{"id":1390,"date":"2025-11-06T17:04:05","date_gmt":"2025-11-06T10:04:05","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1390"},"modified":"2026-04-17T12:24:32","modified_gmt":"2026-04-17T05:24:32","slug":"beta-quyen-175-nam-hoang-huu-thu-5-quy-ty-1053","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-175-nam-hoang-huu-thu-5-quy-ty-1053\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 175: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 5 (QU\u00dd T\u1ef4, 1053)","rendered":"QUY\u1ec2N 175: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 5 (QU\u00dd T\u1ef4, 1053)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Nam Giao.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua ban chi\u1ebfu cho Ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u01b0u l\u1ea1i 4.000 qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n th\u1ee7 Ung Ch\u00e2u, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 300 ti\u1ec1n, m\u1ed7i qu\u00fd c\u1ea5p ti\u1ec1n mua gi\u00e0y b\u1ea1c.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft m\u1edf kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang. N\u1ebfu nghe n\u00f3i Ty N\u00f4ng T\u1ef1 l\u1ea1i x\u00e9t duy\u1ec7t vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee9u t\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean c\u1ea5p ph\u00e1t ngay.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm mong c\u1ea7u hi\u1ec1n t\u00e0i, n\u00ean m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1eed, l\u00f2ng th\u00e0nh ti\u1ebfp nh\u1eadn, r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng nghi ng\u1edd. Nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i k\u00e9m c\u1ecfi m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i qu\u00e1 m\u1ee9c, ho\u1eb7c k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i l\u1ed7i x\u1ea5u xa m\u00e0 v\u1ed9i xin x\u00f3a b\u1ecf, ho\u1eb7c ch\u1ee9c v\u1ee5 xa c\u00e1ch m\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed qu\u00e1 cao. X\u00e9t t\u00e2m \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 khoe khoang t\u01b0 l\u1ee3i th\u00ec sao \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y! Kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 che \u0111\u1eady, bi\u1ebft m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i[footnote]'bi\u1ebft m\u00e0 n\u00f3i' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00f4ng n\u00f3i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. \u300aT\u1ed1ng \u0110\u1ea1i Chi\u1ebfu L\u1ec7nh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 166 vi\u1ebft 'bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i', c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.[\/footnote]. L\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y ph\u1ee5ng s\u1ef1 tr\u00ean, Tr\u1eabm c\u00f2n tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o ai? T\u1eeb nay, ai ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, h\u00e3y \u0111\u1ec3 Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i \u0111\u00e0n h\u1eb7c, s\u1ebd tr\u1ecb t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m ty tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed b\u00e0n lu\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: N\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6, th\u00e1ng gi\u00eang, Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i xin nh\u1eafc l\u1ea1i chi\u1ebfu n\u00e0y, Vua ban chi\u1ebfu cho b\u1ea3n \u0111\u00e0i m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng v\u00e0o kho\u1ea3ng h\u1ea1 thu, tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a thu\u1eadn th\u1ea5m nhu\u1ea7n, l\u00faa t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, sau n\u1ebfu g\u1eb7p thi\u00ean tai, l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf, r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd y\u00eau d\u00e2n c\u1ee7a quan l\u1ea1i, n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eafc nh\u1edf.\"<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u00e0m <i>\"Tr\u1ea5n qu\u1ed1c th\u1ea7n b\u1ea3o\"<\/i>, sai T\u1ec3 th\u1ea7n l\u00e0 B\u00e0ng T\u1ecbch vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0u H\u00e3ng vi\u1ebft bia. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi B\u00e0ng T\u1ecbch r\u1eb1ng: <i>\"Kho Ph\u1ee5ng Th\u1ea7n c\u00f3 ng\u1ecdc qu\u00fd, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y n\u1eeda th\u01b0\u1edbc, l\u00e0 b\u00e1u v\u1eadt hi\u1ebfm c\u00f3, kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ed3 ch\u01a1i. V\u1ea3 l\u1ea1i, thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 t\u00e1m ng\u1ecdc t\u1ef7, m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ea7n b\u1ea3o.\"<\/i> B\u00e8n l\u1ec7nh Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch so\u1ea1n t\u00ean b\u1ea3o v\u00e0 kh\u1eafc l\u00ean \u0111\u00f3. Khi b\u1ea3o l\u00e0m xong d\u00e2ng l\u00ean, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ebfn xem \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo th\u1ee9 t\u1ef1 trong \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, m\u1ed9t l\u00e0 th\u1ea7n b\u1ea3o, hai l\u00e0 th\u1ee5 m\u1ec7nh b\u1ea3o. Khi t\u1ebf Nam Giao v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed, nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1i gi\u00e1 xin d\u00f9ng Tr\u1ea5n qu\u1ed1c th\u1ea7n b\u1ea3o \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u1ee5 m\u1ec7nh b\u1ea3o l\u00e0m ti\u1ec1n \u0111\u1ea1o.\"<\/i> B\u00e8n \u0111\u1ecbnh l\u00e0m quy th\u1ee9c. Khi B\u00e0ng T\u1ecbch b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c B\u00e0ng T\u1ecbch b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng b\u1ea3y nhu\u1eadn, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ebf giao m\u00e0 xin th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n l\u1ef1c c\u00f2n kh\u1ed1n kh\u1ed5, m\u00f9a m\u00e0ng th\u01b0\u1eddng th\u1ea5t b\u00e1t, c\u00f3 n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ea1i th\u00eam n\u1ea1n s\u00e2u b\u1ecd, \u0111ang lo vi\u1ec7c b\u00e1o \u0111\u00e1p l\u1edbn \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng h\u01b0 danh \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u1eb7ng th\u00eam t\u1ed9i l\u1ed7i.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ph\u00e1n quan K\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd H\u01b0 Nh\u1ea5t d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aKh\u00e1i T\u00e0o T\u00e2n Th\u01b0\u300b 40 quy\u1ec3n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u00ea L\u1ee5c Th\u00e1p. Chi\u1ebfu \u0111\u01b0a s\u00e1ch \u0111\u1ebfn ty H\u00e0 C\u1eeb \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra. L\u00fd H\u01b0 Nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng v\u1eeba \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u cho c\u00e1c quan, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o h\u00e0nh tr\u1ea1ng, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ch\u1ed7 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 l\u1eddi, l\u00e0m m\u1ea5t \u00fd ngh\u0129a khuy\u00ean r\u0103n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau ph\u1ea3i tr\u1ef1c ti\u1ebfp thu\u1eadt l\u1ea1i s\u1ef1 th\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen qu\u00e1 l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[10] Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Ng\u1ef1 s\u1eed Du Hi M\u1ea1nh t\u00e2u r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 ra v\u01b0\u1eddn sau, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, quan c\u00e1c, \u0111\u00e0i gi\u00e1n, t\u1ec9nh ph\u1ee7 suy ph\u00e1n quan \u0111\u1ebfn xem hoa sen qu\u00fd.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u01b0 ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, quy\u1ec1n nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i ki\u1ec1m h\u1ea1t.\r\n\r\nN\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch \u0111\u1ea7u ti\u00ean, T\u01b0 gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean, Nghi V\u1ecb, Tr\u1ea5n Nhung, t\u1eebng d\u1ee5 h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ee9c Th\u1eafng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 H\u00e0n K\u1ef3 khi kinh l\u01b0\u1ee3c Thi\u1ec3m T\u00e2y ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c qu\u00e2n \u1edf Kinh T\u00e2y l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i l\u00e2u ng\u00e0y ch\u01b0a b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai T\u01b0 l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00f3c t\u1eb7c hai l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 Kinh T\u00e2y, m\u1ea5y th\u00e1ng sau d\u1eb9p y\u00ean gi\u1eb7c.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, \u00f4ng l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng. Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9, ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng t\u00e1i nhi\u1ec7m \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Binh l\u00ednh \u1edf tr\u1ea1i Nh\u0169 S\u01a1n l\u00e0m ph\u1ea3n, gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, t\u01b0\u1edbng ch\u00e2u gi\u1ebft m\u1ea5y t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng truy x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u00f9ng. T\u01b0 nh\u1eadn l\u1ec7nh x\u00e9t \u00e1n, \u0111i ng\u1ef1a v\u00e0o tr\u1ea1i, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t tra h\u1ecfi, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng giao cho ng\u1ee5c l\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ai d\u00e1m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eady.\r\n\r\n\u1ede Kinh \u0110\u00f4ng n\u0103m n\u0103m, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u gi\u1eb7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u1ef1 n\u00f3i. Ph\u00fa B\u1eadt thay \u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. C\u00f3 l\u1ea7n c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n, \u0111\u1ed3ng li\u00eau n\u00f3i th\u00f3c kh\u00f4ng t\u1ed1t, T\u01b0 qu\u00e1t: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n l\u00e0m ch\u00fang n\u1ed5i gi\u1eadn sao? N\u1ebfu ch\u00fang n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi, ta s\u1ebd ch\u00e9m ng\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e.\"<\/i> H\u00e0n K\u1ef3 nghe th\u1ea5y, khen l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1ee3ng phu, cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng.\r\n\r\nT\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 theo l\u1eddi xin c\u1ee7a K\u1ef3.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, nghe n\u00f3i gi\u00e1m sinh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111em b\u1ed5 \u0111i\u1ec7p c\u1ea7m b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, khi\u1ebfn k\u1ebb s\u0129 l\u01b0u l\u1ea1c kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, m\u1ea1o nh\u1eadn thi c\u1eed \u1edf h\u1eefu ty, n\u00ean x\u00e9t k\u1ef9.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a th\u1ea7n li\u00eau do nh\u00e0 m\u00ecnh so\u1ea1n ho\u1eb7c nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen qu\u00e1, n\u1ebfu ki\u1ec3m tra th\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 B\u00ed.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch &lt;&lt;Bi\u00ean l\u1ee5c \u0111i\u1ec1u qu\u00e1n t\u0103ng tu&gt;&gt;.)<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng b\u1ea3y, \u0111\u1eb7t ch\u1ee3 H\u00f2a Th\u1ecb \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh ch\u00e2u Ung.\r\n\r\n[17] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, t\u1eeb nay s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u1ed9i th\u1ecb t\u1eeb Cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng m\u00f4n l\u1ea5y 180 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch.\r\n\r\n<i>(S\u1edb c\u1ee7a Ng\u00f4 C\u1eadp, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eddi t\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[18] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng d\u00e2n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp gi\u00e0y x\u00e9o m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n ch\u01b0a tr\u1edf v\u1ec1, h\u1ea1n trong m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf hai k\u1ef3 c\u00f9ng mi\u1ec5n sai d\u1ecbch trong ba n\u0103m. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Chu H\u00e3ng, quan Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n ch\u00fang tr\u1ed1n tr\u00e1nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u1ea1y \u0111i xa, quan l\u1ea1i theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng, ai qu\u00e1 n\u1eeda n\u0103m kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c chi\u1ebfm l\u00e0m ru\u1ed9ng c\u00e0y. Chu H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e2u th\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3ng v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed1n thu\u1ebf d\u1ecbch trong n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a!\"<\/i> B\u00e8n t\u00e2u xin gia h\u1ea1n th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m, nh\u1eefng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 b\u1ecb chi\u1ebfm th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c quan ph\u1ee7 cho vay gi\u1ed1ng l\u00faa.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t Qu\u1ea3ng Nam x\u1ea5u, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ea3o Chu H\u00e3ng kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp gi\u00e0y x\u00e9o. Chu H\u00e3ng n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang \u1edf xa m\u1edbi b\u1ecb tai h\u1ecda, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111i tuy\u00ean b\u1ed1 \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed.\"<\/i> B\u00e8n \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111i\u1ec1u V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u, sang l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u; Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u, sang l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n b\u00e0n kh\u00f4ng h\u1ee3p n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i.\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi[footnote] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 v\u1ec1 vi\u1ec7c Nh\u00e2n T\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], l\u00f2ng d\u00e2n c\u00e1c phi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng y\u00ean. Nay l\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1eed t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u0169 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, \u1eaft s\u1ebd c\u00e0ng l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam nghi ng\u1edd, ho\u1eb7c sinh ra bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00e1c. Hu\u1ed1ng chi nghe n\u00f3i Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n Y\u1ebfn Th\u00f9 s\u1eafp m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1eaft c\u1ea7n t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 uy t\u00edn c\u1ee7a Ng\u1ea1n B\u00e1c, chi b\u1eb1ng c\u1eed \u00f4ng tr\u1ea5n th\u1ee7 Quan Trung, ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0 v\u1eady c\u00e1c b\u1ed9 phi\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kinh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c th\u1ec3, th\u1eadt l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u, l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n x\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb. B\u1ea3n truy\u1ec7n n\u00f3i r\u1eb1ng L\u01b0u Ho\u00e1n vu c\u00e1o Qu\u00e1ch \u00c2n gi\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb, n\u00ean Bi\u1ec7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u. X\u00e9t vi\u1ec7c Bi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 4 th\u00e1ng nhu\u1eadn, sau \u0111\u00f3 13 ng\u00e0y Ho\u00e1n v\u00e0 \u00c2n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng c\u00f4ng ph\u00e1 gi\u1eb7c, ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8 l\u1ea1i v\u1ec1 T\u1ea7n Ch\u00e2u. V\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 4 th\u00e1ng nhu\u1eadn, l\u00e0m sao Ho\u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 b\u00e1o vi\u1ec7c \u00c2n gi\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb? &lt;&lt;B\u1ea3n truy\u1ec7n&gt;&gt; n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn sai. V\u00ec Bi\u1ec7n l\u00e0m t\u01b0\u1edbng T\u1ea7n Ch\u00e2u trong n\u1eeda n\u0103m, c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n, m\u1ed9t l\u1ea7n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, b\u1ea3n truy\u1ec7n g\u1ed9p hai vi\u1ec7c l\u00e0m m\u1ed9t, n\u00ean kh\u00f4ng kh\u1edbp. Nay s\u1eeda l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>&lt;B\u1ea3n truy\u1ec7n&gt;Vi\u1ec7c Bi\u1ec7n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 12, th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p, nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i>\r\n\r\n[20] Chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u00e3 hai n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat v\u1ec1, binh l\u00ednh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng do Nha Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1eed \u0111i, m\u1ed7i n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n. T\u1eeb khi N\u00f9ng Tr\u00ed Cao l\u00e0m lo\u1ea1n, qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u00f3ng \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c, Trung C\u1ea3m, Tr\u1eebng H\u1ea3i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 24.441 ng\u01b0\u1eddi, chia nhau \u0111\u00f3ng gi\u1eef c\u00e1c ch\u00e2u. \u0110\u1ebfn nay, \u0111\u1ec1u r\u00fat qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 v\u1ec1, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 binh l\u00ednh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 B\u00e0ng T\u1ecbch l\u1ea5y ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 l\u00e0m Tri V\u1eadn Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u\u300b, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9 r\u1ed3i ra l\u00e0m Tri V\u1eadn Ch\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, h\u1ecdc tr\u00f2 \u1edf T\u1ec1 ch\u00e2u l\u00e0 Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Uy\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, theo ph\u00e9p n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n, Uy\u00ean d\u00e2ng th\u01b0 xin \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t ch\u1ee9c quan. \u0110\u1ea1o s\u0129 Tri\u1ec7u Thanh Hu\u1ed1ng l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ecbch, gi\u1ea3 l\u00e0m Uy\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ea1ch v\u1edbi T\u1ecbch, r\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi vi\u00ean l\u1ea1i \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a Uy\u00ean. Uy\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n \u0110\u00e3i L\u1eadu t\u1ef1 n\u00f3i, T\u1ecbch b\u00e8n b\u1eaft Uy\u00ean v\u1ec1 T\u1ec1 ch\u00e2u. C\u00f3 vi\u00ean l\u1ea1i nh\u1ecf b\u00e1o vi\u1ec7c Thanh Hu\u1ed1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, T\u1ecbch li\u1ec1n b\u1eaft g\u1eedi \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Khai Phong. Thanh Hu\u1ed1ng v\u00e0 vi\u00ean l\u1ea1i \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i L\u0129nh Ngo\u1ea1i, \u0111i \u0111\u1ebfn H\u1ee9a ch\u00e2u th\u00ec ch\u1ebft. Gi\u00e1n quan H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i T\u1ecbch ng\u1ea7m sai ph\u1ee7 \u0111\u00e1nh ch\u1ebft Thanh Hu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng, l\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 Trung th\u01b0 t\u1ef1 l\u00e0m, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Nh\u01b0ng n\u00f3i T\u1ecbch ng\u1ea7m sai ph\u1ee7 Khai Phong, x\u00e9t l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c.)<\/i>\r\n\r\n[22] T\u1eadp Kh\u00e1nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed; C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u Ph\u00e1n H\u1ee9a ch\u00e2u Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0m Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, truy t\u1eb7ng B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m tr\u00ed s\u0129 H\u1ed3 \u0110\u00e1n l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, l\u1ea1i ban cho nh\u00e0 \u00f4ng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n, l\u1ec7nh T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u lo vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t. V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh, Tri ch\u00e2u M\u00e3 T\u1ea7m n\u00f3i nh\u00e0 \u0110\u00e1n ngh\u00e8o, l\u00e2u nay kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u00f4n c\u1ea5t, n\u00ean ban \u01a1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3.\r\n\r\nT\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1ng Th\u00e0nh[footnote]H\u1ea1ng Th\u00e0nh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'Tu Th\u00e0nh'.[\/footnote], n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u00f4ng th\u1ea1o lu\u1eadt ph\u00e1p. Khi \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o nh\u00e0 gi\u00e0u c\u01b0\u1edbp l\u00faa, ng\u1ee5c l\u1ea1i x\u00e9t l\u00e0 t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp, T\u1ea7m n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3i qu\u00e1[footnote]\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3i qu\u00e1, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ec3 tho\u00e1t ch\u1ebft'.[\/footnote], t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00e1c v\u1edbi c\u01b0\u1edbp.\"<\/i> T\u00e2u xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ng\u00e0y th\u00e1ng ri\u00eang.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9, tri ch\u00e2u qu\u00e2n v\u0169 th\u1ea7n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f9ng v\u1edbi li\u00eau thu\u1ed9c b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 quy\u1ebft, l\u1ea1i l\u1ec7nh An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, L\u00fd Trung S\u01b0, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Trung S\u01b0 v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm nghe n\u00f3i c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng ti\u1ec1n th\u1eeba \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n, nh\u01b0ng g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 Tr\u1eabm kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, khanh h\u00e3y ghi nh\u1edb.\"<\/i> <em>(L\u1eddi Vua n\u00f3i v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/em>\r\n\r\n[27] Xu\u1ea5t kho n\u1ed9i t\u00e0ng 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, 20 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n c\u00e2n b\u00f4ng, giao xu\u1ed1ng H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 mua th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1: S\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c trong kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u1ed1t ph\u00e1 v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh \u0111ang s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 t\u00e2u: C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i, \u00c1 Nhi h\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Ng\u00f4 l\u0129nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n ra qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, l\u00e0m c\u1ea3n tr\u1edf giao th\u00f4ng. L\u1eadp t\u1ee9c l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0u Ho\u00e1n l\u00e0m Trung qu\u00e2n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u01b0u \u00d4n Nhu\u1eadn v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u00e1ch \u00c2n l\u00e0m Ti\u00ean phong, Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m S\u00e1ch ti\u00ean phong, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ng\u00f4 B\u00f4n v\u00e0 Th\u00f4i \u00dd l\u00e0m \u0110i\u1ec7n h\u1eadu, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Chu Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng theo Trung qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Ho\u00e1n ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 204 th\u1ee7 c\u1ea5p, \u00d4n Nhu\u1eadn ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 565 th\u1ee7 c\u1ea5p, \u00c2n ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 925 th\u1ee7 c\u1ea5p, Qu\u1ef3 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 459 th\u1ee7 c\u1ea5p, B\u00f4n ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 28 th\u1ee7 c\u1ea5p, Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 27 th\u1ee7 c\u1ea5p.\r\n\r\nNg\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ho\u00e1n t\u1eeb ch\u1ee9c Tr\u1ea1ch Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u00d4n Nhu\u1eadn t\u1eeb ch\u1ee9c L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Anh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, \u00c2n t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, Qu\u1ef3 t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, B\u00f4n t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u00dd t\u1eeb ch\u1ee9c T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u1ee9c T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan. Nh\u1eefng qu\u00e2n hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng thu\u1ed9c qu\u00e2n ph\u00e2n chuy\u1ec3n vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc; qu\u00e2n ph\u00e2n kh\u00f4ng thu\u1ed9c chuy\u1ec3n vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p.\r\n\r\n<i>(Ri\u00eang Qu\u00e1ch \u00c2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nghi ng\u1edd l\u00e0 do th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1ecb s\u00f3t, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u00c2n, \u00c2n t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9. Nay b\u1ed5 sung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[31] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, c\u00e1c quan l\u1ec7nh t\u00e1 ph\u1ea3i xem x\u00e9t gi\u1ea3m thu\u1ebf, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i quan kh\u00e1c \u0111i xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u00e0 gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 c\u1ecf mua theo th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng n\u0103m nay.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c khoa c\u1eed nh\u00e2n, khi thi cu\u1ed1i k\u1ef3, h\u1ecfi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, m\u1ed7i c\u00e2u l\u1ea5y m\u1ed9t hai c\u00e2u \u0111\u1ea7u c\u1ee7a khoa l\u00e0m c\u00e2u h\u1ecfi, ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o ch\u00fa s\u1edb c\u1ee7a b\u1ea3n kinh \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi v\u00e0 th\u00eam v\u0103n t\u1eeb trau chu\u1ed1t, ph\u00e1t minh \u00fd ngh\u0129a th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp lo\u1ea1i tr\u00ean; ho\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ec9 r\u00f5 ngh\u0129a l\u00fd m\u00e0 ch\u1ec9 d\u1eabn ch\u00fa s\u1edb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u00ec x\u1ebfp lo\u1ea1i k\u1ebf ti\u1ebfp, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 th\u00f4ng; n\u1ebfu d\u1eabn ch\u00fa s\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u ph\u1ea7n th\u00ec x\u1ebfp lo\u1ea1i th\u00f4; ai kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a g\u1ed1c ho\u1eb7c d\u1eabn kinh kh\u00e1c m\u00e0 v\u0103n \u00fd sai l\u1ec7ch, c\u00e2u v\u0103n \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n th\u00ec x\u1ebfp lo\u1ea1i d\u01b0\u1edbi[footnote]C\u00e2u v\u0103n \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n x\u1ebfp lo\u1ea1i d\u01b0\u1edbi, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. 'D\u01b0\u1edbi', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'kh\u00f4ng th\u00f4ng', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 12-31 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u1ee7'.[\/footnote]. \u0110\u1ec1u l\u1ea5y b\u1ed1n c\u00e2u th\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u1ea1t. Kinh C\u1eedu kinh[footnote]C\u1eedu kinh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eedu kinh, Ng\u0169 kinh', Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 28 T\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00e0m kinh', nghi l\u00e0 'ph\u00e0m kinh' \u0111\u00fang.[\/footnote] ch\u1ec9 h\u1ecfi \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u00fa s\u1edb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng thi C\u1eedu kinh \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m hai tr\u01b0\u1eddng, v\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ecfi kinh ki\u00eam.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m ti\u1ebfn s\u0129, t\u1eeb nay c\u1ee9 m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ch\u1ecdn m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu quan coi thi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n quen, th\u00ec cho ph\u1ee7 v\u00e0 gi\u00e1m \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau, n\u1ebfu c\u1ea3 hai n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n quen, th\u00ec g\u1eedi \u0111i thi bi\u1ec7t \u0111\u1ea7u.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu cho qu\u00e2n tu th\u00e0nh \u1edf tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb t\u1ea1m c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng theo b\u1eadc B\u1ea3o Ti\u1ec7p, v\u00e0 cho quan ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3 l\u00e0 T\u1ea3 Ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c N\u1ed9t Ph\u00e1c L\u1eadn Chi\u00ean l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng n\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n, \u0111\u1ee3i m\u1ed9t n\u0103m n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3, th\u00ec s\u1ebd b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed Thu\u1eadn Ch\u00e2u.\r\n\r\nL\u1eadn Chi\u00ean \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb Ch\u00e2u, g\u1ea7n k\u1ec1 \u0111\u1ea5t H\u1ea1. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 ch\u0103n nu\u00f4i tr\u00e2u b\u00f2 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, L\u1eadn Chi\u00ean c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1ee9c gi\u1eadn, mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh, L\u1eadn Chi\u00ean s\u1ee3 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, b\u00e8n d\u00e2ng \u0111\u1ea5t, hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1. Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng l\u1edbn, v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn x\u00e2y th\u00e0nh.\r\n\r\nT\u1ed5 ti\u00ean L\u1eadn Chi\u00ean t\u1eebng chi\u1ebfm gi\u1eef ch\u00edn thung l\u0169ng, sau d\u1ea7n suy y\u1ebfu, ch\u1ec9 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ba thung l\u0169ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1c t\u1ed9c kh\u00e1c chi\u1ebfm. T\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ea1nh nh\u1ea5t, chi\u1ebfm gi\u1eef gi\u1ebfng mu\u1ed1i, m\u1ed7i ng\u00e0y thu l\u1ee3i c\u00f3 th\u1ec3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1m con ng\u1ef1a[footnote] T\u00e1m con 'con' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'tr\u0103m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng tr\u00fac C\u1ed5 V\u1ecb Tr\u1ea1i\u300b x\u00f3a.[\/footnote]. L\u1eadn Chi\u00ean b\u00e1o v\u1edbi T\u01b0\u1eddng: <i>\"\u0110\u1ea5t n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 c\u1ee7a t\u00f4i, c\u0169ng xin nh\u00e0 H\u00e1n l\u1ea5y l\u1ea1i.\"<\/i> T\u01b0\u1eddng l\u1ea1i chi\u1ebfm nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed9c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 cung th\u1ee7, n\u00ean Thanh \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed9c \u0111\u1ec1u t\u1ee9c gi\u1eadn, n\u1ed5i d\u1eady l\u00e0m ph\u1ea3n.