{"id":139,"date":"2025-07-03T03:02:58","date_gmt":"2025-07-03T03:02:58","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=139"},"modified":"2025-07-03T03:03:02","modified_gmt":"2025-07-03T03:03:02","slug":"quyen-27-nam-ung-hi-thu-3-binh-tuat-986","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-27-nam-ung-hi-thu-3-binh-tuat-986\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 27: N\u0102M UNG HI TH\u1ee8 3 (B\u00cdNH TU\u1ea4T, 986)","rendered":"QUY\u1ec2N 27: N\u0102M UNG HI TH\u1ee8 3 (B\u00cdNH TU\u1ea4T, 986)"},"content":{"raw":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, <i>(tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh)<\/i> [phong cho] \u0110\u1ee9c Di l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ki\u00eam ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan \u1edf ch\u00e2u Nghi, khi \u1ea5y \u00f4ng m\u1edbi 19 tu\u1ed5i. Khi \u0111\u00f3, m\u1ed9t tr\u1eadn ch\u00e2u ch\u1ea5u bay tr\u00e0n v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang xin \u0111\u00e0o h\u1ed1 ch\u00f4n, \u0111\u1ed1t ch\u00fang \u0111i. \u0110\u1ee9c Di n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eddi gi\u00e1ng tai ho\u1ea1, l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a k\u1ebb gi\u1eef \u0111\u1ea5t.\"<\/i> \u00d4ng li\u1ec1n t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, nh\u1eadn l\u1ed7i, trai gi\u1edbi th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u nguy\u1ec7n, v\u00e0 \u0111\u00e0n ch\u00e2u ch\u1ea5u t\u1ef1 ch\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[2] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1ea1 L\u1ec7nh \u0110\u1ed3, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng, c\u00f9ng cha l\u00e0 Ho\u00e0i Ph\u1ed5, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Nh\u1ea1c, V\u0103n T\u01b0 s\u1ee9 Ti\u1ebft K\u1ebf Chi\u00eau, Qu\u00e2n Kh\u00ed Kh\u1ed1 s\u1ee9 L\u01b0u V\u0103n D\u1ee5, S\u00f9ng Nghi ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ea7u M\u1ea1c Tr\u1ea7n L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng nhau d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb khi qu\u1ed1c gia \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 ph\u1ea3n b\u1ed9i minh \u01b0\u1edbc, ph\u00e1t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd uy tr\u1eddi v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i quy\u1ebft \u0111o\u00e1n gi\u00e0nh l\u1ea5y, qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb sa l\u1ea7y v\u00e0o tr\u1eadn chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i. H\u01a1n n\u1eefa, ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i [footnote] ch\u1eef 'ch\u1ee7' trong c\u00e2u 'ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu. Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu, ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 1-10, Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'L\u1ed7 ch\u1ee7', nay c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'ch\u1ee7'.[\/footnote], vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc do m\u1eb9 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng H\u00e0n \u0110\u1ee9c Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i n\u1eafm quy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc o\u00e1n gi\u1eadn. Xin nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u1ea5y U K\u1ebf.\"<\/i> Vua b\u00e8n cho r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 l\u00e0 \u0111\u00fang, b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh B\u1eafc ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[3] L\u00fac \u0111\u1ea7u, Vua b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00e2n chinh, C\u1ea5p s\u1ef1 trung ki\u00eam Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd Ch\u00ed t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>\"U L\u0103ng l\u00e0 c\u00e1nh tay ph\u1ea3i c\u1ee7a qu\u00e2n Nhung, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ch\u00fang t\u1ea5t k\u00e9o \u0111\u1ebfn ch\u1ed1ng c\u1ef1. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng th\u00e0nh \u00edt c\u0169ng ph\u1ea3i m\u1ea5y v\u1ea1n, qu\u00e2n \u0111\u00f4ng t\u1ed1n k\u00e9m l\u1edbn, c\u1ea7n ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Gi\u1ea3 s\u1eed m\u1ed9t ng\u00e0y h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh, c\u0169ng ph\u1ea3i d\u1ef1 tr\u00f9 \u0111\u1ee7 cho m\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n, kh\u00f4ng bi\u1ebft kho l\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ee7 cung \u1ee9ng kh\u00f4ng? L\u1ea1i n\u1eefa, b\u00ean c\u1ea1nh th\u00e0nh c\u1ee7a qu\u00e2n Nhung, \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00f2 \u0111\u1ed1ng, c\u00e1ch n\u00fai \u0111\u00e3 xa, vi\u1ec7c l\u1ea5y \u0111\u00e1 r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1 nh\u01b0 l\u00f2 v\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1eady vi\u1ec7c b\u1eafn \u0111\u00e1 b\u1eb1ng m\u00e1y, l\u00e0m sao th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c? N\u1ebfu Th\u00e1nh t\u00e2m \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec kinh s\u01b0 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, xin B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng r\u1eddi xa kinh \u0111\u00f4, k\u00ednh c\u1ea9n gi\u1eef g\u00ecn t\u00f4ng mi\u1ebfu, t\u1ecf ra b\u00ecnh th\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc k\u1ebb \u0111\u1ecbch, an l\u00f2ng tr\u0103m h\u1ecd ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c tr\u00ean h\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 y\u1ebft h\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0 S\u00f3c, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m d\u1eebng xa gi\u00e1, tuy\u00ean b\u1ed1 th\u00e2n chinh \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam uy th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c trung b\u00ecnh. C\u00f2n nh\u01b0 d\u1eabn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111i xa, th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00eda b\u1eafc lo qu\u00e2n Nhung ti\u1ebfp vi\u1ec7n, ph\u00eda nam lo s\u1ee3 Trung Nguy\u00ean, th\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi kh\u1ea9n thi\u1ebft k\u00e9o v\u00e1y hay quy\u1ebft li\u1ec7t nh\u01b0 ch\u1eb7t d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n tuy kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng x\u1ea5u h\u1ed5 kh\u00f4ng k\u00e9m ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a.\"<\/i><\/p>\n\n<p>H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ed1ng K\u1ef3 t\u00e2u:<\/p>\n\n<p><i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ea5t qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, ti\u00eau tr\u1eeb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1edd thi\u00eang ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn, th\u00e0nh Y\u00ean t\u1ea5t h\u1ea1. Nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng, \u1eaft mu\u1ed1n l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng H\u00f9ng, B\u00e1 th\u1eb3ng ti\u1ebfn, e r\u1eb1ng l\u1ea1i v\u01b0\u1edbng v\u00f2ng v\u00e2y th\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng. Ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Gi\u1edbi, \u0111\u1ea7m ph\u00e1 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eafc, bu\u00f4ng v\u0169 kh\u00ed tr\u00ean \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng[footnote]Bu\u00f4ng v\u0169 kh\u00ed tr\u00ean \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng: 'bu\u00f4ng' nguy\u00ean vi\u1ebft 'g\u00e2y r\u1ed1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu phi\u00ean di nh\u1ea5t chi nh\u1ea5t th\u1ea5t s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Hu\u1ed1ng chi qu\u00e2n h\u00e0nh kh\u00f4ng r\u1eddi qu\u00e2n nhu, \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f4ng s\u00e2u, \u1eaft mong quay xe, \u0111i h\u01b0\u1edbng t\u00e2y \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i qu\u00e2n h\u1ed9i t\u1ea1i D\u1ecbch ch\u00e2u, theo ph\u00eda b\u1eafc n\u00fai H\u1ed3[footnote]N\u00fai H\u1ed3: T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 264 T\u1ed1ng K\u1ef3 truy\u1ec7n, T\u1ea5u ngh\u1ecb quy\u1ec3n 322 Ng\u1ef1 bi\u00ean \u0111\u1ec1u vi\u1ebft 'C\u00f4 S\u01a1n'. Theo Gia Kh\u00e1nh tr\u00f9ng tu Nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed quy\u1ec3n 47, D\u1ecbch ch\u00e2u c\u00f3 C\u00f4 S\u01a1n, \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng X\u01b0\u01a1ng 25 d\u1eb7m. Ph\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu quy\u1ec3n 7 d\u1eabn l\u1eddi T\u1ed1ng K\u1ef3 c\u0169ng vi\u1ebft C\u00f4 S\u01a1n, ch\u00fa: 'C\u00f4 S\u01a1n, ho\u1eb7c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng S\u01a1n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y huy\u1ec7n Ph\u00f2ng S\u01a1n ch\u00e2u Tr\u00e1c 15 d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i t\u1eeb D\u1ecbch ch\u00e2u \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Tr\u00e1c.' B\u1ea3n bi\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e3 vi\u1ebft '\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng', l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.[\/footnote], ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng T\u1ea5t[footnote]S\u00f4ng T\u1ea5t: C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, T\u1ed1ng s\u1eed \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. T\u1ea5u ngh\u1ecb vi\u1ebft 'S\u00f4ng L\u1ea1i'. Thu\u1ed9c c\u1ea3nh D\u1ecbch ch\u00e2u, s\u00f4ng T\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, T\u1ea5u ngh\u1ecb vi\u1ebft 'S\u00f4ng L\u1ea1i', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. Theo c\u00e1c s\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd, s\u00f4ng L\u1ea1i t\u1ee9c s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, n\u00ean l\u00e0 n\u01a1i T\u00e0o B\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua v\u00e0o th\u00e1ng 5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i huy\u1ec7n L\u1ea1i Th\u1ee7y.[\/footnote], d\u1ef1a n\u00fai m\u00e0 \u0111i, ti\u1ebfp t\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ti\u1ebfn l\u00ean, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Tr\u00e1c, qua \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Tang Can, ra tr\u1ea1i An T\u1ed5, th\u00ec t\u1eeb \u0111\u00f4ng nh\u00ecn th\u00e0nh Y\u00ean, ch\u1ec9 c\u00e1ch m\u1ed9t x\u00e1. \u0110\u00e2y l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng Chu \u0110\u1ee9c Uy chi\u1ebfm Y\u00ean. T\u1eeb s\u00f4ng D\u1ecbch \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y h\u01a1n 200 d\u1eb7m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u1ef1a n\u00fai, th\u00f4n x\u00f3m li\u1ec1n nhau, khe su\u1ed1i ti\u1ebfp n\u1ed1i, l\u1ea5y c\u1ee7i m\u00fac n\u01b0\u1edbc, ta chi\u1ebfm th\u01b0\u1ee3ng du. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0 r\u1eebng n\u00fai b\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u01a1i ng\u1ef1a gi\u1eb7c x\u00f4ng pha, b\u00ean trong b\u00e0y \u0111\u1ed9i cung n\u1ecf b\u1ed9 binh, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00f2ng ng\u1ef1 c\u1ee7a qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng.<\/i><p>\n\n<p><i>Tr\u00ean n\u00fai d\u1ef1ng c\u1edd tr\u1eafng \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t, ng\u1ef1a gi\u1eb7c t\u1eeb xa h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote] 'Hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hai tr\u0103m d\u1eb7m', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t r\u1eb1ng 'hai tr\u0103m d\u1eb7m' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng h\u1ee3p ngh\u0129a, c\u00f3 l\u1ebd do nh\u1ea7m l\u1eabn t\u1eeb \u0111o\u1ea1n tr\u00ean, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' v\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. T\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc tr\u1ea1i An T\u1ed5 c\u00f3 \u0111\u1ec1n th\u1edd th\u1ea7n L\u00f4 S\u01b0, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u1eeda s\u00f4ng Tang Can ch\u1ea3y ra t\u1eeb n\u00fai, v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u kho\u1ea3ng h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. Khi Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n l\u00e0m tr\u1ea5n th\u1ee7, mu\u1ed1n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e2y xung, t\u1eebng \u0111\u00e0o kh\u00fac s\u00f4ng n\u00e0y. H\u01a1n n\u1eefa, ven s\u00f4ng c\u00f3 v\u00e1ch \u0111\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua tr\u1ef1c ti\u1ebfp, ch\u1ed7 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng th\u00ec x\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, d\u00f9ng qu\u00e2n thi\u00ean v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh c\u00e1nh ph\u1ea3i c\u1ee7a gi\u1eb7c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i lo b\u1ed9 t\u1ed9c H\u1ec1 qu\u1ea5y ph\u00e1, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ngh\u00ecn binh s\u0129 d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ee7 t\u1ea1i Thanh B\u1ea1ch Qu\u00e2n, ng\u0103n ch\u1eb7n trong n\u00fai, \u0111\u00e2y l\u00e0 khu v\u1ef1c gi\u1eefa T\u00e2n Ch\u00e2u v\u00e0 Quy S\u01a1n[footnote] '\u0110\u00e2y l\u00e0' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u00fac n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i th\u00eam 'Quy S\u01a1n', trong 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n Phi\u00ean Di v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Quy Xuy\u00ean'.[\/footnote], ph\u00eda nam l\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u1ed9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn D\u1ecbch Ch\u00e2u. Kh\u00fac s\u00f4ng Tang n\u00e0y thu\u1ed9c g\u00f3c b\u1eafc th\u00e0nh Y\u00ean, ch\u1ea3y quanh ph\u00eda t\u00e2y r\u1ed3i \u0111\u1ed5i h\u01b0\u1edbng. \u0110\u1ea1i qu\u00e2n n\u1ebfu ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, t\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc l\u0103ng Y\u00ean \u0110an[footnote] 'Ph\u00eda b\u1eafc', trong 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' v\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '\u0111\u00f4ng b\u1eafc'.[\/footnote], \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ngang s\u00f4ng n\u00e0y, \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc v\u00e0o s\u00f4ng Cao L\u01b0\u01a1ng, b\u1edd s\u00f4ng Cao L\u01b0\u01a1ng h\u1eb9p, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Tang \u1eaft tr\u00e0n, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc sang ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u00f9a Tr\u00fa T\u1ea5t v\u00e0o \u0111\u1ea7m K\u1ef3 \u0110\u00ecnh, trong ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u00e0y n\u01b0\u1edbc ng\u1eadp tr\u00e0n h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m, t\u1ee9c l\u00e0 U Ch\u00e2u b\u1ecb ng\u0103n c\u00e1ch \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eafc c\u1ea7u phao \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eafc, qu\u00e2n k\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u \u0111\u00e3 b\u1ecb ng\u0103n c\u00e1ch b\u1edfi s\u00f4ng. Nh\u00ecn v\u00e0o th\u00e0nh l\u0169y c\u00f4 l\u1eadp n\u00e0y, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u1eaft s\u1ebd h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c qu\u00e2n trong U Ch\u00e2u v\u00e0 t\u00e1m qu\u00e2n ph\u00eda sau n\u00fai nghe tin K\u1ebf M\u00f4n th\u1ea5t th\u1ee7, t\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 do th\u1ebf l\u1ef1c khi\u1ebfn v\u1eady. Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed tr\u1ecdng th\u1ea7n \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ee7, ban \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 chi\u00eau an.<\/i><p>\n\n<p><i>B\u1ed9 l\u1ea1c H\u1ec1 v\u00e0 T\u1eadp, th\u1eddi L\u01b0u Nh\u00e2n Cung v\u00e0 con trai l\u00e0 L\u01b0u Th\u1ee7 Quang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00edch m\u1eb7t l\u00e0m ngh\u0129a t\u1eed, ph\u1ee5c t\u00f9ng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy c\u1ee7a qu\u00e2n Y\u00ean. Nh\u00e2n m\u00e3, \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an. T\u1eeb khi b\u1ecb \u00e9p theo v\u00e0 l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o h\u1ecd, h\u1ecd lu\u00f4n \u00f4m m\u1ed1i h\u1eadn s\u00e2u trong l\u00f2ng. Binh m\u00e3 v\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a B\u1ed9t H\u1ea3i so v\u1edbi H\u1ec1 th\u00ec h\u00f9ng m\u1ea1nh h\u01a1n, tuy h\u1ecd mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee5c t\u00f9ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u mang m\u1ed1i o\u00e1n h\u1eadn gi\u1ebft ch\u1ee7 v\u00e0 ph\u00e1 n\u01b0\u1edbc[footnote]'o\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2m', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c v\u00f9ng K\u1ebf M\u00f4n v\u00e0 v\u00f9ng n\u00fai ph\u00eda sau nh\u01b0 V\u00e2n Ch\u00e2u, S\u00f3c Ch\u00e2u, Sa \u0110\u00e0 v\u00e0 Th\u1ed5 H\u1ed3n v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1eaft cho h\u1ecd, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 phe ph\u1ea3n lo\u1ea1n. Nh\u1eefng b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean H\u00e1n n\u00e0y, n\u1ebfu sau n\u00e0y ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u1ea3o ph\u1ea1t, d\u00f9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, c\u0169ng s\u1ebd tha ch\u1ebft, phong ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00e0 an \u1ee7i h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd mang \u01a1n, ch\u1ec9 l\u1ea5y c\u1edb tr\u1eebng tr\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u00f2ng d\u00e2n c\u00e1c t\u1ed9c s\u1ebd mu\u1ed1n b\u00e1o th\u00f9[footnote]'nguy\u1ec7n' nguy\u00ean l\u00e0 'hi\u1ec3n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], Khi\u1ebft \u0110an d\u00f9 nh\u1ecf y\u1ebfu c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t trong ng\u00e0y. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc H\u1ec1, T\u1eadp v\u00e0 B\u1ed9t H\u1ea3i, s\u1ebd ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 uy t\u00edn v\u00e0 th\u00e2n t\u1ed9c, phong v\u01b0\u01a1ng, ban cho h\u1ecd kh\u00ed v\u1eadt, c\u1edd tr\u1ed1ng, xe ng\u1ef1a, \u00e1o gi\u00e1p, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129 r\u1ed3i cho v\u1ec1, h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd trung th\u00e0nh, m\u00e3i m\u00e3i ph\u1ee5c t\u00f9ng thi\u00ean tri\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh xong, s\u1ebd b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng Y\u00ean v\u00e0 v\u00f9ng n\u00fai ph\u00eda sau nh\u01b0 V\u00e2n Ch\u00e2u, S\u00f3c Ch\u00e2u, c\u1ea5p d\u1ed3i d\u00e0o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c, \u0111\u1eb7t t\u00ean m\u1edbi cho c\u1ea5m qu\u00e2n, chi\u00eau m\u1ed9 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, d\u1ea1y h\u1ecd c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sinh tr\u01b0\u1edfng t\u1ea1i bi\u00ean \u1ea3i, th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c qu\u00e2n, chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u s\u1ebd m\u1ed9t \u0111\u1ecbch m\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i c\u00f3 H\u1ec1, T\u1eadp, B\u1ed9t H\u1ea3i l\u00e0m phi\u00ean th\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch gi\u1eef y\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb th\u1eddi A B\u1ea3o C\u01a1 \u0111\u1ebfn nay, d\u00e2n s\u1ed1 v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c b\u1ecb b\u1eaft \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u1ec1u \u1edf trong cung \u0111i\u1ec7n Khi\u1ebft \u0110an. B\u00ecnh L\u00f4 c\u0169ng g\u1ea7n Li\u1ec5u Th\u00e0nh, v\u00f9ng Li\u00eau H\u1ea3i c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n h\u1ed9, canh t\u00e1c h\u01a1n ng\u00e0n d\u1eb7m, khi ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ebft b\u1ecdn ph\u1ea3n lo\u1ea1n, s\u1ebd \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u. Thay \u0111\u1ed5i l\u00f2ng kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c t\u00f9ng \u0111\u1ee9c uy, d\u1eabn d\u1eaft d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi theo gi\u00e1o h\u00f3a, ai mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec cho ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u0169, ai y\u00ean \u1ed5n th\u00ec ban \u01a1n ph\u1ee7 d\u1ee5. V\u1ebd l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1eb7t th\u00e0nh ch\u00e2u huy\u1ec7n, th\u00ec c\u00e1c qu\u1eadn T\u00f9ng M\u1ea1c[footnote]'T\u00f9ng M\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00f9ng M\u1ea1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 ngh\u1ecb t\u1ea5u s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], Nhi\u00eau L\u1ea1c th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf mang r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i><p>\n\n<p>K\u1ef3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c Y\u00ean, am hi\u1ec3u v\u1ec1 xe ng\u1ef1a, \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai trong tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch, nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi T\u1ea5n, Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7[footnote] Ch\u1eef 'ch\u1ee7' trong 'Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed, t\u1ea5u ngh\u1ecb d\u1eabn tr\u00ean.[\/footnote] d\u1eabn qu\u00e2n xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbng, c\u00f3 binh l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u1eb1ng da kho\u1ea3ng ba v\u1ea1n k\u1ef5 binh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u00e1p tinh nhu\u1ec7, l\u00e0m vu\u1ed1t nanh c\u1ee7a h\u1ecd. Qu\u1ed1c m\u1eabu Thu\u1eadt Lu\u1eadt th\u1ecb d\u1eabn qu\u00e2n xu\u1ed1ng, g\u1ecdi l\u00e0 Thu\u1ed9c San, c\u00f3 hai v\u1ea1n qu\u00e2n, l\u00e0 t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Vua Khi\u1ebft \u0110an tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 A B\u1ea3o C\u01a1, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u00e3 gi\u00e0. M\u1ed7i l\u1ea7n ti\u1ebfn xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, th\u01b0\u1eddng m\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u00e0n k\u1ef5 binh, c\u00f2n Thu\u1eadt Lu\u1eadt th\u1ecb th\u01b0\u1eddng gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n qu\u00e2n c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng cho b\u1ed9 t\u1ed9c. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn nh\u01b0 Th\u00e1i t\u1eed, V\u0129 v\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Khang, Nam B\u1eafc v\u01b0\u01a1ng, Vu Vi\u1ec7t, Ma \u0110\u00e1p, Ng\u0169 \u00c1p, ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00f3 h\u01a1n ng\u00e0n k\u1ef5 binh, ng\u01b0\u1eddi \u00edt th\u00ec c\u00f3 v\u00e0i tr\u0103m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u00e1p ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00e1c t\u1ed9c kh\u00e1c l\u00e0 H\u1ec1, T\u1eadp, qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 c\u0169ng h\u01a1n ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi, \u00edt ng\u1ef1a nhi\u1ec1u b\u1ed9 binh. H\u1ec1, Vua c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 A B\u1ea3o \u0110\u1eafc[footnote] 'Vua c\u1ee7a h\u1ecd' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1eadp v\u01b0\u01a1ng', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo s\u00e1ch tr\u00ean.[\/footnote], n\u0103m x\u01b0a khi x\u00e2m ph\u1ea1m cung khuy\u1ebft[footnote] 'Khuy\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'quan', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo s\u00e1ch tr\u00ean.[\/footnote], \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh cho \u0111\u01b0a L\u01b0u Hy v\u00e0 Th\u00f4i \u0110\u00ecnh Hu\u00e2n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 L\u1ea1c.<\/i><\/p>\n<p><i>(Vua H\u1ec1 g\u1ecdi l\u00e0 Du\u1ec7 L\u1ea1t, \u1edf \u0111\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 A B\u1ea3o \u0110\u1eafc, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 th\u1ee7 l\u0129nh B\u1ed9t H\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea1i X\u00e1 L\u1ee3i Cao M\u00f4 H\u00e0n, c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ed9 k\u1ef5 binh, \u0111\u1ec1u c\u1ea1o \u0111\u1ea7u v\u00e0 v\u1ea5n t\u00f3c b\u00ean tr\u00e1i, b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc trang ph\u1ee5c c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an. L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c t\u1ed9c Th\u00e1t \u0110\u00e1t, U\u00fd Quy\u1ebft L\u00fd, Th\u1ea5t Vi, N\u1eef Ch\u00e2n, \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, c\u0169ng b\u1ecb \u00e9p ph\u1ea3i thu\u1ea7n ph\u1ee5c, m\u1ed7i t\u1ed9c kh\u00f4ng qu\u00e1 ng\u00e0n k\u1ef5 binh. Ba t\u1ed9c kh\u00e1c l\u00e0 Th\u1ed5 H\u1ed3n, Sa Di, c\u00f9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi qu\u00e2n, ch\u00e2u trong khu v\u1ef1c U Ch\u00e2u ph\u00eda b\u1eafc Nh\u1ea1n M\u00f4n, v\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c H\u00e1n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n hai v\u1ea1n qu\u00e2n, \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 nh\u00e0 Th\u1ea1ch T\u1ea5n \u0111\u00e3 c\u1eaft \u0111\u1ec3 d\u00e2ng cho Khi\u1ebft \u0110an. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c t\u1ed9c Phi\u00ean v\u00e0 H\u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 v\u1eady.<\/i><p>\n\n<p><i>M\u1ed7i khi Khi\u1ebft \u0110an ti\u1ebfn qu\u00e2n v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda nam, qu\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n. Khi ti\u1ebfn v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi, b\u1ed9 binh, k\u1ecb binh, xe ng\u1ef1a v\u00e0 tr\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1ecf m\u00e0 \u0111i th\u00e0nh h\u00e0ng ngang kh\u1eafp c\u1ea3 \u0111\u00f4ng t\u00e2y. Ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y, c\u1eed ba v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn m\u1ed9t v\u1ea1n k\u1ecb binh, chia t\u00e1n ra tu\u1ea7n tra[footnote]'Chi t\u00e1n du d\u1ecbch' trong nguy\u00ean v\u0103n ghi l\u00e0 'Binh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i l\u00e0 'D\u1ecbch'.[\/footnote], c\u00e1ch xa tr\u0103m d\u1eb7m, qua l\u1ea1i quan s\u00e1t v\u00e0 tu\u1ea7n tra, g\u1ecdi l\u00e0 \"lan t\u1eed m\u00e3\". Ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Khi\u1ebft \u0110an th\u1ed5i t\u00f9 v\u00e0 l\u00e0m hi\u1ec7u l\u1ec7nh, qu\u00e2n l\u1eadp t\u1ee9c t\u1eadp h\u1ee3p, v\u00e2y quanh tr\u1ea1i l\u1edbn. T\u1eeb g\u1ea7n \u0111\u1ebfn xa, b\u1ebb c\u00e2y cong l\u1ea1i l\u00e0m \"cung t\u1eed ph\u1ed1\", kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t h\u00e0ng r\u00e0o ch\u1eafn hay chi\u1ebfn l\u0169y. M\u1ed7i khi h\u00e0nh qu\u00e2n, nghe ba ti\u1ebfng tr\u1ed1ng, kh\u00f4ng k\u1ec3 ng\u00e0y \u0111\u00eam, \u0111i m\u1ed9t v\u00f2ng l\u00e0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Khi ch\u01b0a g\u1eb7p \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbch, kh\u00f4ng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a chi\u1ebfn, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn g\u1ea7n qu\u00e2n ch\u1ee7 m\u1edbi tranh nhau l\u00ean ng\u1ef1a, v\u00ec ng\u1ef1a chi\u1ebfn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n c\u00f3 s\u1ee9c d\u01b0. Chi\u1ebfn thu\u1eadt d\u00f9ng binh c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 d\u00e0n tr\u1eadn nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ecbch lui m\u1edbi th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh. Th\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t ph\u1ee5c binh, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng, ban \u0111\u00eam \u0111\u1ed1t l\u1eeda, th\u1ed5i gi\u00f3 th\u1ed5i c\u00e0nh kh\u00f4, t\u1ef1 mang l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, thua tr\u1eadn kh\u00f4ng x\u1ea5u h\u1ed5, tan r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1ee5, c\u00e0ng l\u1ea1nh c\u00e0ng ki\u00ean c\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung Nguy\u00ean l\u00e0 m\u01b0a r\u00e0o m\u00f9a thu h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 thi\u00ean th\u1eddi; n\u00fai r\u1eebng s\u00f4ng su\u1ed1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ecba l\u1ee3i; gi\u00e1o \u0111\u00e2m ki\u1ebfm b\u1eafn, \u0111\u00f3 l\u00e0 binh th\u1eafng; c\u1ee7a c\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh. Bi\u1ebft t\u1eadn d\u1ee5ng c\u01a1 h\u1ed9i, r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y.<\/i><p>\n\n<p><i>K\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u1ecbch, m\u1ed7i khi v\u00e0o m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng, c\u00e1c qu\u00e2n ch\u00e2u \u1edf v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c d\u1ecdc theo bi\u00ean gi\u1edbi, chuy\u00ean t\u00e2m ph\u00f2ng th\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, khi\u1ebfn k\u1ebb \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb \u0111\u1ec3 kh\u01a1i m\u00e0o chi\u1ebfn tranh. Ho\u1eb7c khi k\u1ef5 binh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 h\u00f9ng m\u1ea1nh, d\u1eabn qu\u00e2n x\u00e2m l\u1ea5n, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u00edch th\u00e2n xu\u1ea5t chinh, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, m\u00e2y l\u1ea1nh che khu\u1ea5t m\u1eb7t tr\u1eddi, tuy\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc khi\u1ebfn tr\u1eddi m\u00f9 m\u1ecbt, giao chi\u1ebfn tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a, t\u1eadn d\u1ee5ng l\u1ee3i th\u1ebf c\u1ee7a \u00e1o da v\u00e0 \u00e1o len. N\u00ean c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh, v\u1eadn d\u1ee5ng chi\u1ebfn thu\u1eadt l\u1ea5y t\u0129nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9ng. K\u1ef5 binh n\u00ean t\u1eadp trung \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, B\u1ed1i ch\u00e2u, T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u tr\u1edf l\u1ea1i, n\u1ebfu ph\u00e2n t\u00e1n \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh bi\u00ean gi\u1edbi, khi x\u1ea3y ra t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u1ea9n c\u1ea5p s\u1ebd kh\u00f3 h\u1ed9i qu\u00e2n. C\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi ch\u1ec9 n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ed9 binh, t\u1eadp trung nhi\u1ec1u cung th\u1ee7, l\u1edbn th\u00ec g\u1ed3m v\u1ea1n qu\u00e2n, nh\u1ecf th\u00ec ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh tr\u00ec v\u1eefng ch\u1eafc, kh\u00f4ng n\u00ean xu\u1ea5t chi\u1ebfn. K\u1ebb \u0111\u1ecbch d\u00f9ng to\u00e0n b\u1ed9 binh l\u1ef1c c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, ta ch\u1ec9 d\u00f9ng qu\u00e2n l\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1eadn, tuy s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 nh\u00fat nh\u00e1t c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng c\u1ea7n lo ng\u1ea1i v\u00ec qu\u00e2n s\u1ed1 qu\u00e1 ch\u00eanh l\u1ec7ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ri\u00eang bi\u1ec7t b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, t\u1ed5ng ch\u1ec9 huy ti\u1ec1n qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m l\u1ea5n. Ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1eadp trung \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, H\u00ecnh ch\u00e2u, Minh ch\u00e2u, B\u1ed1i ch\u00e2u tr\u1edf l\u1ea1i, thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n ph\u00f2ng th\u1ee7 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch[footnote] Thi\u1ebft l\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n ph\u00f2ng th\u1ee7 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, 'k\u1ef7 nhung' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'C\u01a1 gi\u00e1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, c\u00f9ng c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u T\u1ed1ng s\u1eed, t\u1ea5u ngh\u1ecb th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Ch\u1edd khi ti\u1ebft xu\u00e2n \u0111\u1ebfn, k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00f9ng qu\u1eabn, c\u1ecf m\u1edbi ch\u01b0a m\u1ecdc, c\u1ecf c\u0169 \u0111\u00e3 h\u00e9o, ng\u1ef1a kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ee9c, qu\u00e2n gi\u1eb7c m\u1ec7t m\u1ecfi mu\u1ed1n r\u00fat v\u1ec1, l\u00fac n\u00e0y ta t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111u\u1ed5i theo, ch\u00fang ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd th\u00e1o ch\u1ea1y.<\/i><p>\n\n<p><i>Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p b\u00e0y tr\u1eadn c\u1ee7a ti\u1ec1n qu\u00e2n: Chi\u1ebfn m\u00e3 v\u00e0 b\u1ed9 binh tinh nhu\u1ec7 kh\u00f4ng qu\u00e1 10 v\u1ea1n. D\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Chi\u00eau th\u1ea3o, c\u1eed th\u00eam ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u00e1m s\u00e1t, gi\u1eef c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Ph\u00f3 nhung, B\u00e0i tr\u1eadn, Ti\u00ean phong, t\u00f9y t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i linh ho\u1ea1t. Tr\u1eadn \u0111\u00e1nh truy k\u00edch \u0111\u1ecbch c\u1ea7n s\u1eafp x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc sau.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eadn ti\u1ec1n phong g\u1ed3m 15.000 k\u1ef5 binh, trung qu\u00e2n 1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, chia l\u00e0m 40 ch\u1ec9 huy. T\u1ea3 h\u1eefu hai c\u00e1nh m\u1ed7i b\u00ean 10 ch\u1ec9 huy[footnote]L\u1eddi ch\u00fa: Trong s\u00e1ch g\u1ed1c, ch\u1eef 's\u01b0\u01a1ng' (\u5ec2) \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'sao' (\u68a2). C\u00e1c ch\u1eef 'tr\u1eadn s\u01b0\u01a1ng', 'tri\u1ec3n s\u01b0\u01a1ng' \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u1eadn sao', 'tri\u1ec3n sao'.[\/footnote], t\u1ed5ng c\u1ed9ng 20 t\u01b0\u1edbng. M\u1ed7i ch\u1ec9 huy th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t \u0111\u1ed9i, t\u1eeb Qu\u00e2n ch\u1ee7, \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu, Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u00c1p \u0111\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i trang b\u1ecb 100 ng\u1ecdn gi\u00e1o ho\u1eb7c th\u01b0\u01a1ng m\u00e1c, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 cung t\u00ean v\u00e0 khi\u00ean g\u1ed7. Trung qu\u00e2n h\u1ea1 ng\u1ef1a x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00e0ng, khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ecbch, b\u1ea5t k\u1ec3 m\u1ea1nh y\u1ebfu, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ed1c to\u00e0n l\u1ef1c, gi\u00e1o m\u00e1c \u0111\u00e2m ch\u00e9m, \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh qua l\u1ea1i, h\u1eadu qu\u00e2n ti\u1ebfn l\u00ean ti\u1ebfp \u1ee9ng. N\u1ebfu \u0111\u1ecbch th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o, sau tr\u1eadn tuy\u1ebfn, s\u1eed d\u1ee5ng th\u00eam 5.000 b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh, chia l\u00e0m 10 m\u0169i, c\u00f9ng ti\u1ebfn l\u00ean v\u1edbi c\u1ecdc ch\u1ed1ng v\u00e0 n\u1ecf c\u1ee9ng, l\u00e0m n\u01a1i \u1ea9n n\u1ea5p cho k\u1ef5 binh quay l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Hai c\u00e1nh tr\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n di chuy\u1ec3n, ph\u00f2ng k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch x\u00f4ng v\u00e0o. Tr\u1eadn n\u00e0y do \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u1ec9 huy, vi\u1ec7c ti\u1ebfn lui, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ec1u do h\u1eafn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. H\u1eadu qu\u00e2n g\u1ed3m 8 v\u1ea1n b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh, do Chi\u00eau th\u1ea3o th\u1ed1ng l\u0129nh, c\u00e1ch ti\u1ec1n qu\u00e2n kh\u00f4ng qu\u00e1 3 \u0111\u1ebfn 5 d\u1eb7m[footnote]L\u1eddi ch\u00fa: 'Ti\u1ec1n tr\u1eadn' (tr\u01b0\u1edbc vi\u1ebft l\u00e0 'ti\u1ec1n qu\u00e2n') \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n Kh\u00e1c.[\/footnote], hai c\u00e1nh tri\u1ec3n khai v\u1eefng ch\u1eafc, c\u00f3 th\u1ebf nh\u01b0 n\u00fai Th\u01b0\u1eddng, t\u1ea3 h\u1eefu chia nhau \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c tr\u1eadn h\u00ecnh. Khi ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tan \u0111\u1ecbch, h\u1eadu qu\u00e2n c\u0169ng ph\u1ea3i ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 hung h\u0103ng x\u00f4ng l\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ef7 lu\u1eadt nghi\u00eam minh c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<\/i><p>\n\n<p><i>\u300aM\u1ee5c th\u1ec7\u300b c\u00f3 vi\u1ebft: \"Ch\u00e9m b\u1ed1n n\u0103m nh\u00e1t r\u1ed3i d\u1eebng l\u1ea1i, ch\u1ec9nh t\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169\", \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y c\u1ea9n tr\u1ecdng. V\u00ec th\u1ebf, trong ni\u00ean hi\u1ec7u Khai V\u1eadn, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nh\u00e0 T\u1ea5n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n Nhung, ch\u01b0a t\u1eebng tan r\u00e3. Trong kho\u1ea3ng ba b\u1ed1n n\u0103m, d\u00f9 \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh qu\u00e2n Nhung, m\u01b0u k\u1ebf x\u1ea3o quy\u1ec7t nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n T\u1ea5n, b\u1edfi h\u1ecd \u0111\u00e3 h\u1ee3p l\u1ef1c ch\u1ed1ng l\u1ea1i. Sau \u0111\u00f3 v\u00ec d\u1ee5ng nh\u00e2n kh\u00f4ng x\u1ee9ng, b\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Tr\u1ea1ch l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c. N\u1ebfu sau khi gi\u1ebft ch\u00f3c, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c v\u00e0 xua \u0111u\u1ed5i, b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n lo gi\u1eef \u0111\u1ee9c hi\u1ebfu sinh, thi\u1ebft l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch ng\u1eebng binh, d\u00f9 h\u1ea1 ch\u00ed kh\u00ed ch\u1ecbu kh\u00f3 kh\u0103n, vi\u1ec7c h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi qu\u00e2n Nhung c\u0169ng l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Ng\u1ee5y C\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh b\u00e0y n\u0103m \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i, Ph\u1ee5ng Xu\u00e2n ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c trung s\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Xem qua c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eed, c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. Kinh D\u1ecbch khen Cao T\u00f4ng d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh Qu\u1ef7 Ph\u01b0\u01a1ng, Kinh Thi ca ng\u1ee3i Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh Hi\u1ec3m Do\u00e3n, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c r\u1ee3 \u0110\u1ecbch x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, binh \u0111ao l\u00e0 v\u1eadt hung hi\u1ec3m, b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n ch\u1ec9 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu ch\u1ecdn k\u1ef9 s\u1ee9 th\u1ea7n, kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u1ee5c m\u1ec7nh Vua, th\u00f4ng hi\u1ebfu k\u1ebft minh, ng\u1eebng chi\u1ebfn y\u00ean d\u00e2n, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c hay v\u1eady.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n m\u1ed7i khi th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1t binh, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa, \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c qu\u1eadn hai b\u00ean s\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, khi\u1ebfn xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u x\u00e1o \u0111\u1ed9ng, hao ph\u00ed g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n sinh s\u1ed1ng n\u01a1i bi\u00ean th\u00f9y, quen bi\u1ebft vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1. Hu\u1ed1ng chi U Ch\u00e2u l\u00e0 c\u1eeda ng\u00f5 ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, tr\u1ea5n gi\u1eef tr\u1ecdng tr\u1ea5n \u00e1p ch\u1ebf c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean thu\u1ed9c, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng h\u00e0ng v\u1ea1n binh l\u00ednh, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p k\u1ebb \u0111\u1ecbch l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd. M\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t binh l\u00ednh, ch\u1ec9 c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4, v\u00e0o \u0111\u1ea5t phi\u00ean trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 mang theo, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p h\u01a1n hai \u0111\u1ea5u b\u1ed9t, \u0111\u1ef1ng trong t\u00fai \u0111\u1ec3 mang theo. M\u1ed7i con ng\u1ef1a chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u1ea5p hai \u0111\u1ea5u l\u00faa s\u1ed1ng, l\u00e0m th\u00e0nh t\u00fai, cho \u0103n m\u1ed7i ng\u00e0y gi\u1edbi h\u1ea1n hai th\u0103ng, trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u00f3i.