{"id":1400,"date":"2025-11-06T17:04:06","date_gmt":"2025-11-06T10:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1400"},"modified":"2026-04-17T15:04:11","modified_gmt":"2026-04-17T08:04:11","slug":"beta-quyen-180-nam-chi-hoa-thu-2-giap-ngo-1055","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-180-nam-chi-hoa-thu-2-giap-ngo-1055\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 180: N\u0102M CH\u00cd H\u00d2A TH\u1ee8 2 (GI\u00c1P NG\u1ecc, 1055)","rendered":"QUY\u1ec2N 180: N\u0102M CH\u00cd H\u00d2A TH\u1ee8 2 (GI\u00c1P NG\u1ecc, 1055)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u1eafm quy\u1ec1n th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t trong tay, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ban ph\u00fac. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng v\u1eeba s\u1ee3 h\u1ecda, l\u1ea1i v\u1eeba mong ph\u00fac, ai ch\u1eb3ng xu ph\u1ee5 n\u1ecbnh b\u1ee3. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 t\u1ed9i \u00e1c l\u1ed9 r\u00f5, h\u00e0nh vi b\u00ea b\u1ed1i, m\u00e0 gi\u00e1n quan kh\u00f4ng b\u00e0n lu\u1eadn, ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00e0n h\u1eb7c[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u00e0n h\u1eb7c' trong c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng ch\u00e9p l\u00e0 'phanh \u0111\u00e0n', ch\u1eef '\u0111\u00e0n h\u1eb7c' \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u0169ng gi\u1ed1ng.[\/footnote], thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u00f4ng l\u00ean, l\u00e2u ng\u00e0y ch\u1ed3ng ch\u1ea5t, th\u1ebf thi\u00ean t\u1eed nguy v\u1eady. <\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung c\u1ed1 ch\u1ea5p ngu mu\u1ed9i, vu c\u00e1o l\u1eeba d\u1ed1i, ph\u00e1 ho\u1ea1i l\u1ec5 ph\u00e1p, khinh nh\u1eddn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111em th\u00e2n ph\u00f2 n\u01b0\u1edbc, h\u1ebft l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u00e0n h\u1eb7c. Kh\u00f4ng d\u00e1m bao che Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 ph\u1ee5 l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ef1c s\u1ef1 lo r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ed9i c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, m\u00e0 b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng b\u00ean ngo\u00e0i l\u1ea1i nhi\u1ec1u k\u1ebb xu ph\u1ee5 n\u1ecbnh b\u1ee3, n\u1ebfu c\u1ee9 th\u1ebf l\u00e2u ng\u00e0y, khi\u1ebfn th\u1ebf thi\u00ean h\u1ea1 nguy, th\u00ec t\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n d\u00f9 c\u00f3 ch\u1ecbu t\u1ed9i ch\u00e9m[footnote]Ch\u1eef 'ph\u1ee7 vi\u1ec7t' trong c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 39 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u1ee7 ch\u1ea5t'.[\/footnote], b\u00eau \u0111\u1ea7u ch\u1ee3, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chu\u1ed9c t\u1ed9i im l\u1eb7ng. <\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 nghe l\u1eddi trung th\u00e0nh ngay th\u1eb3ng, tr\u00e1nh xa l\u1eddi gian n\u1ecbnh m\u00ea ho\u1eb7c[footnote]Ch\u1eef 'gian n\u1ecbnh hu\u1ef3nh ho\u1eb7c chi thuy\u1ebft', ch\u1eef 'thuy\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], s\u1edbm ra quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00e1nh \u0111\u1ee9c c\u00e0ng cao, c\u00f4ng lu\u1eadn h\u00f2a h\u1ee3p, ph\u00fac l\u00e0nh truy\u1ec1n t\u00f4ng mi\u1ebfu, \u00e2n hu\u1ec7 th\u1ea5m mu\u00f4n d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n[2] \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c l\u01b0u h\u1eadu Do\u00e3n S\u01a1 l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Uy \u0110\u1ee9c.\r\n\r\nDo\u00e3n S\u01a1 l\u00e0 con th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Do\u00e3n S\u01a1 nh\u1eadn ch\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 v\u00e0o th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, e r\u1eb1ng l\u1eabn v\u1edbi vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, n\u00ean ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng nh\u1eadn ch\u1ee9c T\u00f4ng ch\u00ednh, \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho l\u1eddi can gi\u00e1n c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n.)<\/i>\r\n\r\n[3] Tr\u1ea5n H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1. \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 hai vi\u00ean, Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng nh\u1edd di bi\u1ec3u c\u1ee7a Y\u00ean V\u01b0\u01a1ng xin th\u00eam, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u0103ng th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>\"\u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u00f3 th\u1ec3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c. Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng tu d\u01b0\u1ee1ng, sinh ho\u1ea1t ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c t\u00f4ng ch\u00ednh.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, b\u00e3i ch\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u1ec9 \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m Tr\u1ea5n Ph\u1ee5ng Ninh qu\u00e2n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, nay ghi chung l\u1ea1i. Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Gi\u1ea3 \u1ea2m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri ch\u00e2u Kinh Nam, \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi xin c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c; \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh minh ch\u1ee7, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u00ea mu\u1ed9i. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec? \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd hay nghi ng\u1edd v\u00e0 t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Khi l\u00f2ng nghi ng\u1edd n\u1ea3y sinh trong t\u00e2m, th\u00ec th\u1ecb gi\u00e1c v\u00e0 th\u00ednh gi\u00e1c b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c b\u00ean ngo\u00e0i; th\u1ecb gi\u00e1c v\u00e0 th\u00ednh gi\u00e1c b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c th\u00ec trung th\u1ea7n v\u00e0 gian th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea3i tr\u00e1i \u0111\u1ea3o l\u1ed9n; trung th\u1ea7n v\u00e0 gian th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea3i tr\u00e1i \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, th\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng nghi ng\u1edd. Khi \u0111\u00e3 nghi ng\u1edd h\u1ebft c\u00e1c quan, th\u00ec \u1eaft s\u1ebd t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng; t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec d\u1ec5 m\u1eafc sai l\u1ea7m, sai l\u1ea7m nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00e1c trung th\u1ea7n trong n\u01b0\u1edbc \u1eaft s\u1ebd l\u1ea5y l\u00fd l\u1ebd m\u00e0 tranh lu\u1eadn. Tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng quy\u1ebft li\u1ec7t th\u00ec \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a nh\u00e0 Vua kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, tranh lu\u1eadn quy\u1ebft li\u1ec7t th\u00ec k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng gi\u1eadn c\u1ee7a Vua v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u00fd ch\u00ed t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, sau \u0111\u00f3 Vua t\u00f4i tranh gi\u00e0nh th\u1eafng thua, l\u00fac n\u00e0y c\u00e1c gian th\u1ea7n n\u1ecbnh th\u1ea7n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 len l\u1ecfi v\u00e0o, xu n\u1ecbnh \u00fd Vua, l\u1ea5y \u0111\u00fang l\u00e0m sai, l\u1ea5y sai l\u00e0m \u0111\u00fang, ch\u1ec9 l\u00e0m theo nh\u1eefng g\u00ec nh\u00e0 Vua mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi nh\u00e0 Vua \u0111ang tranh gi\u00e0nh th\u1eafng thua v\u1edbi c\u00e1c quan, m\u00e0 g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi xu n\u1ecbnh, vui m\u1eebng v\u00ec h\u1ecd h\u1ed7 tr\u1ee3 m\u00ecnh m\u00e0 qu\u00ean m\u1ea5t s\u1ef1 gian n\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ecd, r\u1ed3i c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c trung th\u1ea7n. Khi nh\u00e0 Vua ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a trung th\u1ea7n m\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng gian th\u1ea7n, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo\u1ea1n, nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00ea mu\u1ed9i.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gh\u00e9t b\u1ecf trung th\u1ea7n m\u00e0 y\u00eau th\u00edch k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gh\u00e9t s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec m\u00e0 th\u00edch s\u1ef1 lo\u1ea1n l\u1ea1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gh\u00e9t s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t m\u00e0 mu\u1ed1n s\u1ef1 m\u00ea mu\u1ed9i, m\u00e0 l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd hay nghi ng\u1edd v\u00e0 t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, tranh gi\u00e0nh th\u1eafng th\u1ebf v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i. N\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee9t b\u1ecf l\u00f2ng nghi ng\u1edd v\u00e0 t\u1eeb b\u1ecf \u00fd t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, th\u00ec k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n s\u1ebd xa l\u00e1nh m\u00e0 l\u1eddi trung ng\u00f4n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, l\u1eddi trung ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u00ec tr\u00ed tu\u1ec7 s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c, m\u00e0 m\u1ecdi vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 t\u00f4n k\u00ednh l\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7, mu\u00f4n \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 l\u00e0 v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ea3 Vua l\u1eabn t\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c vinh hi\u1ec3n v\u00e0 vui v\u1ebb sao! So v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ed1 ch\u1ea5p t\u1eebng ch\u00fat m\u1ed9t v\u00e0 tranh gi\u00e0nh th\u1eafng th\u1ebf v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i, t\u00e2m tr\u00ed c\u00e0ng m\u1ec7t m\u1ecfi m\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00e0ng r\u1ed1i ren, th\u00ec kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa v\u1eddi v\u1ee3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe s\u00e1ch ch\u00e9p r\u1eb1ng Tr\u1ecdng H\u00f4i khen \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Vua Thang r\u1eb1ng \"s\u1eeda l\u1ed7i kh\u00f4ng ti\u1ebfc\", l\u1ea1i r\u0103n Vua Thang r\u1eb1ng \"t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00ec ch\u1ec9 th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u1ecf\". Thang l\u00e0 b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda l\u1ed7i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do ng\u00e0i tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e1nh nh\u00e2n. V\u1edbi tr\u00ed tu\u1ec7 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a Vua Thang, nh\u1eefng vi\u1ec7c ng\u00e0i l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng Tr\u1ecdng H\u00f4i v\u1eabn r\u0103n ng\u00e0i v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, th\u00ec b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1eddi x\u01b0a[footnote] B\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1eddi x\u01b0a, ch\u1eef 'chi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 108, b\u00e0i 'Lu\u1eadn \u0110\u00e0i Gi\u00e1n Quan Ng\u00f4n S\u1ef1 V\u1ecb M\u00f4ng Th\u00ednh Do\u00e3n Th\u01b0' vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eeb x\u01b0a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7'.[\/footnote] ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda l\u1ed7i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t v\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7[footnote] Tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t v\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7, ch\u1eef '\u0111\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'd\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n th\u1ea5y T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung t\u1eeb khi n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ebfn nay, kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1ea7m, g\u00e2y n\u00ean l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, nh\u01b0ng Ch\u1ea5p Trung v\u1eabn tr\u00ec ho\u00e3n, c\u00f2n l\u00e0m nh\u01a1 nhu\u1ed1c ch\u1ee9c v\u1ee5 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng si\u00eang n\u0103ng, cung ki\u1ec7m, nh\u00e2n t\u1eeb khoan dung, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a Vua Nghi\u00eau, Vua Thu\u1ea5n. Suy t\u1eeb t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb y\u00ean t\u1eeb l\u00e2u, nh\u01b0ng k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1ed5 n\u00e1t, ch\u00ednh l\u1ec7nh ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, qu\u1ed1c gia ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ed3ng, quan tham nh\u0169ng \u0111\u1ea7y tri\u1ec1u. Nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y n\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u v\u00ec ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1ea7m, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i ra m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9, sinh l\u00f2ng nghi ng\u1edd, t\u1ea7m nh\u00ecn \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c, n\u00ean th\u00e0nh ra \u00fd t\u1ef1 chuy\u00ean, cho r\u1eb1ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i do ch\u00ednh m\u00ecnh b\u00e3i ch\u1ee9c, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, n\u00ean d\u00f9 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u1edbn, l\u1ed7i l\u1ea7m r\u00f5 r\u00e0ng, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn c\u1ed1 \u00fd dung t\u00fang; d\u00f9 h\u1ecd ho\u1ea3ng s\u1ee3 mu\u1ed1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn c\u1ed1 \u00fd gi\u1eef l\u1ea1i; d\u00f9 c\u00f3 thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n \u0111\u00f3i l\u01b0u l\u1ea1c, ch\u1ebft ch\u00f3c \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1eddng, B\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd, v\u1eabn c\u1ed1 \u00fd d\u00f9ng h\u1ecd. Nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n c\u00f3 g\u00ec ph\u1ee5 l\u00f2ng B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e2u, khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00ean kh\u00f4ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn thi\u00ean tai, d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, \u0111em vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 giao ph\u00f3 cho m\u1ed9t k\u1ebb kh\u00f4ng h\u1ecdc v\u1ea5n, kh\u00f4ng ki\u1ebfn th\u1ee9c, n\u1ecbnh h\u00f3t, t\u00e0 \u00e1c, c\u1ed1 ch\u1ea5p nh\u01b0 Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 v\u1eabn cam l\u00f2ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n v\u1ed1n mu\u1ed1n gi\u00fap \u00edch cho B\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1eafm.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n v\u1ed1n kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1ec9 v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 hay nghi ng\u1edd, t\u1ef1 chuy\u00ean m\u00e0 t\u1ef1 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i m\u00ecnh. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e0ng ki\u00ean quy\u1ebft d\u00f9ng Ch\u1ea5p Trung, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n c\u00e0ng quy\u1ebft li\u1ec7t c\u00f4ng k\u00edch, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang ngh\u0129 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u1eafng h\u1ecd, n\u00ean b\u1ecdn gian th\u1ea7n n\u1ecbnh h\u00f3t nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 len v\u00e0o, t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 k\u1ebb xu n\u1ecbnh \u00fd B\u1ec7 h\u1ea1, n\u00f3i r\u1eb1ng Ch\u1ea5p Trung l\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 \u0111u\u1ed5i \u0111i, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 b\u1ecdn ti\u1ec3u th\u1ea7n lung lay, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n vu c\u00e1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n mu\u1ed1n \u0111u\u1ed5i Ch\u1ea5p Trung \u0111\u1ec3 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang lo l\u1eafng v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd m\u00ecnh, n\u00ean nghe nh\u1eefng l\u1eddi xu n\u1ecbnh n\u00e0y m\u00e0 vui l\u00f2ng, kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gian n\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 tin theo, n\u00ean c\u00e0ng quy\u1ebft li\u1ec7t ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, c\u00e0ng ki\u00ean quy\u1ebft d\u00f9ng Ch\u1ea5p Trung. L\u1ea5y \u0111\u1ecba v\u1ecb t\u00f4n qu\u00fd c\u1ee7a b\u1eadc v\u1ea1n th\u1eb7ng m\u00e0 tranh th\u1eafng v\u1edbi m\u1ea5y k\u1ebb ti\u1ec3u th\u1ea7n d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, n\u1ebfu \u00fd B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t quy\u1ebft kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n c\u0169ng n\u00ean bi\u1ebft kh\u00f3 m\u00e0 d\u1eebng l\u1ea1i. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 v\u00e0 h\u1eadu th\u1ebf b\u00e0n t\u00e1n, s\u1ebd cho r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ed1i b\u1ecf l\u1eddi trung, che ch\u1edf t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ngu mu\u1ed9i, coi B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 v\u1ecb Vua nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o!<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 lu\u1eadn t\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111u\u1ed5i h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u00e0i. M\u00e0 h\u00f4m nay, Ng\u1ef1 s\u1eed l\u1ea1i d\u00e1m lu\u1eadn t\u1ed9i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng s\u1ee3 uy l\u00f4i \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u1ecda quy\u1ec1n th\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh, qu\u00ean m\u00ecnh m\u00e0 y\u00eau b\u1ec7 h\u1ea1. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i gh\u00e9t, ch\u00e1n, t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t h\u1ecd. Ch\u1ea5p Trung l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ee5t l\u1ed9i, h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u vong, c\u00f4ng t\u01b0 c\u00f9ng ki\u1ec7t, l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ecdc v\u1ea5n, kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft, y\u00eau gh\u00e9t theo t\u00ecnh ri\u00eang, b\u1ed5 nhi\u1ec7m sai l\u1ea7m, b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, gia \u0111\u00ecnh \u00f4 u\u1ebf, ti\u1ebfng x\u1ea5u \u0111\u1ed3n xa, n\u1ecbnh b\u1ee3 thu\u1eadn \u00fd, chuy\u00ean vi\u1ec7c xu n\u1ecbnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i si\u1ec3m n\u1ecbnh, ki\u00eau ng\u1ea1o, c\u1ed1 ch\u1ea5p. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i y\u00eau qu\u00fd, tr\u1ecdng d\u1ee5ng, kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t, l\u1eddi n\u00f3i thi\u1ec7n \u00e1c \u0111\u1ec1u th\u1ea5u t\u1ecf, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ea3o l\u1ed9n nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c qu\u00e1 th\u1eb3ng th\u1eafn, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 sinh nghi ng\u1edd. Ch\u1ea5p Trung kh\u00f4ng bi\u1ebft li\u00eam s\u1ec9, l\u1ea1i ra l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng b\u00e0n, b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 n\u1ee1 v\u00ec Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5n th\u00e1nh \u0111\u1ee9c, khi\u1ebfn trung th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng ph\u1ea3i im l\u1eb7ng trong th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb! Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u00f2ng h\u1ed3i t\u00e2m, b\u1ecf \u0111i nghi ng\u1edd, x\u00e9t l\u00f2ng trung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c, bi\u1ebft l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, nh\u1eadn ra sai l\u1ea7m trong d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, noi g\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Thang s\u1eeda l\u1ed7i, tu\u00e2n theo l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a Tr\u1ecdng H\u00f4i. H\u00e3y \u0111em t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb tr\u01b0\u1edbc sau c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed giao cho ngo\u1ea1i \u0111\u00ecnh, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, c\u1ee9u d\u00e2n ch\u00fang, gi\u1eef tr\u1ecdn th\u00e1nh \u0111\u1ee9c, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn bi\u1ebft bao.\"<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Tu v\u00e0 \u00c1m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i.\r\n\r\n\u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Thi\u00ean t\u1eed l\u00e0 b\u1eadc t\u00f4n qu\u00fd ng\u1ed3i h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng Nam, b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh tr\u1ef1c hi\u1ec1n t\u00e0i l\u00e0m c\u00e1nh tay h\u1ed7 tr\u1ee3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t l\u1edbn, c\u00f3 th\u1ec3 tham v\u1ea5n; c\u00f3 sai l\u1ea7m l\u1edbn, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 khuy\u1ebft; c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ea5p b\u00e1ch, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c; c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1ec5 nghi ph\u00e1p \u0111\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5t ch\u00ednh. Th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00ednh nh\u00e2n hi\u1ec1n s\u0129 \u0111\u1ec1u l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sao l\u1ea1i t\u1ef1 c\u1eaft b\u1ecf c\u00e1nh tay h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a m\u00ecnh?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ch\u01b0a th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng l\u00e2u d\u00e0i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lo l\u1eafng cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y l\u1ea1nh l\u00f9ng. Nh\u01b0 L\u00e3 Tr\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, Ng\u00f4 Khu\u00ea b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ecd Ch\u00e2u, H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ti\u1ebfc nu\u1ed1i khi h\u1ecd r\u1eddi \u0111i. L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu xin l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, C\u1ed5 \u00c1m xin l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Kinh Nam. Nh\u1eefng b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i trong h\u00e0ng th\u1ecb t\u00f2ng nh\u01b0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu kh\u00f4ng c\u00f2n nhi\u1ec1u. Nay h\u1ecd ki\u00ean quy\u1ebft xin v\u1ec1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec l\u00fd do g\u00ec kh\u00e1c, m\u00e0 v\u00ec h\u1ecd \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng gi\u1eefa tri\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 khom l\u01b0ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 quy\u1ec1n th\u1ebf, l\u1ea1i ng\u00e0y ng\u00e0y lo s\u1ee3 b\u1ecb tr\u00fang k\u1ebf h\u00e3m h\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n noi g\u01b0\u01a1ng L\u00e3 Tr\u00e2n, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u00e0 r\u1eddi \u0111i[footnote] \u0110\u1ec1u mu\u1ed1n noi g\u01b0\u01a1ng L\u00e3 Tr\u00e2n, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u00e0 r\u1eddi \u0111i. Ch\u1eef 'hi\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ban', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Nay B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m h\u1ecd ra ngo\u00e0i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1eb7p vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd h\u1ecfi ai, nh\u1edd ai b\u1ed5 khuy\u1ebft, b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi ai, ch\u1ea5t ch\u00ednh v\u1edbi ai? M\u1ea5t m\u00e1t \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, d\u00f9 h\u1ed1i h\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng k\u1ecbp. Kinh \u300aThi\u300b ch\u1eb3ng n\u00f3i r\u1eb1ng: '\u0110\u00f4ng \u0111\u1ea3o hi\u1ec1n t\u00e0i, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 y\u00ean \u1ed5n'. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y n\u00f3i r\u1eb1ng V\u0103n V\u01b0\u01a1ng d\u00f9 l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u00e1nh, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i v\u1eefng ng\u00f4i cao l\u00e0 nh\u1edd trong tri\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u hi\u1ec1n t\u00e0i m\u00e0 th\u00e0nh. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i mong B\u1ec7 h\u1ea1 soi x\u00e9t c\u1ed5 kim, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb ch\u1ee9c, h\u00e3y gi\u1eef h\u1ecd l\u1ea1i l\u00e0m c\u00e1nh tay h\u1ed7 tr\u1ee3, t\u1ef1 gi\u00fap m\u00ecnh, th\u00ec trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u may m\u1eafn l\u1eafm thay.\"<\/i>\r\n\r\nTri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa ti\u1ebfn tho\u00e1i c\u1ee7a t\u00e0 th\u1ea7n v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ea7n, ch\u00ednh th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng kh\u00f3 ti\u1ebfn m\u00e0 d\u1ec5 tho\u00e1i, t\u00e0 th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng d\u1ec5 ti\u1ebfn m\u00e0 kh\u00f3 tho\u00e1i, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. L\u00e3 Tr\u00e2n, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, Gi\u1ea3 \u00c1m, H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u1ea9m ch\u1ea5t ngay th\u1eb3ng, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e2m \u0111\u1ecba x\u1ea3o tr\u00e1, b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng n\u1ecbnh h\u00f3t quy\u1ec1n th\u1ebf, c\u00f3 \u00edch cho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, th\u1eadt kh\u00f4ng n\u00ean cho h\u1ecd ra ngo\u00e0i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, khi\u1ebfn b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u01a1i d\u1eady t\u00e2m \u0111\u1ecba gian tr\u00e1.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Tu v\u00e0 \u00c1m b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i. Vi\u1ec7c Tu v\u00e0 \u00c1m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 7.