\r\n\r\nT\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n xin b\u1ecf C\u1ed5 V\u1ecb, kh\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh n\u1eefa. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u00f3i: <i>\"C\u1ed5 V\u1ecb Ch\u00e2u v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ta, nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ch\u00e2u \u1edf \u0111\u00f3, vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1.\"<\/i> Sai Ph\u00f3 C\u1ea7u lo vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, chuy\u00ean xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i. C\u1ea7u n\u00f3i: <i>\"Nay b\u1ecf kh\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1ea5t chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3, l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed1i lo cho T\u1ea7n Ch\u00e2u. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00e3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i l\u1ea1i b\u1ecf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch l\u00e0m m\u1ea1nh uy qu\u1ed1c gia. X\u00e9t cha \u00f4ng L\u1eadn Chi\u00ean \u0111\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ee9c quan nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1, ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb Tr\u1ea1i, kh\u00f4ng l\u00e0m ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 \u1ee9ng v\u1edbi l\u1eddi th\u1ec1.\"<\/i>\r\n\r\nB\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, n\u00f3i r\u00f5: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nay x\u00e2y th\u00e0nh, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, sao c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u1ea1i l\u00e0m ph\u1ea3n?\"<\/i> \u0110\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Quan l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp gi\u1ebfng mu\u1ed1i v\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng.\"<\/i> C\u1ea7u n\u00f3i: <i>\"Nay kh\u00f4ng l\u1ea5y gi\u1ebfng mu\u1ed1i v\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u1eefa, th\u00ec sao?\"<\/i>\r\n\r\nM\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb, nghe theo, b\u00e8n r\u00fat qu\u00e2n. C\u1ea7u b\u00e8n c\u1eaft ba ph\u1ea7n t\u01b0 \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 cho c\u00e1c t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, cu\u1ed1i c\u00f9ng x\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb, b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong t\u01b0\u1edbc cho L\u1eadn Chi\u00ean.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y trong th\u1ef1c l\u1ee5c, ch\u00ednh s\u1eed ghi r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, nay \u0111\u1ec1u d\u00f9ng theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang, h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n T\u00e2y Kinh L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u; Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i Ng\u00f4 B\u00ed l\u00e0m tri ch\u00e2u H\u00e0o Ch\u00e2u; \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd T\u00f4n T\u00edch l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh Ch\u00e2u; \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u00edn Ch\u00e2u.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00e1c Gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m tri ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u00e3 nh\u1eadn ch\u1ec9 c\u1ee7a B\u00e0ng T\u1ecbch, x\u1eed \u00e1n Tri\u1ec7u Thanh Hu\u1ed1ng b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh g\u1ea7n c\u1ed9t s\u1ed1ng, khi\u1ebfn Thanh Hu\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u01b0u \u0111\u00e0y m\u00e0 ch\u1ebft. C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i, c\u00f2n T\u00f4n T\u00edch v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Th\u00f4i quan, V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 l\u00e0m Ph\u00e1n quan, Ng\u00f4 B\u00ed c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ea5u tr\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 bi\u1ec7n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho tri ph\u1ee7 Khai Phong D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t tra x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y. S\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Thanh Hu\u1ed1ng th\u1ef1c s\u1ef1 di\u1ec5n ra t\u1ea1i s\u1ea3nh Ph\u00e1n quan, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc tr\u1ef1c ti\u1ebfp ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o. Tuy nhi\u00ean, m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1ch g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o cho C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Nh\u1ecb ph\u1ee7 r\u1ed3i ra l\u00e0m tri ch\u00e2u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed Th\u00f4ng ph\u00e1n, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c quan. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tri ch\u00e2u \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ee7 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong n\u0103m, th\u00ec cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed th\u00eam trong n\u0103m.\r\n\r\n<i>(S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a tri ch\u00e2u ch\u01b0a r\u00f5, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1ebfu ki\u1ec7n l\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, th\u00ec cho ph\u00e9p c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n n\u1ed9p \u0111\u01a1n l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, truy phong nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Vinh qu\u1ed1c phu nh\u00e2n Chu th\u1ecb l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c phu nh\u00e2n.\r\n\r\n[39] Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam th\u1ecb gi\u1ea3ng Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf qu\u1eadn. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ch\u00e2u Di\u1ec7u Ch\u00e2u.\r\n\r\nS\u01b0 D\u00e2n t\u1eebng gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c tu d\u01b0\u1ee1ng v\u0103n \u0111\u1ee9c, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"V\u0103n l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi chung c\u1ee7a vi\u1ec7c kinh thi\u00ean v\u0129 \u0111\u1ecba. \u0110\u1ea1o tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y nh\u00e2n m\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1, l\u1ea5y ngh\u0129a m\u00e0 ch\u1ebf ng\u1ef1, l\u1ea5y l\u1ec5 m\u00e0 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i, l\u1ea5y t\u00edn m\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng ch\u1eef t\u00edn.\"<\/i> \u00d4ng n\u00f3i: <i>\"T\u00edn l\u00e0 g\u1ed1c l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, nh\u00e2n, ngh\u0129a, l\u1ec5, nh\u1ea1c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00f3, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 y\u1ebfu l\u0129nh c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i l\u1eeda b\u1eb1ng c\u00e1ch khoan g\u1ed7, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi x\u01b0a, m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u thu\u1eadn theo th\u1eddi ti\u1ebft bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, l\u1eeda theo t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a g\u1ed7. Th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i d\u1ea7n d\u1ea7n chu\u1ed9ng s\u1ef1 c\u1ea9u th\u1ea3 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc n\u00ean b\u1ecf \u0111i, khi\u1ebfn cho v\u1ea1n s\u1ef1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1eb1ng th\u1eddi x\u01b0a.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i h\u1ecfi l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a T\u1eed H\u1ea1 v\u00e0 T\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o giao ti\u1ebfp, ai h\u01a1n, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1o c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ebft, bao tr\u00f9m r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u00f9ng v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec7n th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn \u0111\u1ee9c, k\u1ebb \u00e1c th\u00ec khi\u1ebfn h\u1ecd s\u1eeda \u0111\u1ed5i h\u00e0nh vi. L\u1eddi c\u1ee7a T\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 h\u01a1n.\"<\/i>\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m \u0111\u1ecdc \u300aH\u00e1n k\u1ef7\u300b, h\u1ecfi v\u1ec1 th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft, c\u00f9ng nhau suy c\u1eed S\u01b0 D\u00e2n. \u00d4ng b\u00e8n tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 \u1edf Ung Ch\u00e2u t\u1eeb x\u01b0a, v\u1ecb tr\u00ed c\u0169 \u1edf \u0111\u00e2u, nh\u01b0 v\u1ebd trong l\u00f2ng b\u00e0n tay. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Sao ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn v\u1eady[footnote]Sao ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn v\u1eady, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'Sao ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 th\u1ebf.[\/footnote]!\"<\/i>\r\n\r\nS\u01b0 D\u00e2n \u1edf ch\u1ee9c kinh di\u00ean h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Gi\u1eefa m\u00f9a h\u00e8, \u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf vi\u1ebft ch\u1eef <i>\"H\u00f2a b\u00ecnh\"<\/i> tr\u00ean chi\u1ebfc qu\u1ea1t gi\u1ea5y tr\u1eafng \u0111\u1ec3 ban cho, g\u1eedi g\u1eafm \u00fd ngh\u0129a. Khi \u00f4ng s\u1eafp ra \u0111i, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ef1 tay vi\u1ebft th\u01a1 ti\u1ec5n, x\u01b0ng \u00f4ng l\u00e0 <i>\"b\u1eadc \u0111\u1ee9c cao trong Nho l\u00e2m\"<\/i>.\r\n\r\nS\u01b0 D\u00e2n t\u00ednh t\u00ecnh r\u1ea5t nh\u00e2n t\u1eeb, khoan dung. D\u00e2n ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i s\u1eaft tr\u00e1i ph\u00e9p, \u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, th\u01b0\u1eddng than th\u1edf v\u1edbi con l\u00e0 Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Gi\u1ea3 Ngh\u1ecb n\u00f3i 'ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c gian t\u00e0, d\u00e2n l\u00e0nh sa v\u00e0o h\u00ecnh ph\u1ea1t', sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng khoan dung?\"<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu n\u0103m nay t\u1ebf Nam Giao, ba v\u1ecb th\u00e1nh c\u00f9ng th\u1edd, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau s\u1ebd theo l\u1ec5 c\u0169.\r\n\r\n[41] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng L\u00ea Ch\u00e2u, Nh\u00e3 Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i ki\u1ec3m so\u00e1t man t\u1ed9c, l\u00e0 b\u00ecnh phong c\u1ee7a T\u00e2y Ch\u00e2u, t\u1eeb nay n\u00ean ch\u1ecdn v\u00f5 quan ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u00ea Ch\u00e2u, th\u00eam 300 qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y, 200 qu\u00e2n Nh\u00e3 Ch\u00e2u, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0110\u00e0m Ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd h\u00e0nh, Tri Ph\u1ee5c Ch\u00e2u.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, T\u00e2n Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Trung V\u0169 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ki\u00eam T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 Binh m\u00e3 s\u1ef1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo l\u1eddi c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n.\r\n\r\n[44] Ph\u00e1i Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00e1n quan, \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Y\u1ebfn \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn L\u0103ng Ch\u00e2u, C\u1eeb Ch\u00e2u, xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a gi\u1ebfng mu\u1ed1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc sau n\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Th\u1ee5c hai l\u1ea7n lo\u1ea1n, lo n\u0103m sau l\u1ea1i c\u00f3 bi\u1ebfn. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00e1i Y\u1ebfn \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn tr\u1ecb l\u00fd vi\u1ec7c mu\u1ed1i, nh\u1eb1m ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\nY\u1ebfn \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn Th\u1ee5c, xem x\u00e9t d\u00e2n t\u00ecnh, v\u1ec1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec.\"<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[45] Ph\u00f3 C\u1ea7u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb v\u1eeba ph\u00e1t binh \u0111i ph\u00f2ng th\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng.\"<\/i> Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, sai T\u00e2n Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n l\u1ea1i l\u00e0m Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(\"Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n\" ch\u00e9p: <i>\"Sau khi x\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng chi\u1ebfm gi\u1eef Qu\u1ea3ng Ng\u00f4 L\u0129nh, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng. Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng L\u01b0u Ho\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh[footnote]Ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o \u1edf \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 12 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>\"Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n\", <i>S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1eadu n\u1ea1o b\u1ea5t th\u00ec ti\u1ebfn', c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.[\/footnote], Bi\u1ec7n c\u1eed Qu\u00e1ch \u00c2n thay th\u1ebf, gi\u1eb7c m\u1edbi tan ch\u1ea1y. Ho\u00e1n cho r\u1eb1ng c\u00f4ng chi\u1ebfm th\u00e0nh kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh, b\u00e8n d\u1ed1i t\u1ea5u r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00c2n gi\u1ebft \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u00e0 y\u1ebfu v\u00e0 tr\u1ebb con, v\u00ec th\u1ebf Bi\u1ec7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>\"Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n\": X\u00e9t vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 4 th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn, 13 ng\u00e0y sau, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty m\u1edbi d\u00e2ng danh s\u00e1ch nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00e9m, Ho\u00e1n v\u00e0 \u00c2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00ean trong \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c Bi\u1ec7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i ch\u1eafc l\u00e0 do b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec c\u1eed \u00c2n thay Ho\u00e1n. H\u01a1n n\u1eefa, Ho\u00e1n v\u00e0 \u00c2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00e9m gi\u1ebft, Ho\u00e1n \u00edt h\u01a1n \u00c2n, \u00c2n th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a t\u1eebng thay Ho\u00e1n, B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u1eafc ch\u1eafn sai.)<\/i>\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Chu H\u00e3ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n m\u1eb9 Vua Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 T\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n B\u00ednh l\u00e0m ph\u00f3; Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n H\u00e0n Ch\u00ed l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua Khi\u1ebft \u0110an, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 B\u00e0nh T\u00e1i Th\u0103ng l\u00e0m ph\u00f3; H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00e1n quan, H\u00ecnh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Ho\u1eb7c l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a m\u1eb9 Vua Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban H\u1ea1 Hi l\u00e0m ph\u00f3; H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Gi\u1ea3 \u1ea2m l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Vua Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng H\u00e0m Nghi l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3 tr\u00ed s\u0129 \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129; T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c H\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a nh\u1ecb ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[48] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc t\u00e2u r\u1eb1ng em l\u00e0 \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri \u0110\u01a1n ch\u00e2u L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a ti\u00ean th\u1ea7n v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u1ee9c m\u00e0 xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed vi\u1ec7c, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edd khi thay ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9 d\u1ee5, sau \u0111\u00f3 tr\u1ea3i qua ba nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u g\u00ec. Chi\u1ebfu cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc sung ch\u1ee9c Ki\u1ec3m th\u1ea3o \u1edf S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 8 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p)<\/i>.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan Tri ch\u00e2u c\u00f3 th\u1ee9 b\u1eadc nh\u01b0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u1eeb nay ch\u1ec9 c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng nh\u01b0 Tri ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n L\u00fd \u0110o\u00e1i t\u00e2u: <i>\"Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00fd binh l\u01b0\u01a1ng, thu\u1ebf m\u00e1, kinh ph\u00ed t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ee7a c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ed9, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \u01b0u \u0111\u00e3i. Nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e0n h\u1eb7c m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c, ho\u1eb7c v\u00ec tu\u1ed5i cao xin v\u1ec1 qu\u1eadn nh\u00e0n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef th\u1ee9 b\u1eadc nh\u01b0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 m\u00e0 h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd khuy\u1ebfn kh\u00edch hay ng\u0103n c\u1ea3n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh n\u00e0y.\r\n\r\n[50] C\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi man di ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi v\u01b0\u1ee3t qua n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng l\u1ec5 Nam Giao t\u1ea1m d\u00f9ng nh\u1ea1c c\u0169, c\u00f2n nh\u1ea1c m\u1edbi \u0111\u1ecbnh l\u00e0 \u0110\u1ea1i An, ngo\u00e0i vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, s\u1ebd d\u00f9ng trong c\u00e1c bu\u1ed5i tri\u1ec1u h\u1ed9i. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb x\u01b0a kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o d\u00f9ng hai th\u1ee9 nh\u1ea1c c\u00f9ng l\u00fac, nay nh\u1ea1c c\u0169 cao, nh\u1ea1c m\u1edbi th\u1ea5p, c\u00e1ch nhau m\u1ed9t cung, kh\u00f3 m\u00e0 d\u00f9ng chung. H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1ea1c m\u1edbi ch\u01b0a d\u00f9ng \u1edf Giao Mi\u1ebfu, \u0111\u00e3 d\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc trong tri\u1ec1u h\u1ed9i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng khi d\u00e2ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed[footnote]Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 8\/3 ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ef3', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u00e0 sai, ch\u1eef 'L\u1ee3i' m\u1edbi \u0111\u00fang, s\u00e1ch n\u00e0y ch\u00e9p 'L\u1ed9 \u00cdch T\u1eed Ch\u00e2u' c\u0169ng n\u00ean l\u00e0 'L\u1ed9 \u00cdch T\u1eed L\u1ee3i Qu\u1ef3'.[\/footnote] d\u1ea7n d\u1ea7n tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0111\u1ed9ng d\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u cho r\u1eb1ng th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf Th\u1ee5c \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng tu s\u1eeda, lo\u1ea1n Gi\u00e1p Ng\u1ecd l\u1ea1i x\u1ea3y ra, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo ph\u00f2ng b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ph\u1ee5c Ch\u00e2u, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00ed h\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, sung ch\u1ee9c Ng\u00f4n s\u1ef1 ng\u1ef1 s\u1eed, sai n\u1ed9i th\u1ecb mang s\u1eafc c\u00e1o ban cho. \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi b\u1ecb bi\u1ebfm tr\u00edch ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai n\u0103m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed khoan dung v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ra \u0111\u1ec1 thi s\u00e1ch v\u1ea5n Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, N\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c. Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p s\u01a1 s\u00e0i, giao cho H\u1eefu ty x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, trong k\u1ef3 thi ch\u1ebf khoa \u1edf B\u00ed c\u00e1c c\u00f3 18 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi, H\u1eefu ty ch\u1ec9 ch\u1ecdn Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn nay l\u1ea1i b\u1ecb tru\u1ea5t b\u1ecf, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung kh\u00f4ng ph\u1ea3i xu\u1ea5t th\u00e2n khoa b\u1ea3ng n\u00ean ng\u1ea7m ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o H\u1eefu ty \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1n ch\u1ebf nho s\u0129, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o H\u1eefu ty, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[55] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0u Ho\u00e1n, m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n tu\u1ea7n tra tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb, \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi t\u1ebf Nam Giao, ba v\u1ecb th\u00e1nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"K\u00ednh v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9, xin x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c ba v\u1ecb th\u00e1nh c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Ch\u00fang th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u00e9p t\u1eafc ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, x\u01b0a th\u00ec m\u1ed9t ch\u1ee7, sau c\u00f3 khi ki\u00eam ph\u1ed1i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i l\u1ec5 nghi \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh. Tri\u1ec1u ta n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 hai t\u1eebng ban chi\u1ebfu: L\u1ea7n t\u1ebf Giao n\u00e0y, ba v\u1ecb th\u00e1nh c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0m ch\u1ee7 ph\u1ed1i, hai T\u00f4ng lu\u00e2n phi\u00ean ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169ng ba v\u1ecb th\u00e1nh c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u00e1t l\u1eddi \u0111\u1ee9c \u00e2n, k\u00ednh s\u00e1ng \u0111\u1ea1i hi\u1ebfu, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ec5 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u ta, \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u1ef1c hi\u1ec7n, v\u1ec1 ngh\u0129a kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec sai tr\u00e1i.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[57] An ph\u1ee7 ty H\u1ed3 Nam t\u00e2u r\u1eb1ng D\u00e3 Quang Ng\u00e2n \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea, ch\u00e2u Thi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, xin \u0111\u1eb7t ch\u00e2u Trung Th\u1eafng t\u1ea1i \u0111\u1ed9ng n\u00e0y, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, 51 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 v\u00f5 c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c nhau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf khoa v\u00f5 c\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng thi qua k\u1ef3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c.\r\n\r\n[59] Thi\u1ec7u T\u1ea5t, nguy\u00ean l\u00e0 Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1eeb b\u1ed9, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m t\u1eedu qu\u00e2n Thi\u1ec7u V\u0169, v\u00ec khi c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u00e3 x\u1eed sai v\u1ee5 \u00e1n ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n mu\u1ed1i ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u00e0 Cao Kh\u00e1nh ph\u1ea3i ch\u1ecbu h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ed3. Tr\u1ea7n H\u1ee3p, Tri huy\u1ec7n Giang \u00c2m, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, khi x\u00e9t l\u1ea1i v\u1ee5 \u00e1n c\u00f4ng sai \u0111\u00e3 thu nh\u1eadn Cao Kh\u00e1nh, nh\u01b0ng l\u1eddi khai kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng l\u1ea7n n\u1eefa, v\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1ee3p b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. T\u00f4 Thu\u1ea5n Nguy\u00ean, nguy\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed9 chi; Th\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec9nh, c\u00f9ng ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1c m\u00f4n Chi h\u1eadu; Mi\u00eau Ch\u1ea5n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Lang trung \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tra x\u00e9t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Cao Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch chi 10 ng\u00e0n ti\u1ec1n \u1edf Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 8 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Sau \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n v\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n lu\u1eadn, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[60] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan r\u1eb1ng, ph\u00e0m c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 n\u1eeda n\u0103m ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi t\u1ea5u xin c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Ho\u00e0ng Ch\u00ed, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, c\u00f3 anh l\u00e0 Ho\u00e0ng T\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed T\u1ee9 m\u00f4n Tr\u1ee3 gi\u00e1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o h\u1ea1n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, v\u00ec Ho\u00e0ng Ch\u00ed nguy\u1ec7n nh\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c quan c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 nu\u00f4i anh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[62] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf, S\u00f9ng ban n\u1ebfu b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra, ho\u1eb7c gi\u00e0 y\u1ebfu, ho\u1eb7c b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c, b\u1ecb thay th\u1ebf v\u00e0 xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, th\u00ec con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan n\u1eefa, c\u00f2n c\u00e1c ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c ty th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc \u00e2n \u0111i\u1ec3n so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Ti\u1ec1n H\u1ed1i, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Trung ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Trung. Vua h\u1ecfi v\u1ec1 t\u1ea5m thi\u1ebft kho\u00e1n truy\u1ec1n l\u1ea1i trong nh\u00e0 Ti\u1ec1n H\u1ed1i, mu\u1ed1n xem, Ti\u1ec1n H\u1ed1i li\u1ec1n d\u00e2ng c\u1ea3 ba b\u1ee9c th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a ba tri\u1ec1u. Vua \u0111\u1ec1u t\u1ef1 tay ghi ch\u00fa \u1edf cu\u1ed1i, r\u1ed3i tr\u1ea3 l\u1ea1i, l\u1ea1i ban cho b\u1ee9c th\u01b0 phi b\u1ea1ch ch\u1eef <i>\"An d\u00e2n\"<\/i>, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u1eeba gi\u1ea3i gi\u00e1p, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 kh\u1ed5 c\u1ef1c l\u00e2u r\u1ed3i, khanh h\u00e3y v\u00ec Tr\u1eabm y\u00eau th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1eebng bu\u00f4ng th\u1ea3 r\u01b0\u1ee3u ch\u00e8 vui ch\u01a1i, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 con em qu\u00fd t\u1ed9c.\"<\/i> Ti\u1ec1n H\u1ed1i l\u1ea1y t\u1ea1.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, Tri ch\u00e2u H\u00e0o l\u00e0 Ng\u00f4 B\u00ed xu\u1ed1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u00ec t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed sai ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 x\u00e9t th\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Ng\u00f4 B\u00ed d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb thay \u0111\u1ed5i, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 cho \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(Ng\u00f4 B\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[65] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a con ch\u00e1u \u0111\u1ec3 xin cho em ch\u00e1u nh\u1eadn ch\u1ee9c quan \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 ru\u1ed9ng ch\u1ee9c t\u1ea1i T\u1ee9 Xuy\u00ean.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tam ty s\u1ee9.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ghi nh\u1eadn c\u1eed nh\u00e2n Kinh \u0110\u00f4ng l\u00e0 Chu \u0110oan l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang. An ph\u1ee7 ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng Chu \u0110oan b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 14 t\u00ean c\u01b0\u1edbp, trong \u0111\u00f3 t\u1ef1 tay b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 7 t\u00ean, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ghi nh\u1eadn.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh[footnote] ch\u1eef 'ng\u1ef1' trong 'ng\u1ef1 S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n 2 m\u1ee5c 8 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 ph\u1ea7n Nh\u1ea1c ch\u00ed b\u1ed5 sung.[\/footnote], tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t, \u0111\u00e0i gi\u00e1n quan, c\u00f9ng c\u00e1c quan suy ph\u00e1n c\u1ee7a t\u1ec9nh ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn xem nh\u1ea1c m\u1edbi.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u00e2m thanh c\u1ee7a chu\u00f4ng kh\u00e1nh[footnote]Ch\u1eef 'kh\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'lu\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]ch\u01b0a ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ed5 x\u01b0a, Vua ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u1eadp h\u1ee3p hai ch\u1ebf c\u00f9ng c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u v\u1ec1 chu\u00f4ng lu\u1eadt \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra quy chu\u1ea9n. C\u00e1c nh\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u00e1m theo th\u00f3i quen c\u1ee7a m\u00ecnh, tranh c\u00e3i l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng ng\u00e3 ng\u0169, Vua b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c nh\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ebf t\u00e1c chu\u00f4ng lu\u1eadt \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, r\u1ed3i th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t.\r\n\r\nTuy nhi\u00ean, th\u1eddi x\u01b0a, Ho\u00e0ng chung l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a v\u1ea1n s\u1ef1, n\u00ean th\u01b0\u1edbc \u0111o, c\u00e2n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb Ho\u00e0ng chung. \u0110\u1ebfn th\u1eddi T\u00f9y, d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111o b\u1eb1ng h\u1ea1t th\u00f3c \u0111\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt, nh\u01b0ng dung l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u00e2m thanh cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p; \u0111\u1ebfn khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh nh\u00e0 Tr\u1ea7n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea1c c\u1ed5, b\u00e8n d\u00f9ng theo. Khi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng d\u1ef1ng nghi\u1ec7p, d\u1ef1a v\u00e0o \u00e2m thanh \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u1ebf nh\u1ea1c, nh\u1ea1c c\u1ee5 kh\u00f4ng theo quy t\u1eafc, nh\u01b0ng \u00e2m thanh v\u1eabn kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i v\u1ebb c\u1ed5 k\u00ednh.