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, con em c\u00e1c quan nha m\u00f4n c\u00f9ng nhau g\u00e1nh v\u00e1c vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed9t th\u00e1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n lo vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ebf. \u0110\u1ee3i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u1ed3i m\u1edbi t\u00ednh chuy\u1ec7n chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Y\u00ean, \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o Y\u00ean, \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong b\u1ea3n t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc, mong \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t. \"<\/i><p>\n\n<p>T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn ph\u1ea7n l\u1edbn.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n v\u00e0 'H\u1ed9i y\u1ebfu', 'Kinh v\u0169 th\u00e1nh l\u01b0\u1ee3c' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, khi \u0111\u00e1nh U K\u1ebf, tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u1ea7n th\u1ea7n b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, K\u1ef3 d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00e0y. X\u00e9t n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ea5y nhi\u1ec5u H\u00e0 B\u1eafc, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng, \u0111\u00e2u r\u1ea3nh b\u00e0n vi\u1ec7c xa nh\u01b0 U K\u1ebf. T\u1ea5u n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 d\u00e2ng v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 ba khi T\u00e0o B\u00e2n xu\u1ea5t qu\u00e2n, n\u00ean ch\u1ec9 b\u00e0n vi\u1ec7c U K\u1ebf, nay tr\u00edch ra ph\u1ee5 l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y[footnote]'\u4eca' nguy\u00ean l\u00e0 '\u6545', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote]. B\u1ea3n truy\u1ec1n ch\u00e9p l\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9, c\u0169ng sai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[4] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ba ty, t\u1eeb nay ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef hai \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5. N\u1ebfu theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng thi h\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u00e2n, b\u1ea5t l\u1ee3i cho n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i. C\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 b\u1ea3n ty kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1edbi cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u00ean m\u1eb7t t\u00e2u tr\u00ecnh.<\/p>\n\n<p>[5] Th\u00e1ng ba, Phan M\u1ef9 xu\u1ea5t qu\u00e2n t\u1eeb Nh\u1ea1n M\u00f4n, ti\u1ebfn v\u00e0o t\u1eeb T\u00e2y H\u00ecnh[footnote] T\u1eeb T\u00e2y H\u00ecnh ti\u1ebfn v\u00e0o, ch\u1eef 'h\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 5 'Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7' trong 'T\u1ed1ng s\u1eed' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], giao chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p. \u0110u\u1ed5i gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn Ho\u00e0n Ch\u00e2u, l\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p. \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u1ec7 h\u1eefu \u0111\u1ec7 nh\u1ecb l\u00e0 Ti\u1ebft Si\u00eau Th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh Th\u00e0nh b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng do v\u0169 kh\u00ed s\u1eafc nh\u1ecdn, m\u00e1u ch\u1ea3y nhi\u1ec1u ch\u1ed7 th\u1ea5m \u01b0\u1edbt d\u00e2y \u00e1o gi\u00e1p, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u00ecnh t\u0129nh ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Th\u1ee9 s\u1eed Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n T\u00e2n d\u00e2ng Ho\u00e0n Ch\u00e2u \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu phong Ng\u1ea1n T\u00e2n l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[6] T\u00e0o B\u00e2n ti\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng Tr\u00e1c Ch\u00e2u, l\u1ea1i giao chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. L\u00fd K\u1ebf Long, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u1ec1u tr\u00fang t\u00ean b\u1eafn, nh\u01b0ng c\u00e0ng th\u00fac qu\u00e2n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u g\u1ea5p h\u01a1n, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, th\u1eeba th\u1eafng \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm c\u1eeda b\u1eafc th\u00e0nh. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00e1c Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[7] Phan M\u1ef9 ti\u1ebfn qu\u00e2n v\u00e2y S\u00f3c Ch\u00e2u, Tri ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Hi T\u00e1n d\u00e2ng th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu phong Hi T\u00e1n l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[8] \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c ph\u00eda b\u1eafc Phi H\u1ed3, \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c, S\u1ee9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch chi\u00eau an v\u00f9ng T\u00e2y Nam, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp vi\u1ec7n. Vi\u00ean K\u1ebf Trung, S\u1ee9 t\u1ea1i h\u00e0nh dinh ph\u1ee5 tr\u00e1ch T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p M\u00f4n, n\u00f3i v\u1edbi Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn: <i>\"\u0110\u1ecbch c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ef5 binh, l\u1ee3i th\u1ebf tr\u00ean \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng, chi b\u1eb1ng th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u1ecba hi\u1ec3m m\u00e0 \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i.\"<\/i> \u0110\u00e0m Di\u00ean M\u1ef9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u K\u1ef3, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ecbch \u1ef7 v\u00e0o qu\u00e2n \u0111\u00f4ng khinh th\u01b0\u1eddng ta, n\u1ebfu \u0111\u00e1nh b\u1ea5t ng\u1edd, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p>Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn b\u00e8n b\u00e0y tr\u1eadn \u0111\u00e1nh th\u1eb3ng c\u00e1nh \u0111\u00f4ng, giao chi\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u01b0ng ch\u01b0a ph\u00e2n th\u1eafng b\u1ea1i. Khi m\u1eb7t tr\u1eddi g\u1ea7n l\u1eb7n, \u00f4ng l\u1ec7nh cho Kinh T\u1eed \u0111\u00e1nh c\u00e1nh t\u00e2y, \u00e1p s\u00e1t v\u00e1ch n\u00fai, d\u00f9ng \u0111o\u1ea3n binh giao chi\u1ebfn. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u1ecb r\u01a1i xu\u1ed1ng v\u1ef1c, Kinh T\u1eed tay ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m \u0111\u1ea7u, khi\u1ebfn th\u1ebf \u0111\u1ecbch suy y\u1ebfu. H\u01a1n ngh\u00ecn t\u00ean l\u00ednh \u0111\u1ecbch tan t\u00e1c tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, Kinh T\u1eed qu\u00e1t l\u00ean, ch\u00fang li\u1ec1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u00fat v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u1edf Th\u1ed5 L\u0129nh, ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ho\u00e0ng Minh \u0111\u00e1nh nhau kh\u00f4ng n\u1ed5i. Kinh T\u1eed n\u00f3i v\u1edbi Ho\u00e0ng Minh: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i c\u1ee9 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u00e2y, l\u00e0m vi\u1ec7n binh cho ta, ta s\u1ebd chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdn n\u00fai n\u00e0y.\"<\/i> \u00d4ng li\u1ec1n giao chi\u1ebfn, \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u1ed5 L\u0129nh, truy k\u00edch h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea7u r\u1ed3i r\u00fat qu\u00e2n. \u00d4ng chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c hai \u0111\u1ed3n Ti\u1ec3u D\u00e3 v\u00e0 Tr\u1ef1c C\u1ed1c, r\u1ed3i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Tr\u1ef1c C\u1ed1c.<\/p>\n<p>M\u1ea5y ng\u00e0y sau, \u0111\u1ecbch sai k\u1ef5 binh \u0111\u1ebfn khi\u00eau chi\u1ebfn, th\u1ebf m\u1ea1nh, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn tri\u1ec7u Kinh T\u1eed h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh lui \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ecbch nh\u00e2n \u0111\u00eam l\u1ea1i v\u00e2y hai \u0111\u1ed3n Tr\u1ef1c C\u1ed1c v\u00e0 Th\u1ea1ch M\u00f4n, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn sai Kinh T\u1eed \u0111i c\u1ee9u. Kinh T\u1eed n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n qu\u00e2n ta ch\u1ec9 c\u00f3 n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ecbch h\u01a1n hai v\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecbch n\u1ed5i.\"<\/i> Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn lo l\u1eafng, h\u1ecfi k\u1ebf s\u00e1ch, Kinh T\u1eed \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u00e0m Di\u00ean M\u1ef9 hi\u1ec7n \u0111\u00f3ng \u1edf Ti\u1ec3u D\u00e3, c\u00f3 hai ngh\u00ecn qu\u00e2n, xin \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft m\u1eddi \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m vi\u1ec7n binh.\"<\/i> \u00d4ng li\u1ec1n \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Di\u00ean M\u1ef9. Di\u00ean M\u1ef9 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ecbch th\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0m sao ch\u1ed1ng n\u1ed5i?\"<\/i> Kinh T\u1eed n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e0n to\u00e0n qu\u00e2n \u1edf B\u00ecnh Ch\u00e2u, d\u1ef1ng c\u1edd hi\u1ec7u, r\u1ed3i sai hai ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1edd tr\u1eafng \u0111\u1ee9ng b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. T\u00f4i s\u1ebd d\u1eabn n\u0103m tr\u0103m qu\u00e2n x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ecbch th\u1ea5y c\u1edd hi\u1ec7u li\u00ean t\u1ee5c \u1edf xa, nghi ng\u1edd c\u00f3 vi\u1ec7n binh, d\u00f9 \u0111\u00f4ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Di\u00ean M\u1ef9 \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Kinh T\u1eed tr\u1edf l\u1ea1i giao chi\u1ebfn, trong m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u00e1nh nhau n\u0103m b\u1ea3y tr\u1eadn, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1eafng, \u0111\u1ecbnh r\u00fat lui, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn b\u00e8n \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i theo, k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch tan v\u1ee1, b\u1eaft s\u1ed1ng \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c, Gi\u00e1m qu\u00e2n M\u00e3 Qu\u1ea7n, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0 V\u1ea1n Th\u00f4ng c\u00f9ng h\u01a1n ngh\u00ecn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 B\u1ed9t H\u1ea3i, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u1ef1a v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi. \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c t\u01b0\u1edbng m\u1ea1nh m\u1ebd, d\u0169ng m\u00e3nh, danh ti\u1ebfng vang kh\u1eafp bi\u00ean \u1ea3i, b\u1ecb b\u1eaft s\u1ed1ng, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch m\u1ea5t h\u1ebft kh\u00ed th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[9] T\u00e0o B\u00e2n ti\u1ebfn v\u00e0o Tr\u00e1c ch\u00e2u, sai b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng Tu\u1ea5n Nghi L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean d\u1eabn k\u1ef5 binh nh\u1eb9 v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Tr\u00e1c \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u00e9o \u0111\u1ebfn t\u1ea5n c\u00f4ng, K\u1ebf Tuy\u00ean \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang \u1edf ph\u00eda nam th\u00e0nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p, thu h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m ng\u1ef1a v\u00e0 gi\u1ebft t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc H\u1ec1 l\u00e0 H\u1ea1 T\u01b0.<\/p>\n\n<p>[10] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Phan M\u1ef9 chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng \u1ee8ng ch\u00e2u, ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 Ng\u1ea3i Ch\u00ednh[footnote]Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ng\u1ea3i Ch\u00ednh, theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, binh b\u00e1t chi tam ghi l\u00e0 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9'.[\/footnote]v\u00e0 quan s\u00e1t ph\u00e1n quan T\u1ed1ng H\u00f9ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 d\u00e2ng th\u00e0nh. Ng\u1ea3i Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m quan s\u00e1t s\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00e2u n\u00e0y, c\u00f2n T\u1ed1ng H\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u1ed3ng L\u01b0 thi\u1ebfu khanh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng tri \u1ee8ng ch\u00e2u. T\u1ed1ng H\u00f9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi U ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[11] \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn v\u00e2y Phi H\u1ed3, sai \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh \u0111\u1ec3 khuy\u00ean h\u00e0ng t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh l\u00e0 \u0110\u1ecbnh V\u0169 qu\u00e2n M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, D\u0129nh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u00e3 H\u00e0nh \u0110\u1ee9c, nh\u01b0ng H\u00e0nh \u0110\u1ee9c v\u1eabn mu\u1ed1n c\u1ed1 th\u1ee7. Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00e0nh \u0110\u1ee9c c\u00f9ng ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf T\u00f2ng, m\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Tri Ti\u1ebfn d\u00e2ng th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh n\u00e2ng c\u1ea5p huy\u1ec7n n\u00e0y l\u00ean th\u00e0nh Phi H\u1ed3 qu\u00e2n. H\u00e0nh \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Thu\u1eadn ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9; K\u1ebf T\u00f2ng l\u00e0m H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u00e0n ch\u00e2u; Tri Ti\u1ebfn l\u00e0m T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u1ea1i v\u00e2y Linh Kh\u00e2u, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh l\u00e0 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 M\u1ee5c Si\u00eau d\u00e2ng th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, nay g\u1ed9p chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[12] Th\u00e1ng n\u00e0y, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng s\u0129 nh\u00e2n l\u00e0m Ty l\u00fd ph\u00e1n quan.<\/p>\n\n<p>[13] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1ea1m d\u1eebng thi C\u1ed1ng c\u1eed.<\/p>\n\n<p>[14] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Phan M\u1ef9 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c V\u00e2n ch\u00e2u, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p.<\/p>\n\n<p>[15] \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n vi\u1ec7n binh c\u1ee7a \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda b\u1eafc Phi H\u1ed3, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Mi\u00eau T\u00edn \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf th\u00e0nh T\u00e2n Th\u00e0nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1ee5 t\u1eadp l\u1ea1i, qu\u00e2n c\u1ee7a T\u00edn h\u01a1i l\u00f9i, T\u00edn m\u1ed9t m\u00ecnh c\u00f9ng ba tr\u0103m qu\u00e2n Long V\u1ec7 d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ecb v\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1edbp, t\u00ean bay nh\u01b0 m\u01b0a, T\u00edn t\u1ef1 tay b\u1eafn ch\u1ebft m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng ch\u1ebft nhi\u1ec1u. Tr\u1eddi g\u1ea7n t\u1ed1i, T\u00edn c\u1ea7m \u0111\u1ea1i \u0111ao, d\u1eabn h\u01a1n tr\u0103m k\u1ef5 binh h\u00f4 l\u1edbn ph\u00e1 v\u00f2ng v\u00e2y, gi\u1ebft m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00fang l\u00fac T\u00e0o B\u00e2n ph\u00e1i L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, b\u00e8n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc T\u00e2n Th\u00e0nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m con ng\u1ef1a.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn sai nha hi\u1ec7u b\u1ed9 \u0111\u01b0a \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua tr\u00e1ch c\u1ee9 nh\u01b0ng tha t\u1ed9i, phong B\u1eb1ng D\u1ef1c l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ki\u00eam nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed B\u00ecnh Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u00e1m b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0\u01a1ng Di\u1ec7p l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u1ee8ng Ch\u00e2u, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00e0m Tri ch\u00e2u S\u00f3c Ch\u00e2u, H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu M\u00e3 V\u1ee5 Th\u00e0nh l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u Ho\u00e0n Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u1ea1i \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda b\u1eafc Phi H\u1ed3, gi\u1ebft hai t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m con ng\u1ef1a.<\/p>\n\n<p>[20] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai T\u1ea3 th\u1eadp di Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u V\u00e2n Ch\u00e2u. Ph\u00f3 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Tri\u1ec7u Ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ki\u00eam nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Nho Ch\u00e2u. Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00e1n quan Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u1eadt D\u1ee5ng, Quan s\u00e1t ph\u00e1n quan T\u1ed1ng Huy\u1ec1n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba. Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd Th\u00f4i T\u00f2ng Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169.<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn U\u1ea5t Ch\u00e2u. T\u1ea3 h\u1eefu \u0110\u00f4 \u00c1p nha L\u00fd T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng, H\u1ee9a Ng\u1ea1n Kh\u00e2m gi\u1ebft t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Ti\u00eau Xuy\u1ebft L\u00fd c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0n qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, b\u1eaft gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 ki\u00eam Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u l\u00e0 C\u1ea3nh Thi\u1ec7u Trung, c\u1ea3 th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Phong S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Ng\u1ee5y Ch\u1ea5n l\u00e0m Tri ch\u00e2u U\u1ea5t Ch\u00e2u <i>(Ch\u1ea5n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n)<\/i>. Phong T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Thu\u1eadn Ch\u00e2u, Ng\u1ea1n Kh\u00e2m l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 B\u00ecnh Ch\u00e2u ki\u00eam \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u U\u1ea5t Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[22] Ban \u0111\u1ea7u, v\u01b0\u01a1ng s\u01b0 ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ea5t B\u1eafc, h\u1ec5 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u1ec1u h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110a La, Thi\u1ec7u Trung s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, b\u00e0n m\u01b0u gi\u1ebft c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i trong th\u00e0nh, d\u1eabn to\u00e0n b\u1ed9 h\u00e0o ki\u1ec7t \u0111\u1ea7u h\u00e0ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0u \u1ea5y, li\u1ec1n ra tay tr\u01b0\u1edbc. Cha c\u1ee7a Thi\u1ec7u Trung l\u00e0 M\u1ef9 l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ph\u1ee5ng Th\u00e1nh c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, em l\u00e0 Thi\u1ec7u Ung l\u00e0m Tam ty s\u1ee9. Thi\u1ec7u Trung n\u1eafm gi\u1eef \u0110\u1ed3ng ch\u00e2u, ch\u00e2u n\u00e0y c\u00e1ch T\u00e2y L\u00e2u v\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam[footnote] Ch\u00e2u n\u00e0y c\u00e1ch T\u00e2y L\u00e2u v\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam, hai ch\u1eef 't\u1ea1i' v\u00e0 'l\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' binh bi\u00ean 8.4 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111ang theo ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn Dao L\u1ea1c h\u00e0, nghe tin v\u01b0\u01a1ng s\u01b0 \u0111\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 U\u1ea5t ch\u00e2u, sau \u0111\u00f3 b\u1ecb b\u1eaft.<\/p>\n\n<p>T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng ban \u0111\u1ea7u xin \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn nghi ng\u1edd, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft sai Kinh T\u1ef1 d\u1eabn m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u0169ng s\u0129 d\u00f9ng d\u00e2y leo v\u00e0o th\u00e0nh, th\u1ea5y th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, m\u1edbi ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Qu\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, Kinh T\u1ef1 sai qu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng trong kho ch\u00e2u c\u1ea5p cho. T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng v\u1eeba gi\u1ebft xong t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea3ng, lo th\u00e0nh tr\u01a1 tr\u1ecdi kh\u00f3 gi\u1eef, b\u00e8n d\u1eabn to\u00e0n b\u1ed9 quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh. Vi\u1ec7n binh c\u1ee7a \u0111\u1ecbch k\u00e9o \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng, Ph\u00f3 \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Giang Khi\u00eam n\u00f3i b\u1eady l\u00e0m hoang mang qu\u00e2n s\u0129, Kinh T\u1ef1 li\u1ec1n ch\u00e9m \u00f4ng ta, thu th\u1eadp to\u00e0n b\u1ed9 t\u01b0 trang trong th\u00e0nh, r\u00fat v\u1ec1 t\u1eadp h\u1ee3p v\u1edbi qu\u00e2n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn, c\u00f9ng \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh nhau. L\u00fac \u1ea5y c\u00f3 n\u0103m vi\u00ean hi\u1ec7u \u00fay, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. \u0110\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u0129nh, Kinh T\u1ef1 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u h\u1ebft s\u1ee9c, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch m\u1edbi lui, U\u1ea5t ch\u00e2u b\u1ecb b\u1ecf tr\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(<i>\"Truy\u1ec7n Kinh T\u1ef1\"<\/i> l\u1ea1i ch\u00e9p: Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u1ecbnh nh\u1eadn h\u00e0ng nh\u01b0ng gi\u1eb7c ph\u1ea3n kh\u00e1ng ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng r\u00fat qu\u00e2n c\u1ee7a qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n \u0111\u00e1nh nhau, th\u01b0\u01a1ng vong r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Kinh T\u1ef1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00f9ng d\u00e2y leo v\u00e0o th\u00e0nh, b\u1eaft c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. C\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c U\u1ea5t ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng r\u1ed3i l\u1ea1i ph\u1ea3n. <i>\"Ch\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c\"<\/i> v\u00e0 <i>\"Truy\u1ec7n Kinh T\u1ef1\"<\/i> c\u0169ng ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c Kinh T\u1ef1 d\u00f9ng d\u00e2y leo v\u00e0o th\u00e0nh xem vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng h\u01b0 th\u1ef1c, c\u00f2n vi\u1ec7c gi\u1eb7c ph\u1ea3n kh\u00e1ng v\u00e0 l\u1ea7n n\u1eefa d\u00f9ng d\u00e2y leo v\u00e0o th\u00e0nh b\u1eaft t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf, nay theo \u0111\u00f3, c\u00f2n vi\u1ec7c ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u01b0 trang th\u00ec v\u1eabn ghi th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>Trong tr\u1eadn chi\u1ebfn n\u00e0y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u00e3 c\u00f9ng nhau t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ec3 t\u1eadp k\u00edch qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00eam v\u00e0o th\u00e0nh l\u0169y, ch\u1eb7t l\u1ea5y \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c mang v\u1ec1.<\/p>\n<p>Vua nghe tin, khen ng\u1ee3i r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sinh tr\u01b0\u1edfng n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, quen thu\u1ed9c chi\u1ebfn tr\u1eadn, n\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng r\u00f5 r\u00e0ng, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1eadp h\u1ee3p \u1ee9ng vi\u1ec7n qu\u00e2n tri\u1ec1u, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, cho m\u01b0\u1ee3n v\u0169 kh\u00ed; b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch th\u00ec tu\u1ef3 theo ch\u1ee9c v\u1ee5 cao th\u1ea5p m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9 binh th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng n\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n, ch\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c th\u00ec th\u01b0\u1edfng ba ng\u00e0n; ng\u1ef1a th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n, trung h\u1ea1ng b\u1ea3y ng\u00e0n, h\u1ea1ng th\u01b0\u1eddng n\u0103m ng\u00e0n. Sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh U Ch\u00e2u, ai mu\u1ed1n \u1edf l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i ghi danh, ai mu\u1ed1n v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf ba n\u0103m. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[23] Ban \u0111\u1ea7u, T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, Vua b\u1ea3o B\u00e2n r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e3y \u0111\u1ec3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn l\u00ean tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfm V\u00e2n, \u1ee8ng, khanh d\u1eabn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n l\u1edbn ti\u1ebfng tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00e1nh U Ch\u00e2u, nh\u01b0ng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng ti\u1ebfn ch\u1eadm, \u0111\u1eebng ham l\u1ee3i m\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1nh \u0111\u1ecbch. \u0110\u1ecbch nghe tin, \u1eaft s\u1ebd t\u1eadp trung tinh binh \u1edf U Ch\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp vi\u1ec7n binh cho s\u01a1n h\u1eadu.\"<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Phan M\u1ef9 qu\u1ea3 nhi\u00ean chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Ho\u00e0n, S\u00f3c, V\u00e2n, \u1ee8ng c\u00e1c ch\u00e2u, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u1ea1i chi\u1ebfm Phi H\u1ed3, Linh Kh\u00e2u, U\u1ea5t Ch\u00e2u, l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u1ecb tr\u00ed tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf s\u01a1n h\u1eadu, c\u00f2n B\u00e2n c\u0169ng li\u00ean ti\u1ebfp thu ph\u1ee5c T\u00e2n Th\u00e0nh, C\u1ed1 An, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00e1c Ch\u00e2u, th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ea1i ch\u1ea5n. M\u1ed7i khi tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o v\u1ec1, Vua th\u01b0\u1eddng nghi ng\u1edd B\u00e2n ti\u1ebfn qu\u00e2n qu\u00e1 nhanh, l\u1ea1i lo \u0111\u1ecbch ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>B\u00e2n \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u, \u1edf l\u1ea1i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea1n ki\u1ec7t, b\u00e8n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Vua nghe tin, kinh h\u00e3i n\u00f3i: <i>\"L\u1ebd n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00e0 l\u1ea1i lui qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o? Sao l\u1ea1i th\u1ea5t s\u00e1ch \u0111\u1ebfn v\u1eady!\"<\/i> V\u1ed9i sai s\u1ee9 ng\u0103n l\u1ea1i, l\u1ec7nh \u0111\u1eebng ti\u1ebfn n\u1eefa, d\u1eabn qu\u00e2n d\u1ecdc s\u00f4ng B\u1ea1ch C\u00e2u ti\u1ebfp \u1ee9ng v\u1edbi qu\u00e2n c\u1ee7a M\u1ec5 T\u00edn, nu\u00f4i qu\u00e2n t\u00edch l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u1ebf cho c\u00e1nh qu\u00e2n ph\u00eda t\u00e2y, \u0111\u1ee3i M\u1ec5 chi\u1ebfm xong \u0111\u1ea5t s\u01a1n h\u1eadu, h\u1ed9i c\u00f9ng Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u00e1nh U Ch\u00e2u, h\u1ee3p qu\u00e2n v\u1edbi B\u00e2n, T\u00edn, d\u00f9ng to\u00e0n qu\u00e2n ch\u1ebf ng\u1ef1 \u0111\u1ecbch, \u1eaft l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>C\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n T\u00e0o B\u00e2n nghe tin Phan M\u1ef9 v\u00e0 L\u01b0u Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn li\u00ean ti\u1ebfp th\u1eafng tr\u1eadn, t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh n\u1eafm gi\u1eef tr\u1ecdng binh m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn c\u00f4ng, b\u00e8n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf, m\u00e2u thu\u1eabn l\u1eabn nhau, T\u00e0o B\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf, b\u00e8n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong 50 ng\u00e0y, l\u1ea1i ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Tr\u00e1c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n tri\u1ec1u v\u1eeba ti\u1ebfn v\u1eeba chi\u1ebfn, c\u00e1ch th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f2n tr\u0103m d\u1eb7m, ph\u1ea3i m\u1ea5t 20 ng\u00e0y m\u1edbi t\u1edbi n\u01a1i. C\u00f3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch d\u1eabn m\u1ed9t v\u1ea1n k\u1ef5 binh giao chi\u1ebfn v\u1edbi M\u1ec5 T\u00edn, hai b\u00ean gi\u1eb1ng co ch\u01b0a ph\u00e2n th\u1eafng b\u1ea1i, b\u1ed7ng \u0111\u1ecbch sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn n\u00f3i xin h\u00e0ng. Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1i L\u1ec7nh \u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 Li\u1ec5u Khai \u0111ang \u0111\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng \u0111i theo qu\u00e2n, n\u00f3i v\u1edbi M\u1ec5 T\u00edn: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u binh ph\u00e1p g\u1ecdi l\u00e0 'kh\u00f4ng c\u00f3 \u01b0\u1edbc h\u1eb9n m\u00e0 xin h\u00f2a'. \u0110\u1ecbch \u1eaft c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf, n\u1ebfu ta g\u1ea5p g\u00e1p t\u1ea5n c\u00f4ng, \u1eaft s\u1ebd th\u1eafng.\"<\/i> M\u1ec5 T\u00edn do d\u1ef1 kh\u00f4ng quy\u1ebft. Qua hai ng\u00e0y, \u0111\u1ecbch l\u1ea1i d\u1eabn qu\u00e2n th\u00e1ch chi\u1ebfn[footnote] 'th\u00e1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'B\u00e0i', theo 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 18 'Li\u1ec5u Khai truy\u1ec1n' v\u00e0 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote]. Sau n\u00e0y do th\u00e1m bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ecbch h\u1ebft t\u00ean, \u0111ang ch\u1edd l\u1ea5y t\u1eeb U ch\u00e2u. <i>(Vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111\u1ecbch gi\u1ea3 h\u00e0ng, 'Li\u1ec5u Khai truy\u1ec1n' n\u00f3i l\u00e0 l\u00fac s\u1eafp \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u, nay ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i> T\u00e0o B\u00e2n tuy \u0111o\u1ea1t l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00e1c ch\u00e2u, nh\u01b0ng l\u00fac tr\u1eddi \u0111ang n\u1eafng n\u00f3ng, qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n b\u1ecf th\u00e0nh, r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>('Th\u1ef1c L\u1ee5c' ch\u00e9p: Qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o s\u1eafp h\u1ebft, nh\u00e0 Vua lo l\u1eafng, sai r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi. Theo 'Khi\u1ebft \u0110an' v\u00e0 'T\u00e0o B\u00e2n truy\u1ec1n' th\u00ec l\u00e0 l\u1ea1i ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Tr\u00e1c ch\u00e2u[footnote] 'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'x\u01b0ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c, s\u1eeda.[\/footnote], r\u1ed3i l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.)<\/i><\/p>\n\n<p>T\u00e0o B\u00e2n ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n sai t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u00e0 Khai Phong L\u01b0 B\u00e2n d\u1eabn m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n tr\u1ea5n th\u1ee7 Tr\u00e1c ch\u00e2u, B\u00e2n kh\u1ea9n thi\u1ebft n\u00f3i: <i>\"Tr\u00e1c ch\u00e2u s\u00e2u trong \u0111\u1ea5t B\u1eafc, ngo\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7n binh, trong kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, s\u1ed5 \u0111inh t\u00e0n t\u1ea1 th\u1ea5t l\u1ea1c, n\u1ebfu c\u1ed1 th\u1ee7 \u1eaft b\u1ea5t l\u1ee3i, chi b\u1eb1ng d\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n n\u00e0y k\u1ebft tr\u1eadn r\u00fat \u0111i, so v\u1edbi c\u1ed1 th\u1ee7, l\u1ee3i g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n.\"<\/i> T\u00e0o B\u00e2n nghe theo l\u1eddi \u1ea5y, sai B\u00e2n d\u1eabn theo ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb trong th\u00e0nh qua n\u00fai Lang S\u01a1n v\u1ec1 ph\u00eda nam, c\u00f2n T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n r\u00fat lui, \u0111\u1ed9i ng\u0169 kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ec9nh t\u1ec1, b\u1ecb \u0111\u1ecbch \u0111u\u1ed5i theo.<\/p>\n\n<p>[24] Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc \u1ea3i K\u00ec C\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111u\u1ed5i theo, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng thu nh\u1eb7t t\u00e0n qu\u00e2n, \u0111\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3 v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng D\u1ecbch Th\u1ee7y. L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u tr\u00ean s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch m\u1edbi r\u00fat lui, truy k\u00edch \u0111\u1ebfn n\u00fai H\u1ed3[footnote] truy k\u00edch \u0111\u1ebfn n\u00fai H\u1ed3 'N\u00fai H\u1ed3', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'N\u00fai C\u00f4'. Xem ph\u1ea7n hi\u1ec7u kh\u00e1m k\u00ed quy\u1ec3n n\u00e0y[footnote] tam[\/footnote].[\/footnote]. Khi v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a gi\u1eabm \u0111\u1ea1p l\u00ean nhau m\u00e0 ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ch\u1ee9c Tri s\u1ef1 ph\u1ee7 h\u00e0nh U Ch\u00e2u, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n b\u1ecb ng\u1ef1a sa l\u1ea7y, con trai \u00f4ng l\u00e0 Khai Phong binh t\u00e0o L\u1ee3i Thi\u1ec7p \u0111ang theo qu\u00e2n \u0111\u1ed1c th\u00fac l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, th\u01b0\u1eddng theo sau cha, d\u1ed1c s\u1ee9c k\u00e9o nh\u01b0ng kh\u00f4ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean c\u00f9ng ch\u1ebft. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Kh\u1ed5ng Nghi c\u0169ng theo qu\u00e2n \u0111\u1ed1c th\u00fac l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i \u1edf s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3.<\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho l\u1ee5c d\u1ee5ng ch\u00e1u c\u1ee7a B\u1ea3o Hu\u00e2n l\u00e0 C\u1ef1 Xuy\u00ean l\u00e0m ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh ch\u00ednh t\u1ef1, con c\u1ee7a Kh\u1ed5ng Nghi l\u00e0 Di\u00ean Th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Phan M\u1ef9 sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i v\u00e0 b\u00f4 l\u00e3o c\u1ee7a hai ch\u00e2u \u1ee8ng, S\u00f3c v\u1ec1 kinh. Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 an \u1ee7i h\u1ecd. C\u00e1c b\u00f4 l\u00e3o \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"L\u00e2u nay b\u1ecb k\u1eb9t \u1edf bi\u00ean \u1ea3i, c\u00f3 l\u00faa kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n, c\u00f3 con kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng ng\u1edd nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng.\"<\/i> Vua ban cho h\u1ecd qu\u1ea7n \u00e1o, m\u0169 v\u00e0 \u0111ai.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf \u00c2n t\u1eeb ch\u00e2u D\u1ecbch phi ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn. Vua m\u1edbi bi\u1ebft qu\u00e2n c\u1ee7a T\u00e0o B\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng thua tr\u1eadn, b\u00e8n ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh binh chia nhau \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec7u T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn, M\u1ec5 T\u00edn v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn d\u1eabn to\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, Phan M\u1ef9 tr\u1edf v\u1ec1 ch\u00e2u \u0110\u1ea1i. T\u00e0o B\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u01b0a v\u1ec1, V\u0169 th\u1eafng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 d\u00e2ng th\u01b0 can r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"Trong th\u00e1ng hai, b\u1ed7ng c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn sai khi\u1ebfn vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Sau khi xem x\u00e9t chi\u1ebfu ch\u1ec9, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm l\u1ea5y U Ch\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, tuy nghe tin th\u1eafng tr\u1eadn, nh\u01b0ng ch\u01b0a nghe vi\u1ec7c th\u00e0nh c\u00f4ng. Vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c h\u01a1i ch\u1eadm tr\u1ec5, r\u1ed3i ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c \u0111\u1ebfn m\u00f9a n\u1eafng n\u00f3ng, qu\u00e2n l\u00ednh gi\u00e0 y\u1ebfu, d\u00e2n ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi, khi\u1ebfn cho n\u1ed7i lo c\u00e0ng th\u00eam t\u0103ng.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng, Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n k\u1ef3, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh to\u00e1n chu to\u00e0n, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c Chi\u1ebft H\u1eefu, d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh chi\u1ebfm l\u1ea5y H\u00e0 \u0110\u00f4ng, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00e1i b\u00ecnh. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 gi\u1eb7c Hung N\u00f4 kia, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00fang ta, b\u1edfi ch\u00fang di chuy\u1ec3n nh\u01b0 chim bay, r\u1ea5t kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. T\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c b\u1eadc \u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u coi ch\u00fang l\u00e0 ngo\u00e0i v\u00f2ng ki\u1ec3m so\u00e1t, \u0111\u1ec3 ch\u00fang t\u1ef1 do theo \u0111u\u1ed5i ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf c\u00e2y, coi ch\u00fang nh\u01b0 lo\u00e0i c\u1ea7m th\u00fa m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng, Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ng su\u1ed1t, ch\u1eb3ng c\u1ea7n b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn ch\u00fang. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 do k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n xu n\u1ecbnh ph\u1ee5 h\u1ecda, che m\u1eaft Th\u01b0\u1ee3ng tr\u00ed, khi\u1ebfn d\u1ea5y l\u00ean cu\u1ed9c chi\u1ebfn kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9. Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y, th\u1eddi H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf, Ch\u1ee7 Ph\u1ee5 Y\u1ec3n, T\u1eeb L\u1ea1c, Nghi\u00eam An d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean, c\u00f9ng v\u1edbi t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Di\u00eau S\u00f9ng d\u00e2ng m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u l\u00ean Minh Ho\u00e0ng, tuy th\u1eddi \u0111\u1ea1i kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng x\u00e9t v\u1ec1 l\u1ebd ph\u1ea3i th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn gi\u1ed1ng nhau, xin ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 t\u1ea5u tr\u00ecnh, mong \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t. T\u1eeb khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n h\u00f9ng m\u1ea1nh ra tr\u1eadn ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c hung \u00e1c, sinh k\u1ebf c\u1ee7a tr\u0103m v\u1ea1n h\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft \u0111i v\u1eadn chuy\u1ec3n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u00e2u b\u1ecb b\u1ecf hoang m\u1ed9t n\u1eeda. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 d\u00f9ng ng\u1ecdc minh ch\u00e2u \u0111\u1ec3 b\u1eafn chim s\u1ebb, v\u00ec con chu\u1ed9t nh\u1eaft m\u00e0 k\u00edch ho\u1ea1t m\u00e1y b\u1eafn, m\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt. Ngay trong c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt \u0111\u00f3, c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 n\u1eafm b\u1eaft, hu\u1ed1ng chi ngo\u00e0i c\u00e1i m\u1ea5t nhi\u1ec1u ra, c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ed1i lo kh\u00e1c.