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i b\u1ecb qu\u00e2n l\u00ednh Ho\u00e0ng th\u00e0nh t\u1ed1 c\u00e1o l\u00e0 \u0111i l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, T\u1ea3 V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, D\u0129nh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng Nhan \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u1ec7 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9; T\u1ea3 V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Gi\u00e1ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ho\u00e0i Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9; T\u1ea3 \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Quang Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, D\u1eb7c D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn c\u00f4ng Th\u1ebf V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u00ecnh Qu\u1ed1c c\u00f4ng. T\u00f4ng Nhan l\u00e0 con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u00e0nh, m\u1eb9 \u0111\u1ebb l\u00e0 Ti\u1ec1n th\u1ecb t\u1eebng l\u00e0m v\u00fa nu\u00f4i Vua; T\u00f4ng L\u1ec5 xu\u1ea5t k\u1ebf l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 c\u1ee7a Chi\u00eau Th\u00e0nh th\u00e1i t\u1eed; Th\u1ebf V\u0129nh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng cha l\u00e0 Th\u1ee7 Ti\u1ebft t\u1eebng l\u00e0m Tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(T\u00f4ng L\u1ec5 v\u00e0 Th\u1ebf V\u0129nh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5. T\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 c\u1ee7a Chi\u00eau Th\u00e0nh, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong b\u1ea3n truy\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p v\u1ec1 T\u00f4ng Nhan, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 l\u00fd do \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Th\u1ebf V\u0129nh l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u1ee7 Ti\u1ebft, th\u00e1ng 10 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong H\u00f2a Qu\u1ed1c c\u00f4ng, \u1edf \u0111\u00e2y l\u1ea1i ghi l\u00e0 qu\u1eadn c\u00f4ng, e r\u1eb1ng c\u00f3 sai s\u00f3t.)<\/i>\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Kim Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Th\u1eeba Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh L\u01b0u h\u1eadu, Nghi Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m M\u1eadt Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9. Th\u1eeba Gi\u1ea3n l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n; T\u00f4ng \u0110\u00e1n l\u00e0 con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng.\r\n\r\n<i>(Th\u1eeba Gi\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 s\u00e1u.)<\/i>\r\n\r\nKhi Vua c\u00f2n \u1edf \u0110\u00f4ng cung, Ch\u00e2n T\u00f4ng ch\u1ecdn T\u00f4ng \u0110\u00e1n l\u00e0m b\u1ea1n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Sau khi Vua l\u00ean ng\u00f4i, T\u00f4ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u1ecb c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t ch\u1ec9 tr\u00edch, T\u00f4ng \u0110\u00e1n d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 bi\u1ec7n minh, c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1ef1 ti\u1ec7n l\u00e0m vi\u1ec7c. Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00f4ng \u0110\u00e1n t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 theo h\u1ecdc Tr\u1eabm, ch\u0103m ch\u1ec9 nhi\u1ec1u, vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c l\u00e0 do \u00fd Tr\u1eabm, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 x\u00e9t.\"<\/i>\r\n\r\nTri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t vin theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u00fac Thi\u1ec1u, xin x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n ch\u1ee9c. Th\u00fac Thi\u1ec1u v\u00ec b\u00e0i v\u0103n \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. C\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed kh\u00e1c b\u00e0i v\u0103n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5, xin truy thu l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho c\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed thi c\u1eed kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 c\u00f2n mu\u1ed1n h\u1ecd h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn h\u1ecdc t\u1eadp, bi\u1ebft l\u1ec5 ngh\u0129a li\u00eam s\u1ec9. Vi\u1ec7c c\u1ea7u xin \u00e2n hu\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch thi\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c thi c\u1eed do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c. \u0110\u00e2y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 vi\u1ec7c gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c gia, n\u00ean gi\u1eef s\u1ef1 t\u00edn nhi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1eadu, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 s\u1ef1 tranh gi\u00e0nh l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 li\u00eam ch\u00ednh.\"<\/i> T\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, t\u00e1m t\u00f4ng t\u1eed l\u1ea1i ch\u1eb7n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng trong cung \u0111\u1ec3 xin chuy\u1ec3n ch\u1ee9c, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea5m h\u1ecd v\u00e0o tri\u1ec1u. Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ch\u1ee9c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng truy thu l\u1ea1i, nay l\u1ea1i c\u1ea5m v\u00e0o tri\u1ec1u, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n? Xin truy thu l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n, v\u00e0 cho t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tri\u1ec1u nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, trong th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay ghi th\u00eam v\u00e0o. Kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c vin theo l\u1ec7 Th\u00fac Thi\u1ec1u c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 Th\u1eeba Gi\u1ea3n hay kh\u00f4ng? T\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n l\u1ea5y Th\u1ebf V\u0129nh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/i>\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ho\u00e0ng th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c phong ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, d\u1eddi tr\u1ea5n, th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, d\u01b0 lu\u1eadn b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, kh\u00f4ng r\u00f5 \u00e2n m\u1ec7nh t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 ra. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u1ea1i \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ng\u0103n ch\u1eb7n con \u0111\u01b0\u1eddng may r\u1ee7i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m b\u1edbt, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng b\u1eeba b\u00e3i, c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e2u th\u01a1 'Ch\u00ed \u01b0 huynh \u0111\u1ec7, d\u0129 ng\u1ef1 \u01b0 gia bang' <i>(ND: tr\u00edch Kinh Thi, \u00fd n\u00f3i anh em trong ho\u00e0ng th\u1ea5t ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn v\u00e0 tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ef7 th\u1ebf c\u1ea7u l\u1ee3i ri\u00eang)<\/i>.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(Theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6 \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u. Th\u00e1nh ch\u1ec9 l\u1ec7nh s\u1eeda \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c chuy\u1ec3n ch\u1ee9c c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 8. Nay nh\u00e2n vi\u1ec7c Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u, n\u00ean ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, truy t\u1eb7ng m\u1eb9 c\u1ee7a Thi\u1ec7u Kh\u00e1ng, nguy\u00ean l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c, h\u1ecd L\u01b0u l\u00e0m Hi\u1ebfu C\u1ea3m huy\u1ec7n qu\u00e2n. Kh\u00e1ng v\u1eeba ch\u1ecbu tang m\u1eb9, xin n\u1ed9p l\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u truy t\u1eb7ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n Ng\u00f4 Sung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y Tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1 Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1, \u0110\u1ed3ng tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 Do\u00e3n B\u1eadt l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tr\u1ea5n H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u00b7T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u\u300b, ghi l\u00e0 Ki\u1ec3m hi\u1ec7u th\u00e1i \u00fay, Tr\u1ea5n H\u1ea3i qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.)<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n B\u1ea1c ch\u00e2u T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u, h\u1ebft l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, xin c\u00e1ch ch\u1ee9c. Lui ra, l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb li\u00ean ti\u1ebfp. Bi\u1ec7n sau c\u00f9ng xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i, tr\u00e1nh h\u1ecda b\u1ecb b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung h\u00e3m h\u1ea1i, do \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, ng\u1ef1 s\u1eed v\u00ec vi\u1ec7c Ch\u1ea5p Trung gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 \u00f4ng ta[footnote]Mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 \u00f4ng ta, ch\u1eef 'kh\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote], Vua ch\u01b0a nghe theo, m\u00e0 c\u00e1c quan gi\u00e1n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ai b\u00e0n lu\u1eadn, ng\u1ef1 s\u1eed b\u00e8n \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean. Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u1ea1i c\u00f4ng k\u00edch Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n r\u1ea5t m\u1ea1nh, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i \u0111\u1ec1u \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng ta. Tr\u1ea5n nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u xin \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u1edbi ng\u1ef1 s\u1eed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Khi ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng Ch\u1ea5p Trung thi\u00ean v\u1ecb con g\u00e1i m\u00ecnh, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong h\u00f3a, b\u1ea5t \u0111\u1ea1o.\r\n\r\nCh\u1ea5p Trung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, Vua b\u1ea3o Tr\u1ea5n, Tr\u1ea5n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba l\u1eddi gi\u00e8m pha, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u00e8m pha. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi ng\u1ef1 s\u1eed n\u00f3i, th\u00ec Ch\u1ea5p Trung \u0111\u00e1ng b\u1ecb gi\u1ebft, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u0169ng n\u00ean gi\u1ebft ng\u1ef1 s\u1eed.\"<\/i> \u0110\u1ed3ng th\u1eddi n\u1ed9p l\u1ea1i n\u0103m b\u1ea3n t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc, xin tuy\u00ean b\u1ed1 cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, c\u00f9ng nhau bi\u1ec7n lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh[footnote]C\u00f9ng nhau bi\u1ec7n lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1eef '\u0111\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0111\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. T\u1eeb \u0111\u00f3, Tr\u1ea5n v\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch.\r\n\r\n[12] Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, <i>(c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u\u300b ghi l\u00e0 L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0)<\/i>. B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u H\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, b\u1ed5 nhi\u1ec7m B\u1eadt l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, H\u00e3ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, n\u00ean \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi B\u1eadt. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng theo l\u1ec7 c\u0169 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 t\u01b0, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh gi\u1eef ch\u1ee9c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, L\u00fd H\u00e3ng l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, nay vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng theo l\u1ec7 c\u0169, l\u00e0 do sai l\u1ea7m c\u1ee7a H\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t. Sau \u0111\u00f3 d\u00e1n t\u1edd s\u1eeda l\u1ea1i, cho H\u00e3ng l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, c\u00f2n B\u1eadt l\u00e0m T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 B\u1eadt c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. H\u00f4m \u0111\u00f3 tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ebf th\u01b0, Vua sai m\u1ea5y t\u00ean ti\u1ec3u ho\u00e0ng m\u00f4n ra s\u00e2n d\u00f2 x\u00e9t, c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. M\u1ea5y ng\u00e0y sau, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n, Vua k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi Tu, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u1ea7u t\u01b0\u1edbng c\u00f3 khi nh\u1edd v\u00e0o m\u1ed9ng b\u00f3i, nay Tr\u1eabm d\u00f9ng hai t\u01b0\u1edbng, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, h\u00e1 ch\u1eb3ng h\u01a1n m\u1ed9ng b\u00f3i sao?\"<\/i> Tu c\u00fai \u0111\u1ea7u ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Tam ty s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean huy b\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9. C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, T\u1ea3 ty lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Vua th\u01b0\u1eddng b\u1ea3o c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng Bi\u1ec7n thanh li\u00eam tr\u1ef1c ti\u1ebfp, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn, n\u00ean sai thay T\u00f4n Bi\u1ec7n. L\u00fac \u0111\u00f3 Ph\u00fa B\u1eadt m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u1ea1i l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri V\u1eadn Ch\u00e2u B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chi\u00eau \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u.\r\n\r\nB\u00e0ng T\u1ecbch \u0111i qua kinh s\u01b0, v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt, t\u1ecf ra r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng, h\u1ecfi B\u00e0ng T\u1ecbch: <i>\"Tr\u1eabm d\u00f9ng hai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u00e1p: <i>\"Hai v\u1ecb \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi trong tri\u1ec1u, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn d\u00f9ng h\u1ecd, r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi khanh n\u00f3i. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u t\u01b0 l\u1ee3i, c\u00f2n Ph\u00fa B\u1eadt th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khen ng\u1ee3i, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec1n t\u00e0i.\"<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y \u1edf Trung th\u01b0, r\u00f5 bi\u1ebft vi\u1ec7c \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 l\u1ee3i, ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb x\u1ea5u h\u1ee7y b\u00e1ng \u00f4ng \u1ea5y m\u00e0 th\u00f4i. Hu\u1ed1ng chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u00f4ng \u1ea5y b\u1ecb gi\u00e8m pha m\u00e0 ph\u1ea3i r\u1eddi tri\u1ec1u, nay ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00e0ng th\u00eam c\u1ea9n tr\u1ecdng. C\u00f2n Ph\u00fa B\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u01b0a n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1edbn, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u ch\u01b0a ai c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y, n\u00ean \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i, mong \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 m\u00ecnh c\u0169ng c\u00f3 l\u1ee3i. N\u1ebfu Ph\u00fa B\u1eadt l\u1ea5y t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 k\u1ebft \u00e2n ri\u00eang, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 trung th\u1ea7n, sao \u0111\u00e1ng g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec1n t\u00e0i? N\u1ebfu x\u00e9t theo c\u00f4ng lu\u1eadn, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb khen ng\u1ee3i \u00f4ng \u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y s\u1ebd chuy\u1ec3n sang gi\u00e8m pha, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft hai v\u1ecb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i m\u00e0 d\u00f9ng h\u1ecd, th\u00ec d\u00f9ng h\u1ecd ph\u1ea3i tin t\u01b0\u1edfng v\u1eefng v\u00e0ng, giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd l\u1eadp c\u00f4ng. N\u1ebfu v\u00ec l\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u l\u1ea1i v\u00ec l\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 nghi ng\u1edd, th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00f4ng cu\u1ed9c th\u00e1i b\u00ecnh kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhanh ch\u00f3ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi khanh n\u00f3i r\u1ea5t ph\u1ea3i.\"<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, m\u1eb9 c\u1ee7a N\u00f9ng Tr\u00ed Cao l\u00e0 A N\u00f9ng, em l\u00e0 Tr\u00ed Quang, con l\u00e0 K\u1ebf T\u00f4ng, K\u1ebf Phong \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ecbnh gi\u1eef K\u1ebf Phong l\u1ea1i \u0111\u1ec3 chi\u00eau h\u00e0ng Tr\u00ed Cao, h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ea5p \u0103n u\u1ed1ng, sau nghe tin Tr\u00ed Cao \u0111\u00e3 ch\u1ebft, b\u00e8n gi\u1ebft lu\u00f4n c\u1ea3 K\u1ebf Phong[footnote]'T\u1ecbnh' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean man ph\u1ea3n' b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\n[17] C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n Ph\u00f3 s\u1ee9, Tri Ung ch\u00e2u Ti\u00eau Ch\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn Ph\u00f3 s\u1ee9, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169.\r\n\r\nCh\u00fa chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng s\u0129, sai h\u1ecd \u0111i \u0110\u1ea1i L\u00fd qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 mua chu\u1ed9c N\u00f9ng Tr\u00ed Cao. Nam Chi\u1ebfu t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, r\u1eebng n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, bi\u00ean gi\u1edbi ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi man di, ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i phi\u00ean d\u1ecbch nhi\u1ec1u l\u1ea7n, \u0111i tr\u0103m ng\u00e0y m\u1edbi th\u00f4ng. Tr\u00ed Cao c\u0169ng b\u1ecb \u0110\u1ea1i L\u00fd gi\u1ebft ch\u1ebft, b\u1ecf \u0111\u1ea7u v\u00e0o h\u00f2m \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh s\u01b0.\r\n\r\n<i>(\u0110\u1ea1i L\u00fd qu\u1ed1c \u0111\u01b0a \u0111\u1ea7u Tr\u00ed Cao v\u1ec1 kinh s\u01b0, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n c\u1ee7a Ti\u00eau Ch\u00fa, nh\u01b0ng B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u00ed Cao l\u1ea1i n\u00f3i: \"Tr\u00ed Cao cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, s\u1ed1ng ch\u1ebft kh\u00f4ng r\u00f5, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang. L\u1ea1i xem b\u1ea3ng quan ch\u1ee9c v\u00e0 s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1i s\u1ef1 k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang, th\u00e1ng 4 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 c\u0169ng ch\u00e9p N\u00f9ng Tr\u00ed Cao ch\u1ebft \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu, \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u1eadp Hi quan H\u1ea1 An K\u1ef3 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c. Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"An K\u1ef3 do n\u1ed9i gi\u00e1ng m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, s\u0129 \u0111\u1ea1i phu nh\u00ecn nhau, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng kinh ng\u1ea1c. B\u1edfi v\u00ec Th\u1ecb \u0111\u1ed9c l\u00e0 ch\u1ee9c quan th\u1ea7y c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5t ph\u00e1c, th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c n\u00ean nh\u1eb9 d\u1ea1 trao cho An K\u1ef3. L\u1ea1i nghe An K\u1ef3 t\u1ef1 bi\u1ebft kh\u00f4ng x\u1ee9ng, kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn chi\u1ebfu. Xin nh\u00e2n l\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, thu h\u1ed3i chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(An K\u1ef3 n\u0103m sau th\u00e1ng 5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Di\u00ean ch\u00e2u, kh\u00f4ng ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nghe theo l\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu L\u00fd \u0110oan \u00dd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri V\u1eadn ch\u00e2u, Vua ban th\u01a1 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau qu\u00fd. N\u0103m \u0111\u00f3, Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb l\u1ee5t, m\u1edf kho l\u1edbn \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n. \u0110\u1eb7t ra \u0111\u1ed9i Cung m\u00e3 th\u1ee7, d\u1ea1y h\u1ecd c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u00e1nh nhau, tr\u1edf th\u00e0nh qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7. \u0110\u1eafp \u0111\u00ea M\u00e2n D\u01b0\u01a1ng h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m \u0111\u1ec3 ng\u0103n l\u1ee5t, ng\u01b0\u1eddi V\u1eadn[footnote]V\u1eadn nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u00e2n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote] \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110oan \u00dd, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u00f3 t\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\n[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong cung \u0111\u01b0a h\u01b0\u01a1ng ra t\u1ebf mi\u1ebfu \u00d4n Th\u00e0nh, Vua l\u1ee1 tay vi\u1ebft t\u00ean m\u00ecnh x\u01b0ng th\u1ea7n. Th\u00e1ng n\u00e0y, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ea1ch D\u01b0\u01a1ng H\u01b0u c\u00f9ng Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ec5 ph\u1ee5ng t\u00f4ng mi\u1ebfu, quan h\u1eefu ty l\u1ee1 kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 nghe theo.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd c\u00f3 ng\u00e0y th\u00e1ng ri\u00eang, nh\u00e2n D\u01b0\u01a1ng H\u01b0u x\u1eed vi\u1ec7c n\u00ean ch\u00e9p v\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[21] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, vi\u1ec7c h\u1ed9 d\u1ecbch ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c tr\u1ed3ng d\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 v\u1eadt l\u1ef1c, n\u00ean n\u00f4ng d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u1ed3ng d\u00e2u, khi\u1ebfn vi\u1ec7c nu\u00f4i t\u1eb1m ng\u00e0y c\u00e0ng k\u00e9m. Nay l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 khuy\u1ebfn kh\u00edch tr\u1ed3ng d\u00e2u, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng d\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh h\u1ea1ng h\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129; Gi\u1ea3 \u1ea2m, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Nh\u1eadm Chuy\u00ean, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, xu\u1ed1ng l\u00e0m Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Chuy\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, g\u1eb7p vi\u1ec7c m\u1ed9t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 80 l\u1ea1ng ch\u00e2u ng\u1ecdc, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1ea5y t\u1edd v\u00e0 tr\u1ed1n thu\u1ebf n\u00ean b\u1ecb t\u1ecbch thu l\u00e0m c\u1ee7a quan. Chuy\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, v\u00e0 c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u00e3 mua l\u1ea1i v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb. Sau \u0111\u00f3, con trai c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u00e3 ki\u1ec7n l\u00ean Tam ty, vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra x\u00e9t x\u1eed \u1edf H\u1ed3 Nam. V\u1ee5 \u00e1n ch\u01b0a k\u1ebft th\u00fac, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n, Tam ty s\u1ee9, \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00e2u ng\u1ecdc v\u00e0o trong cung. Ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n, cho r\u1eb1ng L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, \u00e2m th\u1ea7m k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, xin c\u00f9ng h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e trong ngo\u00e0i. \u0110\u1ebfn nay, Chuy\u00ean b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb truy c\u1ee9u v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, C\u00fac Ch\u00e2n Khanh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n.\r\n\r\n[25] T\u1ea3 \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f2ng Th\u1ee9c d\u00e2ng l\u00ean ng\u1ecdc b\u00e1u do t\u1ed5 ti\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5t gi\u1eef, tr\u00ean ng\u1ecdc c\u00f3 kh\u1eafc ch\u1eef tri\u1ec7n <i>\"Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u00edn b\u1ea3o\"<\/i>, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u1eadt do Th\u00e1i T\u00f4ng ban t\u1eb7ng.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu kh\u00f4ng v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t c\u00e1c quan Ch\u1ea5p ch\u00ednh, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qua l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt.\r\n\r\n<i>(\u300aGiang th\u1ecb t\u1ea1p ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: V\u0129nh Th\u00fac ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn nh\u00e0 c\u00e1c quan Ch\u1ea5p ch\u00ednh, ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, c\u00e1c quan Ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng hi\u1ec3u, n\u00ean c\u1ea3 T\u1ea1p h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u00e3i ch\u1ebf \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi s\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh, Tu vi\u1ebft l\u1eddi b\u1ea1t cho s\u00e1ch ng\u1ef1 th\u01b0 \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, c\u0169ng t\u1ef1 bi\u1ec7n b\u1ea1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ph\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0o, th\u00ec l\u1ec7nh cho tr\u0103m quan \u0111\u1ee9ng th\u00e0nh h\u00e0ng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp; c\u00f2n n\u1ebfu t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1eeb trong tri\u1ec1u th\u00ec cho ph\u00e9p th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 nh\u1eadm ch\u1ee9c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ed1n c\u00f3 \u0111i\u1ec3n l\u1ec7, nh\u01b0ng v\u1ec1 sau th\u01b0\u1eddng theo l\u1ec7 t\u1eeb ch\u1ed1i. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt nh\u1eadm ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn xin cho tr\u0103m quan \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng \u0111\u00f3n \u1edf c\u1ed5ng th\u00e0nh, Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u1ea1i xin th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 nh\u1eadm ch\u1ee9c, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1ecd c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i.