\r\n\r\nTh\u1eddi lo\u1ea1n Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, nh\u1ea1c l\u1ec5 \u0111\u1ea1i ph\u1ea1m b\u1ecb t\u1ea3n m\u00e1t, V\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt, nh\u01b0ng \u00e2m thanh v\u00e0 nh\u1ea1c c\u1ee5 \u0111\u1ec1u sai l\u1ec7ch, n\u00ean Th\u00e1i T\u1ed5 lo ng\u1ea1i \u00e2m thanh qu\u00e1 cao, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m m\u1ed9t lu\u1eadt, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i gi\u1ea3m th\u00eam m\u1ed9t n\u1eeda. Tuy nhi\u00ean, nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng so v\u1edbi \u00e2m nh\u1ea1c th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u1eabn cao h\u01a1n n\u0103m lu\u1eadt, so v\u1edbi nh\u1ea1c y\u1ebfn hi\u1ec7n nay th\u00ec cao h\u01a1n ba lu\u1eadt. Vua tuy ch\u0103m ch\u1ec9 ch\u1ebf t\u00e1c, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ph\u00f9 h\u1ee3p, l\u00e0 do c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m trong vi\u1ec7c d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 sinh ra lu\u1eadt.\r\n\r\n<i>(T\u1eeb \u0111o\u1ea1n <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u00e2m thanh c\u1ee7a chu\u00f4ng kh\u00e1nh\"<\/i> \u0111\u1ebfn <i>\"d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 sinh ra lu\u1eadt\"<\/i>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, b\u1ea3n ch\u00ed \u0111\u00e3 l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c trong b\u1ea3n t\u1ea5u th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i xem vi\u1ec7c l\u00e0m m\u1edbi tr\u1ed1ng T\u1ea5n, \u0111\u1ec9nh Tam sinh, \u0111ao Loan, \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 thi\u1ebfu c\u1ee7a l\u1ec5 kh\u00ed. Ban \u0111\u1ea7u, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u h\u1ea7u gi\u1ea3ng \u1edf kinh di\u00ean, Vua h\u1ecfi: <i>\"Qu\u1ebb \u0110\u1ec9nh n\u00f3i 'Th\u00e1nh nh\u00e2n n\u1ea5u \u0111\u1ec3 t\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf', nay t\u1ebf giao sao kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ec9nh?\"<\/i> X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i: <i>\"Xin cho th\u1ea7n lui v\u1ec1 t\u00ecm hi\u1ec3u.\"<\/i> Do \u0111\u00f3 Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u00e0n. Cho r\u1eb1ng t\u1ebf giao c\u00f3 vi\u1ec7c n\u1ea5u sinh v\u00e0 d\u00e2ng ch\u00edn, b\u00e8n sai Nguy\u1ec5n D\u1eadt, H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u00fac \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ed3ng, ch\u1ebf \u0111ao Loan. Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft t\u00ean \u0111\u1ec9nh, g\u1ecdi l\u00e0 Ng\u01b0u \u0111\u1ec9nh, D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec9nh, Th\u1ec9 \u0111\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 t\u00ean v\u00e0 kh\u1eafc l\u00ean. Ng\u01b0u \u0111\u1ec9nh ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t h\u1ed9c, D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec9nh n\u0103m \u0111\u1ea5u, Th\u1ec9 \u0111\u1ec9nh ba \u0111\u1ea5u. \u0110ao Loan c\u0169ng do Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft t\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ec1 l\u00ean, c\u00e1c quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u kh\u1eafc tri\u1ec7n \u1edf d\u01b0\u1edbi.\r\n\r\n<i>(\u0110\u1ebfn n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, s\u1edf Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf giao mi\u1ebfu b\u00e0n r\u1eb1ng \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u d\u00f9ng b\u00ea, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec9nh, Th\u1ec9 \u0111\u1ec9nh v\u00e0 m\u00e2m. T\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf. T\u1eeb Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u0110\u1ebf h\u1ecdc\u300b, ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. S\u1eed quan B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh, L\u00fd Thanh Th\u1ea7n n\u00f3i[footnote]S\u1eed quan B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh, L\u00fd Thanh Th\u1ea7n n\u00f3i: Theo c\u00e2u n\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef nh\u1ecf trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 7 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00e1c nhau v\u1ec1 nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1eef l\u1edbn trong ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n.[\/footnote]: \u0110\u1eddi g\u1ecdi nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u00e0 nh\u00e3 nh\u1ea1c, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00f9ng trong y\u1ebfn ti\u1ec7c, h\u00e1 ph\u1ea3i v\u00ec ch\u00ednh \u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p tai sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1ea1c l\u00e0 \u0111\u1ec3 vui, \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 tuy vi di\u1ec7u kh\u00f3 bi\u1ebft, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn khi t\u1ea5u l\u00ean khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta vui v\u1ebb h\u00f2a b\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eebng l\u00e9n xem nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c nh\u1ea1c kh\u00ed nh\u01b0 chu\u00f4ng, kh\u00e1nh, hu\u00e2n, tr\u00ec, b\u00e1c ph\u1ee5, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec7u m\u00faa nh\u01b0 v\u0169 xuy\u1ebft, v\u0169, th\u01b0\u1ee3c, can, th\u00edch, \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc c\u1ed5 nh\u00e2n. \u0110\u1ebfn khi t\u1ea5u l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi nghe kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 nh\u1ea1c, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi xem ch\u00e1n ng\u00e1n, h\u00e1 ph\u1ea3i c\u1ed5 nh\u1ea1c thanh \u00e2m th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady sao[footnote]Th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady sao, ch\u1eef 'th\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ef1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Kh\u1ed5ng T\u1eed gh\u00e9t nh\u1ea1c Tr\u1ecbnh, s\u1ee3 n\u00f3 l\u00e0m lo\u1ea1n thanh nh\u00e3 nh\u1ea1c, l\u00e0 v\u00ec n\u00f3 gi\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i. M\u1ea1nh T\u1eed c\u0169ng n\u00f3i <i>\"Nh\u1ea1c nay c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1ea1c x\u01b0a\"<\/i>. Nh\u01b0ng nay nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng ri\u00eang kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi nh\u1ea1c gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, t\u1ea1i sao v\u1eady?<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a kia L\u00fd Chi\u1ebfu, H\u1ed3 Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n D\u1eadt \u0111\u1ed5i \u0111\u00fac chu\u00f4ng kh\u00e1nh, x\u1eed s\u0129 T\u1eeb Ph\u1ee5c c\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1nh nh\u00e2n g\u1eedi thanh v\u00e0o kh\u00ed, kh\u00f4ng t\u00ecm thanh tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0111\u1ed5i kh\u00ed, c\u00f3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i> Chi\u1ebfu, Vi\u1ec7n[footnote]Vi\u1ec7n nguy\u00ean l\u00e0 'Nguy\u1ec5n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], D\u1eadt ch\u1ebf t\u00e1c l\u00e2u ng\u00e0y, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c l\u00e0 Ph\u00f2ng Th\u1ee9 c\u0169ng k\u1ecbch li\u1ec7t ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n vi\u1ebft s\u00e1ch b\u00e0n v\u1ec1 c\u1ed5 nh\u1ea1c v\u00e0 kim nh\u1ea1c, \u0111\u1ea7u cu\u1ed1i kh\u00f4ng xa, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c cho r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 ch\u1ea5t ph\u00e1c, kh\u00ed v\u00e0 thanh \u0111\u1ec1u m\u1ed9c m\u1ea1c, \u0111\u1eddi sau d\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i. Kim th\u1ea1ch l\u00e0 chu\u00f4ng kh\u00e1nh, \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edfng; ti tr\u00fac l\u00e0 \u0111\u00e0n s\u00e1o, \u0111\u1eddi sau bi\u1ebfn th\u00e0nh tranh \u0111\u1ecbch; b\u1ea7u l\u00e0 s\u00e1o, gom l\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u1ea5u; hu\u00e2n l\u00e0 \u0111\u1ea5t, bi\u1ebfn th\u00e0nh \u00e2u; da l\u00e0 v\u1ea3i gai, \u0111\u00e1nh th\u00e0nh tr\u1ed1ng; g\u1ed7 l\u00e0 ch\u00fac ng\u1eef, x\u00e2u th\u00e0nh b\u1ea3n.<\/i><\/i>\r\n\r\n<i><i>T\u00e1m lo\u1ea1i nh\u1ea1c kh\u00ed n\u00e0y, \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1eddi r\u1ea5t ti\u1ec7n, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u00f4ng hi\u1ec3u l\u1ea1i ch\u1ec9 cho nh\u1ea1c mi\u1ebfu l\u00e0 b\u00e1c chung, b\u00e1c kh\u00e1nh, cung hi\u00ean l\u00e0 ch\u00ednh \u00e2m, m\u00e0 cho r\u1eb1ng nh\u1ea1c H\u1ed3 b\u1ed9, L\u1ed7 b\u1ed9 l\u00e0 d\u00e2m thanh. H\u00e1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft xe l\u1edbn kh\u1edfi t\u1eeb b\u00e1nh g\u1ed7, thuy\u1ec1n r\u1ed3ng sinh t\u1eeb l\u00e1 r\u1ee5ng, s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. X\u01b0a d\u00f9ng m\u00e2m \u0111\u1eadu \u0111\u1ec3 \u0103n, \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ch\u00e9n b\u00e1t; x\u01b0a d\u00f9ng chi\u1ebfu tre \u0111\u1ec3 n\u1eb1m, \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh gi\u01b0\u1eddng b\u00e0n. D\u00f9 th\u00e1nh nh\u00e2n s\u1ed1ng l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf ch\u00e9n b\u00e1t, gi\u01b0\u1eddng b\u00e0n m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi m\u00e2m \u0111\u1eadu, chi\u1ebfu tre ch\u1ea5t ph\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/i>\r\n\r\n<i><i>V\u1eady th\u00ec t\u00e1m lo\u1ea1i nh\u1ea1c kh\u00ed, h\u00e1 kh\u00e1c g\u00ec chuy\u1ec7n n\u00e0y. Kh\u1ed5ng T\u1eed n\u00f3i 'b\u1ecf nh\u1ea1c Tr\u1ecbnh, nh\u1ea1c Tr\u1ecbnh d\u00e2m \u0111\u00e3ng', h\u00e1 ph\u1ea3i v\u00ec kh\u00ed kh\u00f4ng b\u1eb1ng x\u01b0a sao? C\u0169ng ch\u1ec9 gh\u00e9t thanh c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i m\u00e0 th\u00f4i. Th\u1eed b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft nh\u1ea1c d\u00f9ng kh\u00ed nay, g\u1eedi thanh x\u01b0a, b\u1ecf \u0111i s\u1ef1 u\u1ef7 m\u1ecb m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 trung h\u00f2a, nh\u00e3 ch\u00ednh, th\u00ec c\u1ea3m l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, d\u1eabn kh\u00ed h\u00f2a, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c th\u1eddi tr\u1ecb sao! V\u1eady th\u00ec c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 nh\u00e3 nh\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1eddi, ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e3 nh\u01b0 x\u01b0a, m\u00e0 nh\u1ea1c gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng t\u1ea5u l\u00ean, h\u00e1 ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2m thanh sao.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>M\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y r\u1ed1i r\u00edt c\u1ea3i ch\u1ebf chu\u00f4ng lu\u1eadt, m\u00e0 l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a T\u1eeb Ph\u1ee5c, Ph\u00f2ng Th\u1ee9[footnote]Lu\u1eadn nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u00fd ch\u1ec9 ri\u00eang nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean ch\u00e9p l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c v\u1eady[footnote]\u0110\u1ec3 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c v\u1eady, ch\u1eef '\u0111\u1ee3i' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Nguy\u1ec5n D\u1eadt b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban, T\u1ea3 K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o T\u00edn l\u00e0m Vinh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Gi\u1ea3 Tuy\u00ean C\u00e1t l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u v\u00ec ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o chu\u00f4ng lu\u1eadt, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri, Di\u00ean Ph\u00fac cung s\u1ee9, V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri. Gi\u00e1n quan H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c ho\u1ea1n quan ki\u00eam qu\u1ea3n hai t\u1ec9nh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Ng\u1ef1 s\u1eed Du Hi M\u1ea1nh xin t\u1eeb nay kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri \u1edf hai t\u1ec9nh n\u1eefa, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng ch\u00e9p r\u1eb1ng b\u00e3i ch\u1ee9c ph\u00e1n s\u1ef1 n\u1ed9i t\u1ec9nh c\u1ee7a Th\u1ee7 Trung, l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf Th\u1ee7 Trung v\u1eabn l\u00e0m \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri hai t\u1ec9nh nh\u01b0 c\u0169.)<\/i>\r\n\r\n[71] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1ef1 k\u1ec3 c\u00f4ng lao xin th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u giao cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh x\u00e9t \u0111\u1ecbnh c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd hay kh\u00f4ng, r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Nh\u1eefng ai \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u01b0\u1edfng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh ngay.\r\n\r\n[72] B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 quan c\u1ee7a Tam ty \u0111\u1ec1 c\u1eed ty, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung. <em>(Ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh nguy\u00ean ni\u00ean.)<\/em>\r\n\r\n[73] Th\u00e1ng n\u00e0y, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Trung t\u1ec9nh v\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n c\u00f3 danh v\u1ecdng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1ea5u t\u1eed ch\u1ec9 theo l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c ty s\u1ee9. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1ec7 c\u1ee7a C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, m\u1ed7i khi g\u1eb7p Th\u00e1nh ti\u1ebft, Nam giao, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u t\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, anh em ch\u00e1u ch\u1eaft l\u00e0m Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, anh em ch\u00e1u ch\u1eaft h\u1ecd h\u00e0ng l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c.\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng khi g\u1eb7p Nam giao, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u t\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c c\u1ee7a Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7.)<\/i>\r\n\r\n[74] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban hai t\u1ec9nh, \u0111\u1eb7t v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd tr\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. L\u00fac \u1ea5y c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch kh\u00f4ng ai b\u00e0n b\u1ea1c, t\u00f9y ti\u1ec7n theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u, \u0111\u00e3 l\u00e0 sai l\u1ea7m.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay l\u1ea1i nghe hai t\u1ec9nh xin cho con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch, th\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc so v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i[footnote] so v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i th\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, ch\u1eef 'ki\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u1ea1c To\u00e0n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 25, b\u00e0i 'Lu\u1eadn n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1ea5u \u1ea5m t\u1eed \u0111\u1ec7' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 mang ti\u1ebfng thi\u00ean v\u1ecb th\u00e2n c\u1eadn, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n mang ti\u1ebfng n\u1ecbnh h\u00f3t, n\u1ed9i th\u1ecb b\u1ecb cho l\u00e0 l\u1ed9ng quy\u1ec1n, gi\u00e1n quan ng\u1ef1 s\u1eed b\u1ecb ch\u00ea tr\u00e1ch l\u00e0 im l\u1eb7ng.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u00e2n c\u1eadn, n\u00ean v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 y\u00eau qu\u00fd th\u1ec3 th\u1ed1ng, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo khu\u00f4n ph\u00e9p, h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c. Nay l\u1ea1i xin \u00e2n hu\u1ec7 nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho thi\u00ean h\u1ea1? Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: 'Gi\u1eabm l\u00ean s\u01b0\u01a1ng th\u00ec bi\u1ebft b\u0103ng gi\u00e1 s\u1eafp \u0111\u1ebfn', \u00fd n\u00f3i ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf. Nh\u1eefng chuy\u1ec7n th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1, k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy x\u00e9t k\u1ef9. Vi\u1ec7c \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban xin \u00e2n tr\u1ea1ch cho con ch\u00e1u, xin v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban hai t\u1ec9nh, x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng 5 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch nguy\u00ean ni\u00ean. L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p sau vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t xin \u00e2n tr\u1ea1ch. X\u00e9t r\u1eb1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, gi\u1eef ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n th\u00e1ng 10 th\u00ec ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1. Nay \u0111\u00e3 ch\u00e9p l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o \u0111\u00e2y, n\u00ean l\u1ea5y ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n l\u00e0m ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00fac \u00f4ng d\u00e2ng t\u00e2u. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn hay kh\u00f4ng, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 k\u1ebft qu\u1ea3 ra sao.)<\/i>\r\n\r\n[75] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u, L\u0169ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u B\u1ed9 qu\u00e2n ty s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i[footnote] V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i, ch\u1eef 'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 255 c\u00f3 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i.[\/footnote], xin \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng theo quy \u0111\u1ecbnh l\u1edbn. Chi\u1ebfu cho Kh\u1ea3i t\u1ea1m qu\u1ea3n B\u1ed9 qu\u00e2n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[76] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c. Tri ch\u00e2u Di\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"M\u1eb7t tr\u1eddi b\u1ecb che khu\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t, vi\u1ec7c n\u00e0y tuy l\u00e0 chuy\u1ec7n \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng lo l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi mu\u1ed1n c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng th\u00e1nh. Th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quan chuy\u00ean xem thi\u00ean v\u0103n, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea1o tr\u1eddi, ch\u1ec9 xin n\u00f3i theo \u00fd ki\u1ebfn ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1ng \u0111\u00f3 \u1edf H\u1ee3i, H\u1ee3i thu\u1ed9c Th\u1ee7y, Th\u1ee7y l\u00e0 ch\u00ednh \u00e2m. Ng\u00e0y \u0111\u00f3 \u1edf B\u00ednh, B\u00ednh thu\u1ed9c H\u1ecfa, H\u1ecfa l\u00e0 ch\u00ednh d\u01b0\u01a1ng. M\u1eb7t tr\u0103ng che m\u1eb7t tr\u1eddi, \u00e2m l\u1ea5n d\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u1edbi che l\u1ea5p tr\u00ean. Kinh Thi n\u00f3i: 'Th\u00e1ng 10 giao h\u1ed9i, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t T\u00e2n M\u00e3o[footnote] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t T\u00e2n M\u00e3o, ch\u1eef 'nguy\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u1eadp Tam Kinh Ch\u00fa S\u1edb - Mao Thi Ch\u00ednh Ngh\u0129a\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].' L\u1ea1i n\u00f3i: 'M\u1eb7t tr\u0103ng kia m\u1edd, m\u1eb7t tr\u1eddi n\u00e0y m\u1edd.' \u00dd n\u00f3i \u00e2m l\u1ea5n d\u01b0\u01a1ng, m\u1ea5t tr\u1eadt t\u1ef1. L\u1ea1i n\u00f3i: 'Tr\u0103m s\u00f4ng s\u00f4i s\u1ee5c, n\u00fai \u0111\u1ed3i s\u1ee5p \u0111\u1ed5, b\u1edd cao th\u00e0nh thung l\u0169ng, thung l\u0169ng s\u00e2u th\u00e0nh g\u00f2.' \u00dd n\u00f3i d\u01b0\u1edbi l\u1ea5n tr\u00ean, x\u00e2m ph\u1ea1m quy\u1ec1n l\u1ef1c.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u00f3i: 'Ho\u00e0ng ph\u1ee5 l\u00e0 khanh s\u0129, Phi\u00ean l\u00e0m T\u01b0 \u0111\u1ed3. Gia B\u00e1 l\u00e0m T\u1ec3[footnote] Gia B\u00e1 l\u00e0m T\u1ec3, ch\u1eef 'Duy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u1ee7ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u1eadp Tam Kinh Ch\u00fa S\u1edb - Mao Thi Ch\u00ednh Ngh\u0129a\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Tr\u1ecdng Do\u00e3n l\u00e0m Thi\u1ec7n phu. Tr\u00e2u T\u1eed l\u00e0m N\u1ed9i s\u1eed, Qu\u1ec7 l\u00e0m Th\u00fa m\u00e3, V\u0169 l\u00e0m S\u01b0 th\u1ecb.' \u00dd n\u00f3i c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ti\u1ec3u th\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. Th\u1eddi k\u1ef3 nh\u00e0 Chu, Vua \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi m\u1ea5t \u0111\u1ee9c, nay d\u1eabn d\u1ee5, l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n ki\u00eang k\u1ef5. Ph\u00e0m tr\u1eddi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 do Vua c\u00f3 l\u1ed7i, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec d\u01b0\u1edbi che l\u1ea5p tr\u00ean. L\u1ed7i c\u1ee7a Vua x\u01b0a, kh\u00f4ng qu\u00e1 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, xa x\u1ec9 bu\u00f4ng th\u1ea3, kh\u00f4ng theo c\u1ed5 nh\u00e2n, ngo\u00e0i ra, c\u00f2n l\u1ed7i g\u00ec n\u1eefa?<\/i>\r\n\r\n<i>Nay l\u00f2ng th\u00e1nh t\u1eeb nh\u00e2n cung k\u00ednh si\u00eang n\u0103ng, ti\u1ebft ki\u1ec7m t\u1ef1 ki\u1ec3m, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u01b0\u1edbi che l\u1ea5p tr\u00ean, t\u00e0 l\u1ea5n ch\u00ednh, khi\u1ebfn \u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng th\u1ea5u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi, th\u00ec l\u1ed7i t\u1ea1i ai? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y \u0111\u00eam h\u1ecfi \u00fd c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u00e2m ph\u00fac, c\u00f9ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n tai m\u1eaft. Ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh thu\u1ea7n h\u1eadu, th\u00ec c\u00f9ng h\u1ecd ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ngo\u00e0i[footnote] C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ngo\u00e0i, ch\u1eef 'ch\u1ee9c', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c l\u00e0m 'ch\u1ea5p', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b l\u00e0m 'ch\u1ea5p s\u1ef1'.[\/footnote] v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, khi\u1ebfn \u00e2n ch\u1ee7 th\u1ea5u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecdn t\u00e0 che l\u1ea5p, th\u00ec l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a mu\u00f4n d\u00e2n v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[77] Chi\u1ebfu cho Tam ty s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng d\u1ef1 ban n\u1ed9i tri\u1ec1u theo th\u1ee9 t\u1ef1 th\u1ea1ch v\u1ecb[footnote]'th\u1ea1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nghi ch\u1ebf 3-23 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y '\u0111\u1ed9c l\u1eadp th\u1ea1ch v\u1ecb' c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote], nh\u01b0 ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00ec x\u1ebfp h\u00e0ng, t\u1ee9c l\u00e0 \u1edf d\u01b0\u1edbi Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Tam ty s\u1ee9 d\u1ef1 ban n\u1ed9i tri\u1ec1u x\u1ebfp b\u00ean ph\u1ea3i h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1ee9ng ri\u00eang th\u1ea1ch v\u1ecb, ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n c\u0169ng x\u1ebfp h\u00e0ng tr\u00ean. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Hu\u1ed1ng cho r\u1eb1ng Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169 c\u1ee7a nh\u1ecb ph\u1ee7, n\u00ean c\u1ed1 nh\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n ch\u00e2u T\u1eeb l\u00e0 L\u1ed9 Th\u1ecbnh b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Th\u1ecbnh v\u00ec ng\u1ef1a ch\u1ebft, t\u1ee9c gi\u1eadn ng\u01b0\u1eddi ch\u0103n nu\u00f4i kh\u00f4ng cho \u0103n \u0111\u00fang gi\u1edd, b\u00e8n \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, b\u1eaft \u00f4m t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u1edbn \u0111\u1ee9ng n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u00eam, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u0111\u00e1nh 80 tr\u01b0\u1ee3ng, t\u1ed9i t\u01b0. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Th\u1ecbnh qu\u00e1 t\u00e0n b\u1ea1o, coi tr\u1ecdng gia s\u00fac m\u00e0 khinh r\u1ebb con ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[79] Ban th\u00f3c l\u1ee5a cho Ngu\u1ef5 T\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt \u1edf ch\u00e2u Gia. T\u01b0\u1eddng h\u01a1n 70 tu\u1ed5i, ch\u00e2u n\u00e0y d\u00e2ng bi\u1ec3u khen ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri ch\u00e2u V\u1eadn l\u00e0 B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Tri ch\u00e2u T\u1eeb l\u00e0 L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u1ed1ng y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b: Ban \u0111\u1ea7u, Gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed n\u00f3i r\u1eb1ng C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Khai Phong, nh\u1eadn ch\u1ec9 c\u1ee7a T\u1ecbch x\u1eed t\u1eed \u0111\u1ea1o s\u0129 Tri\u1ec7u Thanh Hu\u1ed1ng, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng g\u1ea7n x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ebft, C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Th\u1ef1c ra, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng Thanh Hu\u1ed1ng \u1edf s\u1ea3nh Ph\u00e1n quan, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc tr\u1ef1c ti\u1ebfp. C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc d\u00f9ng vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Thanh Hu\u1ed1ng ch\u1ebft \u0111\u1ec3 t\u1ef1 bi\u1ec7n minh tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua x\u00e9t r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, n\u00ean c\u1ea3 T\u1ecbch \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Khi \u1ea5y, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n H\u00e0n Gi\u00e1ng ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Gi\u00e1ng \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i, Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i. Sau \u0111\u00f3 th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, b\u00e3i ch\u1ee9c Gi\u00e1n vi\u1ec7n. Gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng 11, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[81] Ph\u00e1n \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng con nu\u00f4i trong t\u00f4ng th\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 5 tu\u1ed5i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean v\u00e0 nh\u1eadn ch\u1ee9c quan, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1ec7 con tr\u01b0\u1edfng m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ea1n tu\u1ed5i, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5 th\u00e1ng 7 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 2, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c ho\u00e0ng h\u1eadu Minh \u0110\u1ee9c, Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c, Ch\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i hai \u0111i\u1ec7n Tr\u1ecdng Huy v\u00e0 Long Ph\u00fac \u1edf ch\u00f9a Ph\u1ed5 An.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty t\u1eeb nay c\u00e1c kho B\u00e1ch V\u1ea1n \u1edf kinh s\u01b0, kho T\u1ea3 T\u00e0ng, ty \u0110\u00f4 Th\u01b0\u01a1ng Thu\u1ebf, ty Gi\u00e1c H\u00f3a, ty \u0110\u00f4ng T\u00e2y B\u00e1t T\u00e1c, vi\u1ec7n V\u0103n T\u01b0, tr\u01b0\u1eddng S\u1ef1 T\u00e0i, ph\u01b0\u1eddng Nam B\u1eafc T\u00e1c, tr\u1ea1m \u0110i\u1ebfm, vi\u1ec7n Kh\u00fac, kho N\u1ed9i H\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u1ee3c, vi\u1ec7n T\u00e0i T\u1ea1o, kho Li\u1ec7u V\u1eadt T\u00e1c Ph\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7n T\u00e2y Nhi\u1ec5m, ty Chi\u1ebft B\u00e1c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, ru\u1ed9ng mu\u1ed1i \u1edf Gi\u1ea3i Ch\u00e2u, vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0, ty Gi\u00e1c H\u00f3a, kho Chuy\u1ec3n Ban, kho M\u1ec5, tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c b\u1ea1c \u0111\u1ed3ng, gi\u00e1m Di\u00eam T\u1ec9nh, v\u1eabn c\u1eed quan gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 c\u0169, c\u00f2n c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 kh\u00e1c c\u00f3 l\u1ee3i t\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t b\u1ea3y v\u1ea1n quan th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, giao cho H\u1eefu ty tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00f4i c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 B\u00e1t ph\u00e1t quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem xe ch\u1ec9 nam.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n.\r\n\r\nKhi Gi\u1edbi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm nghe n\u00f3i t\u1eeb khi khanh b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 th\u01b0 ri\u00eang g\u1eedi v\u1ec1 kinh s\u01b0, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ch\u00ed h\u01b0\u1edbng.\"<\/i> Gi\u1edbi c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Gi\u1edbi nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb nay n\u1ebfu l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, t\u1ea5t s\u1ebd c\u1ed1 tranh lu\u1eadn, tranh lu\u1eadn g\u1ea5p, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 th\u1ea7n l\u00e0m phi\u1ec1n b\u1ec7 h\u1ea1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ch\u1ee9c ng\u00f4n quan.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n t\u00e2u xin l\u01b0u Gi\u1edbi l\u1ea1i, ho\u1eb7c b\u1ed5 v\u00e0o ch\u1ee9c gi\u00e1n quan, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Gi\u1edbi l\u00e0m Ph\u00e1n quan l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m sau. Gi\u1edbi sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi r\u00f5 v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng 2 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[87] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1, n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n g\u00e2y tai h\u1ecda, h\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c Gi\u00e1m ty khuy\u00ean c\u00e1c quan th\u00e2n d\u00e2n t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi, H\u00e0 B\u1eafc Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 Lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Tu so\u1ea1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c[footnote]Ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote] \u0110\u00e3i ch\u1ebf, \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, T\u1ea3 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Gi\u00e1ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e0nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng, H\u1eefu \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Quang Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ebf V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u00f2a Qu\u1ed1c c\u00f4ng. T\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng; Th\u1ebf V\u0129nh l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Th\u1ee7 Ti\u1ebft.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u00ean h\u00fay c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ed5i t\u00ean Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c qu\u00e2n th\u00e0nh Tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng qu\u00e2n.