u00fd ch\u1ec9: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm coi tr\u1ecdng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u1eefu t\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec1n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu \u0110\u1eb1ng Trung Ch\u00e1nh, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 \u0111\u1ec1u d\u1eabn ch\u1ee9ng s\u00e1ch v\u1edf cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ef3 l\u00e2n, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u1ed1ng K\u1ef3 c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Chim qu\u00fd th\u00fa l\u1ea1 c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc? Trong c\u00f5i y\u00ean \u1ed5n, phong t\u1ee5c thu\u1ea7n h\u1eadu, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh l\u1edbn nh\u1ea5t. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c n\u01a1i d\u00e2ng l\u00ean nhi\u1ec1u chim th\u00fa k\u1ef3 l\u1ea1, ch\u1ec9 n\u00ean nu\u00f4i trong v\u01b0\u1eddn th\u01b0\u1ee3ng uy\u1ec3n \u0111\u1ec3 ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng thu\u1eadn t\u1ef1 nhi\u00ean.&#8221;<\/i> T\u1ed1ng K\u1ef3 c\u1ed1 xin tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 63 lo\u00e0i \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, \u0111\u1ec1u v\u1ebd h\u00ecnh g\u1eedi v\u1ec1 S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan C\u00e1p m\u00f4n t\u1eeb nay ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c t\u1edd tr\u00e1t t\u1eeb Trung th\u01b0, n\u1ebfu c\u00f3 sai s\u00f3t s\u1eeda ch\u1eefa m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>[54] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf Nam Giao, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u00e1i T\u1ed5 truy t\u00f4n b\u1ed1n mi\u1ebfu, th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf tr\u1eddi l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Khi l\u00ean ng\u00f4i, c\u00e1c quan l\u1ec5 ngh\u1ecb cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thu\u1ea5n t\u1ebf Kh\u1ed1c, nh\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng t\u1ebf Minh, nh\u00e0 Chu t\u1ebf H\u1eadu T\u1eafc, v\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u01b0ng th\u1ecbnh. Nh\u01b0 H\u00e1n Cao T\u1ed5 t\u1ebf Th\u00e1i C\u00f4ng, Quang V\u0169 \u0110\u1ebf t\u1ebf Nam \u0110\u1ed1n, tuy c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb cha nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec5 ph\u1ed1i t\u1ebf tr\u1eddi. V\u00ec v\u1eady, n\u0103m th\u1ee9 ba v\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u, khi t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u1ecbnh \u0111i t\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, ban chi\u1ebfu cho H\u1ed7 M\u00f4ng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 nghi, M\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kinh vi\u1ebft &#8216;Nghi\u00eam ph\u1ee5 m\u1ea1c \u0111\u1ea1i \u01b0 ph\u1ed1i thi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Nghi\u00eam ph\u1ee5 m\u1ea1c \u0111\u1ea1i \u01b0 ph\u1ed1i thi\u00ean: Ch\u1eef 'ph\u1ee5' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-135-21\" href=\"#footnote-135-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>&#8216;. Xin l\u1ea5y Tuy\u00ean t\u1ed5 ph\u1ed1i t\u1ebf tr\u1eddi, c\u00f2n Th\u00e1i T\u1ed5 ph\u1ed1i t\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.&#8221;<\/i> Sau khi b\u1ecf l\u1ec5 phong thi\u1ec1n, ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ec5 giao t\u1ebf, b\u00e8n d\u00f9ng l\u1eddi ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u1ed7 M\u00f4ng, nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh. T\u1eeb khi Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau, \u0110\u1eadu Nghi m\u1ea5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ecfi han \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, so\u1ea1n th\u1ea3o l\u1ec5 nghi, \u0111\u1ec1u do H\u1ed7 M\u00f4ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[56] Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00e1c quan t\u1ea3n nh\u1ecb ph\u1ea9m, quan kinh \u0111\u00f4 v\u0103n v\u0169 t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c, Th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo t\u00fai c\u00e1. Bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y c\u00f2n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t. Trong chi\u1ebfu tha t\u1ed9i n\u0103m \u0110inh M\u00e3o, b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho ph\u00e9p c\u00e1c quan tri\u1ec1u th\u1ea7n m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u \u0111\u1ecf ho\u1eb7c xanh l\u00e1 c\u00e2y t\u1eeb hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng m\u00e0u \u0111\u1ecf t\u00eda v\u00e0 t\u00fai c\u00e1 t\u1eeb trong cung \u0111\u1ec3 ban cho c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"vi\u1ec7c ban t\u00fai c\u00e1 t\u1eeb trong cung ban cho c\u1eadn th\u1ea7n, ch\u1eef 'xu\u1ea5t' trong nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ngo\u1ea1i', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 ph\u1ea7n 'D\u01b0 ph\u1ee5c' trong \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 quy\u1ec3n 6, trang 20 \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-135-22\" href=\"#footnote-135-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo t\u00fai c\u00e1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u t\u00eda th\u00ec trang tr\u00ed b\u1eb1ng v\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u \u0111\u1ecf th\u00ec trang tr\u00ed b\u1eb1ng b\u1ea1c, c\u00e1c quan kinh \u0111\u00f4, m\u1ea1c ph\u1ee7 v\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u0111\u1ecf t\u00eda c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo t\u00fai c\u00e1, c\u00f2n Th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, v\u00f5 quan, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u trong cung th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo t\u00fai c\u00e1.