\r\n\r\nTri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n xem th\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i b\u00e1o c\u00e1o, tr\u0103m quan \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng \u0111\u00f3n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh, \u0111\u00fang l\u00e0 l\u1ec5 nghi long tr\u1ecdng. Nh\u01b0ng thay v\u00ec d\u00f9ng l\u1ec5 nghi h\u01b0 v\u0103n \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh, sao b\u1eb1ng d\u00f9ng l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i, trao quy\u1ec1n th\u1ef1c s\u1ef1 cho h\u1ecd. T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh, c\u00e1c quan trong hai ch\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn t\u01b0 dinh t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, tr\u0103m quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ri\u00eang. \u0110\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i, kh\u00f4ng trao quy\u1ec1n th\u1ef1c s\u1ef1, m\u00e0 ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u1ec5 nghi h\u01b0 v\u0103n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. Th\u1ea7n xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c tr\u0103m quan \u0111\u00f3n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh, m\u00e0 cho ph\u00e9p c\u00e1c quan trong hai ch\u1ebf v\u00e0 tr\u0103m quan \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn t\u01b0 dinh g\u1eb7p ch\u1ea5p ch\u00ednh, \u0111\u1ec3 th\u0103m h\u1ecfi vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1, th\u00f4ng \u0111\u1ea1t s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Nh\u01b0 v\u1eady, thu\u1eadt tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u0111\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ebd \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo truy\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u1ea3 \u1ea2m, t\u1eeb khi \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u, th\u00ec bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. Gi\u1ea3 \u1ea2m l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m sau.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe tin d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c ch\u1ea1y v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 Lam Ch\u00e2u, Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, n\u00ean l\u1ec7nh cho Ty An ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u1ee9u t\u1ebf h\u1ecd.\r\n\r\n[29] Phong cho d\u00e2n B\u00e1c Ch\u00e2u l\u00e0 T\u01b0\u1edfng Hi\u1ebfn l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Ch\u1ec9 s\u1eed Ty An ph\u1ee7 Kinh T\u00e2y, ban cho \u00e1o b\u00e0o v\u00e0 h\u1ed1t. Hi\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean gi\u1eb7c nguy hi\u1ec3m L\u01b0u \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ghi c\u00f4ng.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Ng\u00f4 D\u1ee5c, ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n x\u1eed ch\u00e2u Di\u00ean.\r\n\r\nNg\u00f4 D\u1ee5c h\u1ea7u \u0111\u1ecdc s\u00e1ch trong cung, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c khen ch\u00ea c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb y\u00eau gh\u00e9t. Ng\u00f4 D\u1ee5c n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n r\u1ea5t thi\u1ebft y\u1ebfu, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn cho thi\u00ean h\u1ea1. Tuy nhi\u00ean, bi\u1ebft r\u1ed3i n\u00f3i ra b\u1eb1ng l\u1eddi, kh\u00f4ng b\u1eb1ng xem x\u00e9t r\u1ed3i th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u v\u00ec tin l\u1eddi gi\u00e8m pha m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c, nh\u00ecn r\u00f5 gian t\u00e0 m\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1i b\u00ecnh. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 an nguy mu\u00f4n m\u1eb7t, kh\u00f4ng n\u1eb1m ngo\u00e0i hai ch\u1eef y\u00eau gh\u00e9t. Th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ecdc s\u00e1ch c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ea5u hi\u1ec3u th\u00ec d\u00f9 \u0111\u1ecdc r\u1ed9ng c\u0169ng v\u00f4 \u00edch. B\u1edfi v\u00ec vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1eef k\u00edn, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. N\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt qu\u00e2n qu\u1ed1c, ho\u1eb7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n th\u1ebf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1eef k\u00edn. C\u00f2n nh\u01b0 ch\u1ec9 \u0111\u00edch danh ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, n\u00f3i x\u1ea5u h\u1ecd m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec k\u1ebb gi\u00e8m pha s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafc ch\u00ed, ng\u01b0\u1eddi trung ch\u00ednh kh\u00f3 l\u1eadp th\u00e2n, ph\u1ea3i tr\u00e1i kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, y\u00eau gh\u00e9t s\u1ebd t\u00f9y ti\u1ec7n. Cho n\u00ean n\u00f3i: 'Nghe l\u1eddi m\u1ed9t chi\u1ec1u sinh ra gian t\u00e0, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t m\u00ecnh g\u00e2y n\u00ean lo\u1ea1n l\u1ea1c.' V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t nh\u1eadt nguy\u1ec7t, r\u00f5 r\u00e0ng minh b\u1ea1ch. Th\u0103ng ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 t\u1ed1t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 x\u1ea5u, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec k\u1ebb gian t\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng ch\u00ednh c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp th\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd quan tr\u1ecdng c\u1ee7a tr\u0103m v\u1ecb Vua v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00e0ng tr\u1ecdng d\u1ee5ng \u00f4ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n mu\u1ed1n tr\u1ecdng d\u1ee5ng l\u1edbn, nh\u01b0ng c\u00f3 quan ng\u00f4n s\u1ef1 vu c\u00e1o r\u1eb1ng Ng\u00f4 D\u1ee5c khi \u1edf H\u00e0 Nam t\u1eebng cho d\u00e2n vay l\u1ea5y l\u00e3i. Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian, b\u00e8n sai \u00f4ng ra ngo\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n<i>(Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng Ng\u00f4 D\u1ee5c b\u1ecb quan ng\u00f4n s\u1ef1 L\u01b0u Nguy\u00ean Du vu c\u00e1o. X\u00e9t r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y L\u01b0u Nguy\u00ean Du \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Ng\u00f4 D\u1ee5c. Nay kh\u00f4ng r\u00f5 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, s\u1ebd tra c\u1ee9u sau. T\u00f4 Th\u1ee9c t\u1eebng ch\u00e9p r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng k\u1ec3 r\u1eb1ng khi Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Nh\u00e2n T\u00f4ng h\u1ecfi ai c\u00f3 th\u1ec3 thay th\u1ebf, Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung ti\u1ebfn c\u1eed Ng\u00f4 D\u1ee5c, Vua li\u1ec1n tri\u1ec7u \u00f4ng v\u1ec1 kinh. Nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean, trong bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c, \u00f4ng say r\u01b0\u1ee3u, ng\u1ed3i ng\u1ee7 g\u1eadt, b\u1ed7ng gi\u1eadt m\u00ecnh, v\u1ed7 gi\u01b0\u1eddng g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u. Vua kinh ng\u1ea1c, li\u1ec1n b\u1ed5 \u00f4ng l\u00e0m L\u01b0u \u0111\u00e0i T\u00e2y Kinh. Cha V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng k\u1ec3 l\u1ea1i chuy\u1ec7n n\u00e0y v\u1edbi C\u1ee7ng.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t r\u1eb1ng Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eeb ch\u00e2u Thi\u1ec3m v\u1ec1, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u00f4 t\u1ec9nh, l\u00fac n\u00e0y Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111ang \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o ti\u1ebfn c\u1eed Ng\u00f4 D\u1ee5c. L\u1ea1i n\u00f3i \u00f4ng say r\u01b0\u1ee3u v\u1ed7 gi\u01b0\u1eddng, Nh\u00e2n T\u00f4ng kinh ng\u1ea1c, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00f9ng \u00f4ng l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u1eefa. Ng\u00f4 D\u1ee5c c\u00f3 b\u1ec7nh tim, ch\u1eafc l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do L\u01b0u Nguy\u00ean Du vu c\u00e1o. Nh\u01b0ng Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung ti\u1ebfn c\u1eed, c\u0169ng ch\u01b0a r\u00f5 l\u00fd do. L\u1ea1i n\u1eefa, Ng\u00f4 D\u1ee5c ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i L\u01b0u \u0111\u00e0i T\u00e2y Kinh. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u00f4ng t\u1eeb ch\u00e2u Di\u00ean chuy\u1ec3n sang ch\u00e2u H\u00e0 Trung, th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 hai t\u1eeb ch\u00e2u H\u00e0 Trung chuy\u1ec3n sang ch\u00e2u H\u00e0 Nam. L\u1eddi V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng ch\u00e9p c\u00f3 sai l\u1ea7m, t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tra c\u1ee9u sau.)<\/i>\r\n\r\n[31] Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba, \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9 v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u00e0nh cho c\u00e1c quan t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7 ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u00f3 c\u00f4ng lao, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c trao nh\u1eb9 cho c\u1eadn th\u1ea7n, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 c\u00f4ng m\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i nh\u01b0 C\u1ee7ng Th\u1ea7n. C\u1ee7ng Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng n\u1eafm ch\u1ee9c K\u1ebf ty, v\u00ec ti\u1ebfn c\u1eed h\u00e0o d\u00e2n Tr\u1ecbnh H\u00fac m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi l\u00e0m tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, \u00f4ng ta dung t\u00fang binh s\u0129, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang b\u1ea5t an, l\u1ea1i th\u00e2n thi\u1ebft qu\u00e1 m\u1ee9c v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1, r\u1ed3i may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n m\u1ec7nh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi l\u00e0m s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an, \u00f4ng ta n\u00f3i nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u g\u00e2y s\u1ef1, v\u1eeba nh\u1eadn l\u1ec5 \u0111\u00e0n c\u1ea7m ti\u1ec5n r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7, l\u1ea1i c\u00f2n b\u00e0n chuy\u1ec7n huynh \u0111\u1ec7 truy\u1ec1n ng\u00f4i, r\u1ed3i n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n v\u1edbi Di \u0110\u1ecbch, che \u0111\u1eady l\u1ed7i l\u1ea7m, gi\u1ea3 d\u1ed1i kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi l\u1ea1i l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, \u00f4ng ta k\u1ebft giao v\u1edbi n\u1ed9i th\u1ea7n Li\u00eau H\u1ea1o Nhi\u00ean, \u0111\u01b0a ng\u1ecdc trai c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u01b0a x\u1eed v\u00e0o cung. Bao che cho l\u1ea1i vi\u00ean ph\u1ea1m ph\u00e1p, ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 C\u1eedu ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng l\u00e0m gi\u00e1m kho V\u1ea1n Doanh, l\u1ea1i xin \u0111em h\u1ebft c\u00e1c quan ch\u1ee9c h\u1ee3p c\u1eed c\u1ee7a Tam ty giao cho Th\u1ea9m quan x\u00e9t duy\u1ec7t. T\u1ed9i tr\u1ea1ng b\u00ea b\u1ed1i nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c T\u1ea3 th\u1eeba, gi\u00e1ng ch\u1ee9c kh\u00f4ng d\u00f9ng, \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e trong ngo\u00e0i, sao l\u1ea1i c\u00f2n trao ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9, l\u1ea1i ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1ed9t m\u00ecnh quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u1ea7n li\u00eau, ngo\u00e0i d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i th\u00e1nh ch\u00ednh, ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c C\u1ee7ng Th\u1ea7n, ai c\u00f3 mi\u1ec7ng \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Th\u1ea7n mong thu h\u1ed3i m\u1ec7nh m\u1edbi, cho \u00f4ng ta m\u1ed9t ch\u1ee9c qu\u1eadn nh\u1ecf, lui v\u1ec1 suy ngh\u0129 l\u1ed7i l\u1ea7m, th\u00ec c\u00f4ng lu\u1eadn s\u1ebd r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng.\"<\/i> Nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nBi\u1ec7n l\u1ea1i c\u00f9ng Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch, Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn, L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1, M\u00e3 Tu\u00e2n li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n lu\u1eadn, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, chuy\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, r\u1ed3i th\u0103ng Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9, ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u. Nh\u01b0 B\u1eadt c\u00f3 c\u00f4ng lao, l\u1ea1i xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, m\u00e0 \u00e2n m\u1ec7nh c\u00f2n ch\u1eadm tr\u1ec5 nh\u01b0 v\u1eady, C\u1ee7ng Th\u1ea7n c\u00f3 t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb trong ngo\u00e0i ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u00e8n nghe theo.\r\n\r\n[32] Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n xin mua l\u1ea1i nh\u00e0 quan m\u00e0 \u00f4ng \u0111ang \u1edf. Vua h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn Tam ty s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t, S\u00e1t n\u00f3i r\u1eb1ng lu\u1eadt l\u1ec7nh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Vua n\u00f3i: <i>\"To\u00e0n B\u00e2n t\u1ef1 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u1eeda, lu\u1eadt l\u1ec7nh sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i> Tuy nhi\u00ean, sau \u0111\u00f3 Vua v\u1eabn cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c Tam ty mua l\u00f4ng chim l\u00e0m t\u00ean cho Vua.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00f4ng chim d\u00f9ng l\u00e0m t\u00ean cho Vua \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0 lo\u1ea1i l\u00f4ng tr\u1eafng \u1edf gi\u1eefa, hai \u0111\u1ea7u \u0111en, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1ee3 b\u00faa, t\u00ecm ki\u1ebfm m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"T\u00ean g\u1eafn l\u00f4ng \u0111en tr\u1eafng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1eb9p th\u00f4i[footnote] 'L\u00e0m \u0111\u1eb9p' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u00ec', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea5y v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u00f3'.[\/footnote], nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f4ng g\u00e0 c\u1ee9ng c\u00e1p.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ra l\u1ec7nh b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua b\u00e1n.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, phong th\u1ea7n n\u00fai Th\u00e1i B\u1ea1ch \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 l\u00e0m T\u1ebf D\u00e2n h\u1ea7u, v\u00ec tri ph\u1ee7 L\u00fd Chi\u00eau C\u1ea5u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai c\u00f3 ao, c\u1ea7u m\u01b0a \u0111\u1ec1u linh \u1ee9ng.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u1ea1m t\u1ed9i bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng m\u00e0 \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i ch\u1ebft, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. N\u1ebfu b\u1ecdn ch\u00fang t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u1eed l\u00fd. T\u1eeb khi Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i \u1edf t\u00e1m ch\u00e2u qu\u00e2n, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng, gi\u00e1 mu\u1ed1i quan tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eaft, gi\u00e1 mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng r\u1ebb, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng c\u00e0ng nhi\u1ec1u, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea1m ph\u00e1p \u0111\u1ebfn ch\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1eebng, d\u00f9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ea1 gi\u00e1 mu\u1ed1i quan[footnote] 'H\u1ea1 gi\u00e1' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'suy', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u00e1 c\u1ea3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ch\u00ed, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng trong s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i n\u0103m Gia H\u1ef1u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n h\u01a1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng \u0111\u00e3 n\u1edbi l\u1ecfng, c\u00f3 l\u1ebd do vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng sau n\u00e0y. C\u00f9ng ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y theo l\u1ec7 c\u0169, khi th\u0103ng ch\u1ee9c hay gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1o m\u1ec7nh ri\u00eang. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, do vi\u1ec7c t\u00e2u b\u00e0y m\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c, l\u00fac \u1ea5y Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng \u0111ang so\u1ea1n ch\u1ebf, \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea7u t\u1eeb. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf, b\u00e8n ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1eafc \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi l\u1ec7 c\u0169. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00eau r\u00f5. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Nh\u1eadm Chuy\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ea1i ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1eafc tr\u00e1p. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo th\u00f3i quen d\u1ea7n th\u00e0nh l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ec3. Th\u1ea7n xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi thay \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, ph\u1ea3i tu\u00e2n theo l\u1ec7 c\u0169, n\u1ebfu h\u1ee3p l\u1ec7 d\u00f9ng c\u00e1o t\u1eeb th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1eafc tr\u00e1p, c\u1ea7n gi\u1eef l\u1ea1i ph\u00e9p c\u0169 \u0111\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 ng\u0103n tr\u1edf v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi gi\u00e1ng ch\u1ee9c quan vi\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 ban chi\u1ebfu s\u1eafc.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, r\u01b0\u1edbc ng\u1ef1 dung c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Hi\u1ebfu Minh Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Khai Ti\u00ean \u1edf ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c.\r\n\r\nNg\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, r\u01b0\u1edbc ng\u1ef1 dung c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n V\u0129nh Long \u1edf thi\u1ec1n vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 tu s\u1eeda l\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Khai Ti\u00ean v\u00e0 \u0111i\u1ec7n V\u0129nh Long, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0a ng\u1ef1 dung v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i c\u00e1c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ebfn khi \u0111i\u1ec7n x\u00e2y xong, m\u1edbi l\u1ea1i r\u01b0\u1edbc ng\u1ef1 dung v\u1ec1 th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n c\u0169.\r\n\r\n[39] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<em>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh \u1edf kinh th\u00e0nh qu\u00e1 nhi\u1ec1u, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt. Theo l\u1ec7nh, b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt, sau \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean. Nay l\u1ea1i nghe th\u00e1nh ch\u1ec9 xu\u1ed1ng Tam ty tu s\u1eeda l\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1 v\u00e0 ch\u00f9a Ph\u1ee5ng Ti\u00ean. B\u1ec1 t\u00f4i th\u1ea5y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u00ednh l\u1ec7nh sai l\u1ea7m, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed5 n\u00e1t, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u00e0m vi\u1ec7c qua loa, ch\u01b0a th\u1ec3 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n, ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, m\u1edf r\u1ed9ng c\u00f4ng tr\u00ecnh, tr\u0103m vi\u1ec7c c\u00f9ng l\u00e0m, kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o ng\u1eebng.<\/em>\r\n\r\n<em>Hi\u1ec7n nay, s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7, ng\u00e2n kh\u1ed1 qu\u1ed1c gia kh\u00f3 kh\u0103n, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea1i k\u1ebf, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c y\u00eau m\u1ebfn Vua, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ti\u00eau hao t\u00e0i s\u1ea3n qu\u1ed1c gia, m\u01b0u l\u1ee3i cho m\u00ecnh, t\u1ef1 do chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t c\u1ee7a c\u00f4ng, m\u01b0u c\u1ea7u c\u00f4ng lao \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, m\u01b0\u1ee3n danh t\u1ed5 ti\u00ean, ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c. Hu\u1ed1ng chi c\u00e1c \u0111i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n linh, khi m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng t\u00f4n k\u00ednh, ki\u1ebfn tr\u00fac v\u1eefng ch\u1eafc, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng tinh x\u1ea3o, d\u00f9 tr\u0103m n\u0103m c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng[footnote] 'Ch\u01b0a ch\u1eafc' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 109, t\u1edd 'B\u00e3i tu Ph\u1ee5ng Ti\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1eb3ng tr\u1ea1ng' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng ng\u1eebng s\u1eeda ch\u1eefa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111i\u1ec7n Khai Ti\u00ean ch\u1ec9 v\u00ec hai c\u1ed9t h\u01b0 h\u1ecfng, \u0111\u00e3 thay m\u01b0\u1eddi ba c\u1ed9t, tr\u01b0\u1edbc sau c\u1eed quan ki\u1ec3m k\u1ebf[footnote] 'Ki\u1ec3m k\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ec3m th\u1ea3o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng tin, ch\u1ec9 nghe theo l\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng, n\u00ean d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u. B\u1edfi v\u00ec ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u c\u1ea7u ban th\u01b0\u1edfng.<\/em>\r\n\r\n<em>B\u1ec1 t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng, t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean, l\u1ec5 qu\u00fd thanh t\u1ecbnh, nay l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean thay \u0111\u1ed5i, x\u00fac ph\u1ea1m uy linh, x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u00f9ng, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u01b0u l\u1ee3i. B\u1ec1 t\u00f4i th\u1ea5y t\u1eeb x\u01b0a, Vua ch\u00faa n\u00e0o th\u00edch x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1eeb \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, \u300aS\u1eed K\u00fd\u300b, qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m, \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh t\u1ec9nh mu\u00f4n \u0111\u1eddi. Nay k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u01b0u l\u1ee3i nh\u1ea5t th\u1eddi, x\u00fac ph\u1ea1m uy linh t\u1ed5 ti\u00ean, \u0111\u1ea9y Vua v\u00e0o ch\u1ed7 sai l\u1ea7m, ai n\u1ee1 l\u00e0m v\u1eady, b\u1ec1 t\u00f4i th\u1ef1c \u0111au x\u00f3t.<\/em>\r\n\r\n<em>B\u1ec1 t\u00f4i theo l\u1ec7nh gi\u1ea3m b\u1edbt, \u1edf Tam ty \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u0111\u1ea1i kh\u00e1i. \u0110i\u1ec7n Khai Ti\u00ean ban \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 v\u00ec hai c\u1ed9t h\u01b0, nay d\u00f9ng v\u1eadt li\u1ec7u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ea3y ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m c\u00f3 l\u1ebb. \u0110i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n linh \u1edf M\u1ee5c Th\u00e2n tr\u1ea1ch d\u00f9ng v\u1eadt li\u1ec7u, l\u1ea1i t\u00e1m m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m. L\u1ea1i c\u00f2n c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh \u1edf L\u1ec5 Tuy\u1ec1n, Ph\u00fac Th\u1eafng, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. Ngo\u00e0i ra, qu\u00e2n doanh, kho t\u00e0ng c\u1ea7n s\u1eeda ch\u1eefa, l\u1ea1i c\u00f3 h\u01a1n tr\u0103m ch\u1ed7. D\u00f9 \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1 kh\u00f4ng sinh ra th\u1ee9 g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 sinh g\u1ed7, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 cung c\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c chi ph\u00ed l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady. T\u1eeb x\u01b0a, Vua ch\u00faa t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean, th\u1edd ph\u1ee5ng th\u1ea7n linh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u, m\u1edbi l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3.<\/em>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, t\u1eeb b\u1ea3y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, \u0110\u1ed9ng Ch\u00e2n, Th\u01b0\u1ee3ng Thanh, H\u1ed3ng Kh\u00e1nh, Th\u1ecd Ninh, T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean, H\u1ed9i Linh, c\u00f9ng hai ch\u00f9a th\u00e1p Khai B\u1ea3o, H\u01b0ng Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i ho\u00e0n to\u00e0n, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y \u00fd tr\u1eddi ch\u00e1n gh\u00e9t s\u1ef1 xa hoa l\u00e3ng ph\u00ed c\u1ee7a vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfc s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a d\u00e2n, r\u0103n d\u1ea1y r\u00f5 r\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t l\u1ea7n. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu c\u1ee9 m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00fang th\u1ea7n linh, kh\u00f4ng b\u1eb1ng lo s\u1ee3 l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi m\u00e0 tu t\u1ec9nh b\u1ea3n th\u00e2n. Nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh ch\u01b0a x\u00e2y n\u00ean nhanh ch\u00f3ng d\u1eebng l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c Th\u00e2n Th\u1ea7n Ng\u1ef1, theo l\u1ec5 kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e2y, vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. Kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0n c\u00e3i th\u00eam v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, xin \u0111\u1eebng giao xu\u1ed1ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, h\u00e3y l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eebng l\u1ea1i. \u0110i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1 n\u1ebfu c\u00f3 h\u01b0 h\u1ecfng, ch\u1ec9 n\u00ean sai quan Tam ty \u0111\u1ebfn tu b\u1ed5, kh\u00f4ng n\u00ean coi \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng lao. Ch\u00f9a Ph\u1ee5ng Ti\u00ean, xin \u0111\u1ec3 nh\u00e0 ch\u00f9a t\u1ef1 tu s\u1eeda.