\r\n\r\n[91] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ea1i C\u1ea3nh Linh cung.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ea1i Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 Ph\u1ee5ng T\u1eeb mi\u1ebfu.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u1ea1i Vi\u00ean Kh\u00e2u, ban l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1.\r\n\r\n[94] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng thu\u1ebf m\u00e1 \u1edf v\u00f9ng kinh k\u1ef3 qu\u00e1 n\u1eb7ng, v\u00ec th\u1ebf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu gi\u1ea3m thu\u1ebf hai lo\u1ea1i <i>(l\u01b0\u1ee1ng thu\u1ebf)<\/i> c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Khai Phong ph\u1ee7, gi\u1ea3m ba ph\u1ea7n so v\u1edbi m\u1ee9c c\u0169, v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban \u01a1n cho tr\u0103m quan.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng kinh l\u01b0\u1ee3c ty, n\u00f3i r\u1eb1ng h\u01a1n 700 quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c, t\u1eeb nay n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i, kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u00e0 c\u00f3 d\u0169ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y.\r\n\r\n[97] Tr\u1ea5n \u0110\u00f4ng l\u01b0u h\u1eadu L\u00fd \u0110oan Nguy\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, ch\u01b0a k\u1ecbp nh\u1eadm ch\u1ee9c th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo \u0111\u00e1nh ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, Ng\u1ef1 s\u1eed Du Hi M\u1ea1nh h\u1eb7c t\u1ed9i, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[98] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho binh l\u00ednh tham gia x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p T\u00e2y l\u1ed9[footnote]T\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p T\u00e2y l\u1ed9: Theo s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c T\u01b0 Tr\u1ecb Th\u00f4ng Gi\u00e1m Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 48, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4, th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 c\u00f3 ghi 'chia T\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00e0nh b\u1ed1n l\u1ed9: \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3', \u300aC\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 7 c\u0169ng ghi 'n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4 chia th\u00e0nh b\u1ed1n l\u1ed9: \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3', nghi ng\u1edd 'T\u00e2y l\u1ed9' l\u00e0 sai s\u00f3t c\u1ee7a 'T\u1ee9 l\u1ed9'.[\/footnote].\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh x\u00f3a b\u1ecf c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 c\u00f2n thi\u1ebfu trong n\u0103m nay c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt v\u00e0 Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c giao xem x\u00e9t v\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n danh s\u00e1ch t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan c\u1ee7a Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Ty Thi\u00ean gi\u00e1m s\u1ef1 Chu T\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean ba quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u1ec1 chi\u00eam tinh trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu g\u1eedi v\u00e0o B\u00ed c\u00e1c.\r\n\r\n[103] Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ty An ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 c\u1ee7a N\u00f9ng Tr\u00ed Cao l\u00e0 A N\u00f9ng c\u00f9ng em Tr\u00ed Cao l\u00e0 Tr\u00ed Quang v\u00e0 c\u00e1c con l\u00e0 K\u1ebf T\u00f4ng, K\u1ebf Phong. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 kinh s\u01b0. A N\u00f9ng c\u00f3 m\u01b0u tr\u00ed, Tr\u00ed Cao \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm c\u00e1c th\u00e0nh \u1ea5p \u0111\u1ec1u d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a b\u00e0, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. B\u00e0 t\u00ednh t\u00ecnh \u0111\u1ed9c \u00e1c, th\u00edch \u0103n th\u1ecbt tr\u1ebb con, m\u1ed7i b\u1eefa \u0103n \u0111\u1ec1u gi\u1ebft tr\u1ebb con. Tr\u00ed Cao thua ch\u1ea1y, A N\u00f9ng v\u00e0o gi\u1eef \u0110\u1eb7c Ma, n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd ch\u1ed3ng l\u00e0 N\u00f9ng H\u1ea1 Khanh, thu t\u00e0n qu\u00e2n kho\u1ea3ng h\u01a1n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, luy\u1ec7n t\u1eadp k\u1ef5 chi\u1ebfn, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i x\u00e2m l\u1ea5n. D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u00e0 Ho\u00e0ng Ph\u1ea7n, Ho\u00e0ng Hi\u1ebfn Khu\u00ea, Th\u1ea1ch Gi\u00e1m v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 Ng\u00f4 Thu\u1ea5n C\u1eed ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1nh \u00fap v\u00e0o \u0110\u1eb7c Ma, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 em v\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u00ed Cao.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, thay th\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n ra l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0u Ho\u00e1n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i lo\u1ea1n, nh\u01b0ng Ho\u00e1n ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n. Bi\u1ec7n t\u00e2u xin d\u00f9ng Qu\u00e1ch \u00c2n thay th\u1ebf. \u00c2n \u0111\u00e3 gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, Ho\u00e1n ghen t\u1ee9c v\u00ec \u00c2n l\u1eadp c\u00f4ng h\u01a1n m\u00ecnh, b\u00e8n d\u1ed1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u00c2n ch\u1ec9 gi\u1ebft to\u00e0n ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u00e0 tr\u1ebb con. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn thay, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111i\u1ec1u Ho\u00e1n v\u1ec1 Kinh Nguy\u00ean. Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i: <i>\"Ho\u00e1n v\u00e0 Bi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ee9 b\u1eadc, nay c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, vi\u1ec7c ch\u1ec9 huy kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Nh\u1edd \u0111\u00f3, Bi\u1ec7n kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri Ho\u1ea1t ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Bi\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng Ho\u00e1n v\u00ec c\u00f4ng chi\u1ebfm th\u00e0nh kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh n\u00ean d\u1ed1i t\u00e2u \u00c2n gi\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb. X\u00e9t ra, Ho\u00e1n v\u00e0 \u00c2n c\u00f9ng ti\u1ebfn qu\u00e2n, nh\u01b0ng \u00c2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u1ee7 c\u1ea5p nh\u1ea5t. Trong tr\u1eadn n\u00e0y, Ho\u00e1n th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i c\u00f4ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh? C\u00f3 l\u1ebd Bi\u1ec7n ban \u0111\u1ea7u th\u1ea5y Ho\u00e1n kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n k\u1ecbp th\u1eddi n\u00ean t\u00e2u xin d\u00f9ng \u00c2n thay Ho\u00e1n, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n th\u00ec Ho\u00e1n \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u00c2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c. Ho\u00e1n o\u00e1n Bi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng \u00c2n thay m\u00ecnh, l\u1ea1i ghen t\u1ee9c v\u00ec \u00c2n l\u1eadp c\u00f4ng nhi\u1ec1u, b\u00e8n vu c\u00e1o \u00c2n v\u00e0 c\u1ea3 Bi\u1ec7n, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c c\u1ea3 hai.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Thanh Ch\u00e2u x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u1ef1c ra l\u00e0 hai vi\u1ec7c kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n g\u1ed9p l\u00e0m m\u1ed9t, kh\u00f3 m\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ee9u. Nay tham kh\u1ea3o m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ghi nh\u1eadn con trai c\u1ee7a Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Trung hi\u1ec7u Chu Trung l\u00e0 Tr\u1ea7n L\u01b0u l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb ban Tr\u00e0 t\u1eedu, Sai s\u1ee9 Tam ban, v\u00ec Chu Trung t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man.\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a x\u00e9t x\u1eed m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00e0o ng\u0169 l\u1ea7n n\u1eefa, ch\u1ec9 x\u1eed t\u1ed9i m\u1ed9t l\u1ea7n; n\u1ebfu \u0111\u00e3 x\u00e9t x\u1eed nh\u01b0ng ch\u01b0a quy\u1ebft \u00e1n m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00e0o ng\u0169 th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i t\u00edch l\u0169y.\r\n\r\n[107] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giam gi\u1eef t\u1ed9i nh\u00e2n l\u00e2u ng\u00e0y.\r\n\r\nL\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng trong s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i Nam Giao, c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 th\u1ee9 n\u0103m c\u00f2n thi\u1ebfu thu\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. T\u1eeb nay ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u1ee7 b\u1ea3y ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 thi\u1ebfu thu\u1ebf, v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh l\u1ec7.\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban c\u1ee7a N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 50 tu\u1ed5i v\u00e0 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u01b0 l\u1ee3i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 ph\u1ed1i l\u00e0m l\u00ednh \u1edf n\u1ed9i \u0111\u1ecba, n\u1ebfu g\u1eb7p l\u00fac tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u1eebng l\u1ea1i, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 v\u1ec1, v\u00e0 l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u1eeda \u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m so\u00e1t.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ra chi\u1ebfu cho An ph\u1ee7 ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y, l\u1ea5y ch\u00e2u Li\u00eam thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00e2u Dung, ch\u00e2u Cung \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ee9c v\u1ee5 Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m trong s\u1ea1ch quan l\u1ea1i, v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang, h\u00e1 ch\u1ec9 chuy\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111\u1ec3 b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n sao? Ai c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam l\u1ee3i nhu\u1eadn[footnote]Ch\u1eef 'doanh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u00edch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 193, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u00f9ng cho b\u1ea3n l\u1ed9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u00e2ng ph\u1ea7n th\u1eeba. Ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eb9 s\u1ee9c d\u00e2n, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi l\u00f2ng Tr\u1eabm.\"<\/i>\r\n\r\n[112] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0u H\u00e3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch l\u1ec7 t\u1ee5c bi\u00ean c\u1ee7a Ng\u0169 ph\u00f2ng Trung th\u01b0.\r\n\r\n<i>(Ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean so\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ee5, \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 t\u1ee5c bi\u00ean th\u00ec \u1eaft c\u00f3 s\u01a1 bi\u00ean, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u0169ng ch\u1ec9 ghi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ee5 \u1edf th\u00e1ng 9 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 2.)<\/i>\r\n\r\n[113] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00ed h\u00e0nh, do Trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n ti\u1ebfn c\u1eed. Trung Ph\u1ee5c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u01b0ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n, t\u1eebng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Ki\u1ec1n Vi, c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t. Bi\u1ec7n ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p m\u1eb7t \u00f4ng, li\u1ec1n t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m thu\u1ed9c quan trong \u0111\u00e0i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi, Bi\u1ec7n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 khi l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed tr\u00ecnh th\u00e2n, nay h\u00e1 l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed quan \u0111\u00e0i \u0111\u00e3 quen m\u1eb7t sao[footnote]h\u00e1 l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed quan \u0111\u00e0i \u0111\u00e3 quen m\u1eb7t sao 'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'Lang', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aUy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp\u300b h\u1ea1 bi\u00ean quy\u1ec3n 15, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 75, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 322 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]!\"<\/i>\r\n\r\n<i>(X\u00e9t \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh cho r\u1eb1ng Nh\u00e2n T\u00f4ng t\u1ef1 h\u1ecfi, nh\u01b0ng \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m nha L\u00e2m H\u1ea3i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u1ea3 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Th\u1ee9 Trung, H\u1ea1 Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd Tr\u1ecdng Hi; Khi\u1ebft \u0110an sai Th\u1ee7y B\u00ecnh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt K\u1ef3, S\u00f9ng l\u1ed9c khanh Chu B\u1ea1ch \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\nS\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn, th\u1ec9nh c\u1ea7u r\u1eb1ng: <i>\"Xin \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u1ea1c t\u00f4ng mi\u1ebfu r\u1ed3i v\u1ec1.\"<\/i> Vua h\u1ecfi, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung n\u00f3i: <i>\"Nh\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ebf t\u1ef1 th\u00ec kh\u00f4ng di\u1ec5n, xin l\u1ea5y l\u1ebd \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i.\"<\/i> Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd, xin n\u00f3i r\u1eb1ng: 'Nh\u1ea1c t\u00f4ng mi\u1ebfu di\u1ec5n ra l\u00e0 \u0111\u1ec3 ca ng\u1ee3i c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean. N\u1ebfu s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i c\u00f9ng ch\u00fang t\u00f4i t\u1ebf l\u1ec5, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 xem.'\"<\/i> Vua sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u1ea1i, s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u00e8n r\u00fat lui.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m quan ngo\u00e0i, d\u1eabn c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n kh\u00e1c d\u00e2ng s\u1edb xin th\u0103ng ch\u1ee9c, Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\"<\/i> H\u1ecd v\u1eabn kh\u00f4ng th\u00f4i, Vua b\u1ea3o v\u1edbi Mi\u1ec5n, Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"Xin cho th\u1ea7n lui ra h\u1ecfi h\u1ecd.\"<\/i> R\u1ed3i tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u01b0\u01a1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u1ee5a, ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng c\u1ea5p k\u1ecbp th\u1eddi, t\u1ea1i sao?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"L\u1ee5a l\u00e0 c\u1ee7a quan, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y ti\u1ec7n cho ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh tr\u1eadn \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u c\u00f4ng, ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng t\u00e2u k\u1ecbp th\u1eddi, t\u1ea1i sao?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, n\u00ean kh\u00f4ng t\u00e2u.\"<\/i> Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i bi\u1ebft th\u1ebf m\u00e0 l\u1ea1i t\u1ef1 l\u00e0m, t\u1ea1i sao?\"<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i l\u1ea1y hai l\u1ea7n r\u1ed3i v\u1ed9i v\u00e0ng ra v\u1ec1.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo bia m\u1ed9 v\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi c\u1ee7a T\u00f4n Mi\u1ec5n.)<\/i>\r\n\r\n[115] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ki\u1ebfn ngh\u1ecb: <i>\"Nh\u00e0 H\u00e1n, \u0110\u00f4 \u0111\u00f4 Ung, \u0111\u1eb7t c\u00e1c qu\u1eadn ph\u1ee5, b\u00ean trong h\u1ed7 tr\u1ee3 kinh s\u01b0. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta \u0111\u00f4 \u1edf Bi\u1ec7n, m\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n kinh \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c c\u00e1c \u0111\u1ea1o kh\u00e1c, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng k\u1ef3. Xin chia c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e0o \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng kinh, c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, Tr\u1ecbnh, Ho\u1ea1t \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh c\u00f9ng ph\u1ee7 Khai Phong, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 42 huy\u1ec7n l\u00e0m kinh k\u1ef3.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nNg\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ra chi\u1ebfu l\u1ea5y n\u0103m ch\u00e2u T\u00e0o, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, Tr\u1ecbnh, Ho\u1ea1t l\u00e0m qu\u1eadn ph\u1ee5, thu\u1ed9c v\u00e0o kinh k\u1ef3, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Kinh k\u1ef3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. N\u0103m ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t, ch\u00e2u T\u00e0o th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 3000 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean luy\u1ec7n t\u1eadp. N\u1ebfu \u0111i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, th\u00ec \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n ph\u1ee7 Khai Phong ho\u1eb7c c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\r\n\r\n[116] Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129[footnote]Ch\u1eef 'm\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], Kinh k\u1ef3 th\u1ee7y l\u1ee5c k\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.\r\n\r\n[117] N\u0103m \u0111\u00f3, thi\u00ean h\u1ea1 n\u1ed9p s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u l\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9, ch\u1ee7 h\u1ed9 6.937.380, kh\u1ea9u 15.597.450; kh\u00e1ch h\u1ed9 3.855.325, kh\u1ea9u 6.695.411.\r\n\r\n[118] T\u1ea3 ty gi\u00e1n Gi\u1ea3 \u00c1m d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u: <i>\"Thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang an vui, cha con b\u1ea3o b\u1ecdc nhau. M\u1ed9t khi g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, l\u0169 l\u1ee5t, th\u00ec l\u01b0u l\u1ea1c ch\u1ebft ch\u00f3c, b\u1ecf r\u01a1i ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng. M\u1edf kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u \u0111\u00f3ng g\u00f3p th\u00ec s\u1ee9c kh\u00f4ng kham, chuy\u1ec3n v\u1eadn t\u1eeb xa th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp vi\u1ec7c, di d\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c th\u00ec g\u1ea7n xa \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n. Quan l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, qu\u1eadn huy\u1ec7n, v\u1ed9i v\u00e0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao, th\u00ec d\u00e2n \u0111\u00f3i ch\u1ebft \u0111\u00e3 qu\u00e1 n\u1eeda. Tai h\u1ecda h\u1ea1n h\u00e1n, l\u0169 l\u1ee5t, d\u00f9 Nghi\u00eau, Thang c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi, nay kh\u00f4ng ngh\u0129 c\u00e1ch ph\u00f2ng b\u1ecb tai h\u1ecda, m\u00e0 h\u00e0ng n\u0103m mong \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, th\u00ec l\u00e0 c\u1ea7u \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Nghi\u00eau, Thang c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc s\u1eed nh\u00e0 T\u00f9y, th\u1ea5y vi\u1ec7c l\u1eadp d\u00e2n x\u00e3 ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng, thu v\u00e0o \u0111\u00fang l\u00fac m\u00e0 c\u1ea5t gi\u1eef trong d\u00e2n, d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tai h\u1ecda, tr\u00ean th\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec. Xin noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u00f9y, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, l\u1eadp ph\u00e1p khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tai h\u1ecda. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u M\u1ea1nh T\u1eed n\u00f3i 'N\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a th\u00f3c g\u1ea1o \u0111\u1ea7y tr\u00e0n, thu nhi\u1ec1u c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o', hu\u1ed1ng chi thu v\u1ec1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n!\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, l\u1ea1i sai L\u00fd \u0110o\u00e1i c\u00f9ng Gi\u1ea3 \u00c1m b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 xem x\u00e9t kh\u1ea3 thi hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ed9 cho l\u00e0 kh\u1ea3 thi, c\u00f2n l\u1ea1i ho\u1eb7c n\u00f3i ngo\u00e0i thu\u1ebf m\u00e1 c\u00f2n ph\u1ea3i cung n\u1ea1p hai l\u1ea7n, ho\u1eb7c s\u1ee3 sinh tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp[footnote] Hai ch\u1eef 'tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 44 ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ho\u1eb7c n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p, ho\u1eb7c n\u00f3i l\u1eadp kho phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.\r\n\r\nH\u00e0n \u1ee8c l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, th\u1ea5y m\u1ed7i n\u0103m trong thi\u00ean h\u1ea1 x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n b\u1ed1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. X\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n, l\u00e0 do d\u00e2n ngu b\u1ecb \u0111\u00f3i r\u00e9t b\u1ee9c b\u00e1ch, l\u1ea1i g\u1eb7p thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, n\u00ean b\u1ecb oan u\u1ed5ng v\u00e0o t\u1ed9i n\u1eb7ng. V\u00ec v\u1eady, th\u1ea7n xin l\u1eadp kho ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c x\u00e3 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi m\u1ea5t m\u00f9a. Nay c\u00e1c l\u1ed9 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn sai l\u1ea7m. N\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng ngo\u00e0i thu\u1ebf m\u00e1 c\u00f2n ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam hai l\u1ea7n, th\u00ec \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a kho ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 d\u1ea1y d\u00e2n t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng h\u1ea1n h\u00e1n, quan ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec l\u1ee3i ri\u00eang, th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u ng\u00e0y, d\u00e2n ch\u1eafc s\u1ebd vui v\u1ebb n\u1ed9p.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu n\u00f3i s\u1ee3 sinh ra tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, th\u00ec tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp th\u00edch c\u1ee7a nh\u1eb9, kh\u00f4ng th\u00edch l\u00faa m\u1ea1ch, nay c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e0u \u1edf th\u00f4n qu\u00ea c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n h\u1ed9c l\u00faa, c\u0169ng ch\u01b0a nghe c\u00f3 n\u1ed7i lo b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean v\u1ed1n do ngh\u00e8o kh\u1ed5. Th\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 mu\u1ed1n d\u00e2n c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, d\u00f9 g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n c\u0169ng kh\u00f4ng lo thi\u1ebfu th\u1ed1n, th\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd t\u1ef1 y\u00eau qu\u00fd b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 coi tr\u1ecdng ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i g\u1ed1c \u0111\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. N\u1ebfu n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t, th\u00ec vi\u1ec7c l\u1eadp kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a gi\u00e1 l\u00faa, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 qu\u00e1 \u0111\u1eaft qu\u00e1 r\u1ebb g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i. N\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, ph\u00e1t ra \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, th\u00ec \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a ban \u0111\u1ea7u, m\u00e0 chi ph\u00ed c\u1ee7a kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u1ea1i l\u1ea5y t\u1eeb c\u00f4ng kh\u1ed1, hi\u1ec7n nay qu\u1ed1c d\u1ee5ng \u0111ang thi\u1ebfu th\u1ed1n, t\u00edch tr\u1eef kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ea1n h\u00e1n nh\u1ecf l\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c ch\u1ebft \u0111\u00f3i, n\u1ed5i l\u00ean l\u00e0m gi\u1eb7c, nh\u01b0 v\u1eady kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf. N\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng x\u00e2y d\u1ef1ng kho t\u00e0ng, thu g\u1ed7 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u00ec th\u1ea7n nghe n\u00f3i 'D\u00f9ng \u0111\u1ea1o ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn d\u00e2n, d\u00f9 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng o\u00e1n'. Vi\u1ec7c l\u1eadp kho ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n l\u00e0 v\u00ec d\u00e2n, n\u1ebfu gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, quy \u0111\u1ecbnh nghi\u00eam ng\u1eb7t, th\u00ec d\u00e2n d\u00f9 ngu c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean s\u1ee3 h\u00e3i. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n s\u1eeda ch\u1eefa tr\u1ea1m d\u1ecbch, \u0111\u1ec1u thu g\u00f3p t\u1eeb d\u00e2n, l\u1ebd n\u00e0o ri\u00eang kho ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u? L\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng vui khi th\u00e0nh c\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng b\u00e0n khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, n\u1ebfu l\u1eddi th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nNh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ecb c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c chi ph\u1ed1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Nam Giao.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua ban chi\u1ebfu cho Ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u01b0u l\u1ea1i 4.000 qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n th\u1ee7 Ung Ch\u00e2u, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 300 ti\u1ec1n, m\u1ed7i qu\u00fd c\u1ea5p ti\u1ec1n mua gi\u00e0y b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft m\u1edf kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang. N\u1ebfu nghe n\u00f3i Ty N\u00f4ng T\u1ef1 l\u1ea1i x\u00e9t duy\u1ec7t vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee9u t\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean c\u1ea5p ph\u00e1t ngay.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm mong c\u1ea7u hi\u1ec1n t\u00e0i, n\u00ean m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1eed, l\u00f2ng th\u00e0nh ti\u1ebfp nh\u1eadn, r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng nghi ng\u1edd. Nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i k\u00e9m c\u1ecfi m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i qu\u00e1 m\u1ee9c, ho\u1eb7c k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i l\u1ed7i x\u1ea5u xa m\u00e0 v\u1ed9i xin x\u00f3a b\u1ecf, ho\u1eb7c ch\u1ee9c v\u1ee5 xa c\u00e1ch m\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed qu\u00e1 cao. X\u00e9t t\u00e2m \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 khoe khoang t\u01b0 l\u1ee3i th\u00ec sao \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y! Kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 che \u0111\u1eady, bi\u1ebft m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"'bi\u1ebft m\u00e0 n\u00f3i' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00f4ng n\u00f3i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. \u300aT\u1ed1ng \u0110\u1ea1i Chi\u1ebfu L\u1ec7nh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 166 vi\u1ebft 'bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i', c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.\" id=\"return-footnote-1390-1\" href=\"#footnote-1390-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. L\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y ph\u1ee5ng s\u1ef1 tr\u00ean, Tr\u1eabm c\u00f2n tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o ai? T\u1eeb nay, ai ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, h\u00e3y \u0111\u1ec3 Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i \u0111\u00e0n h\u1eb7c, s\u1ebd tr\u1ecb t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Gi\u00e1m ty tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed b\u00e0n lu\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: N\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6, th\u00e1ng gi\u00eang, Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i xin nh\u1eafc l\u1ea1i chi\u1ebfu n\u00e0y, Vua ban chi\u1ebfu cho b\u1ea3n \u0111\u00e0i m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng v\u00e0o kho\u1ea3ng h\u1ea1 thu, tr\u01b0\u1edbc t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a thu\u1eadn th\u1ea5m nhu\u1ea7n, l\u00faa t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, sau n\u1ebfu g\u1eb7p thi\u00ean tai, l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf, r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd y\u00eau d\u00e2n c\u1ee7a quan l\u1ea1i, n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eafc nh\u1edf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u00e0m <i>&#8220;Tr\u1ea5n qu\u1ed1c th\u1ea7n b\u1ea3o&#8221;<\/i>, sai T\u1ec3 th\u1ea7n l\u00e0 B\u00e0ng T\u1ecbch vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0u H\u00e3ng vi\u1ebft bia. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi B\u00e0ng T\u1ecbch r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kho Ph\u1ee5ng Th\u1ea7n c\u00f3 ng\u1ecdc qu\u00fd, r\u1ed9ng m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, d\u00e0y n\u1eeda th\u01b0\u1edbc, l\u00e0 b\u00e1u v\u1eadt hi\u1ebfm c\u00f3, kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ed3 ch\u01a1i. V\u1ea3 l\u1ea1i, thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 t\u00e1m ng\u1ecdc t\u1ef7, m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ea7n b\u1ea3o.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u1ec7nh Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch so\u1ea1n t\u00ean b\u1ea3o v\u00e0 kh\u1eafc l\u00ean \u0111\u00f3. Khi b\u1ea3o l\u00e0m xong d\u00e2ng l\u00ean, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ebfn xem \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo th\u1ee9 t\u1ef1 trong \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, m\u1ed9t l\u00e0 th\u1ea7n b\u1ea3o, hai l\u00e0 th\u1ee5 m\u1ec7nh b\u1ea3o. Khi t\u1ebf Nam Giao v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed, nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1i gi\u00e1 xin d\u00f9ng Tr\u1ea5n qu\u1ed1c th\u1ea7n b\u1ea3o \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u1ee5 m\u1ec7nh b\u1ea3o l\u00e0m ti\u1ec1n \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i> B\u00e8n \u0111\u1ecbnh l\u00e0m quy th\u1ee9c. Khi B\u00e0ng T\u1ecbch b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c B\u00e0ng T\u1ecbch b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng b\u1ea3y nhu\u1eadn, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ebf giao m\u00e0 xin th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n l\u1ef1c c\u00f2n kh\u1ed1n kh\u1ed5, m\u00f9a m\u00e0ng th\u01b0\u1eddng th\u1ea5t b\u00e1t, c\u00f3 n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ea1i th\u00eam n\u1ea1n s\u00e2u b\u1ecd, \u0111ang lo vi\u1ec7c b\u00e1o \u0111\u00e1p l\u1edbn \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng h\u01b0 danh \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u1eb7ng th\u00eam t\u1ed9i l\u1ed7i.