{"id":1398,"date":"2025-11-06T17:04:06","date_gmt":"2025-11-06T10:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1398"},"modified":"2026-04-17T14:59:32","modified_gmt":"2026-04-17T07:59:32","slug":"beta-quyen-179-nam-chi-hoa-thu-2-giap-ngo-1055","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-179-nam-chi-hoa-thu-2-giap-ngo-1055\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 179: N\u0102M CH\u00cd H\u00d2A TH\u1ee8 2 (GI\u00c1P NG\u1ecc, 1055)","rendered":"QUY\u1ec2N 179: N\u0102M CH\u00cd H\u00d2A TH\u1ee8 2 (GI\u00c1P NG\u1ecc, 1055)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u Th\u1ef1c, Tri ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c Man, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u00e2u xin ch\u1ec9 th\u1ecb th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.\r\n\r\nTh\u1ef1c luy\u1ec7n t\u1eadp qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, s\u1eeda sang v\u0169 kh\u00ed, l\u00e0m x\u00edch s\u1eaft ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng. C\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp chi\u1ebfm c\u1ee9 n\u00fai, Vua ban chi\u1ebfu tha t\u1ed9i \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5, nh\u01b0ng ch\u00fang kh\u00f4ng ra h\u00e0ng. Th\u1ef1c bi\u1ebft d\u00e2n \u1edf g\u1ea7n n\u00fai cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho ch\u00fang, b\u00e8n d\u1eddi d\u00e2n \u0111i, c\u1eaft \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf, b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n xin h\u00e0ng[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' <i>(c\u01b0\u1edbp)<\/i> trong c\u00e2u '\u0111\u1ea1o kh\u1ed1n t\u00fac kh\u1ea5t gi\u00e1ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 304, truy\u1ec7n L\u01b0u Th\u1ef1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], d\u00e2n Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aChu L\u1ec5\u300b thi\u00ean <i>\"Th\u1ecb T\u1ea9m\"<\/i>, Vua b\u1ea3o quan gi\u1ea3ng l\u00e0 L\u01b0u S\u0129 T\u00f4ng r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c y\u00eau t\u01b0\u1eddng n\u1ed5i l\u00ean \u0111\u1ec1u do nh\u00e2n s\u1ef1, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Vua \u1eaft ph\u1ea3i tu \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 thu\u1eadn theo \u00fd tr\u1eddi!\"<\/i>\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay m\u1ed7i khi ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Nh\u0129 Anh c\u00e1c[footnote]Ch\u1eef 'ng\u1ef1' trong c\u00e2u 'ng\u1ef1 Nh\u0129 Anh c\u00e1c' v\u1ed1n l\u00e0 'ng\u1ed9', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], quan Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa \u0111\u1ee9ng \u1edf h\u00e0ng sau quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Gi\u1ea3 \u1ea2m xin cho T\u1ea3 H\u1eefu s\u1eed v\u00e0o c\u00e1c ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, Vua ban cho ng\u1ed3i \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam ng\u1ef1 th\u00e1p. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, quan Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa l\u00e0 Th\u1ea1ch D\u01b0\u01a1ng H\u01b0u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ee3 l\u00fac Vua c\u00f3 tuy\u00ean d\u1ee5, th\u0103m h\u1ecfi m\u00e0 ng\u1ed3i xa kh\u00f4ng nghe r\u00f5, b\u00e8n cho \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb H\u1eefu ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri. <i>(Ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00ec Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban Sai s\u1ee9 \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed b\u1ea3n ch\u00e2u.\r\n\r\n[6] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y l\u00e0 A Kh\u1eafc A xin v\u1ec1 h\u00e0ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u01b0\u1edbc th\u00fac cho tr\u1ea3 v\u1ec1.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Doanh ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t, c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9.\r\n\r\nT\u1ea3 K\u1ef3 k\u1ef5 s\u1ee9, Anh ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri S\u1eed Ch\u00ed Th\u00f4ng l\u0129nh Trung ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9.\r\n\r\nCung uy\u1ec3n s\u1ee9, L\u1ee3i ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00c1p ban Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri.\r\n\r\nHo\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban V\u0169 K\u1ebf Long, T\u1ea3 K\u1ef3 k\u1ef5 s\u1ee9, Vinh ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o T\u00edn, c\u00f9ng l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri.\r\n\r\nV\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Thi\u1ec7n l\u00e0m B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9.\r\n\r\nB\u00e0nh ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban \u0110\u1eb7ng Tuy\u00ean Ng\u00f4n l\u00e0m L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9.\r\n\r\nVinh ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban Vu \u0110\u1ee9c Nguy\u00ean l\u00e0m B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9.\r\n\r\nVi\u00ean Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n l\u00e0 Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 ch\u1ec9 huy ban xu\u1ed1ng, t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7c truy\u1ec1n tuy\u00ean, ngo\u00e0i vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t theo lu\u1eadt ph\u00e1p, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan thu\u1ed9c quy\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean. Nh\u01b0ng trong m\u1ed9t ng\u00e0y, c\u00f3 \u0111\u1ebfn s\u00e1u b\u1ea3y n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00e2n \u0111i\u1ec3n qu\u00e1 m\u1ee9c, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt ph\u00e1p, m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 huy m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 ban xu\u1ed1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m khu\u00f4n ph\u00e9p mu\u00f4n \u0111\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf qua kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ea5p ch\u00ednh, m\u00e0 l\u1ea1i b\u1ecf ph\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh ph\u00e9p t\u1eafc kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c! L\u1eddi c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed ban ra l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh, theo ph\u00e1p lu\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u1eed t\u1ed9i r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho thi\u00ean h\u1ea1, bi\u1ebft r\u1eb1ng ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n b\u1ecf qua.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c th\u0103ng chuy\u1ec3n n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi, \u1edf \u0111\u00e2y n\u00f3i s\u00e1u b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung, \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t, S\u1eed Ch\u00ed Th\u00f4ng, V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Thi\u1ec7n, \u0110\u1eb7ng Tuy\u00ean Ng\u00f4n, Vu \u0110\u1ee9c Nguy\u00ean s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 th\u0103ng ch\u1ee9c v\u1ee5. V\u0169 K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng hai, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i s\u00e1u b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aH\u00e0n Gi\u00e1ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: \u00c1p ban V\u0169 K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u00e2ng s\u1edb tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea7u, k\u1ec3 t\u1ed9i c\u1ee7a K\u1ebf Long. K\u1ebf Long b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf V\u1eadn ch\u00e2u. X\u00e9t K\u1ebf Long v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng hai, t\u1eeb ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, L\u0103ng ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban l\u0129nh Qu\u1ea3 ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf V\u1eadn ch\u00e2u, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[8] Chi\u1ebfu phong h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Di\u1ec5n Th\u00e1nh c\u00f4ng. <em>(Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 tra c\u1ee9u b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, ghi l\u00e0 nh\u1eadp ch\u1ee9c \u1edf Vi\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n, \u300aKhuy\u1ebft L\u00ed V\u0103n Hi\u1ebfn Kh\u1ea3o\u300b c\u0169ng ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, \u1edf \u0111\u00e2y l\u1ea1i ghi l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, nghi ng\u1edd c\u00f3 sai s\u00f3t.)<\/em>\r\n\r\nT\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"H\u1eadu du\u1ec7 \u0111\u1eddi th\u1ee9 47 c\u1ee7a V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u00f4ng Nguy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong l\u00e0m V\u0103n Tuy\u00ean c\u00f4ng. Theo s\u1eed s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, th\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, B\u1ea3o T\u00f4ng <i>(tra \u300aKhuy\u1ebft L\u00ed V\u0103n Hi\u1ebfn Kh\u1ea3o\u300b kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u00ean B\u1ea3o T\u00f4ng, ch\u1ec9 ghi th\u1eddi \u0110\u00f4ng H\u00e1n n\u0103m V\u0129nh Nguy\u00ean th\u1ee9 4 phong l\u00e0m B\u1ea3o \u0110\u00ecnh h\u1ea7u, th\u1eddi Ng\u1ee5y n\u0103m Ho\u00e0ng S\u01a1 th\u1ee9 2 phong l\u00e0m T\u00f4ng Th\u00e1nh h\u1ea7u, nguy\u00ean b\u1ea3n nghi ng\u1edd c\u00f3 ch\u1eef b\u1ecb thi\u1ebfu)<\/i>. T\u00f4n Th\u00e1nh[footnote]Th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, B\u1ea3o T\u00f4ng, T\u00f4n Th\u00e1nh <i>(tra \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, b\u1ea3n truy\u1ec7n T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch ch\u1ec9 ghi 'th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc phong l\u00e0 T\u00f4ng Th\u00e1nh'; quy\u1ec3n 119, L\u1ec5 ch\u00ed l\u1ea1i ghi 'th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, B\u1ea3o T\u00f4n, T\u00f4ng Th\u00e1nh'; \u300aHo\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 32 v\u00e0 \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 135 d\u1eabn l\u1eddi T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch \u0111\u1ec1u ghi 'th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, T\u00f4ng Th\u00e1nh', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'B\u1ea3o' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Th\u00e0nh' v\u00e0 ch\u1eef 'T\u00f4n' l\u00e0 th\u1eeba)<\/i>[\/footnote], th\u1eddi T\u1ea5n, T\u1ed1ng g\u1ecdi l\u00e0 Ph\u1ee5ng Th\u00e1nh, th\u1eddi H\u1eadu Ng\u1ee5y[footnote]Ch\u1eef 'H\u1eadu' trong 'H\u1eadu Ng\u1ee5y' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 119 L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote] g\u1ecdi l\u00e0 S\u00f9ng Th\u00e1nh, th\u1eddi B\u1eafc T\u1ec1 g\u1ecdi l\u00e0 Cung Th\u00e1nh, th\u1eddi H\u1eadu Chu v\u00e0 T\u00f9y \u0111\u1ec1u phong t\u01b0\u1edbc Tr\u00e2u qu\u1ed1c. \u0110\u1ea7u th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e1nh, gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Khai Nguy\u00ean[footnote]Ch\u1eef 'trung' trong 'Khai Nguy\u00ean trung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u01a1', tra \u300aC\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 9 ghi n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 27 truy t\u1eb7ng Kh\u1ed5ng Tuy\u00ean ph\u1ee5 l\u00e0m V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 's\u01a1', nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], b\u1eaft \u0111\u1ea7u truy th\u1ee5y Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0 V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i phong h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0m V\u0103n Tuy\u00ean c\u00f4ng. Tuy nhi\u00ean, th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng cho h\u1eadu du\u1ec7, xin chi\u1ebfu cho H\u1eefu ty \u0111\u1ed5i th\u00e0nh hi\u1ec7u \u0111\u1eb9p h\u01a1n.\"<\/i>\r\n\r\nB\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed5i phong cho T\u00f4ng Nguy\u1ec7n, v\u00e0 cho ph\u00e9p th\u1ebf t\u1eadp.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n n\u00ean mi\u1ec5n tr\u1eeb cho d\u00e2n trong kinh k\u1ef3 s\u1ed1 c\u1ecf kh\u00f4 n\u1ee3 l\u00e0 27 v\u1ea1n c\u00f9ng thu\u1ebf n\u1ee3 m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aChu L\u1ec5\u300b v\u1ec1 \u0111\u1ea1i l\u00f4i, V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ed3 t\u1ebf t\u1ef1 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, l\u1ea5y s\u1ef1 ch\u1ea5t ph\u00e1c v\u00e0 th\u00e0nh t\u00edn l\u00e0m g\u1ed1c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00e0o Th\u00e1o kh\u00f4ng gi\u1eef s\u1ef1 ch\u1ea5t ph\u00e1c v\u00e0 th\u00e0nh t\u00edn, l\u1ea1i nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o v\u00e0 \u0111\u1ed1 k\u1ef5, sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Chu \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u1ee9c c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o ch\u00ed th\u00e0nh, kh\u00ed ch\u00ed ch\u1ea5t, th\u00ec l\u00e0m sao c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9 \u0111\u1ecdc \u300aH\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1ee8ng Thi\u1ec7u b\u00e0n lu\u1eadn h\u00ecnh ph\u00e1p, Qu\u1ef9 n\u00f3i: <i>\"V\u00e0o th\u1eddi lo\u1ea1n c\u1ee7a H\u00e1n Hi\u1ebfn \u0110\u1ebf, c\u00e1c quan c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef ph\u00e9p t\u1eafc, ng\u00e0y nay trong thi\u00ean h\u1ea1, khi t\u00e2u vi\u1ec7c ng\u1ee5c \u00e1n, c\u00f3 k\u1ebb vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, k\u1ebb oan \u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i oan. Thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ee5t l\u1ed9i, ch\u01b0a ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0y.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb \u0111\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng ph\u00e9p t\u1eafc trung dung, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u x\u00e9t \u00e1n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng, h\u00e1 l\u1ea1i mu\u1ed1n h\u00ecnh ph\u1ea1t tr\u1edf n\u00ean l\u1ea1m d\u1ee5ng sao!\"<\/i>\r\n\r\n[11] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng V\u0129 c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1u cao, xin ban cho ch\u1ee9c v\u1ee5.\"<\/i> Trung th\u01b0 x\u00e9t th\u1ea5y An Th\u1ea1ch nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u th\u1eed nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, b\u00e8n ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch phong l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch l\u1ea1i c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam[footnote]Th\u1ea7n th\u1ea5y m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam, ch\u1eef 'Th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u00f3 t\u00e2y b\u1eafc, l\u00fac l\u1ea1nh l\u00fac n\u00f3ng, mu\u1ed1n m\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng m\u01b0a, l\u1ea1i c\u00f3 kh\u00ed \u0111en che khu\u1ea5t m\u1eb7t tr\u1eddi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi. Kh\u00ed \u0111en l\u00e0 \u00e2m, l\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n. M\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 d\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Vua. Kh\u00ed \u0111en che m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 \u00e2m x\u00e2m ph\u1ea1m d\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00ea ho\u1eb7c Vua. Mu\u1ed1n m\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng m\u01b0a l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng b\u1ec7nh m\u00e0 \u1edf nh\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u0103m ng\u00e0y r\u1ed3i, b\u1ec7 h\u1ea1 nghe l\u1eddi ng\u1ef1 s\u1eed quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh gi\u1ebft m\u1ed9t n\u1eef t\u1ef3 m\u00e0 mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u1ebfu cho l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00ec xin h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng c\u00e1ch ch\u1ee9c Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa \u00fd tr\u1eddi; n\u1ebfu cho l\u1eddi ng\u1ef1 s\u1eed l\u00e0 sai, xin h\u00e3y ra l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00fd tr\u1eddi l\u00e2u kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1ea1nh n\u00f3ng l\u00e0 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t. L\u00fac l\u1ea1nh l\u00fac n\u00f3ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u1edfng m\u00e0 th\u01b0\u1edfng, \u0111\u00e1ng ph\u1ea1t m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1t.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t c\u00f3 l\u1ed7i, theo ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u00f4 tri; \u0110\u1eb7ng Tuy\u00ean Ng\u00f4n ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, theo ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban, l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban ch\u01b0a bao l\u00e2u l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c; Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9, ch\u01b0a bao l\u00e2u l\u1ea1i l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c leo cao th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p ph\u00e1p lu\u1eadt th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u1edfng m\u00e0 th\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 ch\u1ec9, kh\u00f4ng h\u1ee3p ph\u00e1p lu\u1eadt th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, nghe theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt, nh\u01b0ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt kh\u00f4ng t\u1ea5u tr\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u00e1ng ph\u1ea1t m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1t.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u00f9a \u0111\u00f4ng m\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam, m\u00f9a xu\u00e2n m\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u00f3 t\u00e2y b\u1eafc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00ed ngh\u1ecbch. Gi\u00f3 ch\u1ee7 v\u1ec1 hi\u1ec7u l\u1ec7nh, ch\u1ee7 v\u1ec1 suy ngh\u0129. B\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129, n\u1ebfu b\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00ea ho\u1eb7c, th\u00ec hi\u1ec7u l\u1ec7nh s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u. Thi\u00ean bi\u1ebfn x\u1ea3y ra, ho\u1eb7c x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c, ho\u1eb7c x\u1ea3y ra sau khi \u0111\u00e3 c\u00f3 vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00e1c ng\u1ed9 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. Tu s\u1eeda vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi thi\u00ean bi\u1ebfn, th\u00ec tai d\u1ecb c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh ph\u00fac l\u00e0nh. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00ed \u0111en che khu\u1ea5t m\u1eb7t tr\u1eddi, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng xa l\u00e1nh k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, g\u1ea7n g\u0169i ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed, b\u1ecf l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00e0 d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u00fac l\u1ea1nh l\u00fac n\u00f3ng, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng thu h\u1ed3i \u00e2n \u0111i\u1ec3n qu\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t, v\u00e0 x\u1eed t\u1ed9i r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 mu\u1ed1n m\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng m\u01b0a, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng nhanh ch\u00f3ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c ti\u1ebfn tho\u00e1i c\u1ee7a Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa s\u1ef1 nghi ng\u1edd trong v\u00e0 ngo\u00e0i. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 m\u00f9a \u0111\u00f4ng nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam, m\u00f9a xu\u00e2n nhi\u1ec1u gi\u00f3 t\u00e2y b\u1eafc, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng tinh t\u1ebf trong suy ngh\u0129, m\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i hi\u1ec7u l\u1ec7nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 thu\u1eadt th\u00f4ng thi\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n x\u01b0a, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong kinh s\u1eed, \u0111\u1ec3 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi sau xem \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 tr\u1eddi, b\u1ec1 t\u00f4i noi theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 Vua, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng c\u1ee7a th\u1ea7n.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng v\u00ec th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i m\u00e0 b\u1ecf qua l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 may m\u1eafn c\u1ee7a th\u1ea7n, l\u00e0 may m\u1eafn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1[footnote]Tr\u00ean c\u00e2u 'thi\u00ean h\u1ea1 chi h\u1ea1nh d\u00e3' b\u1ea3n T\u1ed1ng c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'phi \u0111\u1eb7c th\u1ea7n chi h\u1ea1nh d\u00e3'.[\/footnote]! L\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc.<\/i>\r\n\r\n<i>Ch\u1ec9 c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 sao y\u00eau, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u1ed9t n\u0103m, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea1ch mi\u00eau, h\u1ea1t gi\u1ed1ng kh\u00f4ng gieo tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 S\u01a1n \u0110\u00f4ng l\u1ea1i c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng. S\u01a1n \u0110\u00f4ng l\u00e0 n\u01a1i gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean. V\u1ea1n nh\u1ea5t gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u1ed1i ph\u00f3 th\u1ebf n\u00e0o? Bi\u1ebfn c\u1ed1 sao y\u00eau, e r\u1eb1ng l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n \u1edf \u0111\u1ecba v\u1ecb ph\u1ea3i n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 im l\u1eb7ng.\" (S\u1edb n\u00e0y 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' c\u0169ng \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, v\u00ec m\u1eb9 gi\u00e0 n\u00ean t\u1ef1 xin v\u1ec1. T\u01b0\u01a1ng gi\u1ecfi vi\u1ebft ch\u1eef, Vua r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd, ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u0103n bia L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a, chi\u1ebfu sai T\u01b0\u01a1ng vi\u1ebft. Sau l\u1ea1i s\u1eafc T\u01b0\u01a1ng vi\u1ebft bia cha c\u1ee7a \u00d4n Th\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Thanh H\u00e0 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, T\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u00e3i chi\u1ebfu.\"<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1eeb ch\u1ed1i.\r\n\r\n[14] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u00e2u nay kh\u00f4ng m\u01b0a, d\u00e2n kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0103n, n\u00ean l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u1ee9c, xu\u1ea5t th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 cho vay. Nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 t\u00edch l\u0169y, thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n b\u1ecf, c\u1ed1t sao \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eb9 nh\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\n[15] Chi\u1ebfu cho Tam ty, tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3ng \u1edf S\u1ea7m Th\u1ee7y, Thi\u1ec1u Ch\u00e2u ph\u00e1t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n th\u1ee3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c, V\u01b0\u01a1ng Chu gi\u1ea3ng v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng <i>\"H\u00e0m ng\u1ecdc\"<\/i> trong s\u00e1ch <i>\"Chu L\u1ec5\"<\/i>, Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng th\u1ee9 n\u00e0y m\u00e0 x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t kh\u00f4ng m\u1ee5c, th\u00ec sao b\u1eb1ng c\u00f4ng danh b\u1ea5t h\u1ee7!\"<\/i>\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9, tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng, Chu Nh\u1eadt Tuy\u00ean, tri Qu\u1eafc Ch\u00e2u, n\u00f3i d\u1ed1i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh, n\u00ean b\u1ecb t\u1ed9i b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn[footnote] Ch\u00e2u qu\u1eadn nguy\u00ean t\u00e1c 'ch\u01b0 qu\u1eadn', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 6 'Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh' s\u1eeda.[\/footnote] th\u01b0\u1eddng t\u1ea5u b\u00e1o \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, c\u00f2n khi c\u00f3 thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ea1i gi\u1ea5u kh\u00f4ng b\u00e1o. Nay quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u00e0 c\u1eeda quan v\u00e0 d\u00e2n b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i, \u00fd c\u0169ng v\u00ec d\u00e2n, n\u00ean tha t\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\n[18] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu \u0111\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ea1i d\u1ecbch, \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, kh\u01a1i th\u00f4ng Ho\u00e0nh L\u0169ng, \u0111\u01b0a d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn tr\u1edf l\u1ea1i l\u1ed1i c\u0169. Ph\u00e0m vi\u1ec7c huy \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, \u1eaft ph\u1ea3i thu\u1eadn theo th\u1eddi ti\u1ebft, c\u00e2n nh\u1eafc s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi. Ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u, r\u1ed3i m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c hi\u1ec7n, xem x\u00e9t l\u1ee3i \u00edch nhi\u1ec1u th\u00ec m\u1edbi kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ed9ng vi\u00ean d\u00e2n ch\u00fang, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, hao t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a, kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u, l\u1ea1i d\u1ec5 tin v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i thi\u00ean l\u1ec7ch v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i. Khi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 v\u1ed9i v\u00e0ng, khi b\u00e0n lu\u1eadn x\u00f4n xao th\u00ec l\u1ea1i h\u1ed1i h\u1eadn v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf. Kh\u00f4ng d\u00e1m vi\u1ec7n d\u1eabn vi\u1ec7c xa x\u00f4i, ch\u1ec9 nh\u01b0 vi\u1ec7c s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 \u0111\u00ea, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, v\u1ed9i v\u00e3 b\u00e0n k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp, huy \u0111\u1ed9ng t\u1edbi 18 tri\u1ec7u b\u00f3 c\u1ecf, g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n cho 6 l\u1ed9 v\u00e0 h\u01a1n 100 ch\u00e2u qu\u00e2n. Quan l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c, g\u1ea5p r\u00fat nh\u01b0 l\u1eeda ch\u00e1y, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf, \u0111\u1ea7y r\u1eaby tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00f3 khi v\u1eadt t\u01b0 \u0111\u00e3 n\u1ed9p l\u00ean quan, c\u00f3 khi ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u01b0a k\u1ecbp kh\u1edfi c\u00f4ng th\u00ec \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf, hao ph\u00ed ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n, g\u00e2y o\u00e1n h\u1eadn cho n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c l\u00e0m thi\u1ebfu th\u1eadn tr\u1ecdng[footnote] 'Tho\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 108, b\u00e0i \u300aLu\u1eadn Tu H\u00e0 \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Tr\u1ea1ng\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], g\u00e2y h\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay l\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00f3 vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i, t\u1eadp h\u1ee3p ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e0o m\u1ed9t con s\u00f4ng d\u00e0i h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt l\u1ef1c c\u1ea7n d\u00f9ng, g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n so v\u1edbi nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Trong l\u00fac thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u00f3, n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o n\u00e0n, kh\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng thu\u1eadn th\u1eddi tr\u1eddi, bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c: T\u1eeb m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u00e0y, n\u1eeda thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed5 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n[footnote] N\u1eeda thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed5 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n 'N\u1eeda' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'N\u0103m', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], m\u00e0 Kinh \u0110\u00f4ng c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, H\u00e0 B\u1eafc k\u1ebf ti\u1ebfp. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng lo vi\u1ec7c y\u00ean \u1ed5n c\u1ee9u t\u1ebf, c\u00f2n s\u1ee3 d\u00e2n n\u1ed5i l\u00ean l\u00e0m gi\u1eb7c, hu\u1ed1ng chi hai l\u1ed9 t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, kh\u1edfi c\u00f4ng l\u1edbn? \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00e0 B\u1eafc t\u1eeb sau khi d\u00f9ng binh \u1edf \u00c2n Ch\u00e2u, ti\u1ebfp theo l\u00e0 n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u vong, m\u1ea5t \u0111i t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. M\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, nh\u01b0ng sau khi ch\u1ebft ch\u00f3c, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a l\u00e0nh, v\u1eadt l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u1ee7. L\u1ea1i th\u00eam Kinh \u0110\u00f4ng t\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a tuy\u1ebft, l\u00faa m\u1ea1 kh\u00f4ng m\u1ecdc, s\u1eafp qua cu\u1ed1i xu\u00e2n, l\u00faa ch\u01b0a gieo tr\u1ed3ng, l\u00f2ng d\u00e2n n\u00f4ng nghi\u1ec7p lo l\u1eafng, kh\u00f4ng c\u00f3 hy v\u1ecdng. N\u1ebfu sai ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi xa kh\u00f3 \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c, n\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n, th\u00ec hai l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 hai.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ee9c d\u00e2n v\u00e0 s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a ngh\u00e8o n\u00e0n nh\u01b0 ng\u00e0y nay, nh\u01b0ng v\u1eabn ph\u1ea3i t\u00edch tr\u1eef v\u1eadt li\u1ec7u, d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p, m\u1ea5y n\u0103m m\u1edbi kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay qu\u1ed1c d\u1ee5ng \u0111ang thi\u1ebfu, d\u00e2n l\u1ef1c \u0111ang m\u1ec7t, l\u1ea1i h\u1ee3p s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, ng\u0103n d\u00f2ng l\u0169 l\u1edbn, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn; \u0111\u00e0o Ho\u00e0nh L\u0169ng, kh\u01a1i l\u1ea1i con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn; t\u1eeb Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, b\u1edd \u0111\u00ea \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa ngay, l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn. Nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi d\u00e2n v\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f2n c\u00f3 s\u1ee9c, kh\u1edfi c\u00f4ng l\u1edbn c\u00f2n ph\u1ea3i m\u1ea5t m\u1ea5y n\u0103m, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean kh\u1edfi ba c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn trong l\u00fac h\u1ea1n h\u00e1n ngh\u00e8o n\u00e0n, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ba.<\/i>\r\n\r\n<i>D\u00f9 cho s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 kh\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u1ed5n ng\u0103n l\u0169, ch\u00edn n\u0103m kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. V\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ch H\u1ed3ng Ph\u1ea1m Ng\u0169 H\u00e0nh, bi\u1ebft t\u00ednh n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng, b\u00e8n theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, kh\u01a1i th\u00f4ng cho ch\u1ea3y xu\u1ed1ng, n\u1ea1n l\u0169 m\u1edbi h\u1ebft. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u0110\u1ea1i V\u0169 c\u00f2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 theo th\u1ebf m\u00e0 kh\u01a1i th\u00f4ng. Nay mu\u1ed1n tr\u00e1i t\u00ednh n\u01b0\u1edbc, ng\u0103n ch\u1eb7n l\u1ea1i, \u0111o\u1ea1t d\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a s\u00f4ng l\u1edbn, b\u1eaft s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi xoay chuy\u1ec3n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u0110\u1ea1i V\u0169 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 t\u01b0.<\/i>\r\n\r\n<i>Ho\u00e0nh L\u0169ng b\u1ecb l\u1ea5p \u0111\u00e3 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 \u0111\u00ea c\u0169ng m\u1ea5y n\u0103m, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 \u0111\u00e3 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng kh\u00f3 \u0111\u00e0o, d\u00f2ng ch\u1ea3y y\u00ean \u1ed5n \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f3 \u0111\u1ed5i, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 n\u0103m.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, qu\u1ed1c gia nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n g\u1eb7p nhi\u1ec1u tai d\u1ecb, nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng, bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u00e0ng l\u1edbn. \u0110\u1ea5t \u0111ai v\u1ed1n qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 y\u00ean t\u0129nh, nay l\u1ea1i \u0111\u1ed9ng m\u00e0 c\u00f3 ti\u1ebfng, n\u00fai C\u1ef1 Ngu s\u1ee5p \u0111\u1ed5, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n dao \u0111\u1ed9ng, t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi n\u0103m. Tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u1ea3nh b\u00e1o, \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00f4 c\u1edb. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng n\u01a1i bi\u1ebfn c\u1ed1 x\u1ea3y ra, c\u00e0ng ph\u1ea3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Nay l\u1ea1i mu\u1ed1n trong n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n kh\u1eafc nghi\u1ec7t, t\u1eadp trung ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u1edf n\u01a1i bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u1edbn nh\u1ea5t, th\u1ea7n e r\u1eb1ng tai h\u1ecda s\u1ebd t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u00e1t sinh.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, \u0111\u1ea5t \u0111ai kh\u00f4 c\u1eb1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 \u0111ang ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng thi\u00ean tai. L\u1ea1i nghe n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea s\u1eafp kh\u1edfi c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y d\u00e2u, ph\u00e1 h\u1ee7y nh\u00e0 c\u1eeda, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n k\u1ebf sinh nhai. N\u1ea1n l\u01b0u vong v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng d\u1eebng l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n[19] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ng\u00f4 Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ecd Ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khu\u00ea \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, g\u1eb7p l\u00fac Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 gia t\u0103ng t\u00f4n hi\u1ec7u, m\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o ch\u00fac m\u1eebng, Khu\u00ea kh\u00f4ng \u0111i, b\u00e8n b\u1ed1 tr\u00ed n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t. Khi tr\u1edf v\u1ec1, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an, n\u01b0\u1edbc h\u1ecd v\u1ed1n l\u1ea5y m\u0169 v\u00e0ng l\u00e0m trang ph\u1ee5c cao qu\u00fd, m\u0169 sa l\u00e0 th\u1ee9 y\u1ebfu, nh\u01b0ng s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00f9ng m\u0169 sa \u0111\u1ec3 m\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u00e0 H\u00e1n m\u1eb7c trang ph\u1ee5c l\u1ec5, Khu\u00ea kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, gi\u1ea3m b\u1edbt l\u1ec5 nghi m\u00e0 ti\u1ebfp ki\u1ebfn. Sau \u0111\u00f3, Khi\u1ebft \u0110an n\u00f3i r\u1eb1ng, m\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ebfn Nam tri\u1ec1u, g\u1eb7p l\u1ec5 l\u1edbn \u0111\u1ec1u v\u00e0o ch\u00fac m\u1eebng. Khu\u00ea v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i.\r\n\r\n<i>(Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a Khu\u00ea, c\u0169ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u Ph\u1ea7n, s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi trong truy\u1ec7n c\u1ee7a Qu\u1ef3. Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt, nay c\u0169ng b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai quan c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[21] Ch\u00e2u \u0110\u00e0m d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc chu\u00f4ng c\u1ed5 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf huy\u1ec7n L\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0a v\u1ec1 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng, con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0 t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf l\u00ean, t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng, th\u00ec cho ch\u00e2u huy\u1ec7n ghi t\u1ed9i ph\u1ea1m v\u00e0o sau t\u1edd c\u00e1o \u1ea5m, n\u1ebfu ph\u1ea1m ba l\u1ea7n th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u1eed l\u00fd, theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ty an ph\u1ee7 l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c binh gi\u00e1p v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf hai l\u1ed9, v\u1ed1n do b\u1ea3n ty chuy\u00ean tr\u00e1ch, nh\u01b0ng c\u00e1c ty kh\u00e1c l\u1ea1i ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed, quy\u1ec1n h\u00e0nh kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Ty l\u01b0u th\u1ee7 Nam Kinh v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Quy \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Tri Vi, V\u0129nh Ch\u00e2u l\u01b0u h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch; Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 ph\u00e1i B\u1ea3o An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng, \u0110i\u1ec7n trung gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng \u00dd \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean, v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean b\u1ee9c h\u1ecda ch\u00e2n dung c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aL\u00fd \u0110\u1ee9c Th\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 mang b\u1ee9c h\u1ecda ch\u00e2n dung c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn d\u00e2ng, xin \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ch\u00e2n dung c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 thay cho vi\u1ec7c g\u1eb7p m\u1eb7t, nh\u1eb1m th\u1eaft ch\u1eb7t t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban t\u1eb7ng b\u1ed9 \u300a\u0110\u1ea1i t\u1ea1ng kinh\u300b cho n\u01b0\u1edbc H\u1ea1.\r\n\r\n[26] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, l\u00fac \u0111\u1ea7u b\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c, li\u1ec1n \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i, kh\u00f4ng d\u00e1m ra ngo\u00e0i. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u1ea1i v\u00e0o Trung th\u01b0 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c L\u00fd ch\u00ednh Nha ti\u1ec1n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng g\u00ec n\u1eb7ng n\u1ec1 h\u01a1n ch\u1ee9c L\u00fd ch\u00ednh Nha ti\u1ec1n. T\u1eeb khi binh l\u1eeda n\u1ed5i l\u00ean, s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1 c\u00e0ng th\u00eam nghi\u00eam tr\u1ecdng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 g\u00f3a ph\u1ea3i c\u1ea3i gi\u00e1, th\u00e2n t\u1ed9c ph\u1ea3i chia l\u00eca, ho\u1eb7c b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng tr\u00ean, ho\u1eb7c t\u00ecm c\u00e1ch ch\u1ebft oan \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng \u0111\u01a1n \u0111inh, tr\u0103m ph\u01b0\u01a1ng ng\u00e0n k\u1ebf ch\u1ec9 mong tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c L\u00fd ch\u00ednh \u0111\u1ec3 chuy\u00ean lo vi\u1ec7c thu thu\u1ebf v\u00e0 tham gia c\u00e1c vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong huy\u1ec7n[footnote]Vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong huy\u1ec7n, s\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13, ph\u1ea7n Gia truy\u1ec1n ch\u00e9p l\u00e0 'vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong huy\u1ec7n'.[\/footnote], g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ee9c \"<\/i>chi cao<i>\", r\u1ed3i l\u1ea1i b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ebft h\u1ea1n ph\u1ee5c d\u1ecbch ph\u1ea3i v\u00e0o l\u00e0m Nha ti\u1ec1n trong nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc. T\u1eeb khi th\u00e1i b\u00ecnh tr\u1edf l\u1ea1i, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt c\u1ea5m \u0111o\u00e1n ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1eb7t ch\u1ebd, h\u1ec5 c\u00f3 vi\u1ec7c sai d\u1ecbch h\u1ed9 n\u00e0o, \u0111\u1ec1u do quan l\u1ec7nh v\u00e0 t\u00e1 quan t\u1ef1 xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch, L\u00fd ch\u00ednh ph\u1ea3i thay th\u1ebf n\u1ed9p thu\u1ebf cho nh\u1eefng h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf v\u00f4 danh, c\u0169ng c\u00f3 khi ch\u01b0a k\u1ecbp thu n\u1ed9p \u0111\u00e3 b\u1ecb tri\u1ec7u t\u1eadp l\u00ean ch\u00e2u \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed7i h\u01b0\u01a1ng b\u1ecb sai d\u1ecbch d\u00e0y hay th\u01b0a[footnote]C\u00e2u 'l\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed7i h\u01b0\u01a1ng b\u1ecb sai d\u1ecbch d\u00e0y hay th\u01b0a', ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'c\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ee9c t\u00e0i s\u1ea3n cao th\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u. Gi\u1ea3 s\u1eed m\u1ed9t huy\u1ec7n c\u00f3 hai h\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p v\u00e0 \u1ea4t, h\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p c\u00f3 15 h\u1ed9 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n kho\u1ea3ng 3.000 quan, h\u01b0\u01a1ng \u1ea4t c\u00f3 5 h\u1ed9 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n kho\u1ea3ng 500 quan, th\u00ec h\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p 15 n\u0103m m\u1edbi ph\u1ea3i \u0111i ph\u1ee5c d\u1ecbch m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f2n h\u01b0\u01a1ng \u1ea4t 5 n\u0103m \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111i m\u1ed9t l\u1ea7n. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i th\u1eeba th\u00e3i, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t tan c\u1eeda n\u00e1t nh\u00e0, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 l\u00e0m cha m\u1eb9 d\u00e2n sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Xin t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c sai L\u00fd ch\u00ednh Nha ti\u1ec1n, ch\u1ec9 sai h\u1ed9 trong h\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Nha ti\u1ec1n, l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1eadp th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi L\u00fd ch\u00ednh Nha ti\u1ec1n hi\u1ec7n \u0111ang b\u1ecb tri\u1ec7u t\u1eadp \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, l\u1ec7nh cho quan l\u1ec7nh v\u00e0 t\u00e1 quan trong huy\u1ec7n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 h\u1ed9 t\u1ecbch x\u1ebfp h\u1ea1ng n\u0103m \u0111\u1eb3ng, ch\u1ecdn trong c\u00e1c h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a huy\u1ec7n m\u1ed9t h\u1ed9 h\u1ea1ng nh\u1ea5t c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n cao nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 l\u00e0m, n\u1ebfu c\u1ea7n sai th\u00eam ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng theo c\u00e1ch \u0111\u00f3. N\u1ebfu huy\u1ec7n Gi\u00e1p \u00edt h\u1ed9 m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ee5c d\u1ecbch nhi\u1ec1u, th\u00ec t\u1ea1m cho ph\u00e9p sai ng\u01b0\u1eddi \u1edf huy\u1ec7n \u1ea4t nhi\u1ec1u h\u1ed9 m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ee5c d\u1ecbch \u00edt, n\u1ebfu s\u1ed5 s\u00e1ch ch\u01b0a th\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c m\u00e0 mu\u1ed1n ch\u1ecdn h\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c thu thu\u1ebf ch\u1ec9 giao cho H\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng lo thu n\u1ed9p, c\u1ee9 ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n[footnote]Ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 'hai n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n'.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf Kinh K\u1ef3, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u00e0 Kinh T\u00e2y xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i[footnote]'V\u1ecb' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ec9nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\r\n\r\nL\u1ea1i c\u00f3 Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111i an ph\u1ee7 hai l\u1ed9 Giang Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, th\u1ea5y vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ecbch c\u1ee7a nha ti\u1ec1n \u1edf hai l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, xin thi h\u00e0nh ph\u00e9p Ng\u0169 T\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i c\u00f3 Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9[footnote]'S\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ty', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], th\u1ea5y trong m\u1ed9t huy\u1ec7n, vi\u1ec7c sai ph\u00e1i l\u00fd ch\u00ednh nha ti\u1ec1n, \u1edf m\u1ed7i huy\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ba b\u1ed1n n\u0103m[footnote]'T\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote] ho\u1eb7c n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m m\u1edbi lu\u00e2n phi\u00ean sai ph\u00e1i m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb m\u1ed9t tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o lo\u1ea1i r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, xin ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n s\u1ea3n nghi\u1ec7p nhi\u1ec1u \u00edt \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00f3 kh\u0103n.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n sai H\u00e0n Gi\u00e1ng, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u00f3, ph\u00e1n quan c\u1ee7a Tam ty l\u1eadp ty c\u00f9ng b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, c\u1eed \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u00f4 K\u1ef7 Ph\u1ee5c \u0111\u1ebfn Giang \u0110\u00f4ng, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Th\u00e1i B\u1ea9m \u0111\u1ebfn Giang T\u00e2y, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 xem x\u00e9t. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin thi h\u00e0nh ph\u00e9p Ng\u0169 T\u1eafc: ph\u00e0m sai ph\u00e1i nha ti\u1ec1n h\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n s\u1ea3n nghi\u1ec7p v\u00e0 v\u1eadt l\u1ef1c t\u1eeb nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u00edt l\u1eadp s\u1ed5, s\u1eafp x\u1ebfp s\u1ed1 h\u1ed9, chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc. Vi\u1ec7c sai ph\u00e1i kh\u00f3 kh\u0103n c\u0169ng chia l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, n\u1ebfu b\u1eadc nh\u1ea5t c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ed7 kh\u00f3 kh\u0103n, c\u1ea7n d\u00f9ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec s\u1eafp x\u1ebfp m\u1ed9t tr\u0103m h\u1ed9 b\u1eadc nh\u1ea5t; n\u1ebfu b\u1eadc hai c\u00f3 n\u0103m ch\u1ed7, th\u00ec s\u1eafp x\u1ebfp n\u0103m m\u01b0\u01a1i h\u1ed9 b\u1eadc hai, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n sai ph\u00e1i, c\u00f2n l\u00fd ch\u00ednh th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa. S\u1ed5 s\u00e1ch l\u1eadp xong \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u00eam phong t\u1ea1i s\u1ea3nh Th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u1ed7i khi c\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec t\u1eeb tr\u01b0\u1edfng quan tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00f9ng xem x\u00e9t. Khi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c tu\u1ea7n tra \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, th\u00ec l\u1ea5y s\u1ed5 ra ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t nh\u1eefng vi ph\u1ea1m \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3 l\u1ea1i so\u1ea1n th\u00eam ph\u00e9p c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft[footnote]Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, 'Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed' c\u00f3 th\u00eam 'Giang Nam', tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u00f3i H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n \u1edf hai l\u1ed9 Giang Nam \u1ee9ng d\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c Ng\u00f4 K\u1ef7 Ph\u1ee5c, Th\u00e1i B\u1ea9m \u0111\u1ebfn Giang \u0110\u00f4ng, Giang T\u00e2y xem x\u00e9t, nghi r\u1eb1ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'Giang Nam' l\u00e0 \u0111\u00fang[\/footnote], Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tam ty ban h\u00e0nh. Ph\u00e9p n\u00e0y tuy \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c sai ph\u00e1i l\u00fd ch\u00ednh nha ti\u1ec1n, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec7n l\u1ee3i.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, T\u00f4 An T\u0129nh, Ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u1ef1 ki\u00eam qu\u1ea3n \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng v\u00e0 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 B\u00e1t Tr\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[29] Ghi ch\u00e9p: Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n, ch\u00e1u l\u00e0 Tr\u1ecbnh C\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u00ed t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, v\u00ec \u0111\u00e3 d\u00e2ng l\u00ean t\u1eadp v\u0103n do t\u1ed5 ti\u00ean so\u1ea1n.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty xu\u1ea5t g\u1ea1o, c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4 gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n.\r\n\r\nTri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y n\u0103m nay l\u00faa m\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 mi\u1ec5n thu\u1ebf, gi\u1ea3m d\u1ecbch, l\u1ea1i d\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, \u00e2n hu\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1eadu. Th\u1ebf nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn ph\u1ea3i ly t\u00e1n, cha m\u1eb9 v\u1ee3 con kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 l\u1eabn nhau, l\u00e0 b\u1edfi l\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng gi\u1ea3m nh\u1eb9 s\u01b0u d\u1ecbch, thu\u1ebf m\u00e1, d\u00f9 n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 no \u1ea5m c\u1ea3 n\u0103m, \u0111\u1ebfn khi m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 gia \u00e2n c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp. \u0110\u00f3 l\u00e0 do ch\u00ednh s\u00e1ch thu\u1ebf m\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00f9a m\u1ea5t m\u00f9a m\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00e3 l\u01b0u t\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu ch\u00edn m\u00f9a \u0111\u1ec1u m\u1ea5t th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd l\u00e0m sao? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n x\u1ea3y ra l\u00e0 do d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1ng m\u00e0 o\u00e1n h\u1eadn; d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1ng l\u00e0 do quan l\u1ea1i thu thu\u1ebf n\u1eb7ng; quan l\u1ea1i thu thu\u1ebf n\u1eb7ng l\u00e0 do quan nhi\u1ec1u, binh nhi\u1ec1u, chi ph\u00ed x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1edbn m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 quy ch\u1ebf r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 H\u1ee9a, Nh\u1eef, Tr\u1ecbnh, ch\u00e2u ch\u1ea5u l\u1ea1i sinh s\u00f4i, c\u0169ng l\u00e0 do ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam c\u1ea3m \u1ee9ng m\u00e0 ra. \u00dd tr\u1eddi cho r\u1eb1ng ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0103n l\u00faa, n\u00ean li\u00ean ti\u1ebfp sinh ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh t\u1ec9nh b\u1ec7 h\u1ea1. S\u00e1ch \u300aXu\u00e2n Thu\u300b ch\u00e9p: 'M\u00f9a thu, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng; m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ch\u00e2u ch\u1ea5u sinh s\u00f4i.' Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u sinh ra l\u00e0 do \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea3m \u1ee9ng t\u1eeb ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb khi d\u00f9ng binh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n s\u1ed1, thu\u1ebf m\u00e1 s\u01b0u d\u1ecbch \u0111\u00e3 n\u1eb7ng n\u1ec1. \u0110\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, l\u1ea1i kh\u00f4ng ti\u1ebfc t\u01b0\u1edbc cao l\u1ed9c h\u1eadu, trao cho k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00f2n thu th\u00eam ti\u1ec1n th\u1eeba ngo\u00e0i thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c t\u1ebf Nam Giao, c\u00e1c kho\u1ea3n thu v\u00f4 danh kh\u00e1c kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam. Ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t t\u00e0n b\u1ea1o, khi\u1ebfn d\u00e2n o\u00e1n h\u1eadn, l\u00e0m m\u1ea5t s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, n\u00ean m\u1edbi x\u1ea3y ra h\u1ea1n h\u00e1n. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c quan nhi\u1ec1u, binh nhi\u1ec1u, d\u00e2n kh\u1ed5, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t. K\u00ednh xin b\u1ec7 h\u1ea1 sai c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem l\u1ea1i ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a th\u1ea7n, xem x\u00e9t s\u1ed1 quan, s\u1ed1 binh v\u00e0 s\u1ed1 thu\u1ebf hi\u1ec7n nay, l\u1eadp th\u00e0nh quy ch\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf chi ph\u00ed x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c no \u0111\u1ee7 v\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i, th\u00ec s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u1ebfn. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i v\u1ec1 th\u00e1i b\u00ecnh, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e2n no \u0111\u1ee7 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c quy ch\u1ebf, gi\u1ea3m b\u1edbt quan v\u00e0 binh, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2n no \u0111\u1ee7, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 xem b\u1ec7 h\u1ea1 giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i!