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ed1 ch\u1ea5p v\u00e0o v\u1eadt, vi\u1ec7c kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, l\u00fd l\u1ebd qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 linh ho\u1ea1t. S\u00e1ch x\u01b0a n\u00f3i r\u1eb1ng binh l\u00ednh \u0111\u00e1nh nhau l\u00e2u ng\u00e0y \u1eaft sinh bi\u1ebfn, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng suy ngh\u0129 s\u00e2u xa. N\u1ebfu l\u1ea1i c\u00f2n ch\u1eadm tr\u1ec5, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u00e1nh m\u1ea5t th\u1eddi c\u01a1. Trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ti\u1ebft thu s\u1ebd \u0111\u1ebfn, trong n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft s\u1ebd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n, bi\u00ean \u1ea3i s\u1edbm l\u1ea1nh l\u1ebdo. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch th\u00ec cung c\u1ee9ng ng\u1ef1a b\u00e9o, ta th\u00ec ng\u01b0\u1eddi m\u1ec7t qu\u00e2n gi\u00e0, e r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 sai l\u1ea7m trong ch\u1ec9 huy.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nay m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e1m n\u00f3i l\u1eddi ng\u0103n c\u1ea3n qu\u1ea7n ch\u00fang, mang t\u1ed9i l\u1edbn nh\u01b0 tr\u1eddi, mong ban chi\u1ebfu minh, nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n vi\u1ec7c r\u00fat qu\u00e2n, t\u1ea1m l\u00e0m k\u1ebf ho\u00e3n binh, d\u00e1m d\u00e2ng l\u00ean k\u1ebf s\u00e1ch v\u1ea1n to\u00e0n. Th\u1ea7n c\u00fai mong B\u1ec7 h\u1ea1 an nhi\u00ean ngh\u1ec9 ng\u01a1i, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi, m\u00e3i \u0111\u1ec3 c\u1eeda ngo\u00e0i kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f3ng, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ea3nh gi\u00e1c, t\u1ef1 nhi\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, thi\u00ean h\u1ea1 quy ph\u1ee5c nh\u00e2n \u0111\u1ee9c, \u0111o\u00e1n ch\u1eebng b\u1ecdn Khi\u1ebft \u0110an \u1ea5y s\u1ebd \u0111i v\u1ec1 \u0111\u00e2u, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n, b\u00e1n b\u00f2 mua dao. Vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111\u1ea1o th\u00ec d\u1ec5 th\u1ef1c hi\u1ec7n, c\u00f4ng v\u00f4 vi l\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t, c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00e0 tr\u1eebng ph\u1ea1t, \u1ea5y g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ea1n to\u00e0n.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ea5t ng\u1edd xu\u1ea5t binh, \u1eaft l\u00e0 do nghe l\u1eddi thi\u00ean l\u1ec7ch, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n t\u00e0 v\u1ea1y ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u1eeba d\u1ed1i Vua, vi\u1ec7c th\u00e0nh th\u00ec h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i cho b\u1ea3n th\u00e2n, kh\u00f4ng th\u00e0nh th\u00ec gieo lo cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc kia b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1ea5y U K\u1ebf, ch\u01b0a r\u00f5 ai l\u00e0 k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u? L\u1eddi n\u00f3i d\u1ed1i tr\u00e1 \u1eaft s\u1ebd l\u1ed9 ra, mong t\u00ecm ra k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, s\u1edbm x\u1eed nghi\u00eam ph\u00e1p lu\u1eadt. \u0110i\u1ec1u qu\u00fd l\u00e0 b\u1ecdn gian tr\u00e1 ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u00e2m t\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng ra s\u1ee9c ph\u1ee5ng s\u1ef1, c\u00f9ng k\u00ednh s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam minh, c\u00f9ng v\u1eefng l\u00f2ng gi\u1eef g\u00ecn n\u1ec1n t\u1ea3ng qu\u1ed1c gia.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mu\u1ed1n b\u00e0y t\u1ecf ru\u1ed9t gan, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00f4ng t\u00f3c \u0111\u00e3 d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng, do d\u1ef1 m\u1ea5y ng\u00e0y, ch\u01b0a d\u00e1m th\u1ed1t l\u1eddi. L\u1ea1i ngh\u0129 x\u01b0a kia b\u1eadc hi\u1ec1n tri\u1ebft l\u00fac l\u00e2m chung c\u00f2n d\u00e1m khuy\u00ean can b\u1eb1ng x\u00e1c ch\u1ebft, k\u1ebb th\u1ea7n h\u00e8n n\u00e0y ch\u01b0a ch\u1ebft, sao \u0111\u00e0nh cam t\u00e2m n\u1ecbnh h\u00f3t. V\u1ed1n bi\u1ebft l\u1eddi ngh\u1ecbch tai ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf an th\u00e2n, nh\u01b0ng b\u1edfi \u00e2n s\u00e2u nh\u01b0 c\u00e1nh chim che ch\u1edf, m\u1ea1ng s\u1ed1ng nh\u1eb9 t\u1ef1a l\u00f4ng h\u1ed3ng, mu\u1ed1n \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p tri \u00e2n c\u1ee7a qu\u1ed1c s\u0129, \u0111\u00e2u th\u1ec3 so v\u1edbi s\u1ef1 b\u00e1o \u0111\u00e1p c\u1ee7a k\u1ebb th\u01b0\u1eddng. D\u00f9 b\u1ecb \u0111\u00e0y v\u00e0o ch\u1ed1n hoang vu hay ch\u00e9m \u0111\u1ea7u gi\u1eefa ch\u1ee3, th\u1ea7n c\u0169ng cam ch\u1ecbu h\u00ecnh ph\u1ea1t ng\u00e0y nay, ch\u1ee9 kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1ed1ng nh\u1edd b\u1ed5ng l\u1ed9c, an ph\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u0111\u1eddi sau.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 mong b\u1eadc minh th\u00e1nh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem x\u00e9t suy ngh\u0129.\"<\/i><p>\n\n<p>L\u1ea1i d\u00f9ng t\u1edd tr\u00e1p t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng n\u0103m huy\u1ec7n, b\u1ed1n huy\u1ec7n n\u1eb1m \u1edf v\u00f9ng n\u00fai, ba ph\u1ea7n th\u00ec hai ph\u1ea7n l\u00e0 d\u00e2n di c\u01b0. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sai ph\u00e1i [b\u1eaft bu\u1ed9c \u0111\u00f3ng g\u00f3p], \u01b0\u1edbc t\u00ednh chung ph\u1ea3i xu\u1ea5t ra m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n hai v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u M\u1ea1c. [D\u00e2n ch\u00fang] c\u1ea7m c\u1ed1 d\u00e2u, b\u00e1n tr\u00e2u, m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 th\u00ec s\u00e1u b\u1ea3y nh\u00e0, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n con trai con g\u00e1i, b\u1ecf m\u1ea1ng s\u1ed1ng. G\u1eafng s\u1ee9c d\u00f9ng l\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o d\u1ee5 d\u1ed7, ng\u1eabu nhi\u00ean \u0111\u00e1p \u1ee9ng th\u1eddi h\u1ea1n nghi\u00eam ng\u1eb7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, chi ph\u00ed c\u00e0ng th\u00eam l\u1edbn. N\u1ebfu nh\u01b0 l\u1ea1i b\u1eaft \u0111i lao d\u1ecbch, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf tr\u1ed1n nhi\u1ec1u h\u01a1n. Gi\u1ea3 s\u1eed thu ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u U, c\u0169ng lo r\u1eb1ng chi\u1ebfn tranh v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ea5m d\u1ee9t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"K\u1ebb gian t\u00e0 ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an g\u1eb7p Vua t\u1ed1i t\u0103m, \u0111\u1ea5t c\u00f3 sao tai h\u1ecda, d\u00f9ng l\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 u\u1ed1n cong th\u00e1nh ch\u1ec9. H\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a b\u1ecdn man di, ch\u00e2u U \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ra sinh k\u1ebf, sao Th\u1ed5 T\u00fa <i>(Th\u1ed5 tinh)<\/i> chi\u1ebfu r\u1ecdi, n\u01a1i kh\u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 chinh ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u1ed3ng \u00fd, d\u00f9 l\u00e0 Vua nh\u1ecf c\u0169ng kh\u00f3 coi th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng thu\u1eadn theo l\u00f2ng d\u00e2n, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 sao tai h\u1ecda c\u0169ng s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i. Th\u1eadt n\u00ean gi\u1eef \u0111\u1ea1o, vi\u1ec7c qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng t\u01b0 l\u1ee3i, n\u1ebfu th\u00edch h\u1ecda \u0111\u1ec3 tham c\u00f4ng, lo \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 kh\u00f4ng v\u00f5 v\u1ebb. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec hai t\u1ec9nh thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u00e0i linh thi\u00eang kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, hu\u1ed1ng chi ch\u1ee9c B\u1ed5 Khuy\u1ebft, Th\u1eadp Di v\u1ed1n n\u00ean chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c can gi\u00e1n, thi\u00ean v\u0103n l\u1ecbch to\u00e1n c\u1ea7n d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh d\u1eef. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn sai l\u1ea7m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u m\u1eafc t\u1ed9i b\u1ecf s\u00f3t, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t, sao r\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi sau?\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ph\u00e1t binh kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t, m\u1ed9t l\u00e0 v\u00ec ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd d\u00e2y d\u01b0a, hai l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 l\u00f2ng ph\u1ea3n tr\u1eafc, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng qu\u00e1 m\u1ee9c, tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 l\u1ed9 s\u01a1 h\u1edf cho k\u1ebb gian. Ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ed1 tr\u00ed ph\u00f2ng th\u1ee7 chu to\u00e0n, r\u00fat ng\u1eafn h\u00e0nh tr\u00ecnh, d\u1eabu g\u1eb7p ph\u1ea3i giao tranh, c\u0169ng kh\u00f4ng lo thi\u1ebfu l\u1ef1c. Ch\u1ec9 c\u1ea7n qua m\u1ed9t \u0111\u00eam, s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh tr\u00ec.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c hai b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n th\u1ea5u hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng qua hai tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ki\u1ebfp n\u00e0y m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 duy\u00ean t\u1eeb ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc. L\u1ec5 tuy ph\u00e2n bi\u1ec7t qu\u00e2n th\u1ea7n, nh\u01b0ng t\u00ecnh th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u01b0 c\u1ed1t nh\u1ee5c. V\u00ec th\u1ebf, m\u1ed7i khi can gi\u00e1n, th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00e9 tr\u00e1nh nguy hi\u1ec3m. Th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u0129 r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00f5i tr\u1eddi, t\u1ea1m gh\u00e9 v\u00e0o c\u00f5i t\u1ee5c, n\u00ean sinh ra \u0111\u00e3 th\u00f4ng hi\u1ec3u ph\u00fac nghi\u1ec7p, t\u00ednh t\u00ecnh nh\u00e2n t\u1eeb. Th\u1ea7n t\u1eebng nghe ng\u01b0\u1eddi trong cung k\u1ec3 r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecdc kinh, trong b\u1eefa \u0103n ki\u00eang th\u1ecbt. Nay mong B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y nh\u1eabn nh\u1ecbn m\u1ed9t ch\u00fat gi\u1eadn d\u1eef, g\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e2n duy\u00ean t\u1ed1t l\u00e0nh cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ea5m d\u1ee9t binh \u0111ao, e r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00e0ng nhi\u1ec1u s\u00e1t h\u1ea1i. Hi\u1ec7n nay, d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, t\u00ecnh h\u00ecnh chi\u1ebfn s\u1ef1 dao \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u00e2y phi\u1ec1n ph\u1ee9c trong c\u1ea3nh m\u1ed9ng huy\u1ec5n. Lo\u00e0i ti\u1ec3u nh\u00e2n n\u00e0o \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ea7m l\u1ea1c \u0110\u1ee9c Vua? Xin h\u00e3y x\u00e9t r\u00f5 k\u1ebb gian, kh\u00f4ng dung tha k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u. Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, th\u1ea7n kh\u00f4ng kh\u1ecfi r\u01a1i l\u1ec7.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 trong s\u1edb c\u00f3 n\u00f3i <i>\"Nay \u0111\u1ebfn m\u00f9a n\u00f3ng b\u1ee9c\"<\/i>, l\u1ea1i n\u00f3i <i>\"Trong v\u00f2ng m\u1ed9t th\u00e1ng s\u1eafp \u0111\u1ebfn th\u00e1ng b\u1ea3y\"<\/i>, nh\u01b0 v\u1eady th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u00f4ng d\u00e2ng s\u1edb ch\u1eafc h\u1eb3n l\u00e0 \u0111\u1ea7u th\u00e1ng s\u00e1u ho\u1eb7c cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u0103m. Khi \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh T\u00e0o B\u00e2n r\u00fat qu\u00e2n, nh\u01b0ng Ph\u1ed5 ch\u01b0a k\u1ecbp bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1eed k\u00fd trong ph\u1ea7n truy\u1ec7n v\u1ec1 Ph\u1ed5 \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh s\u1eeda l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>\"Qua th\u00e1ng n\u0103m, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u1ea1.\"<\/i> N\u1ebfu v\u1eady, th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0, nh\u01b0ng B\u00e2n ban \u0111\u1ea7u h\u1ea1 Tr\u00e1c ch\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng ba, sau khi \u1edf l\u1ea1i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u00e3 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 ti\u1ebfp vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng. Khi B\u00e2n quay l\u1ea1i Tr\u00e1c ch\u00e2u, ch\u1eafc h\u1eb3n l\u00e0 \u0111\u1ea7u th\u00e1ng t\u01b0, l\u00fac n\u00e0y qu\u00e2n t\u00ecnh ch\u01b0a th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong t\u1edd tr\u00ecnh, Ph\u1ed5 c\u00f2n n\u00f3i <i>\"K\u1ebb v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c b\u00e1o \u0111\u1ea1i qu\u00e2n b\u1ecb v\u00e2y\"<\/i>, ch\u1eafc h\u1eb3n l\u00e0 l\u00fac B\u00e2n t\u1eeb Tr\u00e1c ch\u00e2u r\u00fat qu\u00e2n v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng t\u01b0, \u0111\u1ea7u th\u00e1ng n\u0103m. Ph\u1ed5 nghe tin v\u00e0o th\u00e1ng \u0111\u00f3, li\u1ec1n vi\u1ebft s\u1edb can gi\u00e1n, khi s\u1edb \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec chi\u1ebfu l\u1ec7nh r\u00fat qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh. Do \u0111\u00f3, trong chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi Ph\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng n\u00f3i r\u1ea5t r\u00f5 v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh. N\u1ebfu s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra v\u00e0o gi\u1eefa th\u00e1ng t\u01b0, th\u00ec s\u1edb v\u00e0 t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a Ph\u1ed5 c\u00f9ng chi\u1ebfu c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i r\u00f5 l\u00e0 qu\u00e2n b\u1ea1i. Ph\u1ea7n truy\u1ec7n trong s\u1eed \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh s\u1eeda l\u1eddi c\u1ee7a Ph\u1ed5, th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u00e3 sai l\u1ec7ch s\u1ef1 th\u1ef1c.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111\u1ee3i sau n\u00e0y kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. L\u1eddi trong t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a Ph\u1ed5 r\u1ea5t kh\u1ea9n thi\u1ebft, nh\u01b0ng ph\u1ea7n truy\u1ec7n kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay c\u0169ng sao l\u1ee5c l\u1ea1i, xem nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ebfc nu\u1ed1i cho s\u1ef1 th\u1ea5t l\u1ea1c c\u1ee7a n\u00f3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[27] Vua ban chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u1edfi binh ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 l\u1ec7nh T\u00e0o B\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, s\u1eb5n s\u00e0ng \u00e1o gi\u00e1p, \u0111\u1ec3 t\u0103ng thanh th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, ch\u1edd m\u1ed9t hai th\u00e1ng sau khi v\u00f9ng S\u01a1n H\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, Phan M\u1ef9, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u1ed9i qu\u00e2n ti\u1ebfn l\u00ean, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, khi\u1ebfn cho b\u1ecdn Khi\u1ebft \u0110an ph\u1ea3i ch\u1ea1y xa v\u00e0o sa m\u1ea1c, sau \u0111\u00f3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u01b0\u01a1ng th\u1ed5 c\u0169, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tr\u1eabm.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ea1i sao c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng tu\u00e2n theo k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh[footnote] T\u1ea1i sao c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng tu\u00e2n theo k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, t\u1eeb 'Tu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i thi h\u00e0nh \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, d\u1eabn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean \u1ea3i \u0111\u00e1nh xa, nhanh ch\u00f3ng chi\u1ebfm c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, r\u1ed3i l\u1ea1i r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111o\u00e0n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, \u0111i l\u1ea1i m\u1ec7t nh\u1ecdc, b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eadp k\u00edch, l\u1ed7i n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng. H\u01a1n n\u1eefa, Tr\u1eabm n\u1ed1i ti\u1ebfp ng\u00f4i Vua trong th\u1eddi k\u1ef3 cu\u1ed1i c\u1ee7a tr\u0103m v\u1ecb Vua tr\u01b0\u1edbc, t\u1ea1m d\u1eb9p y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng Y\u00ean b\u1ecb r\u01a1i v\u00e0o tay gi\u1eb7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n c\u1ee9u h\u1ecd kh\u1ecfi l\u1eeda ch\u00e1y v\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u0169 l\u1ef1c g\u00e2y chi\u1ebfn tranh[footnote] Kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u0169 l\u1ef1c g\u00e2y chi\u1ebfn tranh, t\u1eeb '\u0110\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 256 truy\u1ec7n Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], khanh n\u00ean hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb chu \u0111\u00e1o, n\u1ebfu ch\u00fang d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m, \u1eaft s\u1ebd ti\u00eau di\u1ec7t to\u00e0n b\u1ed9, khanh ch\u1edb lo l\u1eafng. Khanh l\u00e0 b\u1eadc nguy\u00ean th\u1ea7n c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, nh\u1eefng l\u1eddi trung ng\u00f4n kh\u1ed5 kh\u1ea9u, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 xem \u0111i xem l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, l\u00f2ng v\u1eeba khen ng\u1ee3i v\u1eeba \u00e1y n\u00e1y s\u00e2u s\u1eafc.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Ph\u1ed5 d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n, n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, \u0111\u00e3 d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1eddi ngu mu\u1ed9i. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n ch\u1ea5p b\u00fat, b\u00ed m\u1eadt ban d\u1ee5 v\u1ec1 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh \u00fd. Th\u1ea7n suy ngh\u0129 k\u1ef9, th\u1ea5y r\u1eb1ng l\u00f2ng th\u00e0nh t\u00edn m\u1edbi l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh n\u1ebfu theo \u0111\u00fang k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eb9p tan gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m; nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd tr\u1eddi, d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t b\u1ea1i. Nay bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa?<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p h\u01b0ng th\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t v\u1eadt g\u00ec b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c, mu\u00f4n n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u an l\u1ea1c. N\u00ean ng\u1ed3i y\u00ean th\u1edd Tr\u1eddi, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng tinh th\u1ea7n, gi\u1eef t\u00e2m h\u00f2a h\u1ee3p, l\u1ea5y \u0111\u1ea1o v\u00f4 vi \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u1eadn m\u1ec7nh qu\u1ed1c gia. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp xa x\u01b0a, xem x\u00e9t n\u0103m \u0111\u1ebf, \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u1ebfn t\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec3m tr\u1edf, so \u0111o th\u1eafng thua v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n v\u1ed1n thi\u1ebfu kh\u00ed ph\u00e1ch anh h\u00f9ng, l\u1ea1i \u0111\u00e3 gi\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec \u0111\u00e1ng k\u1ec3, ch\u1ec9 bi\u1ebft h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u01a1n tr\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi xem \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ph\u1ee5c l\u00f2ng trung c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[28] Th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[29] Vua v\u00ec c\u00e1c t\u01b0\u1edbng vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i trong chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 t\u1ef1 r\u0103n m\u00ecnh ban cho c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n c\u1eadn. Ban \u0111\u1ea7u khi b\u00e0n vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 Vua c\u00f9ng Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf ho\u1ea1ch, m\u1ed9t ng\u00e0y tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ebfn s\u00e1u l\u1ea7n, m\u00e0 Trung th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. \u0110\u1ebfn khi th\u1ea5t b\u1ea1i, Vua tri\u1ec7u Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n, Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c khanh h\u00e3y c\u00f9ng nh\u00ecn xem Tr\u1eabm, t\u1eeb nay c\u00f3 c\u00f2n l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf n\u1eefa kh\u00f4ng?\"<\/i> Vua \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u00e2m h\u1ed1i l\u1ed7i, Hi\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i, nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 dung th\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u00e0nh t\u00e2m h\u1ed1i l\u1ed7i n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng c\u00f9ng c\u00e1c quan li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n ngh\u0129 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do. V\u00ec d\u00e2n ch\u00fang tri\u1ec1u T\u1ea5n ch\u1ec9 h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, g\u1eb7p v\u1eadn x\u1ea5u, b\u1ecb B\u1eafc nhung b\u1eaft l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7, ch\u1ecbu s\u1ef1 uy hi\u1ebfp c\u1ee7a ch\u00fang, tr\u1edf th\u00e0nh n\u00f4 t\u00ec. B\u1ec7 h\u1ea1 trong l\u00f2ng \u0111au x\u00f3t, mu\u1ed1n c\u1ee9u gi\u00fap h\u1ecd, nh\u01b0ng khi giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t b\u1ea1i th\u1ea3m h\u1ea1i. Thanh th\u1ebf c\u1ee7a ta suy y\u1ebfu, kh\u00ed th\u1ebf \u0111\u1ecbch c\u00e0ng ki\u00eau ng\u1ea1o, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf, khi\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n, d\u00e2n ch\u00fang hai b\u1edd s\u00f4ng g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e2m v\u00e0o l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m binh \u0111ao.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, h\u1ed1i h\u1eadn v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 th\u00e0nh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1ch c\u1ee9, kh\u00f4ng th\u1ec3 tranh ch\u1ea5p, nh\u01b0 \u0111\u00e3 r\u00f5 trong kinh s\u1eed x\u01b0a, h\u00e3y t\u1ea1m ngh\u1ec9 ng\u01a1i d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng ng\u1ea1i khu\u1ea5t m\u00ecnh. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u1eddi sinh B\u1eafc \u0111\u1ecbch l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda cho Trung Qu\u1ed1c, H\u00e1n Cao T\u1ed5 d\u00f9ng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n nh\u01b0ng b\u1ecb v\u00e2y \u1edf B\u00ecnh Th\u00e0nh, cu\u1ed1i c\u00f9ng nghe l\u1eddi Ph\u1ee5ng Xu\u00e2n, \u0111\u1ecbnh k\u1ebf h\u00f2a th\u00e2n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi V\u0103n \u0110\u1ebf, c\u00e0ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh, ngo\u00e0i th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf, trong l\u1ea1i gi\u1ea3m b\u1edbt hao t\u1ed5n, khi\u1ebfn bi\u00ean \u1ea3i y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, t\u1ed5n th\u1ea5t kh\u00f4ng nhi\u1ec1u m\u00e0 l\u1ee3i \u00edch r\u1ea5t l\u1edbn. Hu\u1ed1ng chi t\u00ednh c\u1ee7a Hung N\u00f4 ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u1ea7u l\u1ee3i, n\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 c\u1ef1c, gi\u1ea3m b\u1edbt chi ph\u00ed h\u1eb1ng ng\u00e0y, b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 d\u1ed7 t\u01b0\u1edbng bi\u00ean, h\u00e9 l\u1ed9 ch\u00fat c\u01a1 m\u01b0u, ch\u00fang v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd \u0111\u00f3, \u1eaft s\u1ebd vui m\u1eebng nghe theo, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng binh l\u1ef1c m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean bi\u00ean \u1ea3i. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 khu\u1ea5t m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 v\u01b0\u01a1n l\u00ean tr\u00ean v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n mong B\u1ec7 h\u1ea1 suy x\u00e9t.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n s\u1edb n\u00e0y theo b\u1ea3n ch\u00e9p kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u1ef1c l\u1ee5c. Truy\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u01b0\u1eddng ch\u00e9p sau khi th\u1ea5t b\u1ea1i \u1edf U Ch\u00e2u, K\u1ebf Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, nay ghi ph\u1ee5 v\u00e0o, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00ednh kh\u00f4ng c\u00f3. S\u00e1ch 'Ng\u1ecdc H\u1ed3 D\u00e3 S\u1eed' ch\u00e9p r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng, Ph\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb khuy\u00ean can, s\u0129 phu \u0111\u1ec1u kinh ng\u1ea1c v\u00e0 k\u00ednh ph\u1ee5c, ch\u1eafc l\u00e0 b\u1ea3n s\u1edb n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] Th\u01b0\u1ee3ng lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n sai T\u1ea3 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, H\u1eefu v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u1ed1ng Ng\u1ecd l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u00e1, H\u1eefu ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u01b0u \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f9ng, U\u1ea5t ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Tri\u1ec7u Di\u00ean B\u1ea1c l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ed1i.<\/p>\n<p>C\u00e1c t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng l\u00e2u n\u0103m, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebft tr\u1ea5n nh\u01b0ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9, Th\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1n h\u1ecd ra qu\u00e2n ch\u1ed1ng \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng, n\u00ean c\u00f9ng Di\u00ean B\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri \u0111\u1ea1i danh ph\u1ee7 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, sai Quan s\u00e1t Chi s\u1ee9 Tr\u1ecbnh M\u00f4ng[footnote]ch\u1eef 'Chi' b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u1eed T\u1ed1ng quy\u1ec3n 267 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n truy\u1ec1n b\u1ed5 sung[\/footnote]\u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng th\u01b0, xin ch\u00e9m c\u00e1c t\u01b0\u1edbng b\u1ea1i tr\u1eadn nh\u01b0 T\u00e0o B\u00e2n. Th\u01b0\u1ee3ng xem t\u1ea5u r\u1ea5t khen ng\u1ee3i, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Sau \u0111\u00f3 tri\u1ec7u v\u1ec1 phong l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. Ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o \u0111ang gi\u1eef ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0m Trung th\u1eeba, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e2n ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(l\u00e0m Trung th\u1eeba v\u00e0o ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 7, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[33] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, T\u00e0o B\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, Ty M\u00f4n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd C\u1ef1 Nguy\u00ean tri\u1ec7u t\u1eadp T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn, M\u1ec5 T\u00edn, \u0110\u1ed7 Ng\u1ea1n Khu\u00ea, H\u00e0nh dinh \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n, M\u00e3 b\u1ed9 \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u00f3 Ti\u1ec1m, \u00c1p tr\u1eadn B\u1ed9 th\u1ef1 Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh S\u01a1n, B\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9 Th\u00e1i Ng\u1ecdc, Ti\u00ean phong \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ti\u1ebft K\u1ebf Chi\u00eau, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh x\u00e9t h\u1ecfi.<\/p>\n\n<p>[34] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u00e0o B\u00e2n, Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n, Ph\u00f3 Ti\u1ec1m \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u00e1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh, l\u00e0m m\u1ea5t k\u1ef7 lu\u1eadt, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u binh s\u0129 t\u1eed vong; M\u1ec5 T\u00edn, Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn tr\u00e1i ph\u00e9p b\u1ed9 th\u1ef1, ch\u1ec9 huy, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c m\u00e0 quay v\u1ec1, b\u1ecb \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh b\u1ea1i; \u0110\u1ed7 Ng\u1ea1n Khu\u00ea kh\u00f4ng cho binh s\u0129 \u0103n chi\u1ec1u, b\u00e0y tr\u1eadn kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, qu\u00e2n l\u00ednh ph\u1ea7n l\u1edbn t\u1ea3n m\u00e1t; Th\u00e1i Ng\u1ecdc g\u1eb7p \u0111\u1ecbch m\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ed5i y ph\u1ee5c l\u00e9n b\u1ecf tr\u1ed1n; Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh S\u01a1n \u1edf ch\u00e2u Tr\u00e1c h\u1eb9n h\u1ed9i chi\u1ebfn m\u00e0 sai k\u1ef3 h\u1ea1n; Ti\u1ebft K\u1ebf Chi\u00eau ra tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u00ednh k\u1ebf r\u00fat lui, l\u00e0m lung l\u1ea1c tinh th\u1ea7n qu\u00e2n s\u0129: Lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00e9m.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho b\u00e1 quan b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed7 M\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00e0n lu\u1eadn theo nh\u01b0 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c quan ch\u1ee9c. T\u00e0o B\u00e2n m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i th\u00f4 ch\u1edd t\u1ed9i, t\u1ef1 nh\u1eadn l\u1ed7i m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua tr\u00e1ch T\u00e0o B\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu Ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn l\u00e0m H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u00edn l\u00e0m H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee7 V\u0103n l\u00e0m H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ti\u1ec1m l\u00e0m H\u1eefu L\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ng\u1ea1n Khu\u00ea l\u00e0m Quy ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00ecnh S\u01a1n l\u00e0m Ph\u1ee5c ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9, Ng\u1ecdc b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh hi\u1ec7u, \u0111\u00e0y ra Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, K\u1ebf Chi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n<p>Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh, k\u1ebb n\u00e0o ch\u1ebft n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, \u0111\u1ec1u n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i, ban th\u01b0\u1edfng, ghi nh\u1eadn con ch\u00e1u; d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m, nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban ba th\u1ea1ch th\u00f3c.<\/p>\n\n<p>[35] Ban \u0111\u1ea7u, M\u1ec5 T\u00edn, Ph\u00f3 Ti\u1ec1m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ea5t b\u1ea1i, qu\u00e2n l\u00ednh r\u1ed1i lo\u1ea1n, duy c\u00f3 L\u00fd K\u1ebf Long d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n \u0111\u1ed9i ng\u0169 r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh K\u1ebf Long l\u00e0m Tri \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u. Khi c\u00f3 chi\u1ebfu chia qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, K\u1ebf Long sai th\u01b0 l\u1ea1i sao ch\u00e9p to\u00e0n b\u1ed9 chi\u1ebfu ch\u1ec9. H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau, c\u00f3 binh l\u00ednh th\u1ea5t tr\u1eadn t\u1ee5 t\u1eadp d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u, K\u1ebf Long c\u0103n c\u1ee9 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p, b\u1ea3o h\u1ecd c\u1ea7m \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Vua khen ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, phong K\u1ebf Long l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, ki\u00eam V\u00e2n ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy, T\u0129nh Nan ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu. K\u1ec3 t\u1eeb khi Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh \u0110\u1ea1c[footnote]Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh \u0110\u1ea1c nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u01b0\u01a1ng l\u1ec7nh d\u1ecbch', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote]b\u00e3i ch\u1ee9c M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, su\u1ed1t 25 n\u0103m kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ai v\u00e0o ch\u1ee9c n\u00e0y. Trong tr\u1eadn U Ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u00e0 kh\u00f4ng thua tr\u1eadn, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch phong cho \u00f4ng. Qu\u00e2n t\u1eeb U\u1ea5t Ch\u00e2u v\u1ec1, Vi\u00ean K\u1ebf Trung l\u00e0m h\u1eadu qu\u00e2n, h\u00e0ng ng\u0169 ch\u1ec9nh t\u1ec1. Khi \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, c\u00f3 t\u00ean h\u00e0ng binh \u0111\u1ebfn mu\u1ed9n, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn n\u1ed5i gi\u1eadn \u0111\u1ecbnh ch\u00e9m, K\u1ebf Trung khuy\u00ean r\u1eb1ng gi\u1ebft h\u00e0ng binh l\u00e0 chuy\u1ec7n kh\u00f4ng l\u00e0nh, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, sai Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn T\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, \u0111\u01b0a d\u00e2n h\u00e0ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u ph\u00eda sau n\u00fai v\u1ec1 H\u00e0 Nam ph\u1ee7, H\u1ee9a Ch\u00e2u, Nh\u1eef Ch\u00e2u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 8.236 h\u1ed9, 78.262 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng h\u01a1n 400.000 con tr\u00e2u, d\u00ea, l\u1ea1c \u0111\u00e0, ng\u1ef1a.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng ch\u00edn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[38] T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Thi\u00eam th\u01b0 xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng l\u1eddi tr\u00e1i \u00fd Th\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec th\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng h\u1ecfi c\u1eadn th\u1ea7n v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, T\u1ec1 Hi\u1ec1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c ra tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, phong T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tri \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, c\u00f9ng \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phan M\u1ef9 c\u00f9ng cai qu\u1ea3n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Giai Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf huy\u1ec7n Ph\u00fac T\u00e2n c\u00f3 n\u00fai l\u1edbn t\u1eeb Long \u0110\u1ebf Hi\u1ec7p[footnote]Long \u0110\u1ebf Hi\u1ec7p nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'long th\u01b0\u1eddng hi\u1ec7p', theo T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 5, Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7, Ph\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu quy\u1ec3n 59, Giai Ch\u00e2u Ho\u1ea1n Thi\u1ec7p Hi\u1ec7p \u0111i\u1ec1u v\u00e0 Nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed quy\u1ec3n 276, Giai Ch\u00e2u Long \u0110\u1ebf Hi\u1ec7p \u0111i\u1ec1u s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote]bay t\u1edbi, ch\u1eb7n d\u00f2ng s\u00f4ng B\u1ea1ch Giang, n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng ng\u01b0\u1ee3c cao h\u01a1n 10 tr\u01b0\u1ee3ng, ph\u00e1 h\u1ee7y ru\u1ed9ng d\u00e2n h\u00e0ng tr\u0103m d\u1eb7m.<\/p>\n\n<p>[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Tr\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean H\u1ef1u \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Nguy\u00ean Hi, H\u00e0n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean H\u01b0u \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Nguy\u00ean Kh\u1ea3n, K\u00fd V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nh\u0129 \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Nguy\u00ean Ph\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[41] Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 L\u00fd Gi\u00e1c d\u00e2ng l\u1eddi: <i>\"T\u1eeb \u0111\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n \u0111\u1ebfn nay, d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea7n nhi\u1ec1u du \u0111\u00e3ng, theo ngh\u1ec1 bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, k\u1ebb gi\u00e0u ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u. Nay ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, kh\u00f4i ph\u1ee5c \u1eaft kh\u00f3, \u0111\u1ea5t hoang c\u00f2n nhi\u1ec1u, khai kh\u1ea9n s\u1ebd c\u00f3 l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ea3 l\u1ea1i, khuy\u1ebfn kh\u00edch n\u00f4ng nghi\u1ec7p kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng b\u1ecf kh\u00f4ng, chi ti\u00eau kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng ti\u1ebft ki\u1ec7m m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 mi\u1ec5n thu thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ea5t \u0111ai \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee7 h\u1ed9, c\u00f3 k\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00ec c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ea1t ng\u00e0n[footnote] Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ea1t ng\u00e0n <i>(ch\u1eef 'c\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng b\u1ed5 sung)<\/i>.[\/footnote], ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1eafm d\u00f9i, k\u1ebb c\u00f3 s\u1ee9c l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 c\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ru\u1ed9ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c \u0111\u1ec3 canh t\u00e1c, m\u01b0a m\u00f3c r\u01a1i xu\u1ed1ng m\u00e0 m\u00f9a m\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu ho\u1ea1ch, th\u1eddi ti\u1ebft thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 ng\u0169 c\u1ed1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu ho\u1ea1ch, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00e0ng th\u00eam t\u00edch tr\u1eef, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 lo n\u1ed5i.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ru\u1ed9ng hoang trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu ch\u1ee7 nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y, th\u00ec cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ee9c gieo tr\u1ed3ng, m\u1ed9t n\u0103m sau, \u0111\u1ec1u n\u1ed9p thu\u1ebf ru\u1ed9ng, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi l\u00e0 c\u1ed9i ngu\u1ed3n c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o.\"<\/i> Vua xem qua khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[42] Th\u00e1ng t\u00e1m, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u di d\u1eddi d\u00e2n b\u1ed1n ch\u00e2u V\u00e2n, S\u00f3c, Ho\u00e0n, \u1ee8ng, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Phan M\u1ef9, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 h\u1ed9 t\u1ed1ng. L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u1ed1c m\u1eabu nh\u00e0 Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau th\u1ecb c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Gia Lu\u1eadt H\u00e1n Ninh, Nam B\u1eafc B\u00ec Th\u1ea5t v\u00e0 Ng\u0169 \u00c1p D\u1ecbch \u1ea8n, d\u1eabn h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n, l\u1ea1i chi\u1ebfm ch\u00e2u Ho\u00e0n.<\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p n\u00f3i v\u1edbi M\u1ef9: <i>\"Hi\u1ec7n gi\u1edd qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111ang h\u0103ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 l\u1ec7nh thu d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u, h\u00e3y d\u1eabn qu\u00e2n ra \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i Th\u1ea1ch, tr\u01b0\u1edbc sai ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o m\u1eadt cho t\u01b0\u1edbng gi\u1eef ch\u00e2u V\u00e2n, ch\u00e2u S\u00f3c, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n r\u1eddi ch\u00e2u \u0110\u1ea1i, cho d\u00e2n ch\u00e2u V\u00e2n xu\u1ea5t ph\u00e1t tr\u01b0\u1edbc. Qu\u00e2n ta \u0111\u00f3ng t\u1ea1i ch\u00e2u \u1ee8ng, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc s\u1ebd k\u00e9o to\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ed1ng c\u1ef1, l\u00fac \u0111\u00f3 h\u00e3y cho quan d\u00e2n ch\u00e2u S\u00f3c ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, ti\u1ebfn th\u1eb3ng v\u00e0o Th\u1ea1ch Ki\u1ec7t C\u1ed1c, sai ba ng\u00e0n cung th\u1ee7 \u0111\u1eb7t \u1edf c\u1eeda c\u1ed1c, d\u00f9ng k\u1ef5 binh y\u1ec3m tr\u1ee3 gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec d\u00e2n ba ch\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n v\u1eb9n v\u1eady.