{"id":1402,"date":"2025-11-06T17:04:06","date_gmt":"2025-11-06T10:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1402"},"modified":"2026-04-24T10:17:31","modified_gmt":"2026-04-24T03:17:31","slug":"beta-quyen-181-nam-chi-hoa-thu-2-at-mui-1055","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-181-nam-chi-hoa-thu-2-at-mui-1055\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 181: N\u0102M CH\u00cd H\u00d2A TH\u1ee8 2 (\u1ea4T M\u00d9I, 1055)","rendered":"QUY\u1ec2N 181: N\u0102M CH\u00cd H\u00d2A TH\u1ee8 2 (\u1ea4T M\u00d9I, 1055)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ng\u1eebng tri\u1ec1u ch\u00ednh 7 ng\u00e0y v\u00ec vi\u1ec7c tang c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7, c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c \u1edf kinh \u0111\u00f4, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi trong 7 ng\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ecdn ng\u00e0y m\u1eb7c tang ph\u1ee5c v\u00e0 c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 ai, l\u1ec7nh cho L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb <i>(m\u1ed3ng 2)<\/i>, T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc T\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, v\u00ec Kh\u1eafc T\u1ee7ng xin thi \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5)<\/i>.\r\n\r\n[3] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan l\u1ea1i d\u00e2ng <i>\"gia t\u1eadp\"<\/i> s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng c\u00f2n ban \u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1eefa.\r\n\r\n[4] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 n\u01a1i c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, lo r\u1eb1ng khi c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p s\u1ebd h\u1ecfng vi\u1ec7c, n\u00ean l\u1ec7nh cho T\u1ee9 L\u1ed9 An ph\u1ee7 ty \u0111i\u1ec1u tra n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c tri ch\u00e2u v\u00e0 ch\u1ee7 binh quan, r\u1ed3i t\u00e2u danh s\u00e1ch l\u00ean.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd <i>(m\u1ed3ng 4)<\/i>, Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed H\u1eefu Tuy\u00ean huy s\u1ee9, Trung Thu\u1eadn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u1ea3 Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Nguy\u00ean Hanh \u0111\u1ebfn b\u00e1o tang. Vua m\u1eb7c tang ph\u1ee5c \u1edf \u0111i\u1ec7n N\u1ed9i \u0110\u00f4ng M\u00f4n, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n d\u1eabn tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0110\u00f4ng Ho\u00e0nh d\u00e2ng danh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 chia bu\u1ed3n.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu <i>(m\u1ed3ng 7)<\/i>, H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, D\u0129nh Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng Nhan qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Chi\u00eau T\u00edn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u00f9y Qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Chi\u00eau D\u1ee5, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u1ec5 nghi tang l\u1ec5, v\u00ec m\u1eb9 \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0 nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Vua.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i <i>(m\u1ed3ng 9)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, X\u00e1 nh\u00e2n khi tri\u1ec7u t\u1eadp thi c\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a c\u00f3 khoa danh ph\u1ea3i thi l\u1ea1i ba \u0111\u1ec1.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o <i>(13)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 \u0111\u00ea, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1edbn \u0111\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea, d\u1ea7n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed1i lo c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc. Con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 l\u1ea1i th\u00eam H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng. Nay L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i, mu\u1ed1n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u1ea1i con s\u00f4ng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng, nh\u1eb1m gi\u1ea3i quy\u1ebft t\u00ecnh th\u1ebf c\u1ea5p b\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. L\u1ec7nh cho c\u00e1c quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n v\u00e0 H\u00e0 c\u1eeb ty c\u00f9ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c kh\u01a1i th\u00f4ng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, tu s\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean l\u1ee3i h\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n \u0111\u1ec1 c\u1eed y quan: <i>\"T\u1eeb nay khi thi y quan, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i h\u1ecfi v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c b\u1ec7nh, b\u1eaft d\u1eabn ch\u1ee9ng t\u1eeb c\u00e1c s\u00e1ch y kinh b\u1ea3n th\u1ea3o, n\u00f3i r\u00f5 xu\u1ea5t x\u1ee9 c\u1ee7a thu\u1ed1c t\u1eeb ch\u00e2u n\u00e0o, c\u00f4ng d\u1ee5ng ch\u1eefa b\u1ec7nh, t\u00ednh v\u1ecb, t\u01b0\u01a1ng kh\u1eafc, c\u00e1ch b\u00e0o ch\u1ebf, th\u1ee9 t\u1ef1 qu\u00e2n th\u1ea7n t\u00e1 s\u1ee9, t\u1ef7 l\u1ec7 khinh tr\u1ecdng k\u1ef3 ng\u1eabu. M\u1ed7i k\u1ef3 thi 10 c\u00e2u, \u0111\u1ea1t 6 c\u00e2u l\u00e0 \u0111\u1ed7.\"<\/i>\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<em>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n t\u1eadp h\u1ee3p b\u00e0n vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169[footnote]Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169, ch\u1eef 'c\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ea3i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 47 'T\u00e1i tu Thi\u1ec1n Ch\u00e2u quy\u1ebft h\u00e0' v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 109 'Lu\u1eadn tu h\u00e0 \u0111\u1ec7 nh\u1ecb tr\u1ea1ng' m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], c\u00f2n L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p, hai b\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, kh\u00f4ng bi\u1ebft ai \u0111\u00fang ai sai. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i cho r\u1eb1ng c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn L\u1ee5c th\u00e1p th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i.<\/em>\r\n\r\n<em>Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, ch\u1ec9 th\u1ea5y n\u1ea1n l\u0169 l\u1ee5t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc m\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u1ea1i Kinh \u0110\u00f4ng. Nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hy, n\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 c\u00f3 t\u00ecnh th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n cho r\u1eb1ng h\u1ecd ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c l\u1ee3i h\u1ea1i. C\u00f2n n\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a L\u1ee5c th\u00e1p, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0n c\u00e3i c\u0169ng t\u1ef1 th\u1ea5y sai l\u1ea7m. H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u1ee7a s\u00f4ng[footnote]H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u1ee7a s\u00f4ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'k\u00ed', c\u00f9ng v\u1edbi \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'thuy\u1ebft'.[\/footnote], nh\u01b0ng nay L\u1ee5c th\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00f4ng, m\u00e0 n\u1ea1n l\u1ee5t \u1edf \u00c2n, K\u00fd v\u1eabn c\u00f2n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u01b0 \u1ea3o, ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch th\u1ef1c s\u1ef1[footnote]\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u01b0 \u1ea3o, ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch th\u1ef1c s\u1ef1, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 'H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch'. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103m ch\u1eef 'ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch'.[\/footnote].<\/em>\r\n\r\n<em>L\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn tr\u1edf l\u1ea1i, kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay, L\u1ee5c th\u00e1p ch\u1ec9 l\u00e0 n\u01a1i ph\u00e2n chia gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc, d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ea3y v\u1ec1[footnote]L\u1ee5c th\u00e1p ch\u1ec9 l\u00e0 n\u01a1i ph\u00e2n chia gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc, d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ea3y v\u1ec1, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 'H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'ch\u1ec9 l\u00e0 d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u'. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'bi\u1ec7t h\u00e0'.[\/footnote], \u0111\u00e3 g\u00e2y ra n\u1ea1n l\u1ee5t cho T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c. N\u1ebfu \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn v\u00e0o L\u1ee5c th\u00e1p, th\u00ec h\u1eadu qu\u1ea3 s\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n cho r\u1eb1ng g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i. H\u01a1n n\u1eefa, th\u1ea7n nghe n\u00f3i s\u00f4ng v\u1ed1n l\u00e0 b\u00f9n c\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p. T\u00ecnh th\u1ebf b\u1ed3i l\u1eafng th\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb h\u1ea1 l\u01b0u. H\u1ea1 l\u01b0u b\u1ecb b\u1ed3i cao, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y kh\u00f4ng nhanh, d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, r\u1ed3i v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf nh\u1eefng ch\u1ed7 th\u1ea5p c\u1ee7a th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u, \u0111\u00f3 l\u00e0 quy lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean. Nh\u01b0ng tr\u00e1nh cao t\u00ecm th\u1ea5p l\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, n\u00ean d\u00f2ng s\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i t\u1eeb x\u01b0a kh\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1eabn ch\u1ee9ng xa x\u00f4i t\u1eeb s\u1eed s\u00e1ch, ch\u1ec9 xin l\u1ea5y d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 m\u00e0 nay mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c, n\u00f3i v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hy \u0111\u1ebfn nay.<\/em>\r\n\r\n<i>Ban \u0111\u1ea7u, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hy, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng kinh th\u00e0nh, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y theo con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 m\u00e0 ng\u00e0y nay g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u0169. N\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, n\u00ean \u0111\u00e3 v\u1ee1 \u0111\u00ea Thi\u00ean \u0110\u00e0i T\u1ea3o, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp l\u1ea1i v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf mi\u1ebfu Thi\u1ebft C\u1ea9u ph\u00eda nam Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00ea Long M\u00f4n T\u1ea3o ng\u00e0y nay. M\u1ea5y n\u0103m sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i \u0111\u1eafp \u0111\u00ea v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169. R\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng S\u1edf T\u1ea3o, ch\u1ed7 v\u1ee1 nh\u1ecf h\u01a1n, chia d\u00f2ng v\u1edbi con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, nh\u01b0ng n\u01b0\u1edbc \u1edf