\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y h\u00f4m sau, Tr\u1ea5n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 Chu, Tr\u1ee7ng t\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c qu\u1ed1c d\u1ee5ng, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn di\u00eam thi\u1ebft, ho\u1eb7c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c H\u1ed9 b\u1ed9, ho\u1eb7c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u0110\u1ed9 chi, nh\u01b0 v\u1eady t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c d\u1ee5ng l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 c\u00f3. Nay Trung th\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd d\u00e2n, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd binh, Tam ty qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, m\u1ed7i b\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a nhau, n\u00ean t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u00e3 c\u1ea1n ki\u1ec7t m\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u0103ng qu\u00e2n[footnote]'Kh\u00f4ng ng\u1eebng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'v\u00f4 c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 'Nh\u00e2n T\u00f4ng ch\u01b0 th\u1ea7n m\u01b0u qu\u1ed1c vi\u1ec5n l\u01b0\u1ee3c', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 179 'Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed', \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 8 ghi ch\u00e9p danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], d\u00e2n \u0111\u00e3 kh\u1ed1n kh\u1ed5 m\u00e0 Tam ty v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng thu thu\u1ebf. Trung th\u01b0 th\u1ea5y d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u1ed5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft y\u00eau c\u1ea7u Khu m\u1eadt vi\u1ec7n gi\u1ea3m binh, Tam ty n\u1edbi l\u1ecfng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n, v\u00ec ch\u1ee9c tr\u00e1ch qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c d\u1ee5ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 Trung th\u01b0. Mu\u1ed1n \u00e2m d\u01b0\u01a1ng h\u00f2a h\u1ee3p, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, nh\u00e0 nh\u00e0 no \u0111\u1ee7, thi\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin cho Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ea1i k\u1ebf v\u1ec1 binh, d\u00e2n, t\u00e0i l\u1ee3i, c\u00f9ng v\u1edbi Tam ty t\u00ednh to\u00e1n thu chi, qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c d\u1ee5ng, th\u00ec s\u1ee9c d\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1edbi l\u1ecfng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng t\u1ea5m l\u00f2ng lo l\u1eafng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eaft c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ph\u1ea3i t\u1ef1 tay x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t nh\u01b0 Tam ty, m\u00e0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n h\u1ecd bi\u1ebft r\u00f5 k\u1ebf ho\u1ea1ch m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c d\u1ee5ng m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc c\u00f3 91 v\u1ea1n 2 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi[footnote]'2 ngh\u00ecn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '3 ngh\u00ecn', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 quan l\u1ea1i h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c c\u00f3 9.785 ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb sau ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh c\u00e0ng nhi\u1ec1u, t\u00f4ng th\u1ea5t ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, quan l\u1ea1i m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam. \u0110\u1ebfn nay, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u00f3 125 v\u1ea1n 9 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 quan l\u1ea1i h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c c\u00f3 15.443 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ed9c l\u01b0\u01a1ng, b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u0103ng th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, khi t\u1ebf Nam Giao, ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc t\u1ed5ng c\u1ed9ng l\u00e0 601 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u00e0 v\u00e0ng l\u1ee5a, \u0111\u1ebfn khi t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, t\u0103ng l\u00ean h\u01a1n 1.200 v\u1ea1n quan, n\u00ean chi ti\u00eau kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng thi\u1ebfu h\u1ee5t. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh tr\u1edf \u0111i, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng v\u1ec1 kinh ph\u00ed, nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai quan c\u1eaft gi\u1ea3m chi ti\u00eau, c\u00e1c quan c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi t\u1eadp t\u1ee5c, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn g\u00ec, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 2, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin tr\u1ecb t\u1ed9i T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, l\u1ea1i li\u1ec7t k\u00ea t\u00e1m vi\u1ec7c Ch\u1ea5p Trung n\u00ean b\u00e3i mi\u1ec5n, may \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t, th\u1ea5u hi\u1ec3u, truy\u1ec1n giao cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thi h\u00e0nh. Ch\u1ea5p Trung lui v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang, kh\u00f4ng v\u00e0o ch\u1ea7u, tr\u01b0\u1edbc sau m\u1ea5y th\u00e1ng, d\u00f9 hai l\u1ea7n \u0111\u1ea1i y\u1ebfn v\u00e0 ng\u00e0y C\u00e0n Nguy\u00ean Th\u00e1nh ti\u1ebft c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n d\u1ef1 l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd. B\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y l\u1ec5 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, d\u00f9 t\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n v\u1eb9n m\u00e0 lui v\u1ec1. V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn, s\u1ee3 th\u00e0nh ra l\u1eafm l\u1eddi, l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh th\u00ednh.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng n\u00e0y, Ch\u1ea5p Trung b\u1ed7ng nhi\u00ean v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ea1i v\u00e0o Trung th\u01b0, l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 c\u0169, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kinh ng\u1ea1c, kh\u00f4ng \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00e1nh, th\u1ea7n d\u00f9 r\u1ea5t ngu, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd. Th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u1eddi th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u00fang hay sai, l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 cho t\u1ed9i c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung l\u00e0 c\u00f3 hay kh\u00f4ng! N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u00fang, v\u00e0 Ch\u1ea5p Trung c\u00f3 t\u1ed9i, xin b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm ch\u00ednh ph\u00e1p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u00e3i mi\u1ec5n ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, theo c\u00f4ng lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 sai, v\u00e0 Ch\u1ea5p Trung v\u00f4 t\u1ed9i, c\u0169ng xin b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u00ednh ph\u00e1p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e0y th\u1ea7n \u0111i xa, tuy\u00ean b\u1ed1 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e ng\u01b0\u1eddi sau.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n c\u00f4 \u0111\u1ed9c nguy hi\u1ec3m, ch\u1ea5t ph\u00e1c trung th\u00e0nh, kh\u00f4ng bi\u1ebft ki\u00eang k\u1ef5, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem l\u1ea1i c\u00e1c s\u1edb th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u00e2ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u00ec l\u1eddi th\u1ea7n \u0111\u00fang sai, t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung c\u00f3 hay kh\u00f4ng, h\u00e1 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t c\u1ee7a th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i>\r\n\r\n[32] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u1ebfn Ngoa \u0110i\u1ec7n, ch\u01b0a truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Vua. Khi\u1ebft \u0110an b\u00e0y ti\u1ec7c ti\u1ec5n, T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n, V\u01b0\u01a1ng S\u0129 To\u00e0n, C\u1ee7ng Th\u1ea7n b\u00e8n m\u1eb7c \u00e1o ch\u1eadt d\u1ef1 ti\u1ec7c, t\u1ef1 \u0111em r\u01b0\u1ee3u kinh \u0111\u00f4 theo m\u00ecnh \u0111\u1ed5i r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a h\u1ecd, u\u1ed1ng say \u0111\u1ebfn khuya, tr\u00ean ti\u1ec7c l\u00e0m th\u01a1 li\u00ean ng\u00e2m, l\u1eddi l\u1ebd nh\u01b0 k\u1ebb h\u00e1t x\u01b0\u1edbng. Tuy\u1ec3n v\u00e0 S\u0129 To\u00e0n nh\u00e2n l\u00fac say, tranh c\u00e3i v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ebfn khi Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 t\u1ef1 tay g\u1ea3y \u0111\u00e0n m\u1eddi C\u1ee7ng Th\u1ea7n u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, C\u1ee7ng Th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i xin th\u01b0 ri\u00eang \u0111\u1ec3 t\u1ef1 c\u1ee9u m\u00ecnh. Th\u1ea5t l\u1ec5 tr\u00e1i m\u1ec7nh, t\u1ed5n h\u1ea1i th\u1ec3 di\u1ec7n, sinh s\u1ef1, xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\"<\/i> T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n sau \u0111\u00f3 b\u1ecb t\u1ed9i, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n T\u00fac ch\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n.\r\n\r\nBi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"T\u1ed9i c\u1ee7a C\u1ee7ng Th\u1ea7n l\u1edbn h\u01a1n Ng\u00f4 Khu\u00ea, hai ph\u1ee7 gh\u00e9t Khu\u00ea li\u1ec1n \u0111u\u1ed5i \u0111i, l\u1ea1i ng\u1ea7m che ch\u1edf C\u1ee7ng Th\u1ea7n, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y H\u00e0n T\u1ed1ng v\u00ec t\u1ed9i ri\u00eang m\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u. N\u0103m ngo\u00e1i Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, mu\u1ed1n theo l\u1ec7 T\u1ed1ng ch\u00fac th\u1ecd, nh\u1edd ti\u1ebfp b\u1ea1n D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t \u0111em vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eebng c\u00e1ch ch\u1ee9c T\u1ed1ng m\u00e0 b\u00e1o cho h\u1ecd, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch m\u1edbi th\u00f4i. C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1ec5 Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 g\u1ea3y \u0111\u00e0n m\u1eddi r\u01b0\u1ee3u, nay n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t C\u1ee7ng Th\u1ea7n, sau n\u00e0y s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch mu\u1ed1n theo l\u1ec7 C\u1ee7ng Th\u1ea7n, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y l\u00fd g\u00ec t\u1eeb ch\u1ed1i?\"<\/i> Chi\u1ebfu ph\u1ea1t C\u1ee7ng Th\u1ea7n 20 c\u00e2n v\u00e0ng, tha t\u1ed9i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n m\u00e0 ch\u00e9p th\u00eam. Vi\u1ec7c T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n T\u00fac ch\u00e2u, trong truy\u1ec7n c\u1ee7a Tuy\u1ec3n c\u00f3 ch\u00e9p, th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1ecf qua.)<\/i>\r\n\r\n[33] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, con c\u1ee7a Nh\u1eef Nam qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng S\u01b0 l\u00e0m Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, con c\u1ee7a B\u1eafc H\u1ea3i qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n B\u1eadt l\u00e0 H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ki\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u v\u00ec cha gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e2u ng\u00e0y, nh\u00e2n ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean m\u00e0 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, sau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Nay bi\u1ebft \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 \u01a1n gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o x\u00e9t cho con, l\u00e0 theo l\u1ec7 n\u00e0y. Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng, Do\u00e3n B\u1eadt l\u1ea7n \u0111\u1ea7u gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00f4ng ch\u00ednh, v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 3.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, m\u01b0a, ban y\u1ebfn m\u1eebng m\u01b0a \u1edf Trung th\u01b0.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Trung th\u01b0 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thi h\u00e0nh theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u01b0u H\u00e3ng d\u00e2ng l\u1eddi ki\u1ebfn ngh\u1ecb r\u1eb1ng Trung th\u01b0 kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng l\u1ec7 c\u0169, nh\u01b0ng c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, T\u01b0 gi\u00e1n T\u1ea3 ty Gi\u1ea3 \u00c1m t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf. Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u00e3ng m\u1edbi d\u00e2ng l\u1eddi ki\u1ebfn ngh\u1ecb.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, H\u1eefu \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u00fac Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c H\u1ea1 Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, d\u00e2ng th\u01b0 xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed s\u1ee9c \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c. <em>(Th\u00fac Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban nh\u00e0, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ea5y t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/em>\r\n\r\n[38] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tr\u1eddi l\u00e2u kh\u00f4ng m\u01b0a, Vua h\u1ecfi H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u01b0a, C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1p: <i>\"Ng\u1ee5c t\u00f9 l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng x\u00e9t x\u1eed th\u00ec tr\u1eddi h\u1ea1n.\"<\/i> Vua th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u00f9, sau \u0111\u00f3 tr\u1eddi m\u01b0a l\u1edbn. L\u00fac \u0111\u00f3 C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u00e0m Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y th\u00e1ng, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m Th\u1ecb kinh di\u00ean.\r\n\r\n[39] Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea7n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc tr\u1edf v\u1ec1, th\u1ea5y r\u1eb1ng H\u00e0 B\u1eafc li\u00ean t\u1ee5c chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh ch\u01b0a d\u1eebng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i \u1edf ph\u01b0\u1eddng th\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y n\u01a1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, m\u1ea1o nh\u1eadn l\u00e0 con em trong qu\u00e2n doanh. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 con em trong qu\u00e2n doanh, th\u00ec h\u00f4m nay chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban xu\u1ed1ng, ng\u00e0y mai h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin nh\u1eadp ng\u0169, \u0111\u00e2u c\u00f3 \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u1ed9t n\u0103m m\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn h\u1ebft, r\u00f5 r\u00e0ng h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i \u1edf ph\u01b0\u1eddng th\u1ecb v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y n\u01a1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang nhi\u1ec1u, d\u00e2n s\u1ed1 th\u01b0a th\u1edbt, thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, qu\u1ed1c d\u1ee5ng r\u1ea5t thi\u1ebfu th\u1ed1n, nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 do binh l\u00ednh qu\u00e1 nhi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u d\u00f9ng binh, qu\u00e2n s\u1ed1 ch\u1ec9 h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng binh m\u00e0 qu\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00e3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 \u0111\u01b0a ra ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an ch\u0103ng? Nay \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u d\u00e0i h\u01a1n ba tr\u0103m d\u1eb7m, nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u. H\u00e0ng n\u0103m c\u1ea5p cho h\u1ecd n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng l\u1ee5a, l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 h\u00f4n l\u1ec5 l\u1ea1i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, c\u0169ng nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u. V\u1edbi \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u, v\u00e0ng l\u1ee5a nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 gi\u1eef h\u00f2a kh\u00ed v\u1edbi h\u1ecd, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt binh l\u00ednh \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam binh l\u00ednh khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u1ed5, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ea7n r\u1ea5t nghi ng\u1edd.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi\u1ebft \u0110an t\u1ef1 bi\u1ebft gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y, tham l\u1ee3i v\u00e0ng l\u1ee5a m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng binh, \u0111\u00e3 n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m \u0111\u1ebfn nay. Khi Khi\u1ebft \u0110an tham l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng binh, d\u00e2n ch\u00fang l\u1ebd ra ph\u1ea3i gi\u00e0u c\u00f3, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n kh\u00f3; qu\u1ed1c kh\u1ed1 l\u1ebd ra ph\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ng\u00e0y c\u00e0ng ki\u1ec7t qu\u1ec7. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do n\u00e0o kh\u00e1c, binh l\u00ednh nhi\u1ec1u m\u00e0 d\u00e2n s\u1ed1 \u00edt, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang m\u00e0 thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1. N\u1ebfu Khi\u1ebft \u0110an c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00e0y x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3? C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, m\u00e0 ch\u1ec9 cho r\u1eb1ng nhi\u1ec1u binh l\u00ednh l\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng nghi ho\u1eb7c.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u00e0y nay, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m kh\u00f4ng d\u00e1m nam ti\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 v\u00ec tham l\u1ee3i v\u00e0ng l\u1ee5a qu\u00e1 l\u1edbn. Gi\u1ea3 s\u1eed h\u1ecd b\u1ecf l\u1ee3i m\u00e0 g\u00e2y h\u1ea5n, th\u00ec ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng l\u1edbn, \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i \u0111\u1ec1u s\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00ean th\u00e0nh gi\u1eef, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i n\u01a1i ph\u1ed1 ch\u1ee3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y n\u01a1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i s\u1ebd \u0111i \u0111\u00e2u? Hu\u1ed1ng chi Khi\u1ebft \u0110an tham l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng binh, l\u1ea1i c\u00f2n chu\u1ea9n b\u1ecb nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m kh\u1ed1n kh\u1ed5 d\u00e2n ch\u00fang? L\u1ea5y binh t\u1eeb d\u00e2n th\u00ec d\u00e2n s\u1ed1 \u00edt, d\u00e2n s\u1ed1 \u00edt th\u00ec ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang th\u00ec thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1 th\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n ly t\u00e1n. \u0110\u1eb7t binh trong d\u00e2n th\u00ec d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng, d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng th\u00ec ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c khai ph\u00e1, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c khai ph\u00e1 th\u00ec thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch nh\u1eb9 nh\u00e0ng, thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch nh\u1eb9 nh\u00e0ng th\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n v\u1eefng ch\u1eafc. So v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m ly t\u00e1n l\u00f2ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an, Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7, qu\u1ed1c kh\u1ed1 \u0111\u00e3 c\u1ea1n ki\u1ec7t, th\u00ec sao b\u1eb1ng c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u00f2ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an, Khi\u1ebft \u0110an d\u00f9 \u0111\u1ebfn m\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n v\u1eabn d\u01b0 d\u1ea3, qu\u1ed1c kh\u1ed1 v\u1eabn \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7? L\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00e0y r\u00f5 nh\u01b0 tr\u1eafng \u0111en, \u0111\u1ebfm nh\u01b0 m\u1ed9t hai, th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ea1i cho l\u00e0 kh\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng nghi ho\u1eb7c.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf d\u00f9ng binh khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed1n kh\u1ed5, l\u00e0 v\u00ec d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh Hung N\u00f4 \u0111\u1ebfn t\u1eadn M\u1ea1c B\u1eafc, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh mu\u1ed1n. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng binh khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed1n kh\u1ed5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec d\u00f9ng binh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh mu\u1ed1n, v\u1eady th\u00ec c\u1edb g\u00ec l\u1ea1i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady? M\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh n\u0103m mi\u1ec7ng \u0103n c\u00f2n bi\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng thu nh\u1eadp \u0111\u1ec3 chi ti\u00eau, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n thu chi, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 quy ch\u1ebf \u1ed5n \u0111\u1ecbnh sao? Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng ng\u00e0y nay, n\u1ebfu c\u00f3 ai x\u1eed \u00e1n sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, b\u1ec7 h\u1ea1 \u1eaft s\u1ebd tr\u1ecb t\u1ed9i quan l\u1ea1i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, sau n\u00e0y d\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ea5t m\u1ef1c th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n khi\u1ebfn to\u00e0n d\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed1n kh\u1ed5, \u0111\u00e2u ch\u1ec9 l\u00e0 so v\u1edbi vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n sai t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft[footnote] 'T\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c t\u1ed9i ch\u1ebft', theo v\u0103n tr\u00ean n\u00f3i 'c\u00f3 ai x\u1eed \u00e1n sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft', th\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c t\u1ed9i ch\u1ebft, nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n\u300b m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ec1 h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecf c\u00e1i l\u1edbn m\u00e0 lo c\u00e1i nh\u1ecf, th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 im l\u1eb7ng sao? B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean th\u1ef1c s\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chi\u00eau binh[footnote] 'Th\u1ef1c s\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chi\u00eau binh' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n\u300b \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'nay' tr\u01b0\u1edbc 'chi\u00eau binh', trong \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 'Nh\u00e2n T\u00f4ng Ch\u01b0 Th\u1ea7n M\u01b0u Qu\u1ed1c Vi\u1ec5n L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u1eef 'nay' vi\u1ebft th\u00e0nh 'l\u1ec7nh'.[\/footnote], ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n li\u1ec7t k\u00ea s\u1ed1 thu\u1ebf, s\u1ed1 binh, s\u1ed1 quan th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0 bao nhi\u00eau, th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 bao nhi\u00eau, th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0 bao nhi\u00eau, th\u1eddi Thi\u00ean Th\u00e1nh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 bao nhi\u00eau, \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u1ed1 thu\u1ebf, s\u1ed1 binh, s\u1ed1 quan hi\u1ec7n nay, ch\u1ecdn l\u1ea5y con s\u1ed1 trung b\u00ecnh, l\u1eadp th\u00e0nh quy ch\u1ebf \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. L\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf chia l\u00e0m m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, b\u1ea3y ph\u1ea7n d\u00f9ng cho c\u00e1c chi ph\u00ed \u1edf giao mi\u1ebfu, cung t\u1ec9nh, ba ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 d\u1ef1 ph\u00f2ng l\u0169 l\u1ee5t, h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u1ecb qu\u1ed1c.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a kia, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 ch\u00edn n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 thi\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 s\u00e1u n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 nguy c\u1ea5p, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 ba n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u1eefa. Nay t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 hai n\u0103m, \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n c\u00f3 n\u01a1i ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 ba th\u00e1ng[footnote]Bi\u00ean th\u00e0nh nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n c\u00f3 n\u01a1i ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 ba th\u00e1ng 'Nh\u0129' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'h\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch T\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote]. N\u1ebfu kh\u00f4ng may g\u1eb7p ph\u1ea3i hai n\u0103m li\u00ean ti\u1ebfp h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng binh l\u00ednh? Binh l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, th\u00ec m\u1ed1i lo kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf Khi\u1ebft \u0110an. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 th\u1ea7n cho l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ph\u1ea3i n\u00f3i, l\u00e0 l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean l\u01b0u t\u00e2m, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ean d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a th\u1ea7n cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt xem x\u00e9t, n\u1ebfu kh\u00f4ng v\u00ec th\u1ea7n b\u1ea5t t\u00e0i m\u00e0 tin d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a th\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh, sau \u0111\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u1ed1c d\u1ee5ng, khi\u1ebfn tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c khoan dung, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 may m\u1eafn c\u1ee7a th\u1ea7n, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 may m\u1eafn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f2ng Th\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu th\u1ea7n v\u0169 qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, do cha v\u1ee3 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng. <i>(T\u00f2ng Th\u1ee5c, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[41] Chi\u1ebfu cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay s\u01b0\u01a1ng r\u01a1i l\u00e0m ch\u1ebft d\u00e2u, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p ti\u1ec1n theo gi\u00e1 trung b\u00ecnh thay cho thu\u1ebf l\u1ee5a m\u00f9a h\u00e8.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, H\u1eefu th\u1ea7n v\u0169 qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, M\u1ee5c ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng m\u00ecnh sinh ra trong cung c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean ch\u00e2n dung c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng m\u00e0 \u00f4ng \u0111ang gi\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 long v\u0169 qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. <i>(T\u00f4ng Ng\u1ea1c, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 n\u0103m.)<\/i>\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm k\u00ednh c\u1ea9n k\u1ebf th\u1eeba m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng su\u1ed1t, ch\u0103m lo m\u1ecdi vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, xem x\u00e9t h\u00e0ng ng\u0169 v\u0103n v\u00f5, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. X\u01b0a nay, vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t ngh\u0129a l\u1ee3i gi\u1eefa tr\u00ean d\u01b0\u1edbi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1eddi ph\u00e0n n\u00e0n, cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia c\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u00f4i khi b\u1ecb t\u01b0 l\u1ee3i chi ph\u1ed1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00f3i n\u0103ng c\u00f3 l\u00fac kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. Quan l\u1ea1i kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u1ea9n tr\u1ecdng, ch\u1ec9 mong nh\u1eadn \u00e2n hu\u1ec7 sai l\u1ea7m, ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c, th\u01b0\u1eddng dung t\u00fang vi\u1ec7c t\u01b0 t\u1ea1. \u0110\u1ebfn c\u1ea3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, vi\u1ec7c thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c cu\u1ed9c b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay \u0111\u1ed5i, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y c\u00e0ng r\u1ed1i lo\u1ea1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Vua Thu\u1ea5n, b\u1ec1 t\u00f4i h\u00f2a h\u1ee3p c\u00f9ng nhau; \u0111\u1ea1o nh\u00e0 Chu suy y\u1ebfu, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1eddi gi\u00e8m pha o\u00e1n h\u1eadn. Nay c\u00e1c khanh l\u00e0 b\u1eadc s\u0129 phu trong thi\u00ean h\u1ea1, g\u1eb7p th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, sao kh\u00f4ng t\u1ef1 tu th\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c vinh hi\u1ec3n, m\u00e0 l\u1ea1i li\u1ec1u l\u0129nh m\u1ea1o hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 c\u1ea7u danh! V\u1eady n\u00ean ban l\u1eddi c\u1ea3nh c\u00e1o, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t. N\u1ebfu c\u1ee9 m\u00ea mu\u1ed1i kh\u00f4ng bi\u1ebft tu t\u1ec9nh, \u0111\u1ec3 th\u00f3i h\u01b0 danh ng\u00e0y c\u00e0ng lan r\u1ed9ng, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t theo lu\u1eadt, \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c gia.