\"<\/i><\/p>\n<p>Gi\u00e1m qu\u00e2n, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed U\u1ea5t ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng S\u00e2n b\u00e1c b\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn, n\u00f3i: <i>\"C\u1ea7m m\u1ea5y v\u1ea1n tinh binh m\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 c\u1ea7n ti\u1ebfn th\u1eb3ng v\u00e0o b\u1eafc xuy\u00ean Nh\u1ea1n M\u00f4n, th\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn M\u00e3 \u1ea4p.\"<\/i> Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Thu\u1eadn ch\u00e2u L\u01b0u V\u0103n D\u1ee5 c\u0169ng t\u00e1n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ebf t\u1ea5t thua.\"<\/i><\/p>\n<p>S\u00e2n n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0i v\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ebfng l\u00e0 v\u00f4 \u0111\u1ecbch[footnote] 'Qu\u00e2n t\u1ed1 hi\u1ec7u v\u00f4 \u0111\u1ecbch' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n binh ch\u01b0\u01a1ng 8 \u0111i\u1ec1u 7, 'Ho\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n' quy\u1ec3n 55 d\u1eabn 'D\u01b0\u01a1ng v\u0103n c\u00f4ng \u0111\u00e0m uy\u1ec3n', 'Long b\u00ecnh t\u1eadp' quy\u1ec3n 17 v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 272 truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Qu\u00e2n h\u1ea7u t\u1ed1 hi\u1ec7u v\u00f4 \u0111\u1ecbch'.[\/footnote], nay th\u1ea5y \u0111\u1ecbch m\u00e0 do d\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh, ph\u1ea3i ch\u0103ng c\u00f3 \u00fd kh\u00e1c?\"<\/i><\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p n\u00f3i: <i>\"Nghi\u1ec7p kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, ch\u1ec9 v\u00ec th\u1eddi c\u01a1 ch\u01b0a thu\u1eadn l\u1ee3i, n\u1ebfu \u0111\u00e1nh ch\u1ec9 t\u1ed5 th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n binh s\u0129 m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng. Nay c\u00e1c \u00f4ng tr\u00e1ch Nghi\u1ec7p kh\u00f4ng ch\u1ecbu ch\u1ebft, Nghi\u1ec7p s\u1ebd ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1eady.\"<\/i> R\u1ed3i d\u1eabn qu\u00e2n theo \u0111\u01b0\u1eddng Th\u1ea1ch H\u1ea1p ti\u1ebfn v\u1ec1 ch\u00e2u S\u00f3c. Tr\u01b0\u1edbc l\u00fac \u0111i, kh\u00f3c n\u00f3i v\u1edbi M\u1ef9: <i>\"L\u1ea7n n\u00e0y t\u1ea5t g\u1eb7p nguy, Nghi\u1ec7p l\u00e0 t\u01b0\u1edbng h\u00e0ng c\u1ee7a Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i ch\u1ebft, nh\u01b0ng Th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng gi\u1ebft, l\u1ea1i ban cho ch\u1ee9c Li\u00ean so\u00e1i, trao binh quy\u1ec1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 bu\u00f4ng tha \u0111\u1ecbch, m\u00e0 ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1, mong l\u1eadp ch\u00fat c\u00f4ng nh\u1ecf b\u00e1o \u0111\u00e1p qu\u1ed1c \u00e2n. Nay c\u00e1c \u00f4ng tr\u00e1ch Nghi\u1ec7p l\u00e1nh \u0111\u1ecbch, Nghi\u1ec7p s\u1ebd ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u1edf tr\u1eadn.\"<\/i> R\u1ed3i ch\u1ec9 v\u00e0o c\u1eeda c\u1ed1c Tr\u1ea7n Gia n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c \u00f4ng h\u00e3y b\u1ed1 tr\u00ed b\u1ed9 binh v\u00e0 cung th\u1ee7 \u1edf \u0111\u00e2y, l\u00e0m c\u00e1nh t\u1ea3 h\u1eefu ti\u1ebfp \u1ee9ng, \u0111\u1ee3i Nghi\u1ec7p \u0111\u00e1nh t\u1edbi \u0111\u00e2y, h\u00e3y d\u00f9ng b\u1ed9 binh \u0111\u00e1nh hai b\u00ean c\u1ee9u gi\u00fap, n\u1ebfu kh\u00f4ng, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai s\u1ed1ng s\u00f3t.\"<\/i> M\u1ef9 l\u1eadp t\u1ee9c c\u00f9ng S\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1eadn \u1edf c\u1eeda c\u1ed1c.<\/p>\n<p>T\u1eeb gi\u1edd D\u1ea7n \u0111\u1ebfn gi\u1edd T\u1ef5, S\u00e2n sai ng\u01b0\u1eddi l\u00ean \u0111\u00e0i Th\u00e1c La nh\u00ecn ra, cho l\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 thua ch\u1ea1y. S\u00e2n mu\u1ed1n tranh c\u00f4ng, li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n r\u1eddi c\u1eeda c\u1ed1c, M\u1ef9 kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n \u0111i theo s\u00f4ng H\u00f4i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y nam hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. Ch\u1ee3t nghe tin Nghi\u1ec7p th\u1ea5t b\u1ea1i, li\u1ec1n h\u1ea1 l\u1ec7nh r\u00fat qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u h\u1ebft s\u1ee9c, t\u1eeb gi\u1edd Ng\u1ecd \u0111\u1ebfn gi\u1edd M\u00f9i, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1eeda c\u1ed1c, th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ai, li\u1ec1n \u00f4m ng\u1ef1c kh\u00f3c l\u1edbn, l\u1ea1i d\u1eabn t\u00e0n qu\u00e2n li\u1ec1u ch\u1ebft \u0111\u00e1nh, b\u1ecb m\u1ea5y m\u01b0\u01a1i v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, binh s\u0129 g\u1ea7n h\u1ebft, Nghi\u1ec7p v\u1eabn ch\u00e9m ch\u1ebft m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u00ean \u0111\u1ecbch, nh\u01b0ng ng\u1ef1a b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn, n\u00ean b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft. Con \u00f4ng l\u00e0 Di\u00ean Ng\u1ecdc c\u00f9ng Th\u1ee9 s\u1eed Nh\u1ea1c ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u Nghi\u1ec7p b\u1ecb v\u00e2y, Qu\u00fd t\u1ef1 tay b\u1eafn ch\u1ebft m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u00ean \u0111\u1ecbch, h\u1ebft t\u00ean, x\u00e1ch n\u1ecf kh\u00f4ng b\u1eafn, l\u1ea1i \u0111\u00e1nh gi\u1ebft m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u00ean r\u1ed3i m\u1edbi hy sinh. Nghi\u1ec7p b\u1ecb b\u1eaft, than r\u1eb1ng: <i>\"Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3i t\u00f4i h\u1eadu, mong gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, di\u1ec7t gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p, nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u1ecb gian th\u1ea7n ghen gh\u00e9t, \u00e9p ph\u1ea3i ch\u1ebft, khi\u1ebfn qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thua to, c\u00f2n m\u1eb7t m\u0169i n\u00e0o s\u1ed1ng \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ea5t kh\u00e1ch!\"<\/i> R\u1ed3i nh\u1ecbn \u0103n ba ng\u00e0y m\u00e0 ch\u1ebft.<\/p>\n\n<p>Nghi\u1ec7p kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, nh\u01b0ng trung li\u1ec7t, v\u0169 d\u0169ng, c\u00f3 tr\u00ed m\u01b0u. \u00d4ng luy\u1ec7n t\u1eadp chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, c\u00f9ng s\u0129 t\u1ed1t chia ng\u1ecdt s\u1ebb b\u00f9i. V\u00f9ng \u0110\u1ea1i B\u1eafc kh\u00ed h\u1eadu kh\u1eafc nghi\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o l\u00f4ng c\u1eebu, c\u00f2n Nghi\u1ec7p ch\u1ec9 kho\u00e1c \u00e1o b\u00f4ng, ng\u1ed3i ngo\u00e0i tr\u1eddi x\u1eed l\u00fd qu\u00e2n s\u1ef1, b\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng \u0111\u1ed1t l\u1eeda, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f3ng l\u1ea1nh, nh\u01b0ng Nghi\u1ec7p v\u1eabn ung dung, kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u1ed9 v\u1ebb l\u1ea1nh l\u1ebdo. \u00d4ng cai tr\u1ecb gi\u1ea3n d\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang y\u00eau m\u1ebfn. \u00d4ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00e2n c\u1ea7n v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1, n\u00ean s\u0129 t\u1ed1t \u0111\u1ec1u vui l\u00f2ng ph\u1ee5c v\u1ee5. Khi th\u1ea5t b\u1ea1i, d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng \u00f4ng c\u00f2n h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, Nghi\u1ec7p b\u1ea3o h\u1ecd: <i>\"C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 cha m\u1eb9, v\u1ee3 con, ch\u1ebft c\u00f9ng ta ch\u1eb3ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec. N\u1ebfu k\u1ebb \u0111\u1ecbch r\u00fat lui, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi Thi\u00ean t\u1eed.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c l\u00f3c, kh\u00f4ng ch\u1ecbu r\u1eddi \u0111i, r\u1ed3i c\u00f9ng ch\u1ebft, kh\u00f4ng m\u1ed9t ai s\u1ed1ng s\u00f3t tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>Vua nghe tin Nghi\u1ec7p ch\u1ebft, r\u1ea5t \u0111au x\u00f3t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1ch ch\u1ee9c M\u1ef9 ba l\u1ea7n; S\u00e2n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh hi\u1ec7u, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Kim Ch\u00e2u; V\u0103n D\u1ee5 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Truy t\u1eb7ng Nghi\u1ec7p ch\u1ee9c Th\u00e1i u\u00fd, \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ban cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng m\u1ed9t ngh\u00ecn t\u1ea5m v\u1ea3i, m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9c l\u00faa, b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Di\u00ean L\u00e3ng[footnote]'Cung ph\u1ee5ng quan' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Cung d\u01b0\u1ee1ng quan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi con qu\u00fd.<\/p>\n\n<p>[43] Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa d\u00e2ng s\u00e1ch '\u0110\u1ea1i ch\u00ednh y\u1ebfu l\u1ee5c' g\u1ed3m ba m\u01b0\u01a1i thi\u00ean, Vua khen ng\u1ee3i, ban chi\u1ebfu khen t\u1eb7ng, th\u01b0\u1edfng n\u0103m m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a. Kh\u1ee9 Hoa v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, nh\u01b0ng \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[44] Ph\u00e1n h\u00ecnh b\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5t t\u00e2u: <i>\"Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng ai x\u1eed \u00e1n sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1eed h\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m t\u1ed9i, quan ki\u1ec3m ph\u00e1p b\u1ecb c\u00e1ch m\u1ed9t ch\u1ee9c, quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5t, nguy\u00ean ghi trong b\u1ea3n ch\u00ed sau th\u00e1ng n\u0103m, nay chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>C\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u1ea3m t\u1ed9i, b\u1ea3o T\u1ea5t: <i>\"Tr\u1eabm th\u1ea5y k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n ph\u1ea1m ph\u00e1p, x\u00e9t t\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ea1i \u00e1c, n\u00ean tha ch\u1ebft, \u0111\u00e0y \u0111i xa, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e.\"<\/i> T\u1ea5t \u0111\u00e1p: <i>\"Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u1eadp ph\u00e1p, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea1m ph\u00e1p.\"<\/i> Vua \u0111em l\u1eddi \u1ea5y n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, r\u1ed3i khen ng\u1ee3i T\u1ea5t, cho r\u1eb1ng \u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i l\u1eddi ch\u00ed l\u00fd.<\/p>\n\n<p>[45] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t B\u00ednh Th\u00e2n, Vua xu\u1ea5t ch\u1eef phi b\u1ea1ch ban t\u1eb7ng Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c quan, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm sau khi tan tri\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ec3 th\u1eddi gian tr\u00f4i qua v\u00f4 \u00edch. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng ch\u00fa t\u00e2m luy\u1ec7n ch\u1eef ch\u00e2n v\u00e0 th\u1ea3o, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i h\u1ecdc th\u00eam ch\u1eef phi b\u1ea1ch. Vi\u1ec7c n\u00e0y tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 s\u0103n b\u1eafn, du ngo\u1ea1n, hay \u0111\u1eafm ch\u00ecm trong thanh s\u1eafc sao?\"<\/i> L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c quan c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n<p>[46] T\u1ea3 Th\u1eadp di \u1edf Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed. Vua xem xong, n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>\"H\u00f3a C\u01a1 t\u1ef1 m\u00ecnh t\u00ecm c\u00e1ch k\u1ebft giao v\u1edbi b\u1ec1 tr\u00ean, \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111\u00e1ng khen.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"L\u00fd H\u00e3ng v\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ee5c \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi.\"<\/i> Li\u1ec1n sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u c\u1ea3 H\u00f3a C\u01a1 v\u00e0o \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh T\u00fd, c\u1ea3 ba \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu B\u1ed5 khuy\u1ebft, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n. H\u00e3ng ng\u01b0\u1eddi Ph\u00ec H\u01b0\u01a1ng; Th\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng An, \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c lang \u1edf S\u1eed qu\u00e1n. Vua l\u1ea1i th\u1ea5y H\u00e3ng v\u1ed1n ngh\u00e8o, c\u00f2n thi\u1ebfu n\u1ee3 l\u00e3i, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u00eam ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3. Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t coi tr\u1ecdng ch\u1ee9c v\u1ee5 so\u1ea1n ch\u1ebf v\u0103n th\u01b0 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, m\u1ed7i khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t v\u1ecb quan v\u0103n, \u0111\u1ec1u tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u1eeba c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft cho tri\u1ec7u v\u00e0o h\u1ecfi chuy\u1ec7n, xem x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 kh\u00ed ch\u1ea5t, r\u1ed3i m\u1edbi trao ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan v\u0103n, x\u01b0a nay \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i. Tr\u1eabm t\u1eebng nghe ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t v\u1ecb Tri ch\u1ebf c\u00e1o, h\u1ecd h\u00e0ng \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng, coi nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt ra \u0111\u1eddi, h\u00e1 ph\u1ea3i chuy\u1ec7n d\u1ec5 d\u00e0ng sao! Qu\u00e1ch Ch\u00ed v\u1ed1n l\u00e0 m\u00f4n sinh \u1edf Nam ph\u1ee7, khi Tr\u1eabm m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, th\u1ea5y \u00f4ng \u1ea5y th\u00edch vi\u1ec7c v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, n\u00ean cho gi\u1eef ch\u1ee9c so\u1ea1n ch\u1ebf. Nh\u01b0ng nghe n\u00f3i m\u1ed7i khi v\u0103n th\u01b0 ban ra, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, v\u00ec \u00f4ng \u1ea5y v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 danh ti\u1ebfng. D\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, Tr\u1eabm c\u0169ng th\u1ea5y ng\u1ea1i, nh\u01b0ng r\u1ed1t cu\u1ed9c c\u0169ng kh\u00f4ng cho \u00f4ng \u1ea5y v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecnh, phong Tr\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Hi l\u00e0m Khai Phong do\u00e3n, ki\u00eam Th\u1ecb trung; b\u1ed5 H\u1ed9 b\u1ed9 lang tr\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n T\u1ea3i l\u00e0m Th\u00f4i quan, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn. Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c khanh \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc ch\u00ednh nh\u00e2n qu\u00e2n t\u1eed c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean Tr\u1eabm ch\u1ecdn d\u00f9ng, mong c\u00e1c khanh gi\u00fap \u0111\u1ee1 con Tr\u1eabm.\"<\/i> M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>Khi Kh\u1ee9 Hoa \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Vua l\u1ea1i sai Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n truy\u1ec1n ch\u1ec9, d\u1eb7n d\u00f2 \u00fd ph\u00f2 t\u00e1 th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n T\u1ea3i, kh\u00f4ng th\u1ea5y nh\u1eafc \u0111\u1ebfn sau n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111\u1ed5i ba \u1ea5n Ng\u1ef1 ti\u1ec1n, Th\u01b0 chi\u1ebfu v\u00e0 Thi\u00ean h\u1ea1 h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng th\u00e0nh <i>\"b\u1ea3o\"<\/i>.<\/p>\n\n<p>[49] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Vua ban b\u1ea3n d\u1ecbch m\u1edbi c\u1ee7a b\u00e0i t\u1ef1a 'Th\u00e1nh gi\u00e1o' do ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n, \u0111\u1ec3 ban cho Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, phong L\u00ea Ho\u00e0n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u0129nh H\u1ea3i, sai T\u1ea3 b\u1ed5 khuy\u1ebft L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft v\u00e0 Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 L\u00fd Gi\u00e1c mang chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn s\u1ee9 m\u1ec7nh. L\u00ea Ho\u00e0n c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ph\u1eadn, Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft v\u1eeba v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, li\u1ec1n sai t\u1ea3 h\u1eefu nh\u1eafc nh\u1edf ph\u1ea3i gi\u1eef l\u1ec5 b\u1ec1 t\u00f4i. Khi nh\u1eadn chi\u1ebfu, Ho\u00e0n cung k\u00ednh b\u00e1i l\u1ec5. Ng\u00e0y y\u1ebfn ti\u1ec7c, Ho\u00e0n b\u00e0y nhi\u1ec1u b\u1ea3o v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, nh\u01b0ng Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd, l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eefng l\u1ec5 v\u1eadt ri\u00eang, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eebng b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Qu\u00e2n Bi\u1ec7n v\u1ec1. Ho\u00e0n c\u00f2n n\u00f3i v\u1edbi L\u00fd Gi\u00e1c: <i>\"\u0110\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y n\u00fai s\u00f4ng xa x\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1eeba \u0111\u1ebfn, h\u00e1 ch\u1eb3ng m\u1ec7t m\u1ecfi sao?\"<\/i> Gi\u00e1c \u0111\u00e1p: <i>\"Qu\u1ed1c gia b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u00f3 t\u1edbi b\u1ed1n tr\u0103m qu\u1eadn huy\u1ec7n, \u0111\u1ecba th\u1ebf c\u00f3 n\u01a1i b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, c\u00f3 n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 g\u00ec.\"<\/i> Ho\u00e0n im l\u1eb7ng, s\u1eafc m\u1eb7t kh\u00f4ng vui.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c L\u00fd Gi\u00e1c \u0111i s\u1ee9 Giao Ch\u00e2u, trong 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ghi v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai, nay vi\u1ebft chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[51] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu cho b\u1ed9 T\u1eeb, nh\u1eefng t\u0103ng ni n\u00e0o trong s\u1ed5 s\u00e1ch c\u00f3 t\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu, t\u1eeb nay ph\u1ea3i th\u00f4ng th\u1ea1o kinh \u0111i\u1ec3n, qua k\u1ef3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch \u0111\u1ebfn ba tr\u0103m t\u1edd gi\u1ea5y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng ban \u0111\u1eb7c \u00e2n tha \u0111\u1ed9 hai l\u1ea7n, v\u00e0o n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 b\u1ea3y v\u00e0 n\u0103m nay. 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u0103m nay, nay b\u1ed5 sung l\u1ea1i. Vi\u1ec7c kh\u1ea3o th\u00ed kinh \u0111i\u1ec3n, 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n th\u00e1ng n\u00e0y, nay c\u0169ng ph\u1ee5 th\u00eam v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[52] Vua ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c h\u1ecdc ch\u1eef, th\u1ea5y s\u00e1ch 'Thuy\u1ebft v\u0103n' c\u1ee7a H\u1ee9a Th\u1eadn c\u00f3 nhi\u1ec1u sai s\u00f3t, khi\u1ebfn h\u1ecdc gi\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho H\u1eefu t\u00e1n k\u1ef5 th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec5n, Tr\u1ee9 t\u00e1c lang tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n C\u00fa Trung Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh c\u1ea9n th\u1eadn.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, Huy\u1ec5n v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n 'Thuy\u1ebft v\u0103n' m\u1edbi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh g\u1ed3m ba m\u01b0\u01a1i quy\u1ec3n, nh\u1eefng ch\u1eef trong kinh \u0111i\u1ec3n truy\u1ec1n t\u1ee5ng v\u00e0 th\u00f4ng d\u1ee5ng trong d\u00e2n gian m\u00e0 'Thuy\u1ebft v\u0103n' ch\u01b0a ghi, theo chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o. Vua khen ng\u1ee3i, li\u1ec1n cho in kh\u1eafc \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh, v\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan kh\u00ed t\u1ee5ng c\u00f3 ch\u00eanh l\u1ec7ch.[\/footnote]<\/p>\n\n<p>[53] Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, c\u00f3 m\u01b0a tuy\u1ebft l\u1edbn. Vua r\u1ea5t m\u1eebng, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ebfn y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Hoa, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u00e8, Tr\u1eabm ch\u01b0a t\u1eebng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, nay \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ebft l\u00e0nh, l\u00f2ng Tr\u1eabm v\u00f4 c\u00f9ng vui m\u1eebng, mu\u1ed1n c\u00f9ng c\u00e1c khanh u\u1ed1ng say m\u1ed9t l\u1ea7n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[54] Vua th\u1ea5y c\u00e1c t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, d\u00f9 m\u1ed7i t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng ri\u00eang, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u1eabn l\u1ed9n t\u1ea1p lo\u1ea1n, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 nh\u01b0 T\u1ed1ng B\u1ea1ch ch\u1ecdn l\u1ecdc k\u1ef9 c\u00e0ng, s\u1eafp x\u1ebfp theo lo\u1ea1i, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch 'V\u0103n uy\u1ec3n anh hoa' g\u1ed3m m\u1ed9t ngh\u00ecn quy\u1ec3n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, d\u00e2ng l\u00ean Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu th\u01b0 khen ng\u1ee3i.<\/p>\n\n<p>[55] T\u01b0\u1edbng Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Gia Lu\u1eadt T\u1ed1n Ninh, hi\u1ec7u Vu Vi\u1ec7t, \u0111em v\u00e0i v\u1ea1n k\u1ef5 binh x\u00e2m nh\u1eadp Ch\u00e2u Doanh. \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0u \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng giao chi\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd \u1edf Qu\u00e2n T\u1eed Qu\u00e1n.<\/p>\n<p>G\u1eb7p l\u00fac tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1nh, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u01b0\u01a1ng cung n\u1ecf, b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch v\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1edbp. \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 sai tinh binh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00f9ng \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Long \u1edf l\u1ea1i h\u1eadu qu\u00e2n, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh khi c\u1ea5p b\u00e1ch s\u1ebd c\u1ee9u vi\u1ec7n. Khi \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb v\u00e2y, K\u1ebf Long r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u1edf L\u1ea1c Th\u1ecd. Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Th\u1ea7n D\u0169ng Ng\u1ef1 Ti\u1ec1n Trung T\u00e1, ng\u01b0\u1eddi C\u1ef1 D\u00e3 l\u00e0 Tang T\u00e1n, \u0111em binh l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u0169ng c\u1ea3m, t\u1eeb gi\u1edd Th\u00ecn \u0111\u1ebfn gi\u1edd Th\u00e2n. Nh\u01b0ng qu\u00e2n vi\u1ec7n binh \u0111\u1ecbch l\u1ea1i k\u00e9o \u0111\u1ebfn, T\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ecf ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc, to\u00e0n qu\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, ch\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u00e0i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng nh\u1edd con ng\u1ef1a kh\u00e1c c\u1ee7a thu\u1ed9c h\u1ea1 m\u00e0 tho\u00e1t ch\u1ebft. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng ti\u00ean phong l\u00e0 L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, B\u00ecnh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u H\u1ea1 L\u1ec7nh \u0110\u1ed3, v\u00e0 V\u0169 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan b\u1ed9 th\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn, \u0111\u1ec1u b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u1eaft.<\/p>\n\n<p>L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 t\u00ednh tham c\u00f4ng sinh s\u1ef1, l\u1ea1i khinh su\u1ea5t v\u00f4 m\u01b0u. Vu Vi\u1ec7t v\u1ed1n bi\u1ebft t\u00ednh L\u1ec7nh \u0110\u1ed3, t\u1eebng sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u1eeba d\u1ed1i r\u1eb1ng: <i>\"Ta ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, ng\u00e0y \u0111\u00eam mong tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 n\u1ea1p m\u00ecnh, may nh\u1edd ng\u00e0i h\u00e3y l\u01b0u \u00fd.\"<\/i> L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 kh\u00f4ng ng\u1edd l\u00e0 k\u1ebf l\u1eeba, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, b\u00e8n b\u00ed m\u1eadt t\u1eb7ng cho Vu Vi\u1ec7t m\u01b0\u1eddi c\u1eb7p g\u1ea5m qu\u00fd.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vu Vi\u1ec7t truy\u1ec1n l\u1ec7nh trong qu\u00e2n, mu\u1ed1n g\u1eb7p quan s\u1ee9 H\u1ea1 \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u. L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1eeba, cho r\u1eb1ng h\u1eafn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, li\u1ec1n d\u1eabn m\u1ea5y ch\u1ee5c k\u1ef5 binh \u0111i \u0111\u00f3n. Khi \u0111\u1ebfn c\u00e1ch tr\u1ea1i c\u1ee7a h\u1eafn kho\u1ea3ng v\u00e0i b\u01b0\u1edbc, Vu ng\u1ed3i tr\u00ean gh\u1ebf, m\u1eafng r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i t\u1eebng th\u00edch b\u00e0n chuy\u1ec7n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, nay l\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y n\u1ed9p m\u1ea1ng sao!\"<\/i> Li\u1ec1n ra l\u1ec7nh t\u1ea3 h\u1eefu gi\u1ebft s\u1ea1ch k\u1ef5 binh \u0111i theo, r\u1ed3i tr\u00f3i ng\u01b0\u1ee3c L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 \u0111em \u0111i [footnote]Tr\u00f3i ng\u01b0\u1ee3c L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 \u0111em \u0111i: nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'N\u00e3i', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ed9 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 463 'H\u1ea1 L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 truy\u1ec1n' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn g\u1eafng s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, r\u1ed3i ch\u1ebft.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 c\u00f9ng cha l\u00e0 Ho\u00e0i Ph\u1ed5 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e0n vi\u1ec7c B\u1eafc ph\u1ea1t, trong v\u00f2ng m\u1ed9t n\u0103m, c\u1ea3 cha con \u0111\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i, thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Doanh Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u00e1o l\u00ean. \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft xin t\u1ed9i, Vua bi\u1ebft l\u00e0 do K\u1ebf Long l\u00e0m sai, kh\u00f4ng tr\u00e1ch t\u1ed9i, b\u1eaft K\u1ebf Long, sai Trung th\u01b0 tra h\u1ecfi, sau c\u0169ng tha cho.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ed9 <i>\"Khi\u1ebft \u0110an b\u1ea3n truy\u1ec7n\"<\/i>, \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t sai l\u1ea7m l\u1edbn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[56] \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea7u Cung Ph\u1ee5ng Quan M\u00e3 Tri Ti\u1ebft gi\u00e1m qu\u00e2n \u1edf B\u00e1c Ch\u00e2u, nghe tin \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5t b\u1ea1i, s\u1ee3 gi\u1eb7c th\u1eeba th\u1eafng l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m, b\u00e8n tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y, s\u1eeda ch\u1eefa kh\u00ed gi\u1edbi, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trai tr\u00e1ng, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0y th\u00ec xong. L\u00fac m\u1edbi kh\u1edfi c\u00f4ng, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn, th\u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, li\u1ec1n r\u00fat lui, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi th\u00e1n ph\u1ee5c.<\/p>\n\n<p>[57] Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i t\u1eeb Ho\u00e0 Nh\u0129 Qu\u00e1ch x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, ti\u1ebfn s\u00e1t d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u. Th\u1ea7n v\u1ec7 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 M\u00e3 Ch\u00ednh \u0111em qu\u00e2n m\u00ecnh d\u00e0n tr\u1eadn ngo\u00e0i c\u1eeda nam th\u00e0nh, qu\u00e2n \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i. Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0 H\u00e1n U\u00e2n khi\u1ebfp nh\u01b0\u1ee3c, c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh. Tri ch\u00e2u, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n ch\u1ecdn hai ng\u00e0n qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng ra ph\u00eda ph\u1ea3i c\u1ee7a M\u00e3 Ch\u00ednh, kh\u00edch l\u1ec7 qu\u00e2n s\u0129, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbch tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n r\u00fat ch\u1ea1y, men theo ph\u00eda nam s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4 m\u00e0 v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u00e3 h\u1eb9n v\u1edbi Phan M\u1ef9 \u0111em qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn h\u1ee3p chi\u1ebfn[footnote] T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u01b0\u1edbc Phan M\u1ef9 \u0111em qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn h\u1ee3p chi\u1ebfn: ch\u1eef '\u0111em' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed v\u00e0 quy\u1ec3n 265 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n trong T\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u1ea5y k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 l\u1ed9, l\u1ea1i lo qu\u00e2n c\u1ee7a M\u1ef9 b\u1ecb \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh \u00fap. M\u1ed9t l\u00e1t sau, c\u00f3 tin b\u00e1o \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n t\u1eeb T\u1ecbnh Ch\u00e2u xu\u1ea5t ph\u00e1t, \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn B\u00e1\u0309ng T\u1ec9nh, b\u1ed7ng nh\u1eadn chi\u1ebfu m\u1eadt, r\u1eb1ng qu\u00e2n ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1ecb thua \u1edf Qu\u00e2n T\u1eed Qu\u00e1n, l\u1ec7nh cho to\u00e0n qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra tr\u1eadn, qu\u00e2n \u0111\u00e3 r\u00fat v\u1ec1 ch\u00e2u r\u1ed3i. L\u00fac \u0111\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea7y s\u00f4ng, T\u1ec1 Hi\u1ec1n lo \u0111\u1ecbch bi\u1ebft chuy\u1ec7n, b\u00e8n nh\u1ed1t s\u1ee9 gi\u1ea3 trong ph\u00f2ng k\u00edn.<\/p>\n<p>\u0110\u00eam \u1ea5y, ph\u00e1t hai tr\u0103m qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd, v\u00e1c m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf, c\u00e1ch th\u00e0nh ch\u00e2u ba m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y nam, d\u00e0n c\u1edd, \u0111\u1ed1t c\u1ecf. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eeb xa th\u1ea5y \u00e1nh l\u1eeda c\u00f3 c\u1edd, t\u01b0\u1edfng qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn, ho\u1ea3ng s\u1ee3 b\u1ecf ch\u1ea1y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc. T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u00e3 ph\u1ee5c s\u1eb5n hai ng\u00e0n qu\u00e2n t\u1ea1i \u0111\u1ed3n Th\u1ed5 \u0110\u1eb7ng, b\u1ea5t ng\u1edd t\u1ea5n c\u00f4ng, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con trai c\u1ee7a B\u1eafc \u0110\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t T\u1ea1p l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbng, ch\u00e9m h\u01a1n hai ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n ng\u1ef1a, xe tr\u01b0\u1edbng, tr\u00e2u b\u00f2, kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u1ec1u quy c\u00f4ng cho H\u00e1n U\u00e2n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e1n U\u00e2n \u0111em tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o l\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Sau bi\u1ebft H\u00e1n U\u00e2n ch\u01b0a t\u1eebng giao chi\u1ebfn, c\u00f9ng v\u1edbi ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u01b0u V\u0169, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n[footnote] \u0110\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n: ch\u1eef 'H\u1eefu' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/p>\n<p><i>(H\u00e1n U\u00e2n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m sau ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, V\u0169 b\u1ecb c\u00e1ch v\u00e0o ng\u00e0y Canh T\u00fd, nay ch\u00e9p chung l\u1ea1i)<\/i>.<\/p>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, <i>(tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh)<\/i> [phong cho] \u0110\u1ee9c Di l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ki\u00eam ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan \u1edf ch\u00e2u Nghi, khi \u1ea5y \u00f4ng m\u1edbi 19 tu\u1ed5i. Khi \u0111\u00f3, m\u1ed9t tr\u1eadn ch\u00e2u ch\u1ea5u bay tr\u00e0n v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang xin \u0111\u00e0o h\u1ed1 ch\u00f4n, \u0111\u1ed1t ch\u00fang \u0111i. \u0110\u1ee9c Di n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eddi gi\u00e1ng tai ho\u1ea1, l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a k\u1ebb gi\u1eef \u0111\u1ea5t.&#8221;<\/i> \u00d4ng li\u1ec1n t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, nh\u1eadn l\u1ed7i, trai gi\u1edbi th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u nguy\u1ec7n, v\u00e0 \u0111\u00e0n ch\u00e2u ch\u1ea5u t\u1ef1 ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[2] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1ea1 L\u1ec7nh \u0110\u1ed3, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng, c\u00f9ng cha l\u00e0 Ho\u00e0i Ph\u1ed5, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Nh\u1ea1c, V\u0103n T\u01b0 s\u1ee9 Ti\u1ebft K\u1ebf Chi\u00eau, Qu\u00e2n Kh\u00ed Kh\u1ed1 s\u1ee9 L\u01b0u V\u0103n D\u1ee5, S\u00f9ng Nghi ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ea7u M\u1ea1c Tr\u1ea7n L\u1ee3i D\u1ee5ng c\u00f9ng nhau d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb khi qu\u1ed1c gia \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 ph\u1ea3n b\u1ed9i minh \u01b0\u1edbc, ph\u00e1t binh c\u1ee9u vi\u1ec7n. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd uy tr\u1eddi v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i quy\u1ebft \u0111o\u00e1n gi\u00e0nh l\u1ea5y, qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb sa l\u1ea7y v\u00e0o tr\u1eadn chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i. H\u01a1n n\u1eefa, ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i <a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'ch\u1ee7' trong c\u00e2u 'ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu. Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu, ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 1-10, Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'L\u1ed7 ch\u1ee7', nay c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'ch\u1ee7'.\" id=\"return-footnote-139-1\" href=\"#footnote-139-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc do m\u1eb9 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng H\u00e0n \u0110\u1ee9c Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i n\u1eafm quy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc o\u00e1n gi\u1eadn. Xin nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u1ea5y U K\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n cho r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 l\u00e0 \u0111\u00fang, b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh B\u1eafc ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[3] L\u00fac \u0111\u1ea7u, Vua b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00e2n chinh, C\u1ea5p s\u1ef1 trung ki\u00eam Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd Ch\u00ed t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;U L\u0103ng l\u00e0 c\u00e1nh tay ph\u1ea3i c\u1ee7a qu\u00e2n Nhung, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ch\u00fang t\u1ea5t k\u00e9o \u0111\u1ebfn ch\u1ed1ng c\u1ef1. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng th\u00e0nh \u00edt c\u0169ng ph\u1ea3i m\u1ea5y v\u1ea1n, qu\u00e2n \u0111\u00f4ng t\u1ed1n k\u00e9m l\u1edbn, c\u1ea7n ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Gi\u1ea3 s\u1eed m\u1ed9t ng\u00e0y h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh, c\u0169ng ph\u1ea3i d\u1ef1 tr\u00f9 \u0111\u1ee7 cho m\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n, kh\u00f4ng bi\u1ebft kho l\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ee7 cung \u1ee9ng kh\u00f4ng? L\u1ea1i n\u1eefa, b\u00ean c\u1ea1nh th\u00e0nh c\u1ee7a qu\u00e2n Nhung, \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00f2 \u0111\u1ed1ng, c\u00e1ch n\u00fai \u0111\u00e3 xa, vi\u1ec7c l\u1ea5y \u0111\u00e1 r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, th\u00e0nh ki\u00ean c\u1ed1 nh\u01b0 l\u00f2 v\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1eady vi\u1ec7c b\u1eafn \u0111\u00e1 b\u1eb1ng m\u00e1y, l\u00e0m sao th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c? N\u1ebfu Th\u00e1nh t\u00e2m \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec kinh s\u01b0 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, xin B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng r\u1eddi xa kinh \u0111\u00f4, k\u00ednh c\u1ea9n gi\u1eef g\u00ecn t\u00f4ng mi\u1ebfu, t\u1ecf ra b\u00ecnh th\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc k\u1ebb \u0111\u1ecbch, an l\u00f2ng tr\u0103m h\u1ecd ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c tr\u00ean h\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 y\u1ebft h\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0 S\u00f3c, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m d\u1eebng xa gi\u00e1, tuy\u00ean b\u1ed1 th\u00e2n chinh \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam uy th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c trung b\u00ecnh. C\u00f2n nh\u01b0 d\u1eabn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111i xa, th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00eda b\u1eafc lo qu\u00e2n Nhung ti\u1ebfp vi\u1ec7n, ph\u00eda nam lo s\u1ee3 Trung Nguy\u00ean, th\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi kh\u1ea9n thi\u1ebft k\u00e9o v\u00e1y hay quy\u1ebft li\u1ec7t nh\u01b0 ch\u1eb7t d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n tuy kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng x\u1ea5u h\u1ed5 kh\u00f4ng k\u00e9m ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ed1ng K\u1ef3 t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ea5t qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, ti\u00eau tr\u1eeb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1edd thi\u00eang ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn, th\u00e0nh Y\u00ean t\u1ea5t h\u1ea1. Nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng, \u1eaft mu\u1ed1n l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng H\u00f9ng, B\u00e1 th\u1eb3ng ti\u1ebfn, e r\u1eb1ng l\u1ea1i v\u01b0\u1edbng v\u00f2ng v\u00e2y th\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng. Ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Gi\u1edbi, \u0111\u1ea7m ph\u00e1 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eafc, bu\u00f4ng v\u0169 kh\u00ed tr\u00ean \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng<a class=\"footnote\" title=\"Bu\u00f4ng v\u0169 kh\u00ed tr\u00ean \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng: 'bu\u00f4ng' nguy\u00ean vi\u1ebft 'g\u00e2y r\u1ed1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu phi\u00ean di nh\u1ea5t chi nh\u1ea5t th\u1ea5t s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-139-2\" href=\"#footnote-139-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. Hu\u1ed1ng chi qu\u00e2n h\u00e0nh kh\u00f4ng r\u1eddi qu\u00e2n nhu, \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f4ng s\u00e2u, \u1eaft mong quay xe, \u0111i h\u01b0\u1edbng t\u00e2y \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i qu\u00e2n h\u1ed9i t\u1ea1i D\u1ecbch ch\u00e2u, theo ph\u00eda b\u1eafc n\u00fai H\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"N\u00fai H\u1ed3: T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 264 T\u1ed1ng K\u1ef3 truy\u1ec7n, T\u1ea5u ngh\u1ecb quy\u1ec3n 322 Ng\u1ef1 bi\u00ean \u0111\u1ec1u vi\u1ebft 'C\u00f4 S\u01a1n'. Theo Gia Kh\u00e1nh tr\u00f9ng tu Nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed quy\u1ec3n 47, D\u1ecbch ch\u00e2u c\u00f3 C\u00f4 S\u01a1n, \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng X\u01b0\u01a1ng 25 d\u1eb7m. Ph\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu quy\u1ec3n 7 d\u1eabn l\u1eddi T\u1ed1ng K\u1ef3 c\u0169ng vi\u1ebft C\u00f4 S\u01a1n, ch\u00fa: 'C\u00f4 S\u01a1n, ho\u1eb7c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng S\u01a1n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y huy\u1ec7n Ph\u00f2ng S\u01a1n ch\u00e2u Tr\u00e1c 15 d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i t\u1eeb D\u1ecbch ch\u00e2u \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Tr\u00e1c.' B\u1ea3n bi\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e3 vi\u1ebft '\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng', l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.