con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, n\u00ean l\u1ea1i v\u1ee1 l\u1edbn \u1edf Ho\u00e0nh L\u0169ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1ee1 \u0111\u00ea kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1eafp l\u1ea1i, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, nh\u01b0ng vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c kh\u00f4ng l\u00e2u d\u00e0i, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd l\u1ea1i v\u1ee1 \u1edf th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, l\u00e0 do con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p cao m\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea3y \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u00e3 v\u1ee1[footnote]Khi Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u00e3 v\u1ee1 'Khi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nay', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ed5n M\u1ea1t\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng th\u1ea5p, n\u00ean trong h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y tai h\u1ecda.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 ba, th\u1ee9 t\u01b0, n\u01b0\u1edbc \u1edf Ho\u00e0nh L\u0169ng l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n h\u1ea1 l\u01b0u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. Sau \u0111\u00f3, ba con s\u00f4ng Du, Kim, X\u00edch l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p. H\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1eafc, n\u00ean v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n[footnote]N\u00ean v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n 'V\u1ee1' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'L\u1ea1i', '\u1ede' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Du', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ed5n M\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ea1i v\u1ee1 \u1edf c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n'.[\/footnote]. Nh\u01b0 v\u1eady, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 c\u1ee7a hai con s\u00f4ng Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i h\u1ea1 l\u01b0u b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i v\u00f9ng \u0111\u1ea5t cao. Con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 Kinh \u0110\u00f4ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u00f4i ph\u1ee5c r\u1ed3i l\u1ea1i v\u1ee1, l\u00fd l\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. V\u1eady th\u00ec vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 \u1edf L\u1ee5c Th\u00e1p l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i c\u0169ng d\u1ec5 hi\u1ec3u.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00f4i ph\u1ee5c con s\u00f4ng c\u0169 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng kinh th\u00e0nh, ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t \u0111ai t\u1eeb \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean l\u00e0 cao, m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u00ecn chung ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec1u cao, c\u00f2n t\u1eeb \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cao. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng so v\u1edbi \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean th\u00ec c\u00f3 v\u1ebb th\u1ea5p h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat, nh\u01b0ng so v\u1edbi Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 cao. N\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ecba th\u1ebf ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t th\u1ea5p xu\u1ed1ng[footnote] '\u0110\u1ed9t ng\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1eb1ng ph\u1eb3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, b\u1ea3n c\u00e1c c\u00f3 ch\u1eef '\u0111\u1ed9t' c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.[\/footnote], th\u00ec l\u1ebd ra n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u0111\u00f3 ph\u1ea3i ch\u1ea3y v\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1eeb \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean, v\u00ec sao l\u1ea1i \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ed3i l\u1ea5p c\u1eeda Ho\u00e0nh L\u0169ng, v\u00e0 c\u0169ng v\u00ec sao l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea l\u1edbn? Tuy nhi\u00ean, hai con s\u00f4ng c\u0169 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1eady th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft n\u1ea1n l\u1ee5t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed tu\u1ec7 khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn, th\u00ec so s\u00e1nh m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a l\u1ee3i h\u1ea1i, ch\u1ecdn vi\u1ec7c \u00edt h\u1ea1i h\u01a1n m\u00e0 l\u00e0m, v\u1eabn t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 vi\u1ec7c nhi\u1ec1u h\u1ea1i m\u00e0 \u00edt l\u1ee3i, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u1ec9 c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i. Ba \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, th\u1ea7n th\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 m\u1edbi v\u1ee1, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n tu s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, t\u00ednh d\u00f9ng 1.800 v\u1ea1n b\u00f3 c\u1ecf, ph\u00e2n b\u1ed5 cho h\u01a1n 100 ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c s\u00e1u l\u1ed9. Nay mu\u1ed1n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 nh\u01b0 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u1eaft ph\u1ea3i d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt li\u1ec7u nh\u01b0 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. C\u00f2n vi\u1ec7c \u0111\u00e0o l\u1ea1i l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169[footnote] Ch\u1eef '\u01b0' trong 'Ch\u00ed \u01b0 khai t\u1ea1c c\u1ed1 \u0111\u1ea1o' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5\u300b.