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a kia ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n minh thu\u1ea7n h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng; \u0111\u1eddi sau ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i d\u1ef1a v\u00e0o v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, n\u00ean k\u1ebb h\u01b0 danh x\u1ea3o tr\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed. Mong li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n, \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u0103m quan.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[44] L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng. Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu th\u01b0 c\u1ea3nh c\u00e1o quan l\u1ea1i, kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn \u00e2n hu\u1ec7 sai l\u1ea7m, xin t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1edbi.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[45] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec vi\u1ec7c t\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung trong nh\u00e0 d\u00f9ng g\u1eady \u0111\u00e1nh ch\u1ebft n\u1eef t\u1ef3, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 giam v\u00e0o ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ebft t\u00ecnh l\u00fd, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb t\u1ea5u h\u1eb7c, xin tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung. \u0110\u1ebfn nay d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ea7n li\u00eau g\u1ea7n g\u0169i v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang m\u00e0 bao che, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. Nh\u1eefng k\u1ebb bao che n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, l\u1eadp \u00e2n hu\u1ec7 ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t theo th\u00e1nh \u0111o\u1ea1n, s\u1edbm ban ch\u1ec9 huy, tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n d\u01b0 lu\u1eadn trong ngo\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 t\u01b0.)<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ea5p Trung l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, khinh su\u1ea5t b\u1ecf qua vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n, v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang y\u00eau chi\u1ec1u[footnote] 'v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang y\u00eau chi\u1ec1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ho\u00e3n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 39 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], l\u00e0m sai l\u1ec7ch \u0111\u1ea1i ngh\u1ecb c\u00f4ng b\u1eb1ng, trong th\u00ec h\u1ee7y ho\u1ea1i gia ph\u00e1p, ngo\u00e0i th\u00ec l\u00e0m \u0111\u1ed5 n\u00e1t qu\u1ed1c c\u01b0\u01a1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng ta \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i. Khi t\u1ea1i ch\u1ee9c th\u00ec ra s\u1ee9c khoe khoang, n\u00f3i xin t\u1eeb ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi ch\u1ecbu t\u1ed9i th\u00ec l\u1ea1i b\u00e0y nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf[footnote] 'b\u00e0y nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'thuy\u1ebft', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u00e2m th\u1ea7m m\u01b0u t\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u h\u1ed3i. L\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, l\u1eeba g\u1ea1t l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, trung th\u1ef1c \u1edf \u0111\u00e2u! B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 v\u00ec to\u00e0n \u0111\u1ea1i c\u1ee5c, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u01b0u xa, c\u00f2n truy\u1ec1n l\u1ec7nh tr\u1eddi, l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf t\u1ec3 ph\u1ee7[footnote] 'l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf t\u1ec3 ph\u1ee7' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tr\u00fa', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote]. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn nhau[footnote] 'm\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn nhau' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'm\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng ngang'.[\/footnote], b\u1ea5t b\u00ecnh ph\u1eabn u\u1ea5t. Hu\u1ed1ng chi Ch\u1ea5p Trung l\u00fac tr\u1ebb kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, l\u1edbn l\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecdc c\u1ed5, \u0111\u1ebfn khi gi\u00e0 th\u00ec t\u1ed1i t\u0103m v\u00e0 hoang mang, vi\u1ec7c l\u00e0m m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n th\u00ec \u0111\u1ea3o l\u1ed9n b\u1ea3y t\u00e1m, d\u01b0 lu\u1eadn cho r\u1eb1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn tr\u1ecdng tr\u00e1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ta ng\u0103n tr\u1edf, khi\u1ebfn \u00fd ch\u1ec9 th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i. K\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t khi sai l\u1ec7ch th\u00ec r\u1ed1i lo\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n. V\u1ea3 l\u1ea1i, ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ee9c l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng. Ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng l\u00e0 c\u00e1i g\u1ed1c l\u1edbn \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1, y\u00ean \u1ed5n d\u00e2n ch\u00fang, th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb gi\u1ebft, nh\u01b0ng ph\u00e1p lu\u1eadt n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Bi\u1ec7n c\u00f9ng Tri t\u1ea1p s\u1ef1 Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u00f4 Th\u1ef1c, Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u00f9ng xin v\u00e0o ch\u1ea7u, C\u00e1c m\u00f4n cho l\u00e0 vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u00f4n Bi\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay phi\u00ean v\u00e0o ch\u1ea7u.\r\n\r\nTri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i to\u00e0n \u0111\u00e0i xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, b\u1ec7 h\u1ea1 sao kh\u00f4ng m\u1eddi v\u00e0o h\u1ecfi, nghe h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y, ph\u00e2n bi\u1ec7t ph\u1ea3i tr\u00e1i, vi\u1ec7c n\u00e0o l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec l\u00e0m, vi\u1ec7c n\u00e0o kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng n\u00ean n\u00f3i r\u00f5 l\u00fd do kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i. Nay t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec vi\u1ec7c T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u00e1nh ch\u1ebft n\u1eef t\u1ef3, b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfp y\u00eau l\u00e0 A Tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, khi\u1ebfn Khai Phong ph\u1ea3i ki\u1ec3m nghi\u1ec7m truy x\u00e9t. Ch\u1ea5p Trung \u0111\u00e3 t\u1ef1 t\u00e2u xin c\u1eed quan \u0111i\u1ec1u tra, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n m\u1edf \u00e1n chi\u1ebfu, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn khi tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u00e2n ch\u1ee9ng v\u00e0 n\u00f4 t\u1ef3, l\u1ea1i ch\u1ed1ng c\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi. Sau l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb xin kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra lan man, ch\u1ebf vi\u1ec7n theo \u0111\u00f3 m\u00e0 chi\u1ec1u \u00fd, k\u1ebft \u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ea9u th\u1ea3, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c m\u1edf \u00e1n chi\u1ebfu l\u00e0 do Ch\u1ea5p Trung, vi\u1ec7c b\u00e3i \u00e1n chi\u1ebfu c\u0169ng do Ch\u1ea5p Trung. Thanh danh gia \u0111\u00ecnh \u00f4 u\u1ebf, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn l\u1eddi n\u00f3i trong ngo\u00e0i, l\u1ea1i l\u00e0m h\u1ecfng ph\u00e9p t\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1eeba d\u1ed1i c\u00f4ng ch\u00fang, ph\u1ec9nh g\u1ea1t b\u1ec1 tr\u00ean, l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m h\u1ed5 th\u1eb9n, m\u1eb7t d\u00e0y m\u00e0y d\u1ea1n, sao c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u1edf ng\u00f4i T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, gi\u00fap vi\u1ec7c qu\u1ed1c ch\u00ednh! C\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed v\u00f4 l\u1ed1i, ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7, th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u00e2u h\u1eb7c, k\u00ednh xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban ch\u1ec9, tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung t\u00e0n s\u00e1t k\u1ebb y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e1n chi\u1ebfu, l\u1eeba d\u1ed1i c\u00f4ng ch\u00fang, ph\u1ec9nh g\u1ea1t b\u1ec1 tr\u00ean, khi\u1ebfn ph\u00e9p t\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn cho t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 s\u00e1u c\u1ee7a Trung th\u1eeba v\u00e0 Tri t\u1ea1p l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\nT\u00f4n Bi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"M\u1ea5y ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, trong v\u1ee5 \u00e1n chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1ea1ch t\u1ed9i, nh\u01b0ng ch\u01b0a nghe th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra ch\u1ec9 huy. Trong h\u00e0ng ng\u0169 quan l\u1ea1i c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra s\u1ee9c gi\u1ea3i c\u1ee9u, th\u1ea7n lo r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 sinh nghi ho\u1eb7c. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i n\u00e0y cho r\u1eb1ng, l\u1eddi h\u1ea1ch t\u1ed9i l\u00e0 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt, v\u00ec k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng; c\u00f2n l\u1eddi gi\u1ea3i c\u1ee9u l\u00e0 v\u00ec t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, v\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n, v\u00ec l\u1ee3i l\u1ed9c. Hai con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, \u00fd ngh\u0129a s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 tr\u1eafng \u0111en.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a v\u00e0o th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfn T\u00f4ng, Ng\u0169 ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u M\u00e2n[footnote] D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u M\u00e2n, ch\u1eef 'M\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00ednh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 C\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0 quy\u1ec3n 170, B\u00f9i \u0110\u1ed9 truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] t\u1ef1 ti\u1ec7n b\u1eaft giam ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u00eau Ph\u1ee7 c\u00f9ng c\u00e1c quan gi\u00e1n quan d\u00e2ng s\u1edb lu\u1eadn t\u1ed9i, B\u00f9i \u0110\u1ed9 v\u00e0 Th\u00f4i Qu\u1ea7n nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Anh \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n. Hi\u1ebfn T\u00f4ng n\u00f3i: 'Tr\u1eabm \u0111\u1ecbnh b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c khanh v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, c\u00f2n vi\u1ec7c nh\u1ecf n\u00e0y Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd.' B\u00f9i \u0110\u1ed9 t\u00e2u: 'D\u00f9ng binh l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf. Ng\u0169 ph\u01b0\u1eddng truy b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn. Vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft, ch\u1ec9 lo l\u1eafng v\u1ec1 S\u01a1n \u0110\u00f4ng, c\u00f2n Ng\u0169 ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y lo\u1ea1n \u1edf kinh \u0111\u00f4.' Hi\u1ebfn T\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9, b\u00e8n x\u1eed t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng khinh nh\u1eddn quy\u1ec1n b\u00ednh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf hay thi h\u00e0nh \u00e1n chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u do h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, xem nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m, \u0111\u00e2u ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c! B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 mu\u1ed1n gi\u1eef tr\u1ecdn t\u00ecnh ngh\u0129a qu\u00e2n th\u1ea7n, mi\u1ec5n tr\u1eeb h\u00ecnh ph\u1ea1t cho h\u1ecd, c\u0169ng n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i b\u1ea5t ph\u00e1p. Sao l\u1ea1i do d\u1ef1 k\u00e9o d\u00e0i, c\u1ed1 ch\u1ea5p kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n? Th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng s\u1ebd l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ebd l\u1eeba g\u1ea1t b\u1ec1 tr\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf g\u1ea7n s\u1ebd b\u00e1o \u00e2n ri\u00eang m\u00e0 h\u1ee7y ho\u1ea1i c\u00f4ng lu\u1eadn, nh\u1eefng quan t\u01b0 ph\u00e1p s\u1ebd b\u1ecf qua s\u1ef1 th\u1eadt m\u00e0 k\u1ebft \u00e1n oan, ti\u1ebfng o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i, B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n? Hi\u1ec7n nay, l\u1eddi n\u1ecbnh h\u00f3t \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, \u0111\u1ea1o l\u00fd ch\u00ednh th\u1ed1ng b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, n\u1ebfu s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee9 ti\u1ebfp di\u1ec5n nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong B\u1ec7 h\u1ea1 trong l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i, h\u00e3y xem x\u00e9t l\u1ea1i quy ph\u1ea1m c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u00f4ng minh, l\u00e0m trong s\u1ea1ch con \u0111\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u ch\u00ednh, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng nhau x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng d\u1ee9t. Th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng kh\u1ea9n thi\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n, thu\u1ed9c ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 t\u00e1m, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, n\u00ean ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, V\u0129nh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00f4ng \u00dd d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 ph\u00fa do m\u00ecnh so\u1ea1n, H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc Tu t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00fac nh\u1ecf t\u1eebng h\u1ea7u h\u1ea1 trong cung, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng T\u00f4ng \u00dd l\u00e0m H\u00f2a Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Kh\u1eafc Tu l\u00e0m Qu\u00fd Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed. T\u00f4ng \u00dd l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng; Kh\u1eafc Tu l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Cung.\r\n\r\n[48] B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u ki\u00eam L\u1ed9 ph\u00e2n Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf ba l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean ch\u1ec9 l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf ch\u00e2u m\u00ecnh, c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0 s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf ch\u00e2u m\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 tr\u00fa \u0111\u00f3ng t\u1ea1i ch\u00e2u. Nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ed5 sung n\u1eefa.\r\n\r\n[49] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf kinh s\u01b0 c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1eafc in c\u00e1c t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n th\u1eddi T\u1ed1ng[footnote] 'B\u1ed1' trong '\u0110i\u00eau b\u1ed1 T\u1ed1ng hi\u1ec1n v\u0103n t\u1eadp', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ecb'.[\/footnote], trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a th\u1eddi ch\u00ednh tr\u1ecb, s\u1ee3 truy\u1ec1n ra b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin \u0111\u1ed1t b\u1ecf, Vua nghe theo.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e2u 'Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00f3i n\u0103ng c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn'. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eeb c\u00e1c ph\u1ee5 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn tr\u0103m quan, ai l\u00e0 trung ngh\u0129a, ai l\u00e0 gian t\u00e0, ai l\u00e0 hi\u1ec1n ch\u00ednh, ai l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i, b\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a vi\u1ec7c bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1eddi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, mu\u1ed1n ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 th\u1eadt gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 th\u0103ng gi\u00e1ng, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn chung c\u1ee7a trong ngo\u00e0i. Mu\u1ed1n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ki\u1ebfn chung c\u1ee7a trong ngo\u00e0i, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng tin v\u00e0o l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn. V\u00ec th\u1ebf, l\u1eddi d\u1ea1y \u00e2n c\u1ea7n, v\u1ed9i v\u00e0ng ban chi\u1ebfu.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i l\u00e0 c\u01a1 quan tai m\u1eaft c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, l\u1ea1i kh\u00f4ng sai l\u1ea7m, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n n\u00ean nghe m\u00e0 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng do d\u1ef1. Nghe v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch ki\u00ean quy\u1ebft, th\u00ec d\u00f9 t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9 t\u1eeb c\u00e1c ph\u1ee5 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn tr\u0103m quan, ai trung ngh\u0129a, ai gian t\u00e0, ai hi\u1ec1n ch\u00ednh, ai l\u1eeba d\u1ed1i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5. Bi\u1ebft ai trung ngh\u0129a hi\u1ec1n ch\u00ednh th\u00ec th\u0103ng ch\u1ee9c, bi\u1ebft ai gian t\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i th\u00ec c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec thi\u00ean t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u1ed1ng \u0111\u00e3 g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m, t\u1ed5 ti\u00ean k\u1ebf th\u1eeba, khi\u1ebfn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng b\u1ecb ph\u00e1 ho\u1ea1i, l\u00e0 nh\u1edd c\u00f3 l\u1ec5 ph\u00e1p m\u00e0 th\u00f4i. Gi\u1eef g\u00ecn l\u1ec5 ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ecb ph\u00e1 ho\u1ea1i, l\u00e0 nh\u1edd c\u00f3 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 th\u00f4i. Nay t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u1edf tr\u00ean mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn nay, x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c l\u1edbn, vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, \u0111o\u00e1n \u00fd tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 chi\u1ec1u l\u00f2ng, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng th\u00e0nh sai l\u1ea7m. Th\u00e2n l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u00e3 ph\u00e1 ho\u1ea1i l\u1ec5 nghi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Trong nh\u00e0 ri\u00eang, l\u1ea1i tin d\u00f9ng k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn, gi\u1ebft h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, xin \u0111\u1eb7t ng\u1ee5c l\u1ea1i t\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf, t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u l\u1eeba d\u1ed1i. Gi\u1ea3 b\u1ec7nh v\u1ec1 nh\u00e0, kh\u00f4ng d\u1ef1 \u0111\u1ea1i y\u1ebfn, kh\u00f4ng d\u1ef1 l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd ng\u00e0y th\u00e1nh ti\u1ebft, m\u1ed9t s\u1edbm ngang nhi\u00ean tr\u1edf l\u1ea1i trung th\u01b0, th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft li\u00eam s\u1ec9, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Th\u00e2n l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, l\u1ea1i ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 ph\u00e1 l\u1ec5, l\u1ea1i ph\u00e1 ph\u00e1p, ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng n\u00f3i, l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c; ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng sai, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong th\u00e1ng hai, t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u t\u00e1m vi\u1ec7c Ch\u1ea5p Trung n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c, th\u1ea7n t\u1ef1 x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a th\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i sai l\u1ea7m, \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7nh r\u0103n d\u1ea1y r\u1ed3i, c\u00f2n nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng sai, mong b\u1ec7 h\u1ea1 nghe m\u00e0 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng do d\u1ef1. Nh\u1eefng k\u1ebb a dua theo Ch\u1ea5p Trung, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd thi\u00ean v\u1ecb \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i c\u1ee9u, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm ban quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ec5 ph\u00e1p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ea5n ch\u1ec9nh k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng trong ngo\u00e0i, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean k\u1ebf th\u1eeba, m\u1edf r\u1ed9ng c\u01a1 nghi\u1ec7p tr\u0103m n\u0103m c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ec3 thi\u00ean t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, c\u0169ng \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u1eb1ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00f4 c\u1edb.\"<\/i> Hi\u1ec7u kh\u00e1m k\u00fd.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u Th\u1ef1c, Tri ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c Man, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u00e2u xin ch\u1ec9 th\u1ecb th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.<\/p>\n<p>Th\u1ef1c luy\u1ec7n t\u1eadp qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, s\u1eeda sang v\u0169 kh\u00ed, l\u00e0m x\u00edch s\u1eaft ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng. C\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp chi\u1ebfm c\u1ee9 n\u00fai, Vua ban chi\u1ebfu tha t\u1ed9i \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5, nh\u01b0ng ch\u00fang kh\u00f4ng ra h\u00e0ng. Th\u1ef1c bi\u1ebft d\u00e2n \u1edf g\u1ea7n n\u00fai cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho ch\u00fang, b\u00e8n d\u1eddi d\u00e2n \u0111i, c\u1eaft \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp t\u1ebf, b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n xin h\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' (c\u01b0\u1edbp) trong c\u00e2u '\u0111\u1ea1o kh\u1ed1n t\u00fac kh\u1ea5t gi\u00e1ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 304, truy\u1ec7n L\u01b0u Th\u1ef1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1398-1\" href=\"#footnote-1398-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, d\u00e2n Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aChu L\u1ec5\u300b thi\u00ean <i>&#8220;Th\u1ecb T\u1ea9m&#8221;<\/i>, Vua b\u1ea3o quan gi\u1ea3ng l\u00e0 L\u01b0u S\u0129 T\u00f4ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c y\u00eau t\u01b0\u1eddng n\u1ed5i l\u00ean \u0111\u1ec1u do nh\u00e2n s\u1ef1, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Vua \u1eaft ph\u1ea3i tu \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 thu\u1eadn theo \u00fd tr\u1eddi!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay m\u1ed7i khi ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn Nh\u0129 Anh c\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ng\u1ef1' trong c\u00e2u 'ng\u1ef1 Nh\u0129 Anh c\u00e1c' v\u1ed1n l\u00e0 'ng\u1ed9', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1398-2\" href=\"#footnote-1398-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, quan Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa \u0111\u1ee9ng \u1edf h\u00e0ng sau quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Gi\u1ea3 \u1ea2m xin cho T\u1ea3 H\u1eefu s\u1eed v\u00e0o c\u00e1c ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, Vua ban cho ng\u1ed3i \u1edf ph\u00eda t\u00e2y nam ng\u1ef1 th\u00e1p. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, quan Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa l\u00e0 Th\u1ea1ch D\u01b0\u01a1ng H\u01b0u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ee3 l\u00fac Vua c\u00f3 tuy\u00ean d\u1ee5, th\u0103m h\u1ecfi m\u00e0 ng\u1ed3i xa kh\u00f4ng nghe r\u00f5, b\u00e8n cho \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb H\u1eefu ban Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri. <i>(Ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00ec Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban Sai s\u1ee9 \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[6] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y l\u00e0 A Kh\u1eafc A xin v\u1ec1 h\u00e0ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u01b0\u1edbc th\u00fac cho tr\u1ea3 v\u1ec1.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, Doanh ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t, c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9.<\/p>\n<p>T\u1ea3 K\u1ef3 k\u1ef5 s\u1ee9, Anh ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri S\u1eed Ch\u00ed Th\u00f4ng l\u0129nh Trung ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9.<\/p>\n<p>Cung uy\u1ec3n s\u1ee9, L\u1ee3i ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00c1p ban Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban V\u0169 K\u1ebf Long, T\u1ea3 K\u1ef3 k\u1ef5 s\u1ee9, Vinh ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o T\u00edn, c\u00f9ng l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri.<\/p>\n<p>V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Thi\u1ec7n l\u00e0m B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9.<\/p>\n<p>B\u00e0nh ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban \u0110\u1eb7ng Tuy\u00ean Ng\u00f4n l\u00e0m L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9.<\/p>\n<p>Vinh ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban Vu \u0110\u1ee9c Nguy\u00ean l\u00e0m B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9.