\" id=\"return-footnote-139-3\" href=\"#footnote-139-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng T\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"S\u00f4ng T\u1ea5t: C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, T\u1ed1ng s\u1eed \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. T\u1ea5u ngh\u1ecb vi\u1ebft 'S\u00f4ng L\u1ea1i'. Thu\u1ed9c c\u1ea3nh D\u1ecbch ch\u00e2u, s\u00f4ng T\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, T\u1ea5u ngh\u1ecb vi\u1ebft 'S\u00f4ng L\u1ea1i', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. Theo c\u00e1c s\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd, s\u00f4ng L\u1ea1i t\u1ee9c s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, n\u00ean l\u00e0 n\u01a1i T\u00e0o B\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua v\u00e0o th\u00e1ng 5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i huy\u1ec7n L\u1ea1i Th\u1ee7y.\" id=\"return-footnote-139-4\" href=\"#footnote-139-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, d\u1ef1a n\u00fai m\u00e0 \u0111i, ti\u1ebfp t\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ti\u1ebfn l\u00ean, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Tr\u00e1c, qua \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Tang Can, ra tr\u1ea1i An T\u1ed5, th\u00ec t\u1eeb \u0111\u00f4ng nh\u00ecn th\u00e0nh Y\u00ean, ch\u1ec9 c\u00e1ch m\u1ed9t x\u00e1. \u0110\u00e2y l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng Chu \u0110\u1ee9c Uy chi\u1ebfm Y\u00ean. T\u1eeb s\u00f4ng D\u1ecbch \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y h\u01a1n 200 d\u1eb7m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u1ef1a n\u00fai, th\u00f4n x\u00f3m li\u1ec1n nhau, khe su\u1ed1i ti\u1ebfp n\u1ed1i, l\u1ea5y c\u1ee7i m\u00fac n\u01b0\u1edbc, ta chi\u1ebfm th\u01b0\u1ee3ng du. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0 r\u1eebng n\u00fai b\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u01a1i ng\u1ef1a gi\u1eb7c x\u00f4ng pha, b\u00ean trong b\u00e0y \u0111\u1ed9i cung n\u1ecf b\u1ed9 binh, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00f2ng ng\u1ef1 c\u1ee7a qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Tr\u00ean n\u00fai d\u1ef1ng c\u1edd tr\u1eafng \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t, ng\u1ef1a gi\u1eb7c t\u1eeb xa h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"'Hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hai tr\u0103m d\u1eb7m', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t r\u1eb1ng 'hai tr\u0103m d\u1eb7m' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng h\u1ee3p ngh\u0129a, c\u00f3 l\u1ebd do nh\u1ea7m l\u1eabn t\u1eeb \u0111o\u1ea1n tr\u00ean, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' v\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-139-5\" href=\"#footnote-139-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. T\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc tr\u1ea1i An T\u1ed5 c\u00f3 \u0111\u1ec1n th\u1edd th\u1ea7n L\u00f4 S\u01b0, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u1eeda s\u00f4ng Tang Can ch\u1ea3y ra t\u1eeb n\u00fai, v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u kho\u1ea3ng h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. Khi Tri\u1ec7u \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n l\u00e0m tr\u1ea5n th\u1ee7, mu\u1ed1n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e2y xung, t\u1eebng \u0111\u00e0o kh\u00fac s\u00f4ng n\u00e0y. H\u01a1n n\u1eefa, ven s\u00f4ng c\u00f3 v\u00e1ch \u0111\u00e1, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua tr\u1ef1c ti\u1ebfp, ch\u1ed7 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng th\u00ec x\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, d\u00f9ng qu\u00e2n thi\u00ean v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh c\u00e1nh ph\u1ea3i c\u1ee7a gi\u1eb7c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i lo b\u1ed9 t\u1ed9c H\u1ec1 qu\u1ea5y ph\u00e1, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ngh\u00ecn binh s\u0129 d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ee7 t\u1ea1i Thanh B\u1ea1ch Qu\u00e2n, ng\u0103n ch\u1eb7n trong n\u00fai, \u0111\u00e2y l\u00e0 khu v\u1ef1c gi\u1eefa T\u00e2n Ch\u00e2u v\u00e0 Quy S\u01a1n<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u00e2y l\u00e0' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u00fac n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.\nL\u1ea1i th\u00eam 'Quy S\u01a1n', trong 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n Phi\u00ean Di v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Quy Xuy\u00ean'.\" id=\"return-footnote-139-6\" href=\"#footnote-139-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, ph\u00eda nam l\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u1ed9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn D\u1ecbch Ch\u00e2u. Kh\u00fac s\u00f4ng Tang n\u00e0y thu\u1ed9c g\u00f3c b\u1eafc th\u00e0nh Y\u00ean, ch\u1ea3y quanh ph\u00eda t\u00e2y r\u1ed3i \u0111\u1ed5i h\u01b0\u1edbng. \u0110\u1ea1i qu\u00e2n n\u1ebfu ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, t\u1ea1i ph\u00eda b\u1eafc l\u0103ng Y\u00ean \u0110an<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u00eda b\u1eafc', trong 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' v\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '\u0111\u00f4ng b\u1eafc'.\" id=\"return-footnote-139-7\" href=\"#footnote-139-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ngang s\u00f4ng n\u00e0y, \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc v\u00e0o s\u00f4ng Cao L\u01b0\u01a1ng, b\u1edd s\u00f4ng Cao L\u01b0\u01a1ng h\u1eb9p, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Tang \u1eaft tr\u00e0n, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc sang ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u00f9a Tr\u00fa T\u1ea5t v\u00e0o \u0111\u1ea7m K\u1ef3 \u0110\u00ecnh, trong ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u00e0y n\u01b0\u1edbc ng\u1eadp tr\u00e0n h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m, t\u1ee9c l\u00e0 U Ch\u00e2u b\u1ecb ng\u0103n c\u00e1ch \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eafc c\u1ea7u phao \u1edf ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eafc, qu\u00e2n k\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u \u0111\u00e3 b\u1ecb ng\u0103n c\u00e1ch b\u1edfi s\u00f4ng. Nh\u00ecn v\u00e0o th\u00e0nh l\u0169y c\u00f4 l\u1eadp n\u00e0y, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u1eaft s\u1ebd h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c qu\u00e2n trong U Ch\u00e2u v\u00e0 t\u00e1m qu\u00e2n ph\u00eda sau n\u00fai nghe tin K\u1ebf M\u00f4n th\u1ea5t th\u1ee7, t\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 do th\u1ebf l\u1ef1c khi\u1ebfn v\u1eady. Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed tr\u1ecdng th\u1ea7n \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ee7, ban \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 chi\u00eau an.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>B\u1ed9 l\u1ea1c H\u1ec1 v\u00e0 T\u1eadp, th\u1eddi L\u01b0u Nh\u00e2n Cung v\u00e0 con trai l\u00e0 L\u01b0u Th\u1ee7 Quang, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00edch m\u1eb7t l\u00e0m ngh\u0129a t\u1eed, ph\u1ee5c t\u00f9ng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy c\u1ee7a qu\u00e2n Y\u00ean. Nh\u00e2n m\u00e3, \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an. T\u1eeb khi b\u1ecb \u00e9p theo v\u00e0 l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o h\u1ecd, h\u1ecd lu\u00f4n \u00f4m m\u1ed1i h\u1eadn s\u00e2u trong l\u00f2ng. Binh m\u00e3 v\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a B\u1ed9t H\u1ea3i so v\u1edbi H\u1ec1 th\u00ec h\u00f9ng m\u1ea1nh h\u01a1n, tuy h\u1ecd mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee5c t\u00f9ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u mang m\u1ed1i o\u00e1n h\u1eadn gi\u1ebft ch\u1ee7 v\u00e0 ph\u00e1 n\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"'o\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2m', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-139-8\" href=\"#footnote-139-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c v\u00f9ng K\u1ebf M\u00f4n v\u00e0 v\u00f9ng n\u00fai ph\u00eda sau nh\u01b0 V\u00e2n Ch\u00e2u, S\u00f3c Ch\u00e2u, Sa \u0110\u00e0 v\u00e0 Th\u1ed5 H\u1ed3n v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1eaft cho h\u1ecd, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 phe ph\u1ea3n lo\u1ea1n. Nh\u1eefng b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean H\u00e1n n\u00e0y, n\u1ebfu sau n\u00e0y ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u1ea3o ph\u1ea1t, d\u00f9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, c\u0169ng s\u1ebd tha ch\u1ebft, phong ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00e0 an \u1ee7i h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd mang \u01a1n, ch\u1ec9 l\u1ea5y c\u1edb tr\u1eebng tr\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u00f2ng d\u00e2n c\u00e1c t\u1ed9c s\u1ebd mu\u1ed1n b\u00e1o th\u00f9<a class=\"footnote\" title=\"'nguy\u1ec7n' nguy\u00ean l\u00e0 'hi\u1ec3n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-139-9\" href=\"#footnote-139-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, Khi\u1ebft \u0110an d\u00f9 nh\u1ecf y\u1ebfu c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t trong ng\u00e0y. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc H\u1ec1, T\u1eadp v\u00e0 B\u1ed9t H\u1ea3i, s\u1ebd ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 uy t\u00edn v\u00e0 th\u00e2n t\u1ed9c, phong v\u01b0\u01a1ng, ban cho h\u1ecd kh\u00ed v\u1eadt, c\u1edd tr\u1ed1ng, xe ng\u1ef1a, \u00e1o gi\u00e1p, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129 r\u1ed3i cho v\u1ec1, h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd trung th\u00e0nh, m\u00e3i m\u00e3i ph\u1ee5c t\u00f9ng thi\u00ean tri\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh xong, s\u1ebd b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng Y\u00ean v\u00e0 v\u00f9ng n\u00fai ph\u00eda sau nh\u01b0 V\u00e2n Ch\u00e2u, S\u00f3c Ch\u00e2u, c\u1ea5p d\u1ed3i d\u00e0o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c, \u0111\u1eb7t t\u00ean m\u1edbi cho c\u1ea5m qu\u00e2n, chi\u00eau m\u1ed9 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, d\u1ea1y h\u1ecd c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sinh tr\u01b0\u1edfng t\u1ea1i bi\u00ean \u1ea3i, th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c qu\u00e2n, chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u s\u1ebd m\u1ed9t \u0111\u1ecbch m\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i c\u00f3 H\u1ec1, T\u1eadp, B\u1ed9t H\u1ea3i l\u00e0m phi\u00ean th\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch gi\u1eef y\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb th\u1eddi A B\u1ea3o C\u01a1 \u0111\u1ebfn nay, d\u00e2n s\u1ed1 v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c b\u1ecb b\u1eaft \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u1ec1u \u1edf trong cung \u0111i\u1ec7n Khi\u1ebft \u0110an. B\u00ecnh L\u00f4 c\u0169ng g\u1ea7n Li\u1ec5u Th\u00e0nh, v\u00f9ng Li\u00eau H\u1ea3i c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n h\u1ed9, canh t\u00e1c h\u01a1n ng\u00e0n d\u1eb7m, khi ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ebft b\u1ecdn ph\u1ea3n lo\u1ea1n, s\u1ebd \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u. Thay \u0111\u1ed5i l\u00f2ng kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c t\u00f9ng \u0111\u1ee9c uy, d\u1eabn d\u1eaft d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi theo gi\u00e1o h\u00f3a, ai mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec cho ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u0169, ai y\u00ean \u1ed5n th\u00ec ban \u01a1n ph\u1ee7 d\u1ee5. V\u1ebd l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1eb7t th\u00e0nh ch\u00e2u huy\u1ec7n, th\u00ec c\u00e1c qu\u1eadn T\u00f9ng M\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"'T\u00f9ng M\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00f9ng M\u1ea1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 ngh\u1ecb t\u1ea5u s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-139-10\" href=\"#footnote-139-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, Nhi\u00eau L\u1ea1c th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf mang r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>K\u1ef3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c Y\u00ean, am hi\u1ec3u v\u1ec1 xe ng\u1ef1a, \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai trong tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch, nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi T\u1ea5n, Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ch\u1ee7' trong 'Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed, t\u1ea5u ngh\u1ecb d\u1eabn tr\u00ean.\" id=\"return-footnote-139-11\" href=\"#footnote-139-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a> d\u1eabn qu\u00e2n xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbng, c\u00f3 binh l\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u1eb1ng da kho\u1ea3ng ba v\u1ea1n k\u1ef5 binh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u00e1p tinh nhu\u1ec7, l\u00e0m vu\u1ed1t nanh c\u1ee7a h\u1ecd. Qu\u1ed1c m\u1eabu Thu\u1eadt Lu\u1eadt th\u1ecb d\u1eabn qu\u00e2n xu\u1ed1ng, g\u1ecdi l\u00e0 Thu\u1ed9c San, c\u00f3 hai v\u1ea1n qu\u00e2n, l\u00e0 t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Vua Khi\u1ebft \u0110an tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 A B\u1ea3o C\u01a1, m\u1ed9t n\u1eeda \u0111\u00e3 gi\u00e0. M\u1ed7i l\u1ea7n ti\u1ebfn xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, th\u01b0\u1eddng m\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u00e0n k\u1ef5 binh, c\u00f2n Thu\u1eadt Lu\u1eadt th\u1ecb th\u01b0\u1eddng gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n qu\u00e2n c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng cho b\u1ed9 t\u1ed9c. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh l\u1edbn nh\u01b0 Th\u00e1i t\u1eed, V\u0129 v\u01b0\u01a1ng, V\u0129nh Khang, Nam B\u1eafc v\u01b0\u01a1ng, Vu Vi\u1ec7t, Ma \u0110\u00e1p, Ng\u0169 \u00c1p, ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00f3 h\u01a1n ng\u00e0n k\u1ef5 binh, ng\u01b0\u1eddi \u00edt th\u00ec c\u00f3 v\u00e0i tr\u0103m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u00e1p ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00e1c t\u1ed9c kh\u00e1c l\u00e0 H\u1ec1, T\u1eadp, qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 c\u0169ng h\u01a1n ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi, \u00edt ng\u1ef1a nhi\u1ec1u b\u1ed9 binh. H\u1ec1, Vua c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 A B\u1ea3o \u0110\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"'Vua c\u1ee7a h\u1ecd' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1eadp v\u01b0\u01a1ng', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo s\u00e1ch tr\u00ean.\" id=\"return-footnote-139-12\" href=\"#footnote-139-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, n\u0103m x\u01b0a khi x\u00e2m ph\u1ea1m cung khuy\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"'Khuy\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'quan', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo s\u00e1ch tr\u00ean.\" id=\"return-footnote-139-13\" href=\"#footnote-139-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh cho \u0111\u01b0a L\u01b0u Hy v\u00e0 Th\u00f4i \u0110\u00ecnh Hu\u00e2n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 L\u1ea1c.<\/i><\/p>\n<p><i>(Vua H\u1ec1 g\u1ecdi l\u00e0 Du\u1ec7 L\u1ea1t, \u1edf \u0111\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 A B\u1ea3o \u0110\u1eafc, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 th\u1ee7 l\u0129nh B\u1ed9t H\u1ea3i l\u00e0 \u0110\u1ea1i X\u00e1 L\u1ee3i Cao M\u00f4 H\u00e0n, c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ed9 k\u1ef5 binh, \u0111\u1ec1u c\u1ea1o \u0111\u1ea7u v\u00e0 v\u1ea5n t\u00f3c b\u00ean tr\u00e1i, b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc trang ph\u1ee5c c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an. L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c t\u1ed9c Th\u00e1t \u0110\u00e1t, U\u00fd Quy\u1ebft L\u00fd, Th\u1ea5t Vi, N\u1eef Ch\u00e2n, \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, c\u0169ng b\u1ecb \u00e9p ph\u1ea3i thu\u1ea7n ph\u1ee5c, m\u1ed7i t\u1ed9c kh\u00f4ng qu\u00e1 ng\u00e0n k\u1ef5 binh. Ba t\u1ed9c kh\u00e1c l\u00e0 Th\u1ed5 H\u1ed3n, Sa Di, c\u00f9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi qu\u00e2n, ch\u00e2u trong khu v\u1ef1c U Ch\u00e2u ph\u00eda b\u1eafc Nh\u1ea1n M\u00f4n, v\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c H\u00e1n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n hai v\u1ea1n qu\u00e2n, \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 nh\u00e0 Th\u1ea1ch T\u1ea5n \u0111\u00e3 c\u1eaft \u0111\u1ec3 d\u00e2ng cho Khi\u1ebft \u0110an. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c t\u1ed9c Phi\u00ean v\u00e0 H\u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>M\u1ed7i khi Khi\u1ebft \u0110an ti\u1ebfn qu\u00e2n v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda nam, qu\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n. Khi ti\u1ebfn v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi, b\u1ed9 binh, k\u1ecb binh, xe ng\u1ef1a v\u00e0 tr\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1ecf m\u00e0 \u0111i th\u00e0nh h\u00e0ng ngang kh\u1eafp c\u1ea3 \u0111\u00f4ng t\u00e2y. Ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y, c\u1eed ba v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn m\u1ed9t v\u1ea1n k\u1ecb binh, chia t\u00e1n ra tu\u1ea7n tra<a class=\"footnote\" title=\"'Chi t\u00e1n du d\u1ecbch' trong nguy\u00ean v\u0103n ghi l\u00e0 'Binh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i l\u00e0 'D\u1ecbch'.\" id=\"return-footnote-139-14\" href=\"#footnote-139-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, c\u00e1ch xa tr\u0103m d\u1eb7m, qua l\u1ea1i quan s\u00e1t v\u00e0 tu\u1ea7n tra, g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;lan t\u1eed m\u00e3&#8221;. Ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Khi\u1ebft \u0110an th\u1ed5i t\u00f9 v\u00e0 l\u00e0m hi\u1ec7u l\u1ec7nh, qu\u00e2n l\u1eadp t\u1ee9c t\u1eadp h\u1ee3p, v\u00e2y quanh tr\u1ea1i l\u1edbn. T\u1eeb g\u1ea7n \u0111\u1ebfn xa, b\u1ebb c\u00e2y cong l\u1ea1i l\u00e0m &#8220;cung t\u1eed ph\u1ed1&#8221;, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t h\u00e0ng r\u00e0o ch\u1eafn hay chi\u1ebfn l\u0169y. M\u1ed7i khi h\u00e0nh qu\u00e2n, nghe ba ti\u1ebfng tr\u1ed1ng, kh\u00f4ng k\u1ec3 ng\u00e0y \u0111\u00eam, \u0111i m\u1ed9t v\u00f2ng l\u00e0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Khi ch\u01b0a g\u1eb7p \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbch, kh\u00f4ng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a chi\u1ebfn, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn g\u1ea7n qu\u00e2n ch\u1ee7 m\u1edbi tranh nhau l\u00ean ng\u1ef1a, v\u00ec ng\u1ef1a chi\u1ebfn m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n c\u00f3 s\u1ee9c d\u01b0. Chi\u1ebfn thu\u1eadt d\u00f9ng binh c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 d\u00e0n tr\u1eadn nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ecbch lui m\u1edbi th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh. Th\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t ph\u1ee5c binh, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng, ban \u0111\u00eam \u0111\u1ed1t l\u1eeda, th\u1ed5i gi\u00f3 th\u1ed5i c\u00e0nh kh\u00f4, t\u1ef1 mang l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, thua tr\u1eadn kh\u00f4ng x\u1ea5u h\u1ed5, tan r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1ee5, c\u00e0ng l\u1ea1nh c\u00e0ng ki\u00ean c\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung Nguy\u00ean l\u00e0 m\u01b0a r\u00e0o m\u00f9a thu h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 thi\u00ean th\u1eddi; n\u00fai r\u1eebng s\u00f4ng su\u1ed1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ecba l\u1ee3i; gi\u00e1o \u0111\u00e2m ki\u1ebfm b\u1eafn, \u0111\u00f3 l\u00e0 binh th\u1eafng; c\u1ee7a c\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh. Bi\u1ebft t\u1eadn d\u1ee5ng c\u01a1 h\u1ed9i, r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>K\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u1ecbch, m\u1ed7i khi v\u00e0o m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng, c\u00e1c qu\u00e2n ch\u00e2u \u1edf v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c d\u1ecdc theo bi\u00ean gi\u1edbi, chuy\u00ean t\u00e2m ph\u00f2ng th\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, khi\u1ebfn k\u1ebb \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb \u0111\u1ec3 kh\u01a1i m\u00e0o chi\u1ebfn tranh. Ho\u1eb7c khi k\u1ef5 binh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 h\u00f9ng m\u1ea1nh, d\u1eabn qu\u00e2n x\u00e2m l\u1ea5n, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u00edch th\u00e2n xu\u1ea5t chinh, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, m\u00e2y l\u1ea1nh che khu\u1ea5t m\u1eb7t tr\u1eddi, tuy\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc khi\u1ebfn tr\u1eddi m\u00f9 m\u1ecbt, giao chi\u1ebfn tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a, t\u1eadn d\u1ee5ng l\u1ee3i th\u1ebf c\u1ee7a \u00e1o da v\u00e0 \u00e1o len. N\u00ean c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh, v\u1eadn d\u1ee5ng chi\u1ebfn thu\u1eadt l\u1ea5y t\u0129nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9ng. K\u1ef5 binh n\u00ean t\u1eadp trung \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, B\u1ed1i ch\u00e2u, T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u tr\u1edf l\u1ea1i, n\u1ebfu ph\u00e2n t\u00e1n \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh bi\u00ean gi\u1edbi, khi x\u1ea3y ra t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u1ea9n c\u1ea5p s\u1ebd kh\u00f3 h\u1ed9i qu\u00e2n. C\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi ch\u1ec9 n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ed9 binh, t\u1eadp trung nhi\u1ec1u cung th\u1ee7, l\u1edbn th\u00ec g\u1ed3m v\u1ea1n qu\u00e2n, nh\u1ecf th\u00ec ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh tr\u00ec v\u1eefng ch\u1eafc, kh\u00f4ng n\u00ean xu\u1ea5t chi\u1ebfn. K\u1ebb \u0111\u1ecbch d\u00f9ng to\u00e0n b\u1ed9 binh l\u1ef1c c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, ta ch\u1ec9 d\u00f9ng qu\u00e2n l\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1eadn, tuy s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 nh\u00fat nh\u00e1t c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng c\u1ea7n lo ng\u1ea1i v\u00ec qu\u00e2n s\u1ed1 qu\u00e1 ch\u00eanh l\u1ec7ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ri\u00eang bi\u1ec7t b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, t\u1ed5ng ch\u1ec9 huy ti\u1ec1n qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m l\u1ea5n. Ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1eadp trung \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, H\u00ecnh ch\u00e2u, Minh ch\u00e2u, B\u1ed1i ch\u00e2u tr\u1edf l\u1ea1i, thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n ph\u00f2ng th\u1ee7 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"Thi\u1ebft l\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n ph\u00f2ng th\u1ee7 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, 'k\u1ef7 nhung' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'C\u01a1 gi\u00e1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, c\u00f9ng c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u T\u1ed1ng s\u1eed, t\u1ea5u ngh\u1ecb th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-139-15\" href=\"#footnote-139-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>. Ch\u1edd khi ti\u1ebft xu\u00e2n \u0111\u1ebfn, k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00f9ng qu\u1eabn, c\u1ecf m\u1edbi ch\u01b0a m\u1ecdc, c\u1ecf c\u0169 \u0111\u00e3 h\u00e9o, ng\u1ef1a kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ee9c, qu\u00e2n gi\u1eb7c m\u1ec7t m\u1ecfi mu\u1ed1n r\u00fat v\u1ec1, l\u00fac n\u00e0y ta t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111u\u1ed5i theo, ch\u00fang ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd th\u00e1o ch\u1ea1y.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p b\u00e0y tr\u1eadn c\u1ee7a ti\u1ec1n qu\u00e2n: Chi\u1ebfn m\u00e3 v\u00e0 b\u1ed9 binh tinh nhu\u1ec7 kh\u00f4ng qu\u00e1 10 v\u1ea1n. D\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Chi\u00eau th\u1ea3o, c\u1eed th\u00eam ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u00e1m s\u00e1t, gi\u1eef c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Ph\u00f3 nhung, B\u00e0i tr\u1eadn, Ti\u00ean phong, t\u00f9y t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i linh ho\u1ea1t. Tr\u1eadn \u0111\u00e1nh truy k\u00edch \u0111\u1ecbch c\u1ea7n s\u1eafp x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc sau.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eadn ti\u1ec1n phong g\u1ed3m 15.000 k\u1ef5 binh, trung qu\u00e2n 1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, chia l\u00e0m 40 ch\u1ec9 huy. T\u1ea3 h\u1eefu hai c\u00e1nh m\u1ed7i b\u00ean 10 ch\u1ec9 huy<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eddi ch\u00fa: Trong s\u00e1ch g\u1ed1c, ch\u1eef 's\u01b0\u01a1ng' (\u5ec2) \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'sao' (\u68a2). C\u00e1c ch\u1eef 'tr\u1eadn s\u01b0\u01a1ng', 'tri\u1ec3n s\u01b0\u01a1ng' \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u1eadn sao', 'tri\u1ec3n sao'.\" id=\"return-footnote-139-16\" href=\"#footnote-139-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 20 t\u01b0\u1edbng. M\u1ed7i ch\u1ec9 huy th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t \u0111\u1ed9i, t\u1eeb Qu\u00e2n ch\u1ee7, \u0110\u00f4 Ngu h\u1eadu, Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u00c1p \u0111\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i \u0111\u1ed9i trang b\u1ecb 100 ng\u1ecdn gi\u00e1o ho\u1eb7c th\u01b0\u01a1ng m\u00e1c, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 cung t\u00ean v\u00e0 khi\u00ean g\u1ed7. Trung qu\u00e2n h\u1ea1 ng\u1ef1a x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00e0ng, khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ecbch, b\u1ea5t k\u1ec3 m\u1ea1nh y\u1ebfu, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ed1c to\u00e0n l\u1ef1c, gi\u00e1o m\u00e1c \u0111\u00e2m ch\u00e9m, \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh qua l\u1ea1i, h\u1eadu qu\u00e2n ti\u1ebfn l\u00ean ti\u1ebfp \u1ee9ng. N\u1ebfu \u0111\u1ecbch th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o, sau tr\u1eadn tuy\u1ebfn, s\u1eed d\u1ee5ng th\u00eam 5.000 b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh, chia l\u00e0m 10 m\u0169i, c\u00f9ng ti\u1ebfn l\u00ean v\u1edbi c\u1ecdc ch\u1ed1ng v\u00e0 n\u1ecf c\u1ee9ng, l\u00e0m n\u01a1i \u1ea9n n\u1ea5p cho k\u1ef5 binh quay l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Hai c\u00e1nh tr\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n di chuy\u1ec3n, ph\u00f2ng k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch x\u00f4ng v\u00e0o. Tr\u1eadn n\u00e0y do \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u1ec9 huy, vi\u1ec7c ti\u1ebfn lui, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ec1u do h\u1eafn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. H\u1eadu qu\u00e2n g\u1ed3m 8 v\u1ea1n b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh, do Chi\u00eau th\u1ea3o th\u1ed1ng l\u0129nh, c\u00e1ch ti\u1ec1n qu\u00e2n kh\u00f4ng qu\u00e1 3 \u0111\u1ebfn 5 d\u1eb7m<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eddi ch\u00fa: 'Ti\u1ec1n tr\u1eadn' (tr\u01b0\u1edbc vi\u1ebft l\u00e0 'ti\u1ec1n qu\u00e2n') \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n Kh\u00e1c.\" id=\"return-footnote-139-17\" href=\"#footnote-139-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, hai c\u00e1nh tri\u1ec3n khai v\u1eefng ch\u1eafc, c\u00f3 th\u1ebf nh\u01b0 n\u00fai Th\u01b0\u1eddng, t\u1ea3 h\u1eefu chia nhau \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c tr\u1eadn h\u00ecnh. Khi ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tan \u0111\u1ecbch, h\u1eadu qu\u00e2n c\u0169ng ph\u1ea3i ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 hung h\u0103ng x\u00f4ng l\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ef7 lu\u1eadt nghi\u00eam minh c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>\u300aM\u1ee5c th\u1ec7\u300b c\u00f3 vi\u1ebft: &#8220;Ch\u00e9m b\u1ed1n n\u0103m nh\u00e1t r\u1ed3i d\u1eebng l\u1ea1i, ch\u1ec9nh t\u1ec1 h\u00e0ng ng\u0169&#8221;, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y c\u1ea9n tr\u1ecdng. V\u00ec th\u1ebf, trong ni\u00ean hi\u1ec7u Khai V\u1eadn, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nh\u00e0 T\u1ea5n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n Nhung, ch\u01b0a t\u1eebng tan r\u00e3. Trong kho\u1ea3ng ba b\u1ed1n n\u0103m, d\u00f9 \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh qu\u00e2n Nhung, m\u01b0u k\u1ebf x\u1ea3o quy\u1ec7t nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n T\u1ea5n, b\u1edfi h\u1ecd \u0111\u00e3 h\u1ee3p l\u1ef1c ch\u1ed1ng l\u1ea1i. Sau \u0111\u00f3 v\u00ec d\u1ee5ng nh\u00e2n kh\u00f4ng x\u1ee9ng, b\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Tr\u1ea1ch l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c. N\u1ebfu sau khi gi\u1ebft ch\u00f3c, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c v\u00e0 xua \u0111u\u1ed5i, b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n lo gi\u1eef \u0111\u1ee9c hi\u1ebfu sinh, thi\u1ebft l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch ng\u1eebng binh, d\u00f9 h\u1ea1 ch\u00ed kh\u00ed ch\u1ecbu kh\u00f3 kh\u0103n, vi\u1ec7c h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi qu\u00e2n Nhung c\u0169ng l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Ng\u1ee5y C\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh b\u00e0y n\u0103m \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i, Ph\u1ee5ng Xu\u00e2n ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c trung s\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Xem qua c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eed, c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. Kinh D\u1ecbch khen Cao T\u00f4ng d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh Qu\u1ef7 Ph\u01b0\u01a1ng, Kinh Thi ca ng\u1ee3i Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh Hi\u1ec3m Do\u00e3n, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c r\u1ee3 \u0110\u1ecbch x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, binh \u0111ao l\u00e0 v\u1eadt hung hi\u1ec3m, b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n ch\u1ec9 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu ch\u1ecdn k\u1ef9 s\u1ee9 th\u1ea7n, kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u1ee5c m\u1ec7nh Vua, th\u00f4ng hi\u1ebfu k\u1ebft minh, ng\u1eebng chi\u1ebfn y\u00ean d\u00e2n, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c hay v\u1eady.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n m\u1ed7i khi th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1t binh, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa, \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c qu\u1eadn hai b\u00ean s\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, khi\u1ebfn xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u x\u00e1o \u0111\u1ed9ng, hao ph\u00ed g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n sinh s\u1ed1ng n\u01a1i bi\u00ean th\u00f9y, quen bi\u1ebft vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1. Hu\u1ed1ng chi U Ch\u00e2u l\u00e0 c\u1eeda ng\u00f5 ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, tr\u1ea5n gi\u1eef tr\u1ecdng tr\u1ea5n \u00e1p ch\u1ebf c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean thu\u1ed9c, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng h\u00e0ng v\u1ea1n binh l\u00ednh, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p k\u1ebb \u0111\u1ecbch l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd. M\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t binh l\u00ednh, ch\u1ec9 c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4, v\u00e0o \u0111\u1ea5t phi\u00ean trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 mang theo, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea5p h\u01a1n hai \u0111\u1ea5u b\u1ed9t, \u0111\u1ef1ng trong t\u00fai \u0111\u1ec3 mang theo. M\u1ed7i con ng\u1ef1a chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u1ea5p hai \u0111\u1ea5u l\u00faa s\u1ed1ng, l\u00e0m th\u00e0nh t\u00fai, cho \u0103n m\u1ed7i ng\u00e0y gi\u1edbi h\u1ea1n hai th\u0103ng, trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u00f3i.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, con em c\u00e1c quan nha m\u00f4n c\u00f9ng nhau g\u00e1nh v\u00e1c vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed9t th\u00e1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n lo vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ebf. \u0110\u1ee3i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u1ed3i m\u1edbi t\u00ednh chuy\u1ec7n chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Y\u00ean, \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o Y\u00ean, \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong b\u1ea3n t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc, mong \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t. &#8220;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn ph\u1ea7n l\u1edbn.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n v\u00e0 &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;, &#8216;Kinh v\u0169 th\u00e1nh l\u01b0\u1ee3c&#8217; \u0111\u1ec1u ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, khi \u0111\u00e1nh U K\u1ebf, tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u1ea7n th\u1ea7n b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, K\u1ef3 d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00e0y. X\u00e9t n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ea5y nhi\u1ec5u H\u00e0 B\u1eafc, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng, \u0111\u00e2u r\u1ea3nh b\u00e0n vi\u1ec7c xa nh\u01b0 U K\u1ebf. T\u1ea5u n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 d\u00e2ng v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Ung Hi th\u1ee9 ba khi T\u00e0o B\u00e2n xu\u1ea5t qu\u00e2n, n\u00ean ch\u1ec9 b\u00e0n vi\u1ec7c U K\u1ebf, nay tr\u00edch ra ph\u1ee5 l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"'\u4eca' nguy\u00ean l\u00e0 '\u6545', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-139-18\" href=\"#footnote-139-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. B\u1ea3n truy\u1ec1n ch\u00e9p l\u00e0 L\u1ea1i b\u1ed9, c\u0169ng sai.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ba ty, t\u1eeb nay ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u tr\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef hai \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5. N\u1ebfu theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng thi h\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u00e2n, b\u1ea5t l\u1ee3i cho n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i. C\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 b\u1ea3n ty kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1edbi cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u00ean m\u1eb7t t\u00e2u tr\u00ecnh.<\/p>\n<p>[5] Th\u00e1ng ba, Phan M\u1ef9 xu\u1ea5t qu\u00e2n t\u1eeb Nh\u1ea1n M\u00f4n, ti\u1ebfn v\u00e0o t\u1eeb T\u00e2y H\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb T\u00e2y H\u00ecnh ti\u1ebfn v\u00e0o, ch\u1eef 'h\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 5 'Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7' trong 'T\u1ed1ng s\u1eed' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-139-19\" href=\"#footnote-139-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, giao chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p. \u0110u\u1ed5i gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn Ho\u00e0n Ch\u00e2u, l\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p. \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 qu\u00e2n Th\u1ea7n v\u1ec7 h\u1eefu \u0111\u1ec7 nh\u1ecb l\u00e0 Ti\u1ebft Si\u00eau Th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh Th\u00e0nh b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng do v\u0169 kh\u00ed s\u1eafc nh\u1ecdn, m\u00e1u ch\u1ea3y nhi\u1ec1u ch\u1ed7 th\u1ea5m \u01b0\u1edbt d\u00e2y \u00e1o gi\u00e1p, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u00ecnh t\u0129nh ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Th\u1ee9 s\u1eed Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n T\u00e2n d\u00e2ng Ho\u00e0n Ch\u00e2u \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu phong Ng\u1ea1n T\u00e2n l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[6] T\u00e0o B\u00e2n ti\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng Tr\u00e1c Ch\u00e2u, l\u1ea1i giao chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. L\u00fd K\u1ebf Long, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u1ec1u tr\u00fang t\u00ean b\u1eafn, nh\u01b0ng c\u00e0ng th\u00fac qu\u00e2n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u g\u1ea5p h\u01a1n, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea1i b\u1ea1i, th\u1eeba th\u1eafng \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm c\u1eeda b\u1eafc th\u00e0nh. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00e1c Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[7] Phan M\u1ef9 ti\u1ebfn qu\u00e2n v\u00e2y S\u00f3c Ch\u00e2u, Tri ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Hi T\u00e1n d\u00e2ng th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu phong Hi T\u00e1n l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[8] \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c ph\u00eda b\u1eafc Phi H\u1ed3, \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c, S\u1ee9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch chi\u00eau an v\u00f9ng T\u00e2y Nam, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp vi\u1ec7n. Vi\u00ean K\u1ebf Trung, S\u1ee9 t\u1ea1i h\u00e0nh dinh ph\u1ee5 tr\u00e1ch T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p M\u00f4n, n\u00f3i v\u1edbi Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ef5 binh, l\u1ee3i th\u1ebf tr\u00ean \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng, chi b\u1eb1ng th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u1ecba hi\u1ec3m m\u00e0 \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i.&#8221;<\/i> \u0110\u00e0m Di\u00ean M\u1ef9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u K\u1ef3, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch \u1ef7 v\u00e0o qu\u00e2n \u0111\u00f4ng khinh th\u01b0\u1eddng ta, n\u1ebfu \u0111\u00e1nh b\u1ea5t ng\u1edd, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn b\u00e8n b\u00e0y tr\u1eadn \u0111\u00e1nh th\u1eb3ng c\u00e1nh \u0111\u00f4ng, giao chi\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u01b0ng ch\u01b0a ph\u00e2n th\u1eafng b\u1ea1i. Khi m\u1eb7t tr\u1eddi g\u1ea7n l\u1eb7n, \u00f4ng l\u1ec7nh cho Kinh T\u1eed \u0111\u00e1nh c\u00e1nh t\u00e2y, \u00e1p s\u00e1t v\u00e1ch n\u00fai, d\u00f9ng \u0111o\u1ea3n binh giao chi\u1ebfn. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u1ecb r\u01a1i xu\u1ed1ng v\u1ef1c, Kinh T\u1eed tay ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m \u0111\u1ea7u, khi\u1ebfn th\u1ebf \u0111\u1ecbch suy y\u1ebfu. H\u01a1n ngh\u00ecn t\u00ean l\u00ednh \u0111\u1ecbch tan t\u00e1c tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, Kinh T\u1eed qu\u00e1t l\u00ean, ch\u00fang li\u1ec1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch r\u00fat v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u1edf Th\u1ed5 L\u0129nh, ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng Ho\u00e0ng Minh \u0111\u00e1nh nhau kh\u00f4ng n\u1ed5i. Kinh T\u1eed n\u00f3i v\u1edbi Ho\u00e0ng Minh: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i c\u1ee9 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0111\u00e2y, l\u00e0m vi\u1ec7n binh cho ta, ta s\u1ebd chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdn n\u00fai n\u00e0y.