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng l\u00e0 n\u01a1i b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng ng\u1ed3i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i v\u00ec thi\u1ebfu g\u1ed7 n\u00ean t\u1ea1m d\u1eebng ch\u01b0a s\u1eeda. C\u00e1c ho\u00e0ng th\u00e2n t\u1eeb sau khi nh\u00e0 c\u1eeda b\u1ecb ch\u00e1y, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ph\u1ea3i t\u1ea1m tr\u00fa n\u01a1i kh\u00e1c. B\u1ec7 h\u1ea1 t\u00f4n qu\u00fd l\u00e0 thi\u00ean t\u1eed, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1ed7 \u0111\u1ec3 s\u1eeda m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n; gi\u00e0u c\u00f3 b\u1ed1n bi\u1ec3n, m\u00e0 ho\u00e0ng t\u1ed9c kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 \u0111\u1ec3 \u1edf. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec \u0111em g\u1ed7 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, chi\u1ec1u theo \u00fd k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, l\u00e3ng ph\u00ed v\u00e0o nh\u1eefng ch\u1ed7 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, khi\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n tu s\u1eeda l\u1ea1i thi\u1ebfu v\u1eadt li\u1ec7u. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1edb l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1ea7n h\u1ecfa ho\u1ea1n l\u1edbn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i x\u00e2y d\u1ef1ng r\u1ea7m r\u1ed9 nh\u1ea5t; ph\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh qu\u1ed1c gia d\u1ed1c s\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec1u b\u1ecb l\u1eeda thi\u00eau r\u1ee5i.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ea3 l\u1ea1i, tr\u1eddi ch\u00e1n gh\u00e9t vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u00e0 thi\u00eau h\u1ee7y, l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00fang, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do ph\u00fac l\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u00e0 tai h\u1ecda li\u00ean ti\u1ebfp gi\u00e1ng xu\u1ed1ng. Th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi, d\u01b0\u1edbi x\u00e9t l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi tuy c\u00f3 v\u1ebb \u0111i\u00ean r\u1ed3 nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 trung th\u00e0nh, l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng m\u00e0 kh\u00f4ng xa. Th\u1ea7n ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ee9c th\u00e1nh cung ki\u1ec7m, kh\u00f4ng th\u00edch du ngo\u1ea1n s\u0103n b\u1eafn, nh\u1eefng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i do s\u1edf th\u00edch, ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f3 t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u nh\u1ea5t th\u1eddi c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y l\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch mu\u00f4n \u0111\u1eddi trong s\u1eed s\u00e1ch, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng xem x\u00e9t.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u1ea5u s\u1edb n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, theo b\u1ea3n t\u1eadp, v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 hai, tr\u01b0\u1edbc khi xin b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu \u00d4n Th\u00e0nh. Nay nh\u00e2n vi\u1ec7c ph\u1ee5ng an th\u1ea7n ng\u1ef1 Khai Ti\u00ean, V\u0129nh Long, xin ghi ch\u00e9p th\u00eam \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n l\u00e0 L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, Tam ban, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p anh em, ch\u00fa b\u00e1c, con ch\u00e1u thay th\u1ebf l\u1eabn nhau. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1 x\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi sau theo \u0111\u00f3 th\u00ec h\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ea1o ngh\u0129a; n\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00f3 th\u00ec t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u00e2n t\u00ecnh v\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi gi\u00e1o h\u00f3a. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang o\u00e1n gh\u00e9t m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi sau mang n\u1ed7i nh\u1ee5c th\u00e2n th\u00edch, nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u00e1o th\u00f9, \u1eaft g\u00e2y h\u1ea1i nhi\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay trong ph\u1ea1m vi ng\u0169 ph\u1ee5c, cho ph\u00e9p che gi\u1ea5u l\u1eabn nhau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf l\u1eabn nhau, ai vi ph\u1ea1m th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i t\u01b0.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[41] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1, M\u00e3 Tu\u00e2n, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nghe n\u00f3i n\u1ed9i th\u1ea7n Di\u00eam S\u0129 L\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 huy mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch t\u00e2u xin, n\u1ed9i th\u1ea7n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u0103m n\u0103m, l\u1ea1i mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn n\u0103m n\u0103m, h\u1ea1n ch\u1ebf tu\u1ed5i t\u1eeb 50 tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 tuy\u1ec3n l\u00e0m \u00e1p ban.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe b\u1ec7 h\u1ea1 nghe theo, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u truy\u1ec1n t\u1ee5ng, cho l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. V\u00ec mu\u1ed1n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 d\u1eb7n, c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1. Nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean thi h\u00e0nh. Nay m\u1ef1c chi\u1ebfu ch\u01b0a kh\u00f4, \u0111\u00e3 nghe b\u1ed5 nhi\u1ec7m S\u0129 L\u01b0\u01a1ng mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn. Th\u1ea7n ngh\u0129 ch\u1ee9c danh mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn, t\u01b0\u01a1ng lai ph\u1ea7n nhi\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean l\u00e0m \u00e1p ban. V\u1eady n\u00ean ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn ch\u1ee9c mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn, ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 d\u1eb7n, c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi S\u0129 L\u01b0\u01a1ng t\u00ednh t\u00ecnh x\u1ea3o quy\u1ec7t, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay k\u1ebft giao v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n trong ngo\u00e0i. L\u00e2u n\u0103m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, khoe khoang th\u1ebf l\u1ef1c, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, v\u00e0 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y. Nay Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7, \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n quy \u0111\u1ecbnh. Xin b\u00e3i b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi c\u1ee7a S\u0129 L\u01b0\u01a1ng, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i> Vua ra chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn c\u1ee7a S\u0129 L\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, d\u00e2ng ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 7, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng. \u300aPh\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p S\u0129 L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, S\u01b0 \u0110\u1ea1o k\u1ec3 t\u1ed9i, \u1eaft l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[42] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh k\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn ph\u1ee5 c\u1eadn m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y g\u00e2y h\u1ecda, d\u00e2n ch\u00fang ven s\u00f4ng[footnote] 'ven s\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i di t\u1ea3n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u00f3 c\u1ee9u t\u1ebf v\u00e0 cho vay m\u01b0\u1ee3n.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u00f4ng Ch\u00e2n qua \u0111\u1eddi. \u00d4ng tr\u1ecb v\u00ec 25 n\u0103m, th\u1ecd 41 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u00f4n l\u00e0 V\u0103n Th\u00e0nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, theo \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ea7n Th\u00e1nh Hi\u1ebfu Ch\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 H\u01b0ng T\u00f4ng.\r\n\r\nT\u00f4ng Ch\u00e2n t\u00ednh t\u00ecnh ph\u00f3ng t\u00fang, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng v\u1edbi Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ebf Khinh Khi\u00eam v\u00e0 m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c k\u1ebft ngh\u0129a huynh \u0111\u1ec7, ra v\u00e0o nh\u00e0 nhau, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u1ea1y cha m\u1eb9 c\u1ee7a h\u1ecd. \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1ea3i trang v\u00e0o qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111\u1ea1o qu\u00e1n, g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng, Di\u00eau C\u1ea3nh Hi, Ph\u00f9ng L\u1eadp trong l\u00fac vi h\u00e0nh, sau n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan l\u1edbn. \u00d4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t coi tr\u1ecdng Ph\u1eadt gi\u00e1o, c\u00f3 t\u0103ng nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Tam c\u00f4ng, Tam s\u01b0 ki\u00eam Ch\u00ednh s\u1ef1 l\u1ec7nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 20 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\nM\u00e3 B\u1ea3o Trung t\u1eebng khuy\u00ean r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao th\u00ec n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c t\u1eeb t\u1eeb, \u00f4ng gi\u1eadn d\u1eef n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec Vua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean quy\u1ec1n, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc sao?\"<\/i> B\u1ea3o Trung s\u1ee3 h\u00e3i. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi mu\u1ed1n th\u0103ng ch\u1ee9c cho ai, \u00f4ng \u0111\u1ec1u ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd can ng\u0103n, n\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn nh\u01b0 Th\u00edch H\u1ea1t Ch\u1ee7 v\u00e0 m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n\u00d4ng th\u01b0\u1eddng d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c ban \u0111\u00eam, c\u00f9ng v\u1edbi anh em L\u01b0u T\u1ee9 \u0110oan, V\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng tham gia v\u00e0o \u0111\u1ed9i nh\u1ea1c, b\u1ea3o c\u00e1c phi t\u1ea7n thay trang ph\u1ee5c th\u00e0nh n\u1eef \u0111\u1ea1o s\u0129. Cha c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Ti\u00eau Ma Ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>(Theo \u300aLi\u00eau s\u1eed - H\u1eadu phi truy\u1ec1n\u300b th\u00ec l\u00e0 Ti\u00eau Hi\u1ebfu M\u1ee5c, \u1edf \u0111\u00e2y ghi l\u00e0 Ti\u00eau M\u1ee5c T\u1ebf, nghi l\u00e0 t\u00ean kh\u00e1c n\u00ean d\u1ecbch l\u1ea1i.)<\/i> <i>\"C\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1eb7t, ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 phi t\u1ea7n v\u00e0o di\u1ec5n tr\u00f2, e l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ebd.\"<\/i> T\u00f4ng Ch\u00e2n \u0111\u00e1nh Ti\u00eau Ma Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn s\u01b0ng m\u1eb7t, n\u00f3i: <i>\"Ta c\u00f2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0!\"<\/i>\r\n\r\nT\u00f4ng Ch\u00e2n gi\u1ecfi h\u1ed9i h\u1ecda, t\u1eebng \u0111em tranh v\u1ebd chim nh\u1ea1n d\u00e2ng l\u00ean, Vua vi\u1ebft th\u01b0 ph\u00e1p Phi B\u1ea1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i. Con trai \u00f4ng l\u00e0 H\u1ed3ng C\u01a1 l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecdng Hi n\u0103m th\u1ee9 23 th\u00e0nh Thanh Ninh n\u0103m \u0111\u1ea7u[footnote] '23' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 8 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan l\u1ea1i xin cho con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ed h\u00e0m tri huy\u1ec7n th\u00ec \u0111\u1ec1u t\u1ea1m b\u1ed5 l\u00e0m M\u1ea1c ch\u1ee9c quan c\u1ea5p th\u1ea5p, v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m l\u1ec7nh.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Nam \u0110an Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed M\u1ea1c Ho\u00e0i B\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ho\u00e0i Vi\u1ec5n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n v\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u, con trai \u00f4ng l\u00e0 M\u1ea1c Th\u1ebf Ti\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Nam \u0110an Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, ban th\u00eam \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, 10 v\u1ea1n ti\u1ec1n <i>(theo b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu ch\u1eef <i>\"ti\u1ec1n\"<\/i>, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u00b7Man Di truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung)<\/i>, v\u00e0 100 t\u1ea5m l\u1ee5a.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn ph\u1ee5 c\u1eadn m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ea1i x\u00e1 m\u1ed9t l\u1ea7n, n\u0103m ngo\u00e1i x\u00e1 hai l\u1ea7n, n\u0103m nay x\u00e1 ba l\u1ea7n. L\u1ea1i th\u00eam, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u1edf kinh \u0111\u00f4 m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n hai l\u1ea7n. Ch\u00ednh s\u00e1ch khoan dung nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng g\u00ec qu\u00e1 h\u01a1n. Vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1 m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 'nhi\u1ec7t \u00e2n', v\u00ec th\u01b0\u1eddng di\u1ec5n ra v\u00e0o th\u00e1ng 5, th\u00e1ng 6. Nh\u1eefng k\u1ebb gian manh, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ph\u1ea1m t\u1ed9i, ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 x\u00e1 hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n! H\u00e1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng b\u1ecb l\u00f4i k\u00e9o v\u00e0o vi\u1ec7c gian \u00e1c v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt. Hi\u1ec7n nay, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi m\u00f9a thu \u01b0\u1edbc ch\u1eebng 50-60 v\u1ea1n, n\u1ebfu h\u1ecd nghe tin kinh \u0111\u00f4 ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, h\u00e1 ch\u1eb3ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng sao? Tuy nhi\u00ean, l\u1eddi d\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ban ra, ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 ph\u00e1t, bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1 h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb gian manh, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n; b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho binh s\u0129 \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng trong ngo\u00e0i, gi\u00fap d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eb9 nh\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, M\u1ef9 nh\u00e2n Chu th\u1ecb qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Tu dung, l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a Ng\u1ea1c v\u01b0\u01a1ng Hi.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng \u1ea5n gi\u1ea5y ng\u1ef1 b\u1ea3o c\u1ea5p cho c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1, \u0111\u1ec3 h\u1ecd k\u1ecbp th\u1eddi t\u1ea5u tr\u00ecnh, nh\u1eb1m bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u00fang sai c\u1ee7a l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 x\u1ebfp h\u1ea1ng. B\u1ec7 h\u1ea1 tuy th\u00edch nghe l\u1eddi can gi\u00e1n, nh\u01b0ng x\u00e9t vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng, th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u00e0m qua loa m\u00e0 b\u1ecf qua nhi\u1ec1u sao? Xin c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1n quan hi\u1ec7n c\u00f3[footnote]'C\u1ee5 vi\u00ean' trong b\u1ea3n g\u1ed1c, \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 8 ch\u00e9p l\u00e0 'ki\u1ebfn vi\u00ean'.[\/footnote], \u0111\u1eb7t s\u1ed5 ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u trong cung, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xem x\u00e9t. L\u1ea1i d\u00f9ng s\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 ghi r\u00f5 vi\u1ec7c thi h\u00e0nh hay kh\u00f4ng, m\u1ed7i qu\u00fd sao g\u1eedi cho S\u1eed quan.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Trung th\u01b0 \u0111\u1eb7t s\u1ed5 ghi l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u0110\u00e0i gi\u00e1n quan, b\u1ea3o h\u1ecd k\u1ecbp th\u1eddi ki\u1ec3m tra, ghi ch\u00fa, r\u1ed3i sao g\u1eedi cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec7n th\u1edd Th\u00e1i T\u00f4ng \u1edf T\u1ecbnh ch\u00e2u b\u1ecb ch\u00e1y. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nghe n\u00f3i T\u1ecbnh ch\u00e2u v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecfa ho\u1ea1n, t\u1eeb khi x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd, ch\u01b0a bao l\u00e2u th\u00ec li\u1ec1n x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n. \u00dd tr\u1eddi nh\u01b0 mu\u1ed1n b\u00e1o v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1eb1ng, t\u01b0\u1ee3ng th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn qu\u1ed1c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i nghe n\u00f3i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ecbnh ch\u00e2u x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ed1n k\u00e9m l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00fd tr\u1eddi. T\u1eeb khi Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn T\u1ecbnh ch\u00e2u, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 77 n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u1edf th\u00e0nh c\u0169 kh\u00f4ng v\u00e0o th\u00e0nh m\u1edbi, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean gi\u1ea3m nh\u1eb9 thu\u1ebf m\u00e1, gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch \u0111\u1ec3 tr\u1eeb m\u1ed1i lo, khi\u1ebfn d\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng qu\u00ean \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, th\u00ec l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, h\u00e1 ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c x\u00e2y m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n th\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c sao? Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t \u00fd tr\u1eddi, \u0111o\u00e1i ho\u00e0i l\u00f2ng d\u00e2n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 l\u1ec7nh ng\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 H\u00e0n Duy \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n ki\u1ec3m th\u1ea3o, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4n Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c quan.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Th\u00e1i h\u1eadu Vua Khi\u1ebft \u0110an; T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m[footnote]Ch\u1eef 'truy\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 280, truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, trong s\u1ed1 c\u00e1c con c\u1ee7a M\u1eabn Trung c\u00f3 Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote] l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua Khi\u1ebft \u0110an, V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n m\u1eb9 Vua Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Quang T\u1ed5 l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Quy\u1ec1n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n Vua Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u00fd Kh\u1eafc Trung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a bi\u1ebft Vua Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 m\u1ea5t, n\u00ean v\u1eabn c\u1eed s\u1ee9 \u0111i ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u00e0 T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. Sau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u1eafc Trung th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m qua n\u1ed9i gi\u00e1ng, xin \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, b\u00e8n l\u1ea5y Nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n S\u00e0i Di Ph\u1ea1m thay th\u1ebf.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh cho S\u00e0i Di Ph\u1ea1m di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 9, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nam Phi\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e1n B\u1ec7 c\u00f9ng con trai La D\u0129 S\u00f9ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, phu nh\u00e2n h\u1ecd L\u00e2m c\u1ee7a T\u1ea7n T\u1ea5n qu\u1ed1c, hi\u1ec7u Cung T\u00fac Hi\u1ec1n Ch\u00ednh, qua \u0111\u1eddi. Vua m\u1eb7c tang ph\u1ee5c trong v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1, ng\u1eebng tri\u1ec1u ch\u00ednh ba ng\u00e0y. C\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng d\u1eabn tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u1eddi an \u1ee7i. Phu nh\u00e2n t\u1eebng b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ph\u00f2 t\u00e1 Vua, h\u1ebft l\u00f2ng t\u1eadn t\u1ee5y, l\u1ea1i am hi\u1ec3u nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t k\u00ednh tr\u1ecdng.\r\n\r\n<i>(L\u00e2m phu nh\u00e2n th\u01b0\u1eddng tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c ngo\u00e0i tri\u1ec1u, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 \u1edf Ninh H\u00f3a, \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng Xuy\u00ean \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Tr\u00ec, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd cung th\u1ee7. Do Ph\u00fa B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ed1 cung th\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau m\u1ed9 \u1edf Ninh H\u00f3a qu\u00e2n \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Cao Ch\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 giao l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, n\u00ean li\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng ta.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, H\u00f9ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin v\u1ec1 tang l\u1ec5 c\u1ee7a ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u00ec c\u00f3 ph\u00e9p kh\u1ea3o kh\u00f3a th\u0103ng quan. C\u00f2n t\u00f4ng th\u1ea5t kh\u00f4ng tham gia vi\u1ec7c quan, n\u00ean tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi t\u00e1m n\u0103m th\u0103ng m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau qu\u00fd t\u00f4n t\u1ed9c, d\u1ea1y l\u00f2ng trung h\u1eadu. Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi trong t\u00f4ng th\u1ea5t, g\u1ea7n g\u0169i v\u1ec1 th\u1ee9 b\u1eadc, m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 l\u00e2u n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u00e9t theo th\u00e2n thu\u1ed9c, t\u1eeb sau khi ban \u00e2n \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c \u00e2n th\u0103ng chuy\u1ec3n, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu v\u00e0 H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u0103ng c\u01a1. Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 Lang trung L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt l\u00e0m s\u1ee9 t\u1ebf \u0111i\u1ec7n Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Qu\u00e1ch T\u01b0 l\u00e0m ph\u00f3. Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung L\u00fd Tham l\u00e0m s\u1ee9 \u0111i\u1ebfu vi\u1ebfng Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i uy\u1ec3n s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n H\u1ea1 Thuy\u00ean l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho L\u01b0u X\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n qu\u1ed1c m\u1eabu Khi\u1ebft \u0110an. H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Cung l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t m\u1ea5t. Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n Trang, Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1ea7u bia, ghi l\u00e0 <i>\"Nho Hi\u1ec1n Chi Bi\"<\/i>.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u1eafm quy\u1ec1n th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t trong tay, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ban ph\u00fac. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng v\u1eeba s\u1ee3 h\u1ecda, l\u1ea1i v\u1eeba mong ph\u00fac, ai ch\u1eb3ng xu ph\u1ee5 n\u1ecbnh b\u1ee3. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 t\u1ed9i \u00e1c l\u1ed9 r\u00f5, h\u00e0nh vi b\u00ea b\u1ed1i, m\u00e0 gi\u00e1n quan kh\u00f4ng b\u00e0n lu\u1eadn, ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00e0n h\u1eb7c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u00e0n h\u1eb7c' trong c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng ch\u00e9p l\u00e0 'phanh \u0111\u00e0n', ch\u1eef '\u0111\u00e0n h\u1eb7c' \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u0169ng gi\u1ed1ng.\" id=\"return-footnote-1400-1\" href=\"#footnote-1400-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u00f4ng l\u00ean, l\u00e2u ng\u00e0y ch\u1ed3ng ch\u1ea5t, th\u1ebf thi\u00ean t\u1eed nguy v\u1eady. <\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung c\u1ed1 ch\u1ea5p ngu mu\u1ed9i, vu c\u00e1o l\u1eeba d\u1ed1i, ph\u00e1 ho\u1ea1i l\u1ec5 ph\u00e1p, khinh nh\u1eddn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111em th\u00e2n ph\u00f2 n\u01b0\u1edbc, h\u1ebft l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb \u0111\u00e0n h\u1eb7c. Kh\u00f4ng d\u00e1m bao che Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 ph\u1ee5 l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ef1c s\u1ef1 lo r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ed9i c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, m\u00e0 b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng b\u00ean ngo\u00e0i l\u1ea1i nhi\u1ec1u k\u1ebb xu ph\u1ee5 n\u1ecbnh b\u1ee3, n\u1ebfu c\u1ee9 th\u1ebf l\u00e2u ng\u00e0y, khi\u1ebfn th\u1ebf thi\u00ean h\u1ea1 nguy, th\u00ec t\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n d\u00f9 c\u00f3 ch\u1ecbu t\u1ed9i ch\u00e9m<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u1ee7 vi\u1ec7t' trong c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 39 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u1ee7 ch\u1ea5t'.