<\/p>\n<p>Vi\u00ean Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n l\u00e0 Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 ch\u1ec9 huy ban xu\u1ed1ng, t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7c truy\u1ec1n tuy\u00ean, ngo\u00e0i vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t theo lu\u1eadt ph\u00e1p, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan thu\u1ed9c quy\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean. Nh\u01b0ng trong m\u1ed9t ng\u00e0y, c\u00f3 \u0111\u1ebfn s\u00e1u b\u1ea3y n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00e2n \u0111i\u1ec3n qu\u00e1 m\u1ee9c, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt ph\u00e1p, m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 huy m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 ban xu\u1ed1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m khu\u00f4n ph\u00e9p mu\u00f4n \u0111\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf qua kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ea5p ch\u00ednh, m\u00e0 l\u1ea1i b\u1ecf ph\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh ph\u00e9p t\u1eafc kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c! L\u1eddi c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed ban ra l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh, theo ph\u00e1p lu\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u1eed t\u1ed9i r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho thi\u00ean h\u1ea1, bi\u1ebft r\u1eb1ng ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n b\u1ecf qua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u0103ng chuy\u1ec3n n\u1ed9i th\u1ea7n t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi, \u1edf \u0111\u00e2y n\u00f3i s\u00e1u b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung, \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t, S\u1eed Ch\u00ed Th\u00f4ng, V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Thi\u1ec7n, \u0110\u1eb7ng Tuy\u00ean Ng\u00f4n, Vu \u0110\u1ee9c Nguy\u00ean s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 th\u0103ng ch\u1ee9c v\u1ee5. V\u0169 K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng hai, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i s\u00e1u b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aH\u00e0n Gi\u00e1ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: \u00c1p ban V\u0169 K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u00e2ng s\u1edb tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea7u, k\u1ec3 t\u1ed9i c\u1ee7a K\u1ebf Long. K\u1ebf Long b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf V\u1eadn ch\u00e2u. X\u00e9t K\u1ebf Long v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng hai, t\u1eeb ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, L\u0103ng ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban l\u0129nh Qu\u1ea3 ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf V\u1eadn ch\u00e2u, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Chi\u1ebfu phong h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Di\u1ec5n Th\u00e1nh c\u00f4ng. <em>(Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 tra c\u1ee9u b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, ghi l\u00e0 nh\u1eadp ch\u1ee9c \u1edf Vi\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n, \u300aKhuy\u1ebft L\u00ed V\u0103n Hi\u1ebfn Kh\u1ea3o\u300b c\u0169ng ghi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, \u1edf \u0111\u00e2y l\u1ea1i ghi l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, nghi ng\u1edd c\u00f3 sai s\u00f3t.)<\/em><\/p>\n<p>T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;H\u1eadu du\u1ec7 \u0111\u1eddi th\u1ee9 47 c\u1ee7a V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u00f4ng Nguy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong l\u00e0m V\u0103n Tuy\u00ean c\u00f4ng. Theo s\u1eed s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, th\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, B\u1ea3o T\u00f4ng <i>(tra \u300aKhuy\u1ebft L\u00ed V\u0103n Hi\u1ebfn Kh\u1ea3o\u300b kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u00ean B\u1ea3o T\u00f4ng, ch\u1ec9 ghi th\u1eddi \u0110\u00f4ng H\u00e1n n\u0103m V\u0129nh Nguy\u00ean th\u1ee9 4 phong l\u00e0m B\u1ea3o \u0110\u00ecnh h\u1ea7u, th\u1eddi Ng\u1ee5y n\u0103m Ho\u00e0ng S\u01a1 th\u1ee9 2 phong l\u00e0m T\u00f4ng Th\u00e1nh h\u1ea7u, nguy\u00ean b\u1ea3n nghi ng\u1edd c\u00f3 ch\u1eef b\u1ecb thi\u1ebfu)<\/i>. T\u00f4n Th\u00e1nh<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, B\u1ea3o T\u00f4ng, T\u00f4n Th\u00e1nh (tra \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, b\u1ea3n truy\u1ec7n T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch ch\u1ec9 ghi 'th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc phong l\u00e0 T\u00f4ng Th\u00e1nh'; quy\u1ec3n 119, L\u1ec5 ch\u00ed l\u1ea1i ghi 'th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, B\u1ea3o T\u00f4n, T\u00f4ng Th\u00e1nh'; \u300aHo\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 32 v\u00e0 \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 135 d\u1eabn l\u1eddi T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch \u0111\u1ec1u ghi 'th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, T\u00f4ng Th\u00e1nh', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'B\u1ea3o' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Th\u00e0nh' v\u00e0 ch\u1eef 'T\u00f4n' l\u00e0 th\u1eeba)\" id=\"return-footnote-1398-3\" href=\"#footnote-1398-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, th\u1eddi T\u1ea5n, T\u1ed1ng g\u1ecdi l\u00e0 Ph\u1ee5ng Th\u00e1nh, th\u1eddi H\u1eadu Ng\u1ee5y<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'H\u1eadu' trong 'H\u1eadu Ng\u1ee5y' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 119 L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1398-4\" href=\"#footnote-1398-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> g\u1ecdi l\u00e0 S\u00f9ng Th\u00e1nh, th\u1eddi B\u1eafc T\u1ec1 g\u1ecdi l\u00e0 Cung Th\u00e1nh, th\u1eddi H\u1eadu Chu v\u00e0 T\u00f9y \u0111\u1ec1u phong t\u01b0\u1edbc Tr\u00e2u qu\u1ed1c. \u0110\u1ea7u th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e1nh, gi\u1eefa ni\u00ean hi\u1ec7u Khai Nguy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'trung' trong 'Khai Nguy\u00ean trung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u01a1', tra \u300aC\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 9 ghi n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 27 truy t\u1eb7ng Kh\u1ed5ng Tuy\u00ean ph\u1ee5 l\u00e0m V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 's\u01a1', nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1398-5\" href=\"#footnote-1398-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, b\u1eaft \u0111\u1ea7u truy th\u1ee5y Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0 V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i phong h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0m V\u0103n Tuy\u00ean c\u00f4ng. Tuy nhi\u00ean, th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng cho h\u1eadu du\u1ec7, xin chi\u1ebfu cho H\u1eefu ty \u0111\u1ed5i th\u00e0nh hi\u1ec7u \u0111\u1eb9p h\u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed5i phong cho T\u00f4ng Nguy\u1ec7n, v\u00e0 cho ph\u00e9p th\u1ebf t\u1eadp.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n n\u00ean mi\u1ec5n tr\u1eeb cho d\u00e2n trong kinh k\u1ef3 s\u1ed1 c\u1ecf kh\u00f4 n\u1ee3 l\u00e0 27 v\u1ea1n c\u00f9ng thu\u1ebf n\u1ee3 m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aChu L\u1ec5\u300b v\u1ec1 \u0111\u1ea1i l\u00f4i, V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ed3 t\u1ebf t\u1ef1 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, l\u1ea5y s\u1ef1 ch\u1ea5t ph\u00e1c v\u00e0 th\u00e0nh t\u00edn l\u00e0m g\u1ed1c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00e0o Th\u00e1o kh\u00f4ng gi\u1eef s\u1ef1 ch\u1ea5t ph\u00e1c v\u00e0 th\u00e0nh t\u00edn, l\u1ea1i nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o v\u00e0 \u0111\u1ed1 k\u1ef5, sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Chu \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u1ee9c c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o ch\u00ed th\u00e0nh, kh\u00ed ch\u00ed ch\u1ea5t, th\u00ec l\u00e0m sao c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9 \u0111\u1ecdc \u300aH\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1ee8ng Thi\u1ec7u b\u00e0n lu\u1eadn h\u00ecnh ph\u00e1p, Qu\u1ef9 n\u00f3i: <i>&#8220;V\u00e0o th\u1eddi lo\u1ea1n c\u1ee7a H\u00e1n Hi\u1ebfn \u0110\u1ebf, c\u00e1c quan c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef ph\u00e9p t\u1eafc, ng\u00e0y nay trong thi\u00ean h\u1ea1, khi t\u00e2u vi\u1ec7c ng\u1ee5c \u00e1n, c\u00f3 k\u1ebb vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, k\u1ebb oan \u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i oan. Thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ee5t l\u1ed9i, ch\u01b0a ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng ph\u00e9p t\u1eafc trung dung, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u x\u00e9t \u00e1n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng, h\u00e1 l\u1ea1i mu\u1ed1n h\u00ecnh ph\u1ea1t tr\u1edf n\u00ean l\u1ea1m d\u1ee5ng sao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng V\u0129 c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec1u cao, xin ban cho ch\u1ee9c v\u1ee5.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 x\u00e9t th\u1ea5y An Th\u1ea1ch nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u th\u1eed nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, b\u00e8n ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch phong l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch l\u1ea1i c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ea7n th\u1ea5y m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam, ch\u1eef 'Th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1398-6\" href=\"#footnote-1398-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u00f3 t\u00e2y b\u1eafc, l\u00fac l\u1ea1nh l\u00fac n\u00f3ng, mu\u1ed1n m\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng m\u01b0a, l\u1ea1i c\u00f3 kh\u00ed \u0111en che khu\u1ea5t m\u1eb7t tr\u1eddi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi. Kh\u00ed \u0111en l\u00e0 \u00e2m, l\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n. M\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 d\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Vua. Kh\u00ed \u0111en che m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 \u00e2m x\u00e2m ph\u1ea1m d\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00ea ho\u1eb7c Vua. Mu\u1ed1n m\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng m\u01b0a l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng b\u1ec7nh m\u00e0 \u1edf nh\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u0103m ng\u00e0y r\u1ed3i, b\u1ec7 h\u1ea1 nghe l\u1eddi ng\u1ef1 s\u1eed quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh gi\u1ebft m\u1ed9t n\u1eef t\u1ef3 m\u00e0 mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u1ebfu cho l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00ec xin h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng c\u00e1ch ch\u1ee9c Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa \u00fd tr\u1eddi; n\u1ebfu cho l\u1eddi ng\u1ef1 s\u1eed l\u00e0 sai, xin h\u00e3y ra l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00fd tr\u1eddi l\u00e2u kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1ea1nh n\u00f3ng l\u00e0 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t. L\u00fac l\u1ea1nh l\u00fac n\u00f3ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u1edfng m\u00e0 th\u01b0\u1edfng, \u0111\u00e1ng ph\u1ea1t m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1t.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t c\u00f3 l\u1ed7i, theo ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u00f4 tri; \u0110\u1eb7ng Tuy\u00ean Ng\u00f4n ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, theo ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban, l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban ch\u01b0a bao l\u00e2u l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c; Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9, ch\u01b0a bao l\u00e2u l\u1ea1i l\u00e0m N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c leo cao th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p ph\u00e1p lu\u1eadt th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng th\u01b0\u1edfng m\u00e0 th\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 ch\u1ec9, kh\u00f4ng h\u1ee3p ph\u00e1p lu\u1eadt th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, nghe theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt, nh\u01b0ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt kh\u00f4ng t\u1ea5u tr\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u00e1ng ph\u1ea1t m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1t.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u00f9a \u0111\u00f4ng m\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam, m\u00f9a xu\u00e2n m\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u00f3 t\u00e2y b\u1eafc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00ed ngh\u1ecbch. Gi\u00f3 ch\u1ee7 v\u1ec1 hi\u1ec7u l\u1ec7nh, ch\u1ee7 v\u1ec1 suy ngh\u0129. B\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129, n\u1ebfu b\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00ea ho\u1eb7c, th\u00ec hi\u1ec7u l\u1ec7nh s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u. Thi\u00ean bi\u1ebfn x\u1ea3y ra, ho\u1eb7c x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c, ho\u1eb7c x\u1ea3y ra sau khi \u0111\u00e3 c\u00f3 vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00e1c ng\u1ed9 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. Tu s\u1eeda vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi thi\u00ean bi\u1ebfn, th\u00ec tai d\u1ecb c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh ph\u00fac l\u00e0nh. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00ed \u0111en che khu\u1ea5t m\u1eb7t tr\u1eddi, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng xa l\u00e1nh k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, g\u1ea7n g\u0169i ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed, b\u1ecf l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00e0 d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u00fac l\u1ea1nh l\u00fac n\u00f3ng, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng thu h\u1ed3i \u00e2n \u0111i\u1ec3n qu\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t, v\u00e0 x\u1eed t\u1ed9i r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 mu\u1ed1n m\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng m\u01b0a, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng nhanh ch\u00f3ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c ti\u1ebfn tho\u00e1i c\u1ee7a Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa s\u1ef1 nghi ng\u1edd trong v\u00e0 ngo\u00e0i. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 m\u00f9a \u0111\u00f4ng nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam, m\u00f9a xu\u00e2n nhi\u1ec1u gi\u00f3 t\u00e2y b\u1eafc, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng tinh t\u1ebf trong suy ngh\u0129, m\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i hi\u1ec7u l\u1ec7nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 thu\u1eadt th\u00f4ng thi\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n x\u01b0a, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong kinh s\u1eed, \u0111\u1ec3 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi sau xem \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 tr\u1eddi, b\u1ec1 t\u00f4i noi theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 Vua, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng c\u1ee7a th\u1ea7n.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng v\u00ec th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i m\u00e0 b\u1ecf qua l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 may m\u1eafn c\u1ee7a th\u1ea7n, l\u00e0 may m\u1eafn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00ean c\u00e2u 'thi\u00ean h\u1ea1 chi h\u1ea1nh d\u00e3' b\u1ea3n T\u1ed1ng c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'phi \u0111\u1eb7c th\u1ea7n chi h\u1ea1nh d\u00e3'.\" id=\"return-footnote-1398-7\" href=\"#footnote-1398-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>! L\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 sao y\u00eau, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u1ed9t n\u0103m, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea1ch mi\u00eau, h\u1ea1t gi\u1ed1ng kh\u00f4ng gieo tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 S\u01a1n \u0110\u00f4ng l\u1ea1i c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng. S\u01a1n \u0110\u00f4ng l\u00e0 n\u01a1i gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean. V\u1ea1n nh\u1ea5t gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u1ed1i ph\u00f3 th\u1ebf n\u00e0o? Bi\u1ebfn c\u1ed1 sao y\u00eau, e r\u1eb1ng l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n \u1edf \u0111\u1ecba v\u1ecb ph\u1ea3i n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 im l\u1eb7ng.&#8221; (S\u1edb n\u00e0y &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; c\u0169ng \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, v\u00ec m\u1eb9 gi\u00e0 n\u00ean t\u1ef1 xin v\u1ec1. T\u01b0\u01a1ng gi\u1ecfi vi\u1ebft ch\u1eef, Vua r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd, ng\u1ef1 ch\u1ebf v\u0103n bia L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a, chi\u1ebfu sai T\u01b0\u01a1ng vi\u1ebft. Sau l\u1ea1i s\u1eafc T\u01b0\u01a1ng vi\u1ebft bia cha c\u1ee7a \u00d4n Th\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Thanh H\u00e0 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, T\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u00e3i chi\u1ebfu.&#8221;<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>[14] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u00e2u nay kh\u00f4ng m\u01b0a, d\u00e2n kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0103n, n\u00ean l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u1ee9c, xu\u1ea5t th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 cho vay. Nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 t\u00edch l\u0169y, thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n b\u1ecf, c\u1ed1t sao \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eb9 nh\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[15] Chi\u1ebfu cho Tam ty, tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3ng \u1edf S\u1ea7m Th\u1ee7y, Thi\u1ec1u Ch\u00e2u ph\u00e1t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n th\u1ee3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c, V\u01b0\u01a1ng Chu gi\u1ea3ng v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng <i>&#8220;H\u00e0m ng\u1ecdc&#8221;<\/i> trong s\u00e1ch <i>&#8220;Chu L\u1ec5&#8221;<\/i>, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng th\u1ee9 n\u00e0y m\u00e0 x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t kh\u00f4ng m\u1ee5c, th\u00ec sao b\u1eb1ng c\u00f4ng danh b\u1ea5t h\u1ee7!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9, tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng, Chu Nh\u1eadt Tuy\u00ean, tri Qu\u1eafc Ch\u00e2u, n\u00f3i d\u1ed1i r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc l\u0169 tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh, n\u00ean b\u1ecb t\u1ed9i b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00e2u qu\u1eadn nguy\u00ean t\u00e1c 'ch\u01b0 qu\u1eadn', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 6 'Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh' s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1398-8\" href=\"#footnote-1398-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> th\u01b0\u1eddng t\u1ea5u b\u00e1o \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, c\u00f2n khi c\u00f3 thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ea1i gi\u1ea5u kh\u00f4ng b\u00e1o. Nay quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u00e0 c\u1eeda quan v\u00e0 d\u00e2n b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i, \u00fd c\u0169ng v\u00ec d\u00e2n, n\u00ean tha t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu \u0111\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ea1i d\u1ecbch, \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, kh\u01a1i th\u00f4ng Ho\u00e0nh L\u0169ng, \u0111\u01b0a d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn tr\u1edf l\u1ea1i l\u1ed1i c\u0169. Ph\u00e0m vi\u1ec7c huy \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, \u1eaft ph\u1ea3i thu\u1eadn theo th\u1eddi ti\u1ebft, c\u00e2n nh\u1eafc s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi. Ph\u1ea3i t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u, r\u1ed3i m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c hi\u1ec7n, xem x\u00e9t l\u1ee3i \u00edch nhi\u1ec1u th\u00ec m\u1edbi kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ed9ng vi\u00ean d\u00e2n ch\u00fang, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, hao t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a, kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u, l\u1ea1i d\u1ec5 tin v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i thi\u00ean l\u1ec7ch v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i. Khi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 v\u1ed9i v\u00e0ng, khi b\u00e0n lu\u1eadn x\u00f4n xao th\u00ec l\u1ea1i h\u1ed1i h\u1eadn v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf. Kh\u00f4ng d\u00e1m vi\u1ec7n d\u1eabn vi\u1ec7c xa x\u00f4i, ch\u1ec9 nh\u01b0 vi\u1ec7c s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 \u0111\u00ea, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, v\u1ed9i v\u00e3 b\u00e0n k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp, huy \u0111\u1ed9ng t\u1edbi 18 tri\u1ec7u b\u00f3 c\u1ecf, g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n cho 6 l\u1ed9 v\u00e0 h\u01a1n 100 ch\u00e2u qu\u00e2n. Quan l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c, g\u1ea5p r\u00fat nh\u01b0 l\u1eeda ch\u00e1y, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf, \u0111\u1ea7y r\u1eaby tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00f3 khi v\u1eadt t\u01b0 \u0111\u00e3 n\u1ed9p l\u00ean quan, c\u00f3 khi ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u01b0a k\u1ecbp kh\u1edfi c\u00f4ng th\u00ec \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf, hao ph\u00ed ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n, g\u00e2y o\u00e1n h\u1eadn cho n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c l\u00e0m thi\u1ebfu th\u1eadn tr\u1ecdng<a class=\"footnote\" title=\"'Tho\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 108, b\u00e0i \u300aLu\u1eadn Tu H\u00e0 \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Tr\u1ea1ng\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1398-9\" href=\"#footnote-1398-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, g\u00e2y h\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay l\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00f3 vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i, t\u1eadp h\u1ee3p ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e0o m\u1ed9t con s\u00f4ng d\u00e0i h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt l\u1ef1c c\u1ea7n d\u00f9ng, g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n so v\u1edbi nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Trong l\u00fac thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u00f3, n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o n\u00e0n, kh\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng thu\u1eadn th\u1eddi tr\u1eddi, bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c: T\u1eeb m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u00e0y, n\u1eeda thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed5 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"N\u1eeda thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed5 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n 'N\u1eeda' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'N\u0103m', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-1398-10\" href=\"#footnote-1398-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, m\u00e0 Kinh \u0110\u00f4ng c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, H\u00e0 B\u1eafc k\u1ebf ti\u1ebfp. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng lo vi\u1ec7c y\u00ean \u1ed5n c\u1ee9u t\u1ebf, c\u00f2n s\u1ee3 d\u00e2n n\u1ed5i l\u00ean l\u00e0m gi\u1eb7c, hu\u1ed1ng chi hai l\u1ed9 t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, kh\u1edfi c\u00f4ng l\u1edbn? \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e0 B\u1eafc t\u1eeb sau khi d\u00f9ng binh \u1edf \u00c2n Ch\u00e2u, ti\u1ebfp theo l\u00e0 n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u vong, m\u1ea5t \u0111i t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. M\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, nh\u01b0ng sau khi ch\u1ebft ch\u00f3c, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a l\u00e0nh, v\u1eadt l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u1ee7. L\u1ea1i th\u00eam Kinh \u0110\u00f4ng t\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a tuy\u1ebft, l\u00faa m\u1ea1 kh\u00f4ng m\u1ecdc, s\u1eafp qua cu\u1ed1i xu\u00e2n, l\u00faa ch\u01b0a gieo tr\u1ed3ng, l\u00f2ng d\u00e2n n\u00f4ng nghi\u1ec7p lo l\u1eafng, kh\u00f4ng c\u00f3 hy v\u1ecdng. N\u1ebfu sai ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi xa kh\u00f3 \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c, n\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n, th\u00ec hai l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ee9c d\u00e2n v\u00e0 s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a ngh\u00e8o n\u00e0n nh\u01b0 ng\u00e0y nay, nh\u01b0ng v\u1eabn ph\u1ea3i t\u00edch tr\u1eef v\u1eadt li\u1ec7u, d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p, m\u1ea5y n\u0103m m\u1edbi kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay qu\u1ed1c d\u1ee5ng \u0111ang thi\u1ebfu, d\u00e2n l\u1ef1c \u0111ang m\u1ec7t, l\u1ea1i h\u1ee3p s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, ng\u0103n d\u00f2ng l\u0169 l\u1edbn, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn; \u0111\u00e0o Ho\u00e0nh L\u0169ng, kh\u01a1i l\u1ea1i con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn; t\u1eeb Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, b\u1edd \u0111\u00ea \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa ngay, l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn. Nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi d\u00e2n v\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f2n c\u00f3 s\u1ee9c, kh\u1edfi c\u00f4ng l\u1edbn c\u00f2n ph\u1ea3i m\u1ea5t m\u1ea5y n\u0103m, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean kh\u1edfi ba c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn trong l\u00fac h\u1ea1n h\u00e1n ngh\u00e8o n\u00e0n, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ba.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u00f9 cho s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 kh\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u1ed5n ng\u0103n l\u0169, ch\u00edn n\u0103m kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. V\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ch H\u1ed3ng Ph\u1ea1m Ng\u0169 H\u00e0nh, bi\u1ebft t\u00ednh n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng, b\u00e8n theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, kh\u01a1i th\u00f4ng cho ch\u1ea3y xu\u1ed1ng, n\u1ea1n l\u0169 m\u1edbi h\u1ebft. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u0110\u1ea1i V\u0169 c\u00f2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 theo th\u1ebf m\u00e0 kh\u01a1i th\u00f4ng. Nay mu\u1ed1n tr\u00e1i t\u00ednh n\u01b0\u1edbc, ng\u0103n ch\u1eb7n l\u1ea1i, \u0111o\u1ea1t d\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a s\u00f4ng l\u1edbn, b\u1eaft s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi xoay chuy\u1ec3n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u0110\u1ea1i V\u0169 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 t\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>Ho\u00e0nh L\u0169ng b\u1ecb l\u1ea5p \u0111\u00e3 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 \u0111\u00ea c\u0169ng m\u1ea5y n\u0103m, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 \u0111\u00e3 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng kh\u00f3 \u0111\u00e0o, d\u00f2ng ch\u1ea3y y\u00ean \u1ed5n \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f3 \u0111\u1ed5i, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, qu\u1ed1c gia nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n g\u1eb7p nhi\u1ec1u tai d\u1ecb, nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng, bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u00e0ng l\u1edbn. \u0110\u1ea5t \u0111ai v\u1ed1n qu\u00fd \u1edf s\u1ef1 y\u00ean t\u0129nh, nay l\u1ea1i \u0111\u1ed9ng m\u00e0 c\u00f3 ti\u1ebfng, n\u00fai C\u1ef1 Ngu s\u1ee5p \u0111\u1ed5, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n dao \u0111\u1ed9ng, t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi n\u0103m. Tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u1ea3nh b\u00e1o, \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00f4 c\u1edb. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng n\u01a1i bi\u1ebfn c\u1ed1 x\u1ea3y ra, c\u00e0ng ph\u1ea3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Nay l\u1ea1i mu\u1ed1n trong n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n kh\u1eafc nghi\u1ec7t, t\u1eadp trung ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u1edf n\u01a1i bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u1edbn nh\u1ea5t, th\u1ea7n e r\u1eb1ng tai h\u1ecda s\u1ebd t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u00e1t sinh.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, \u0111\u1ea5t \u0111ai kh\u00f4 c\u1eb1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 \u0111ang ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng thi\u00ean tai. L\u1ea1i nghe n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea s\u1eafp kh\u1edfi c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y d\u00e2u, ph\u00e1 h\u1ee7y nh\u00e0 c\u1eeda, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n k\u1ebf sinh nhai. N\u1ea1n l\u01b0u vong v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng d\u1eebng l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[19] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ng\u00f4 Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ecd Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khu\u00ea \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, g\u1eb7p l\u00fac Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 gia t\u0103ng t\u00f4n hi\u1ec7u, m\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o ch\u00fac m\u1eebng, Khu\u00ea kh\u00f4ng \u0111i, b\u00e8n b\u1ed1 tr\u00ed n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t. Khi tr\u1edf v\u1ec1, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an, n\u01b0\u1edbc h\u1ecd v\u1ed1n l\u1ea5y m\u0169 v\u00e0ng l\u00e0m trang ph\u1ee5c cao qu\u00fd, m\u0169 sa l\u00e0 th\u1ee9 y\u1ebfu, nh\u01b0ng s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00f9ng m\u0169 sa \u0111\u1ec3 m\u1eddi s\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u00e0 H\u00e1n m\u1eb7c trang ph\u1ee5c l\u1ec5, Khu\u00ea kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, gi\u1ea3m b\u1edbt l\u1ec5 nghi m\u00e0 ti\u1ebfp ki\u1ebfn. Sau \u0111\u00f3, Khi\u1ebft \u0110an n\u00f3i r\u1eb1ng, m\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ebfn Nam tri\u1ec1u, g\u1eb7p l\u1ec5 l\u1edbn \u0111\u1ec1u v\u00e0o ch\u00fac m\u1eebng. Khu\u00ea v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i.<\/p>\n<p><i>(Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a Khu\u00ea, c\u0169ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u Ph\u1ea7n, s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi trong truy\u1ec7n c\u1ee7a Qu\u1ef3. Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt, nay c\u0169ng b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai quan c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[21] Ch\u00e2u \u0110\u00e0m d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc chu\u00f4ng c\u1ed5 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf huy\u1ec7n L\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0a v\u1ec1 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng, con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp \u1ea5m m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0 t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf l\u00ean, t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng, th\u00ec cho ch\u00e2u huy\u1ec7n ghi t\u1ed9i ph\u1ea1m v\u00e0o sau t\u1edd c\u00e1o \u1ea5m, n\u1ebfu ph\u1ea1m ba l\u1ea7n th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u1eed l\u00fd, theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ty an ph\u1ee7 l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c binh gi\u00e1p v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf hai l\u1ed9, v\u1ed1n do b\u1ea3n ty chuy\u00ean tr\u00e1ch, nh\u01b0ng c\u00e1c ty kh\u00e1c l\u1ea1i ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed, quy\u1ec1n h\u00e0nh kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Ty l\u01b0u th\u1ee7 Nam Kinh v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Quy \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Tri Vi, V\u0129nh Ch\u00e2u l\u01b0u h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch; Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 ph\u00e1i B\u1ea3o An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng, \u0110i\u1ec7n trung gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng \u00dd \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean, v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean b\u1ee9c h\u1ecda ch\u00e2n dung c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aL\u00fd \u0110\u1ee9c Th\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 mang b\u1ee9c h\u1ecda ch\u00e2n dung c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn d\u00e2ng, xin \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ch\u00e2n dung c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 thay cho vi\u1ec7c g\u1eb7p m\u1eb7t, nh\u1eb1m th\u1eaft ch\u1eb7t t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban t\u1eb7ng b\u1ed9 \u300a\u0110\u1ea1i t\u1ea1ng kinh\u300b cho n\u01b0\u1edbc H\u1ea1.<\/p>\n<p>[26] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, l\u00fac \u0111\u1ea7u b\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c, li\u1ec1n \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i, kh\u00f4ng d\u00e1m ra ngo\u00e0i. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u1ea1i v\u00e0o Trung th\u01b0 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c L\u00fd ch\u00ednh Nha ti\u1ec1n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng g\u00ec n\u1eb7ng n\u1ec1 h\u01a1n ch\u1ee9c L\u00fd ch\u00ednh Nha ti\u1ec1n. T\u1eeb khi binh l\u1eeda n\u1ed5i l\u00ean, s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1 c\u00e0ng th\u00eam nghi\u00eam tr\u1ecdng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 g\u00f3a ph\u1ea3i c\u1ea3i gi\u00e1, th\u00e2n t\u1ed9c ph\u1ea3i chia l\u00eca, ho\u1eb7c b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng tr\u00ean, ho\u1eb7c t\u00ecm c\u00e1ch ch\u1ebft oan \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng \u0111\u01a1n \u0111inh, tr\u0103m ph\u01b0\u01a1ng ng\u00e0n k\u1ebf ch\u1ec9 mong tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c L\u00fd ch\u00ednh \u0111\u1ec3 chuy\u00ean lo vi\u1ec7c thu thu\u1ebf v\u00e0 tham gia c\u00e1c vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong huy\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong huy\u1ec7n, s\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13, ph\u1ea7n Gia truy\u1ec1n ch\u00e9p l\u00e0 'vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong huy\u1ec7n'.\" id=\"return-footnote-1398-11\" href=\"#footnote-1398-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ee9c &#8220;<\/i>chi cao<i>&#8220;, r\u1ed3i l\u1ea1i b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ebft h\u1ea1n ph\u1ee5c d\u1ecbch ph\u1ea3i v\u00e0o l\u00e0m Nha ti\u1ec1n trong nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc. T\u1eeb khi th\u00e1i b\u00ecnh tr\u1edf l\u1ea1i, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt c\u1ea5m \u0111o\u00e1n ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1eb7t ch\u1ebd, h\u1ec5 c\u00f3 vi\u1ec7c sai d\u1ecbch h\u1ed9 n\u00e0o, \u0111\u1ec1u do quan l\u1ec7nh v\u00e0 t\u00e1 quan t\u1ef1 xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch, L\u00fd ch\u00ednh ph\u1ea3i thay th\u1ebf n\u1ed9p thu\u1ebf cho nh\u1eefng h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf v\u00f4 danh, c\u0169ng c\u00f3 khi ch\u01b0a k\u1ecbp thu n\u1ed9p \u0111\u00e3 b\u1ecb tri\u1ec7u t\u1eadp l\u00ean ch\u00e2u \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed7i h\u01b0\u01a1ng b\u1ecb sai d\u1ecbch d\u00e0y hay th\u01b0a<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u 'l\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed7i h\u01b0\u01a1ng b\u1ecb sai d\u1ecbch d\u00e0y hay th\u01b0a', ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'c\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1398-12\" href=\"#footnote-1398-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ee9c t\u00e0i s\u1ea3n cao th\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u. Gi\u1ea3 s\u1eed m\u1ed9t huy\u1ec7n c\u00f3 hai h\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p v\u00e0 \u1ea4t, h\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p c\u00f3 15 h\u1ed9 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n kho\u1ea3ng 3.000 quan, h\u01b0\u01a1ng \u1ea4t c\u00f3 5 h\u1ed9 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n kho\u1ea3ng 500 quan, th\u00ec h\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p 15 n\u0103m m\u1edbi ph\u1ea3i \u0111i ph\u1ee5c d\u1ecbch m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f2n h\u01b0\u01a1ng \u1ea4t 5 n\u0103m \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111i m\u1ed9t l\u1ea7n. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i th\u1eeba th\u00e3i, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t tan c\u1eeda n\u00e1t nh\u00e0, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 l\u00e0m cha m\u1eb9 d\u00e2n sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c sai L\u00fd ch\u00ednh Nha ti\u1ec1n, ch\u1ec9 sai h\u1ed9 trong h\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Nha ti\u1ec1n, l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1eadp th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi L\u00fd ch\u00ednh Nha ti\u1ec1n hi\u1ec7n \u0111ang b\u1ecb tri\u1ec7u t\u1eadp \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, l\u1ec7nh cho quan l\u1ec7nh v\u00e0 t\u00e1 quan trong huy\u1ec7n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 h\u1ed9 t\u1ecbch x\u1ebfp h\u1ea1ng n\u0103m \u0111\u1eb3ng, ch\u1ecdn trong c\u00e1c h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a huy\u1ec7n m\u1ed9t h\u1ed9 h\u1ea1ng nh\u1ea5t c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n cao nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 l\u00e0m, n\u1ebfu c\u1ea7n sai th\u00eam ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng theo c\u00e1ch \u0111\u00f3. N\u1ebfu huy\u1ec7n Gi\u00e1p \u00edt h\u1ed9 m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ee5c d\u1ecbch nhi\u1ec1u, th\u00ec t\u1ea1m cho ph\u00e9p sai ng\u01b0\u1eddi \u1edf huy\u1ec7n \u1ea4t nhi\u1ec1u h\u1ed9 m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ee5c d\u1ecbch \u00edt, n\u1ebfu s\u1ed5 s\u00e1ch ch\u01b0a th\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c m\u00e0 mu\u1ed1n ch\u1ecdn h\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c thu thu\u1ebf ch\u1ec9 giao cho H\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng lo thu n\u1ed9p, c\u1ee9 ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"Ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 'hai n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n'.\" id=\"return-footnote-1398-13\" href=\"#footnote-1398-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf Kinh K\u1ef3, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u00e0 Kinh T\u00e2y xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i<a class=\"footnote\" title=\"'V\u1ecb' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ec9nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1398-14\" href=\"#footnote-1398-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111i an ph\u1ee7 hai l\u1ed9 Giang Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, th\u1ea5y vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ecbch c\u1ee7a nha ti\u1ec1n \u1edf hai l\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, xin thi h\u00e0nh ph\u00e9p Ng\u0169 T\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"'S\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ty', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1398-15\" href=\"#footnote-1398-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, th\u1ea5y trong m\u1ed9t huy\u1ec7n, vi\u1ec7c sai ph\u00e1i l\u00fd ch\u00ednh nha ti\u1ec1n, \u1edf m\u1ed7i huy\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ba b\u1ed1n n\u0103m<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1398-16\" href=\"#footnote-1398-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> ho\u1eb7c n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m m\u1edbi lu\u00e2n phi\u00ean sai ph\u00e1i m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb m\u1ed9t tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o lo\u1ea1i r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, xin ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n s\u1ea3n nghi\u1ec7p nhi\u1ec1u \u00edt \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00f3 kh\u0103n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n sai H\u00e0n Gi\u00e1ng, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u00f3, ph\u00e1n quan c\u1ee7a Tam ty l\u1eadp ty c\u00f9ng b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, c\u1eed \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u00f4 K\u1ef7 Ph\u1ee5c \u0111\u1ebfn Giang \u0110\u00f4ng, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Th\u00e1i B\u1ea9m \u0111\u1ebfn Giang T\u00e2y, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 xem x\u00e9t. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin thi h\u00e0nh ph\u00e9p Ng\u0169 T\u1eafc: ph\u00e0m sai ph\u00e1i nha ti\u1ec1n h\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n s\u1ea3n nghi\u1ec7p v\u00e0 v\u1eadt l\u1ef1c t\u1eeb nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u00edt l\u1eadp s\u1ed5, s\u1eafp x\u1ebfp s\u1ed1 h\u1ed9, chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc. Vi\u1ec7c sai ph\u00e1i kh\u00f3 kh\u0103n c\u0169ng chia l\u00e0m c\u00e1c b\u1eadc t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, n\u1ebfu b\u1eadc nh\u1ea5t c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ch\u1ed7 kh\u00f3 kh\u0103n, c\u1ea7n d\u00f9ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec s\u1eafp x\u1ebfp m\u1ed9t tr\u0103m h\u1ed9 b\u1eadc nh\u1ea5t; n\u1ebfu b\u1eadc hai c\u00f3 n\u0103m ch\u1ed7, th\u00ec s\u1eafp x\u1ebfp n\u0103m m\u01b0\u01a1i h\u1ed9 b\u1eadc hai, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n sai ph\u00e1i, c\u00f2n l\u00fd ch\u00ednh th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa. S\u1ed5 s\u00e1ch l\u1eadp xong \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u00eam phong t\u1ea1i s\u1ea3nh Th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u1ed7i khi c\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec t\u1eeb tr\u01b0\u1edfng quan tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00f9ng xem x\u00e9t. Khi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c tu\u1ea7n tra \u0111\u1ebfn ch\u00e2u, th\u00ec l\u1ea5y s\u1ed5 ra ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t nh\u1eefng vi ph\u1ea1m \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i so\u1ea1n th\u00eam ph\u00e9p c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, 'Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed' c\u00f3 th\u00eam 'Giang Nam', tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u00f3i H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n \u1edf hai l\u1ed9 Giang Nam \u1ee9ng d\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c Ng\u00f4 K\u1ef7 Ph\u1ee5c, Th\u00e1i B\u1ea9m \u0111\u1ebfn Giang \u0110\u00f4ng, Giang T\u00e2y xem x\u00e9t, nghi r\u1eb1ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'Giang Nam' l\u00e0 \u0111\u00fang\" id=\"return-footnote-1398-17\" href=\"#footnote-1398-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tam ty ban h\u00e0nh. Ph\u00e9p n\u00e0y tuy \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec1u mi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c sai ph\u00e1i l\u00fd ch\u00ednh nha ti\u1ec1n, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ec7n l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, T\u00f4 An T\u0129nh, Ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u1ef1 ki\u00eam qu\u1ea3n \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng v\u00e0 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 B\u00e1t Tr\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[29] Ghi ch\u00e9p: Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n, ch\u00e1u l\u00e0 Tr\u1ecbnh C\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u00ed t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, v\u00ec \u0111\u00e3 d\u00e2ng l\u00ean t\u1eadp v\u0103n do t\u1ed5 ti\u00ean so\u1ea1n.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty xu\u1ea5t g\u1ea1o, c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4 gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n.<\/p>\n<p>Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y n\u0103m nay l\u00faa m\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 mi\u1ec5n thu\u1ebf, gi\u1ea3m d\u1ecbch, l\u1ea1i d\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, \u00e2n hu\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1eadu. Th\u1ebf nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn ph\u1ea3i ly t\u00e1n, cha m\u1eb9 v\u1ee3 con kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 l\u1eabn nhau, l\u00e0 b\u1edfi l\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng gi\u1ea3m nh\u1eb9 s\u01b0u d\u1ecbch, thu\u1ebf m\u00e1, d\u00f9 n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 no \u1ea5m c\u1ea3 n\u0103m, \u0111\u1ebfn khi m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 gia \u00e2n c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp. \u0110\u00f3 l\u00e0 do ch\u00ednh s\u00e1ch thu\u1ebf m\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00f9a m\u1ea5t m\u00f9a m\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00e3 l\u01b0u t\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu ch\u00edn m\u00f9a \u0111\u1ec1u m\u1ea5t th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd l\u00e0m sao? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n x\u1ea3y ra l\u00e0 do d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1ng m\u00e0 o\u00e1n h\u1eadn; d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1ng l\u00e0 do quan l\u1ea1i thu thu\u1ebf n\u1eb7ng; quan l\u1ea1i thu thu\u1ebf n\u1eb7ng l\u00e0 do quan nhi\u1ec1u, binh nhi\u1ec1u, chi ph\u00ed x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1edbn m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 quy ch\u1ebf r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 H\u1ee9a, Nh\u1eef, Tr\u1ecbnh, ch\u00e2u ch\u1ea5u l\u1ea1i sinh s\u00f4i, c\u0169ng l\u00e0 do ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam c\u1ea3m \u1ee9ng m\u00e0 ra. \u00dd tr\u1eddi cho r\u1eb1ng ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0103n l\u00faa, n\u00ean li\u00ean ti\u1ebfp sinh ch\u00e2u ch\u1ea5u \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh t\u1ec9nh b\u1ec7 h\u1ea1. S\u00e1ch \u300aXu\u00e2n Thu\u300b ch\u00e9p: &#8216;M\u00f9a thu, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng; m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ch\u00e2u ch\u1ea5u sinh s\u00f4i.&#8217; Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch cho r\u1eb1ng ch\u00e2u ch\u1ea5u sinh ra l\u00e0 do \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea3m \u1ee9ng t\u1eeb ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi d\u00f9ng binh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n s\u1ed1, thu\u1ebf m\u00e1 s\u01b0u d\u1ecbch \u0111\u00e3 n\u1eb7ng n\u1ec1. \u0110\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, l\u1ea1i kh\u00f4ng ti\u1ebfc t\u01b0\u1edbc cao l\u1ed9c h\u1eadu, trao cho k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00f2n thu th\u00eam ti\u1ec1n th\u1eeba ngo\u00e0i thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c t\u1ebf Nam Giao, c\u00e1c kho\u1ea3n thu v\u00f4 danh kh\u00e1c kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam. Ch\u00ednh s\u00e1ch tham lam b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t t\u00e0n b\u1ea1o, khi\u1ebfn d\u00e2n o\u00e1n h\u1eadn, l\u00e0m m\u1ea5t s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, n\u00ean m\u1edbi x\u1ea3y ra h\u1ea1n h\u00e1n. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c quan nhi\u1ec1u, binh nhi\u1ec1u, d\u00e2n kh\u1ed5, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t. K\u00ednh xin b\u1ec7 h\u1ea1 sai c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xem l\u1ea1i ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a th\u1ea7n, xem x\u00e9t s\u1ed1 quan, s\u1ed1 binh v\u00e0 s\u1ed1 thu\u1ebf hi\u1ec7n nay, l\u1eadp th\u00e0nh quy ch\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf chi ph\u00ed x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c no \u0111\u1ee7 v\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i, th\u00ec s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u1ebfn. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i v\u1ec1 th\u00e1i b\u00ecnh, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e2n no \u0111\u1ee7 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c quy ch\u1ebf, gi\u1ea3m b\u1edbt quan v\u00e0 binh, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2n no \u0111\u1ee7, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 xem b\u1ec7 h\u1ea1 giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y h\u00f4m sau, Tr\u1ea5n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 Chu, Tr\u1ee7ng t\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c qu\u1ed1c d\u1ee5ng, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn di\u00eam thi\u1ebft, ho\u1eb7c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c H\u1ed9 b\u1ed9, ho\u1eb7c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c \u0110\u1ed9 chi, nh\u01b0 v\u1eady t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c d\u1ee5ng l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 c\u00f3. Nay Trung th\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd d\u00e2n, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd binh, Tam ty qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, m\u1ed7i b\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a nhau, n\u00ean t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u00e3 c\u1ea1n ki\u1ec7t m\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u0103ng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng ng\u1eebng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'v\u00f4 c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 'Nh\u00e2n T\u00f4ng ch\u01b0 th\u1ea7n m\u01b0u qu\u1ed1c vi\u1ec5n l\u01b0\u1ee3c', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 179 'Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed', \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 8 ghi ch\u00e9p danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1398-18\" href=\"#footnote-1398-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, d\u00e2n \u0111\u00e3 kh\u1ed1n kh\u1ed5 m\u00e0 Tam ty v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng thu thu\u1ebf. Trung th\u01b0 th\u1ea5y d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u1ed5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft y\u00eau c\u1ea7u Khu m\u1eadt vi\u1ec7n gi\u1ea3m binh, Tam ty n\u1edbi l\u1ecfng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n, v\u00ec ch\u1ee9c tr\u00e1ch qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c d\u1ee5ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 Trung th\u01b0. Mu\u1ed1n \u00e2m d\u01b0\u01a1ng h\u00f2a h\u1ee3p, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, nh\u00e0 nh\u00e0 no \u0111\u1ee7, thi\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin cho Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ea1i k\u1ebf v\u1ec1 binh, d\u00e2n, t\u00e0i l\u1ee3i, c\u00f9ng v\u1edbi Tam ty t\u00ednh to\u00e1n thu chi, qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c d\u1ee5ng, th\u00ec s\u1ee9c d\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1edbi l\u1ecfng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng t\u1ea5m l\u00f2ng lo l\u1eafng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eaft c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ph\u1ea3i t\u1ef1 tay x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t nh\u01b0 Tam ty, m\u00e0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n h\u1ecd bi\u1ebft r\u00f5 k\u1ebf ho\u1ea1ch m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c d\u1ee5ng m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc c\u00f3 91 v\u1ea1n 2 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'2 ngh\u00ecn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '3 ngh\u00ecn', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1398-19\" href=\"#footnote-1398-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 quan l\u1ea1i h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c c\u00f3 9.785 ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb sau ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh c\u00e0ng nhi\u1ec1u, t\u00f4ng th\u1ea5t ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, quan l\u1ea1i m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng th\u00eam. \u0110\u1ebfn nay, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u00f3 125 v\u1ea1n 9 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 quan l\u1ea1i h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c c\u00f3 15.443 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ed9c l\u01b0\u01a1ng, b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u0103ng th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, khi t\u1ebf Nam Giao, ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc t\u1ed5ng c\u1ed9ng l\u00e0 601 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u00e0 v\u00e0ng l\u1ee5a, \u0111\u1ebfn khi t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, t\u0103ng l\u00ean h\u01a1n 1.200 v\u1ea1n quan, n\u00ean chi ti\u00eau kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng thi\u1ebfu h\u1ee5t. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh tr\u1edf \u0111i, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng v\u1ec1 kinh ph\u00ed, nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai quan c\u1eaft gi\u1ea3m chi ti\u00eau, c\u00e1c quan c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi t\u1eadp t\u1ee5c, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn g\u00ec, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 2, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin tr\u1ecb t\u1ed9i T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, l\u1ea1i li\u1ec7t k\u00ea t\u00e1m vi\u1ec7c Ch\u1ea5p Trung n\u00ean b\u00e3i mi\u1ec5n, may \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t, th\u1ea5u hi\u1ec3u, truy\u1ec1n giao cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thi h\u00e0nh. Ch\u1ea5p Trung lui v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang, kh\u00f4ng v\u00e0o ch\u1ea7u, tr\u01b0\u1edbc sau m\u1ea5y th\u00e1ng, d\u00f9 hai l\u1ea7n \u0111\u1ea1i y\u1ebfn v\u00e0 ng\u00e0y C\u00e0n Nguy\u00ean Th\u00e1nh ti\u1ebft c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n d\u1ef1 l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd. B\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y l\u1ec5 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, d\u00f9 t\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n v\u1eb9n m\u00e0 lui v\u1ec1. V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn, s\u1ee3 th\u00e0nh ra l\u1eafm l\u1eddi, l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh th\u00ednh.