&#8221;<\/i> \u00d4ng li\u1ec1n giao chi\u1ebfn, \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u1ed5 L\u0129nh, truy k\u00edch h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea7u r\u1ed3i r\u00fat qu\u00e2n. \u00d4ng chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c hai \u0111\u1ed3n Ti\u1ec3u D\u00e3 v\u00e0 Tr\u1ef1c C\u1ed1c, r\u1ed3i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Tr\u1ef1c C\u1ed1c.<\/p>\n<p>M\u1ea5y ng\u00e0y sau, \u0111\u1ecbch sai k\u1ef5 binh \u0111\u1ebfn khi\u00eau chi\u1ebfn, th\u1ebf m\u1ea1nh, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn tri\u1ec7u Kinh T\u1eed h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh lui \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ecbch nh\u00e2n \u0111\u00eam l\u1ea1i v\u00e2y hai \u0111\u1ed3n Tr\u1ef1c C\u1ed1c v\u00e0 Th\u1ea1ch M\u00f4n, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn sai Kinh T\u1eed \u0111i c\u1ee9u. Kinh T\u1eed n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n qu\u00e2n ta ch\u1ec9 c\u00f3 n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ecbch h\u01a1n hai v\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecbch n\u1ed5i.&#8221;<\/i> Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn lo l\u1eafng, h\u1ecfi k\u1ebf s\u00e1ch, Kinh T\u1eed \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00e0m Di\u00ean M\u1ef9 hi\u1ec7n \u0111\u00f3ng \u1edf Ti\u1ec3u D\u00e3, c\u00f3 hai ngh\u00ecn qu\u00e2n, xin \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft m\u1eddi \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m vi\u1ec7n binh.&#8221;<\/i> \u00d4ng li\u1ec1n \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Di\u00ean M\u1ef9. Di\u00ean M\u1ef9 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch th\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0m sao ch\u1ed1ng n\u1ed5i?&#8221;<\/i> Kinh T\u1eed n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e0n to\u00e0n qu\u00e2n \u1edf B\u00ecnh Ch\u00e2u, d\u1ef1ng c\u1edd hi\u1ec7u, r\u1ed3i sai hai ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1edd tr\u1eafng \u0111\u1ee9ng b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. T\u00f4i s\u1ebd d\u1eabn n\u0103m tr\u0103m qu\u00e2n x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ecbch th\u1ea5y c\u1edd hi\u1ec7u li\u00ean t\u1ee5c \u1edf xa, nghi ng\u1edd c\u00f3 vi\u1ec7n binh, d\u00f9 \u0111\u00f4ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Di\u00ean M\u1ef9 \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Kinh T\u1eed tr\u1edf l\u1ea1i giao chi\u1ebfn, trong m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u00e1nh nhau n\u0103m b\u1ea3y tr\u1eadn, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1eafng, \u0111\u1ecbnh r\u00fat lui, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn b\u00e8n \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i theo, k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch tan v\u1ee1, b\u1eaft s\u1ed1ng \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c, Gi\u00e1m qu\u00e2n M\u00e3 Qu\u1ea7n, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0 V\u1ea1n Th\u00f4ng c\u00f9ng h\u01a1n ngh\u00ecn qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 B\u1ed9t H\u1ea3i, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u1ef1a v\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi. \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c t\u01b0\u1edbng m\u1ea1nh m\u1ebd, d\u0169ng m\u00e3nh, danh ti\u1ebfng vang kh\u1eafp bi\u00ean \u1ea3i, b\u1ecb b\u1eaft s\u1ed1ng, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch m\u1ea5t h\u1ebft kh\u00ed th\u1ebf.<\/p>\n<p>[9] T\u00e0o B\u00e2n ti\u1ebfn v\u00e0o Tr\u00e1c ch\u00e2u, sai b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng Tu\u1ea5n Nghi L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean d\u1eabn k\u1ef5 binh nh\u1eb9 v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Tr\u00e1c \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch k\u00e9o \u0111\u1ebfn t\u1ea5n c\u00f4ng, K\u1ebf Tuy\u00ean \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang \u1edf ph\u00eda nam th\u00e0nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p, thu h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m ng\u1ef1a v\u00e0 gi\u1ebft t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc H\u1ec1 l\u00e0 H\u1ea1 T\u01b0.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Phan M\u1ef9 chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng \u1ee8ng ch\u00e2u, ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 Ng\u1ea3i Ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ng\u1ea3i Ch\u00ednh, theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, binh b\u00e1t chi tam ghi l\u00e0 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-139-20\" href=\"#footnote-139-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>v\u00e0 quan s\u00e1t ph\u00e1n quan T\u1ed1ng H\u00f9ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 d\u00e2ng th\u00e0nh. Ng\u1ea3i Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m quan s\u00e1t s\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00e2u n\u00e0y, c\u00f2n T\u1ed1ng H\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u1ed3ng L\u01b0 thi\u1ebfu khanh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng tri \u1ee8ng ch\u00e2u. T\u1ed1ng H\u00f9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi U ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[11] \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn v\u00e2y Phi H\u1ed3, sai \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh \u0111\u1ec3 khuy\u00ean h\u00e0ng t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh l\u00e0 \u0110\u1ecbnh V\u0169 qu\u00e2n M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, D\u0129nh ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u00e3 H\u00e0nh \u0110\u1ee9c, nh\u01b0ng H\u00e0nh \u0110\u1ee9c v\u1eabn mu\u1ed1n c\u1ed1 th\u1ee7. Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00e0nh \u0110\u1ee9c c\u00f9ng ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf T\u00f2ng, m\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u01b0u Tri Ti\u1ebfn d\u00e2ng th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh n\u00e2ng c\u1ea5p huy\u1ec7n n\u00e0y l\u00ean th\u00e0nh Phi H\u1ed3 qu\u00e2n. H\u00e0nh \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Thu\u1eadn ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9; K\u1ebf T\u00f2ng l\u00e0m H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u00e0n ch\u00e2u; Tri Ti\u1ebfn l\u00e0m T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u1ea1i v\u00e2y Linh Kh\u00e2u, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh l\u00e0 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 M\u1ee5c Si\u00eau d\u00e2ng th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, nay g\u1ed9p chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Th\u00e1ng n\u00e0y, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng s\u0129 nh\u00e2n l\u00e0m Ty l\u00fd ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p>[13] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1ea1m d\u1eebng thi C\u1ed1ng c\u1eed.<\/p>\n<p>[14] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Phan M\u1ef9 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c V\u00e2n ch\u00e2u, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[15] \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n vi\u1ec7n binh c\u1ee7a \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda b\u1eafc Phi H\u1ed3, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Mi\u00eau T\u00edn \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf th\u00e0nh T\u00e2n Th\u00e0nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1ee5 t\u1eadp l\u1ea1i, qu\u00e2n c\u1ee7a T\u00edn h\u01a1i l\u00f9i, T\u00edn m\u1ed9t m\u00ecnh c\u00f9ng ba tr\u0103m qu\u00e2n Long V\u1ec7 d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ecb v\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1edbp, t\u00ean bay nh\u01b0 m\u01b0a, T\u00edn t\u1ef1 tay b\u1eafn ch\u1ebft m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng ch\u1ebft nhi\u1ec1u. Tr\u1eddi g\u1ea7n t\u1ed1i, T\u00edn c\u1ea7m \u0111\u1ea1i \u0111ao, d\u1eabn h\u01a1n tr\u0103m k\u1ef5 binh h\u00f4 l\u1edbn ph\u00e1 v\u00f2ng v\u00e2y, gi\u1ebft m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00fang l\u00fac T\u00e0o B\u00e2n ph\u00e1i L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, b\u00e8n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc T\u00e2n Th\u00e0nh, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m con ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn sai nha hi\u1ec7u b\u1ed9 \u0111\u01b0a \u0110\u1ea1i B\u1eb1ng D\u1ef1c \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vua tr\u00e1ch c\u1ee9 nh\u01b0ng tha t\u1ed9i, phong B\u1eb1ng D\u1ef1c l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ki\u00eam nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed B\u00ecnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u00e1m b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0\u01a1ng Di\u1ec7p l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u1ee8ng Ch\u00e2u, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i Thi\u1ec7p l\u00e0m Tri ch\u00e2u S\u00f3c Ch\u00e2u, H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu M\u00e3 V\u1ee5 Th\u00e0nh l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u Ho\u00e0n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u1ea1i \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf ph\u00eda b\u1eafc Phi H\u1ed3, gi\u1ebft hai t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m con ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai T\u1ea3 th\u1eadp di Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u V\u00e2n Ch\u00e2u. Ph\u00f3 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Tri\u1ec7u Ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ki\u00eam nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Nho Ch\u00e2u. Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00e1n quan Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u1eadt D\u1ee5ng, Quan s\u00e1t ph\u00e1n quan T\u1ed1ng Huy\u1ec1n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba. Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd Th\u00f4i T\u00f2ng Thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn U\u1ea5t Ch\u00e2u. T\u1ea3 h\u1eefu \u0110\u00f4 \u00c1p nha L\u00fd T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng, H\u1ee9a Ng\u1ea1n Kh\u00e2m gi\u1ebft t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Ti\u00eau Xuy\u1ebft L\u00fd c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0n qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, b\u1eaft gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 ki\u00eam Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u l\u00e0 C\u1ea3nh Thi\u1ec7u Trung, c\u1ea3 th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Phong S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Ng\u1ee5y Ch\u1ea5n l\u00e0m Tri ch\u00e2u U\u1ea5t Ch\u00e2u <i>(Ch\u1ea5n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n)<\/i>. Phong T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Thu\u1eadn Ch\u00e2u, Ng\u1ea1n Kh\u00e2m l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 B\u00ecnh Ch\u00e2u ki\u00eam \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u U\u1ea5t Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[22] Ban \u0111\u1ea7u, v\u01b0\u01a1ng s\u01b0 ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ea5t B\u1eafc, h\u1ec5 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u1ec1u h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110a La, Thi\u1ec7u Trung s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, b\u00e0n m\u01b0u gi\u1ebft c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i trong th\u00e0nh, d\u1eabn to\u00e0n b\u1ed9 h\u00e0o ki\u1ec7t \u0111\u1ea7u h\u00e0ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0u \u1ea5y, li\u1ec1n ra tay tr\u01b0\u1edbc. Cha c\u1ee7a Thi\u1ec7u Trung l\u00e0 M\u1ef9 l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ph\u1ee5ng Th\u00e1nh c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, em l\u00e0 Thi\u1ec7u Ung l\u00e0m Tam ty s\u1ee9. Thi\u1ec7u Trung n\u1eafm gi\u1eef \u0110\u1ed3ng ch\u00e2u, ch\u00e2u n\u00e0y c\u00e1ch T\u00e2y L\u00e2u v\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00e2u n\u00e0y c\u00e1ch T\u00e2y L\u00e2u v\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam, hai ch\u1eef 't\u1ea1i' v\u00e0 'l\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' binh bi\u00ean 8.4 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-139-21\" href=\"#footnote-139-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, \u0111ang theo ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn Dao L\u1ea1c h\u00e0, nghe tin v\u01b0\u01a1ng s\u01b0 \u0111\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Gi\u00e1m th\u00e0nh s\u1ee9 U\u1ea5t ch\u00e2u, sau \u0111\u00f3 b\u1ecb b\u1eaft.<\/p>\n<p>T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng ban \u0111\u1ea7u xin \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn nghi ng\u1edd, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft sai Kinh T\u1ef1 d\u1eabn m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u0169ng s\u0129 d\u00f9ng d\u00e2y leo v\u00e0o th\u00e0nh, th\u1ea5y th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, m\u1edbi ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Qu\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, Kinh T\u1ef1 sai qu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng trong kho ch\u00e2u c\u1ea5p cho. T\u1ed3n Ch\u01b0\u01a1ng v\u1eeba gi\u1ebft xong t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea3ng, lo th\u00e0nh tr\u01a1 tr\u1ecdi kh\u00f3 gi\u1eef, b\u00e8n d\u1eabn to\u00e0n b\u1ed9 quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh. Vi\u1ec7n binh c\u1ee7a \u0111\u1ecbch k\u00e9o \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng, Ph\u00f3 \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Giang Khi\u00eam n\u00f3i b\u1eady l\u00e0m hoang mang qu\u00e2n s\u0129, Kinh T\u1ef1 li\u1ec1n ch\u00e9m \u00f4ng ta, thu th\u1eadp to\u00e0n b\u1ed9 t\u01b0 trang trong th\u00e0nh, r\u00fat v\u1ec1 t\u1eadp h\u1ee3p v\u1edbi qu\u00e2n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn, c\u00f9ng \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh nhau. L\u00fac \u1ea5y c\u00f3 n\u0103m vi\u00ean hi\u1ec7u \u00fay, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. \u0110\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u0129nh, Kinh T\u1ef1 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u h\u1ebft s\u1ee9c, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch m\u1edbi lui, U\u1ea5t ch\u00e2u b\u1ecb b\u1ecf tr\u1ed1ng.<\/p>\n<p><i>(<i>&#8220;Truy\u1ec7n Kinh T\u1ef1&#8221;<\/i> l\u1ea1i ch\u00e9p: Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn \u0111\u1ecbnh nh\u1eadn h\u00e0ng nh\u01b0ng gi\u1eb7c ph\u1ea3n kh\u00e1ng ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng r\u00fat qu\u00e2n c\u1ee7a qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n \u0111\u00e1nh nhau, th\u01b0\u01a1ng vong r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Kinh T\u1ef1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00f9ng d\u00e2y leo v\u00e0o th\u00e0nh, b\u1eaft c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. C\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c U\u1ea5t ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng r\u1ed3i l\u1ea1i ph\u1ea3n. <i>&#8220;Ch\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8221;<\/i> v\u00e0 <i>&#8220;Truy\u1ec7n Kinh T\u1ef1&#8221;<\/i> c\u0169ng ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c Kinh T\u1ef1 d\u00f9ng d\u00e2y leo v\u00e0o th\u00e0nh xem vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng h\u01b0 th\u1ef1c, c\u00f2n vi\u1ec7c gi\u1eb7c ph\u1ea3n kh\u00e1ng v\u00e0 l\u1ea7n n\u1eefa d\u00f9ng d\u00e2y leo v\u00e0o th\u00e0nh b\u1eaft t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf, nay theo \u0111\u00f3, c\u00f2n vi\u1ec7c ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u01b0 trang th\u00ec v\u1eabn ghi th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>Trong tr\u1eadn chi\u1ebfn n\u00e0y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u00e3 c\u00f9ng nhau t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ec3 t\u1eadp k\u00edch qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00eam v\u00e0o th\u00e0nh l\u0169y, ch\u1eb7t l\u1ea5y \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c mang v\u1ec1.<\/p>\n<p>Vua nghe tin, khen ng\u1ee3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sinh tr\u01b0\u1edfng n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, quen thu\u1ed9c chi\u1ebfn tr\u1eadn, n\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng r\u00f5 r\u00e0ng, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1eadp h\u1ee3p \u1ee9ng vi\u1ec7n qu\u00e2n tri\u1ec1u, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, cho m\u01b0\u1ee3n v\u0169 kh\u00ed; b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch th\u00ec tu\u1ef3 theo ch\u1ee9c v\u1ee5 cao th\u1ea5p m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9 binh th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1edfng n\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n, ch\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c th\u00ec th\u01b0\u1edfng ba ng\u00e0n; ng\u1ef1a th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n, trung h\u1ea1ng b\u1ea3y ng\u00e0n, h\u1ea1ng th\u01b0\u1eddng n\u0103m ng\u00e0n. Sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh U Ch\u00e2u, ai mu\u1ed1n \u1edf l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i ghi danh, ai mu\u1ed1n v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf ba n\u0103m. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng.<\/p>\n<p>[23] Ban \u0111\u1ea7u, T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, Vua b\u1ea3o B\u00e2n r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e3y \u0111\u1ec3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn l\u00ean tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfm V\u00e2n, \u1ee8ng, khanh d\u1eabn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n l\u1edbn ti\u1ebfng tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00e1nh U Ch\u00e2u, nh\u01b0ng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng ti\u1ebfn ch\u1eadm, \u0111\u1eebng ham l\u1ee3i m\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1nh \u0111\u1ecbch. \u0110\u1ecbch nghe tin, \u1eaft s\u1ebd t\u1eadp trung tinh binh \u1edf U Ch\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp vi\u1ec7n binh cho s\u01a1n h\u1eadu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Phan M\u1ef9 qu\u1ea3 nhi\u00ean chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Ho\u00e0n, S\u00f3c, V\u00e2n, \u1ee8ng c\u00e1c ch\u00e2u, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u1ea1i chi\u1ebfm Phi H\u1ed3, Linh Kh\u00e2u, U\u1ea5t Ch\u00e2u, l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u1ecb tr\u00ed tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf s\u01a1n h\u1eadu, c\u00f2n B\u00e2n c\u0169ng li\u00ean ti\u1ebfp thu ph\u1ee5c T\u00e2n Th\u00e0nh, C\u1ed1 An, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00e1c Ch\u00e2u, th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ea1i ch\u1ea5n. M\u1ed7i khi tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o v\u1ec1, Vua th\u01b0\u1eddng nghi ng\u1edd B\u00e2n ti\u1ebfn qu\u00e2n qu\u00e1 nhanh, l\u1ea1i lo \u0111\u1ecbch ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>B\u00e2n \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c Ch\u00e2u, \u1edf l\u1ea1i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea1n ki\u1ec7t, b\u00e8n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Vua nghe tin, kinh h\u00e3i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ebd n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00e0 l\u1ea1i lui qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o? Sao l\u1ea1i th\u1ea5t s\u00e1ch \u0111\u1ebfn v\u1eady!&#8221;<\/i> V\u1ed9i sai s\u1ee9 ng\u0103n l\u1ea1i, l\u1ec7nh \u0111\u1eebng ti\u1ebfn n\u1eefa, d\u1eabn qu\u00e2n d\u1ecdc s\u00f4ng B\u1ea1ch C\u00e2u ti\u1ebfp \u1ee9ng v\u1edbi qu\u00e2n c\u1ee7a M\u1ec5 T\u00edn, nu\u00f4i qu\u00e2n t\u00edch l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u1ebf cho c\u00e1nh qu\u00e2n ph\u00eda t\u00e2y, \u0111\u1ee3i M\u1ec5 chi\u1ebfm xong \u0111\u1ea5t s\u01a1n h\u1eadu, h\u1ed9i c\u00f9ng Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u00e1nh U Ch\u00e2u, h\u1ee3p qu\u00e2n v\u1edbi B\u00e2n, T\u00edn, d\u00f9ng to\u00e0n qu\u00e2n ch\u1ebf ng\u1ef1 \u0111\u1ecbch, \u1eaft l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i.<\/p>\n<p>C\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n T\u00e0o B\u00e2n nghe tin Phan M\u1ef9 v\u00e0 L\u01b0u Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn li\u00ean ti\u1ebfp th\u1eafng tr\u1eadn, t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh n\u1eafm gi\u1eef tr\u1ecdng binh m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn c\u00f4ng, b\u00e8n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf, m\u00e2u thu\u1eabn l\u1eabn nhau, T\u00e0o B\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf, b\u00e8n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong 50 ng\u00e0y, l\u1ea1i ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Tr\u00e1c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n tri\u1ec1u v\u1eeba ti\u1ebfn v\u1eeba chi\u1ebfn, c\u00e1ch th\u00e0nh ch\u1ec9 c\u00f2n tr\u0103m d\u1eb7m, ph\u1ea3i m\u1ea5t 20 ng\u00e0y m\u1edbi t\u1edbi n\u01a1i. C\u00f3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch d\u1eabn m\u1ed9t v\u1ea1n k\u1ef5 binh giao chi\u1ebfn v\u1edbi M\u1ec5 T\u00edn, hai b\u00ean gi\u1eb1ng co ch\u01b0a ph\u00e2n th\u1eafng b\u1ea1i, b\u1ed7ng \u0111\u1ecbch sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn n\u00f3i xin h\u00e0ng. Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1i L\u1ec7nh \u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 Li\u1ec5u Khai \u0111ang \u0111\u1ed1c l\u01b0\u01a1ng \u0111i theo qu\u00e2n, n\u00f3i v\u1edbi M\u1ec5 T\u00edn: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u binh ph\u00e1p g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;kh\u00f4ng c\u00f3 \u01b0\u1edbc h\u1eb9n m\u00e0 xin h\u00f2a&#8217;. \u0110\u1ecbch \u1eaft c\u00f3 m\u01b0u k\u1ebf, n\u1ebfu ta g\u1ea5p g\u00e1p t\u1ea5n c\u00f4ng, \u1eaft s\u1ebd th\u1eafng.&#8221;<\/i> M\u1ec5 T\u00edn do d\u1ef1 kh\u00f4ng quy\u1ebft. Qua hai ng\u00e0y, \u0111\u1ecbch l\u1ea1i d\u1eabn qu\u00e2n th\u00e1ch chi\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"'th\u00e1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'B\u00e0i', theo 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 18 'Li\u1ec5u Khai truy\u1ec1n' v\u00e0 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-139-22\" href=\"#footnote-139-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. Sau n\u00e0y do th\u00e1m bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ecbch h\u1ebft t\u00ean, \u0111ang ch\u1edd l\u1ea5y t\u1eeb U ch\u00e2u. <i>(Vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111\u1ecbch gi\u1ea3 h\u00e0ng, &#8216;Li\u1ec5u Khai truy\u1ec1n&#8217; n\u00f3i l\u00e0 l\u00fac s\u1eafp \u0111\u1ebfn Tr\u00e1c ch\u00e2u, nay ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i> T\u00e0o B\u00e2n tuy \u0111o\u1ea1t l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00e1c ch\u00e2u, nh\u01b0ng l\u00fac tr\u1eddi \u0111ang n\u1eafng n\u00f3ng, qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n b\u1ecf th\u00e0nh, r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(&#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217; ch\u00e9p: Qu\u00e2n s\u0129 m\u1ec7t m\u1ecfi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o s\u1eafp h\u1ebft, nh\u00e0 Vua lo l\u1eafng, sai r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi. Theo &#8216;Khi\u1ebft \u0110an&#8217; v\u00e0 &#8216;T\u00e0o B\u00e2n truy\u1ec1n&#8217; th\u00ec l\u00e0 l\u1ea1i ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Tr\u00e1c ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'x\u01b0ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c, s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-139-23\" href=\"#footnote-139-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, r\u1ed3i l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.)<\/i><\/p>\n<p>T\u00e0o B\u00e2n ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n sai t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u00e0 Khai Phong L\u01b0 B\u00e2n d\u1eabn m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n tr\u1ea5n th\u1ee7 Tr\u00e1c ch\u00e2u, B\u00e2n kh\u1ea9n thi\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u00e1c ch\u00e2u s\u00e2u trong \u0111\u1ea5t B\u1eafc, ngo\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7n binh, trong kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, s\u1ed5 \u0111inh t\u00e0n t\u1ea1 th\u1ea5t l\u1ea1c, n\u1ebfu c\u1ed1 th\u1ee7 \u1eaft b\u1ea5t l\u1ee3i, chi b\u1eb1ng d\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n n\u00e0y k\u1ebft tr\u1eadn r\u00fat \u0111i, so v\u1edbi c\u1ed1 th\u1ee7, l\u1ee3i g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n.&#8221;<\/i> T\u00e0o B\u00e2n nghe theo l\u1eddi \u1ea5y, sai B\u00e2n d\u1eabn theo ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb trong th\u00e0nh qua n\u00fai Lang S\u01a1n v\u1ec1 ph\u00eda nam, c\u00f2n T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n r\u00fat lui, \u0111\u1ed9i ng\u0169 kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ec9nh t\u1ec1, b\u1ecb \u0111\u1ecbch \u0111u\u1ed5i theo.<\/p>\n<p>[24] Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn ph\u00eda b\u1eafc \u1ea3i K\u00ec C\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111u\u1ed5i theo, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng thu nh\u1eb7t t\u00e0n qu\u00e2n, \u0111\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3 v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng D\u1ecbch Th\u1ee7y. L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u tr\u00ean s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch m\u1edbi r\u00fat lui, truy k\u00edch \u0111\u1ebfn n\u00fai H\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"truy k\u00edch \u0111\u1ebfn n\u00fai H\u1ed3 'N\u00fai H\u1ed3', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'N\u00fai C\u00f4'. Xem ph\u1ea7n hi\u1ec7u kh\u00e1m k\u00ed quy\u1ec3n n\u00e0y[footnote] tam\" id=\"return-footnote-139-24\" href=\"#footnote-139-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>.[\/footnote]. Khi v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a gi\u1eabm \u0111\u1ea1p l\u00ean nhau m\u00e0 ch\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ch\u1ee9c Tri s\u1ef1 ph\u1ee7 h\u00e0nh U Ch\u00e2u, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u01b0u B\u1ea3o Hu\u00e2n b\u1ecb ng\u1ef1a sa l\u1ea7y, con trai \u00f4ng l\u00e0 Khai Phong binh t\u00e0o L\u1ee3i Thi\u1ec7p \u0111ang theo qu\u00e2n \u0111\u1ed1c th\u00fac l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, th\u01b0\u1eddng theo sau cha, d\u1ed1c s\u1ee9c k\u00e9o nh\u01b0ng kh\u00f4ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean c\u00f9ng ch\u1ebft. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Kh\u1ed5ng Nghi c\u0169ng theo qu\u00e2n \u0111\u1ed1c th\u00fac l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i \u1edf s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3.<\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho l\u1ee5c d\u1ee5ng ch\u00e1u c\u1ee7a B\u1ea3o Hu\u00e2n l\u00e0 C\u1ef1 Xuy\u00ean l\u00e0m ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh ch\u00ednh t\u1ef1, con c\u1ee7a Kh\u1ed5ng Nghi l\u00e0 Di\u00ean Th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Phan M\u1ef9 sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i v\u00e0 b\u00f4 l\u00e3o c\u1ee7a hai ch\u00e2u \u1ee8ng, S\u00f3c v\u1ec1 kinh. Vua tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 an \u1ee7i h\u1ecd. C\u00e1c b\u00f4 l\u00e3o \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e2u nay b\u1ecb k\u1eb9t \u1edf bi\u00ean \u1ea3i, c\u00f3 l\u00faa kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n, c\u00f3 con kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, kh\u00f4ng ng\u1edd nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng.&#8221;<\/i> Vua ban cho h\u1ecd qu\u1ea7n \u00e1o, m\u0169 v\u00e0 \u0111ai.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf \u00c2n t\u1eeb ch\u00e2u D\u1ecbch phi ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn. Vua m\u1edbi bi\u1ebft qu\u00e2n c\u1ee7a T\u00e0o B\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng thua tr\u1eadn, b\u00e8n ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh binh chia nhau \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec7u T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn, M\u1ec5 T\u00edn v\u1ec1 tri\u1ec1u, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn d\u1eabn to\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, Phan M\u1ef9 tr\u1edf v\u1ec1 ch\u00e2u \u0110\u1ea1i. T\u00e0o B\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u01b0a v\u1ec1, V\u0169 th\u1eafng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 d\u00e2ng th\u01b0 can r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Trong th\u00e1ng hai, b\u1ed7ng c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn sai khi\u1ebfn vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Sau khi xem x\u00e9t chi\u1ebfu ch\u1ec9, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm l\u1ea5y U Ch\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, tuy nghe tin th\u1eafng tr\u1eadn, nh\u01b0ng ch\u01b0a nghe vi\u1ec7c th\u00e0nh c\u00f4ng. Vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c h\u01a1i ch\u1eadm tr\u1ec5, r\u1ed3i ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c \u0111\u1ebfn m\u00f9a n\u1eafng n\u00f3ng, qu\u00e2n l\u00ednh gi\u00e0 y\u1ebfu, d\u00e2n ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi, khi\u1ebfn cho n\u1ed7i lo c\u00e0ng th\u00eam t\u0103ng.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng, Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n k\u1ef3, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh to\u00e1n chu to\u00e0n, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c Chi\u1ebft H\u1eefu, d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh chi\u1ebfm l\u1ea5y H\u00e0 \u0110\u00f4ng, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00e1i b\u00ecnh. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 gi\u1eb7c Hung N\u00f4 kia, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00fang ta, b\u1edfi ch\u00fang di chuy\u1ec3n nh\u01b0 chim bay, r\u1ea5t kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. T\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c b\u1eadc \u0110\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u coi ch\u00fang l\u00e0 ngo\u00e0i v\u00f2ng ki\u1ec3m so\u00e1t, \u0111\u1ec3 ch\u00fang t\u1ef1 do theo \u0111u\u1ed5i ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf c\u00e2y, coi ch\u00fang nh\u01b0 lo\u00e0i c\u1ea7m th\u00fa m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng, Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ng su\u1ed1t, ch\u1eb3ng c\u1ea7n b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn ch\u00fang. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 do k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n xu n\u1ecbnh ph\u1ee5 h\u1ecda, che m\u1eaft Th\u01b0\u1ee3ng tr\u00ed, khi\u1ebfn d\u1ea5y l\u00ean cu\u1ed9c chi\u1ebfn kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9. Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y, th\u1eddi H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf, Ch\u1ee7 Ph\u1ee5 Y\u1ec3n, T\u1eeb L\u1ea1c, Nghi\u00eam An d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean, c\u00f9ng v\u1edbi t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Di\u00eau S\u00f9ng d\u00e2ng m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u l\u00ean Minh Ho\u00e0ng, tuy th\u1eddi \u0111\u1ea1i kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng x\u00e9t v\u1ec1 l\u1ebd ph\u1ea3i th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn gi\u1ed1ng nhau, xin ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 t\u1ea5u tr\u00ecnh, mong \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t. T\u1eeb khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n h\u00f9ng m\u1ea1nh ra tr\u1eadn ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c hung \u00e1c, sinh k\u1ebf c\u1ee7a tr\u0103m v\u1ea1n h\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft \u0111i v\u1eadn chuy\u1ec3n, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u00e2u b\u1ecb b\u1ecf hoang m\u1ed9t n\u1eeda. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 d\u00f9ng ng\u1ecdc minh ch\u00e2u \u0111\u1ec3 b\u1eafn chim s\u1ebb, v\u00ec con chu\u1ed9t nh\u1eaft m\u00e0 k\u00edch ho\u1ea1t m\u00e1y b\u1eafn, m\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt. Ngay trong c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt \u0111\u00f3, c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 n\u1eafm b\u1eaft, hu\u1ed1ng chi ngo\u00e0i c\u00e1i m\u1ea5t nhi\u1ec1u ra, c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ed1i lo kh\u00e1c.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ed1 ch\u1ea5p v\u00e0o v\u1eadt, vi\u1ec7c kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, l\u00fd l\u1ebd qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 linh ho\u1ea1t. S\u00e1ch x\u01b0a n\u00f3i r\u1eb1ng binh l\u00ednh \u0111\u00e1nh nhau l\u00e2u ng\u00e0y \u1eaft sinh bi\u1ebfn, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng suy ngh\u0129 s\u00e2u xa. N\u1ebfu l\u1ea1i c\u00f2n ch\u1eadm tr\u1ec5, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u00e1nh m\u1ea5t th\u1eddi c\u01a1. Trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ti\u1ebft thu s\u1ebd \u0111\u1ebfn, trong n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft s\u1ebd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n, bi\u00ean \u1ea3i s\u1edbm l\u1ea1nh l\u1ebdo. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch th\u00ec cung c\u1ee9ng ng\u1ef1a b\u00e9o, ta th\u00ec ng\u01b0\u1eddi m\u1ec7t qu\u00e2n gi\u00e0, e r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 sai l\u1ea7m trong ch\u1ec9 huy.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nay m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e1m n\u00f3i l\u1eddi ng\u0103n c\u1ea3n qu\u1ea7n ch\u00fang, mang t\u1ed9i l\u1edbn nh\u01b0 tr\u1eddi, mong ban chi\u1ebfu minh, nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n vi\u1ec7c r\u00fat qu\u00e2n, t\u1ea1m l\u00e0m k\u1ebf ho\u00e3n binh, d\u00e1m d\u00e2ng l\u00ean k\u1ebf s\u00e1ch v\u1ea1n to\u00e0n. Th\u1ea7n c\u00fai mong B\u1ec7 h\u1ea1 an nhi\u00ean ngh\u1ec9 ng\u01a1i, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi, m\u00e3i \u0111\u1ec3 c\u1eeda ngo\u00e0i kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f3ng, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ea3nh gi\u00e1c, t\u1ef1 nhi\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, thi\u00ean h\u1ea1 quy ph\u1ee5c nh\u00e2n \u0111\u1ee9c, \u0111o\u00e1n ch\u1eebng b\u1ecdn Khi\u1ebft \u0110an \u1ea5y s\u1ebd \u0111i v\u1ec1 \u0111\u00e2u, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n, b\u00e1n b\u00f2 mua dao. Vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111\u1ea1o th\u00ec d\u1ec5 th\u1ef1c hi\u1ec7n, c\u00f4ng v\u00f4 vi l\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t, c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00e0 tr\u1eebng ph\u1ea1t, \u1ea5y g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ea1n to\u00e0n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ea5t ng\u1edd xu\u1ea5t binh, \u1eaft l\u00e0 do nghe l\u1eddi thi\u00ean l\u1ec7ch, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n t\u00e0 v\u1ea1y ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u1eeba d\u1ed1i Vua, vi\u1ec7c th\u00e0nh th\u00ec h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i cho b\u1ea3n th\u00e2n, kh\u00f4ng th\u00e0nh th\u00ec gieo lo cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc kia b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1ea5y U K\u1ebf, ch\u01b0a r\u00f5 ai l\u00e0 k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u? L\u1eddi n\u00f3i d\u1ed1i tr\u00e1 \u1eaft s\u1ebd l\u1ed9 ra, mong t\u00ecm ra k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, s\u1edbm x\u1eed nghi\u00eam ph\u00e1p lu\u1eadt. \u0110i\u1ec1u qu\u00fd l\u00e0 b\u1ecdn gian tr\u00e1 ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u00e2m t\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng ra s\u1ee9c ph\u1ee5ng s\u1ef1, c\u00f9ng k\u00ednh s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam minh, c\u00f9ng v\u1eefng l\u00f2ng gi\u1eef g\u00ecn n\u1ec1n t\u1ea3ng qu\u1ed1c gia.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mu\u1ed1n b\u00e0y t\u1ecf ru\u1ed9t gan, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00f4ng t\u00f3c \u0111\u00e3 d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng, do d\u1ef1 m\u1ea5y ng\u00e0y, ch\u01b0a d\u00e1m th\u1ed1t l\u1eddi. L\u1ea1i ngh\u0129 x\u01b0a kia b\u1eadc hi\u1ec1n tri\u1ebft l\u00fac l\u00e2m chung c\u00f2n d\u00e1m khuy\u00ean can b\u1eb1ng x\u00e1c ch\u1ebft, k\u1ebb th\u1ea7n h\u00e8n n\u00e0y ch\u01b0a ch\u1ebft, sao \u0111\u00e0nh cam t\u00e2m n\u1ecbnh h\u00f3t. V\u1ed1n bi\u1ebft l\u1eddi ngh\u1ecbch tai ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf an th\u00e2n, nh\u01b0ng b\u1edfi \u00e2n s\u00e2u nh\u01b0 c\u00e1nh chim che ch\u1edf, m\u1ea1ng s\u1ed1ng nh\u1eb9 t\u1ef1a l\u00f4ng h\u1ed3ng, mu\u1ed1n \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p tri \u00e2n c\u1ee7a qu\u1ed1c s\u0129, \u0111\u00e2u th\u1ec3 so v\u1edbi s\u1ef1 b\u00e1o \u0111\u00e1p c\u1ee7a k\u1ebb th\u01b0\u1eddng. D\u00f9 b\u1ecb \u0111\u00e0y v\u00e0o ch\u1ed1n hoang vu hay ch\u00e9m \u0111\u1ea7u gi\u1eefa ch\u1ee3, th\u1ea7n c\u0169ng cam ch\u1ecbu h\u00ecnh ph\u1ea1t ng\u00e0y nay, ch\u1ee9 kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1ed1ng nh\u1edd b\u1ed5ng l\u1ed9c, an ph\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u0111\u1eddi sau.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 mong b\u1eadc minh th\u00e1nh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem x\u00e9t suy ngh\u0129.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>L\u1ea1i d\u00f9ng t\u1edd tr\u00e1p t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng n\u0103m huy\u1ec7n, b\u1ed1n huy\u1ec7n n\u1eb1m \u1edf v\u00f9ng n\u00fai, ba ph\u1ea7n th\u00ec hai ph\u1ea7n l\u00e0 d\u00e2n di c\u01b0. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sai ph\u00e1i [b\u1eaft bu\u1ed9c \u0111\u00f3ng g\u00f3p], \u01b0\u1edbc t\u00ednh chung ph\u1ea3i xu\u1ea5t ra m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n hai v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00e2u M\u1ea1c. [D\u00e2n ch\u00fang] c\u1ea7m c\u1ed1 d\u00e2u, b\u00e1n tr\u00e2u, m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 th\u00ec s\u00e1u b\u1ea3y nh\u00e0, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n con trai con g\u00e1i, b\u1ecf m\u1ea1ng s\u1ed1ng. G\u1eafng s\u1ee9c d\u00f9ng l\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o d\u1ee5 d\u1ed7, ng\u1eabu nhi\u00ean \u0111\u00e1p \u1ee9ng th\u1eddi h\u1ea1n nghi\u00eam ng\u1eb7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, chi ph\u00ed c\u00e0ng th\u00eam l\u1edbn. N\u1ebfu nh\u01b0 l\u1ea1i b\u1eaft \u0111i lao d\u1ecbch, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf tr\u1ed1n nhi\u1ec1u h\u01a1n. Gi\u1ea3 s\u1eed thu ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u U, c\u0169ng lo r\u1eb1ng chi\u1ebfn tranh v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ea5m d\u1ee9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;K\u1ebb gian t\u00e0 ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an g\u1eb7p Vua t\u1ed1i t\u0103m, \u0111\u1ea5t c\u00f3 sao tai h\u1ecda, d\u00f9ng l\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 u\u1ed1n cong th\u00e1nh ch\u1ec9. H\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a b\u1ecdn man di, ch\u00e2u U \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ra sinh k\u1ebf, sao Th\u1ed5 T\u00fa <i>(Th\u1ed5 tinh)<\/i> chi\u1ebfu r\u1ecdi, n\u01a1i kh\u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 chinh ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u1ed3ng \u00fd, d\u00f9 l\u00e0 Vua nh\u1ecf c\u0169ng kh\u00f3 coi th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng thu\u1eadn theo l\u00f2ng d\u00e2n, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 sao tai h\u1ecda c\u0169ng s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i. Th\u1eadt n\u00ean gi\u1eef \u0111\u1ea1o, vi\u1ec7c qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng t\u01b0 l\u1ee3i, n\u1ebfu th\u00edch h\u1ecda \u0111\u1ec3 tham c\u00f4ng, lo \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 kh\u00f4ng v\u00f5 v\u1ebb. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec hai t\u1ec9nh thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u00e0i linh thi\u00eang kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, hu\u1ed1ng chi ch\u1ee9c B\u1ed5 Khuy\u1ebft, Th\u1eadp Di v\u1ed1n n\u00ean chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c can gi\u00e1n, thi\u00ean v\u0103n l\u1ecbch to\u00e1n c\u1ea7n d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh d\u1eef. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn sai l\u1ea7m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u m\u1eafc t\u1ed9i b\u1ecf s\u00f3t, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t, sao r\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi sau?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ph\u00e1t binh kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t, m\u1ed9t l\u00e0 v\u00ec ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd d\u00e2y d\u01b0a, hai l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 l\u00f2ng ph\u1ea3n tr\u1eafc, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng qu\u00e1 m\u1ee9c, tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 l\u1ed9 s\u01a1 h\u1edf cho k\u1ebb gian. Ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ed1 tr\u00ed ph\u00f2ng th\u1ee7 chu to\u00e0n, r\u00fat ng\u1eafn h\u00e0nh tr\u00ecnh, d\u1eabu g\u1eb7p ph\u1ea3i giao tranh, c\u0169ng kh\u00f4ng lo thi\u1ebfu l\u1ef1c. Ch\u1ec9 c\u1ea7n qua m\u1ed9t \u0111\u00eam, s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh tr\u00ec.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c hai b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n th\u1ea5u hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng qua hai tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ki\u1ebfp n\u00e0y m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 duy\u00ean t\u1eeb ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc. L\u1ec5 tuy ph\u00e2n bi\u1ec7t qu\u00e2n th\u1ea7n, nh\u01b0ng t\u00ecnh th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u01b0 c\u1ed1t nh\u1ee5c. V\u00ec th\u1ebf, m\u1ed7i khi can gi\u00e1n, th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00e9 tr\u00e1nh nguy hi\u1ec3m. Th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u0129 r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00f5i tr\u1eddi, t\u1ea1m gh\u00e9 v\u00e0o c\u00f5i t\u1ee5c, n\u00ean sinh ra \u0111\u00e3 th\u00f4ng hi\u1ec3u ph\u00fac nghi\u1ec7p, t\u00ednh t\u00ecnh nh\u00e2n t\u1eeb. Th\u1ea7n t\u1eebng nghe ng\u01b0\u1eddi trong cung k\u1ec3 r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecdc kinh, trong b\u1eefa \u0103n ki\u00eang th\u1ecbt. Nay mong B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y nh\u1eabn nh\u1ecbn m\u1ed9t ch\u00fat gi\u1eadn d\u1eef, g\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e2n duy\u00ean t\u1ed1t l\u00e0nh cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ea5m d\u1ee9t binh \u0111ao, e r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00e0ng nhi\u1ec1u s\u00e1t h\u1ea1i. Hi\u1ec7n nay, d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, t\u00ecnh h\u00ecnh chi\u1ebfn s\u1ef1 dao \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u00e2y phi\u1ec1n ph\u1ee9c trong c\u1ea3nh m\u1ed9ng huy\u1ec5n. Lo\u00e0i ti\u1ec3u nh\u00e2n n\u00e0o \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ea7m l\u1ea1c \u0110\u1ee9c Vua? Xin h\u00e3y x\u00e9t r\u00f5 k\u1ebb gian, kh\u00f4ng dung tha k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u. Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, th\u1ea7n kh\u00f4ng kh\u1ecfi r\u01a1i l\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 trong s\u1edb c\u00f3 n\u00f3i <i>&#8220;Nay \u0111\u1ebfn m\u00f9a n\u00f3ng b\u1ee9c&#8221;<\/i>, l\u1ea1i n\u00f3i <i>&#8220;Trong v\u00f2ng m\u1ed9t th\u00e1ng s\u1eafp \u0111\u1ebfn th\u00e1ng b\u1ea3y&#8221;<\/i>, nh\u01b0 v\u1eady th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u00f4ng d\u00e2ng s\u1edb ch\u1eafc h\u1eb3n l\u00e0 \u0111\u1ea7u th\u00e1ng s\u00e1u ho\u1eb7c cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u0103m. Khi \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh T\u00e0o B\u00e2n r\u00fat qu\u00e2n, nh\u01b0ng Ph\u1ed5 ch\u01b0a k\u1ecbp bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1eed k\u00fd trong ph\u1ea7n truy\u1ec7n v\u1ec1 Ph\u1ed5 \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh s\u1eeda l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;Qua th\u00e1ng n\u0103m, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u1ea1.&#8221;<\/i> N\u1ebfu v\u1eady, th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0, nh\u01b0ng B\u00e2n ban \u0111\u1ea7u h\u1ea1 Tr\u00e1c ch\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng ba, sau khi \u1edf l\u1ea1i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u00e3 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 ti\u1ebfp vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng. Khi B\u00e2n quay l\u1ea1i Tr\u00e1c ch\u00e2u, ch\u1eafc h\u1eb3n l\u00e0 \u0111\u1ea7u th\u00e1ng t\u01b0, l\u00fac n\u00e0y qu\u00e2n t\u00ecnh ch\u01b0a th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong t\u1edd tr\u00ecnh, Ph\u1ed5 c\u00f2n n\u00f3i <i>&#8220;K\u1ebb v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c b\u00e1o \u0111\u1ea1i qu\u00e2n b\u1ecb v\u00e2y&#8221;<\/i>, ch\u1eafc h\u1eb3n l\u00e0 l\u00fac B\u00e2n t\u1eeb Tr\u00e1c ch\u00e2u r\u00fat qu\u00e2n v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng t\u01b0, \u0111\u1ea7u th\u00e1ng n\u0103m. Ph\u1ed5 nghe tin v\u00e0o th\u00e1ng \u0111\u00f3, li\u1ec1n vi\u1ebft s\u1edb can gi\u00e1n, khi s\u1edb \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec chi\u1ebfu l\u1ec7nh r\u00fat qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh. Do \u0111\u00f3, trong chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi Ph\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng n\u00f3i r\u1ea5t r\u00f5 v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh. N\u1ebfu s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra v\u00e0o gi\u1eefa th\u00e1ng t\u01b0, th\u00ec s\u1edb v\u00e0 t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a Ph\u1ed5 c\u00f9ng chi\u1ebfu c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i r\u00f5 l\u00e0 qu\u00e2n b\u1ea1i. Ph\u1ea7n truy\u1ec7n trong s\u1eed \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh s\u1eeda l\u1eddi c\u1ee7a Ph\u1ed5, th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u00e3 sai l\u1ec7ch s\u1ef1 th\u1ef1c.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111\u1ee3i sau n\u00e0y kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. L\u1eddi trong t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a Ph\u1ed5 r\u1ea5t kh\u1ea9n thi\u1ebft, nh\u01b0ng ph\u1ea7n truy\u1ec7n kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay c\u0169ng sao l\u1ee5c l\u1ea1i, xem nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ebfc nu\u1ed1i cho s\u1ef1 th\u1ea5t l\u1ea1c c\u1ee7a n\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Vua ban chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u1edfi binh ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 l\u1ec7nh T\u00e0o B\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, s\u1eb5n s\u00e0ng \u00e1o gi\u00e1p, \u0111\u1ec3 t\u0103ng thanh th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, ch\u1edd m\u1ed9t hai th\u00e1ng sau khi v\u00f9ng S\u01a1n H\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, Phan M\u1ef9, \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u1ed9i qu\u00e2n ti\u1ebfn l\u00ean, th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn U Ch\u00e2u, c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i, khi\u1ebfn cho b\u1ecdn Khi\u1ebft \u0110an ph\u1ea3i ch\u1ea1y xa v\u00e0o sa m\u1ea1c, sau \u0111\u00f3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u01b0\u01a1ng th\u1ed5 c\u0169, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tr\u1eabm.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ea1i sao c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng tu\u00e2n theo k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ea1i sao c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng tu\u00e2n theo k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, t\u1eeb 'Tu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-139-25\" href=\"#footnote-139-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, m\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i thi h\u00e0nh \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, d\u1eabn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean \u1ea3i \u0111\u00e1nh xa, nhanh ch\u00f3ng chi\u1ebfm c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, r\u1ed3i l\u1ea1i r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111o\u00e0n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, \u0111i l\u1ea1i m\u1ec7t nh\u1ecdc, b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eadp k\u00edch, l\u1ed7i n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng. H\u01a1n n\u1eefa, Tr\u1eabm n\u1ed1i ti\u1ebfp ng\u00f4i Vua trong th\u1eddi k\u1ef3 cu\u1ed1i c\u1ee7a tr\u0103m v\u1ecb Vua tr\u01b0\u1edbc, t\u1ea1m d\u1eb9p y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang v\u00f9ng Y\u00ean b\u1ecb r\u01a1i v\u00e0o tay gi\u1eb7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n c\u1ee9u h\u1ecd kh\u1ecfi l\u1eeda ch\u00e1y v\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u0169 l\u1ef1c g\u00e2y chi\u1ebfn tranh<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u0169 l\u1ef1c g\u00e2y chi\u1ebfn tranh, t\u1eeb '\u0110\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 256 truy\u1ec7n Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-139-26\" href=\"#footnote-139-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, khanh n\u00ean hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb chu \u0111\u00e1o, n\u1ebfu ch\u00fang d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m, \u1eaft s\u1ebd ti\u00eau di\u1ec7t to\u00e0n b\u1ed9, khanh ch\u1edb lo l\u1eafng. Khanh l\u00e0 b\u1eadc nguy\u00ean th\u1ea7n c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, nh\u1eefng l\u1eddi trung ng\u00f4n kh\u1ed5 kh\u1ea9u, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 xem \u0111i xem l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, l\u00f2ng v\u1eeba khen ng\u1ee3i v\u1eeba \u00e1y n\u00e1y s\u00e2u s\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u1ed5 d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n, n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, \u0111\u00e3 d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1eddi ngu mu\u1ed9i. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n ch\u1ea5p b\u00fat, b\u00ed m\u1eadt ban d\u1ee5 v\u1ec1 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh \u00fd. Th\u1ea7n suy ngh\u0129 k\u1ef9, th\u1ea5y r\u1eb1ng l\u00f2ng th\u00e0nh t\u00edn m\u1edbi l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh n\u1ebfu theo \u0111\u00fang k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eb9p tan gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m; nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd tr\u1eddi, d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t b\u1ea1i. Nay bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, c\u00f2n lo g\u00ec n\u1eefa?<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p h\u01b0ng th\u1ecbnh, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t v\u1eadt g\u00ec b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c, mu\u00f4n n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u an l\u1ea1c. N\u00ean ng\u1ed3i y\u00ean th\u1edd Tr\u1eddi, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng tinh th\u1ea7n, gi\u1eef t\u00e2m h\u00f2a h\u1ee3p, l\u1ea5y \u0111\u1ea1o v\u00f4 vi \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u1eadn m\u1ec7nh qu\u1ed1c gia. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp xa x\u01b0a, xem x\u00e9t n\u0103m \u0111\u1ebf, \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u1ebfn t\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec3m tr\u1edf, so \u0111o th\u1eafng thua v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n v\u1ed1n thi\u1ebfu kh\u00ed ph\u00e1ch anh h\u00f9ng, l\u1ea1i \u0111\u00e3 gi\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec \u0111\u00e1ng k\u1ec3, ch\u1ec9 bi\u1ebft h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u01a1n tr\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi xem \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ph\u1ee5c l\u00f2ng trung c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[28] Th\u00e1ng s\u00e1u, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[29] Vua v\u00ec c\u00e1c t\u01b0\u1edbng vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i trong chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 t\u1ef1 r\u0103n m\u00ecnh ban cho c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n c\u1eadn. Ban \u0111\u1ea7u khi b\u00e0n vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 Vua c\u00f9ng Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf ho\u1ea1ch, m\u1ed9t ng\u00e0y tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ebfn s\u00e1u l\u1ea7n, m\u00e0 Trung th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. \u0110\u1ebfn khi th\u1ea5t b\u1ea1i, Vua tri\u1ec7u Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n, Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c khanh h\u00e3y c\u00f9ng nh\u00ecn xem Tr\u1eabm, t\u1eeb nay c\u00f3 c\u00f2n l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf n\u1eefa kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Vua \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u00e2m h\u1ed1i l\u1ed7i, Hi\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i, nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 dung th\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u00e0nh t\u00e2m h\u1ed1i l\u1ed7i n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng c\u00f9ng c\u00e1c quan li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n ngh\u0129 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do. V\u00ec d\u00e2n ch\u00fang tri\u1ec1u T\u1ea5n ch\u1ec9 h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, g\u1eb7p v\u1eadn x\u1ea5u, b\u1ecb B\u1eafc nhung b\u1eaft l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7, ch\u1ecbu s\u1ef1 uy hi\u1ebfp c\u1ee7a ch\u00fang, tr\u1edf th\u00e0nh n\u00f4 t\u00ec. B\u1ec7 h\u1ea1 trong l\u00f2ng \u0111au x\u00f3t, mu\u1ed1n c\u1ee9u gi\u00fap h\u1ecd, nh\u01b0ng khi giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t b\u1ea1i th\u1ea3m h\u1ea1i. Thanh th\u1ebf c\u1ee7a ta suy y\u1ebfu, kh\u00ed th\u1ebf \u0111\u1ecbch c\u00e0ng ki\u00eau ng\u1ea1o, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf, khi\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n, d\u00e2n ch\u00fang hai b\u1edd s\u00f4ng g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e2m v\u00e0o l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m binh \u0111ao.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, h\u1ed1i h\u1eadn v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 th\u00e0nh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1ch c\u1ee9, kh\u00f4ng th\u1ec3 tranh ch\u1ea5p, nh\u01b0 \u0111\u00e3 r\u00f5 trong kinh s\u1eed x\u01b0a, h\u00e3y t\u1ea1m ngh\u1ec9 ng\u01a1i d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng ng\u1ea1i khu\u1ea5t m\u00ecnh. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u1eddi sinh B\u1eafc \u0111\u1ecbch l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda cho Trung Qu\u1ed1c, H\u00e1n Cao T\u1ed5 d\u00f9ng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n nh\u01b0ng b\u1ecb v\u00e2y \u1edf B\u00ecnh Th\u00e0nh, cu\u1ed1i c\u00f9ng nghe l\u1eddi Ph\u1ee5ng Xu\u00e2n, \u0111\u1ecbnh k\u1ebf h\u00f2a th\u00e2n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi V\u0103n \u0110\u1ebf, c\u00e0ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh, ngo\u00e0i th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf, trong l\u1ea1i gi\u1ea3m b\u1edbt hao t\u1ed5n, khi\u1ebfn bi\u00ean \u1ea3i y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, t\u1ed5n th\u1ea5t kh\u00f4ng nhi\u1ec1u m\u00e0 l\u1ee3i \u00edch r\u1ea5t l\u1edbn. Hu\u1ed1ng chi t\u00ednh c\u1ee7a Hung N\u00f4 ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u1ea7u l\u1ee3i, n\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 c\u1ef1c, gi\u1ea3m b\u1edbt chi ph\u00ed h\u1eb1ng ng\u00e0y, b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 d\u1ed7 t\u01b0\u1edbng bi\u00ean, h\u00e9 l\u1ed9 ch\u00fat c\u01a1 m\u01b0u, ch\u00fang v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd \u0111\u00f3, \u1eaft s\u1ebd vui m\u1eebng nghe theo, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng binh l\u1ef1c m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean bi\u00ean \u1ea3i. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 khu\u1ea5t m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 v\u01b0\u01a1n l\u00ean tr\u00ean v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n mong B\u1ec7 h\u1ea1 suy x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n s\u1edb n\u00e0y theo b\u1ea3n ch\u00e9p kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u1ef1c l\u1ee5c. Truy\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u01b0\u1eddng ch\u00e9p sau khi th\u1ea5t b\u1ea1i \u1edf U Ch\u00e2u, K\u1ebf Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, nay ghi ph\u1ee5 v\u00e0o, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00ednh kh\u00f4ng c\u00f3. S\u00e1ch &#8216;Ng\u1ecdc H\u1ed3 D\u00e3 S\u1eed&#8217; ch\u00e9p r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng, Ph\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb khuy\u00ean can, s\u0129 phu \u0111\u1ec1u kinh ng\u1ea1c v\u00e0 k\u00ednh ph\u1ee5c, ch\u1eafc l\u00e0 b\u1ea3n s\u1edb n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Th\u01b0\u1ee3ng lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n sai T\u1ea3 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, H\u1eefu v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u1ed1ng Ng\u1ecd l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u00e1, H\u1eefu ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n L\u01b0u \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f9ng, U\u1ea5t ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Tri\u1ec7u Di\u00ean B\u1ea1c l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ed1i.<\/p>\n<p>C\u00e1c t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng l\u00e2u n\u0103m, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebft tr\u1ea5n nh\u01b0ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9, Th\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1n h\u1ecd ra qu\u00e2n ch\u1ed1ng \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng, n\u00ean c\u00f9ng Di\u00ean B\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri \u0111\u1ea1i danh ph\u1ee7 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, sai Quan s\u00e1t Chi s\u1ee9 Tr\u1ecbnh M\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'Chi' b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u1eed T\u1ed1ng quy\u1ec3n 267 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n truy\u1ec1n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-139-27\" href=\"#footnote-139-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>\u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng th\u01b0, xin ch\u00e9m c\u00e1c t\u01b0\u1edbng b\u1ea1i tr\u1eadn nh\u01b0 T\u00e0o B\u00e2n. Th\u01b0\u1ee3ng xem t\u1ea5u r\u1ea5t khen ng\u1ee3i, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Sau \u0111\u00f3 tri\u1ec7u v\u1ec1 phong l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. Ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o \u0111ang gi\u1eef ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0m Trung th\u1eeba, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e2n ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(l\u00e0m Trung th\u1eeba v\u00e0o ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 7, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, T\u00e0o B\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, Ty M\u00f4n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd C\u1ef1 Nguy\u00ean tri\u1ec7u t\u1eadp T\u00e0o B\u00e2n c\u00f9ng Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn, M\u1ec5 T\u00edn, \u0110\u1ed7 Ng\u1ea1n Khu\u00ea, H\u00e0nh dinh \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n, M\u00e3 b\u1ed9 \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ph\u00f3 Ti\u1ec1m, \u00c1p tr\u1eadn B\u1ed9 th\u1ef1 Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh S\u01a1n, B\u00e0i tr\u1eadn s\u1ee9 Th\u00e1i Ng\u1ecdc, Ti\u00ean phong \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ti\u1ebft K\u1ebf Chi\u00eau, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh x\u00e9t h\u1ecfi.<\/p>\n<p>[34] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00e0o B\u00e2n, Qu\u00e1ch Th\u1ee7 V\u0103n, Ph\u00f3 Ti\u1ec1m \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u00e1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh, l\u00e0m m\u1ea5t k\u1ef7 lu\u1eadt, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u binh s\u0129 t\u1eed vong; M\u1ec5 T\u00edn, Th\u00f4i Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn tr\u00e1i ph\u00e9p b\u1ed9 th\u1ef1, ch\u1ec9 huy, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c m\u00e0 quay v\u1ec1, b\u1ecb \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh b\u1ea1i; \u0110\u1ed7 Ng\u1ea1n Khu\u00ea kh\u00f4ng cho binh s\u0129 \u0103n chi\u1ec1u, b\u00e0y tr\u1eadn kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, qu\u00e2n l\u00ednh ph\u1ea7n l\u1edbn t\u1ea3n m\u00e1t; Th\u00e1i Ng\u1ecdc g\u1eb7p \u0111\u1ecbch m\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ed5i y ph\u1ee5c l\u00e9n b\u1ecf tr\u1ed1n; Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh S\u01a1n \u1edf ch\u00e2u Tr\u00e1c h\u1eb9n h\u1ed9i chi\u1ebfn m\u00e0 sai k\u1ef3 h\u1ea1n; Ti\u1ebft K\u1ebf Chi\u00eau ra tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u00ednh k\u1ebf r\u00fat lui, l\u00e0m lung l\u1ea1c tinh th\u1ea7n qu\u00e2n s\u0129: Lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00e9m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho b\u00e1 quan b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ed7 M\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00e0n lu\u1eadn theo nh\u01b0 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c quan ch\u1ee9c. T\u00e0o B\u00e2n m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i th\u00f4 ch\u1edd t\u1ed9i, t\u1ef1 nh\u1eadn l\u1ed7i m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Vua tr\u00e1ch T\u00e0o B\u00e2n l\u00e0m H\u1eefu Ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ng\u1ea1n Ti\u1ebfn l\u00e0m H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u00edn l\u00e0m H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Th\u1ee7 V\u0103n l\u00e0m H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ti\u1ec1m l\u00e0m H\u1eefu L\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ng\u1ea1n Khu\u00ea l\u00e0m Quy ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00ecnh S\u01a1n l\u00e0m Ph\u1ee5c ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9, Ng\u1ecdc b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh hi\u1ec7u, \u0111\u00e0y ra Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, K\u1ebf Chi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n<p>Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh, k\u1ebb n\u00e0o ch\u1ebft n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, \u0111\u1ec1u n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i, ban th\u01b0\u1edfng, ghi nh\u1eadn con ch\u00e1u; d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf hai n\u0103m, nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban ba th\u1ea1ch th\u00f3c.<\/p>\n<p>[35] Ban \u0111\u1ea7u, M\u1ec5 T\u00edn, Ph\u00f3 Ti\u1ec1m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ea5t b\u1ea1i, qu\u00e2n l\u00ednh r\u1ed1i lo\u1ea1n, duy c\u00f3 L\u00fd K\u1ebf Long d\u1eabn qu\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n \u0111\u1ed9i ng\u0169 r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh K\u1ebf Long l\u00e0m Tri \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u. Khi c\u00f3 chi\u1ebfu chia qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, K\u1ebf Long sai th\u01b0 l\u1ea1i sao ch\u00e9p to\u00e0n b\u1ed9 chi\u1ebfu ch\u1ec9. H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau, c\u00f3 binh l\u00ednh th\u1ea5t tr\u1eadn t\u1ee5 t\u1eadp d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u, K\u1ebf Long c\u0103n c\u1ee9 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p, b\u1ea3o h\u1ecd c\u1ea7m \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Vua khen ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, phong K\u1ebf Long l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, ki\u00eam V\u00e2n ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1ea5y B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy, T\u0129nh Nan ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu. K\u1ec3 t\u1eeb khi Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh \u0110\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh \u0110\u1ea1c nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u01b0\u01a1ng l\u1ec7nh d\u1ecbch', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-139-28\" href=\"#footnote-139-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>b\u00e3i ch\u1ee9c M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, su\u1ed1t 25 n\u0103m kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ai v\u00e0o ch\u1ee9c n\u00e0y. Trong tr\u1eadn U Ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u00e0 kh\u00f4ng thua tr\u1eadn, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch phong cho \u00f4ng. Qu\u00e2n t\u1eeb U\u1ea5t Ch\u00e2u v\u1ec1, Vi\u00ean K\u1ebf Trung l\u00e0m h\u1eadu qu\u00e2n, h\u00e0ng ng\u0169 ch\u1ec9nh t\u1ec1. Khi \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, c\u00f3 t\u00ean h\u00e0ng binh \u0111\u1ebfn mu\u1ed9n, Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn n\u1ed5i gi\u1eadn \u0111\u1ecbnh ch\u00e9m, K\u1ebf Trung khuy\u00ean r\u1eb1ng gi\u1ebft h\u00e0ng binh l\u00e0 chuy\u1ec7n kh\u00f4ng l\u00e0nh, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, sai Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn T\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, \u0111\u01b0a d\u00e2n h\u00e0ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u ph\u00eda sau n\u00fai v\u1ec1 H\u00e0 Nam ph\u1ee7, H\u1ee9a Ch\u00e2u, Nh\u1eef Ch\u00e2u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 8.236 h\u1ed9, 78.262 ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng h\u01a1n 400.000 con tr\u00e2u, d\u00ea, l\u1ea1c \u0111\u00e0, ng\u1ef1a.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng ch\u00edn.)<\/i><\/p>\n<p>[38] T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Thi\u00eam th\u01b0 xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng l\u1eddi tr\u00e1i \u00fd Th\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec th\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng h\u1ecfi c\u1eadn th\u1ea7n v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, T\u1ec1 Hi\u1ec1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c ra tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi. Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, phong T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tri \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, c\u00f9ng \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Phan M\u1ef9 c\u00f9ng cai qu\u1ea3n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Giai Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf huy\u1ec7n Ph\u00fac T\u00e2n c\u00f3 n\u00fai l\u1edbn t\u1eeb Long \u0110\u1ebf Hi\u1ec7p<a class=\"footnote\" title=\"Long \u0110\u1ebf Hi\u1ec7p nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'long th\u01b0\u1eddng hi\u1ec7p', theo T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 5, Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7, Ph\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu quy\u1ec3n 59, Giai Ch\u00e2u Ho\u1ea1n Thi\u1ec7p Hi\u1ec7p \u0111i\u1ec1u v\u00e0 Nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed quy\u1ec3n 276, Giai Ch\u00e2u Long \u0110\u1ebf Hi\u1ec7p \u0111i\u1ec1u s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-139-29\" href=\"#footnote-139-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>bay t\u1edbi, ch\u1eb7n d\u00f2ng s\u00f4ng B\u1ea1ch Giang, n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng ng\u01b0\u1ee3c cao h\u01a1n 10 tr\u01b0\u1ee3ng, ph\u00e1 h\u1ee7y ru\u1ed9ng d\u00e2n h\u00e0ng tr\u0103m d\u1eb7m.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Tr\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean H\u1ef1u \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Nguy\u00ean Hi, H\u00e0n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean H\u01b0u \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Nguy\u00ean Kh\u1ea3n, K\u00fd V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nh\u0129 \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Nguy\u00ean Ph\u1ea7n.<\/p>\n<p>[41] Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 L\u00fd Gi\u00e1c d\u00e2ng l\u1eddi: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n \u0111\u1ebfn nay, d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea7n nhi\u1ec1u du \u0111\u00e3ng, theo ngh\u1ec1 bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, k\u1ebb gi\u00e0u ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u. Nay ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, kh\u00f4i ph\u1ee5c \u1eaft kh\u00f3, \u0111\u1ea5t hoang c\u00f2n nhi\u1ec1u, khai kh\u1ea9n s\u1ebd c\u00f3 l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ea3 l\u1ea1i, khuy\u1ebfn kh\u00edch n\u00f4ng nghi\u1ec7p kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng b\u1ecf kh\u00f4ng, chi ti\u00eau kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng ti\u1ebft ki\u1ec7m m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 mi\u1ec5n thu thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ea5t \u0111ai \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee7 h\u1ed9, c\u00f3 k\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00ec c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ea1t ng\u00e0n<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ea1t ng\u00e0n (ch\u1eef 'c\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng b\u1ed5 sung).\" id=\"return-footnote-139-30\" href=\"#footnote-139-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1eafm d\u00f9i, k\u1ebb c\u00f3 s\u1ee9c l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 c\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ru\u1ed9ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c \u0111\u1ec3 canh t\u00e1c, m\u01b0a m\u00f3c r\u01a1i xu\u1ed1ng m\u00e0 m\u00f9a m\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu ho\u1ea1ch, th\u1eddi ti\u1ebft thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 ng\u0169 c\u1ed1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu ho\u1ea1ch, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00e0ng th\u00eam t\u00edch tr\u1eef, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 lo n\u1ed5i.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ru\u1ed9ng hoang trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu ch\u1ee7 nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y, th\u00ec cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ee9c gieo tr\u1ed3ng, m\u1ed9t n\u0103m sau, \u0111\u1ec1u n\u1ed9p thu\u1ebf ru\u1ed9ng, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi l\u00e0 c\u1ed9i ngu\u1ed3n c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i> Vua xem qua khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[42] Th\u00e1ng t\u00e1m, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u di d\u1eddi d\u00e2n b\u1ed1n ch\u00e2u V\u00e2n, S\u00f3c, Ho\u00e0n, \u1ee8ng, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Phan M\u1ef9, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p \u0111em qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 h\u1ed9 t\u1ed1ng. L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u1ed1c m\u1eabu nh\u00e0 Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau th\u1ecb c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Gia Lu\u1eadt H\u00e1n Ninh, Nam B\u1eafc B\u00ec Th\u1ea5t v\u00e0 Ng\u0169 \u00c1p D\u1ecbch \u1ea8n, d\u1eabn h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n, l\u1ea1i chi\u1ebfm ch\u00e2u Ho\u00e0n.<\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p n\u00f3i v\u1edbi M\u1ef9: <i>&#8220;Hi\u1ec7n gi\u1edd qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111ang h\u0103ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 l\u1ec7nh thu d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u, h\u00e3y d\u1eabn qu\u00e2n ra \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i Th\u1ea1ch, tr\u01b0\u1edbc sai ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o m\u1eadt cho t\u01b0\u1edbng gi\u1eef ch\u00e2u V\u00e2n, ch\u00e2u S\u00f3c, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n r\u1eddi ch\u00e2u \u0110\u1ea1i, cho d\u00e2n ch\u00e2u V\u00e2n xu\u1ea5t ph\u00e1t tr\u01b0\u1edbc. Qu\u00e2n ta \u0111\u00f3ng t\u1ea1i ch\u00e2u \u1ee8ng, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc s\u1ebd k\u00e9o to\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ed1ng c\u1ef1, l\u00fac \u0111\u00f3 h\u00e3y cho quan d\u00e2n ch\u00e2u S\u00f3c ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, ti\u1ebfn th\u1eb3ng v\u00e0o Th\u1ea1ch Ki\u1ec7t C\u1ed1c, sai ba ng\u00e0n cung th\u1ee7 \u0111\u1eb7t \u1edf c\u1eeda c\u1ed1c, d\u00f9ng k\u1ef5 binh y\u1ec3m tr\u1ee3 gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec d\u00e2n ba ch\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n v\u1eb9n v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Gi\u00e1m qu\u00e2n, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed U\u1ea5t ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng S\u00e2n b\u00e1c b\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn, n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ea7m m\u1ea5y v\u1ea1n tinh binh m\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 c\u1ea7n ti\u1ebfn th\u1eb3ng v\u00e0o b\u1eafc xuy\u00ean Nh\u1ea1n M\u00f4n, th\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn M\u00e3 \u1ea4p.&#8221;<\/i> Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Thu\u1eadn ch\u00e2u L\u01b0u V\u0103n D\u1ee5 c\u0169ng t\u00e1n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ebf t\u1ea5t thua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>S\u00e2n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0i v\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ebfng l\u00e0 v\u00f4 \u0111\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"'Qu\u00e2n t\u1ed1 hi\u1ec7u v\u00f4 \u0111\u1ecbch' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n binh ch\u01b0\u01a1ng 8 \u0111i\u1ec1u 7, 'Ho\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n' quy\u1ec3n 55 d\u1eabn 'D\u01b0\u01a1ng v\u0103n c\u00f4ng \u0111\u00e0m uy\u1ec3n', 'Long b\u00ecnh t\u1eadp' quy\u1ec3n 17 v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 272 truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Qu\u00e2n h\u1ea7u t\u1ed1 hi\u1ec7u v\u00f4 \u0111\u1ecbch'.\" id=\"return-footnote-139-31\" href=\"#footnote-139-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, nay th\u1ea5y \u0111\u1ecbch m\u00e0 do d\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh, ph\u1ea3i ch\u0103ng c\u00f3 \u00fd kh\u00e1c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u1ec7p kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, ch\u1ec9 v\u00ec th\u1eddi c\u01a1 ch\u01b0a thu\u1eadn l\u1ee3i, n\u1ebfu \u0111\u00e1nh ch\u1ec9 t\u1ed5 th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n binh s\u0129 m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng. Nay c\u00e1c \u00f4ng tr\u00e1ch Nghi\u1ec7p kh\u00f4ng ch\u1ecbu ch\u1ebft, Nghi\u1ec7p s\u1ebd ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1eady.&#8221;<\/i> R\u1ed3i d\u1eabn qu\u00e2n theo \u0111\u01b0\u1eddng Th\u1ea1ch H\u1ea1p ti\u1ebfn v\u1ec1 ch\u00e2u S\u00f3c. Tr\u01b0\u1edbc l\u00fac \u0111i, kh\u00f3c n\u00f3i v\u1edbi M\u1ef9: <i>&#8220;L\u1ea7n n\u00e0y t\u1ea5t g\u1eb7p nguy, Nghi\u1ec7p l\u00e0 t\u01b0\u1edbng h\u00e0ng c\u1ee7a Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i ch\u1ebft, nh\u01b0ng Th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng gi\u1ebft, l\u1ea1i ban cho ch\u1ee9c Li\u00ean so\u00e1i, trao binh quy\u1ec1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 bu\u00f4ng tha \u0111\u1ecbch, m\u00e0 ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1, mong l\u1eadp ch\u00fat c\u00f4ng nh\u1ecf b\u00e1o \u0111\u00e1p qu\u1ed1c \u00e2n. Nay c\u00e1c \u00f4ng tr\u00e1ch Nghi\u1ec7p l\u00e1nh \u0111\u1ecbch, Nghi\u1ec7p s\u1ebd ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u1edf tr\u1eadn.&#8221;<\/i> R\u1ed3i ch\u1ec9 v\u00e0o c\u1eeda c\u1ed1c Tr\u1ea7n Gia n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c \u00f4ng h\u00e3y b\u1ed1 tr\u00ed b\u1ed9 binh v\u00e0 cung th\u1ee7 \u1edf \u0111\u00e2y, l\u00e0m c\u00e1nh t\u1ea3 h\u1eefu ti\u1ebfp \u1ee9ng, \u0111\u1ee3i Nghi\u1ec7p \u0111\u00e1nh t\u1edbi \u0111\u00e2y, h\u00e3y d\u00f9ng b\u1ed9 binh \u0111\u00e1nh hai b\u00ean c\u1ee9u gi\u00fap, n\u1ebfu kh\u00f4ng, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai s\u1ed1ng s\u00f3t.&#8221;<\/i> M\u1ef9 l\u1eadp t\u1ee9c c\u00f9ng S\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1eadn \u1edf c\u1eeda c\u1ed1c.<\/p>\n<p>T\u1eeb gi\u1edd D\u1ea7n \u0111\u1ebfn gi\u1edd T\u1ef5, S\u00e2n sai ng\u01b0\u1eddi l\u00ean \u0111\u00e0i Th\u00e1c La nh\u00ecn ra, cho l\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 thua ch\u1ea1y. S\u00e2n mu\u1ed1n tranh c\u00f4ng, li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n r\u1eddi c\u1eeda c\u1ed1c, M\u1ef9 kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n \u0111i theo s\u00f4ng H\u00f4i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y nam hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. Ch\u1ee3t nghe tin Nghi\u1ec7p th\u1ea5t b\u1ea1i, li\u1ec1n h\u1ea1 l\u1ec7nh r\u00fat qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u h\u1ebft s\u1ee9c, t\u1eeb gi\u1edd Ng\u1ecd \u0111\u1ebfn gi\u1edd M\u00f9i, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1eeda c\u1ed1c, th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ai, li\u1ec1n \u00f4m ng\u1ef1c kh\u00f3c l\u1edbn, l\u1ea1i d\u1eabn t\u00e0n qu\u00e2n li\u1ec1u ch\u1ebft \u0111\u00e1nh, b\u1ecb m\u1ea5y m\u01b0\u01a1i v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, binh s\u0129 g\u1ea7n h\u1ebft, Nghi\u1ec7p v\u1eabn ch\u00e9m ch\u1ebft m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u00ean \u0111\u1ecbch, nh\u01b0ng ng\u1ef1a b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn, n\u00ean b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft. Con \u00f4ng l\u00e0 Di\u00ean Ng\u1ecdc c\u00f9ng Th\u1ee9 s\u1eed Nh\u1ea1c ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u Nghi\u1ec7p b\u1ecb v\u00e2y, Qu\u00fd t\u1ef1 tay b\u1eafn ch\u1ebft m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u00ean \u0111\u1ecbch, h\u1ebft t\u00ean, x\u00e1ch n\u1ecf kh\u00f4ng b\u1eafn, l\u1ea1i \u0111\u00e1nh gi\u1ebft m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u00ean r\u1ed3i m\u1edbi hy sinh. Nghi\u1ec7p b\u1ecb b\u1eaft, than r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3i t\u00f4i h\u1eadu, mong gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, di\u1ec7t gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p, nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u1ecb gian th\u1ea7n ghen gh\u00e9t, \u00e9p ph\u1ea3i ch\u1ebft, khi\u1ebfn qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thua to, c\u00f2n m\u1eb7t m\u0169i n\u00e0o s\u1ed1ng \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ea5t kh\u00e1ch!