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, phong ti\u1ebfn s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u1edf ch\u00e2u Ki\u1ebfn l\u00e0m Ch\u00ednh t\u1ef1 \u1edf B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, khi \u0111\u00f3 \u00f4ng m\u1edbi 11 tu\u1ed5i.<\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Huy, l\u00ean 7 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0m v\u0103n. Vua nghe danh ti\u1ebfng c\u1ee7a \u00f4ng, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang Nam l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa \u0111\u1ebfn kh\u1ea3o h\u1ea1ch t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i \u0111\u01b0a \u00f4ng v\u1ec1 kinh. Trong ba ng\u00e0y li\u1ec1n, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, l\u00e0m n\u0103m b\u00e0i ph\u00fa, \u0111\u1ec1u d\u1ee9t kho\u00e1t th\u00e0nh v\u0103n ngay l\u1eadp t\u1ee9c, khi\u1ebfn Vua v\u00f4 c\u00f9ng th\u00e1n ph\u1ee5c. Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a \u00f4ng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, l\u1ea1i l\u00e0m th\u00eam m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1, kh\u00f4ng c\u1ea7n suy ngh\u0129 nhi\u1ec1u. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kinh ng\u1ea1c v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang c\u1ee7a \u00f4ng, li\u1ec1n c\u1eaft ngay b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean ch\u00fac m\u1eebng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 th\u1ec3 cho m\u1ed9t ch\u1ee9c quan \u1edf l\u1ea1i kinh \u0111\u00f4,&#8221;<\/i> khi \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh l\u00e0m th\u01a1 tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t \u0111\u1ec3 th\u1ecfa \u00fd. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[58] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, tri\u1ec7u t\u1eadp h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u00ean tr\u0103m tu\u1ed5i \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, Vua th\u00e2n h\u00e0nh an \u1ee7i. C\u00e1c c\u1ee5 gi\u00e0 \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a bao gi\u1edd th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 ng\u00e0y nay.&#8221;<\/i> Vua ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a r\u1ed3i cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng m\u00f2 ng\u1ecdc trai \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u L\u0129nh Nam. T\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ec1n bu\u00f4n b\u00e1n v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u1ed1ng ph\u1ea9m t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, l\u1eadp \u0110\u1ee9c phi L\u00fd th\u1ecb l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu.<\/p>\n<p><i>(B\u00e0 nh\u1eadp cung v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 hai, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1ec9 ghi l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb \u1edf L\u0169ng T\u00e2y, v\u1eady ch\u1ee9c \u0110\u1ee9c phi c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c phong. X\u00e9t theo b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 c\u0169ng kh\u00f4ng ghi ch\u1ee9c \u0110\u1ee9c phi, kh\u00f4ng r\u00f5 t\u1ea1i sao b\u1ea3n k\u1ef7 l\u1ea1i vi\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, m\u1edf ti\u1ec7c l\u1edbn, t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i nh\u1ea1c c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda \u0110an Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda Chu T\u01b0\u1edbc, k\u00e9o d\u00e0i m\u1ea5y d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u00e2y, d\u1eddi ch\u1ee3 t\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ed9i h\u1ecdp c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nam n\u1eef, l\u00e0m xe n\u00fai, thuy\u1ec1n c\u1ea1n, qua l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1, di\u1ec5n tr\u00f2 c\u00e1 r\u1ed3ng m\u1ea1n di\u1ec5n, \u00e2m nh\u1ea1c t\u1ea5u l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi xem \u0111\u00f4ng ngh\u1eb9t.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u1ea7n, m\u01b0a tuy\u1ebft l\u1edbn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay kh\u00ed h\u1eadu \u1ea5m \u00e1p, m\u00f9a xu\u00e2n e c\u00f3 d\u1ecbch b\u1ec7nh. Sau l\u1ec5 t\u1ebf giao v\u00e0 ti\u1ec7c l\u1edbn, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ba n\u0103m t\u1ea5c tuy\u1ebft th\u00ec r\u1ea5t t\u1ed1t.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, m\u00e2y \u0111en b\u1ed1n ph\u00eda, tuy\u1ebft r\u01a1i d\u00e0y \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[63] Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Th\u1ed1ng tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ef1 c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u00fd, n\u1ebfu n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1t y\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c kh\u00f3. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u00e2n ch\u00ednh, th\u00ec ai d\u00e1m kh\u00f4ng ch\u00ednh? N\u1ebfu bu\u00f4ng th\u1ea3 t\u00ecnh ch\u00ed, l\u00e0m sao khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c k\u00ednh s\u1ee3. Tr\u1eabm lu\u00f4n t\u1ef1 khuy\u00ean r\u0103n, ch\u01b0a t\u1eebng l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u00ed nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 d\u1ef1ng nh\u00e0, c\u1ed9t k\u00e8o \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ed1ng K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1, t\u1eeb Cung ph\u1ee5ng quan, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, Th\u1eeba ch\u1ec9, Tam ty \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn d\u00f9ng, khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao, \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng khuy\u00ean nh\u1ee7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y tr\u1ea3i qua gian nan, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ea7m, n\u1ebfu t\u1eebng c\u00f3 t\u00ec v\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn. Tr\u1eabm kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00ecm \u0111\u1eafm, c\u0169ng mu\u1ed1n kh\u00edch l\u1ec7 h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng xem th\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c nh\u1ecf, t\u1ef1 m\u00ecnh t\u00ecm ki\u1ebfm, l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng b\u1ecf ai, th\u1eadt l\u00e0 ngay c\u1ea3 \u0111\u1ea7u tre m\u1ea1t c\u01b0a c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecf qua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ch\u1ecdn d\u00f9ng Tam ty \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, s\u00e1ch &#8216;B\u1ea3o hu\u1ea5n&#8217; n\u00f3i l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 ch\u00edn, nh\u00e2n l\u1ea5y c\u00e2u <i>&#8220;l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i nh\u1eadm s\u1ee9 nh\u01b0 l\u00e0m nh\u00e0&#8221;<\/i> m\u00e0 ghi li\u1ec1n. Vi\u1ec7c ch\u1ecdn d\u00f9ng Tam ty \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, s\u00e1ch kh\u00e1c c\u0169ng ghi l\u00e0 th\u00e1ng b\u1ea3y n\u0103m n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-135-1\"> b\u1eaft \u1edf Ph\u00f2ng L\u0103ng, nguy\u00ean s\u00e1ch vi\u1ebft l\u00e0 't\u00fd', s\u1eeda theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c. <a href=\"#return-footnote-135-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-2\">Tri\u1ec7u Th\u00f9y Kh\u00e1nh nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Tri\u1ec7u Tr\u1ecdng Kh\u00e1nh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c' quy\u1ec3n 29, 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n V\u1eadn l\u1ecbch 1-1 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-135-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-3\">H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta, ph\u1ea7n tr\u00ean d\u1eabn 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c', 'H\u1ed9i y\u1ebfu' v\u00e0 'L\u1ecbch \u0111\u1ea1i danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb' <i>(sau \u0111\u00e2y g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb')<\/i> quy\u1ec3n 280 ph\u1ea7n Lu\u1eadt l\u1ecbch \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'truy\u1ec1n t\u1eeb H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ta'. <a href=\"#return-footnote-135-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-4\">Thay \u0111\u1ed5i m\u00e0u s\u1eafc xe c\u1ed9, qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 c\u1edd x\u00ed, ch\u1eef 'k\u1ef3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'chi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 14 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-135-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-5\"> V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c t\u1eeb Cao X\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1: 't\u1eeb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. Xem 'Huy Ch\u1ee7 l\u1ee5c' ti\u1ec1n l\u1ee5c quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Minh Thanh ghi ch\u00e9p v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c \u0111i s\u1ee9 Cao X\u01b0\u01a1ng, 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' quy\u1ec3n 336, ph\u1ea7n t\u1ee9 du\u1ec7 kh\u1ea3o v\u1ec1 Xa S\u01b0 ti\u1ec1n, h\u1eadu v\u01b0\u01a1ng <i>(t\u1ee9c Cao X\u01b0\u01a1ng)<\/i>, v\u00e0 quy\u1ec3n 490 c\u1ee7a 'T\u1ed1ng s\u1eed', truy\u1ec7n Cao X\u01b0\u01a1ng, ghi r\u1eb1ng Di\u00ean \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0111o\u00e0n s\u1ee9 n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 th\u00e1ng 5 xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i Cao X\u01b0\u01a1ng, n\u0103m th\u1ee9 7 th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn Cao X\u01b0\u01a1ng, n\u0103m th\u1ee9 8 m\u00f9a xu\u00e2n c\u00f9ng s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1, n\u0103m Ung Hy th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e1ng 4 v\u1ec1 \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi s\u1eed li\u1ec7u ghi ch\u00e9p. <a href=\"#return-footnote-135-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-6\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u1ee7' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'V\u01b0\u01a1ng' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, s\u00e1ch 