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng n\u00e0y, Ch\u1ea5p Trung b\u1ed7ng nhi\u00ean v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ea1i v\u00e0o Trung th\u01b0, l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 c\u0169, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kinh ng\u1ea1c, kh\u00f4ng \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00e1nh, th\u1ea7n d\u00f9 r\u1ea5t ngu, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd. Th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u1eddi th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u00fang hay sai, l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 cho t\u1ed9i c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung l\u00e0 c\u00f3 hay kh\u00f4ng! N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u00fang, v\u00e0 Ch\u1ea5p Trung c\u00f3 t\u1ed9i, xin b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm ch\u00ednh ph\u00e1p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u00e3i mi\u1ec5n ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, theo c\u00f4ng lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 sai, v\u00e0 Ch\u1ea5p Trung v\u00f4 t\u1ed9i, c\u0169ng xin b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u00ednh ph\u00e1p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e0y th\u1ea7n \u0111i xa, tuy\u00ean b\u1ed1 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e ng\u01b0\u1eddi sau.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n c\u00f4 \u0111\u1ed9c nguy hi\u1ec3m, ch\u1ea5t ph\u00e1c trung th\u00e0nh, kh\u00f4ng bi\u1ebft ki\u00eang k\u1ef5, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem l\u1ea1i c\u00e1c s\u1edb th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u00e2ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u00ec l\u1eddi th\u1ea7n \u0111\u00fang sai, t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung c\u00f3 hay kh\u00f4ng, h\u00e1 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t c\u1ee7a th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u1ebfn Ngoa \u0110i\u1ec7n, ch\u01b0a truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Vua. Khi\u1ebft \u0110an b\u00e0y ti\u1ec7c ti\u1ec5n, T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n, V\u01b0\u01a1ng S\u0129 To\u00e0n, C\u1ee7ng Th\u1ea7n b\u00e8n m\u1eb7c \u00e1o ch\u1eadt d\u1ef1 ti\u1ec7c, t\u1ef1 \u0111em r\u01b0\u1ee3u kinh \u0111\u00f4 theo m\u00ecnh \u0111\u1ed5i r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a h\u1ecd, u\u1ed1ng say \u0111\u1ebfn khuya, tr\u00ean ti\u1ec7c l\u00e0m th\u01a1 li\u00ean ng\u00e2m, l\u1eddi l\u1ebd nh\u01b0 k\u1ebb h\u00e1t x\u01b0\u1edbng. Tuy\u1ec3n v\u00e0 S\u0129 To\u00e0n nh\u00e2n l\u00fac say, tranh c\u00e3i v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ebfn khi Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 t\u1ef1 tay g\u1ea3y \u0111\u00e0n m\u1eddi C\u1ee7ng Th\u1ea7n u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, C\u1ee7ng Th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i xin th\u01b0 ri\u00eang \u0111\u1ec3 t\u1ef1 c\u1ee9u m\u00ecnh. Th\u1ea5t l\u1ec5 tr\u00e1i m\u1ec7nh, t\u1ed5n h\u1ea1i th\u1ec3 di\u1ec7n, sinh s\u1ef1, xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n sau \u0111\u00f3 b\u1ecb t\u1ed9i, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n T\u00fac ch\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n.<\/p>\n<p>Bi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ed9i c\u1ee7a C\u1ee7ng Th\u1ea7n l\u1edbn h\u01a1n Ng\u00f4 Khu\u00ea, hai ph\u1ee7 gh\u00e9t Khu\u00ea li\u1ec1n \u0111u\u1ed5i \u0111i, l\u1ea1i ng\u1ea7m che ch\u1edf C\u1ee7ng Th\u1ea7n, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y H\u00e0n T\u1ed1ng v\u00ec t\u1ed9i ri\u00eang m\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u. N\u0103m ngo\u00e1i Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, mu\u1ed1n theo l\u1ec7 T\u1ed1ng ch\u00fac th\u1ecd, nh\u1edd ti\u1ebfp b\u1ea1n D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t \u0111em vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eebng c\u00e1ch ch\u1ee9c T\u1ed1ng m\u00e0 b\u00e1o cho h\u1ecd, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch m\u1edbi th\u00f4i. C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1ec5 Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 g\u1ea3y \u0111\u00e0n m\u1eddi r\u01b0\u1ee3u, nay n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t C\u1ee7ng Th\u1ea7n, sau n\u00e0y s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch mu\u1ed1n theo l\u1ec7 C\u1ee7ng Th\u1ea7n, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y l\u00fd g\u00ec t\u1eeb ch\u1ed1i?&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ph\u1ea1t C\u1ee7ng Th\u1ea7n 20 c\u00e2n v\u00e0ng, tha t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n m\u00e0 ch\u00e9p th\u00eam. Vi\u1ec7c T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n T\u00fac ch\u00e2u, trong truy\u1ec7n c\u1ee7a Tuy\u1ec3n c\u00f3 ch\u00e9p, th\u1ef1c l\u1ee5c b\u1ecf qua.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, con c\u1ee7a Nh\u1eef Nam qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng S\u01b0 l\u00e0m Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, con c\u1ee7a B\u1eafc H\u1ea3i qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n B\u1eadt l\u00e0 H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ki\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u v\u00ec cha gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e2u ng\u00e0y, nh\u00e2n ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean m\u00e0 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, sau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Nay bi\u1ebft \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 \u01a1n gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o x\u00e9t cho con, l\u00e0 theo l\u1ec7 n\u00e0y. Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng, Do\u00e3n B\u1eadt l\u1ea7n \u0111\u1ea7u gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00f4ng ch\u00ednh, v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, m\u01b0a, ban y\u1ebfn m\u1eebng m\u01b0a \u1edf Trung th\u01b0.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Trung th\u01b0 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i thi h\u00e0nh theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u01b0u H\u00e3ng d\u00e2ng l\u1eddi ki\u1ebfn ngh\u1ecb r\u1eb1ng Trung th\u01b0 kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng l\u1ec7 c\u0169, nh\u01b0ng c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, T\u01b0 gi\u00e1n T\u1ea3 ty Gi\u1ea3 \u00c1m t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf. Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u00e3ng m\u1edbi d\u00e2ng l\u1eddi ki\u1ebfn ngh\u1ecb.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, H\u1eefu \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u00fac Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c H\u1ea1 Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed, d\u00e2ng th\u01b0 xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed s\u1ee9c \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c. <em>(Th\u00fac Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban nh\u00e0, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ea5y t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/em><\/p>\n<p>[38] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tr\u1eddi l\u00e2u kh\u00f4ng m\u01b0a, Vua h\u1ecfi H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u01b0a, C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ng\u1ee5c t\u00f9 l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng x\u00e9t x\u1eed th\u00ec tr\u1eddi h\u1ea1n.&#8221;<\/i> Vua th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t x\u1eed ng\u1ee5c t\u00f9, sau \u0111\u00f3 tr\u1eddi m\u01b0a l\u1edbn. L\u00fac \u0111\u00f3 C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u00e0m Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y th\u00e1ng, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m Th\u1ecb kinh di\u00ean.<\/p>\n<p>[39] Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea7n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc tr\u1edf v\u1ec1, th\u1ea5y r\u1eb1ng H\u00e0 B\u1eafc li\u00ean t\u1ee5c chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh ch\u01b0a d\u1eebng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i \u1edf ph\u01b0\u1eddng th\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y n\u01a1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, m\u1ea1o nh\u1eadn l\u00e0 con em trong qu\u00e2n doanh. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 con em trong qu\u00e2n doanh, th\u00ec h\u00f4m nay chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban xu\u1ed1ng, ng\u00e0y mai h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin nh\u1eadp ng\u0169, \u0111\u00e2u c\u00f3 \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u1ed9t n\u0103m m\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn h\u1ebft, r\u00f5 r\u00e0ng h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i \u1edf ph\u01b0\u1eddng th\u1ecb v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y n\u01a1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang nhi\u1ec1u, d\u00e2n s\u1ed1 th\u01b0a th\u1edbt, thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, qu\u1ed1c d\u1ee5ng r\u1ea5t thi\u1ebfu th\u1ed1n, nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 do binh l\u00ednh qu\u00e1 nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u d\u00f9ng binh, qu\u00e2n s\u1ed1 ch\u1ec9 h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng binh m\u00e0 qu\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00e3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 \u0111\u01b0a ra ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an ch\u0103ng? Nay \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u d\u00e0i h\u01a1n ba tr\u0103m d\u1eb7m, nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u. H\u00e0ng n\u0103m c\u1ea5p cho h\u1ecd n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng l\u1ee5a, l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 h\u00f4n l\u1ec5 l\u1ea1i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, c\u0169ng nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u. V\u1edbi \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u, v\u00e0ng l\u1ee5a nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 gi\u1eef h\u00f2a kh\u00ed v\u1edbi h\u1ecd, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt binh l\u00ednh \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam binh l\u00ednh khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u1ed5, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ea7n r\u1ea5t nghi ng\u1edd.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi\u1ebft \u0110an t\u1ef1 bi\u1ebft gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y, tham l\u1ee3i v\u00e0ng l\u1ee5a m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng binh, \u0111\u00e3 n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m \u0111\u1ebfn nay. Khi Khi\u1ebft \u0110an tham l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng binh, d\u00e2n ch\u00fang l\u1ebd ra ph\u1ea3i gi\u00e0u c\u00f3, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n kh\u00f3; qu\u1ed1c kh\u1ed1 l\u1ebd ra ph\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ng\u00e0y c\u00e0ng ki\u1ec7t qu\u1ec7. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do n\u00e0o kh\u00e1c, binh l\u00ednh nhi\u1ec1u m\u00e0 d\u00e2n s\u1ed1 \u00edt, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang m\u00e0 thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1. N\u1ebfu Khi\u1ebft \u0110an c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00e0y x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3? C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, m\u00e0 ch\u1ec9 cho r\u1eb1ng nhi\u1ec1u binh l\u00ednh l\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng nghi ho\u1eb7c.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y nay, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m kh\u00f4ng d\u00e1m nam ti\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 v\u00ec tham l\u1ee3i v\u00e0ng l\u1ee5a qu\u00e1 l\u1edbn. Gi\u1ea3 s\u1eed h\u1ecd b\u1ecf l\u1ee3i m\u00e0 g\u00e2y h\u1ea5n, th\u00ec ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng l\u1edbn, \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i \u0111\u1ec1u s\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00ean th\u00e0nh gi\u1eef, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i n\u01a1i ph\u1ed1 ch\u1ee3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y n\u01a1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i s\u1ebd \u0111i \u0111\u00e2u? Hu\u1ed1ng chi Khi\u1ebft \u0110an tham l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed9ng binh, l\u1ea1i c\u00f2n chu\u1ea9n b\u1ecb nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m kh\u1ed1n kh\u1ed5 d\u00e2n ch\u00fang? L\u1ea5y binh t\u1eeb d\u00e2n th\u00ec d\u00e2n s\u1ed1 \u00edt, d\u00e2n s\u1ed1 \u00edt th\u00ec ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang th\u00ec thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1 th\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n ly t\u00e1n. \u0110\u1eb7t binh trong d\u00e2n th\u00ec d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng, d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng th\u00ec ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c khai ph\u00e1, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c khai ph\u00e1 th\u00ec thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch nh\u1eb9 nh\u00e0ng, thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch nh\u1eb9 nh\u00e0ng th\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n v\u1eefng ch\u1eafc. So v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m ly t\u00e1n l\u00f2ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an, Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7, qu\u1ed1c kh\u1ed1 \u0111\u00e3 c\u1ea1n ki\u1ec7t, th\u00ec sao b\u1eb1ng c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u00f2ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an, Khi\u1ebft \u0110an d\u00f9 \u0111\u1ebfn m\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n v\u1eabn d\u01b0 d\u1ea3, qu\u1ed1c kh\u1ed1 v\u1eabn \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7? L\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00e0y r\u00f5 nh\u01b0 tr\u1eafng \u0111en, \u0111\u1ebfm nh\u01b0 m\u1ed9t hai, th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ea1i cho l\u00e0 kh\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng nghi ho\u1eb7c.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf d\u00f9ng binh khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed1n kh\u1ed5, l\u00e0 v\u00ec d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh Hung N\u00f4 \u0111\u1ebfn t\u1eadn M\u1ea1c B\u1eafc, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh mu\u1ed1n. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng binh khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed1n kh\u1ed5, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec d\u00f9ng binh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh mu\u1ed1n, v\u1eady th\u00ec c\u1edb g\u00ec l\u1ea1i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady? M\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh n\u0103m mi\u1ec7ng \u0103n c\u00f2n bi\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng thu nh\u1eadp \u0111\u1ec3 chi ti\u00eau, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n thu chi, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 quy ch\u1ebf \u1ed5n \u0111\u1ecbnh sao? Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng ng\u00e0y nay, n\u1ebfu c\u00f3 ai x\u1eed \u00e1n sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, b\u1ec7 h\u1ea1 \u1eaft s\u1ebd tr\u1ecb t\u1ed9i quan l\u1ea1i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, sau n\u00e0y d\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ea5t m\u1ef1c th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n khi\u1ebfn to\u00e0n d\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed1n kh\u1ed5, \u0111\u00e2u ch\u1ec9 l\u00e0 so v\u1edbi vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n sai t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c t\u1ed9i ch\u1ebft', theo v\u0103n tr\u00ean n\u00f3i 'c\u00f3 ai x\u1eed \u00e1n sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft', th\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c t\u1ed9i ch\u1ebft, nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n\u300b m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1398-20\" href=\"#footnote-1398-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ec1 h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecf c\u00e1i l\u1edbn m\u00e0 lo c\u00e1i nh\u1ecf, th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 im l\u1eb7ng sao? B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean th\u1ef1c s\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chi\u00eau binh<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ef1c s\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chi\u00eau binh' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n\u300b \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'nay' tr\u01b0\u1edbc 'chi\u00eau binh', trong \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 'Nh\u00e2n T\u00f4ng Ch\u01b0 Th\u1ea7n M\u01b0u Qu\u1ed1c Vi\u1ec5n L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u1eef 'nay' vi\u1ebft th\u00e0nh 'l\u1ec7nh'.\" id=\"return-footnote-1398-21\" href=\"#footnote-1398-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n li\u1ec7t k\u00ea s\u1ed1 thu\u1ebf, s\u1ed1 binh, s\u1ed1 quan th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0 bao nhi\u00eau, th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 bao nhi\u00eau, th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0 bao nhi\u00eau, th\u1eddi Thi\u00ean Th\u00e1nh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 bao nhi\u00eau, \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u1ed1 thu\u1ebf, s\u1ed1 binh, s\u1ed1 quan hi\u1ec7n nay, ch\u1ecdn l\u1ea5y con s\u1ed1 trung b\u00ecnh, l\u1eadp th\u00e0nh quy ch\u1ebf \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. L\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf chia l\u00e0m m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, b\u1ea3y ph\u1ea7n d\u00f9ng cho c\u00e1c chi ph\u00ed \u1edf giao mi\u1ebfu, cung t\u1ec9nh, ba ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 d\u1ef1 ph\u00f2ng l\u0169 l\u1ee5t, h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u1ecb qu\u1ed1c.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 ch\u00edn n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 thi\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 s\u00e1u n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 nguy c\u1ea5p, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 ba n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u1eefa. Nay t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ef1 tr\u1eef \u0111\u1ee7 hai n\u0103m, \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n c\u00f3 n\u01a1i ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 ba th\u00e1ng<a class=\"footnote\" title=\"Bi\u00ean th\u00e0nh nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n c\u00f3 n\u01a1i ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 ba th\u00e1ng 'Nh\u0129' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'h\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch T\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1398-22\" href=\"#footnote-1398-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu kh\u00f4ng may g\u1eb7p ph\u1ea3i hai n\u0103m li\u00ean ti\u1ebfp h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng binh l\u00ednh? Binh l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, th\u00ec m\u1ed1i lo kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf Khi\u1ebft \u0110an. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 th\u1ea7n cho l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ph\u1ea3i n\u00f3i, l\u00e0 l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean l\u01b0u t\u00e2m, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ean d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a th\u1ea7n cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt xem x\u00e9t, n\u1ebfu kh\u00f4ng v\u00ec th\u1ea7n b\u1ea5t t\u00e0i m\u00e0 tin d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a th\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh, sau \u0111\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u1ed1c d\u1ee5ng, khi\u1ebfn tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c khoan dung, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 may m\u1eafn c\u1ee7a th\u1ea7n, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 may m\u1eafn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f2ng Th\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu th\u1ea7n v\u0169 qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, do cha v\u1ee3 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng. <i>(T\u00f2ng Th\u1ee5c, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Chi\u1ebfu cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay s\u01b0\u01a1ng r\u01a1i l\u00e0m ch\u1ebft d\u00e2u, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p ti\u1ec1n theo gi\u00e1 trung b\u00ecnh thay cho thu\u1ebf l\u1ee5a m\u00f9a h\u00e8.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, H\u1eefu th\u1ea7n v\u0169 qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, M\u1ee5c ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00f4ng Ng\u1ea1c t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng m\u00ecnh sinh ra trong cung c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean ch\u00e2n dung c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng m\u00e0 \u00f4ng \u0111ang gi\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 long v\u0169 qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. <i>(T\u00f4ng Ng\u1ea1c, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm k\u00ednh c\u1ea9n k\u1ebf th\u1eeba m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng su\u1ed1t, ch\u0103m lo m\u1ecdi vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, xem x\u00e9t h\u00e0ng ng\u0169 v\u0103n v\u00f5, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. X\u01b0a nay, vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t ngh\u0129a l\u1ee3i gi\u1eefa tr\u00ean d\u01b0\u1edbi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1eddi ph\u00e0n n\u00e0n, cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia c\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u00f4i khi b\u1ecb t\u01b0 l\u1ee3i chi ph\u1ed1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00f3i n\u0103ng c\u00f3 l\u00fac kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. Quan l\u1ea1i kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u1ea9n tr\u1ecdng, ch\u1ec9 mong nh\u1eadn \u00e2n hu\u1ec7 sai l\u1ea7m, ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c, th\u01b0\u1eddng dung t\u00fang vi\u1ec7c t\u01b0 t\u1ea1. \u0110\u1ebfn c\u1ea3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, vi\u1ec7c thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c cu\u1ed9c b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay \u0111\u1ed5i, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y c\u00e0ng r\u1ed1i lo\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Vua Thu\u1ea5n, b\u1ec1 t\u00f4i h\u00f2a h\u1ee3p c\u00f9ng nhau; \u0111\u1ea1o nh\u00e0 Chu suy y\u1ebfu, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1eddi gi\u00e8m pha o\u00e1n h\u1eadn. Nay c\u00e1c khanh l\u00e0 b\u1eadc s\u0129 phu trong thi\u00ean h\u1ea1, g\u1eb7p th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb, sao kh\u00f4ng t\u1ef1 tu th\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c vinh hi\u1ec3n, m\u00e0 l\u1ea1i li\u1ec1u l\u0129nh m\u1ea1o hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 c\u1ea7u danh! V\u1eady n\u00ean ban l\u1eddi c\u1ea3nh c\u00e1o, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t. N\u1ebfu c\u1ee9 m\u00ea mu\u1ed1i kh\u00f4ng bi\u1ebft tu t\u1ec9nh, \u0111\u1ec3 th\u00f3i h\u01b0 danh ng\u00e0y c\u00e0ng lan r\u1ed9ng, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t theo lu\u1eadt, \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a kia ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n minh thu\u1ea7n h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng; \u0111\u1eddi sau ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i d\u1ef1a v\u00e0o v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, n\u00ean k\u1ebb h\u01b0 danh x\u1ea3o tr\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed. Mong li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n, \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u0103m quan.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[44] L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng. Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu th\u01b0 c\u1ea3nh c\u00e1o quan l\u1ea1i, kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn \u00e2n hu\u1ec7 sai l\u1ea7m, xin t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1edbi.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[45] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec vi\u1ec7c t\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung trong nh\u00e0 d\u00f9ng g\u1eady \u0111\u00e1nh ch\u1ebft n\u1eef t\u1ef3, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 giam v\u00e0o ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ebft t\u00ecnh l\u00fd, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb t\u1ea5u h\u1eb7c, xin tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung. \u0110\u1ebfn nay d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ea7n li\u00eau g\u1ea7n g\u0169i v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang m\u00e0 bao che, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. Nh\u1eefng k\u1ebb bao che n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, l\u1eadp \u00e2n hu\u1ec7 ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t theo th\u00e1nh \u0111o\u1ea1n, s\u1edbm ban ch\u1ec9 huy, tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n d\u01b0 lu\u1eadn trong ngo\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 t\u01b0.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ea5p Trung l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, khinh su\u1ea5t b\u1ecf qua vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n, v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang y\u00eau chi\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"'v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang y\u00eau chi\u1ec1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ho\u00e3n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 39 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1398-23\" href=\"#footnote-1398-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, l\u00e0m sai l\u1ec7ch \u0111\u1ea1i ngh\u1ecb c\u00f4ng b\u1eb1ng, trong th\u00ec h\u1ee7y ho\u1ea1i gia ph\u00e1p, ngo\u00e0i th\u00ec l\u00e0m \u0111\u1ed5 n\u00e1t qu\u1ed1c c\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng ta \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i. Khi t\u1ea1i ch\u1ee9c th\u00ec ra s\u1ee9c khoe khoang, n\u00f3i xin t\u1eeb ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi ch\u1ecbu t\u1ed9i th\u00ec l\u1ea1i b\u00e0y nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"'b\u00e0y nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'thuy\u1ebft', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1398-24\" href=\"#footnote-1398-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, \u00e2m th\u1ea7m m\u01b0u t\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u h\u1ed3i. L\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, l\u1eeba g\u1ea1t l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, trung th\u1ef1c \u1edf \u0111\u00e2u! B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 v\u00ec to\u00e0n \u0111\u1ea1i c\u1ee5c, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u01b0u xa, c\u00f2n truy\u1ec1n l\u1ec7nh tr\u1eddi, l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf t\u1ec3 ph\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"'l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf t\u1ec3 ph\u1ee7' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tr\u00fa', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1398-25\" href=\"#footnote-1398-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn nhau<a class=\"footnote\" title=\"'m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn nhau' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'm\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng ngang'.