\" id=\"return-footnote-1400-2\" href=\"#footnote-1400-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, b\u00eau \u0111\u1ea7u ch\u1ee3, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chu\u1ed9c t\u1ed9i im l\u1eb7ng. <\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 nghe l\u1eddi trung th\u00e0nh ngay th\u1eb3ng, tr\u00e1nh xa l\u1eddi gian n\u1ecbnh m\u00ea ho\u1eb7c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'gian n\u1ecbnh hu\u1ef3nh ho\u1eb7c chi thuy\u1ebft', ch\u1eef 'thuy\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1400-3\" href=\"#footnote-1400-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, s\u1edbm ra quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, tr\u1ecb t\u1ed9i Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00e1nh \u0111\u1ee9c c\u00e0ng cao, c\u00f4ng lu\u1eadn h\u00f2a h\u1ee3p, ph\u00fac l\u00e0nh truy\u1ec1n t\u00f4ng mi\u1ebfu, \u00e2n hu\u1ec7 th\u1ea5m mu\u00f4n d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c l\u01b0u h\u1eadu Do\u00e3n S\u01a1 l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Uy \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>Do\u00e3n S\u01a1 l\u00e0 con th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Do\u00e3n S\u01a1 nh\u1eadn ch\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 v\u00e0o th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, e r\u1eb1ng l\u1eabn v\u1edbi vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, n\u00ean ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng nh\u1eadn ch\u1ee9c T\u00f4ng ch\u00ednh, \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho l\u1eddi can gi\u00e1n c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Tr\u1ea5n H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1. \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 hai vi\u00ean, Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng nh\u1edd di bi\u1ec3u c\u1ee7a Y\u00ean V\u01b0\u01a1ng xin th\u00eam, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u0103ng th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u00f3 th\u1ec3 xin \u0111\u01b0\u1ee3c. Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng tu d\u01b0\u1ee1ng, sinh ho\u1ea1t ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c t\u00f4ng ch\u00ednh.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, b\u00e3i ch\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u1ec9 \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m Tr\u1ea5n Ph\u1ee5ng Ninh qu\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, nay ghi chung l\u1ea1i. Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Gi\u1ea3 \u1ea2m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m tri ch\u00e2u Kinh Nam, \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi xin c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c; \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh minh ch\u1ee7, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u00ea mu\u1ed9i. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec? \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd hay nghi ng\u1edd v\u00e0 t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Khi l\u00f2ng nghi ng\u1edd n\u1ea3y sinh trong t\u00e2m, th\u00ec th\u1ecb gi\u00e1c v\u00e0 th\u00ednh gi\u00e1c b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c b\u00ean ngo\u00e0i; th\u1ecb gi\u00e1c v\u00e0 th\u00ednh gi\u00e1c b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c th\u00ec trung th\u1ea7n v\u00e0 gian th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea3i tr\u00e1i \u0111\u1ea3o l\u1ed9n; trung th\u1ea7n v\u00e0 gian th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea3i tr\u00e1i \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, th\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng nghi ng\u1edd. Khi \u0111\u00e3 nghi ng\u1edd h\u1ebft c\u00e1c quan, th\u00ec \u1eaft s\u1ebd t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng; t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec d\u1ec5 m\u1eafc sai l\u1ea7m, sai l\u1ea7m nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00e1c trung th\u1ea7n trong n\u01b0\u1edbc \u1eaft s\u1ebd l\u1ea5y l\u00fd l\u1ebd m\u00e0 tranh lu\u1eadn. Tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng quy\u1ebft li\u1ec7t th\u00ec \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a nh\u00e0 Vua kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, tranh lu\u1eadn quy\u1ebft li\u1ec7t th\u00ec k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng gi\u1eadn c\u1ee7a Vua v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u00fd ch\u00ed t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, sau \u0111\u00f3 Vua t\u00f4i tranh gi\u00e0nh th\u1eafng thua, l\u00fac n\u00e0y c\u00e1c gian th\u1ea7n n\u1ecbnh th\u1ea7n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 len l\u1ecfi v\u00e0o, xu n\u1ecbnh \u00fd Vua, l\u1ea5y \u0111\u00fang l\u00e0m sai, l\u1ea5y sai l\u00e0m \u0111\u00fang, ch\u1ec9 l\u00e0m theo nh\u1eefng g\u00ec nh\u00e0 Vua mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi nh\u00e0 Vua \u0111ang tranh gi\u00e0nh th\u1eafng thua v\u1edbi c\u00e1c quan, m\u00e0 g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi xu n\u1ecbnh, vui m\u1eebng v\u00ec h\u1ecd h\u1ed7 tr\u1ee3 m\u00ecnh m\u00e0 qu\u00ean m\u1ea5t s\u1ef1 gian n\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ecd, r\u1ed3i c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c trung th\u1ea7n. Khi nh\u00e0 Vua ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a trung th\u1ea7n m\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng gian th\u1ea7n, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo\u1ea1n, nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00ea mu\u1ed9i.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gh\u00e9t b\u1ecf trung th\u1ea7n m\u00e0 y\u00eau th\u00edch k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gh\u00e9t s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec m\u00e0 th\u00edch s\u1ef1 lo\u1ea1n l\u1ea1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gh\u00e9t s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t m\u00e0 mu\u1ed1n s\u1ef1 m\u00ea mu\u1ed9i, m\u00e0 l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd hay nghi ng\u1edd v\u00e0 t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, tranh gi\u00e0nh th\u1eafng th\u1ebf v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i. N\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee9t b\u1ecf l\u00f2ng nghi ng\u1edd v\u00e0 t\u1eeb b\u1ecf \u00fd t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, th\u00ec k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n s\u1ebd xa l\u00e1nh m\u00e0 l\u1eddi trung ng\u00f4n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, l\u1eddi trung ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u00ec tr\u00ed tu\u1ec7 s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c, m\u00e0 m\u1ecdi vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 t\u00f4n k\u00ednh l\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7, mu\u00f4n \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 l\u00e0 v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ea3 Vua l\u1eabn t\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c vinh hi\u1ec3n v\u00e0 vui v\u1ebb sao! So v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ed1 ch\u1ea5p t\u1eebng ch\u00fat m\u1ed9t v\u00e0 tranh gi\u00e0nh th\u1eafng th\u1ebf v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i, t\u00e2m tr\u00ed c\u00e0ng m\u1ec7t m\u1ecfi m\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00e0ng r\u1ed1i ren, th\u00ec kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa v\u1eddi v\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe s\u00e1ch ch\u00e9p r\u1eb1ng Tr\u1ecdng H\u00f4i khen \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Vua Thang r\u1eb1ng &#8220;s\u1eeda l\u1ed7i kh\u00f4ng ti\u1ebfc&#8221;, l\u1ea1i r\u0103n Vua Thang r\u1eb1ng &#8220;t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00ec ch\u1ec9 th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u1ecf&#8221;. Thang l\u00e0 b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda l\u1ed7i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do ng\u00e0i tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e1nh nh\u00e2n. V\u1edbi tr\u00ed tu\u1ec7 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a Vua Thang, nh\u1eefng vi\u1ec7c ng\u00e0i l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng Tr\u1ecdng H\u00f4i v\u1eabn r\u0103n ng\u00e0i v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, th\u00ec b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1eddi x\u01b0a<a class=\"footnote\" title=\"B\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1eddi x\u01b0a, ch\u1eef 'chi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 108, b\u00e0i 'Lu\u1eadn \u0110\u00e0i Gi\u00e1n Quan Ng\u00f4n S\u1ef1 V\u1ecb M\u00f4ng Th\u00ednh Do\u00e3n Th\u01b0' vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eeb x\u01b0a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7'.\" id=\"return-footnote-1400-4\" href=\"#footnote-1400-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda l\u1ed7i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t v\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t v\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7, ch\u1eef '\u0111\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'd\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1400-5\" href=\"#footnote-1400-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung t\u1eeb khi n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ebfn nay, kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1ea7m, g\u00e2y n\u00ean l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, nh\u01b0ng Ch\u1ea5p Trung v\u1eabn tr\u00ec ho\u00e3n, c\u00f2n l\u00e0m nh\u01a1 nhu\u1ed1c ch\u1ee9c v\u1ee5 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng si\u00eang n\u0103ng, cung ki\u1ec7m, nh\u00e2n t\u1eeb khoan dung, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a Vua Nghi\u00eau, Vua Thu\u1ea5n. Suy t\u1eeb t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb y\u00ean t\u1eeb l\u00e2u, nh\u01b0ng k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1ed5 n\u00e1t, ch\u00ednh l\u1ec7nh ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, qu\u1ed1c gia ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ed3ng, quan tham nh\u0169ng \u0111\u1ea7y tri\u1ec1u. Nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y n\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u v\u00ec ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1ea7m, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i ra m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9, sinh l\u00f2ng nghi ng\u1edd, t\u1ea7m nh\u00ecn \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c, n\u00ean th\u00e0nh ra \u00fd t\u1ef1 chuy\u00ean, cho r\u1eb1ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i do ch\u00ednh m\u00ecnh b\u00e3i ch\u1ee9c, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, n\u00ean d\u00f9 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u1edbn, l\u1ed7i l\u1ea7m r\u00f5 r\u00e0ng, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn c\u1ed1 \u00fd dung t\u00fang; d\u00f9 h\u1ecd ho\u1ea3ng s\u1ee3 mu\u1ed1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn c\u1ed1 \u00fd gi\u1eef l\u1ea1i; d\u00f9 c\u00f3 thi\u00ean tai h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n \u0111\u00f3i l\u01b0u l\u1ea1c, ch\u1ebft ch\u00f3c \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1eddng, B\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd, v\u1eabn c\u1ed1 \u00fd d\u00f9ng h\u1ecd. Nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n c\u00f3 g\u00ec ph\u1ee5 l\u00f2ng B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e2u, khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00ean kh\u00f4ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn thi\u00ean tai, d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, \u0111em vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 giao ph\u00f3 cho m\u1ed9t k\u1ebb kh\u00f4ng h\u1ecdc v\u1ea5n, kh\u00f4ng ki\u1ebfn th\u1ee9c, n\u1ecbnh h\u00f3t, t\u00e0 \u00e1c, c\u1ed1 ch\u1ea5p nh\u01b0 Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 v\u1eabn cam l\u00f2ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n v\u1ed1n mu\u1ed1n gi\u00fap \u00edch cho B\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1eafm.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n v\u1ed1n kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1ec9 v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 hay nghi ng\u1edd, t\u1ef1 chuy\u00ean m\u00e0 t\u1ef1 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i m\u00ecnh. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e0ng ki\u00ean quy\u1ebft d\u00f9ng Ch\u1ea5p Trung, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n c\u00e0ng quy\u1ebft li\u1ec7t c\u00f4ng k\u00edch, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang ngh\u0129 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u1eafng h\u1ecd, n\u00ean b\u1ecdn gian th\u1ea7n n\u1ecbnh h\u00f3t nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 len v\u00e0o, t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 k\u1ebb xu n\u1ecbnh \u00fd B\u1ec7 h\u1ea1, n\u00f3i r\u1eb1ng Ch\u1ea5p Trung l\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 \u0111u\u1ed5i \u0111i, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 b\u1ecdn ti\u1ec3u th\u1ea7n lung lay, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n vu c\u00e1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n mu\u1ed1n \u0111u\u1ed5i Ch\u1ea5p Trung \u0111\u1ec3 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang lo l\u1eafng v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd m\u00ecnh, n\u00ean nghe nh\u1eefng l\u1eddi xu n\u1ecbnh n\u00e0y m\u00e0 vui l\u00f2ng, kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gian n\u1ecbnh c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 tin theo, n\u00ean c\u00e0ng quy\u1ebft li\u1ec7t ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, c\u00e0ng ki\u00ean quy\u1ebft d\u00f9ng Ch\u1ea5p Trung. L\u1ea5y \u0111\u1ecba v\u1ecb t\u00f4n qu\u00fd c\u1ee7a b\u1eadc v\u1ea1n th\u1eb7ng m\u00e0 tranh th\u1eafng v\u1edbi m\u1ea5y k\u1ebb ti\u1ec3u th\u1ea7n d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, n\u1ebfu \u00fd B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t quy\u1ebft kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n c\u0169ng n\u00ean bi\u1ebft kh\u00f3 m\u00e0 d\u1eebng l\u1ea1i. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 v\u00e0 h\u1eadu th\u1ebf b\u00e0n t\u00e1n, s\u1ebd cho r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ed1i b\u1ecf l\u1eddi trung, che ch\u1edf t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ngu mu\u1ed9i, coi B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 v\u1ecb Vua nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o!<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 lu\u1eadn t\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ed5i gi\u1eadn, \u0111u\u1ed5i h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u00e0i. M\u00e0 h\u00f4m nay, Ng\u1ef1 s\u1eed l\u1ea1i d\u00e1m lu\u1eadn t\u1ed9i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng s\u1ee3 uy l\u00f4i \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u1ecda quy\u1ec1n th\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh, qu\u00ean m\u00ecnh m\u00e0 y\u00eau b\u1ec7 h\u1ea1. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i gh\u00e9t, ch\u00e1n, t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t h\u1ecd. Ch\u1ea5p Trung l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ee5t l\u1ed9i, h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u vong, c\u00f4ng t\u01b0 c\u00f9ng ki\u1ec7t, l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ecdc v\u1ea5n, kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft, y\u00eau gh\u00e9t theo t\u00ecnh ri\u00eang, b\u1ed5 nhi\u1ec7m sai l\u1ea7m, b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, gia \u0111\u00ecnh \u00f4 u\u1ebf, ti\u1ebfng x\u1ea5u \u0111\u1ed3n xa, n\u1ecbnh b\u1ee3 thu\u1eadn \u00fd, chuy\u00ean vi\u1ec7c xu n\u1ecbnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i si\u1ec3m n\u1ecbnh, ki\u00eau ng\u1ea1o, c\u1ed1 ch\u1ea5p. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i y\u00eau qu\u00fd, tr\u1ecdng d\u1ee5ng, kh\u00f4ng n\u1ee1 b\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t, l\u1eddi n\u00f3i thi\u1ec7n \u00e1c \u0111\u1ec1u th\u1ea5u t\u1ecf, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ea3o l\u1ed9n nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c qu\u00e1 th\u1eb3ng th\u1eafn, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 sinh nghi ng\u1edd. Ch\u1ea5p Trung kh\u00f4ng bi\u1ebft li\u00eam s\u1ec9, l\u1ea1i ra l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng b\u00e0n, b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 n\u1ee1 v\u00ec Ch\u1ea5p Trung m\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5n th\u00e1nh \u0111\u1ee9c, khi\u1ebfn trung th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng ph\u1ea3i im l\u1eb7ng trong th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb! Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u00f2ng h\u1ed3i t\u00e2m, b\u1ecf \u0111i nghi ng\u1edd, x\u00e9t l\u00f2ng trung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c, bi\u1ebft l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, nh\u1eadn ra sai l\u1ea7m trong d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, noi g\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Thang s\u1eeda l\u1ed7i, tu\u00e2n theo l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a Tr\u1ecdng H\u00f4i. H\u00e3y \u0111em t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb tr\u01b0\u1edbc sau c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed giao cho ngo\u1ea1i \u0111\u00ecnh, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, c\u1ee9u d\u00e2n ch\u00fang, gi\u1eef tr\u1ecdn th\u00e1nh \u0111\u1ee9c, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn bi\u1ebft bao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Tu v\u00e0 \u00c1m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Thi\u00ean t\u1eed l\u00e0 b\u1eadc t\u00f4n qu\u00fd ng\u1ed3i h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng Nam, b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u c\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh tr\u1ef1c hi\u1ec1n t\u00e0i l\u00e0m c\u00e1nh tay h\u1ed7 tr\u1ee3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t l\u1edbn, c\u00f3 th\u1ec3 tham v\u1ea5n; c\u00f3 sai l\u1ea7m l\u1edbn, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 khuy\u1ebft; c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ea5p b\u00e1ch, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c; c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1ec5 nghi ph\u00e1p \u0111\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5t ch\u00ednh. Th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00ednh nh\u00e2n hi\u1ec1n s\u0129 \u0111\u1ec1u l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sao l\u1ea1i t\u1ef1 c\u1eaft b\u1ecf c\u00e1nh tay h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a m\u00ecnh?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ch\u01b0a th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng l\u00e2u d\u00e0i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lo l\u1eafng cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y l\u1ea1nh l\u00f9ng. Nh\u01b0 L\u00e3 Tr\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, Ng\u00f4 Khu\u00ea b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ecd Ch\u00e2u, H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ph\u1ee7 H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ti\u1ebfc nu\u1ed1i khi h\u1ecd r\u1eddi \u0111i. L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu xin l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, C\u1ed5 \u00c1m xin l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Kinh Nam. Nh\u1eefng b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i trong h\u00e0ng th\u1ecb t\u00f2ng nh\u01b0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu kh\u00f4ng c\u00f2n nhi\u1ec1u. Nay h\u1ecd ki\u00ean quy\u1ebft xin v\u1ec1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec l\u00fd do g\u00ec kh\u00e1c, m\u00e0 v\u00ec h\u1ecd \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng gi\u1eefa tri\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 khom l\u01b0ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 quy\u1ec1n th\u1ebf, l\u1ea1i ng\u00e0y ng\u00e0y lo s\u1ee3 b\u1ecb tr\u00fang k\u1ebf h\u00e3m h\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n noi g\u01b0\u01a1ng L\u00e3 Tr\u00e2n, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u00e0 r\u1eddi \u0111i<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1u mu\u1ed1n noi g\u01b0\u01a1ng L\u00e3 Tr\u00e2n, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u00e0 r\u1eddi \u0111i. Ch\u1eef 'hi\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ban', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1400-6\" href=\"#footnote-1400-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m h\u1ecd ra ngo\u00e0i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1eb7p vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd h\u1ecfi ai, nh\u1edd ai b\u1ed5 khuy\u1ebft, b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi ai, ch\u1ea5t ch\u00ednh v\u1edbi ai? M\u1ea5t m\u00e1t \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, d\u00f9 h\u1ed1i h\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng k\u1ecbp. Kinh \u300aThi\u300b ch\u1eb3ng n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;\u0110\u00f4ng \u0111\u1ea3o hi\u1ec1n t\u00e0i, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 y\u00ean \u1ed5n&#8217;. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y n\u00f3i r\u1eb1ng V\u0103n V\u01b0\u01a1ng d\u00f9 l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u00e1nh, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i v\u1eefng ng\u00f4i cao l\u00e0 nh\u1edd trong tri\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u hi\u1ec1n t\u00e0i m\u00e0 th\u00e0nh. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i mong B\u1ec7 h\u1ea1 soi x\u00e9t c\u1ed5 kim, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb ch\u1ee9c, h\u00e3y gi\u1eef h\u1ecd l\u1ea1i l\u00e0m c\u00e1nh tay h\u1ed7 tr\u1ee3, t\u1ef1 gi\u00fap m\u00ecnh, th\u00ec trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u may m\u1eafn l\u1eafm thay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa ti\u1ebfn tho\u00e1i c\u1ee7a t\u00e0 th\u1ea7n v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ea7n, ch\u00ednh th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng kh\u00f3 ti\u1ebfn m\u00e0 d\u1ec5 tho\u00e1i, t\u00e0 th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng d\u1ec5 ti\u1ebfn m\u00e0 kh\u00f3 tho\u00e1i, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. L\u00e3 Tr\u00e2n, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, Gi\u1ea3 \u00c1m, H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u1ea9m ch\u1ea5t ngay th\u1eb3ng, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e2m \u0111\u1ecba x\u1ea3o tr\u00e1, b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng n\u1ecbnh h\u00f3t quy\u1ec1n th\u1ebf, c\u00f3 \u00edch cho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, th\u1eadt kh\u00f4ng n\u00ean cho h\u1ecd ra ngo\u00e0i b\u1ed5 nhi\u1ec7m, khi\u1ebfn b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u01a1i d\u1eady t\u00e2m \u0111\u1ecba gian tr\u00e1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Tu v\u00e0 \u00c1m b\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i. Vi\u1ec7c Tu v\u00e0 \u00c1m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 7.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i b\u1ecb qu\u00e2n l\u00ednh Ho\u00e0ng th\u00e0nh t\u1ed1 c\u00e1o l\u00e0 \u0111i l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, T\u1ea3 V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, D\u0129nh Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng Nhan \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u1ec7 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9; T\u1ea3 V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Gi\u00e1ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ho\u00e0i Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9; T\u1ea3 \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Quang Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, D\u1eb7c D\u01b0\u01a1ng qu\u1eadn c\u00f4ng Th\u1ebf V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u00ecnh Qu\u1ed1c c\u00f4ng. T\u00f4ng Nhan l\u00e0 con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u00e0nh, m\u1eb9 \u0111\u1ebb l\u00e0 Ti\u1ec1n th\u1ecb t\u1eebng l\u00e0m v\u00fa nu\u00f4i Vua; T\u00f4ng L\u1ec5 xu\u1ea5t k\u1ebf l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 c\u1ee7a Chi\u00eau Th\u00e0nh th\u00e1i t\u1eed; Th\u1ebf V\u0129nh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng cha l\u00e0 Th\u1ee7 Ti\u1ebft t\u1eebng l\u00e0m Tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty, n\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(T\u00f4ng L\u1ec5 v\u00e0 Th\u1ebf V\u0129nh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5. T\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 c\u1ee7a Chi\u00eau Th\u00e0nh, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong b\u1ea3n truy\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p v\u1ec1 T\u00f4ng Nhan, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 l\u00fd do \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Th\u1ebf V\u0129nh l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u1ee7 Ti\u1ebft, th\u00e1ng 10 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong H\u00f2a Qu\u1ed1c c\u00f4ng, \u1edf \u0111\u00e2y l\u1ea1i ghi l\u00e0 qu\u1eadn c\u00f4ng, e r\u1eb1ng c\u00f3 sai s\u00f3t.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Kim Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Th\u1eeba Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh L\u01b0u h\u1eadu, Nghi Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m M\u1eadt Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9. Th\u1eeba Gi\u1ea3n l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n; T\u00f4ng \u0110\u00e1n l\u00e0 con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u1eeba Gi\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 s\u00e1u.)