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ph\u00e1n quan K\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd H\u01b0 Nh\u1ea5t d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aKh\u00e1i T\u00e0o T\u00e2n Th\u01b0\u300b 40 quy\u1ec3n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u00ea L\u1ee5c Th\u00e1p. Chi\u1ebfu \u0111\u01b0a s\u00e1ch \u0111\u1ebfn ty H\u00e0 C\u1eeb \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra. L\u00fd H\u01b0 Nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng v\u1eeba \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u cho c\u00e1c quan, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o h\u00e0nh tr\u1ea1ng, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ch\u1ed7 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 l\u1eddi, l\u00e0m m\u1ea5t \u00fd ngh\u0129a khuy\u00ean r\u0103n. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau ph\u1ea3i tr\u1ef1c ti\u1ebfp thu\u1eadt l\u1ea1i s\u1ef1 th\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen qu\u00e1 l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[10] Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Ng\u1ef1 s\u1eed Du Hi M\u1ea1nh t\u00e2u r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, b\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 ra v\u01b0\u1eddn sau, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, quan c\u00e1c, \u0111\u00e0i gi\u00e1n, t\u1ec9nh ph\u1ee7 suy ph\u00e1n quan \u0111\u1ebfn xem hoa sen qu\u00fd.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u01b0 ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, quy\u1ec1n nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i ki\u1ec1m h\u1ea1t.<\/p>\n<p>N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch \u0111\u1ea7u ti\u00ean, T\u01b0 gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m qu\u00e2n Kinh Nguy\u00ean, Nghi V\u1ecb, Tr\u1ea5n Nhung, t\u1eebng d\u1ee5 h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ee9c Th\u1eafng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 H\u00e0n K\u1ef3 khi kinh l\u01b0\u1ee3c Thi\u1ec3m T\u00e2y ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c qu\u00e2n \u1edf Kinh T\u00e2y l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i l\u00e2u ng\u00e0y ch\u01b0a b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai T\u01b0 l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00f3c t\u1eb7c hai l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 Kinh T\u00e2y, m\u1ea5y th\u00e1ng sau d\u1eb9p y\u00ean gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng. Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9, ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng t\u00e1i nhi\u1ec7m \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Binh l\u00ednh \u1edf tr\u1ea1i Nh\u0169 S\u01a1n l\u00e0m ph\u1ea3n, gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, t\u01b0\u1edbng ch\u00e2u gi\u1ebft m\u1ea5y t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng truy x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u00f9ng. T\u01b0 nh\u1eadn l\u1ec7nh x\u00e9t \u00e1n, \u0111i ng\u1ef1a v\u00e0o tr\u1ea1i, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t tra h\u1ecfi, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n tr\u0103m \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng giao cho ng\u1ee5c l\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ai d\u00e1m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eady.<\/p>\n<p>\u1ede Kinh \u0110\u00f4ng n\u0103m n\u0103m, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u gi\u1eb7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u1ef1 n\u00f3i. Ph\u00fa B\u1eadt thay \u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. C\u00f3 l\u1ea7n c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n, \u0111\u1ed3ng li\u00eau n\u00f3i th\u00f3c kh\u00f4ng t\u1ed1t, T\u01b0 qu\u00e1t: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n l\u00e0m ch\u00fang n\u1ed5i gi\u1eadn sao? N\u1ebfu ch\u00fang n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi, ta s\u1ebd ch\u00e9m ng\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e.&#8221;<\/i> H\u00e0n K\u1ef3 nghe th\u1ea5y, khen l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1ee3ng phu, cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>T\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 theo l\u1eddi xin c\u1ee7a K\u1ef3.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, nghe n\u00f3i gi\u00e1m sinh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111em b\u1ed5 \u0111i\u1ec7p c\u1ea7m b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, khi\u1ebfn k\u1ebb s\u0129 l\u01b0u l\u1ea1c kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, m\u1ea1o nh\u1eadn thi c\u1eed \u1edf h\u1eefu ty, n\u00ean x\u00e9t k\u1ef9.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a th\u1ea7n li\u00eau do nh\u00e0 m\u00ecnh so\u1ea1n ho\u1eb7c nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen qu\u00e1, n\u1ebfu ki\u1ec3m tra th\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 B\u00ed.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch &lt;&lt;Bi\u00ean l\u1ee5c \u0111i\u1ec1u qu\u00e1n t\u0103ng tu&gt;&gt;.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng b\u1ea3y, \u0111\u1eb7t ch\u1ee3 H\u00f2a Th\u1ecb \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh ch\u00e2u Ung.<\/p>\n<p>[17] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, t\u1eeb nay s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u1ed9i th\u1ecb t\u1eeb Cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng m\u00f4n l\u1ea5y 180 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch.<\/p>\n<p><i>(S\u1edb c\u1ee7a Ng\u00f4 C\u1eadp, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eddi t\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[18] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng d\u00e2n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp gi\u00e0y x\u00e9o m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n ch\u01b0a tr\u1edf v\u1ec1, h\u1ea1n trong m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf hai k\u1ef3 c\u00f9ng mi\u1ec5n sai d\u1ecbch trong ba n\u0103m. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Chu H\u00e3ng, quan Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n ch\u00fang tr\u1ed1n tr\u00e1nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u1ea1y \u0111i xa, quan l\u1ea1i theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng, ai qu\u00e1 n\u1eeda n\u0103m kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c chi\u1ebfm l\u00e0m ru\u1ed9ng c\u00e0y. Chu H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e2u th\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3ng v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ed1n thu\u1ebf d\u1ecbch trong n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a!&#8221;<\/i> B\u00e8n t\u00e2u xin gia h\u1ea1n th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m, nh\u1eefng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 b\u1ecb chi\u1ebfm th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c quan ph\u1ee7 cho vay gi\u1ed1ng l\u00faa.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t Qu\u1ea3ng Nam x\u1ea5u, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1ea3o Chu H\u00e3ng kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp gi\u00e0y x\u00e9o. Chu H\u00e3ng n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang \u1edf xa m\u1edbi b\u1ecb tai h\u1ecda, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111i tuy\u00ean b\u1ed1 \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed.&#8221;<\/i> B\u00e8n \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111i\u1ec1u V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u, sang l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u; Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u, sang l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thanh Ch\u00e2u. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n b\u00e0n kh\u00f4ng h\u1ee3p n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i.<\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 v\u1ec1 vi\u1ec7c Nh\u00e2n T\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1390-2\" href=\"#footnote-1390-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, l\u00f2ng d\u00e2n c\u00e1c phi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng y\u00ean. Nay l\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1eed t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u0169 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, \u1eaft s\u1ebd c\u00e0ng l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam nghi ng\u1edd, ho\u1eb7c sinh ra bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00e1c. Hu\u1ed1ng chi nghe n\u00f3i Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n Y\u1ebfn Th\u00f9 s\u1eafp m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1eaft c\u1ea7n t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 uy t\u00edn c\u1ee7a Ng\u1ea1n B\u00e1c, chi b\u1eb1ng c\u1eed \u00f4ng tr\u1ea5n th\u1ee7 Quan Trung, ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0 v\u1eady c\u00e1c b\u1ed9 phi\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kinh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c th\u1ec3, th\u1eadt l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u, l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n x\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb. B\u1ea3n truy\u1ec7n n\u00f3i r\u1eb1ng L\u01b0u Ho\u00e1n vu c\u00e1o Qu\u00e1ch \u00c2n gi\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb, n\u00ean Bi\u1ec7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u. X\u00e9t vi\u1ec7c Bi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 4 th\u00e1ng nhu\u1eadn, sau \u0111\u00f3 13 ng\u00e0y Ho\u00e1n v\u00e0 \u00c2n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng c\u00f4ng ph\u00e1 gi\u1eb7c, ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8 l\u1ea1i v\u1ec1 T\u1ea7n Ch\u00e2u. V\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 4 th\u00e1ng nhu\u1eadn, l\u00e0m sao Ho\u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 b\u00e1o vi\u1ec7c \u00c2n gi\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb? &lt;&lt;B\u1ea3n truy\u1ec7n&gt;&gt; n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn sai. V\u00ec Bi\u1ec7n l\u00e0m t\u01b0\u1edbng T\u1ea7n Ch\u00e2u trong n\u1eeda n\u0103m, c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n, m\u1ed9t l\u1ea7n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, b\u1ea3n truy\u1ec7n g\u1ed9p hai vi\u1ec7c l\u00e0m m\u1ed9t, n\u00ean kh\u00f4ng kh\u1edbp. Nay s\u1eeda l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>&lt;B\u1ea3n truy\u1ec7n&gt;Vi\u1ec7c Bi\u1ec7n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 12, th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p, nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u00e3 hai n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat v\u1ec1, binh l\u00ednh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng do Nha Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1eed \u0111i, m\u1ed7i n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n. T\u1eeb khi N\u00f9ng Tr\u00ed Cao l\u00e0m lo\u1ea1n, qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u00f3ng \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c, Trung C\u1ea3m, Tr\u1eebng H\u1ea3i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 24.441 ng\u01b0\u1eddi, chia nhau \u0111\u00f3ng gi\u1eef c\u00e1c ch\u00e2u. \u0110\u1ebfn nay, \u0111\u1ec1u r\u00fat qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 v\u1ec1, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 binh l\u00ednh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3ng gi\u1eef.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 B\u00e0ng T\u1ecbch l\u1ea5y ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 l\u00e0m Tri V\u1eadn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u\u300b, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9 r\u1ed3i ra l\u00e0m Tri V\u1eadn Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, h\u1ecdc tr\u00f2 \u1edf T\u1ec1 ch\u00e2u l\u00e0 Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Uy\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, theo ph\u00e9p n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n, Uy\u00ean d\u00e2ng th\u01b0 xin \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t ch\u1ee9c quan. \u0110\u1ea1o s\u0129 Tri\u1ec7u Thanh Hu\u1ed1ng l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ecbch, gi\u1ea3 l\u00e0m Uy\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ea1ch v\u1edbi T\u1ecbch, r\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi vi\u00ean l\u1ea1i \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a Uy\u00ean. Uy\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n \u0110\u00e3i L\u1eadu t\u1ef1 n\u00f3i, T\u1ecbch b\u00e8n b\u1eaft Uy\u00ean v\u1ec1 T\u1ec1 ch\u00e2u. C\u00f3 vi\u00ean l\u1ea1i nh\u1ecf b\u00e1o vi\u1ec7c Thanh Hu\u1ed1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, T\u1ecbch li\u1ec1n b\u1eaft g\u1eedi \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Khai Phong. Thanh Hu\u1ed1ng v\u00e0 vi\u00ean l\u1ea1i \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i L\u0129nh Ngo\u1ea1i, \u0111i \u0111\u1ebfn H\u1ee9a ch\u00e2u th\u00ec ch\u1ebft. Gi\u00e1n quan H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i T\u1ecbch ng\u1ea7m sai ph\u1ee7 \u0111\u00e1nh ch\u1ebft Thanh Hu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng, l\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 Trung th\u01b0 t\u1ef1 l\u00e0m, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Nh\u01b0ng n\u00f3i T\u1ecbch ng\u1ea7m sai ph\u1ee7 Khai Phong, x\u00e9t l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c.)<\/i><\/p>\n<p>[22] T\u1eadp Kh\u00e1nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed; C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u Ph\u00e1n H\u1ee9a ch\u00e2u Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0m Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, truy t\u1eb7ng B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m tr\u00ed s\u0129 H\u1ed3 \u0110\u00e1n l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, l\u1ea1i ban cho nh\u00e0 \u00f4ng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n, l\u1ec7nh T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u lo vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t. V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh, Tri ch\u00e2u M\u00e3 T\u1ea7m n\u00f3i nh\u00e0 \u0110\u00e1n ngh\u00e8o, l\u00e2u nay kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u00f4n c\u1ea5t, n\u00ean ban \u01a1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>T\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1ng Th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"H\u1ea1ng Th\u00e0nh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'Tu Th\u00e0nh'.\" id=\"return-footnote-1390-3\" href=\"#footnote-1390-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u00f4ng th\u1ea1o lu\u1eadt ph\u00e1p. Khi \u1edf T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o nh\u00e0 gi\u00e0u c\u01b0\u1edbp l\u00faa, ng\u1ee5c l\u1ea1i x\u00e9t l\u00e0 t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp, T\u1ea7m n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3i qu\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3i qu\u00e1, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ec3 tho\u00e1t ch\u1ebft'.\" id=\"return-footnote-1390-4\" href=\"#footnote-1390-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00e1c v\u1edbi c\u01b0\u1edbp.&#8221;<\/i> T\u00e2u xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ng\u00e0y th\u00e1ng ri\u00eang.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9, tri ch\u00e2u qu\u00e2n v\u0169 th\u1ea7n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f9ng v\u1edbi li\u00eau thu\u1ed9c b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 quy\u1ebft, l\u1ea1i l\u1ec7nh An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, L\u00fd Trung S\u01b0, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Trung S\u01b0 v\u00e0o t\u1eeb bi\u1ec7t, Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe n\u00f3i c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng ti\u1ec1n th\u1eeba \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n, nh\u01b0ng g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 Tr\u1eabm kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, khanh h\u00e3y ghi nh\u1edb.&#8221;<\/i> <em>(L\u1eddi Vua n\u00f3i v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/em><\/p>\n<p>[27] Xu\u1ea5t kho n\u1ed9i t\u00e0ng 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, 20 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n c\u00e2n b\u00f4ng, giao xu\u1ed1ng H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 mua th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1: S\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c trong kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u1ed1t ph\u00e1 v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh \u0111ang s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 t\u00e2u: C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i, \u00c1 Nhi h\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Ng\u00f4 l\u0129nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n ra qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, l\u00e0m c\u1ea3n tr\u1edf giao th\u00f4ng. L\u1eadp t\u1ee9c l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0u Ho\u00e1n l\u00e0m Trung qu\u00e2n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u01b0u \u00d4n Nhu\u1eadn v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u00e1ch \u00c2n l\u00e0m Ti\u00ean phong, Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m S\u00e1ch ti\u00ean phong, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ng\u00f4 B\u00f4n v\u00e0 Th\u00f4i \u00dd l\u00e0m \u0110i\u1ec7n h\u1eadu, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Chu Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng theo Trung qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Ho\u00e1n ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 204 th\u1ee7 c\u1ea5p, \u00d4n Nhu\u1eadn ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 565 th\u1ee7 c\u1ea5p, \u00c2n ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 925 th\u1ee7 c\u1ea5p, Qu\u1ef3 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 459 th\u1ee7 c\u1ea5p, B\u00f4n ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 28 th\u1ee7 c\u1ea5p, Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 27 th\u1ee7 c\u1ea5p.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ho\u00e1n t\u1eeb ch\u1ee9c Tr\u1ea1ch Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u00d4n Nhu\u1eadn t\u1eeb ch\u1ee9c L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Anh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, \u00c2n t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9, Qu\u1ef3 t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, B\u00f4n t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u00dd t\u1eeb ch\u1ee9c T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u1ee9c T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan. Nh\u1eefng qu\u00e2n hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng thu\u1ed9c qu\u00e2n ph\u00e2n chuy\u1ec3n vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc; qu\u00e2n ph\u00e2n kh\u00f4ng thu\u1ed9c chuy\u1ec3n vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p.<\/p>\n<p><i>(Ri\u00eang Qu\u00e1ch \u00c2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nghi ng\u1edd l\u00e0 do th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1ecb s\u00f3t, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u00c2n, \u00c2n t\u1eeb ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9. Nay b\u1ed5 sung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, c\u00e1c quan l\u1ec7nh t\u00e1 ph\u1ea3i xem x\u00e9t gi\u1ea3m thu\u1ebf, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i quan kh\u00e1c \u0111i xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u00e0 gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 c\u1ecf mua theo th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng n\u0103m nay.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c khoa c\u1eed nh\u00e2n, khi thi cu\u1ed1i k\u1ef3, h\u1ecfi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, m\u1ed7i c\u00e2u l\u1ea5y m\u1ed9t hai c\u00e2u \u0111\u1ea7u c\u1ee7a khoa l\u00e0m c\u00e2u h\u1ecfi, ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o ch\u00fa s\u1edb c\u1ee7a b\u1ea3n kinh \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi v\u00e0 th\u00eam v\u0103n t\u1eeb trau chu\u1ed1t, ph\u00e1t minh \u00fd ngh\u0129a th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp lo\u1ea1i tr\u00ean; ho\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ec9 r\u00f5 ngh\u0129a l\u00fd m\u00e0 ch\u1ec9 d\u1eabn ch\u00fa s\u1edb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u00ec x\u1ebfp lo\u1ea1i k\u1ebf ti\u1ebfp, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 th\u00f4ng; n\u1ebfu d\u1eabn ch\u00fa s\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u ph\u1ea7n th\u00ec x\u1ebfp lo\u1ea1i th\u00f4; ai kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a g\u1ed1c ho\u1eb7c d\u1eabn kinh kh\u00e1c m\u00e0 v\u0103n \u00fd sai l\u1ec7ch, c\u00e2u v\u0103n \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n th\u00ec x\u1ebfp lo\u1ea1i d\u01b0\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u v\u0103n \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n x\u1ebfp lo\u1ea1i d\u01b0\u1edbi, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. 'D\u01b0\u1edbi', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'kh\u00f4ng th\u00f4ng', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 12-31 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u1ee7'.\" id=\"return-footnote-1390-5\" href=\"#footnote-1390-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. \u0110\u1ec1u l\u1ea5y b\u1ed1n c\u00e2u th\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u1ea1t. Kinh C\u1eedu kinh<a class=\"footnote\" title=\"C\u1eedu kinh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eedu kinh, Ng\u0169 kinh', Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 28 T\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00e0m kinh', nghi l\u00e0 'ph\u00e0m kinh' \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1390-6\" href=\"#footnote-1390-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> ch\u1ec9 h\u1ecfi \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u00fa s\u1edb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng thi C\u1eedu kinh \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m hai tr\u01b0\u1eddng, v\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ecfi kinh ki\u00eam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m ti\u1ebfn s\u0129, t\u1eeb nay c\u1ee9 m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ch\u1ecdn m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu quan coi thi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n quen, th\u00ec cho ph\u1ee7 v\u00e0 gi\u00e1m \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau, n\u1ebfu c\u1ea3 hai n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n quen, th\u00ec g\u1eedi \u0111i thi bi\u1ec7t \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu cho qu\u00e2n tu th\u00e0nh \u1edf tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb t\u1ea1m c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng theo b\u1eadc B\u1ea3o Ti\u1ec7p, v\u00e0 cho quan ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3 l\u00e0 T\u1ea3 Ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c N\u1ed9t Ph\u00e1c L\u1eadn Chi\u00ean l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng n\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n, \u0111\u1ee3i m\u1ed9t n\u0103m n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3, th\u00ec s\u1ebd b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed Thu\u1eadn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>L\u1eadn Chi\u00ean \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb Ch\u00e2u, g\u1ea7n k\u1ec1 \u0111\u1ea5t H\u1ea1. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 ch\u0103n nu\u00f4i tr\u00e2u b\u00f2 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, L\u1eadn Chi\u00ean c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1ee9c gi\u1eadn, mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh, L\u1eadn Chi\u00ean s\u1ee3 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, b\u00e8n d\u00e2ng \u0111\u1ea5t, hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1. Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng l\u1edbn, v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn x\u00e2y th\u00e0nh.<\/p>\n<p>T\u1ed5 ti\u00ean L\u1eadn Chi\u00ean t\u1eebng chi\u1ebfm gi\u1eef ch\u00edn thung l\u0169ng, sau d\u1ea7n suy y\u1ebfu, ch\u1ec9 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ba thung l\u0169ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1c t\u1ed9c kh\u00e1c chi\u1ebfm. T\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ea1nh nh\u1ea5t, chi\u1ebfm gi\u1eef gi\u1ebfng mu\u1ed1i, m\u1ed7i ng\u00e0y thu l\u1ee3i c\u00f3 th\u1ec3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1m con ng\u1ef1a<a class=\"footnote\" title=\"T\u00e1m con 'con' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'tr\u0103m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng tr\u00fac C\u1ed5 V\u1ecb Tr\u1ea1i\u300b x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-1390-7\" href=\"#footnote-1390-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. L\u1eadn Chi\u00ean b\u00e1o v\u1edbi T\u01b0\u1eddng: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 c\u1ee7a t\u00f4i, c\u0169ng xin nh\u00e0 H\u00e1n l\u1ea5y l\u1ea1i.&#8221;<\/i> T\u01b0\u1eddng l\u1ea1i chi\u1ebfm nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed9c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 cung th\u1ee7, n\u00ean Thanh \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed9c \u0111\u1ec1u t\u1ee9c gi\u1eadn, n\u1ed5i d\u1eady l\u00e0m ph\u1ea3n.<\/p>\n<p>T\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n xin b\u1ecf C\u1ed5 V\u1ecb, kh\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh n\u1eefa. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ed5 V\u1ecb Ch\u00e2u v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ta, nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ch\u00e2u \u1edf \u0111\u00f3, vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1.&#8221;<\/i> Sai Ph\u00f3 C\u1ea7u lo vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, chuy\u00ean xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i. C\u1ea7u n\u00f3i: <i>&#8220;Nay b\u1ecf kh\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1ea5t chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3, l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed1i lo cho T\u1ea7n Ch\u00e2u. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00e3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i l\u1ea1i b\u1ecf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch l\u00e0m m\u1ea1nh uy qu\u1ed1c gia. X\u00e9t cha \u00f4ng L\u1eadn Chi\u00ean \u0111\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ee9c quan nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1, ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb Tr\u1ea1i, kh\u00f4ng l\u00e0m ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 \u1ee9ng v\u1edbi l\u1eddi th\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, n\u00f3i r\u00f5: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nay x\u00e2y th\u00e0nh, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, sao c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i l\u1ea1i l\u00e0m ph\u1ea3n?&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp gi\u1ebfng mu\u1ed1i v\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng.&#8221;<\/i> C\u1ea7u n\u00f3i: <i>&#8220;Nay kh\u00f4ng l\u1ea5y gi\u1ebfng mu\u1ed1i v\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u1eefa, th\u00ec sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb, nghe theo, b\u00e8n r\u00fat qu\u00e2n. C\u1ea7u b\u00e8n c\u1eaft ba ph\u1ea7n t\u01b0 \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 cho c\u00e1c t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, cu\u1ed1i c\u00f9ng x\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb, b\u1eaft \u0111\u1ea7u phong t\u01b0\u1edbc cho L\u1eadn Chi\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y trong th\u1ef1c l\u1ee5c, ch\u00ednh s\u1eed ghi r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, nay \u0111\u1ec1u d\u00f9ng theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang, h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n T\u00e2y Kinh L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u; Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i Ng\u00f4 B\u00ed l\u00e0m tri ch\u00e2u H\u00e0o Ch\u00e2u; \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd T\u00f4n T\u00edch l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u00e1i B\u00ecnh Ch\u00e2u; \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u00edn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c Gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m tri ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u00e3 nh\u1eadn ch\u1ec9 c\u1ee7a B\u00e0ng T\u1ecbch, x\u1eed \u00e1n Tri\u1ec7u Thanh Hu\u1ed1ng b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh g\u1ea7n c\u1ed9t s\u1ed1ng, khi\u1ebfn Thanh Hu\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u01b0u \u0111\u00e0y m\u00e0 ch\u1ebft. C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i, c\u00f2n T\u00f4n T\u00edch v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Th\u00f4i quan, V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7 l\u00e0m Ph\u00e1n quan, Ng\u00f4 B\u00ed c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ea5u tr\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 bi\u1ec7n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho tri ph\u1ee7 Khai Phong D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t tra x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y. S\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Thanh Hu\u1ed1ng th\u1ef1c s\u1ef1 di\u1ec5n ra t\u1ea1i s\u1ea3nh Ph\u00e1n quan, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc tr\u1ef1c ti\u1ebfp ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o. Tuy nhi\u00ean, m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1ch g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o cho C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Nh\u1ecb ph\u1ee7 r\u1ed3i ra l\u00e0m tri ch\u00e2u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed Th\u00f4ng ph\u00e1n, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c quan. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tri ch\u00e2u \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ee7 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong n\u0103m, th\u00ec cho ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1eed th\u00eam trong n\u0103m.<\/p>\n<p><i>(S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a tri ch\u00e2u ch\u01b0a r\u00f5, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1ebfu ki\u1ec7n l\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, th\u00ec cho ph\u00e9p c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n n\u1ed9p \u0111\u01a1n l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, truy phong nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Vinh qu\u1ed1c phu nh\u00e2n Chu th\u1ecb l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[39] Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam th\u1ecb gi\u1ea3ng Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf qu\u1eadn. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ch\u00e2u Di\u1ec7u Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>S\u01b0 D\u00e2n t\u1eebng gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c tu d\u01b0\u1ee1ng v\u0103n \u0111\u1ee9c, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;V\u0103n l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi chung c\u1ee7a vi\u1ec7c kinh thi\u00ean v\u0129 \u0111\u1ecba. \u0110\u1ea1o tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y nh\u00e2n m\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1, l\u1ea5y ngh\u0129a m\u00e0 ch\u1ebf ng\u1ef1, l\u1ea5y l\u1ec5 m\u00e0 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i, l\u1ea5y t\u00edn m\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng ch\u1eef t\u00edn.&#8221;<\/i> \u00d4ng n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00edn l\u00e0 g\u1ed1c l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, nh\u00e2n, ngh\u0129a, l\u1ec5, nh\u1ea1c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00f3, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 y\u1ebfu l\u0129nh c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i l\u1eeda b\u1eb1ng c\u00e1ch khoan g\u1ed7, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi x\u01b0a, m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u thu\u1eadn theo th\u1eddi ti\u1ebft bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, l\u1eeda theo t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a g\u1ed7. Th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i d\u1ea7n d\u1ea7n chu\u1ed9ng s\u1ef1 c\u1ea9u th\u1ea3 gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc n\u00ean b\u1ecf \u0111i, khi\u1ebfn cho v\u1ea1n s\u1ef1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1eb1ng th\u1eddi x\u01b0a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i h\u1ecfi l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a T\u1eed H\u1ea1 v\u00e0 T\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o giao ti\u1ebfp, ai h\u01a1n, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ebft, bao tr\u00f9m r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u00f9ng v\u1edbi tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec7n th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn \u0111\u1ee9c, k\u1ebb \u00e1c th\u00ec khi\u1ebfn h\u1ecd s\u1eeda \u0111\u1ed5i h\u00e0nh vi. L\u1eddi c\u1ee7a T\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 h\u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m \u0111\u1ecdc \u300aH\u00e1n k\u1ef7\u300b, h\u1ecfi v\u1ec1 th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft, c\u00f9ng nhau suy c\u1eed S\u01b0 D\u00e2n. \u00d4ng b\u00e8n tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 \u1edf Ung Ch\u00e2u t\u1eeb x\u01b0a, v\u1ecb tr\u00ed c\u0169 \u1edf \u0111\u00e2u, nh\u01b0 v\u1ebd trong l\u00f2ng b\u00e0n tay. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Sao ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"Sao ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn v\u1eady, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'Sao ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 th\u1ebf.\" id=\"return-footnote-1390-8\" href=\"#footnote-1390-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>S\u01b0 D\u00e2n \u1edf ch\u1ee9c kinh di\u00ean h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Gi\u1eefa m\u00f9a h\u00e8, \u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh \u1edf nh\u00e0, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf vi\u1ebft ch\u1eef <i>&#8220;H\u00f2a b\u00ecnh&#8221;<\/i> tr\u00ean chi\u1ebfc qu\u1ea1t gi\u1ea5y tr\u1eafng \u0111\u1ec3 ban cho, g\u1eedi g\u1eafm \u00fd ngh\u0129a. Khi \u00f4ng s\u1eafp ra \u0111i, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ef1 tay vi\u1ebft th\u01a1 ti\u1ec5n, x\u01b0ng \u00f4ng l\u00e0 <i>&#8220;b\u1eadc \u0111\u1ee9c cao trong Nho l\u00e2m&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>S\u01b0 D\u00e2n t\u00ednh t\u00ecnh r\u1ea5t nh\u00e2n t\u1eeb, khoan dung. D\u00e2n ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i s\u1eaft tr\u00e1i ph\u00e9p, \u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, th\u01b0\u1eddng than th\u1edf v\u1edbi con l\u00e0 Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Gi\u1ea3 Ngh\u1ecb n\u00f3i &#8216;ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c gian t\u00e0, d\u00e2n l\u00e0nh sa v\u00e0o h\u00ecnh ph\u1ea1t&#8217;, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng khoan dung?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu n\u0103m nay t\u1ebf Nam Giao, ba v\u1ecb th\u00e1nh c\u00f9ng th\u1edd, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau s\u1ebd theo l\u1ec5 c\u0169.<\/p>\n<p>[41] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng L\u00ea Ch\u00e2u, Nh\u00e3 Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i ki\u1ec3m so\u00e1t man t\u1ed9c, l\u00e0 b\u00ecnh phong c\u1ee7a T\u00e2y Ch\u00e2u, t\u1eeb nay n\u00ean ch\u1ecdn v\u00f5 quan ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u00ea Ch\u00e2u, th\u00eam 300 qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y, 200 qu\u00e2n Nh\u00e3 Ch\u00e2u, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0110\u00e0m Ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd h\u00e0nh, Tri Ph\u1ee5c Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, T\u00e2n Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Trung V\u0169 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ki\u00eam T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 Binh m\u00e3 s\u1ef1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo l\u1eddi c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[44] Ph\u00e1i Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00e1n quan, \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Y\u1ebfn \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn L\u0103ng Ch\u00e2u, C\u1eeb Ch\u00e2u, xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a gi\u1ebfng mu\u1ed1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc sau n\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Th\u1ee5c hai l\u1ea7n lo\u1ea1n, lo n\u0103m sau l\u1ea1i c\u00f3 bi\u1ebfn. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00e1i Y\u1ebfn \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn tr\u1ecb l\u00fd vi\u1ec7c mu\u1ed1i, nh\u1eb1m ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Y\u1ebfn \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn Th\u1ee5c, xem x\u00e9t d\u00e2n t\u00ecnh, v\u1ec1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec.&#8221;<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[45] Ph\u00f3 C\u1ea7u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb v\u1eeba ph\u00e1t binh \u0111i ph\u00f2ng th\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, sai T\u00e2n Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n l\u1ea1i l\u00e0m Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(&#8220;Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n&#8221; ch\u00e9p: <i>&#8220;Sau khi x\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng chi\u1ebfm gi\u1eef Qu\u1ea3ng Ng\u00f4 L\u0129nh, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng. Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng L\u01b0u Ho\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o \u1edf \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 12 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\n\n&quot;Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n&quot;, S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1eadu n\u1ea1o b\u1ea5t th\u00ec ti\u1ebfn', c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.\" id=\"return-footnote-1390-9\" href=\"#footnote-1390-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, Bi\u1ec7n c\u1eed Qu\u00e1ch \u00c2n thay th\u1ebf, gi\u1eb7c m\u1edbi tan ch\u1ea1y. Ho\u00e1n cho r\u1eb1ng c\u00f4ng chi\u1ebfm th\u00e0nh kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh, b\u00e8n d\u1ed1i t\u1ea5u r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00c2n gi\u1ebft \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u00e0 y\u1ebfu v\u00e0 tr\u1ebb con, v\u00ec th\u1ebf Bi\u1ec7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n&#8221;: X\u00e9t vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 4 th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn, 13 ng\u00e0y sau, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty m\u1edbi d\u00e2ng danh s\u00e1ch nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u00e9m, Ho\u00e1n v\u00e0 \u00c2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00ean trong \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c Bi\u1ec7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i ch\u1eafc l\u00e0 do b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec c\u1eed \u00c2n thay Ho\u00e1n. H\u01a1n n\u1eefa, Ho\u00e1n v\u00e0 \u00c2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00e9m gi\u1ebft, Ho\u00e1n \u00edt h\u01a1n \u00c2n, \u00c2n th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a t\u1eebng thay Ho\u00e1n, B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u1eafc ch\u1eafn sai.)<\/i><\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Chu H\u00e3ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n m\u1eb9 Vua Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 T\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u1ec1n B\u00ednh l\u00e0m ph\u00f3; Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n H\u00e0n Ch\u00ed l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua Khi\u1ebft \u0110an, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 B\u00e0nh T\u00e1i Th\u0103ng l\u00e0m ph\u00f3; H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00e1n quan, H\u00ecnh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ee9 Ho\u1eb7c l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a m\u1eb9 Vua Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban H\u1ea1 Hi l\u00e0m ph\u00f3; H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Gi\u1ea3 \u1ea2m l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Vua Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng H\u00e0m Nghi l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i ph\u00f3 tr\u00ed s\u0129 \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129; T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c H\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a nh\u1ecb ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[48] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc t\u00e2u r\u1eb1ng em l\u00e0 \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri \u0110\u01a1n ch\u00e2u L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a ti\u00ean th\u1ea7n v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u1ee9c m\u00e0 xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed vi\u1ec7c, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edd khi thay ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9 d\u1ee5, sau \u0111\u00f3 tr\u1ea3i qua ba nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u g\u00ec. Chi\u1ebfu cho L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc sung ch\u1ee9c Ki\u1ec3m th\u1ea3o \u1edf S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 8 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p)<\/i>.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan Tri ch\u00e2u c\u00f3 th\u1ee9 b\u1eadc nh\u01b0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u1eeb nay ch\u1ec9 c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng nh\u01b0 Tri ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n L\u00fd \u0110o\u00e1i t\u00e2u: <i>&#8220;Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00fd binh l\u01b0\u01a1ng, thu\u1ebf m\u00e1, kinh ph\u00ed t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ee7a c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ed9, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \u01b0u \u0111\u00e3i. Nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e0n h\u1eb7c m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c, ho\u1eb7c v\u00ec tu\u1ed5i cao xin v\u1ec1 qu\u1eadn nh\u00e0n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef th\u1ee9 b\u1eadc nh\u01b0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 m\u00e0 h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd khuy\u1ebfn kh\u00edch hay ng\u0103n c\u1ea3n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[50] C\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi man di ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi v\u01b0\u1ee3t qua n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng l\u1ec5 Nam Giao t\u1ea1m d\u00f9ng nh\u1ea1c c\u0169, c\u00f2n nh\u1ea1c m\u1edbi \u0111\u1ecbnh l\u00e0 \u0110\u1ea1i An, ngo\u00e0i vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, s\u1ebd d\u00f9ng trong c\u00e1c bu\u1ed5i tri\u1ec1u h\u1ed9i. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb x\u01b0a kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o d\u00f9ng hai th\u1ee9 nh\u1ea1c c\u00f9ng l\u00fac, nay nh\u1ea1c c\u0169 cao, nh\u1ea1c m\u1edbi th\u1ea5p, c\u00e1ch nhau m\u1ed9t cung, kh\u00f3 m\u00e0 d\u00f9ng chung. H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1ea1c m\u1edbi ch\u01b0a d\u00f9ng \u1edf Giao Mi\u1ebfu, \u0111\u00e3 d\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc trong tri\u1ec1u h\u1ed9i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng khi d\u00e2ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 8\/3 ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ef3', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u00e0 sai, ch\u1eef 'L\u1ee3i' m\u1edbi \u0111\u00fang, s\u00e1ch n\u00e0y ch\u00e9p 'L\u1ed9 \u00cdch T\u1eed Ch\u00e2u' c\u0169ng n\u00ean l\u00e0 'L\u1ed9 \u00cdch T\u1eed L\u1ee3i Qu\u1ef3'.\" id=\"return-footnote-1390-10\" href=\"#footnote-1390-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> d\u1ea7n d\u1ea7n tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0111\u1ed9ng d\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u cho r\u1eb1ng th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf Th\u1ee5c \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng tu s\u1eeda, lo\u1ea1n Gi\u00e1p Ng\u1ecd l\u1ea1i x\u1ea3y ra, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo ph\u00f2ng b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ph\u1ee5c Ch\u00e2u, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00ed h\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, sung ch\u1ee9c Ng\u00f4n s\u1ef1 ng\u1ef1 s\u1eed, sai n\u1ed9i th\u1ecb mang s\u1eafc c\u00e1o ban cho. \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi b\u1ecb bi\u1ebfm tr\u00edch ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai n\u0103m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed khoan dung v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ra \u0111\u1ec1 thi s\u00e1ch v\u1ea5n Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, N\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c. Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p s\u01a1 s\u00e0i, giao cho H\u1eefu ty x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, trong k\u1ef3 thi ch\u1ebf khoa \u1edf B\u00ed c\u00e1c c\u00f3 18 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi, H\u1eefu ty ch\u1ec9 ch\u1ecdn Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn nay l\u1ea1i b\u1ecb tru\u1ea5t b\u1ecf, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung kh\u00f4ng ph\u1ea3i xu\u1ea5t th\u00e2n khoa b\u1ea3ng n\u00ean ng\u1ea7m ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o H\u1eefu ty \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1n ch\u1ebf nho s\u0129, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o H\u1eefu ty, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0u Ho\u00e1n, m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n tu\u1ea7n tra tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb, \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi t\u1ebf Nam Giao, ba v\u1ecb th\u00e1nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;K\u00ednh v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9, xin x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c ba v\u1ecb th\u00e1nh c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Ch\u00fang th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u00e9p t\u1eafc ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, x\u01b0a th\u00ec m\u1ed9t ch\u1ee7, sau c\u00f3 khi ki\u00eam ph\u1ed1i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i l\u1ec5 nghi \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh. Tri\u1ec1u ta n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 hai t\u1eebng ban chi\u1ebfu: L\u1ea7n t\u1ebf Giao n\u00e0y, ba v\u1ecb th\u00e1nh c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0m ch\u1ee7 ph\u1ed1i, hai T\u00f4ng lu\u00e2n phi\u00ean ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169ng ba v\u1ecb th\u00e1nh c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u00e1t l\u1eddi \u0111\u1ee9c \u00e2n, k\u00ednh s\u00e1ng \u0111\u1ea1i hi\u1ebfu, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ec5 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u ta, \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u1ef1c hi\u1ec7n, v\u1ec1 ngh\u0129a kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec sai tr\u00e1i.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[57] An ph\u1ee7 ty H\u1ed3 Nam t\u00e2u r\u1eb1ng D\u00e3 Quang Ng\u00e2n \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea, ch\u00e2u Thi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, xin \u0111\u1eb7t ch\u00e2u Trung Th\u1eafng t\u1ea1i \u0111\u1ed9ng n\u00e0y, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, 51 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 v\u00f5 c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c nhau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf khoa v\u00f5 c\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng thi qua k\u1ef3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>[59] Thi\u1ec7u T\u1ea5t, nguy\u00ean l\u00e0 Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1eeb b\u1ed9, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m t\u1eedu qu\u00e2n Thi\u1ec7u V\u0169, v\u00ec khi c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u00e3 x\u1eed sai v\u1ee5 \u00e1n ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n mu\u1ed1i ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u00e0 Cao Kh\u00e1nh ph\u1ea3i ch\u1ecbu h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ed3. Tr\u1ea7n H\u1ee3p, Tri huy\u1ec7n Giang \u00c2m, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, khi x\u00e9t l\u1ea1i v\u1ee5 \u00e1n c\u00f4ng sai \u0111\u00e3 thu nh\u1eadn Cao Kh\u00e1nh, nh\u01b0ng l\u1eddi khai kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng l\u1ea7n n\u1eefa, v\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1ee3p b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. T\u00f4 Thu\u1ea5n Nguy\u00ean, nguy\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed9 chi; Th\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec9nh, c\u00f9ng ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1c m\u00f4n Chi h\u1eadu; Mi\u00eau Ch\u1ea5n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Lang trung \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tra x\u00e9t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Cao Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch chi 10 ng\u00e0n ti\u1ec1n \u1edf Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 8 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Sau \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n v\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n lu\u1eadn, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan r\u1eb1ng, ph\u00e0m c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 n\u1eeda n\u0103m ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi t\u1ea5u xin c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Ho\u00e0ng Ch\u00ed, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, c\u00f3 anh l\u00e0 Ho\u00e0ng T\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed T\u1ee9 m\u00f4n Tr\u1ee3 gi\u00e1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o h\u1ea1n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, v\u00ec Ho\u00e0ng Ch\u00ed nguy\u1ec7n nh\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c quan c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 nu\u00f4i anh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[62] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf, S\u00f9ng ban n\u1ebfu b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra, ho\u1eb7c gi\u00e0 y\u1ebfu, ho\u1eb7c b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c, b\u1ecb thay th\u1ebf v\u00e0 xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, th\u00ec con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan n\u1eefa, c\u00f2n c\u00e1c ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c ty th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc \u00e2n \u0111i\u1ec3n so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Ti\u1ec1n H\u1ed1i, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Trung ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 Trung. Vua h\u1ecfi v\u1ec1 t\u1ea5m thi\u1ebft kho\u00e1n truy\u1ec1n l\u1ea1i trong nh\u00e0 Ti\u1ec1n H\u1ed1i, mu\u1ed1n xem, Ti\u1ec1n H\u1ed1i li\u1ec1n d\u00e2ng c\u1ea3 ba b\u1ee9c th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a ba tri\u1ec1u. Vua \u0111\u1ec1u t\u1ef1 tay ghi ch\u00fa \u1edf cu\u1ed1i, r\u1ed3i tr\u1ea3 l\u1ea1i, l\u1ea1i ban cho b\u1ee9c th\u01b0 phi b\u1ea1ch ch\u1eef <i>&#8220;An d\u00e2n&#8221;<\/i>, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u1eeba gi\u1ea3i gi\u00e1p, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 kh\u1ed5 c\u1ef1c l\u00e2u r\u1ed3i, khanh h\u00e3y v\u00ec Tr\u1eabm y\u00eau th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1eebng bu\u00f4ng th\u1ea3 r\u01b0\u1ee3u ch\u00e8 vui ch\u01a1i, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 con em qu\u00fd t\u1ed9c.&#8221;<\/i> Ti\u1ec1n H\u1ed1i l\u1ea1y t\u1ea1.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, Tri ch\u00e2u H\u00e0o l\u00e0 Ng\u00f4 B\u00ed xu\u1ed1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u00ec t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed sai ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 x\u00e9t th\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Ng\u00f4 B\u00ed d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb thay \u0111\u1ed5i, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 cho \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00f4 B\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n hu\u1ec7 c\u1ee7a con ch\u00e1u \u0111\u1ec3 xin cho em ch\u00e1u nh\u1eadn ch\u1ee9c quan \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 ru\u1ed9ng ch\u1ee9c t\u1ea1i T\u1ee9 Xuy\u00ean.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tam ty s\u1ee9.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ghi nh\u1eadn c\u1eed nh\u00e2n Kinh \u0110\u00f4ng l\u00e0 Chu \u0110oan l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang. An ph\u1ee7 ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng Chu \u0110oan b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 14 t\u00ean c\u01b0\u1edbp, trong \u0111\u00f3 t\u1ef1 tay b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 7 t\u00ean, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ghi nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'ng\u1ef1' trong 'ng\u1ef1 S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n 2 m\u1ee5c 8 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 ph\u1ea7n Nh\u1ea1c ch\u00ed b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1390-11\" href=\"#footnote-1390-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t, \u0111\u00e0i gi\u00e1n quan, c\u00f9ng c\u00e1c quan suy ph\u00e1n c\u1ee7a t\u1ec9nh ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn xem nh\u1ea1c m\u1edbi.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u00e2m thanh c\u1ee7a chu\u00f4ng kh\u00e1nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'kh\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'lu\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-12\" href=\"#footnote-1390-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>ch\u01b0a ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ed5 x\u01b0a, Vua ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u1eadp h\u1ee3p hai ch\u1ebf c\u00f9ng c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u v\u1ec1 chu\u00f4ng lu\u1eadt \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra quy chu\u1ea9n. C\u00e1c nh\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u00e1m theo th\u00f3i quen c\u1ee7a m\u00ecnh, tranh c\u00e3i l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng ng\u00e3 ng\u0169, Vua b\u00e8n ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c nh\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ebf t\u00e1c chu\u00f4ng lu\u1eadt \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, r\u1ed3i th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, th\u1eddi x\u01b0a, Ho\u00e0ng chung l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a v\u1ea1n s\u1ef1, n\u00ean th\u01b0\u1edbc \u0111o, c\u00e2n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb Ho\u00e0ng chung. \u0110\u1ebfn th\u1eddi T\u00f9y, d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111o b\u1eb1ng h\u1ea1t th\u00f3c \u0111\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt, nh\u01b0ng dung l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u00e2m thanh cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p; \u0111\u1ebfn khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh nh\u00e0 Tr\u1ea7n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea1c c\u1ed5, b\u00e8n d\u00f9ng theo. Khi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng d\u1ef1ng nghi\u1ec7p, d\u1ef1a v\u00e0o \u00e2m thanh \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u1ebf nh\u1ea1c, nh\u1ea1c c\u1ee5 kh\u00f4ng theo quy t\u1eafc, nh\u01b0ng \u00e2m thanh v\u1eabn kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i v\u1ebb c\u1ed5 k\u00ednh.<\/p>\n<p>Th\u1eddi lo\u1ea1n Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, nh\u1ea1c l\u1ec5 \u0111\u1ea1i ph\u1ea1m b\u1ecb t\u1ea3n m\u00e1t, V\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt, nh\u01b0ng \u00e2m thanh v\u00e0 nh\u1ea1c c\u1ee5 \u0111\u1ec1u sai l\u1ec7ch, n\u00ean Th\u00e1i T\u1ed5 lo ng\u1ea1i \u00e2m thanh qu\u00e1 cao, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m m\u1ed9t lu\u1eadt, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i gi\u1ea3m th\u00eam m\u1ed9t n\u1eeda. Tuy nhi\u00ean, nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng so v\u1edbi \u00e2m nh\u1ea1c th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u1eabn cao h\u01a1n n\u0103m lu\u1eadt, so v\u1edbi nh\u1ea1c y\u1ebfn hi\u1ec7n nay th\u00ec cao h\u01a1n ba lu\u1eadt. Vua tuy ch\u0103m ch\u1ec9 ch\u1ebf t\u00e1c, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ph\u00f9 h\u1ee3p, l\u00e0 do c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m trong vi\u1ec7c d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 sinh ra lu\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(T\u1eeb \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u00e2m thanh c\u1ee7a chu\u00f4ng kh\u00e1nh&#8221;<\/i> \u0111\u1ebfn <i>&#8220;d\u00f9ng th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 sinh ra lu\u1eadt&#8221;<\/i>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, b\u1ea3n ch\u00ed \u0111\u00e3 l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c trong b\u1ea3n t\u1ea5u th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i xem vi\u1ec7c l\u00e0m m\u1edbi tr\u1ed1ng T\u1ea5n, \u0111\u1ec9nh Tam sinh, \u0111ao Loan, \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 thi\u1ebfu c\u1ee7a l\u1ec5 kh\u00ed. Ban \u0111\u1ea7u, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u h\u1ea7u gi\u1ea3ng \u1edf kinh di\u00ean, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Qu\u1ebb \u0110\u1ec9nh n\u00f3i &#8216;Th\u00e1nh nh\u00e2n n\u1ea5u \u0111\u1ec3 t\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf&#8217;, nay t\u1ebf giao sao kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ec9nh?&#8221;<\/i> X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i: <i>&#8220;Xin cho th\u1ea7n lui v\u1ec1 t\u00ecm hi\u1ec3u.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3 Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u00e0n. Cho r\u1eb1ng t\u1ebf giao c\u00f3 vi\u1ec7c n\u1ea5u sinh v\u00e0 d\u00e2ng ch\u00edn, b\u00e8n sai Nguy\u1ec5n D\u1eadt, H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u00fac \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ed3ng, ch\u1ebf \u0111ao Loan. Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft t\u00ean \u0111\u1ec9nh, g\u1ecdi l\u00e0 Ng\u01b0u \u0111\u1ec9nh, D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec9nh, Th\u1ec9 \u0111\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 t\u00ean v\u00e0 kh\u1eafc l\u00ean. Ng\u01b0u \u0111\u1ec9nh ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t h\u1ed9c, D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec9nh n\u0103m \u0111\u1ea5u, Th\u1ec9 \u0111\u1ec9nh ba \u0111\u1ea5u. \u0110ao Loan c\u0169ng do Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft t\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ec1 l\u00ean, c\u00e1c quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u kh\u1eafc tri\u1ec7n \u1edf d\u01b0\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ebfn n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, s\u1edf Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf giao mi\u1ebfu b\u00e0n r\u1eb1ng \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u d\u00f9ng b\u00ea, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec9nh, Th\u1ec9 \u0111\u1ec9nh v\u00e0 m\u00e2m. T\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf. T\u1eeb Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u0110\u1ebf h\u1ecdc\u300b, ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. S\u1eed quan B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh, L\u00fd Thanh Th\u1ea7n n\u00f3i<a class=\"footnote\" title=\"S\u1eed quan B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh, L\u00fd Thanh Th\u1ea7n n\u00f3i: Theo c\u00e2u n\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef nh\u1ecf trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 7 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00e1c nhau v\u1ec1 nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1eef l\u1edbn trong ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n.