\" id=\"return-footnote-1398-26\" href=\"#footnote-1398-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, b\u1ea5t b\u00ecnh ph\u1eabn u\u1ea5t. Hu\u1ed1ng chi Ch\u1ea5p Trung l\u00fac tr\u1ebb kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, l\u1edbn l\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecdc c\u1ed5, \u0111\u1ebfn khi gi\u00e0 th\u00ec t\u1ed1i t\u0103m v\u00e0 hoang mang, vi\u1ec7c l\u00e0m m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n th\u00ec \u0111\u1ea3o l\u1ed9n b\u1ea3y t\u00e1m, d\u01b0 lu\u1eadn cho r\u1eb1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn tr\u1ecdng tr\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ta ng\u0103n tr\u1edf, khi\u1ebfn \u00fd ch\u1ec9 th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i. K\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t khi sai l\u1ec7ch th\u00ec r\u1ed1i lo\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n. V\u1ea3 l\u1ea1i, ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ee9c l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng. Ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng l\u00e0 c\u00e1i g\u1ed1c l\u1edbn \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1, y\u00ean \u1ed5n d\u00e2n ch\u00fang, th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb gi\u1ebft, nh\u01b0ng ph\u00e1p lu\u1eadt n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Bi\u1ec7n c\u00f9ng Tri t\u1ea1p s\u1ef1 Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u00f4 Th\u1ef1c, Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u00f9ng xin v\u00e0o ch\u1ea7u, C\u00e1c m\u00f4n cho l\u00e0 vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u00f4n Bi\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay phi\u00ean v\u00e0o ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i to\u00e0n \u0111\u00e0i xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, b\u1ec7 h\u1ea1 sao kh\u00f4ng m\u1eddi v\u00e0o h\u1ecfi, nghe h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y, ph\u00e2n bi\u1ec7t ph\u1ea3i tr\u00e1i, vi\u1ec7c n\u00e0o l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec l\u00e0m, vi\u1ec7c n\u00e0o kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng n\u00ean n\u00f3i r\u00f5 l\u00fd do kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i. Nay t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec vi\u1ec7c T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u00e1nh ch\u1ebft n\u1eef t\u1ef3, b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfp y\u00eau l\u00e0 A Tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, khi\u1ebfn Khai Phong ph\u1ea3i ki\u1ec3m nghi\u1ec7m truy x\u00e9t. Ch\u1ea5p Trung \u0111\u00e3 t\u1ef1 t\u00e2u xin c\u1eed quan \u0111i\u1ec1u tra, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n m\u1edf \u00e1n chi\u1ebfu, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn khi tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u00e2n ch\u1ee9ng v\u00e0 n\u00f4 t\u1ef3, l\u1ea1i ch\u1ed1ng c\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi. Sau l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb xin kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra lan man, ch\u1ebf vi\u1ec7n theo \u0111\u00f3 m\u00e0 chi\u1ec1u \u00fd, k\u1ebft \u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ea9u th\u1ea3, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c m\u1edf \u00e1n chi\u1ebfu l\u00e0 do Ch\u1ea5p Trung, vi\u1ec7c b\u00e3i \u00e1n chi\u1ebfu c\u0169ng do Ch\u1ea5p Trung. Thanh danh gia \u0111\u00ecnh \u00f4 u\u1ebf, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn l\u1eddi n\u00f3i trong ngo\u00e0i, l\u1ea1i l\u00e0m h\u1ecfng ph\u00e9p t\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1eeba d\u1ed1i c\u00f4ng ch\u00fang, ph\u1ec9nh g\u1ea1t b\u1ec1 tr\u00ean, l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m h\u1ed5 th\u1eb9n, m\u1eb7t d\u00e0y m\u00e0y d\u1ea1n, sao c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u1edf ng\u00f4i T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, gi\u00fap vi\u1ec7c qu\u1ed1c ch\u00ednh! C\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed v\u00f4 l\u1ed1i, ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7, th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u00e2u h\u1eb7c, k\u00ednh xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban ch\u1ec9, tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung t\u00e0n s\u00e1t k\u1ebb y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e1n chi\u1ebfu, l\u1eeba d\u1ed1i c\u00f4ng ch\u00fang, ph\u1ec9nh g\u1ea1t b\u1ec1 tr\u00ean, khi\u1ebfn ph\u00e9p t\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn cho t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 s\u00e1u c\u1ee7a Trung th\u1eeba v\u00e0 Tri t\u1ea1p l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>T\u00f4n Bi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1ea5y ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, trong v\u1ee5 \u00e1n chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1ea1ch t\u1ed9i, nh\u01b0ng ch\u01b0a nghe th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra ch\u1ec9 huy. Trong h\u00e0ng ng\u0169 quan l\u1ea1i c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra s\u1ee9c gi\u1ea3i c\u1ee9u, th\u1ea7n lo r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 sinh nghi ho\u1eb7c. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i n\u00e0y cho r\u1eb1ng, l\u1eddi h\u1ea1ch t\u1ed9i l\u00e0 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt, v\u00ec k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng; c\u00f2n l\u1eddi gi\u1ea3i c\u1ee9u l\u00e0 v\u00ec t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, v\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n, v\u00ec l\u1ee3i l\u1ed9c. Hai con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, \u00fd ngh\u0129a s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 tr\u1eafng \u0111en.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a v\u00e0o th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Hi\u1ebfn T\u00f4ng, Ng\u0169 ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u M\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u M\u00e2n, ch\u1eef 'M\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00ednh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 C\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0 quy\u1ec3n 170, B\u00f9i \u0110\u1ed9 truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1398-27\" href=\"#footnote-1398-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a> t\u1ef1 ti\u1ec7n b\u1eaft giam ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u00eau Ph\u1ee7 c\u00f9ng c\u00e1c quan gi\u00e1n quan d\u00e2ng s\u1edb lu\u1eadn t\u1ed9i, B\u00f9i \u0110\u1ed9 v\u00e0 Th\u00f4i Qu\u1ea7n nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Anh \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n. Hi\u1ebfn T\u00f4ng n\u00f3i: &#8216;Tr\u1eabm \u0111\u1ecbnh b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c khanh v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng, c\u00f2n vi\u1ec7c nh\u1ecf n\u00e0y Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd.&#8217; B\u00f9i \u0110\u1ed9 t\u00e2u: &#8216;D\u00f9ng binh l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf. Ng\u0169 ph\u01b0\u1eddng truy b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn. Vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft, ch\u1ec9 lo l\u1eafng v\u1ec1 S\u01a1n \u0110\u00f4ng, c\u00f2n Ng\u0169 ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y lo\u1ea1n \u1edf kinh \u0111\u00f4.&#8217; Hi\u1ebfn T\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9, b\u00e8n x\u1eed t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng khinh nh\u1eddn quy\u1ec1n b\u00ednh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf hay thi h\u00e0nh \u00e1n chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u do h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, xem nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m, \u0111\u00e2u ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c! B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 mu\u1ed1n gi\u1eef tr\u1ecdn t\u00ecnh ngh\u0129a qu\u00e2n th\u1ea7n, mi\u1ec5n tr\u1eeb h\u00ecnh ph\u1ea1t cho h\u1ecd, c\u0169ng n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i b\u1ea5t ph\u00e1p. Sao l\u1ea1i do d\u1ef1 k\u00e9o d\u00e0i, c\u1ed1 ch\u1ea5p kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n? Th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng s\u1ebd l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ebd l\u1eeba g\u1ea1t b\u1ec1 tr\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf g\u1ea7n s\u1ebd b\u00e1o \u00e2n ri\u00eang m\u00e0 h\u1ee7y ho\u1ea1i c\u00f4ng lu\u1eadn, nh\u1eefng quan t\u01b0 ph\u00e1p s\u1ebd b\u1ecf qua s\u1ef1 th\u1eadt m\u00e0 k\u1ebft \u00e1n oan, ti\u1ebfng o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i, B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n? Hi\u1ec7n nay, l\u1eddi n\u1ecbnh h\u00f3t \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, \u0111\u1ea1o l\u00fd ch\u00ednh th\u1ed1ng b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, n\u1ebfu s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee9 ti\u1ebfp di\u1ec5n nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong B\u1ec7 h\u1ea1 trong l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i, h\u00e3y xem x\u00e9t l\u1ea1i quy ph\u1ea1m c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u00f4ng minh, l\u00e0m trong s\u1ea1ch con \u0111\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u ch\u00ednh, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng nhau x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng d\u1ee9t. Th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng kh\u1ea9n thi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n, thu\u1ed9c ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 t\u00e1m, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, n\u00ean ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, V\u0129nh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00f4ng \u00dd d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 ph\u00fa do m\u00ecnh so\u1ea1n, H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc Tu t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00fac nh\u1ecf t\u1eebng h\u1ea7u h\u1ea1 trong cung, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng T\u00f4ng \u00dd l\u00e0m H\u00f2a Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Kh\u1eafc Tu l\u00e0m Qu\u00fd Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed. T\u00f4ng \u00dd l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng; Kh\u1eafc Tu l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Cung.<\/p>\n<p>[48] B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u ki\u00eam L\u1ed9 ph\u00e2n Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf ba l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean ch\u1ec9 l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 \u1edf ch\u00e2u m\u00ecnh, c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0 s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf ch\u00e2u m\u00ecnh, c\u00f2n l\u1ea1i qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 tr\u00fa \u0111\u00f3ng t\u1ea1i ch\u00e2u. Nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ed5 sung n\u1eefa.<\/p>\n<p>[49] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf kinh s\u01b0 c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1eafc in c\u00e1c t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n th\u1eddi T\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ed1' trong '\u0110i\u00eau b\u1ed1 T\u1ed1ng hi\u1ec1n v\u0103n t\u1eadp', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ecb'.\" id=\"return-footnote-1398-28\" href=\"#footnote-1398-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a th\u1eddi ch\u00ednh tr\u1ecb, s\u1ee3 truy\u1ec1n ra b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin \u0111\u1ed1t b\u1ecf, Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e2u &#8216;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00f3i n\u0103ng c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn&#8217;. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eeb c\u00e1c ph\u1ee5 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn tr\u0103m quan, ai l\u00e0 trung ngh\u0129a, ai l\u00e0 gian t\u00e0, ai l\u00e0 hi\u1ec1n ch\u00ednh, ai l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i, b\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a vi\u1ec7c bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1eddi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, mu\u1ed1n ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 th\u1eadt gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 th\u0103ng gi\u00e1ng, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn chung c\u1ee7a trong ngo\u00e0i. Mu\u1ed1n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ki\u1ebfn chung c\u1ee7a trong ngo\u00e0i, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng tin v\u00e0o l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn. V\u00ec th\u1ebf, l\u1eddi d\u1ea1y \u00e2n c\u1ea7n, v\u1ed9i v\u00e0ng ban chi\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i l\u00e0 c\u01a1 quan tai m\u1eaft c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, l\u1ea1i kh\u00f4ng sai l\u1ea7m, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n n\u00ean nghe m\u00e0 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng do d\u1ef1. Nghe v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch ki\u00ean quy\u1ebft, th\u00ec d\u00f9 t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9 t\u1eeb c\u00e1c ph\u1ee5 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn tr\u0103m quan, ai trung ngh\u0129a, ai gian t\u00e0, ai hi\u1ec1n ch\u00ednh, ai l\u1eeba d\u1ed1i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5. Bi\u1ebft ai trung ngh\u0129a hi\u1ec1n ch\u00ednh th\u00ec th\u0103ng ch\u1ee9c, bi\u1ebft ai gian t\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i th\u00ec c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec thi\u00ean t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Th\u00e1nh T\u1ed1ng \u0111\u00e3 g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m, t\u1ed5 ti\u00ean k\u1ebf th\u1eeba, khi\u1ebfn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng b\u1ecb ph\u00e1 ho\u1ea1i, l\u00e0 nh\u1edd c\u00f3 l\u1ec5 ph\u00e1p m\u00e0 th\u00f4i. Gi\u1eef g\u00ecn l\u1ec5 ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ecb ph\u00e1 ho\u1ea1i, l\u00e0 nh\u1edd c\u00f3 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 th\u00f4i. Nay t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u1edf tr\u00ean mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn nay, x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c l\u1edbn, vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, \u0111o\u00e1n \u00fd tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 chi\u1ec1u l\u00f2ng, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng th\u00e0nh sai l\u1ea7m. Th\u00e2n l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u00e3 ph\u00e1 ho\u1ea1i l\u1ec5 nghi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Trong nh\u00e0 ri\u00eang, l\u1ea1i tin d\u00f9ng k\u1ebb h\u1ea7u c\u1eadn, gi\u1ebft h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, xin \u0111\u1eb7t ng\u1ee5c l\u1ea1i t\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf, t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u l\u1eeba d\u1ed1i. Gi\u1ea3 b\u1ec7nh v\u1ec1 nh\u00e0, kh\u00f4ng d\u1ef1 \u0111\u1ea1i y\u1ebfn, kh\u00f4ng d\u1ef1 l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd ng\u00e0y th\u00e1nh ti\u1ebft, m\u1ed9t s\u1edbm ngang nhi\u00ean tr\u1edf l\u1ea1i trung th\u01b0, th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft li\u00eam s\u1ec9, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Th\u00e2n l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, l\u1ea1i ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 ph\u00e1 l\u1ec5, l\u1ea1i ph\u00e1 ph\u00e1p, ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng n\u00f3i, l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c; ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng sai, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong th\u00e1ng hai, t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u t\u00e1m vi\u1ec7c Ch\u1ea5p Trung n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c, th\u1ea7n t\u1ef1 x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a th\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i sai l\u1ea7m, \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7nh r\u0103n d\u1ea1y r\u1ed3i, c\u00f2n nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng sai, mong b\u1ec7 h\u1ea1 nghe m\u00e0 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng do d\u1ef1. Nh\u1eefng k\u1ebb a dua theo Ch\u1ea5p Trung, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd thi\u00ean v\u1ecb \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i c\u1ee9u, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm ban quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ec5 ph\u00e1p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ea5n ch\u1ec9nh k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng trong ngo\u00e0i, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean k\u1ebf th\u1eeba, m\u1edf r\u1ed9ng c\u01a1 nghi\u1ec7p tr\u0103m n\u0103m c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ec3 thi\u00ean t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, c\u0169ng \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u1eb1ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00f4 c\u1edb.&#8221;<\/i> Hi\u1ec7u kh\u00e1m k\u00fd.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1398-1\">Ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' <i>(c\u01b0\u1edbp)<\/i> trong c\u00e2u '\u0111\u1ea1o kh\u1ed1n t\u00fac kh\u1ea5t gi\u00e1ng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 304, truy\u1ec7n L\u01b0u Th\u1ef1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1398-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-2\">Ch\u1eef 'ng\u1ef1' trong c\u00e2u 'ng\u1ef1 Nh\u0129 Anh c\u00e1c' v\u1ed1n l\u00e0 'ng\u1ed9', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1398-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-3\">Th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, B\u1ea3o T\u00f4ng, T\u00f4n Th\u00e1nh <i>(tra \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, b\u1ea3n truy\u1ec7n T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch ch\u1ec9 ghi 'th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc phong l\u00e0 T\u00f4ng Th\u00e1nh'; quy\u1ec3n 119, L\u1ec5 ch\u00ed l\u1ea1i ghi 'th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, B\u1ea3o T\u00f4n, T\u00f4ng Th\u00e1nh'; \u300aHo\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 32 v\u00e0 \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 135 d\u1eabn l\u1eddi T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch \u0111\u1ec1u ghi 'th\u1eddi H\u00e1n, Ng\u1ee5y g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea3o Th\u00e0nh, T\u00f4ng Th\u00e1nh', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'B\u1ea3o' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Th\u00e0nh' v\u00e0 ch\u1eef 'T\u00f4n' l\u00e0 th\u1eeba)<\/i> <a href=\"#return-footnote-1398-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-4\">Ch\u1eef 'H\u1eadu' trong 'H\u1eadu Ng\u1ee5y' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 119 L\u1ec5 ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1398-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-5\">Ch\u1eef 'trung' trong 'Khai Nguy\u00ean trung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u01a1', tra \u300aC\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 9 ghi n\u0103m Khai Nguy\u00ean th\u1ee9 27 truy t\u1eb7ng Kh\u1ed5ng Tuy\u00ean ph\u1ee5 l\u00e0m V\u0103n Tuy\u00ean v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 's\u01a1', nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1398-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-6\">Th\u1ea7n th\u1ea5y m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u00f3 nam, ch\u1eef 'Th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1398-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-7\">Tr\u00ean c\u00e2u 'thi\u00ean h\u1ea1 chi h\u1ea1nh d\u00e3' b\u1ea3n T\u1ed1ng c\u00f3 th\u00eam c\u00e2u 'phi \u0111\u1eb7c th\u1ea7n chi h\u1ea1nh d\u00e3'. <a href=\"#return-footnote-1398-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-8\"> Ch\u00e2u qu\u1eadn nguy\u00ean t\u00e1c 'ch\u01b0 qu\u1eadn', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 6 'Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e1nh ch\u00ednh' s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1398-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-9\"> 'Tho\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 108, b\u00e0i \u300aLu\u1eadn Tu H\u00e0 \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t Tr\u1ea1ng\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1398-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-10\"> N\u1eeda thi\u00ean h\u1ea1 kh\u1ed5 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n 'N\u1eeda' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'N\u0103m', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-1398-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-11\">Vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong huy\u1ec7n, s\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13, ph\u1ea7n Gia truy\u1ec1n ch\u00e9p l\u00e0 'vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong huy\u1ec7n'. <a href=\"#return-footnote-1398-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-12\">C\u00e2u 'l\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed7i h\u01b0\u01a1ng b\u1ecb sai d\u1ecbch d\u00e0y hay th\u01b0a', ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'c\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1398-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-13\">Ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 'hai n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n'. <a href=\"#return-footnote-1398-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-14\">'V\u1ecb' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ec9nh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1398-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-15\">'S\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ty', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1398-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-16\">'T\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1398-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-17\">Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, 'Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed' c\u00f3 th\u00eam 'Giang Nam', tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u00f3i H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n \u1edf hai l\u1ed9 Giang Nam \u1ee9ng d\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c Ng\u00f4 K\u1ef7 Ph\u1ee5c, Th\u00e1i B\u1ea9m \u0111\u1ebfn Giang \u0110\u00f4ng, Giang T\u00e2y xem x\u00e9t, nghi r\u1eb1ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'Giang Nam' l\u00e0 \u0111\u00fang <a href=\"#return-footnote-1398-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-18\">'Kh\u00f4ng ng\u1eebng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'v\u00f4 c\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 'Nh\u00e2n T\u00f4ng ch\u01b0 th\u1ea7n m\u01b0u qu\u1ed1c vi\u1ec5n l\u01b0\u1ee3c', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 179 'Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed', \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 8 ghi ch\u00e9p danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1398-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-19\">'2 ngh\u00ecn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '3 ngh\u00ecn', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1398-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-20\"> 'T\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c t\u1ed9i ch\u1ebft', theo v\u0103n tr\u00ean n\u00f3i 'c\u00f3 ai x\u1eed \u00e1n sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ebft', th\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1ed9i \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c t\u1ed9i ch\u1ebft, nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n\u300b m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1398-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-21\"> 'Th\u1ef1c s\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c chi\u00eau binh' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n\u300b \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'nay' tr\u01b0\u1edbc 'chi\u00eau binh', trong \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 9 'Nh\u00e2n T\u00f4ng Ch\u01b0 Th\u1ea7n M\u01b0u Qu\u1ed1c Vi\u1ec5n L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u1eef 'nay' vi\u1ebft th\u00e0nh 'l\u1ec7nh'. <a href=\"#return-footnote-1398-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-22\">Bi\u00ean th\u00e0nh nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n c\u00f3 n\u01a1i ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 ba th\u00e1ng 'Nh\u0129' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'h\u1ef7', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch T\u1ed1ng Th\u1ee5c V\u0103n T\u1eadp T\u1ed3n m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1398-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-23\"> 'v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang y\u00eau chi\u1ec1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ho\u00e3n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 39 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1398-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-24\"> 'b\u00e0y nhi\u1ec1u m\u01b0u k\u1ebf' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'thuy\u1ebft', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1398-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-25\"> 'l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf t\u1ec3 ph\u1ee7' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tr\u00fa', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1398-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-26\"> 'm\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn nhau' c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'm\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng ngang'. <a href=\"#return-footnote-1398-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-27\"> D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u M\u00e2n, ch\u1eef 'M\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00ednh', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 C\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0 quy\u1ec3n 170, B\u00f9i \u0110\u1ed9 truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1398-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1398-28\"> 'B\u1ed1' trong '\u0110i\u00eau b\u1ed1 T\u1ed1ng hi\u1ec1n v\u0103n t\u1eadp', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1ecb'. <a href=\"#return-footnote-1398-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":80,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1398","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2605,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1398\/revisions\/2605"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1398\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1398"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1398"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}