&#8221;<\/i> R\u1ed3i nh\u1ecbn \u0103n ba ng\u00e0y m\u00e0 ch\u1ebft.<\/p>\n<p>Nghi\u1ec7p kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, nh\u01b0ng trung li\u1ec7t, v\u0169 d\u0169ng, c\u00f3 tr\u00ed m\u01b0u. \u00d4ng luy\u1ec7n t\u1eadp chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, c\u00f9ng s\u0129 t\u1ed1t chia ng\u1ecdt s\u1ebb b\u00f9i. V\u00f9ng \u0110\u1ea1i B\u1eafc kh\u00ed h\u1eadu kh\u1eafc nghi\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o l\u00f4ng c\u1eebu, c\u00f2n Nghi\u1ec7p ch\u1ec9 kho\u00e1c \u00e1o b\u00f4ng, ng\u1ed3i ngo\u00e0i tr\u1eddi x\u1eed l\u00fd qu\u00e2n s\u1ef1, b\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng \u0111\u1ed1t l\u1eeda, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f3ng l\u1ea1nh, nh\u01b0ng Nghi\u1ec7p v\u1eabn ung dung, kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u1ed9 v\u1ebb l\u1ea1nh l\u1ebdo. \u00d4ng cai tr\u1ecb gi\u1ea3n d\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang y\u00eau m\u1ebfn. \u00d4ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u00e2n c\u1ea7n v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1, n\u00ean s\u0129 t\u1ed1t \u0111\u1ec1u vui l\u00f2ng ph\u1ee5c v\u1ee5. Khi th\u1ea5t b\u1ea1i, d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng \u00f4ng c\u00f2n h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, Nghi\u1ec7p b\u1ea3o h\u1ecd: <i>&#8220;C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 cha m\u1eb9, v\u1ee3 con, ch\u1ebft c\u00f9ng ta ch\u1eb3ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec. N\u1ebfu k\u1ebb \u0111\u1ecbch r\u00fat lui, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi Thi\u00ean t\u1eed.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c l\u00f3c, kh\u00f4ng ch\u1ecbu r\u1eddi \u0111i, r\u1ed3i c\u00f9ng ch\u1ebft, kh\u00f4ng m\u1ed9t ai s\u1ed1ng s\u00f3t tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>Vua nghe tin Nghi\u1ec7p ch\u1ebft, r\u1ea5t \u0111au x\u00f3t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u00e1ch ch\u1ee9c M\u1ef9 ba l\u1ea7n; S\u00e2n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh hi\u1ec7u, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Kim Ch\u00e2u; V\u0103n D\u1ee5 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Truy t\u1eb7ng Nghi\u1ec7p ch\u1ee9c Th\u00e1i u\u00fd, \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ban cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng m\u1ed9t ngh\u00ecn t\u1ea5m v\u1ea3i, m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9c l\u00faa, b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Di\u00ean L\u00e3ng<a class=\"footnote\" title=\"'Cung ph\u1ee5ng quan' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Cung d\u01b0\u1ee1ng quan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-139-32\" href=\"#footnote-139-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi con qu\u00fd.<\/p>\n<p>[43] Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa d\u00e2ng s\u00e1ch &#8216;\u0110\u1ea1i ch\u00ednh y\u1ebfu l\u1ee5c&#8217; g\u1ed3m ba m\u01b0\u01a1i thi\u00ean, Vua khen ng\u1ee3i, ban chi\u1ebfu khen t\u1eb7ng, th\u01b0\u1edfng n\u0103m m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a. Kh\u1ee9 Hoa v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, nh\u01b0ng \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[44] Ph\u00e1n h\u00ecnh b\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5t t\u00e2u: <i>&#8220;Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng ai x\u1eed \u00e1n sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1eed h\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m t\u1ed9i, quan ki\u1ec3m ph\u00e1p b\u1ecb c\u00e1ch m\u1ed9t ch\u1ee9c, quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5t, nguy\u00ean ghi trong b\u1ea3n ch\u00ed sau th\u00e1ng n\u0103m, nay chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>C\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u1ea3m t\u1ed9i, b\u1ea3o T\u1ea5t: <i>&#8220;Tr\u1eabm th\u1ea5y k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n ph\u1ea1m ph\u00e1p, x\u00e9t t\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ea1i \u00e1c, n\u00ean tha ch\u1ebft, \u0111\u00e0y \u0111i xa, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e.&#8221;<\/i> T\u1ea5t \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u1eadp ph\u00e1p, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea1m ph\u00e1p.&#8221;<\/i> Vua \u0111em l\u1eddi \u1ea5y n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, r\u1ed3i khen ng\u1ee3i T\u1ea5t, cho r\u1eb1ng \u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i l\u1eddi ch\u00ed l\u00fd.<\/p>\n<p>[45] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t B\u00ednh Th\u00e2n, Vua xu\u1ea5t ch\u1eef phi b\u1ea1ch ban t\u1eb7ng Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c quan, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm sau khi tan tri\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ec3 th\u1eddi gian tr\u00f4i qua v\u00f4 \u00edch. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng ch\u00fa t\u00e2m luy\u1ec7n ch\u1eef ch\u00e2n v\u00e0 th\u1ea3o, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i h\u1ecdc th\u00eam ch\u1eef phi b\u1ea1ch. Vi\u1ec7c n\u00e0y tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 s\u0103n b\u1eafn, du ngo\u1ea1n, hay \u0111\u1eafm ch\u00ecm trong thanh s\u1eafc sao?&#8221;<\/i> L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c quan c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[46] T\u1ea3 Th\u1eadp di \u1edf Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed. Vua xem xong, n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;H\u00f3a C\u01a1 t\u1ef1 m\u00ecnh t\u00ecm c\u00e1ch k\u1ebft giao v\u1edbi b\u1ec1 tr\u00ean, \u0111\u00fang l\u00e0 \u0111\u00e1ng khen.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd H\u00e3ng v\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ee5c \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u c\u1ea3 H\u00f3a C\u01a1 v\u00e0o \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh T\u00fd, c\u1ea3 ba \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu B\u1ed5 khuy\u1ebft, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n. H\u00e3ng ng\u01b0\u1eddi Ph\u00ec H\u01b0\u01a1ng; Th\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng An, \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c lang \u1edf S\u1eed qu\u00e1n. Vua l\u1ea1i th\u1ea5y H\u00e3ng v\u1ed1n ngh\u00e8o, c\u00f2n thi\u1ebfu n\u1ee3 l\u00e3i, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u00eam ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3. Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t coi tr\u1ecdng ch\u1ee9c v\u1ee5 so\u1ea1n ch\u1ebf v\u0103n th\u01b0 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, m\u1ed7i khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t v\u1ecb quan v\u0103n, \u0111\u1ec1u tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u1eeba c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft cho tri\u1ec7u v\u00e0o h\u1ecfi chuy\u1ec7n, xem x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 kh\u00ed ch\u1ea5t, r\u1ed3i m\u1edbi trao ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan v\u0103n, x\u01b0a nay \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i. Tr\u1eabm t\u1eebng nghe ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ed7i khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t v\u1ecb Tri ch\u1ebf c\u00e1o, h\u1ecd h\u00e0ng \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng, coi nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt ra \u0111\u1eddi, h\u00e1 ph\u1ea3i chuy\u1ec7n d\u1ec5 d\u00e0ng sao! Qu\u00e1ch Ch\u00ed v\u1ed1n l\u00e0 m\u00f4n sinh \u1edf Nam ph\u1ee7, khi Tr\u1eabm m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, th\u1ea5y \u00f4ng \u1ea5y th\u00edch vi\u1ec7c v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, n\u00ean cho gi\u1eef ch\u1ee9c so\u1ea1n ch\u1ebf. Nh\u01b0ng nghe n\u00f3i m\u1ed7i khi v\u0103n th\u01b0 ban ra, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, v\u00ec \u00f4ng \u1ea5y v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 danh ti\u1ebfng. D\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, Tr\u1eabm c\u0169ng th\u1ea5y ng\u1ea1i, nh\u01b0ng r\u1ed1t cu\u1ed9c c\u0169ng kh\u00f4ng cho \u00f4ng \u1ea5y v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecnh, phong Tr\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Hi l\u00e0m Khai Phong do\u00e3n, ki\u00eam Th\u1ecb trung; b\u1ed5 H\u1ed9 b\u1ed9 lang tr\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Hoa l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n T\u1ea3i l\u00e0m Th\u00f4i quan, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c khanh \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc ch\u00ednh nh\u00e2n qu\u00e2n t\u1eed c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean Tr\u1eabm ch\u1ecdn d\u00f9ng, mong c\u00e1c khanh gi\u00fap \u0111\u1ee1 con Tr\u1eabm.&#8221;<\/i> M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>Khi Kh\u1ee9 Hoa \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Vua l\u1ea1i sai Khu m\u1eadt vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n truy\u1ec1n ch\u1ec9, d\u1eb7n d\u00f2 \u00fd ph\u00f2 t\u00e1 th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n T\u1ea3i, kh\u00f4ng th\u1ea5y nh\u1eafc \u0111\u1ebfn sau n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111\u1ed5i ba \u1ea5n Ng\u1ef1 ti\u1ec1n, Th\u01b0 chi\u1ebfu v\u00e0 Thi\u00ean h\u1ea1 h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng th\u00e0nh <i>&#8220;b\u1ea3o&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Vua ban b\u1ea3n d\u1ecbch m\u1edbi c\u1ee7a b\u00e0i t\u1ef1a &#8216;Th\u00e1nh gi\u00e1o&#8217; do ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n, \u0111\u1ec3 ban cho Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, phong L\u00ea Ho\u00e0n l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u0129nh H\u1ea3i, sai T\u1ea3 b\u1ed5 khuy\u1ebft L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft v\u00e0 Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 L\u00fd Gi\u00e1c mang chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn s\u1ee9 m\u1ec7nh. L\u00ea Ho\u00e0n c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ph\u1eadn, Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft v\u1eeba v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, li\u1ec1n sai t\u1ea3 h\u1eefu nh\u1eafc nh\u1edf ph\u1ea3i gi\u1eef l\u1ec5 b\u1ec1 t\u00f4i. Khi nh\u1eadn chi\u1ebfu, Ho\u00e0n cung k\u00ednh b\u00e1i l\u1ec5. Ng\u00e0y y\u1ebfn ti\u1ec7c, Ho\u00e0n b\u00e0y nhi\u1ec1u b\u1ea3o v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, nh\u01b0ng Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd, l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eefng l\u1ec5 v\u1eadt ri\u00eang, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a s\u1ee9 th\u1ea7n t\u1eebng b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Qu\u00e2n Bi\u1ec7n v\u1ec1. Ho\u00e0n c\u00f2n n\u00f3i v\u1edbi L\u00fd Gi\u00e1c: <i>&#8220;\u0110\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y n\u00fai s\u00f4ng xa x\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1eeba \u0111\u1ebfn, h\u00e1 ch\u1eb3ng m\u1ec7t m\u1ecfi sao?&#8221;<\/i> Gi\u00e1c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u00f3 t\u1edbi b\u1ed1n tr\u0103m qu\u1eadn huy\u1ec7n, \u0111\u1ecba th\u1ebf c\u00f3 n\u01a1i b\u1eb1ng ph\u1eb3ng, c\u00f3 n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 g\u00ec.&#8221;<\/i> Ho\u00e0n im l\u1eb7ng, s\u1eafc m\u1eb7t kh\u00f4ng vui.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c L\u00fd Gi\u00e1c \u0111i s\u1ee9 Giao Ch\u00e2u, trong &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ghi v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai, nay vi\u1ebft chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[51] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu cho b\u1ed9 T\u1eeb, nh\u1eefng t\u0103ng ni n\u00e0o trong s\u1ed5 s\u00e1ch c\u00f3 t\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu, t\u1eeb nay ph\u1ea3i th\u00f4ng th\u1ea1o kinh \u0111i\u1ec3n, qua k\u1ef3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch \u0111\u1ebfn ba tr\u0103m t\u1edd gi\u1ea5y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng ban \u0111\u1eb7c \u00e2n tha \u0111\u1ed9 hai l\u1ea7n, v\u00e0o n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 b\u1ea3y v\u00e0 n\u0103m nay. &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u0103m nay, nay b\u1ed5 sung l\u1ea1i. Vi\u1ec7c kh\u1ea3o th\u00ed kinh \u0111i\u1ec3n, &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n th\u00e1ng n\u00e0y, nay c\u0169ng ph\u1ee5 th\u00eam v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Vua ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c h\u1ecdc ch\u1eef, th\u1ea5y s\u00e1ch &#8216;Thuy\u1ebft v\u0103n&#8217; c\u1ee7a H\u1ee9a Th\u1eadn c\u00f3 nhi\u1ec1u sai s\u00f3t, khi\u1ebfn h\u1ecdc gi\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho H\u1eefu t\u00e1n k\u1ef5 th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec5n, Tr\u1ee9 t\u00e1c lang tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n C\u00fa Trung Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh c\u1ea9n th\u1eadn.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, Huy\u1ec5n v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n &#8216;Thuy\u1ebft v\u0103n&#8217; m\u1edbi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh g\u1ed3m ba m\u01b0\u01a1i quy\u1ec3n, nh\u1eefng ch\u1eef trong kinh \u0111i\u1ec3n truy\u1ec1n t\u1ee5ng v\u00e0 th\u00f4ng d\u1ee5ng trong d\u00e2n gian m\u00e0 &#8216;Thuy\u1ebft v\u0103n&#8217; ch\u01b0a ghi, theo chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o. Vua khen ng\u1ee3i, li\u1ec1n cho in kh\u1eafc \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh, v\u00e0 th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan kh\u00ed t\u1ee5ng c\u00f3 ch\u00eanh l\u1ec7ch.[\/footnote]<\/p>\n<p>[53] Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, c\u00f3 m\u01b0a tuy\u1ebft l\u1edbn. Vua r\u1ea5t m\u1eebng, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ebfn y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Hoa, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u00e8, Tr\u1eabm ch\u01b0a t\u1eebng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, nay \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ebft l\u00e0nh, l\u00f2ng Tr\u1eabm v\u00f4 c\u00f9ng vui m\u1eebng, mu\u1ed1n c\u00f9ng c\u00e1c khanh u\u1ed1ng say m\u1ed9t l\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] Vua th\u1ea5y c\u00e1c t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, d\u00f9 m\u1ed7i t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng ri\u00eang, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u1eabn l\u1ed9n t\u1ea1p lo\u1ea1n, b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 nh\u01b0 T\u1ed1ng B\u1ea1ch ch\u1ecdn l\u1ecdc k\u1ef9 c\u00e0ng, s\u1eafp x\u1ebfp theo lo\u1ea1i, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh s\u00e1ch &#8216;V\u0103n uy\u1ec3n anh hoa&#8217; g\u1ed3m m\u1ed9t ngh\u00ecn quy\u1ec3n. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, d\u00e2ng l\u00ean Vua, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu th\u01b0 khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[55] T\u01b0\u1edbng Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Gia Lu\u1eadt T\u1ed1n Ninh, hi\u1ec7u Vu Vi\u1ec7t, \u0111em v\u00e0i v\u1ea1n k\u1ef5 binh x\u00e2m nh\u1eadp Ch\u00e2u Doanh. \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0u \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng giao chi\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd \u1edf Qu\u00e2n T\u1eed Qu\u00e1n.<\/p>\n<p>G\u1eb7p l\u00fac tr\u1eddi r\u1ea5t l\u1ea1nh, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u01b0\u01a1ng cung n\u1ecf, b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch v\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1edbp. \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 sai tinh binh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00f9ng \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Long \u1edf l\u1ea1i h\u1eadu qu\u00e2n, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh khi c\u1ea5p b\u00e1ch s\u1ebd c\u1ee9u vi\u1ec7n. Khi \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb v\u00e2y, K\u1ebf Long r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u1edf L\u1ea1c Th\u1ecd. Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Th\u1ea7n D\u0169ng Ng\u1ef1 Ti\u1ec1n Trung T\u00e1, ng\u01b0\u1eddi C\u1ef1 D\u00e3 l\u00e0 Tang T\u00e1n, \u0111em binh l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u0169ng c\u1ea3m, t\u1eeb gi\u1edd Th\u00ecn \u0111\u1ebfn gi\u1edd Th\u00e2n. Nh\u01b0ng qu\u00e2n vi\u1ec7n binh \u0111\u1ecbch l\u1ea1i k\u00e9o \u0111\u1ebfn, T\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ecf ch\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc, to\u00e0n qu\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, ch\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u00e0i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng nh\u1edd con ng\u1ef1a kh\u00e1c c\u1ee7a thu\u1ed9c h\u1ea1 m\u00e0 tho\u00e1t ch\u1ebft. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng ti\u00ean phong l\u00e0 L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, B\u00ecnh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u H\u1ea1 L\u1ec7nh \u0110\u1ed3, v\u00e0 V\u0169 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan b\u1ed9 th\u1ef1 D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn, \u0111\u1ec1u b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u1eaft.<\/p>\n<p>L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 t\u00ednh tham c\u00f4ng sinh s\u1ef1, l\u1ea1i khinh su\u1ea5t v\u00f4 m\u01b0u. Vu Vi\u1ec7t v\u1ed1n bi\u1ebft t\u00ednh L\u1ec7nh \u0110\u1ed3, t\u1eebng sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u1eeba d\u1ed1i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, ng\u00e0y \u0111\u00eam mong tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 n\u1ea1p m\u00ecnh, may nh\u1edd ng\u00e0i h\u00e3y l\u01b0u \u00fd.&#8221;<\/i> L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 kh\u00f4ng ng\u1edd l\u00e0 k\u1ebf l\u1eeba, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, b\u00e8n b\u00ed m\u1eadt t\u1eb7ng cho Vu Vi\u1ec7t m\u01b0\u1eddi c\u1eb7p g\u1ea5m qu\u00fd.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vu Vi\u1ec7t truy\u1ec1n l\u1ec7nh trong qu\u00e2n, mu\u1ed1n g\u1eb7p quan s\u1ee9 H\u1ea1 \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u. L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1eeba, cho r\u1eb1ng h\u1eafn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, li\u1ec1n d\u1eabn m\u1ea5y ch\u1ee5c k\u1ef5 binh \u0111i \u0111\u00f3n. Khi \u0111\u1ebfn c\u00e1ch tr\u1ea1i c\u1ee7a h\u1eafn kho\u1ea3ng v\u00e0i b\u01b0\u1edbc, Vu ng\u1ed3i tr\u00ean gh\u1ebf, m\u1eafng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i t\u1eebng th\u00edch b\u00e0n chuy\u1ec7n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, nay l\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y n\u1ed9p m\u1ea1ng sao!&#8221;<\/i> Li\u1ec1n ra l\u1ec7nh t\u1ea3 h\u1eefu gi\u1ebft s\u1ea1ch k\u1ef5 binh \u0111i theo, r\u1ed3i tr\u00f3i ng\u01b0\u1ee3c L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 \u0111em \u0111i <a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00f3i ng\u01b0\u1ee3c L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 \u0111em \u0111i: nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'N\u00e3i', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ed9 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 463 'H\u1ea1 L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 truy\u1ec1n' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-139-33\" href=\"#footnote-139-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>. Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn g\u1eafng s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, r\u1ed3i ch\u1ebft.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 c\u00f9ng cha l\u00e0 Ho\u00e0i Ph\u1ed5 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e0n vi\u1ec7c B\u1eafc ph\u1ea1t, trong v\u00f2ng m\u1ed9t n\u0103m, c\u1ea3 cha con \u0111\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i, thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Doanh Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u00e1o l\u00ean. \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft xin t\u1ed9i, Vua bi\u1ebft l\u00e0 do K\u1ebf Long l\u00e0m sai, kh\u00f4ng tr\u00e1ch t\u1ed9i, b\u1eaft K\u1ebf Long, sai Trung th\u01b0 tra h\u1ecfi, sau c\u0169ng tha cho.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ed9 <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an b\u1ea3n truy\u1ec7n&#8221;<\/i>, \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t sai l\u1ea7m l\u1edbn.)<\/i><\/p>\n<p>[56] \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea7u Cung Ph\u1ee5ng Quan M\u00e3 Tri Ti\u1ebft gi\u00e1m qu\u00e2n \u1edf B\u00e1c Ch\u00e2u, nghe tin \u0110\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5t b\u1ea1i, s\u1ee3 gi\u1eb7c th\u1eeba th\u1eafng l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m, b\u00e8n tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y, s\u1eeda ch\u1eefa kh\u00ed gi\u1edbi, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trai tr\u00e1ng, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0y th\u00ec xong. L\u00fac m\u1edbi kh\u1edfi c\u00f4ng, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn, th\u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00f2ng b\u1ecb, li\u1ec1n r\u00fat lui, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi th\u00e1n ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>[57] Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an l\u1ea1i t\u1eeb Ho\u00e0 Nh\u0129 Qu\u00e1ch x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, ti\u1ebfn s\u00e1t d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u. Th\u1ea7n v\u1ec7 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 M\u00e3 Ch\u00ednh \u0111em qu\u00e2n m\u00ecnh d\u00e0n tr\u1eadn ngo\u00e0i c\u1eeda nam th\u00e0nh, qu\u00e2n \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i. Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0 H\u00e1n U\u00e2n khi\u1ebfp nh\u01b0\u1ee3c, c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh. Tri ch\u00e2u, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n ch\u1ecdn hai ng\u00e0n qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng ra ph\u00eda ph\u1ea3i c\u1ee7a M\u00e3 Ch\u00ednh, kh\u00edch l\u1ec7 qu\u00e2n s\u0129, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbch tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n r\u00fat ch\u1ea1y, men theo ph\u00eda nam s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4 m\u00e0 v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u00e3 h\u1eb9n v\u1edbi Phan M\u1ef9 \u0111em qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn h\u1ee3p chi\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u01b0\u1edbc Phan M\u1ef9 \u0111em qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn h\u1ee3p chi\u1ebfn: ch\u1eef '\u0111em' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed v\u00e0 quy\u1ec3n 265 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n trong T\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-139-34\" href=\"#footnote-139-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1ec1 Hi\u1ec1n th\u1ea5y k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 l\u1ed9, l\u1ea1i lo qu\u00e2n c\u1ee7a M\u1ef9 b\u1ecb \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh \u00fap. M\u1ed9t l\u00e1t sau, c\u00f3 tin b\u00e1o \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n t\u1eeb T\u1ecbnh Ch\u00e2u xu\u1ea5t ph\u00e1t, \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m \u0111\u1ebfn B\u00e1\u0309ng T\u1ec9nh, b\u1ed7ng nh\u1eadn chi\u1ebfu m\u1eadt, r\u1eb1ng qu\u00e2n ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1ecb thua \u1edf Qu\u00e2n T\u1eed Qu\u00e1n, l\u1ec7nh cho to\u00e0n qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra tr\u1eadn, qu\u00e2n \u0111\u00e3 r\u00fat v\u1ec1 ch\u00e2u r\u1ed3i. L\u00fac \u0111\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea7y s\u00f4ng, T\u1ec1 Hi\u1ec1n lo \u0111\u1ecbch bi\u1ebft chuy\u1ec7n, b\u00e8n nh\u1ed1t s\u1ee9 gi\u1ea3 trong ph\u00f2ng k\u00edn.<\/p>\n<p>\u0110\u00eam \u1ea5y, ph\u00e1t hai tr\u0103m qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd, v\u00e1c m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf, c\u00e1ch th\u00e0nh ch\u00e2u ba m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y nam, d\u00e0n c\u1edd, \u0111\u1ed1t c\u1ecf. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eeb xa th\u1ea5y \u00e1nh l\u1eeda c\u00f3 c\u1edd, t\u01b0\u1edfng qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn, ho\u1ea3ng s\u1ee3 b\u1ecf ch\u1ea1y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc. T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u00e3 ph\u1ee5c s\u1eb5n hai ng\u00e0n qu\u00e2n t\u1ea1i \u0111\u1ed3n Th\u1ed5 \u0110\u1eb7ng, b\u1ea5t ng\u1edd t\u1ea5n c\u00f4ng, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. B\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con trai c\u1ee7a B\u1eafc \u0110\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t T\u1ea1p l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbng, ch\u00e9m h\u01a1n hai ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n ng\u1ef1a, xe tr\u01b0\u1edbng, tr\u00e2u b\u00f2, kh\u00ed gi\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u1ec1u quy c\u00f4ng cho H\u00e1n U\u00e2n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e1n U\u00e2n \u0111em tin th\u1eafng tr\u1eadn b\u00e1o l\u00ean, Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Sau bi\u1ebft H\u00e1n U\u00e2n ch\u01b0a t\u1eebng giao chi\u1ebfn, c\u00f9ng v\u1edbi ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u01b0u V\u0169, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n: ch\u1eef 'H\u1eefu' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-139-35\" href=\"#footnote-139-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(H\u00e1n U\u00e2n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m sau ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, V\u0169 b\u1ecb c\u00e1ch v\u00e0o ng\u00e0y Canh T\u00fd, nay ch\u00e9p chung l\u1ea1i)<\/i>.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-139-1\"> ch\u1eef 'ch\u1ee7' trong c\u00e2u 'ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu. Theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 T\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu, ph\u1ea7n Phi\u00ean Di 1-10, Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'L\u1ed7 ch\u1ee7', nay c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung ch\u1eef 'ch\u1ee7'. <a href=\"#return-footnote-139-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-2\">Bu\u00f4ng v\u0169 kh\u00ed tr\u00ean \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng: 'bu\u00f4ng' nguy\u00ean vi\u1ebft 'g\u00e2y r\u1ed1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu phi\u00ean di nh\u1ea5t chi nh\u1ea5t th\u1ea5t s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-139-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-3\">N\u00fai H\u1ed3: T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 264 T\u1ed1ng K\u1ef3 truy\u1ec7n, T\u1ea5u ngh\u1ecb quy\u1ec3n 322 Ng\u1ef1 bi\u00ean \u0111\u1ec1u vi\u1ebft 'C\u00f4 S\u01a1n'. Theo Gia Kh\u00e1nh tr\u00f9ng tu Nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed quy\u1ec3n 47, D\u1ecbch ch\u00e2u c\u00f3 C\u00f4 S\u01a1n, \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng X\u01b0\u01a1ng 25 d\u1eb7m. Ph\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu quy\u1ec3n 7 d\u1eabn l\u1eddi T\u1ed1ng K\u1ef3 c\u0169ng vi\u1ebft C\u00f4 S\u01a1n, ch\u00fa: 'C\u00f4 S\u01a1n, ho\u1eb7c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng S\u01a1n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y huy\u1ec7n Ph\u00f2ng S\u01a1n ch\u00e2u Tr\u00e1c 15 d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i t\u1eeb D\u1ecbch ch\u00e2u \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Tr\u00e1c.' B\u1ea3n bi\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e3 vi\u1ebft '\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng', l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. <a href=\"#return-footnote-139-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-4\">S\u00f4ng T\u1ea5t: C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, T\u1ed1ng s\u1eed \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. T\u1ea5u ngh\u1ecb vi\u1ebft 'S\u00f4ng L\u1ea1i'. Thu\u1ed9c c\u1ea3nh D\u1ecbch ch\u00e2u, s\u00f4ng T\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p, T\u1ea5u ngh\u1ecb vi\u1ebft 'S\u00f4ng L\u1ea1i', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. Theo c\u00e1c s\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd, s\u00f4ng L\u1ea1i t\u1ee9c s\u00f4ng C\u1ef1 M\u00e3, n\u00ean l\u00e0 n\u01a1i T\u00e0o B\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua v\u00e0o th\u00e1ng 5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i huy\u1ec7n L\u1ea1i Th\u1ee7y. <a href=\"#return-footnote-139-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-5\"> 'Hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hai tr\u0103m d\u1eb7m', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t r\u1eb1ng 'hai tr\u0103m d\u1eb7m' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng h\u1ee3p ngh\u0129a, c\u00f3 l\u1ebd do nh\u1ea7m l\u1eabn t\u1eeb \u0111o\u1ea1n tr\u00ean, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' v\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-139-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-6\"> '\u0110\u00e2y l\u00e0' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u00fac n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i th\u00eam 'Quy S\u01a1n', trong 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n Phi\u00ean Di v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Quy Xuy\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-139-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-7\"> 'Ph\u00eda b\u1eafc', trong 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'T\u1ed1ng s\u1eed' v\u00e0 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '\u0111\u00f4ng b\u1eafc'. <a href=\"#return-footnote-139-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-8\">'o\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2m', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-139-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-9\">'nguy\u1ec7n' nguy\u00ean l\u00e0 'hi\u1ec3n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-139-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-10\">'T\u00f9ng M\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00f9ng M\u1ea1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 ngh\u1ecb t\u1ea5u s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-139-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-11\"> Ch\u1eef 'ch\u1ee7' trong 'Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed, t\u1ea5u ngh\u1ecb d\u1eabn tr\u00ean. <a href=\"#return-footnote-139-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-12\"> 'Vua c\u1ee7a h\u1ecd' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1eadp v\u01b0\u01a1ng', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo s\u00e1ch tr\u00ean. <a href=\"#return-footnote-139-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-13\"> 'Khuy\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'quan', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo s\u00e1ch tr\u00ean. <a href=\"#return-footnote-139-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-14\">'Chi t\u00e1n du d\u1ecbch' trong nguy\u00ean v\u0103n ghi l\u00e0 'Binh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed', 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i l\u00e0 'D\u1ecbch'. <a href=\"#return-footnote-139-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-15\"> Thi\u1ebft l\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n ph\u00f2ng th\u1ee7 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, 'k\u1ef7 nhung' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'C\u01a1 gi\u00e1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, c\u00f9ng c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u T\u1ed1ng s\u1eed, t\u1ea5u ngh\u1ecb th\u00ec s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-139-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-16\">L\u1eddi ch\u00fa: Trong s\u00e1ch g\u1ed1c, ch\u1eef 's\u01b0\u01a1ng' (\u5ec2) \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'sao' (\u68a2). C\u00e1c ch\u1eef 'tr\u1eadn s\u01b0\u01a1ng', 'tri\u1ec3n s\u01b0\u01a1ng' \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u1eadn sao', 'tri\u1ec3n sao'. <a href=\"#return-footnote-139-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-17\">L\u1eddi ch\u00fa: 'Ti\u1ec1n tr\u1eadn' (tr\u01b0\u1edbc vi\u1ebft l\u00e0 'ti\u1ec1n qu\u00e2n') \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n Kh\u00e1c. <a href=\"#return-footnote-139-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-18\">'\u4eca' nguy\u00ean l\u00e0 '\u6545', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-139-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-19\"> T\u1eeb T\u00e2y H\u00ecnh ti\u1ebfn v\u00e0o, ch\u1eef 'h\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 5 'Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7' trong 'T\u1ed1ng s\u1eed' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-139-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-20\">Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ng\u1ea3i Ch\u00ednh, theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, binh b\u00e1t chi tam ghi l\u00e0 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-139-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-21\"> Ch\u00e2u n\u00e0y c\u00e1ch T\u00e2y L\u00e2u v\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam, hai ch\u1eef 't\u1ea1i' v\u00e0 'l\u00e2u' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' binh bi\u00ean 8.4 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-139-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-22\"> 'th\u00e1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'B\u00e0i', theo 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 18 'Li\u1ec5u Khai truy\u1ec1n' v\u00e0 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-139-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-23\"> 'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 'x\u01b0ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c, s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-139-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-24\"> truy k\u00edch \u0111\u1ebfn n\u00fai H\u1ed3 'N\u00fai H\u1ed3', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'N\u00fai C\u00f4'. Xem ph\u1ea7n hi\u1ec7u kh\u00e1m k\u00ed quy\u1ec3n n\u00e0y[footnote] tam <a href=\"#return-footnote-139-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-25\"> T\u1ea1i sao c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng tu\u00e2n theo k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, t\u1eeb 'Tu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-139-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-26\"> Kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u0169 l\u1ef1c g\u00e2y chi\u1ebfn tranh, t\u1eeb '\u0110\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 3, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 256 truy\u1ec7n Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-139-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-27\">ch\u1eef 'Chi' b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u1eed T\u1ed1ng quy\u1ec3n 267 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n truy\u1ec1n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-139-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-28\">Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh \u0110\u1ea1c nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u01b0\u01a1ng l\u1ec7nh d\u1ecbch', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-139-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-29\">Long \u0110\u1ebf Hi\u1ec7p nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'long th\u01b0\u1eddng hi\u1ec7p', theo T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 5, Th\u00e1i T\u00f4ng k\u1ef7, Ph\u01b0\u01a1ng d\u01b0 k\u1ef7 y\u1ebfu quy\u1ec3n 59, Giai Ch\u00e2u Ho\u1ea1n Thi\u1ec7p Hi\u1ec7p \u0111i\u1ec1u v\u00e0 Nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed quy\u1ec3n 276, Giai Ch\u00e2u Long \u0110\u1ebf Hi\u1ec7p \u0111i\u1ec1u s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-139-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-30\"> Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ea1t ng\u00e0n <i>(ch\u1eef 'c\u00f3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng b\u1ed5 sung)<\/i>. <a href=\"#return-footnote-139-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-31\"> 'Qu\u00e2n t\u1ed1 hi\u1ec7u v\u00f4 \u0111\u1ecbch' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' ph\u1ea7n binh ch\u01b0\u01a1ng 8 \u0111i\u1ec1u 7, 'Ho\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n' quy\u1ec3n 55 d\u1eabn 'D\u01b0\u01a1ng v\u0103n c\u00f4ng \u0111\u00e0m uy\u1ec3n', 'Long b\u00ecnh t\u1eadp' quy\u1ec3n 17 v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 272 truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Qu\u00e2n h\u1ea7u t\u1ed1 hi\u1ec7u v\u00f4 \u0111\u1ecbch'. <a href=\"#return-footnote-139-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-32\">'Cung ph\u1ee5ng quan' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Cung d\u01b0\u1ee1ng quan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-139-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-33\">Tr\u00f3i ng\u01b0\u1ee3c L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 \u0111em \u0111i: nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'N\u00e3i', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ed9 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 463 'H\u1ea1 L\u1ec7nh \u0110\u1ed3 truy\u1ec1n' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-139-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-34\"> T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u01b0\u1edbc Phan M\u1ef9 \u0111em qu\u00e2n T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn h\u1ee3p chi\u1ebfn: ch\u1eef '\u0111em' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed v\u00e0 quy\u1ec3n 265 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n trong T\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-139-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-139-35\"> \u0110\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n: ch\u1eef 'H\u1eefu' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-139-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":10,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-139","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":119,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":140,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/139\/revisions\/140"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/119"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/139\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=139"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=139"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}