\" id=\"return-footnote-1390-13\" href=\"#footnote-1390-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>: \u0110\u1eddi g\u1ecdi nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u00e0 nh\u00e3 nh\u1ea1c, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00f9ng trong y\u1ebfn ti\u1ec7c, h\u00e1 ph\u1ea3i v\u00ec ch\u00ednh \u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p tai sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1ea1c l\u00e0 \u0111\u1ec3 vui, \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 tuy vi di\u1ec7u kh\u00f3 bi\u1ebft, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn khi t\u1ea5u l\u00ean khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta vui v\u1ebb h\u00f2a b\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eebng l\u00e9n xem nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c nh\u1ea1c kh\u00ed nh\u01b0 chu\u00f4ng, kh\u00e1nh, hu\u00e2n, tr\u00ec, b\u00e1c ph\u1ee5, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec7u m\u00faa nh\u01b0 v\u0169 xuy\u1ebft, v\u0169, th\u01b0\u1ee3c, can, th\u00edch, \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc c\u1ed5 nh\u00e2n. \u0110\u1ebfn khi t\u1ea5u l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi nghe kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 nh\u1ea1c, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi xem ch\u00e1n ng\u00e1n, h\u00e1 ph\u1ea3i c\u1ed5 nh\u1ea1c thanh \u00e2m th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady sao<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady sao, ch\u1eef 'th\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ef1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-14\" href=\"#footnote-1390-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. Kh\u1ed5ng T\u1eed gh\u00e9t nh\u1ea1c Tr\u1ecbnh, s\u1ee3 n\u00f3 l\u00e0m lo\u1ea1n thanh nh\u00e3 nh\u1ea1c, l\u00e0 v\u00ec n\u00f3 gi\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i. M\u1ea1nh T\u1eed c\u0169ng n\u00f3i <i>&#8220;Nh\u1ea1c nay c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1ea1c x\u01b0a&#8221;<\/i>. Nh\u01b0ng nay nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng ri\u00eang kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi nh\u1ea1c gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, t\u1ea1i sao v\u1eady?<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia L\u00fd Chi\u1ebfu, H\u1ed3 Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n D\u1eadt \u0111\u1ed5i \u0111\u00fac chu\u00f4ng kh\u00e1nh, x\u1eed s\u0129 T\u1eeb Ph\u1ee5c c\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1nh nh\u00e2n g\u1eedi thanh v\u00e0o kh\u00ed, kh\u00f4ng t\u00ecm thanh tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0111\u1ed5i kh\u00ed, c\u00f3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu, Vi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7n nguy\u00ean l\u00e0 'Nguy\u1ec5n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-15\" href=\"#footnote-1390-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, D\u1eadt ch\u1ebf t\u00e1c l\u00e2u ng\u00e0y, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c l\u00e0 Ph\u00f2ng Th\u1ee9 c\u0169ng k\u1ecbch li\u1ec7t ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n vi\u1ebft s\u00e1ch b\u00e0n v\u1ec1 c\u1ed5 nh\u1ea1c v\u00e0 kim nh\u1ea1c, \u0111\u1ea7u cu\u1ed1i kh\u00f4ng xa, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 ch\u1ea5t ph\u00e1c, kh\u00ed v\u00e0 thanh \u0111\u1ec1u m\u1ed9c m\u1ea1c, \u0111\u1eddi sau d\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i. Kim th\u1ea1ch l\u00e0 chu\u00f4ng kh\u00e1nh, \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edfng; ti tr\u00fac l\u00e0 \u0111\u00e0n s\u00e1o, \u0111\u1eddi sau bi\u1ebfn th\u00e0nh tranh \u0111\u1ecbch; b\u1ea7u l\u00e0 s\u00e1o, gom l\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u1ea5u; hu\u00e2n l\u00e0 \u0111\u1ea5t, bi\u1ebfn th\u00e0nh \u00e2u; da l\u00e0 v\u1ea3i gai, \u0111\u00e1nh th\u00e0nh tr\u1ed1ng; g\u1ed7 l\u00e0 ch\u00fac ng\u1eef, x\u00e2u th\u00e0nh b\u1ea3n.<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i>T\u00e1m lo\u1ea1i nh\u1ea1c kh\u00ed n\u00e0y, \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1eddi r\u1ea5t ti\u1ec7n, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u00f4ng hi\u1ec3u l\u1ea1i ch\u1ec9 cho nh\u1ea1c mi\u1ebfu l\u00e0 b\u00e1c chung, b\u00e1c kh\u00e1nh, cung hi\u00ean l\u00e0 ch\u00ednh \u00e2m, m\u00e0 cho r\u1eb1ng nh\u1ea1c H\u1ed3 b\u1ed9, L\u1ed7 b\u1ed9 l\u00e0 d\u00e2m thanh. H\u00e1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft xe l\u1edbn kh\u1edfi t\u1eeb b\u00e1nh g\u1ed7, thuy\u1ec1n r\u1ed3ng sinh t\u1eeb l\u00e1 r\u1ee5ng, s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. X\u01b0a d\u00f9ng m\u00e2m \u0111\u1eadu \u0111\u1ec3 \u0103n, \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ch\u00e9n b\u00e1t; x\u01b0a d\u00f9ng chi\u1ebfu tre \u0111\u1ec3 n\u1eb1m, \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ed5i th\u00e0nh gi\u01b0\u1eddng b\u00e0n. D\u00f9 th\u00e1nh nh\u00e2n s\u1ed1ng l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf ch\u00e9n b\u00e1t, gi\u01b0\u1eddng b\u00e0n m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi m\u00e2m \u0111\u1eadu, chi\u1ebfu tre ch\u1ea5t ph\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i>V\u1eady th\u00ec t\u00e1m lo\u1ea1i nh\u1ea1c kh\u00ed, h\u00e1 kh\u00e1c g\u00ec chuy\u1ec7n n\u00e0y. Kh\u1ed5ng T\u1eed n\u00f3i &#8216;b\u1ecf nh\u1ea1c Tr\u1ecbnh, nh\u1ea1c Tr\u1ecbnh d\u00e2m \u0111\u00e3ng&#8217;, h\u00e1 ph\u1ea3i v\u00ec kh\u00ed kh\u00f4ng b\u1eb1ng x\u01b0a sao? C\u0169ng ch\u1ec9 gh\u00e9t thanh c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i m\u00e0 th\u00f4i. Th\u1eed b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft nh\u1ea1c d\u00f9ng kh\u00ed nay, g\u1eedi thanh x\u01b0a, b\u1ecf \u0111i s\u1ef1 u\u1ef7 m\u1ecb m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 trung h\u00f2a, nh\u00e3 ch\u00ednh, th\u00ec c\u1ea3m l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, d\u1eabn kh\u00ed h\u00f2a, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c th\u1eddi tr\u1ecb sao! V\u1eady th\u00ec c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 nh\u00e3 nh\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1eddi, ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e3 nh\u01b0 x\u01b0a, m\u00e0 nh\u1ea1c gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng t\u1ea5u l\u00ean, h\u00e1 ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2m thanh sao.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y r\u1ed1i r\u00edt c\u1ea3i ch\u1ebf chu\u00f4ng lu\u1eadt, m\u00e0 l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a T\u1eeb Ph\u1ee5c, Ph\u00f2ng Th\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Lu\u1eadn nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-16\" href=\"#footnote-1390-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, \u00fd ch\u1ec9 ri\u00eang nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean ch\u00e9p l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec3 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c v\u1eady, ch\u1eef '\u0111\u1ee3i' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-17\" href=\"#footnote-1390-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Nguy\u1ec5n D\u1eadt b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban, T\u1ea3 K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o T\u00edn l\u00e0m Vinh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Gi\u1ea3 Tuy\u00ean C\u00e1t l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u v\u00ec ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o chu\u00f4ng lu\u1eadt, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri, Di\u00ean Ph\u00fac cung s\u1ee9, V\u0169 T\u00edn qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri. Gi\u00e1n quan H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c ho\u1ea1n quan ki\u00eam qu\u1ea3n hai t\u1ec9nh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Ng\u1ef1 s\u1eed Du Hi M\u1ea1nh xin t\u1eeb nay kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri \u1edf hai t\u1ec9nh n\u1eefa, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng ch\u00e9p r\u1eb1ng b\u00e3i ch\u1ee9c ph\u00e1n s\u1ef1 n\u1ed9i t\u1ec9nh c\u1ee7a Th\u1ee7 Trung, l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf Th\u1ee7 Trung v\u1eabn l\u00e0m \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri hai t\u1ec9nh nh\u01b0 c\u0169.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1ef1 k\u1ec3 c\u00f4ng lao xin th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u giao cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh x\u00e9t \u0111\u1ecbnh c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd hay kh\u00f4ng, r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Nh\u1eefng ai \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u01b0\u1edfng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh ngay.<\/p>\n<p>[72] B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 quan c\u1ee7a Tam ty \u0111\u1ec1 c\u1eed ty, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung. <em>(Ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh nguy\u00ean ni\u00ean.)<\/em><\/p>\n<p>[73] Th\u00e1ng n\u00e0y, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Trung t\u1ec9nh v\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n c\u00f3 danh v\u1ecdng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1ea5u t\u1eed ch\u1ec9 theo l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c ty s\u1ee9. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1ec7 c\u1ee7a C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, m\u1ed7i khi g\u1eb7p Th\u00e1nh ti\u1ebft, Nam giao, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u t\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, anh em ch\u00e1u ch\u1eaft l\u00e0m Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, anh em ch\u00e1u ch\u1eaft h\u1ecd h\u00e0ng l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng khi g\u1eb7p Nam giao, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u t\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c c\u1ee7a Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7.)<\/i><\/p>\n<p>[74] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban hai t\u1ec9nh, \u0111\u1eb7t v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd tr\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. L\u00fac \u1ea5y c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch kh\u00f4ng ai b\u00e0n b\u1ea1c, t\u00f9y ti\u1ec7n theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u, \u0111\u00e3 l\u00e0 sai l\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay l\u1ea1i nghe hai t\u1ec9nh xin cho con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch, th\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc so v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"so v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i th\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, ch\u1eef 'ki\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u1ea1c To\u00e0n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 25, b\u00e0i 'Lu\u1eadn n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1ea5u \u1ea5m t\u1eed \u0111\u1ec7' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-18\" href=\"#footnote-1390-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 mang ti\u1ebfng thi\u00ean v\u1ecb th\u00e2n c\u1eadn, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n mang ti\u1ebfng n\u1ecbnh h\u00f3t, n\u1ed9i th\u1ecb b\u1ecb cho l\u00e0 l\u1ed9ng quy\u1ec1n, gi\u00e1n quan ng\u1ef1 s\u1eed b\u1ecb ch\u00ea tr\u00e1ch l\u00e0 im l\u1eb7ng.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u00e2n c\u1eadn, n\u00ean v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 y\u00eau qu\u00fd th\u1ec3 th\u1ed1ng, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo khu\u00f4n ph\u00e9p, h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c. Nay l\u1ea1i xin \u00e2n hu\u1ec7 nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho thi\u00ean h\u1ea1? Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: &#8216;Gi\u1eabm l\u00ean s\u01b0\u01a1ng th\u00ec bi\u1ebft b\u0103ng gi\u00e1 s\u1eafp \u0111\u1ebfn&#8217;, \u00fd n\u00f3i ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf. Nh\u1eefng chuy\u1ec7n th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1, k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy x\u00e9t k\u1ef9. Vi\u1ec7c \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban xin \u00e2n tr\u1ea1ch cho con ch\u00e1u, xin v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban hai t\u1ec9nh, x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng 5 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch nguy\u00ean ni\u00ean. L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p sau vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t xin \u00e2n tr\u1ea1ch. X\u00e9t r\u1eb1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, gi\u1eef ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n th\u00e1ng 10 th\u00ec ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1. Nay \u0111\u00e3 ch\u00e9p l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o \u0111\u00e2y, n\u00ean l\u1ea5y ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n l\u00e0m ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00fac \u00f4ng d\u00e2ng t\u00e2u. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn hay kh\u00f4ng, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 k\u1ebft qu\u1ea3 ra sao.)<\/i><\/p>\n<p>[75] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u, L\u0169ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u B\u1ed9 qu\u00e2n ty s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i<a class=\"footnote\" title=\"V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i, ch\u1eef 'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 255 c\u00f3 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i.\" id=\"return-footnote-1390-19\" href=\"#footnote-1390-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, xin \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng theo quy \u0111\u1ecbnh l\u1edbn. Chi\u1ebfu cho Kh\u1ea3i t\u1ea1m qu\u1ea3n B\u1ed9 qu\u00e2n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[76] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t, nh\u1eadt th\u1ef1c. Tri ch\u00e2u Di\u1ec7u l\u00e0 Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1eb7t tr\u1eddi b\u1ecb che khu\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t, vi\u1ec7c n\u00e0y tuy l\u00e0 chuy\u1ec7n \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng lo l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi mu\u1ed1n c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng th\u00e1nh. Th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quan chuy\u00ean xem thi\u00ean v\u0103n, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea1o tr\u1eddi, ch\u1ec9 xin n\u00f3i theo \u00fd ki\u1ebfn ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1ng \u0111\u00f3 \u1edf H\u1ee3i, H\u1ee3i thu\u1ed9c Th\u1ee7y, Th\u1ee7y l\u00e0 ch\u00ednh \u00e2m. Ng\u00e0y \u0111\u00f3 \u1edf B\u00ednh, B\u00ednh thu\u1ed9c H\u1ecfa, H\u1ecfa l\u00e0 ch\u00ednh d\u01b0\u01a1ng. M\u1eb7t tr\u0103ng che m\u1eb7t tr\u1eddi, \u00e2m l\u1ea5n d\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u1edbi che l\u1ea5p tr\u00ean. Kinh Thi n\u00f3i: &#8216;Th\u00e1ng 10 giao h\u1ed9i, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t T\u00e2n M\u00e3o<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t T\u00e2n M\u00e3o, ch\u1eef 'nguy\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u1eadp Tam Kinh Ch\u00fa S\u1edb - Mao Thi Ch\u00ednh Ngh\u0129a\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-20\" href=\"#footnote-1390-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>.&#8217; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;M\u1eb7t tr\u0103ng kia m\u1edd, m\u1eb7t tr\u1eddi n\u00e0y m\u1edd.&#8217; \u00dd n\u00f3i \u00e2m l\u1ea5n d\u01b0\u01a1ng, m\u1ea5t tr\u1eadt t\u1ef1. L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;Tr\u0103m s\u00f4ng s\u00f4i s\u1ee5c, n\u00fai \u0111\u1ed3i s\u1ee5p \u0111\u1ed5, b\u1edd cao th\u00e0nh thung l\u0169ng, thung l\u0169ng s\u00e2u th\u00e0nh g\u00f2.&#8217; \u00dd n\u00f3i d\u01b0\u1edbi l\u1ea5n tr\u00ean, x\u00e2m ph\u1ea1m quy\u1ec1n l\u1ef1c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;Ho\u00e0ng ph\u1ee5 l\u00e0 khanh s\u0129, Phi\u00ean l\u00e0m T\u01b0 \u0111\u1ed3. Gia B\u00e1 l\u00e0m T\u1ec3<a class=\"footnote\" title=\"Gia B\u00e1 l\u00e0m T\u1ec3, ch\u1eef 'Duy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u1ee7ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u1eadp Tam Kinh Ch\u00fa S\u1edb - Mao Thi Ch\u00ednh Ngh\u0129a\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-21\" href=\"#footnote-1390-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, Tr\u1ecdng Do\u00e3n l\u00e0m Thi\u1ec7n phu. Tr\u00e2u T\u1eed l\u00e0m N\u1ed9i s\u1eed, Qu\u1ec7 l\u00e0m Th\u00fa m\u00e3, V\u0169 l\u00e0m S\u01b0 th\u1ecb.&#8217; \u00dd n\u00f3i c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ti\u1ec3u th\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. Th\u1eddi k\u1ef3 nh\u00e0 Chu, Vua \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi m\u1ea5t \u0111\u1ee9c, nay d\u1eabn d\u1ee5, l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n ki\u00eang k\u1ef5. Ph\u00e0m tr\u1eddi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 do Vua c\u00f3 l\u1ed7i, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec d\u01b0\u1edbi che l\u1ea5p tr\u00ean. L\u1ed7i c\u1ee7a Vua x\u01b0a, kh\u00f4ng qu\u00e1 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, xa x\u1ec9 bu\u00f4ng th\u1ea3, kh\u00f4ng theo c\u1ed5 nh\u00e2n, ngo\u00e0i ra, c\u00f2n l\u1ed7i g\u00ec n\u1eefa?<\/i><\/p>\n<p><i>Nay l\u00f2ng th\u00e1nh t\u1eeb nh\u00e2n cung k\u00ednh si\u00eang n\u0103ng, ti\u1ebft ki\u1ec7m t\u1ef1 ki\u1ec3m, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u01b0\u1edbi che l\u1ea5p tr\u00ean, t\u00e0 l\u1ea5n ch\u00ednh, khi\u1ebfn \u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng th\u1ea5u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi, th\u00ec l\u1ed7i t\u1ea1i ai? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y \u0111\u00eam h\u1ecfi \u00fd c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u00e2m ph\u00fac, c\u00f9ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n tai m\u1eaft. Ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh thu\u1ea7n h\u1eadu, th\u00ec c\u00f9ng h\u1ecd ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ngo\u00e0i, ch\u1eef 'ch\u1ee9c', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c l\u00e0m 'ch\u1ea5p', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b l\u00e0m 'ch\u1ea5p s\u1ef1'.\" id=\"return-footnote-1390-22\" href=\"#footnote-1390-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a> v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u00e2u huy\u1ec7n, khi\u1ebfn \u00e2n ch\u1ee7 th\u1ea5u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecdn t\u00e0 che l\u1ea5p, th\u00ec l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a mu\u00f4n d\u00e2n v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[77] Chi\u1ebfu cho Tam ty s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng d\u1ef1 ban n\u1ed9i tri\u1ec1u theo th\u1ee9 t\u1ef1 th\u1ea1ch v\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"'th\u1ea1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nghi ch\u1ebf 3-23 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y '\u0111\u1ed9c l\u1eadp th\u1ea1ch v\u1ecb' c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-1390-23\" href=\"#footnote-1390-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, nh\u01b0 ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00ec x\u1ebfp h\u00e0ng, t\u1ee9c l\u00e0 \u1edf d\u01b0\u1edbi Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Tam ty s\u1ee9 d\u1ef1 ban n\u1ed9i tri\u1ec1u x\u1ebfp b\u00ean ph\u1ea3i h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u1ee9ng ri\u00eang th\u1ea1ch v\u1ecb, ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n c\u0169ng x\u1ebfp h\u00e0ng tr\u00ean. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Hu\u1ed1ng cho r\u1eb1ng Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u0169 c\u1ee7a nh\u1ecb ph\u1ee7, n\u00ean c\u1ed1 nh\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n ch\u00e2u T\u1eeb l\u00e0 L\u1ed9 Th\u1ecbnh b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Th\u1ecbnh v\u00ec ng\u1ef1a ch\u1ebft, t\u1ee9c gi\u1eadn ng\u01b0\u1eddi ch\u0103n nu\u00f4i kh\u00f4ng cho \u0103n \u0111\u00fang gi\u1edd, b\u00e8n \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, b\u1eaft \u00f4m t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u1edbn \u0111\u1ee9ng n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u00eam, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u0111\u00e1nh 80 tr\u01b0\u1ee3ng, t\u1ed9i t\u01b0. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Th\u1ecbnh qu\u00e1 t\u00e0n b\u1ea1o, coi tr\u1ecdng gia s\u00fac m\u00e0 khinh r\u1ebb con ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[79] Ban th\u00f3c l\u1ee5a cho Ngu\u1ef5 T\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt \u1edf ch\u00e2u Gia. T\u01b0\u1eddng h\u01a1n 70 tu\u1ed5i, ch\u00e2u n\u00e0y d\u00e2ng bi\u1ec3u khen ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri ch\u00e2u V\u1eadn l\u00e0 B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Tri ch\u00e2u T\u1eeb l\u00e0 L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u1ed1ng y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b: Ban \u0111\u1ea7u, Gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed n\u00f3i r\u1eb1ng C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Khai Phong, nh\u1eadn ch\u1ec9 c\u1ee7a T\u1ecbch x\u1eed t\u1eed \u0111\u1ea1o s\u0129 Tri\u1ec7u Thanh Hu\u1ed1ng, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng g\u1ea7n x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ebft, C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Th\u1ef1c ra, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng Thanh Hu\u1ed1ng \u1edf s\u1ea3nh Ph\u00e1n quan, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc tr\u1ef1c ti\u1ebfp. C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc d\u00f9ng vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Thanh Hu\u1ed1ng ch\u1ebft \u0111\u1ec3 t\u1ef1 bi\u1ec7n minh tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua x\u00e9t r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, n\u00ean c\u1ea3 T\u1ecbch \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Khi \u1ea5y, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n H\u00e0n Gi\u00e1ng ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Gi\u00e1ng \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i, Vua sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn an \u1ee7i. Sau \u0111\u00f3 th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, b\u00e3i ch\u1ee9c Gi\u00e1n vi\u1ec7n. Gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng 11, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Ph\u00e1n \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng con nu\u00f4i trong t\u00f4ng th\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 5 tu\u1ed5i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean v\u00e0 nh\u1eadn ch\u1ee9c quan, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1ec7 con tr\u01b0\u1edfng m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ea1n tu\u1ed5i, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5 th\u00e1ng 7 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 2, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, r\u01b0\u1edbc th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c ho\u00e0ng h\u1eadu Minh \u0110\u1ee9c, Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c, Ch\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i hai \u0111i\u1ec7n Tr\u1ecdng Huy v\u00e0 Long Ph\u00fac \u1edf ch\u00f9a Ph\u1ed5 An.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty t\u1eeb nay c\u00e1c kho B\u00e1ch V\u1ea1n \u1edf kinh s\u01b0, kho T\u1ea3 T\u00e0ng, ty \u0110\u00f4 Th\u01b0\u01a1ng Thu\u1ebf, ty Gi\u00e1c H\u00f3a, ty \u0110\u00f4ng T\u00e2y B\u00e1t T\u00e1c, vi\u1ec7n V\u0103n T\u01b0, tr\u01b0\u1eddng S\u1ef1 T\u00e0i, ph\u01b0\u1eddng Nam B\u1eafc T\u00e1c, tr\u1ea1m \u0110i\u1ebfm, vi\u1ec7n Kh\u00fac, kho N\u1ed9i H\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u1ee3c, vi\u1ec7n T\u00e0i T\u1ea1o, kho Li\u1ec7u V\u1eadt T\u00e1c Ph\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7n T\u00e2y Nhi\u1ec5m, ty Chi\u1ebft B\u00e1c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, ru\u1ed9ng mu\u1ed1i \u1edf Gi\u1ea3i Ch\u00e2u, vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0, ty Gi\u00e1c H\u00f3a, kho Chuy\u1ec3n Ban, kho M\u1ec5, tr\u01b0\u1eddng khai th\u00e1c b\u1ea1c \u0111\u1ed3ng, gi\u00e1m Di\u00eam T\u1ec9nh, v\u1eabn c\u1eed quan gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 c\u0169, c\u00f2n c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 kh\u00e1c c\u00f3 l\u1ee3i t\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t b\u1ea3y v\u1ea1n quan th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, giao cho H\u1eefu ty tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00f4i c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 B\u00e1t ph\u00e1t quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem xe ch\u1ec9 nam.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Khi Gi\u1edbi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe n\u00f3i t\u1eeb khi khanh b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 th\u01b0 ri\u00eang g\u1eedi v\u1ec1 kinh s\u01b0, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ch\u00ed h\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> Gi\u1edbi c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Gi\u1edbi nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb nay n\u1ebfu l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, t\u1ea5t s\u1ebd c\u1ed1 tranh lu\u1eadn, tranh lu\u1eadn g\u1ea5p, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 th\u1ea7n l\u00e0m phi\u1ec1n b\u1ec7 h\u1ea1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ch\u1ee9c ng\u00f4n quan.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n t\u00e2u xin l\u01b0u Gi\u1edbi l\u1ea1i, ho\u1eb7c b\u1ed5 v\u00e0o ch\u1ee9c gi\u00e1n quan, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 Ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Gi\u1edbi l\u00e0m Ph\u00e1n quan l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m sau. Gi\u1edbi sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi r\u00f5 v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng 2 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1, n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n g\u00e2y tai h\u1ecda, h\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c Gi\u00e1m ty khuy\u00ean c\u00e1c quan th\u00e2n d\u00e2n t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi, H\u00e0 B\u1eafc Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 Lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Tu so\u1ea1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1390-24\" href=\"#footnote-1390-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a> \u0110\u00e3i ch\u1ebf, \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, T\u1ea3 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Gi\u00e1ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e0nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng, H\u1eefu \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Quang Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ebf V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u00f2a Qu\u1ed1c c\u00f4ng. T\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng; Th\u1ebf V\u0129nh l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Th\u1ee7 Ti\u1ebft.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u00ean h\u00fay c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ed5i t\u00ean Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c qu\u00e2n th\u00e0nh Tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[91] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ea1i C\u1ea3nh Linh cung.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ea1i Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 Ph\u1ee5ng T\u1eeb mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t t\u1ea1i Vi\u00ean Kh\u00e2u, ban l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1.<\/p>\n<p>[94] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng thu\u1ebf m\u00e1 \u1edf v\u00f9ng kinh k\u1ef3 qu\u00e1 n\u1eb7ng, v\u00ec th\u1ebf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu gi\u1ea3m thu\u1ebf hai lo\u1ea1i <i>(l\u01b0\u1ee1ng thu\u1ebf)<\/i> c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Khai Phong ph\u1ee7, gi\u1ea3m ba ph\u1ea7n so v\u1edbi m\u1ee9c c\u0169, v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh l\u1ec7 m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban \u01a1n cho tr\u0103m quan.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng kinh l\u01b0\u1ee3c ty, n\u00f3i r\u1eb1ng h\u01a1n 700 quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c, t\u1eeb nay n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i, kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u00e0 c\u00f3 d\u0169ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[97] Tr\u1ea5n \u0110\u00f4ng l\u01b0u h\u1eadu L\u00fd \u0110oan Nguy\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, ch\u01b0a k\u1ecbp nh\u1eadm ch\u1ee9c th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo \u0111\u00e1nh ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, Ng\u1ef1 s\u1eed Du Hi M\u1ea1nh h\u1eb7c t\u1ed9i, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[98] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho binh l\u00ednh tham gia x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p T\u00e2y l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p T\u00e2y l\u1ed9: Theo s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c T\u01b0 Tr\u1ecb Th\u00f4ng Gi\u00e1m Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 48, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4, th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 c\u00f3 ghi 'chia T\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00e0nh b\u1ed1n l\u1ed9: \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3', \u300aC\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 7 c\u0169ng ghi 'n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4 chia th\u00e0nh b\u1ed1n l\u1ed9: \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3', nghi ng\u1edd 'T\u00e2y l\u1ed9' l\u00e0 sai s\u00f3t c\u1ee7a 'T\u1ee9 l\u1ed9'.\" id=\"return-footnote-1390-25\" href=\"#footnote-1390-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh x\u00f3a b\u1ecf c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 c\u00f2n thi\u1ebfu trong n\u0103m nay c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt v\u00e0 Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c giao xem x\u00e9t v\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n danh s\u00e1ch t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan c\u1ee7a Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Ty Thi\u00ean gi\u00e1m s\u1ef1 Chu T\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean ba quy\u1ec3n s\u00e1ch v\u1ec1 chi\u00eam tinh trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu g\u1eedi v\u00e0o B\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>[103] Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ty An ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 c\u1ee7a N\u00f9ng Tr\u00ed Cao l\u00e0 A N\u00f9ng c\u00f9ng em Tr\u00ed Cao l\u00e0 Tr\u00ed Quang v\u00e0 c\u00e1c con l\u00e0 K\u1ebf T\u00f4ng, K\u1ebf Phong. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u1ec1 kinh s\u01b0. A N\u00f9ng c\u00f3 m\u01b0u tr\u00ed, Tr\u00ed Cao \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm c\u00e1c th\u00e0nh \u1ea5p \u0111\u1ec1u d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a b\u00e0, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. B\u00e0 t\u00ednh t\u00ecnh \u0111\u1ed9c \u00e1c, th\u00edch \u0103n th\u1ecbt tr\u1ebb con, m\u1ed7i b\u1eefa \u0103n \u0111\u1ec1u gi\u1ebft tr\u1ebb con. Tr\u00ed Cao thua ch\u1ea1y, A N\u00f9ng v\u00e0o gi\u1eef \u0110\u1eb7c Ma, n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd ch\u1ed3ng l\u00e0 N\u00f9ng H\u1ea1 Khanh, thu t\u00e0n qu\u00e2n kho\u1ea3ng h\u01a1n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, luy\u1ec7n t\u1eadp k\u1ef5 chi\u1ebfn, \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i x\u00e2m l\u1ea5n. D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u00e0 Ho\u00e0ng Ph\u1ea7n, Ho\u00e0ng Hi\u1ebfn Khu\u00ea, Th\u1ea1ch Gi\u00e1m v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 Ng\u00f4 Thu\u1ea5n C\u1eed ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1nh \u00fap v\u00e0o \u0110\u1eb7c Ma, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 em v\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u00ed Cao.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, thay th\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n ra l\u1ec7nh cho B\u1ed9 th\u1ef1 L\u01b0u Ho\u00e1n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i lo\u1ea1n, nh\u01b0ng Ho\u00e1n ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n. Bi\u1ec7n t\u00e2u xin d\u00f9ng Qu\u00e1ch \u00c2n thay th\u1ebf. \u00c2n \u0111\u00e3 gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, Ho\u00e1n ghen t\u1ee9c v\u00ec \u00c2n l\u1eadp c\u00f4ng h\u01a1n m\u00ecnh, b\u00e8n d\u1ed1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u00c2n ch\u1ec9 gi\u1ebft to\u00e0n ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u00e0 tr\u1ebb con. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ebfn thay, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111i\u1ec1u Ho\u00e1n v\u1ec1 Kinh Nguy\u00ean. Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i: <i>&#8220;Ho\u00e1n v\u00e0 Bi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ee9 b\u1eadc, nay c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, vi\u1ec7c ch\u1ec9 huy kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Nh\u1edd \u0111\u00f3, Bi\u1ec7n kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri Ho\u1ea1t ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Bi\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng Ho\u00e1n v\u00ec c\u00f4ng chi\u1ebfm th\u00e0nh kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh n\u00ean d\u1ed1i t\u00e2u \u00c2n gi\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb. X\u00e9t ra, Ho\u00e1n v\u00e0 \u00c2n c\u00f9ng ti\u1ebfn qu\u00e2n, nh\u01b0ng \u00c2n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u1ee7 c\u1ea5p nh\u1ea5t. Trong tr\u1eadn n\u00e0y, Ho\u00e1n th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i c\u00f4ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh? C\u00f3 l\u1ebd Bi\u1ec7n ban \u0111\u1ea7u th\u1ea5y Ho\u00e1n kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n k\u1ecbp th\u1eddi n\u00ean t\u00e2u xin d\u00f9ng \u00c2n thay Ho\u00e1n, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n th\u00ec Ho\u00e1n \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u00c2n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c. Ho\u00e1n o\u00e1n Bi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng \u00c2n thay m\u00ecnh, l\u1ea1i ghen t\u1ee9c v\u00ec \u00c2n l\u1eadp c\u00f4ng nhi\u1ec1u, b\u00e8n vu c\u00e1o \u00c2n v\u00e0 c\u1ea3 Bi\u1ec7n, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c c\u1ea3 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Thanh Ch\u00e2u x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u1ef1c ra l\u00e0 hai vi\u1ec7c kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n g\u1ed9p l\u00e0m m\u1ed9t, kh\u00f3 m\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ee9u. Nay tham kh\u1ea3o m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ghi nh\u1eadn con trai c\u1ee7a Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Trung hi\u1ec7u Chu Trung l\u00e0 Tr\u1ea7n L\u01b0u l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb ban Tr\u00e0 t\u1eedu, Sai s\u1ee9 Tam ban, v\u00ec Chu Trung t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a x\u00e9t x\u1eed m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00e0o ng\u0169 l\u1ea7n n\u1eefa, ch\u1ec9 x\u1eed t\u1ed9i m\u1ed9t l\u1ea7n; n\u1ebfu \u0111\u00e3 x\u00e9t x\u1eed nh\u01b0ng ch\u01b0a quy\u1ebft \u00e1n m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00e0o ng\u0169 th\u00ec x\u1eed t\u1ed9i t\u00edch l\u0169y.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giam gi\u1eef t\u1ed9i nh\u00e2n l\u00e2u ng\u00e0y.<\/p>\n<p>L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng trong s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i Nam Giao, c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 th\u1ee9 n\u0103m c\u00f2n thi\u1ebfu thu\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. T\u1eeb nay ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u1ee7 b\u1ea3y ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 thi\u1ebfu thu\u1ebf, v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh l\u1ec7.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban c\u1ee7a N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 50 tu\u1ed5i v\u00e0 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u01b0 l\u1ee3i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 ph\u1ed1i l\u00e0m l\u00ednh \u1edf n\u1ed9i \u0111\u1ecba, n\u1ebfu g\u1eb7p l\u00fac tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u1eebng l\u1ea1i, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 v\u1ec1, v\u00e0 l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u1eeda \u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m so\u00e1t.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ra chi\u1ebfu cho An ph\u1ee7 ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y, l\u1ea5y ch\u00e2u Li\u00eam thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00e2u Dung, ch\u00e2u Cung \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ee9c v\u1ee5 Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m trong s\u1ea1ch quan l\u1ea1i, v\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang, h\u00e1 ch\u1ec9 chuy\u00ean vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111\u1ec3 b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n sao? Ai c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam l\u1ee3i nhu\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'doanh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u00edch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 193, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-26\" href=\"#footnote-1390-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, th\u00ec \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u00f9ng cho b\u1ea3n l\u1ed9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u00e2ng ph\u1ea7n th\u1eeba. Ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eb9 s\u1ee9c d\u00e2n, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi l\u00f2ng Tr\u1eabm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0u H\u00e3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch l\u1ec7 t\u1ee5c bi\u00ean c\u1ee7a Ng\u0169 ph\u00f2ng Trung th\u01b0.<\/p>\n<p><i>(Ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean so\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ee5, \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 t\u1ee5c bi\u00ean th\u00ec \u1eaft c\u00f3 s\u01a1 bi\u00ean, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u0169ng ch\u1ec9 ghi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ee5 \u1edf th\u00e1ng 9 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 2.)<\/i><\/p>\n<p>[113] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00ed h\u00e0nh, do Trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n ti\u1ebfn c\u1eed. Trung Ph\u1ee5c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u01b0ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n, t\u1eebng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Ki\u1ec1n Vi, c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t. Bi\u1ec7n ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p m\u1eb7t \u00f4ng, li\u1ec1n t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m thu\u1ed9c quan trong \u0111\u00e0i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi, Bi\u1ec7n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 khi l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed tr\u00ecnh th\u00e2n, nay h\u00e1 l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed quan \u0111\u00e0i \u0111\u00e3 quen m\u1eb7t sao<a class=\"footnote\" title=\"h\u00e1 l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed quan \u0111\u00e0i \u0111\u00e3 quen m\u1eb7t sao 'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'Lang', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aUy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp\u300b h\u1ea1 bi\u00ean quy\u1ec3n 15, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 75, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 322 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-27\" href=\"#footnote-1390-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(X\u00e9t \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh cho r\u1eb1ng Nh\u00e2n T\u00f4ng t\u1ef1 h\u1ecfi, nh\u01b0ng \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m nha L\u00e2m H\u1ea3i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u1ea3 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Th\u1ee9 Trung, H\u1ea1 Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd Tr\u1ecdng Hi; Khi\u1ebft \u0110an sai Th\u1ee7y B\u00ecnh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt K\u1ef3, S\u00f9ng l\u1ed9c khanh Chu B\u1ea1ch \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>S\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn, th\u1ec9nh c\u1ea7u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Xin \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u1ea1c t\u00f4ng mi\u1ebfu r\u1ed3i v\u1ec1.&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ebf t\u1ef1 th\u00ec kh\u00f4ng di\u1ec5n, xin l\u1ea5y l\u1ebd \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i.&#8221;<\/i> Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd, xin n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;Nh\u1ea1c t\u00f4ng mi\u1ebfu di\u1ec5n ra l\u00e0 \u0111\u1ec3 ca ng\u1ee3i c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean. N\u1ebfu s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i c\u00f9ng ch\u00fang t\u00f4i t\u1ebf l\u1ec5, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 xem.'&#8221;<\/i> Vua sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u1ea1i, s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u00e8n r\u00fat lui.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m quan ngo\u00e0i, d\u1eabn c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n kh\u00e1c d\u00e2ng s\u1edb xin th\u0103ng ch\u1ee9c, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.&#8221;<\/i> H\u1ecd v\u1eabn kh\u00f4ng th\u00f4i, Vua b\u1ea3o v\u1edbi Mi\u1ec5n, Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;Xin cho th\u1ea7n lui ra h\u1ecfi h\u1ecd.&#8221;<\/i> R\u1ed3i tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u01b0\u01a1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u1ee5a, ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng c\u1ea5p k\u1ecbp th\u1eddi, t\u1ea1i sao?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;L\u1ee5a l\u00e0 c\u1ee7a quan, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y ti\u1ec7n cho ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh tr\u1eadn \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u c\u00f4ng, ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng t\u00e2u k\u1ecbp th\u1eddi, t\u1ea1i sao?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, n\u00ean kh\u00f4ng t\u00e2u.&#8221;<\/i> Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i bi\u1ebft th\u1ebf m\u00e0 l\u1ea1i t\u1ef1 l\u00e0m, t\u1ea1i sao?&#8221;<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i l\u1ea1y hai l\u1ea7n r\u1ed3i v\u1ed9i v\u00e0ng ra v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo bia m\u1ed9 v\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi c\u1ee7a T\u00f4n Mi\u1ec5n.)<\/i><\/p>\n<p>[115] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ki\u1ebfn ngh\u1ecb: <i>&#8220;Nh\u00e0 H\u00e1n, \u0110\u00f4 \u0111\u00f4 Ung, \u0111\u1eb7t c\u00e1c qu\u1eadn ph\u1ee5, b\u00ean trong h\u1ed7 tr\u1ee3 kinh s\u01b0. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta \u0111\u00f4 \u1edf Bi\u1ec7n, m\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n kinh \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c c\u00e1c \u0111\u1ea1o kh\u00e1c, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng k\u1ef3. Xin chia c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e0o \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng kinh, c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, Tr\u1ecbnh, Ho\u1ea1t \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh c\u00f9ng ph\u1ee7 Khai Phong, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 42 huy\u1ec7n l\u00e0m kinh k\u1ef3.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ra chi\u1ebfu l\u1ea5y n\u0103m ch\u00e2u T\u00e0o, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, Tr\u1ecbnh, Ho\u1ea1t l\u00e0m qu\u1eadn ph\u1ee5, thu\u1ed9c v\u00e0o kinh k\u1ef3, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Kinh k\u1ef3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. N\u0103m ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t, ch\u00e2u T\u00e0o th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 3000 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean luy\u1ec7n t\u1eadp. N\u1ebfu \u0111i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, th\u00ec \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n ph\u1ee7 Khai Phong ho\u1eb7c c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.<\/p>\n<p>[116] Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'm\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1390-28\" href=\"#footnote-1390-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, Kinh k\u1ef3 th\u1ee7y l\u1ee5c k\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>[117] N\u0103m \u0111\u00f3, thi\u00ean h\u1ea1 n\u1ed9p s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u l\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9, ch\u1ee7 h\u1ed9 6.937.380, kh\u1ea9u 15.597.450; kh\u00e1ch h\u1ed9 3.855.325, kh\u1ea9u 6.695.411.<\/p>\n<p>[118] T\u1ea3 ty gi\u00e1n Gi\u1ea3 \u00c1m d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u: <i>&#8220;Thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang an vui, cha con b\u1ea3o b\u1ecdc nhau. M\u1ed9t khi g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, l\u0169 l\u1ee5t, th\u00ec l\u01b0u l\u1ea1c ch\u1ebft ch\u00f3c, b\u1ecf r\u01a1i ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng. M\u1edf kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u t\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u \u0111\u00f3ng g\u00f3p th\u00ec s\u1ee9c kh\u00f4ng kham, chuy\u1ec3n v\u1eadn t\u1eeb xa th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp vi\u1ec7c, di d\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c th\u00ec g\u1ea7n xa \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n. Quan l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, qu\u1eadn huy\u1ec7n, v\u1ed9i v\u00e0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao, th\u00ec d\u00e2n \u0111\u00f3i ch\u1ebft \u0111\u00e3 qu\u00e1 n\u1eeda. Tai h\u1ecda h\u1ea1n h\u00e1n, l\u0169 l\u1ee5t, d\u00f9 Nghi\u00eau, Thang c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi, nay kh\u00f4ng ngh\u0129 c\u00e1ch ph\u00f2ng b\u1ecb tai h\u1ecda, m\u00e0 h\u00e0ng n\u0103m mong \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, th\u00ec l\u00e0 c\u1ea7u \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Nghi\u00eau, Thang c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc s\u1eed nh\u00e0 T\u00f9y, th\u1ea5y vi\u1ec7c l\u1eadp d\u00e2n x\u00e3 ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng, thu v\u00e0o \u0111\u00fang l\u00fac m\u00e0 c\u1ea5t gi\u1eef trong d\u00e2n, d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tai h\u1ecda, tr\u00ean th\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec. Xin noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u00f9y, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, l\u1eadp ph\u00e1p khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tai h\u1ecda. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u M\u1ea1nh T\u1eed n\u00f3i &#8216;N\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a th\u00f3c g\u1ea1o \u0111\u1ea7y tr\u00e0n, thu nhi\u1ec1u c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o&#8217;, hu\u1ed1ng chi thu v\u1ec1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, l\u1ea1i sai L\u00fd \u0110o\u00e1i c\u00f9ng Gi\u1ea3 \u00c1m b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 xem x\u00e9t kh\u1ea3 thi hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ed9 cho l\u00e0 kh\u1ea3 thi, c\u00f2n l\u1ea1i ho\u1eb7c n\u00f3i ngo\u00e0i thu\u1ebf m\u00e1 c\u00f2n ph\u1ea3i cung n\u1ea1p hai l\u1ea7n, ho\u1eb7c s\u1ee3 sinh tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp<a class=\"footnote\" title=\"Hai ch\u1eef 'tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 44 ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1390-29\" href=\"#footnote-1390-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p, ho\u1eb7c n\u00f3i l\u1eadp kho phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.<\/p>\n<p>H\u00e0n \u1ee8c l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, th\u1ea5y m\u1ed7i n\u0103m trong thi\u00ean h\u1ea1 x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n b\u1ed1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. X\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n, l\u00e0 do d\u00e2n ngu b\u1ecb \u0111\u00f3i r\u00e9t b\u1ee9c b\u00e1ch, l\u1ea1i g\u1eb7p thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, n\u00ean b\u1ecb oan u\u1ed5ng v\u00e0o t\u1ed9i n\u1eb7ng. V\u00ec v\u1eady, th\u1ea7n xin l\u1eadp kho ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c x\u00e3 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi m\u1ea5t m\u00f9a. Nay c\u00e1c l\u1ed9 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn sai l\u1ea7m. N\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng ngo\u00e0i thu\u1ebf m\u00e1 c\u00f2n ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam hai l\u1ea7n, th\u00ec \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a kho ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 d\u1ea1y d\u00e2n t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng h\u1ea1n h\u00e1n, quan ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec l\u1ee3i ri\u00eang, th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u ng\u00e0y, d\u00e2n ch\u1eafc s\u1ebd vui v\u1ebb n\u1ed9p.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu n\u00f3i s\u1ee3 sinh ra tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, th\u00ec tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp th\u00edch c\u1ee7a nh\u1eb9, kh\u00f4ng th\u00edch l\u00faa m\u1ea1ch, nay c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e0u \u1edf th\u00f4n qu\u00ea c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n h\u1ed9c l\u00faa, c\u0169ng ch\u01b0a nghe c\u00f3 n\u1ed7i lo b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean v\u1ed1n do ngh\u00e8o kh\u1ed5. Th\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 mu\u1ed1n d\u00e2n c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, d\u00f9 g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n c\u0169ng kh\u00f4ng lo thi\u1ebfu th\u1ed1n, th\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd t\u1ef1 y\u00eau qu\u00fd b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 coi tr\u1ecdng ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i g\u1ed1c \u0111\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. N\u1ebfu n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t, th\u00ec vi\u1ec7c l\u1eadp kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a gi\u00e1 l\u00faa, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 qu\u00e1 \u0111\u1eaft qu\u00e1 r\u1ebb g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i. N\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m, ph\u00e1t ra \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, th\u00ec \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a ban \u0111\u1ea7u, m\u00e0 chi ph\u00ed c\u1ee7a kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u1ea1i l\u1ea5y t\u1eeb c\u00f4ng kh\u1ed1, hi\u1ec7n nay qu\u1ed1c d\u1ee5ng \u0111ang thi\u1ebfu th\u1ed1n, t\u00edch tr\u1eef kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ea1n h\u00e1n nh\u1ecf l\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c ch\u1ebft \u0111\u00f3i, n\u1ed5i l\u00ean l\u00e0m gi\u1eb7c, nh\u01b0 v\u1eady kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf. N\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng x\u00e2y d\u1ef1ng kho t\u00e0ng, thu g\u1ed7 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u00ec th\u1ea7n nghe n\u00f3i &#8216;D\u00f9ng \u0111\u1ea1o ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn d\u00e2n, d\u00f9 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng o\u00e1n&#8217;. Vi\u1ec7c l\u1eadp kho ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n l\u00e0 v\u00ec d\u00e2n, n\u1ebfu gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, quy \u0111\u1ecbnh nghi\u00eam ng\u1eb7t, th\u00ec d\u00e2n d\u00f9 ngu c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean s\u1ee3 h\u00e3i. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n s\u1eeda ch\u1eefa tr\u1ea1m d\u1ecbch, \u0111\u1ec1u thu g\u00f3p t\u1eeb d\u00e2n, l\u1ebd n\u00e0o ri\u00eang kho ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i s\u1ee3 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u? L\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng vui khi th\u00e0nh c\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng b\u00e0n khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, n\u1ebfu l\u1eddi th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ecb c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c chi ph\u1ed1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1390-1\">'bi\u1ebft m\u00e0 n\u00f3i' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'kh\u00f4ng n\u00f3i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. \u300aT\u1ed1ng \u0110\u1ea1i Chi\u1ebfu L\u1ec7nh T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 166 vi\u1ebft 'bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i', c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. <a href=\"#return-footnote-1390-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-2\"> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'gi\u1ea3' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 v\u1ec1 vi\u1ec7c Nh\u00e2n T\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1390-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-3\">H\u1ea1ng Th\u00e0nh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'Tu Th\u00e0nh'. <a href=\"#return-footnote-1390-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-4\">\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3i qu\u00e1, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ec3 tho\u00e1t ch\u1ebft'. <a href=\"#return-footnote-1390-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-5\">C\u00e2u v\u0103n \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n x\u1ebfp lo\u1ea1i d\u01b0\u1edbi, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. 'D\u01b0\u1edbi', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'kh\u00f4ng th\u00f4ng', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 12-31 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u1ee7'. <a href=\"#return-footnote-1390-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-6\">C\u1eedu kinh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eedu kinh, Ng\u0169 kinh', Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i quy\u1ec3n 28 T\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00e0m kinh', nghi l\u00e0 'ph\u00e0m kinh' \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1390-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-7\"> T\u00e1m con 'con' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'tr\u0103m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9, \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng tr\u00fac C\u1ed5 V\u1ecb Tr\u1ea1i\u300b x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-1390-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-8\">Sao ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn v\u1eady, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'Sao ghi ch\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 th\u1ebf. <a href=\"#return-footnote-1390-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-9\">Ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o \u1edf \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 12 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>\"Truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n\", <i>S\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u0169ng ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u1eadu n\u1ea1o b\u1ea5t th\u00ec ti\u1ebfn', c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. <a href=\"#return-footnote-1390-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-10\">Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 8\/3 ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ef3', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b l\u00e0 sai, ch\u1eef 'L\u1ee3i' m\u1edbi \u0111\u00fang, s\u00e1ch n\u00e0y ch\u00e9p 'L\u1ed9 \u00cdch T\u1eed Ch\u00e2u' c\u0169ng n\u00ean l\u00e0 'L\u1ed9 \u00cdch T\u1eed L\u1ee3i Qu\u1ef3'. <a href=\"#return-footnote-1390-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-11\"> ch\u1eef 'ng\u1ef1' trong 'ng\u1ef1 S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 2 ph\u1ea7n 2 m\u1ee5c 8 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 ph\u1ea7n Nh\u1ea1c ch\u00ed b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1390-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-12\">Ch\u1eef 'kh\u00e1nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'lu\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-13\">S\u1eed quan B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh, L\u00fd Thanh Th\u1ea7n n\u00f3i: Theo c\u00e2u n\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef nh\u1ecf trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec3n 7 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00e1c nhau v\u1ec1 nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1eef l\u1edbn trong ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n. <a href=\"#return-footnote-1390-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-14\">Th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady sao, ch\u1eef 'th\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'tr\u1ef1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-15\">Vi\u1ec7n nguy\u00ean l\u00e0 'Nguy\u1ec5n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-16\">Lu\u1eadn nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-17\">\u0110\u1ec3 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c v\u1eady, ch\u1eef '\u0111\u1ee3i' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i nh\u1ea1c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-18\"> so v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i th\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, ch\u1eef 'ki\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u1ea1c To\u00e0n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 25, b\u00e0i 'Lu\u1eadn n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1ea5u \u1ea5m t\u1eed \u0111\u1ec7' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-19\"> V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i, ch\u1eef 'V\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u1ecdc', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 255 c\u00f3 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i. <a href=\"#return-footnote-1390-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-20\"> Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t T\u00e2n M\u00e3o, ch\u1eef 'nguy\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u1eadp Tam Kinh Ch\u00fa S\u1edb - Mao Thi Ch\u00ednh Ngh\u0129a\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-21\"> Gia B\u00e1 l\u00e0m T\u1ec3, ch\u1eef 'Duy' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tr\u1ee7ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTh\u1eadp Tam Kinh Ch\u00fa S\u1edb - Mao Thi Ch\u00ednh Ngh\u0129a\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-22\"> C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ngo\u00e0i, ch\u1eef 'ch\u1ee9c', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c l\u00e0m 'ch\u1ea5p', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b l\u00e0m 'ch\u1ea5p s\u1ef1'. <a href=\"#return-footnote-1390-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-23\">'th\u1ea1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b nghi ch\u1ebf 3-23 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y '\u0111\u1ed9c l\u1eadp th\u1ea1ch v\u1ecb' c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-1390-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-24\">Ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1390-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-25\">T\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p T\u00e2y l\u1ed9: Theo s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c T\u01b0 Tr\u1ecb Th\u00f4ng Gi\u00e1m Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 48, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4, th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 c\u00f3 ghi 'chia T\u1ee9 Xuy\u00ean H\u1ea1p chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00e0nh b\u1ed1n l\u1ed9: \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3', \u300aC\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 7 c\u0169ng ghi 'n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 4 chia th\u00e0nh b\u1ed1n l\u1ed9: \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3', nghi ng\u1edd 'T\u00e2y l\u1ed9' l\u00e0 sai s\u00f3t c\u1ee7a 'T\u1ee9 l\u1ed9'. <a href=\"#return-footnote-1390-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-26\">Ch\u1eef 'doanh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u00edch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 193, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-27\">h\u00e1 l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed quan \u0111\u00e0i \u0111\u00e3 quen m\u1eb7t sao 'Quan' nguy\u00ean l\u00e0 'Lang', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aUy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp\u300b h\u1ea1 bi\u00ean quy\u1ec3n 15, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 75, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 322 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-28\">Ch\u1eef 'm\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1390-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1390-29\"> Hai ch\u1eef 'tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 44 ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1390-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":76,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1390","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2596,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1390\/revisions\/2596"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1390\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1390"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1390"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}