'Huy ch\u1ee7 ti\u1ec1n l\u1ee5c', 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' <a href=\"#return-footnote-135-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-7\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'h\u1eadu' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'ph\u1ee5c' theo c\u00e1c s\u00e1ch tr\u00ean <a href=\"#return-footnote-135-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-8\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u00e2u' \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda th\u00e0nh 'ch\u00e2u' theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, s\u00e1ch 'Huy ch\u1ee7 ti\u1ec1n l\u1ee5c', 'Th\u00f4ng kh\u1ea3o' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' <a href=\"#return-footnote-135-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-9\">S\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ebfn d\u00f2 x\u00e9t l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng, 's\u1ee9 gi\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-135-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-10\">Tr\u1ea5n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c gi\u1ed1ng nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng ghi l\u00e0 'Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh Tr\u1ea5n', nh\u01b0ng s\u00e1ch 'Huy Ch\u1ee7 Ti\u1ec1n L\u1ee5c', 'Th\u00f4ng Kh\u1ea3o', 'T\u1ed1ng S\u1eed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Ng\u1ecdc \u0110\u00ecnh Tr\u1ea5n'. <a href=\"#return-footnote-135-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-11\">\u0110\u1ec1u d\u00f9ng chi\u1ebfu th\u01b0 ban cho qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai v\u00e0ng, l\u1ee5a v\u1ea3i, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-135-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-12\">Trong c\u00e2u 'Kinh quan nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan', ch\u1eef 'quan' b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-135-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-13\">Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 Tri ch\u00e2u Th\u00f4ng ph\u00e1n, ch\u1eef 'Th\u00f4ng ph\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1eadn ph\u00e1n', d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c' quy\u1ec3n 30 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-135-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-14\">Vua lo l\u1eafng t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y, m\u01b0\u1eddi ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n trong C\u00e1c v\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng Th\u1ef1c L\u1ee5c' quy\u1ec3n 30 m\u00e0 b\u1ed5 sung \u0111\u1ec3 ho\u00e0n ch\u1ec9nh \u00fd ngh\u0129a. <a href=\"#return-footnote-135-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-15\">Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u ghi: 'Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng:' B\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 thi\u1ebfu ch\u1eef. <a href=\"#return-footnote-135-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-16\">N\u1ebfu C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ch\u1eef 'nhi\u1ec7m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 t\u1eadp 'H\u00e0m B\u00ecnh' quy\u1ec3n 1, ph\u1ea7n lu\u1eadn v\u1ec1 h\u1ecfa tai khi Th\u00e1i T\u00f4ng \u1ee9ng chi\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-135-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-17\">'Kim' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ec7nh', \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-135-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-18\">Ch\u1eef 'chi' v\u1ed1n thi\u1ebfu, \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-135-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-19\">Ch\u1eef 'tu' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ecb', \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-135-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-20\">Ch\u1eef 'ph\u1ee5c' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i <a href=\"#return-footnote-135-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-21\"> Nghi\u00eam ph\u1ee5 m\u1ea1c \u0111\u1ea1i \u01b0 ph\u1ed1i thi\u00ean: Ch\u1eef 'ph\u1ee5' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-135-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-135-22\">vi\u1ec7c ban t\u00fai c\u00e1 t\u1eeb trong cung ban cho c\u1eadn th\u1ea7n, ch\u1eef 'xu\u1ea5t' trong nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ngo\u1ea1i', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 ph\u1ea7n 'D\u01b0 ph\u1ee5c' trong \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 quy\u1ec3n 6, trang 20 \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-135-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":8,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-135","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":119,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":136,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/135\/revisions\/136"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/119"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/135\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=135"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=135"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}