<\/i><\/p>\n<p>Khi Vua c\u00f2n \u1edf \u0110\u00f4ng cung, Ch\u00e2n T\u00f4ng ch\u1ecdn T\u00f4ng \u0110\u00e1n l\u00e0m b\u1ea1n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Sau khi Vua l\u00ean ng\u00f4i, T\u00f4ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u1ecb c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t ch\u1ec9 tr\u00edch, T\u00f4ng \u0110\u00e1n d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 bi\u1ec7n minh, c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1ef1 ti\u1ec7n l\u00e0m vi\u1ec7c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4ng \u0110\u00e1n t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 theo h\u1ecdc Tr\u1eabm, ch\u0103m ch\u1ec9 nhi\u1ec1u, vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c l\u00e0 do \u00fd Tr\u1eabm, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t vin theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u00fac Thi\u1ec1u, xin x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n ch\u1ee9c. Th\u00fac Thi\u1ec1u v\u00ec b\u00e0i v\u0103n \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. C\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed kh\u00e1c b\u00e0i v\u0103n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5, xin truy thu l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho c\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed thi c\u1eed kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 c\u00f2n mu\u1ed1n h\u1ecd h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn h\u1ecdc t\u1eadp, bi\u1ebft l\u1ec5 ngh\u0129a li\u00eam s\u1ec9. Vi\u1ec7c c\u1ea7u xin \u00e2n hu\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch thi\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c thi c\u1eed do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c. \u0110\u00e2y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 vi\u1ec7c gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c gia, n\u00ean gi\u1eef s\u1ef1 t\u00edn nhi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1eadu, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 s\u1ef1 tranh gi\u00e0nh l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 li\u00eam ch\u00ednh.&#8221;<\/i> T\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, t\u00e1m t\u00f4ng t\u1eed l\u1ea1i ch\u1eb7n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng trong cung \u0111\u1ec3 xin chuy\u1ec3n ch\u1ee9c, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea5m h\u1ecd v\u00e0o tri\u1ec1u. Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ch\u1ee9c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng truy thu l\u1ea1i, nay l\u1ea1i c\u1ea5m v\u00e0o tri\u1ec1u, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n? Xin truy thu l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n, v\u00e0 cho t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tri\u1ec1u nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, trong th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay ghi th\u00eam v\u00e0o. Kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c vin theo l\u1ec7 Th\u00fac Thi\u1ec1u c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 Th\u1eeba Gi\u1ea3n hay kh\u00f4ng? T\u00e1m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n l\u1ea5y Th\u1ebf V\u0129nh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ho\u00e0ng th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c phong ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, d\u1eddi tr\u1ea5n, th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, d\u01b0 lu\u1eadn b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, kh\u00f4ng r\u00f5 \u00e2n m\u1ec7nh t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 ra. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u1ea1i \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ng\u0103n ch\u1eb7n con \u0111\u01b0\u1eddng may r\u1ee7i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m b\u1edbt, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng b\u1eeba b\u00e3i, c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e2u th\u01a1 &#8216;Ch\u00ed \u01b0 huynh \u0111\u1ec7, d\u0129 ng\u1ef1 \u01b0 gia bang&#8217; <i>(ND: tr\u00edch Kinh Thi, \u00fd n\u00f3i anh em trong ho\u00e0ng th\u1ea5t ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn v\u00e0 tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ef7 th\u1ebf c\u1ea7u l\u1ee3i ri\u00eang)<\/i>.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6 \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u. Th\u00e1nh ch\u1ec9 l\u1ec7nh s\u1eeda \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c chuy\u1ec3n ch\u1ee9c c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 8. Nay nh\u00e2n vi\u1ec7c Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u, n\u00ean ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, truy t\u1eb7ng m\u1eb9 c\u1ee7a Thi\u1ec7u Kh\u00e1ng, nguy\u00ean l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c, h\u1ecd L\u01b0u l\u00e0m Hi\u1ebfu C\u1ea3m huy\u1ec7n qu\u00e2n. Kh\u00e1ng v\u1eeba ch\u1ecbu tang m\u1eb9, xin n\u1ed9p l\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u truy t\u1eb7ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n Ng\u00f4 Sung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, l\u1ea5y Tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1 Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1, \u0110\u1ed3ng tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 Do\u00e3n B\u1eadt l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tr\u1ea5n H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u00b7T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u\u300b, ghi l\u00e0 Ki\u1ec3m hi\u1ec7u th\u00e1i \u00fay, Tr\u1ea5n H\u1ea3i qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.)<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n B\u1ea1c ch\u00e2u T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u, h\u1ebft l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, xin c\u00e1ch ch\u1ee9c. Lui ra, l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb li\u00ean ti\u1ebfp. Bi\u1ec7n sau c\u00f9ng xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i, tr\u00e1nh h\u1ecda b\u1ecb b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung h\u00e3m h\u1ea1i, do \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, ng\u1ef1 s\u1eed v\u00ec vi\u1ec7c Ch\u1ea5p Trung gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 \u00f4ng ta<a class=\"footnote\" title=\"Mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 \u00f4ng ta, ch\u1eef 'kh\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1400-7\" href=\"#footnote-1400-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, Vua ch\u01b0a nghe theo, m\u00e0 c\u00e1c quan gi\u00e1n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ai b\u00e0n lu\u1eadn, ng\u1ef1 s\u1eed b\u00e8n \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean. Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u1ea1i c\u00f4ng k\u00edch Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n r\u1ea5t m\u1ea1nh, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i \u0111\u1ec1u \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng ta. Tr\u1ea5n nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u xin \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u1edbi ng\u1ef1 s\u1eed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Khi ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng Ch\u1ea5p Trung thi\u00ean v\u1ecb con g\u00e1i m\u00ecnh, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong h\u00f3a, b\u1ea5t \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p>Ch\u1ea5p Trung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, Vua b\u1ea3o Tr\u1ea5n, Tr\u1ea5n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba l\u1eddi gi\u00e8m pha, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u00e8m pha. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi ng\u1ef1 s\u1eed n\u00f3i, th\u00ec Ch\u1ea5p Trung \u0111\u00e1ng b\u1ecb gi\u1ebft, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u0169ng n\u00ean gi\u1ebft ng\u1ef1 s\u1eed.&#8221;<\/i> \u0110\u1ed3ng th\u1eddi n\u1ed9p l\u1ea1i n\u0103m b\u1ea3n t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc, xin tuy\u00ean b\u1ed1 cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, c\u00f9ng nhau bi\u1ec7n lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f9ng nhau bi\u1ec7n lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1eef '\u0111\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0111\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1400-8\" href=\"#footnote-1400-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. T\u1eeb \u0111\u00f3, Tr\u1ea5n v\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch.<\/p>\n<p>[12] Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, <i>(c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u\u300b ghi l\u00e0 L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0)<\/i>. B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129; C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0u H\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, b\u1ed5 nhi\u1ec7m B\u1eadt l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, H\u00e3ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, n\u00ean \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi B\u1eadt. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng theo l\u1ec7 c\u0169 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 t\u01b0, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh gi\u1eef ch\u1ee9c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, L\u00fd H\u00e3ng l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00e0m T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, nay vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng theo l\u1ec7 c\u0169, l\u00e0 do sai l\u1ea7m c\u1ee7a H\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t. Sau \u0111\u00f3 d\u00e1n t\u1edd s\u1eeda l\u1ea1i, cho H\u00e3ng l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, c\u00f2n B\u1eadt l\u00e0m T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 B\u1eadt c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. H\u00f4m \u0111\u00f3 tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ebf th\u01b0, Vua sai m\u1ea5y t\u00ean ti\u1ec3u ho\u00e0ng m\u00f4n ra s\u00e2n d\u00f2 x\u00e9t, c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. M\u1ea5y ng\u00e0y sau, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n, Vua k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi Tu, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u1ea7u t\u01b0\u1edbng c\u00f3 khi nh\u1edd v\u00e0o m\u1ed9ng b\u00f3i, nay Tr\u1eabm d\u00f9ng hai t\u01b0\u1edbng, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, h\u00e1 ch\u1eb3ng h\u01a1n m\u1ed9ng b\u00f3i sao?&#8221;<\/i> Tu c\u00fai \u0111\u1ea7u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Tam ty s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean huy b\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u1eef ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9. C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, T\u1ea3 ty lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Vua th\u01b0\u1eddng b\u1ea3o c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng Bi\u1ec7n thanh li\u00eam tr\u1ef1c ti\u1ebfp, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn, n\u00ean sai thay T\u00f4n Bi\u1ec7n. L\u00fac \u0111\u00f3 Ph\u00fa B\u1eadt m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u1ea1i l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri V\u1eadn Ch\u00e2u B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chi\u00eau \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111i qua kinh s\u01b0, v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn. Vua m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt, t\u1ecf ra r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng, h\u1ecfi B\u00e0ng T\u1ecbch: <i>&#8220;Tr\u1eabm d\u00f9ng hai t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Hai v\u1ecb \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi trong tri\u1ec1u, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn d\u00f9ng h\u1ecd, r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi khanh n\u00f3i. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u t\u01b0 l\u1ee3i, c\u00f2n Ph\u00fa B\u1eadt th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khen ng\u1ee3i, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec1n t\u00e0i.&#8221;<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y \u1edf Trung th\u01b0, r\u00f5 bi\u1ebft vi\u1ec7c \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 l\u1ee3i, ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb x\u1ea5u h\u1ee7y b\u00e1ng \u00f4ng \u1ea5y m\u00e0 th\u00f4i. Hu\u1ed1ng chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u00f4ng \u1ea5y b\u1ecb gi\u00e8m pha m\u00e0 ph\u1ea3i r\u1eddi tri\u1ec1u, nay ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00e0ng th\u00eam c\u1ea9n tr\u1ecdng. C\u00f2n Ph\u00fa B\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 ch\u01b0a n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1edbn, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u ch\u01b0a ai c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y, n\u00ean \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i, mong \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 m\u00ecnh c\u0169ng c\u00f3 l\u1ee3i. N\u1ebfu Ph\u00fa B\u1eadt l\u1ea5y t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 k\u1ebft \u00e2n ri\u00eang, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 trung th\u1ea7n, sao \u0111\u00e1ng g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec1n t\u00e0i? N\u1ebfu x\u00e9t theo c\u00f4ng lu\u1eadn, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb khen ng\u1ee3i \u00f4ng \u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y s\u1ebd chuy\u1ec3n sang gi\u00e8m pha, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft hai v\u1ecb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i m\u00e0 d\u00f9ng h\u1ecd, th\u00ec d\u00f9ng h\u1ecd ph\u1ea3i tin t\u01b0\u1edfng v\u1eefng v\u00e0ng, giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd l\u1eadp c\u00f4ng. N\u1ebfu v\u00ec l\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u l\u1ea1i v\u00ec l\u1eddi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 nghi ng\u1edd, th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00f4ng cu\u1ed9c th\u00e1i b\u00ecnh kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhanh ch\u00f3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi khanh n\u00f3i r\u1ea5t ph\u1ea3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, m\u1eb9 c\u1ee7a N\u00f9ng Tr\u00ed Cao l\u00e0 A N\u00f9ng, em l\u00e0 Tr\u00ed Quang, con l\u00e0 K\u1ebf T\u00f4ng, K\u1ebf Phong \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ecbnh gi\u1eef K\u1ebf Phong l\u1ea1i \u0111\u1ec3 chi\u00eau h\u00e0ng Tr\u00ed Cao, h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ea5p \u0103n u\u1ed1ng, sau nghe tin Tr\u00ed Cao \u0111\u00e3 ch\u1ebft, b\u00e8n gi\u1ebft lu\u00f4n c\u1ea3 K\u1ebf Phong<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ecbnh' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean man ph\u1ea3n' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1400-9\" href=\"#footnote-1400-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[17] C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n Ph\u00f3 s\u1ee9, Tri Ung ch\u00e2u Ti\u00eau Ch\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn Ph\u00f3 s\u1ee9, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169.<\/p>\n<p>Ch\u00fa chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng s\u0129, sai h\u1ecd \u0111i \u0110\u1ea1i L\u00fd qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 mua chu\u1ed9c N\u00f9ng Tr\u00ed Cao. Nam Chi\u1ebfu t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, r\u1eebng n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, bi\u00ean gi\u1edbi ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi man di, ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i phi\u00ean d\u1ecbch nhi\u1ec1u l\u1ea7n, \u0111i tr\u0103m ng\u00e0y m\u1edbi th\u00f4ng. Tr\u00ed Cao c\u0169ng b\u1ecb \u0110\u1ea1i L\u00fd gi\u1ebft ch\u1ebft, b\u1ecf \u0111\u1ea7u v\u00e0o h\u00f2m \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh s\u01b0.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ea1i L\u00fd qu\u1ed1c \u0111\u01b0a \u0111\u1ea7u Tr\u00ed Cao v\u1ec1 kinh s\u01b0, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n c\u1ee7a Ti\u00eau Ch\u00fa, nh\u01b0ng B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u00ed Cao l\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Tr\u00ed Cao cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, s\u1ed1ng ch\u1ebft kh\u00f4ng r\u00f5, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang. L\u1ea1i xem b\u1ea3ng quan ch\u1ee9c v\u00e0 s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1i s\u1ef1 k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang, th\u00e1ng 4 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 c\u0169ng ch\u00e9p N\u00f9ng Tr\u00ed Cao ch\u1ebft \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu, \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u1eadp Hi quan H\u1ea1 An K\u1ef3 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c. Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;An K\u1ef3 do n\u1ed9i gi\u00e1ng m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, s\u0129 \u0111\u1ea1i phu nh\u00ecn nhau, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng kinh ng\u1ea1c. B\u1edfi v\u00ec Th\u1ecb \u0111\u1ed9c l\u00e0 ch\u1ee9c quan th\u1ea7y c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5t ph\u00e1c, th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c n\u00ean nh\u1eb9 d\u1ea1 trao cho An K\u1ef3. L\u1ea1i nghe An K\u1ef3 t\u1ef1 bi\u1ebft kh\u00f4ng x\u1ee9ng, kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn chi\u1ebfu. Xin nh\u00e2n l\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, thu h\u1ed3i chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(An K\u1ef3 n\u0103m sau th\u00e1ng 5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Di\u00ean ch\u00e2u, kh\u00f4ng ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nghe theo l\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu L\u00fd \u0110oan \u00dd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri V\u1eadn ch\u00e2u, Vua ban th\u01a1 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau qu\u00fd. N\u0103m \u0111\u00f3, Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb l\u1ee5t, m\u1edf kho l\u1edbn \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n. \u0110\u1eb7t ra \u0111\u1ed9i Cung m\u00e3 th\u1ee7, d\u1ea1y h\u1ecd c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u00e1nh nhau, tr\u1edf th\u00e0nh qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7. \u0110\u1eafp \u0111\u00ea M\u00e2n D\u01b0\u01a1ng h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m \u0111\u1ec3 ng\u0103n l\u1ee5t, ng\u01b0\u1eddi V\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"V\u1eadn nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u00e2n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1400-10\" href=\"#footnote-1400-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110oan \u00dd, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u00f3 t\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong cung \u0111\u01b0a h\u01b0\u01a1ng ra t\u1ebf mi\u1ebfu \u00d4n Th\u00e0nh, Vua l\u1ee1 tay vi\u1ebft t\u00ean m\u00ecnh x\u01b0ng th\u1ea7n. Th\u00e1ng n\u00e0y, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ea1ch D\u01b0\u01a1ng H\u01b0u c\u00f9ng Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ec5 ph\u1ee5ng t\u00f4ng mi\u1ebfu, quan h\u1eefu ty l\u1ee1 kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd c\u00f3 ng\u00e0y th\u00e1ng ri\u00eang, nh\u00e2n D\u01b0\u01a1ng H\u01b0u x\u1eed vi\u1ec7c n\u00ean ch\u00e9p v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[21] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, vi\u1ec7c h\u1ed9 d\u1ecbch ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c tr\u1ed3ng d\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 v\u1eadt l\u1ef1c, n\u00ean n\u00f4ng d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u1ed3ng d\u00e2u, khi\u1ebfn vi\u1ec7c nu\u00f4i t\u1eb1m ng\u00e0y c\u00e0ng k\u00e9m. Nay l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 khuy\u1ebfn kh\u00edch tr\u1ed3ng d\u00e2u, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng d\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh h\u1ea1ng h\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129; Gi\u1ea3 \u1ea2m, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Nh\u1eadm Chuy\u00ean, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, xu\u1ed1ng l\u00e0m Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Chuy\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, g\u1eb7p vi\u1ec7c m\u1ed9t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 80 l\u1ea1ng ch\u00e2u ng\u1ecdc, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1ea5y t\u1edd v\u00e0 tr\u1ed1n thu\u1ebf n\u00ean b\u1ecb t\u1ecbch thu l\u00e0m c\u1ee7a quan. Chuy\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, v\u00e0 c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u00e3 mua l\u1ea1i v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb. Sau \u0111\u00f3, con trai c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u00e3 ki\u1ec7n l\u00ean Tam ty, vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra x\u00e9t x\u1eed \u1edf H\u1ed3 Nam. V\u1ee5 \u00e1n ch\u01b0a k\u1ebft th\u00fac, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n, Tam ty s\u1ee9, \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00e2u ng\u1ecdc v\u00e0o trong cung. Ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n, cho r\u1eb1ng L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, \u00e2m th\u1ea7m k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, xin c\u00f9ng h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e trong ngo\u00e0i. \u0110\u1ebfn nay, Chuy\u00ean b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb truy c\u1ee9u v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, C\u00fac Ch\u00e2n Khanh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[25] T\u1ea3 \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f2ng Th\u1ee9c d\u00e2ng l\u00ean ng\u1ecdc b\u00e1u do t\u1ed5 ti\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5t gi\u1eef, tr\u00ean ng\u1ecdc c\u00f3 kh\u1eafc ch\u1eef tri\u1ec7n <i>&#8220;Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u00edn b\u1ea3o&#8221;<\/i>, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u1eadt do Th\u00e1i T\u00f4ng ban t\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu xin t\u1eeb nay c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu kh\u00f4ng v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t c\u00e1c quan Ch\u1ea5p ch\u00ednh, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qua l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(\u300aGiang th\u1ecb t\u1ea1p ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: V\u0129nh Th\u00fac ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn nh\u00e0 c\u00e1c quan Ch\u1ea5p ch\u00ednh, ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, c\u00e1c quan Ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng hi\u1ec3u, n\u00ean c\u1ea3 T\u1ea1p h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u00e3i ch\u1ebf \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi s\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh, Tu vi\u1ebft l\u1eddi b\u1ea1t cho s\u00e1ch ng\u1ef1 th\u01b0 \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, c\u0169ng t\u1ef1 bi\u1ec7n b\u1ea1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ph\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0o, th\u00ec l\u1ec7nh cho tr\u0103m quan \u0111\u1ee9ng th\u00e0nh h\u00e0ng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp; c\u00f2n n\u1ebfu t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1eeb trong tri\u1ec1u th\u00ec cho ph\u00e9p th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 nh\u1eadm ch\u1ee9c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ed1n c\u00f3 \u0111i\u1ec3n l\u1ec7, nh\u01b0ng v\u1ec1 sau th\u01b0\u1eddng theo l\u1ec7 t\u1eeb ch\u1ed1i. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt nh\u1eadm ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn xin cho tr\u0103m quan \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng \u0111\u00f3n \u1edf c\u1ed5ng th\u00e0nh, Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u1ea1i xin th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 nh\u1eadm ch\u1ee9c, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1ecd c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n xem th\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i b\u00e1o c\u00e1o, tr\u0103m quan \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng \u0111\u00f3n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh, \u0111\u00fang l\u00e0 l\u1ec5 nghi long tr\u1ecdng. Nh\u01b0ng thay v\u00ec d\u00f9ng l\u1ec5 nghi h\u01b0 v\u0103n \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh, sao b\u1eb1ng d\u00f9ng l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i, trao quy\u1ec1n th\u1ef1c s\u1ef1 cho h\u1ecd. T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh, c\u00e1c quan trong hai ch\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn t\u01b0 dinh t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, tr\u0103m quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ri\u00eang. \u0110\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i, kh\u00f4ng trao quy\u1ec1n th\u1ef1c s\u1ef1, m\u00e0 ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u1ec5 nghi h\u01b0 v\u0103n \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. Th\u1ea7n xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c tr\u0103m quan \u0111\u00f3n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u1edf ngo\u00e0i th\u00e0nh, m\u00e0 cho ph\u00e9p c\u00e1c quan trong hai ch\u1ebf v\u00e0 tr\u0103m quan \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn t\u01b0 dinh g\u1eb7p ch\u1ea5p ch\u00ednh, \u0111\u1ec3 th\u0103m h\u1ecfi vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1, th\u00f4ng \u0111\u1ea1t s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Nh\u01b0 v\u1eady, thu\u1eadt tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u0111\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ebd \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo truy\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u1ea3 \u1ea2m, t\u1eeb khi \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u, th\u00ec bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. Gi\u1ea3 \u1ea2m l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe tin d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c ch\u1ea1y v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 Lam Ch\u00e2u, Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, n\u00ean l\u1ec7nh cho Ty An ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u1ee9u t\u1ebf h\u1ecd.<\/p>\n<p>[29] Phong cho d\u00e2n B\u00e1c Ch\u00e2u l\u00e0 T\u01b0\u1edfng Hi\u1ebfn l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Ch\u1ec9 s\u1eed Ty An ph\u1ee7 Kinh T\u00e2y, ban cho \u00e1o b\u00e0o v\u00e0 h\u1ed1t. Hi\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean gi\u1eb7c nguy hi\u1ec3m L\u01b0u \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ghi c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Ng\u00f4 D\u1ee5c, ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n x\u1eed ch\u00e2u Di\u00ean.<\/p>\n<p>Ng\u00f4 D\u1ee5c h\u1ea7u \u0111\u1ecdc s\u00e1ch trong cung, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c khen ch\u00ea c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb y\u00eau gh\u00e9t. Ng\u00f4 D\u1ee5c n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n r\u1ea5t thi\u1ebft y\u1ebfu, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn cho thi\u00ean h\u1ea1. Tuy nhi\u00ean, bi\u1ebft r\u1ed3i n\u00f3i ra b\u1eb1ng l\u1eddi, kh\u00f4ng b\u1eb1ng xem x\u00e9t r\u1ed3i th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u v\u00ec tin l\u1eddi gi\u00e8m pha m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c, nh\u00ecn r\u00f5 gian t\u00e0 m\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1i b\u00ecnh. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 an nguy mu\u00f4n m\u1eb7t, kh\u00f4ng n\u1eb1m ngo\u00e0i hai ch\u1eef y\u00eau gh\u00e9t. Th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ecdc s\u00e1ch c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ea5u hi\u1ec3u th\u00ec d\u00f9 \u0111\u1ecdc r\u1ed9ng c\u0169ng v\u00f4 \u00edch. B\u1edfi v\u00ec vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1eef k\u00edn, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. N\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt qu\u00e2n qu\u1ed1c, ho\u1eb7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n th\u1ebf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1eef k\u00edn. C\u00f2n nh\u01b0 ch\u1ec9 \u0111\u00edch danh ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, n\u00f3i x\u1ea5u h\u1ecd m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec k\u1ebb gi\u00e8m pha s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafc ch\u00ed, ng\u01b0\u1eddi trung ch\u00ednh kh\u00f3 l\u1eadp th\u00e2n, ph\u1ea3i tr\u00e1i kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, y\u00eau gh\u00e9t s\u1ebd t\u00f9y ti\u1ec7n. Cho n\u00ean n\u00f3i: &#8216;Nghe l\u1eddi m\u1ed9t chi\u1ec1u sinh ra gian t\u00e0, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t m\u00ecnh g\u00e2y n\u00ean lo\u1ea1n l\u1ea1c.&#8217; V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t nh\u1eadt nguy\u1ec7t, r\u00f5 r\u00e0ng minh b\u1ea1ch. Th\u0103ng ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 t\u1ed1t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 x\u1ea5u, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec k\u1ebb gian t\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng ch\u00ednh c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp th\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd quan tr\u1ecdng c\u1ee7a tr\u0103m v\u1ecb Vua v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00e0ng tr\u1ecdng d\u1ee5ng \u00f4ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n mu\u1ed1n tr\u1ecdng d\u1ee5ng l\u1edbn, nh\u01b0ng c\u00f3 quan ng\u00f4n s\u1ef1 vu c\u00e1o r\u1eb1ng Ng\u00f4 D\u1ee5c khi \u1edf H\u00e0 Nam t\u1eebng cho d\u00e2n vay l\u1ea5y l\u00e3i. Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian, b\u00e8n sai \u00f4ng ra ngo\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng Ng\u00f4 D\u1ee5c b\u1ecb quan ng\u00f4n s\u1ef1 L\u01b0u Nguy\u00ean Du vu c\u00e1o. X\u00e9t r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y L\u01b0u Nguy\u00ean Du \u0111ang l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Ng\u00f4 D\u1ee5c. Nay kh\u00f4ng r\u00f5 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, s\u1ebd tra c\u1ee9u sau. T\u00f4 Th\u1ee9c t\u1eebng ch\u00e9p r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng k\u1ec3 r\u1eb1ng khi Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Nh\u00e2n T\u00f4ng h\u1ecfi ai c\u00f3 th\u1ec3 thay th\u1ebf, Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung ti\u1ebfn c\u1eed Ng\u00f4 D\u1ee5c, Vua li\u1ec1n tri\u1ec7u \u00f4ng v\u1ec1 kinh. Nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean, trong bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c, \u00f4ng say r\u01b0\u1ee3u, ng\u1ed3i ng\u1ee7 g\u1eadt, b\u1ed7ng gi\u1eadt m\u00ecnh, v\u1ed7 gi\u01b0\u1eddng g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u. Vua kinh ng\u1ea1c, li\u1ec1n b\u1ed5 \u00f4ng l\u00e0m L\u01b0u \u0111\u00e0i T\u00e2y Kinh. Cha V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng k\u1ec3 l\u1ea1i chuy\u1ec7n n\u00e0y v\u1edbi C\u1ee7ng.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t r\u1eb1ng Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eeb ch\u00e2u Thi\u1ec3m v\u1ec1, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u00f4 t\u1ec9nh, l\u00fac n\u00e0y Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111ang \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o ti\u1ebfn c\u1eed Ng\u00f4 D\u1ee5c. L\u1ea1i n\u00f3i \u00f4ng say r\u01b0\u1ee3u v\u1ed7 gi\u01b0\u1eddng, Nh\u00e2n T\u00f4ng kinh ng\u1ea1c, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00f9ng \u00f4ng l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u1eefa. Ng\u00f4 D\u1ee5c c\u00f3 b\u1ec7nh tim, ch\u1eafc l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do L\u01b0u Nguy\u00ean Du vu c\u00e1o. Nh\u01b0ng Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung ti\u1ebfn c\u1eed, c\u0169ng ch\u01b0a r\u00f5 l\u00fd do. L\u1ea1i n\u1eefa, Ng\u00f4 D\u1ee5c ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea3i L\u01b0u \u0111\u00e0i T\u00e2y Kinh. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u00f4ng t\u1eeb ch\u00e2u Di\u00ean chuy\u1ec3n sang ch\u00e2u H\u00e0 Trung, th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 hai t\u1eeb ch\u00e2u H\u00e0 Trung chuy\u1ec3n sang ch\u00e2u H\u00e0 Nam. L\u1eddi V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng ch\u00e9p c\u00f3 sai l\u1ea7m, t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tra c\u1ee9u sau.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba, \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9 v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u00e0nh cho c\u00e1c quan t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7 ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u00f3 c\u00f4ng lao, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c trao nh\u1eb9 cho c\u1eadn th\u1ea7n, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 c\u00f4ng m\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i nh\u01b0 C\u1ee7ng Th\u1ea7n. C\u1ee7ng Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng n\u1eafm ch\u1ee9c K\u1ebf ty, v\u00ec ti\u1ebfn c\u1eed h\u00e0o d\u00e2n Tr\u1ecbnh H\u00fac m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi l\u00e0m tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, \u00f4ng ta dung t\u00fang binh s\u0129, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang b\u1ea5t an, l\u1ea1i th\u00e2n thi\u1ebft qu\u00e1 m\u1ee9c v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1, r\u1ed3i may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n m\u1ec7nh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi l\u00e0m s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an, \u00f4ng ta n\u00f3i nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u g\u00e2y s\u1ef1, v\u1eeba nh\u1eadn l\u1ec5 \u0111\u00e0n c\u1ea7m ti\u1ec5n r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7, l\u1ea1i c\u00f2n b\u00e0n chuy\u1ec7n huynh \u0111\u1ec7 truy\u1ec1n ng\u00f4i, r\u1ed3i n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00f9ng k\u1ebf ly gi\u00e1n v\u1edbi Di \u0110\u1ecbch, che \u0111\u1eady l\u1ed7i l\u1ea7m, gi\u1ea3 d\u1ed1i kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi l\u1ea1i l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, \u00f4ng ta k\u1ebft giao v\u1edbi n\u1ed9i th\u1ea7n Li\u00eau H\u1ea1o Nhi\u00ean, \u0111\u01b0a ng\u1ecdc trai c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u01b0a x\u1eed v\u00e0o cung. Bao che cho l\u1ea1i vi\u00ean ph\u1ea1m ph\u00e1p, ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3 C\u1eedu ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng l\u00e0m gi\u00e1m kho V\u1ea1n Doanh, l\u1ea1i xin \u0111em h\u1ebft c\u00e1c quan ch\u1ee9c h\u1ee3p c\u1eed c\u1ee7a Tam ty giao cho Th\u1ea9m quan x\u00e9t duy\u1ec7t. T\u1ed9i tr\u1ea1ng b\u00ea b\u1ed1i nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c T\u1ea3 th\u1eeba, gi\u00e1ng ch\u1ee9c kh\u00f4ng d\u00f9ng, \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e trong ngo\u00e0i, sao l\u1ea1i c\u00f2n trao ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9, l\u1ea1i ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1ed9t m\u00ecnh quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u1ea7n li\u00eau, ngo\u00e0i d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i th\u00e1nh ch\u00ednh, ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c C\u1ee7ng Th\u1ea7n, ai c\u00f3 mi\u1ec7ng \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Th\u1ea7n mong thu h\u1ed3i m\u1ec7nh m\u1edbi, cho \u00f4ng ta m\u1ed9t ch\u1ee9c qu\u1eadn nh\u1ecf, lui v\u1ec1 suy ngh\u0129 l\u1ed7i l\u1ea7m, th\u00ec c\u00f4ng lu\u1eadn s\u1ebd r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng.&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Bi\u1ec7n l\u1ea1i c\u00f9ng Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch, Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn, L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1, M\u00e3 Tu\u00e2n li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n lu\u1eadn, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, chuy\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, r\u1ed3i th\u0103ng Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9, ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u. Nh\u01b0 B\u1eadt c\u00f3 c\u00f4ng lao, l\u1ea1i xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, m\u00e0 \u00e2n m\u1ec7nh c\u00f2n ch\u1eadm tr\u1ec5 nh\u01b0 v\u1eady, C\u1ee7ng Th\u1ea7n c\u00f3 t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb trong ngo\u00e0i ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u00e8n nghe theo.<\/p>\n<p>[32] Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n xin mua l\u1ea1i nh\u00e0 quan m\u00e0 \u00f4ng \u0111ang \u1edf. Vua h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn Tam ty s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t, S\u00e1t n\u00f3i r\u1eb1ng lu\u1eadt l\u1ec7nh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;To\u00e0n B\u00e2n t\u1ef1 c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u1eeda, lu\u1eadt l\u1ec7nh sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i> Tuy nhi\u00ean, sau \u0111\u00f3 Vua v\u1eabn cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c Tam ty mua l\u00f4ng chim l\u00e0m t\u00ean cho Vua.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng l\u00f4ng chim d\u00f9ng l\u00e0m t\u00ean cho Vua \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0 lo\u1ea1i l\u00f4ng tr\u1eafng \u1edf gi\u1eefa, hai \u0111\u1ea7u \u0111en, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1ee3 b\u00faa, t\u00ecm ki\u1ebfm m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ean g\u1eafn l\u00f4ng \u0111en tr\u1eafng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1eb9p th\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"'L\u00e0m \u0111\u1eb9p' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u00ec', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea5y v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u00f3'.\" id=\"return-footnote-1400-11\" href=\"#footnote-1400-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f4ng g\u00e0 c\u1ee9ng c\u00e1p.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ra l\u1ec7nh b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua b\u00e1n.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, phong th\u1ea7n n\u00fai Th\u00e1i B\u1ea1ch \u1edf Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 l\u00e0m T\u1ebf D\u00e2n h\u1ea7u, v\u00ec tri ph\u1ee7 L\u00fd Chi\u00eau C\u1ea5u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai c\u00f3 ao, c\u1ea7u m\u01b0a \u0111\u1ec1u linh \u1ee9ng.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c ph\u1ea1m t\u1ed9i bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng m\u00e0 \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i ch\u1ebft, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. N\u1ebfu b\u1ecdn ch\u00fang t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, th\u00ec t\u00e2u l\u00ean xin x\u1eed l\u00fd. T\u1eeb khi Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i \u1edf t\u00e1m ch\u00e2u qu\u00e2n, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng, gi\u00e1 mu\u1ed1i quan tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eaft, gi\u00e1 mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng r\u1ebb, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng c\u00e0ng nhi\u1ec1u, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea1m ph\u00e1p \u0111\u1ebfn ch\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1eebng, d\u00f9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ea1 gi\u00e1 mu\u1ed1i quan<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1ea1 gi\u00e1' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'suy', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1400-12\" href=\"#footnote-1400-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u00e1 c\u1ea3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ch\u00ed, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng trong s\u00e1ch x\u00e1 t\u1ed9i n\u0103m Gia H\u1ef1u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n h\u01a1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng \u0111\u00e3 n\u1edbi l\u1ecfng, c\u00f3 l\u1ebd do vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng sau n\u00e0y. C\u00f9ng ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y theo l\u1ec7 c\u0169, khi th\u0103ng ch\u1ee9c hay gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1o m\u1ec7nh ri\u00eang. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, do vi\u1ec7c t\u00e2u b\u00e0y m\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c, l\u00fac \u1ea5y Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng \u0111ang so\u1ea1n ch\u1ebf, \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea7u t\u1eeb. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf, b\u00e8n ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1eafc \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi l\u1ec7 c\u0169. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00eau r\u00f5. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Nh\u1eadm Chuy\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ea1i ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1eafc tr\u00e1p. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo th\u00f3i quen d\u1ea7n th\u00e0nh l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh th\u1ec3. Th\u1ea7n xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi thay \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, ph\u1ea3i tu\u00e2n theo l\u1ec7 c\u0169, n\u1ebfu h\u1ee3p l\u1ec7 d\u00f9ng c\u00e1o t\u1eeb th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng s\u1eafc tr\u00e1p, c\u1ea7n gi\u1eef l\u1ea1i ph\u00e9p c\u0169 \u0111\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 ng\u0103n tr\u1edf v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi gi\u00e1ng ch\u1ee9c quan vi\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 ban chi\u1ebfu s\u1eafc.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, r\u01b0\u1edbc ng\u1ef1 dung c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Hi\u1ebfu Minh Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Khai Ti\u00ean \u1edf ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, r\u01b0\u1edbc ng\u1ef1 dung c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n V\u0129nh Long \u1edf thi\u1ec1n vi\u1ec7n Kh\u1ea3i Th\u00e1nh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 tu s\u1eeda l\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Khai Ti\u00ean v\u00e0 \u0111i\u1ec7n V\u0129nh Long, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0a ng\u1ef1 dung v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i c\u00e1c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ebfn khi \u0111i\u1ec7n x\u00e2y xong, m\u1edbi l\u1ea1i r\u01b0\u1edbc ng\u1ef1 dung v\u1ec1 th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n c\u0169.<\/p>\n<p>[39] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><em>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh \u1edf kinh th\u00e0nh qu\u00e1 nhi\u1ec1u, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt. Theo l\u1ec7nh, b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt, sau \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean. Nay l\u1ea1i nghe th\u00e1nh ch\u1ec9 xu\u1ed1ng Tam ty tu s\u1eeda l\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1 v\u00e0 ch\u00f9a Ph\u1ee5ng Ti\u00ean. B\u1ec1 t\u00f4i th\u1ea5y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u00ednh l\u1ec7nh sai l\u1ea7m, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed5 n\u00e1t, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u00e0m vi\u1ec7c qua loa, ch\u01b0a th\u1ec3 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n, ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, m\u1edf r\u1ed9ng c\u00f4ng tr\u00ecnh, tr\u0103m vi\u1ec7c c\u00f9ng l\u00e0m, kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o ng\u1eebng.<\/em><\/p>\n<p><em>Hi\u1ec7n nay, s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7, ng\u00e2n kh\u1ed1 qu\u1ed1c gia kh\u00f3 kh\u0103n, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea1i k\u1ebf, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c y\u00eau m\u1ebfn Vua, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ti\u00eau hao t\u00e0i s\u1ea3n qu\u1ed1c gia, m\u01b0u l\u1ee3i cho m\u00ecnh, t\u1ef1 do chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t c\u1ee7a c\u00f4ng, m\u01b0u c\u1ea7u c\u00f4ng lao \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, m\u01b0\u1ee3n danh t\u1ed5 ti\u00ean, ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c. Hu\u1ed1ng chi c\u00e1c \u0111i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n linh, khi m\u1edbi x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng t\u00f4n k\u00ednh, ki\u1ebfn tr\u00fac v\u1eefng ch\u1eafc, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng tinh x\u1ea3o, d\u00f9 tr\u0103m n\u0103m c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u01b0a ch\u1eafc' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 109, t\u1edd 'B\u00e3i tu Ph\u1ee5ng Ti\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1eb3ng tr\u1ea1ng' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1400-13\" href=\"#footnote-1400-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng ng\u1eebng s\u1eeda ch\u1eefa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111i\u1ec7n Khai Ti\u00ean ch\u1ec9 v\u00ec hai c\u1ed9t h\u01b0 h\u1ecfng, \u0111\u00e3 thay m\u01b0\u1eddi ba c\u1ed9t, tr\u01b0\u1edbc sau c\u1eed quan ki\u1ec3m k\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"'Ki\u1ec3m k\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ec3m th\u1ea3o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1400-14\" href=\"#footnote-1400-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng tin, ch\u1ec9 nghe theo l\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng, n\u00ean d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u. B\u1edfi v\u00ec ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u c\u1ea7u ban th\u01b0\u1edfng.<\/em><\/p>\n<p><em>B\u1ec1 t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng, t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean, l\u1ec5 qu\u00fd thanh t\u1ecbnh, nay l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean thay \u0111\u1ed5i, x\u00fac ph\u1ea1m uy linh, x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u00f9ng, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u01b0u l\u1ee3i. B\u1ec1 t\u00f4i th\u1ea5y t\u1eeb x\u01b0a, Vua ch\u00faa n\u00e0o th\u00edch x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1eeb \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, \u300aS\u1eed K\u00fd\u300b, qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m, \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh t\u1ec9nh mu\u00f4n \u0111\u1eddi. Nay k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u01b0u l\u1ee3i nh\u1ea5t th\u1eddi, x\u00fac ph\u1ea1m uy linh t\u1ed5 ti\u00ean, \u0111\u1ea9y Vua v\u00e0o ch\u1ed7 sai l\u1ea7m, ai n\u1ee1 l\u00e0m v\u1eady, b\u1ec1 t\u00f4i th\u1ef1c \u0111au x\u00f3t.<\/em><\/p>\n<p><em>B\u1ec1 t\u00f4i theo l\u1ec7nh gi\u1ea3m b\u1edbt, \u1edf Tam ty \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u0111\u1ea1i kh\u00e1i. \u0110i\u1ec7n Khai Ti\u00ean ban \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 v\u00ec hai c\u1ed9t h\u01b0, nay d\u00f9ng v\u1eadt li\u1ec7u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ea3y ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m c\u00f3 l\u1ebb. \u0110i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n linh \u1edf M\u1ee5c Th\u00e2n tr\u1ea1ch d\u00f9ng v\u1eadt li\u1ec7u, l\u1ea1i t\u00e1m m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m. L\u1ea1i c\u00f2n c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh \u1edf L\u1ec5 Tuy\u1ec1n, Ph\u00fac Th\u1eafng, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. Ngo\u00e0i ra, qu\u00e2n doanh, kho t\u00e0ng c\u1ea7n s\u1eeda ch\u1eefa, l\u1ea1i c\u00f3 h\u01a1n tr\u0103m ch\u1ed7. D\u00f9 \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1 kh\u00f4ng sinh ra th\u1ee9 g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 sinh g\u1ed7, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 cung c\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c chi ph\u00ed l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady. T\u1eeb x\u01b0a, Vua ch\u00faa t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean, th\u1edd ph\u1ee5ng th\u1ea7n linh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u, m\u1edbi l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3.<\/em><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, t\u1eeb b\u1ea3y cung Ng\u1ecdc Thanh Chi\u00eau \u1ee8ng, \u0110\u1ed9ng Ch\u00e2n, Th\u01b0\u1ee3ng Thanh, H\u1ed3ng Kh\u00e1nh, Th\u1ecd Ninh, T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean, H\u1ed9i Linh, c\u00f9ng hai ch\u00f9a th\u00e1p Khai B\u1ea3o, H\u01b0ng Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i ho\u00e0n to\u00e0n, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y \u00fd tr\u1eddi ch\u00e1n gh\u00e9t s\u1ef1 xa hoa l\u00e3ng ph\u00ed c\u1ee7a vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfc s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a d\u00e2n, r\u0103n d\u1ea1y r\u00f5 r\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t l\u1ea7n. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu c\u1ee9 m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00fang th\u1ea7n linh, kh\u00f4ng b\u1eb1ng lo s\u1ee3 l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi m\u00e0 tu t\u1ec9nh b\u1ea3n th\u00e2n. Nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh ch\u01b0a x\u00e2y n\u00ean nhanh ch\u00f3ng d\u1eebng l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi \u0111i\u1ec7n M\u1ee5c Th\u00e2n Th\u1ea7n Ng\u1ef1, theo l\u1ec5 kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e2y, vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. Kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0n c\u00e3i th\u00eam v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, xin \u0111\u1eebng giao xu\u1ed1ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, h\u00e3y l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eebng l\u1ea1i. \u0110i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1 n\u1ebfu c\u00f3 h\u01b0 h\u1ecfng, ch\u1ec9 n\u00ean sai quan Tam ty \u0111\u1ebfn tu b\u1ed5, kh\u00f4ng n\u00ean coi \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng lao. Ch\u00f9a Ph\u1ee5ng Ti\u00ean, xin \u0111\u1ec3 nh\u00e0 ch\u00f9a t\u1ef1 tu s\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng l\u00e0 n\u01a1i b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng ng\u1ed3i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i v\u00ec thi\u1ebfu g\u1ed7 n\u00ean t\u1ea1m d\u1eebng ch\u01b0a s\u1eeda. C\u00e1c ho\u00e0ng th\u00e2n t\u1eeb sau khi nh\u00e0 c\u1eeda b\u1ecb ch\u00e1y, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ph\u1ea3i t\u1ea1m tr\u00fa n\u01a1i kh\u00e1c. B\u1ec7 h\u1ea1 t\u00f4n qu\u00fd l\u00e0 thi\u00ean t\u1eed, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1ed7 \u0111\u1ec3 s\u1eeda m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n; gi\u00e0u c\u00f3 b\u1ed1n bi\u1ec3n, m\u00e0 ho\u00e0ng t\u1ed9c kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 \u0111\u1ec3 \u1edf. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec \u0111em g\u1ed7 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, chi\u1ec1u theo \u00fd k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, l\u00e3ng ph\u00ed v\u00e0o nh\u1eefng ch\u1ed7 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, khi\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n tu s\u1eeda l\u1ea1i thi\u1ebfu v\u1eadt li\u1ec7u. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1edb l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1ea7n h\u1ecfa ho\u1ea1n l\u1edbn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i x\u00e2y d\u1ef1ng r\u1ea7m r\u1ed9 nh\u1ea5t; ph\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh qu\u1ed1c gia d\u1ed1c s\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u1ec1u b\u1ecb l\u1eeda thi\u00eau r\u1ee5i.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ea3 l\u1ea1i, tr\u1eddi ch\u00e1n gh\u00e9t vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u00e0 thi\u00eau h\u1ee7y, l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam \u0111\u1ec3 th\u1edd c\u00fang, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do ph\u00fac l\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u00e0 tai h\u1ecda li\u00ean ti\u1ebfp gi\u00e1ng xu\u1ed1ng. Th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi, d\u01b0\u1edbi x\u00e9t l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi tuy c\u00f3 v\u1ebb \u0111i\u00ean r\u1ed3 nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 trung th\u00e0nh, l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng m\u00e0 kh\u00f4ng xa. Th\u1ea7n ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ee9c th\u00e1nh cung ki\u1ec7m, kh\u00f4ng th\u00edch du ngo\u1ea1n s\u0103n b\u1eafn, nh\u1eefng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i do s\u1edf th\u00edch, ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f3 t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u nh\u1ea5t th\u1eddi c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y l\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch mu\u00f4n \u0111\u1eddi trong s\u1eed s\u00e1ch, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng xem x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u1ea5u s\u1edb n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, theo b\u1ea3n t\u1eadp, v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 hai, tr\u01b0\u1edbc khi xin b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu \u00d4n Th\u00e0nh. Nay nh\u00e2n vi\u1ec7c ph\u1ee5ng an th\u1ea7n ng\u1ef1 Khai Ti\u00ean, V\u0129nh Long, xin ghi ch\u00e9p th\u00eam \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n l\u00e0 L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, Tam ban, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p anh em, ch\u00fa b\u00e1c, con ch\u00e1u thay th\u1ebf l\u1eabn nhau. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1 x\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi sau theo \u0111\u00f3 th\u00ec h\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ea1o ngh\u0129a; n\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00f3 th\u00ec t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u00e2n t\u00ecnh v\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi gi\u00e1o h\u00f3a. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang o\u00e1n gh\u00e9t m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi sau mang n\u1ed7i nh\u1ee5c th\u00e2n th\u00edch, nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u00e1o th\u00f9, \u1eaft g\u00e2y h\u1ea1i nhi\u1ec1u. Xin t\u1eeb nay trong ph\u1ea1m vi ng\u0169 ph\u1ee5c, cho ph\u00e9p che gi\u1ea5u l\u1eabn nhau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf l\u1eabn nhau, ai vi ph\u1ea1m th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i t\u01b0.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[41] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1, M\u00e3 Tu\u00e2n, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe n\u00f3i n\u1ed9i th\u1ea7n Di\u00eam S\u0129 L\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 huy mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch t\u00e2u xin, n\u1ed9i th\u1ea7n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u0103m n\u0103m, l\u1ea1i mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn n\u0103m n\u0103m, h\u1ea1n ch\u1ebf tu\u1ed5i t\u1eeb 50 tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 tuy\u1ec3n l\u00e0m \u00e1p ban.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe b\u1ec7 h\u1ea1 nghe theo, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u truy\u1ec1n t\u1ee5ng, cho l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd. V\u00ec mu\u1ed1n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 d\u1eb7n, c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1. Nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 ra chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean thi h\u00e0nh. Nay m\u1ef1c chi\u1ebfu ch\u01b0a kh\u00f4, \u0111\u00e3 nghe b\u1ed5 nhi\u1ec7m S\u0129 L\u01b0\u01a1ng mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn. Th\u1ea7n ngh\u0129 ch\u1ee9c danh mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn, t\u01b0\u01a1ng lai ph\u1ea7n nhi\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean l\u00e0m \u00e1p ban. V\u1eady n\u00ean ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn ch\u1ee9c mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn, ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 d\u1eb7n, c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi S\u0129 L\u01b0\u01a1ng t\u00ednh t\u00ecnh x\u1ea3o quy\u1ec7t, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay k\u1ebft giao v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n trong ngo\u00e0i. L\u00e2u n\u0103m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, khoe khoang th\u1ebf l\u1ef1c, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, v\u00e0 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y. Nay Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7, \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n quy \u0111\u1ecbnh. Xin b\u00e3i b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi c\u1ee7a S\u0129 L\u01b0\u01a1ng, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i> Vua ra chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c mang kh\u00ed gi\u1edbi h\u1ea7u c\u1eadn c\u1ee7a S\u0129 L\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, d\u00e2ng ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 7, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng. \u300aPh\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p S\u0129 L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, S\u01b0 \u0110\u1ea1o k\u1ec3 t\u1ed9i, \u1eaft l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh k\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn ph\u1ee5 c\u1eadn m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc m\u01b0a l\u00e2u ng\u00e0y g\u00e2y h\u1ecda, d\u00e2n ch\u00fang ven s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'ven s\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1400-15\" href=\"#footnote-1400-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a> c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i di t\u1ea3n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u00f3 c\u1ee9u t\u1ebf v\u00e0 cho vay m\u01b0\u1ee3n.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 T\u00f4ng Ch\u00e2n qua \u0111\u1eddi. \u00d4ng tr\u1ecb v\u00ec 25 n\u0103m, th\u1ecd 41 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u00f4n l\u00e0 V\u0103n Th\u00e0nh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, theo \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ea7n Th\u00e1nh Hi\u1ebfu Ch\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 H\u01b0ng T\u00f4ng.<\/p>\n<p>T\u00f4ng Ch\u00e2n t\u00ednh t\u00ecnh ph\u00f3ng t\u00fang, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng v\u1edbi Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ebf Khinh Khi\u00eam v\u00e0 m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c k\u1ebft ngh\u0129a huynh \u0111\u1ec7, ra v\u00e0o nh\u00e0 nhau, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u1ea1y cha m\u1eb9 c\u1ee7a h\u1ecd. \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1ea3i trang v\u00e0o qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111\u1ea1o qu\u00e1n, g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng, Di\u00eau C\u1ea3nh Hi, Ph\u00f9ng L\u1eadp trong l\u00fac vi h\u00e0nh, sau n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan l\u1edbn. \u00d4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t coi tr\u1ecdng Ph\u1eadt gi\u00e1o, c\u00f3 t\u0103ng nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Tam c\u00f4ng, Tam s\u01b0 ki\u00eam Ch\u00ednh s\u1ef1 l\u1ec7nh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 20 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>M\u00e3 B\u1ea3o Trung t\u1eebng khuy\u00ean r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao th\u00ec n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c t\u1eeb t\u1eeb, \u00f4ng gi\u1eadn d\u1eef n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec Vua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean quy\u1ec1n, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc sao?&#8221;<\/i> B\u1ea3o Trung s\u1ee3 h\u00e3i. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi mu\u1ed1n th\u0103ng ch\u1ee9c cho ai, \u00f4ng \u0111\u1ec1u ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd can ng\u0103n, n\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn nh\u01b0 Th\u00edch H\u1ea1t Ch\u1ee7 v\u00e0 m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>\u00d4ng th\u01b0\u1eddng d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c ban \u0111\u00eam, c\u00f9ng v\u1edbi anh em L\u01b0u T\u1ee9 \u0110oan, V\u01b0\u01a1ng C\u01b0\u01a1ng tham gia v\u00e0o \u0111\u1ed9i nh\u1ea1c, b\u1ea3o c\u00e1c phi t\u1ea7n thay trang ph\u1ee5c th\u00e0nh n\u1eef \u0111\u1ea1o s\u0129. Cha c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Ti\u00eau Ma Ch\u1ec9 n\u00f3i: <i>(Theo \u300aLi\u00eau s\u1eed &#8211; H\u1eadu phi truy\u1ec1n\u300b th\u00ec l\u00e0 Ti\u00eau Hi\u1ebfu M\u1ee5c, \u1edf \u0111\u00e2y ghi l\u00e0 Ti\u00eau M\u1ee5c T\u1ebf, nghi l\u00e0 t\u00ean kh\u00e1c n\u00ean d\u1ecbch l\u1ea1i.)<\/i> <i>&#8220;C\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1eb7t, ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0 phi t\u1ea7n v\u00e0o di\u1ec5n tr\u00f2, e l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ebd.&#8221;<\/i> T\u00f4ng Ch\u00e2n \u0111\u00e1nh Ti\u00eau Ma Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn s\u01b0ng m\u1eb7t, n\u00f3i: <i>&#8220;Ta c\u00f2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u00f4ng Ch\u00e2n gi\u1ecfi h\u1ed9i h\u1ecda, t\u1eebng \u0111em tranh v\u1ebd chim nh\u1ea1n d\u00e2ng l\u00ean, Vua vi\u1ebft th\u01b0 ph\u00e1p Phi B\u1ea1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i. Con trai \u00f4ng l\u00e0 H\u1ed3ng C\u01a1 l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecdng Hi n\u0103m th\u1ee9 23 th\u00e0nh Thanh Ninh n\u0103m \u0111\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"'23' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 8 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1400-16\" href=\"#footnote-1400-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan l\u1ea1i xin cho con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ed h\u00e0m tri huy\u1ec7n th\u00ec \u0111\u1ec1u t\u1ea1m b\u1ed5 l\u00e0m M\u1ea1c ch\u1ee9c quan c\u1ea5p th\u1ea5p, v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Nam \u0110an Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed M\u1ea1c Ho\u00e0i B\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ho\u00e0i Vi\u1ec5n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n v\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u, con trai \u00f4ng l\u00e0 M\u1ea1c Th\u1ebf Ti\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Nam \u0110an Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, ban th\u00eam \u00e1o b\u00e0o, \u0111ai l\u01b0ng, 10 v\u1ea1n ti\u1ec1n <i>(theo b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu ch\u1eef <i>&#8220;ti\u1ec1n&#8221;<\/i>, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u00b7Man Di truy\u1ec1n\u300b \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung)<\/i>, v\u00e0 100 t\u1ea5m l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c qu\u1eadn ph\u1ee5 c\u1eadn m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ea1i x\u00e1 m\u1ed9t l\u1ea7n, n\u0103m ngo\u00e1i x\u00e1 hai l\u1ea7n, n\u0103m nay x\u00e1 ba l\u1ea7n. L\u1ea1i th\u00eam, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u1edf kinh \u0111\u00f4 m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n hai l\u1ea7n. Ch\u00ednh s\u00e1ch khoan dung nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng g\u00ec qu\u00e1 h\u01a1n. Vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1 m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;nhi\u1ec7t \u00e2n&#8217;, v\u00ec th\u01b0\u1eddng di\u1ec5n ra v\u00e0o th\u00e1ng 5, th\u00e1ng 6. Nh\u1eefng k\u1ebb gian manh, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ph\u1ea1m t\u1ed9i, ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 x\u00e1 hai l\u1ea7n \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n! H\u00e1 ch\u1eb3ng bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng b\u1ecb l\u00f4i k\u00e9o v\u00e0o vi\u1ec7c gian \u00e1c v\u00e0 tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt. Hi\u1ec7n nay, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi m\u00f9a thu \u01b0\u1edbc ch\u1eebng 50-60 v\u1ea1n, n\u1ebfu h\u1ecd nghe tin kinh \u0111\u00f4 ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, h\u00e1 ch\u1eb3ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng sao? Tuy nhi\u00ean, l\u1eddi d\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ban ra, ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 ph\u00e1t, bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin t\u1eeb nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1 h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb gian manh, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n; b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho binh s\u0129 \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng trong ngo\u00e0i, gi\u00fap d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eb9 nh\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, M\u1ef9 nh\u00e2n Chu th\u1ecb qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Tu dung, l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a Ng\u1ea1c v\u01b0\u01a1ng Hi.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng \u1ea5n gi\u1ea5y ng\u1ef1 b\u1ea3o c\u1ea5p cho c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1, \u0111\u1ec3 h\u1ecd k\u1ecbp th\u1eddi t\u1ea5u tr\u00ecnh, nh\u1eb1m bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u00fang sai c\u1ee7a l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 x\u1ebfp h\u1ea1ng. B\u1ec7 h\u1ea1 tuy th\u00edch nghe l\u1eddi can gi\u00e1n, nh\u01b0ng x\u00e9t vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng, th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u00e0m qua loa m\u00e0 b\u1ecf qua nhi\u1ec1u sao? Xin c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng Ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1n quan hi\u1ec7n c\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1ee5 vi\u00ean' trong b\u1ea3n g\u1ed1c, \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 8 ch\u00e9p l\u00e0 'ki\u1ebfn vi\u00ean'.\" id=\"return-footnote-1400-17\" href=\"#footnote-1400-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, \u0111\u1eb7t s\u1ed5 ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u trong cung, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xem x\u00e9t. L\u1ea1i d\u00f9ng s\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 ghi r\u00f5 vi\u1ec7c thi h\u00e0nh hay kh\u00f4ng, m\u1ed7i qu\u00fd sao g\u1eedi cho S\u1eed quan.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Trung th\u01b0 \u0111\u1eb7t s\u1ed5 ghi l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u0110\u00e0i gi\u00e1n quan, b\u1ea3o h\u1ecd k\u1ecbp th\u1eddi ki\u1ec3m tra, ghi ch\u00fa, r\u1ed3i sao g\u1eedi cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec7n th\u1edd Th\u00e1i T\u00f4ng \u1edf T\u1ecbnh ch\u00e2u b\u1ecb ch\u00e1y. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe n\u00f3i T\u1ecbnh ch\u00e2u v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecfa ho\u1ea1n, t\u1eeb khi x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd, ch\u01b0a bao l\u00e2u th\u00ec li\u1ec1n x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n. \u00dd tr\u1eddi nh\u01b0 mu\u1ed1n b\u00e1o v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1eb1ng, t\u01b0\u1ee3ng th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn qu\u1ed1c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i nghe n\u00f3i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ecbnh ch\u00e2u x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ed1n k\u00e9m l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00fd tr\u1eddi. T\u1eeb khi Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn T\u1ecbnh ch\u00e2u, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 77 n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u1edf th\u00e0nh c\u0169 kh\u00f4ng v\u00e0o th\u00e0nh m\u1edbi, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean gi\u1ea3m nh\u1eb9 thu\u1ebf m\u00e1, gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch \u0111\u1ec3 tr\u1eeb m\u1ed1i lo, khi\u1ebfn d\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng qu\u00ean \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, th\u00ec l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, h\u00e1 ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c x\u00e2y m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n th\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c sao? Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t \u00fd tr\u1eddi, \u0111o\u00e1i ho\u00e0i l\u00f2ng d\u00e2n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 l\u1ec7nh ng\u1eebng vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 H\u00e0n Duy \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n ki\u1ec3m th\u1ea3o, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4n Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c quan.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Th\u00e1i h\u1eadu Vua Khi\u1ebft \u0110an; T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'truy\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 280, truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, trong s\u1ed1 c\u00e1c con c\u1ee7a M\u1eabn Trung c\u00f3 Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-1400-18\" href=\"#footnote-1400-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a> l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Vua Khi\u1ebft \u0110an, V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n m\u1eb9 Vua Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Quang T\u1ed5 l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Quy\u1ec1n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n Vua Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu L\u00fd Kh\u1eafc Trung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a bi\u1ebft Vua Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 m\u1ea5t, n\u00ean v\u1eabn c\u1eed s\u1ee9 \u0111i ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n v\u00e0 T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. Sau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u1eafc Trung th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m qua n\u1ed9i gi\u00e1ng, xin \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, b\u00e8n l\u1ea5y Nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n S\u00e0i Di Ph\u1ea1m thay th\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh cho S\u00e0i Di Ph\u1ea1m di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 9, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nam Phi\u00ean l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e1n B\u1ec7 c\u00f9ng con trai La D\u0129 S\u00f9ng \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, phu nh\u00e2n h\u1ecd L\u00e2m c\u1ee7a T\u1ea7n T\u1ea5n qu\u1ed1c, hi\u1ec7u Cung T\u00fac Hi\u1ec1n Ch\u00ednh, qua \u0111\u1eddi. Vua m\u1eb7c tang ph\u1ee5c trong v\u01b0\u1eddn ng\u1ef1, ng\u1eebng tri\u1ec1u ch\u00ednh ba ng\u00e0y. C\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng d\u1eabn tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u1eddi an \u1ee7i. Phu nh\u00e2n t\u1eebng b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ph\u00f2 t\u00e1 Vua, h\u1ebft l\u00f2ng t\u1eadn t\u1ee5y, l\u1ea1i am hi\u1ec3u nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t k\u00ednh tr\u1ecdng.<\/p>\n<p><i>(L\u00e2m phu nh\u00e2n th\u01b0\u1eddng tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c ngo\u00e0i tri\u1ec1u, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 \u1edf Ninh H\u00f3a, \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng Xuy\u00ean \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Tr\u00ec, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd cung th\u1ee7. Do Ph\u00fa B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ed1 cung th\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau m\u1ed9 \u1edf Ninh H\u00f3a qu\u00e2n \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Cao Ch\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 giao l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, n\u00ean li\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng ta.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, H\u00f9ng Ch\u00e2u b\u00e1o tin v\u1ec1 tang l\u1ec5 c\u1ee7a ch\u00faa Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u00ec c\u00f3 ph\u00e9p kh\u1ea3o kh\u00f3a th\u0103ng quan. C\u00f2n t\u00f4ng th\u1ea5t kh\u00f4ng tham gia vi\u1ec7c quan, n\u00ean tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi t\u00e1m n\u0103m th\u0103ng m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng y\u00eau qu\u00fd t\u00f4n t\u1ed9c, d\u1ea1y l\u00f2ng trung h\u1eadu. Tr\u1eabm ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi trong t\u00f4ng th\u1ea5t, g\u1ea7n g\u0169i v\u1ec1 th\u1ee9 b\u1eadc, m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 l\u00e2u n\u0103m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng, n\u00ean ra l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u00e9t theo th\u00e2n thu\u1ed9c, t\u1eeb sau khi ban \u00e2n \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c \u00e2n th\u0103ng chuy\u1ec3n, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu v\u00e0 H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u0103ng c\u01a1. Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 Lang trung L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt l\u00e0m s\u1ee9 t\u1ebf \u0111i\u1ec7n Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Qu\u00e1ch T\u01b0 l\u00e0m ph\u00f3. Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung L\u00fd Tham l\u00e0m s\u1ee9 \u0111i\u1ebfu vi\u1ebfng Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i uy\u1ec3n s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n H\u1ea1 Thuy\u00ean l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho L\u01b0u X\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n qu\u1ed1c m\u1eabu Khi\u1ebft \u0110an. H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Cung l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t m\u1ea5t. Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n Trang, Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1ea7u bia, ghi l\u00e0 <i>&#8220;Nho Hi\u1ec1n Chi Bi&#8221;<\/i>.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1400-1\">Ch\u1eef '\u0111\u00e0n h\u1eb7c' trong c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng ch\u00e9p l\u00e0 'phanh \u0111\u00e0n', ch\u1eef '\u0111\u00e0n h\u1eb7c' \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u0169ng gi\u1ed1ng. <a href=\"#return-footnote-1400-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-2\">Ch\u1eef 'ph\u1ee7 vi\u1ec7t' trong c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 39 ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u1ee7 ch\u1ea5t'. <a href=\"#return-footnote-1400-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-3\">Ch\u1eef 'gian n\u1ecbnh hu\u1ef3nh ho\u1eb7c chi thuy\u1ebft', ch\u1eef 'thuy\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1400-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-4\"> B\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1eddi x\u01b0a, ch\u1eef 'chi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 108, b\u00e0i 'Lu\u1eadn \u0110\u00e0i Gi\u00e1n Quan Ng\u00f4n S\u1ef1 V\u1ecb M\u00f4ng Th\u00ednh Do\u00e3n Th\u01b0' vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eeb x\u01b0a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7'. <a href=\"#return-footnote-1400-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-5\"> Tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Vua tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t v\u00e0 b\u1eadc minh ch\u1ee7, ch\u1eef '\u0111\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'd\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1400-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-6\"> \u0110\u1ec1u mu\u1ed1n noi g\u01b0\u01a1ng L\u00e3 Tr\u00e2n, Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u00e0 r\u1eddi \u0111i. Ch\u1eef 'hi\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ban', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1400-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-7\">Mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 \u00f4ng ta, ch\u1eef 'kh\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1400-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-8\">C\u00f9ng nhau bi\u1ec7n lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1eef '\u0111\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0111\u1ecbnh', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1400-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-9\">'T\u1ecbnh' ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean man ph\u1ea3n' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1400-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-10\">V\u1eadn nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u00e2n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1400-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-11\"> 'L\u00e0m \u0111\u1eb9p' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u00ec', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 55 vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea5y v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u00f3'. <a href=\"#return-footnote-1400-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-12\"> 'H\u1ea1 gi\u00e1' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'suy', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1400-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-13\"> 'Ch\u01b0a ch\u1eafc' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 109, t\u1edd 'B\u00e3i tu Ph\u1ee5ng Ti\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1eb3ng tr\u1ea1ng' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1400-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-14\"> 'Ki\u1ec3m k\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ec3m th\u1ea3o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1400-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-15\"> 'ven s\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1400-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-16\"> '23' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 8 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1400-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-17\">'C\u1ee5 vi\u00ean' trong b\u1ea3n g\u1ed1c, \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 8 ch\u00e9p l\u00e0 'ki\u1ebfn vi\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-1400-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1400-18\">Ch\u1eef 'truy\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 280, truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung, trong s\u1ed1 c\u00e1c con c\u1ee7a M\u1eabn Trung c\u00f3 Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-1400-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":81,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1400","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2608,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1400\/revisions\/2608"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1400\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1400"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1400"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}