[\/footnote], Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00ednh to\u00e1n chi ph\u00ed r\u1ea5t l\u1edbn, sau \u0111\u00f3 L\u00fd Tham gi\u1ea3m b\u1edbt, v\u1eabn c\u1ea7n 30 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00f2ng s\u00f4ng h\u1eb9p 50 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1edbn, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt \u0111\u00e1ng c\u01b0\u1eddi. L\u1ea1i mu\u1ed1n t\u0103ng kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 3 th\u01b0\u1edbc vu\u00f4ng l\u00ean g\u1ea5p \u0111\u00f4i th\u00e0nh 6 th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng d\u00e0y 3 th\u01b0\u1edbc m\u00e0 d\u00e0i 6 th\u01b0\u1edbc, t\u1ee9c l\u00e0 g\u1ea5p \u0111\u00f4i c\u00f4ng s\u1ee9c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3. N\u1ebfu n\u00f3i 6 th\u01b0\u1edbc vu\u00f4ng, t\u00ednh theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p khai ph\u01b0\u01a1ng, t\u1ee9c l\u00e0 g\u1ea5p 8 l\u1ea7n c\u00f4ng s\u1ee9c, \u0111\u00e2y h\u00e1 ph\u1ea3i s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m n\u1ed5i?<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc v\u1eeba l\u1edbn v\u1eeba kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, c\u00f4ng vi\u1ec7c sau tuy nh\u1ecf nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ef1c t\u1ebf. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u00e0 \u0111\u00e0o l\u1ea1i l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169, hai vi\u1ec7c l\u1edbn n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0m hao t\u1ed5n qu\u1ed1c l\u1ef1c v\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3 cho d\u00e2n. \u0110\u1ec1 xu\u1ea5t nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u00e0o l\u1ea1i l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1ee1 \u0111\u00ea, khi\u1ebfn t\u1ed1n k\u00e9m v\u00f4 \u00edch, s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n, l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i v\u1eady. D\u00f9 may m\u1eafn t\u1ea1m th\u1eddi ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote] C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b ch\u00e9p 'T\u1ea1m ng\u0103n t\u1ea1m kh\u00f4i ph\u1ee5c'. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'ph\u1ee5c', c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu.[\/footnote], \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft n\u1ed7i lo tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1, nh\u01b0 Long M\u00f4n, Ho\u00e0nh L\u0169ng tr\u01b0\u1edbc kia, l\u1ea1i l\u00e0m hao t\u1ed5n qu\u1ed1c l\u1ef1c v\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3 cho d\u00e2n, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ee3i \u00edt m\u00e0 h\u1ea1i nhi\u1ec1u v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu nh\u01b0 \u0111\u00ea L\u1ee5c Th\u00e1p, \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u00f4ng l\u1edbn c\u00f3 ti\u1ebfng l\u00e0 gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c tai h\u1ecda. Nay n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nhi\u1ec1u tai h\u1ecda, n\u1ebfu to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn quay l\u1ea1i \u0111\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c \u1edf ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng, v\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o s\u00f4ng, s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i tai h\u1ecda, m\u00e0 l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 nguy c\u01a1 v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ed7 kh\u00e1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ec9 c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4n ngoan kh\u00f4ng l\u00e0m. Nay n\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, n\u1ea1o v\u00e9t h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u1ec3 th\u00f4ng ra bi\u1ec3n, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c nguy c\u01a1 v\u1ee1 \u0111\u00ea v\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n lan.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 s\u00f4ng \u0111i qua thu\u1ed9c nhi\u1ec1u ch\u00e2u, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 tai h\u1ecda, vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u00e2n c\u00f4ng h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3. So v\u1edbi vi\u1ec7c ti\u00eau t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 \u00edch, huy \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o d\u00e2n ch\u00fang nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi tai h\u1ecda cho c\u00e1c ch\u00e2u, hao t\u1ed5n nh\u00e2n c\u00f4ng h\u00e0ng n\u0103m, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u00edt h\u1ea1i h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4n ngoan n\u00ean l\u1ef1a ch\u1ecdn.<\/i>\r\n\r\n<i>Kho\u1ea3ng ch\u1eebng t\u00ecnh h\u00ecnh s\u00f4ng ng\u00f2i hi\u1ec7n nay, ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu ba nguy c\u01a1 v\u1ee1 \u0111\u00ea: N\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng c\u0169, th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1; n\u1ebfu m\u1edf c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u0169ng s\u1ebd v\u1ee1; hi\u1ec7n t\u1ea1i h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng n\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u1ea1o v\u00e9t \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y ra bi\u1ec3n, th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u0169ng s\u1ebd v\u1ee1. Th\u1ea7n xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 th\u1ee7y l\u1ee3i, \u0111\u1ebfn h\u1ea1 l\u01b0u, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng ra bi\u1ec3n m\u00e0 n\u1ea1o v\u00e9t. N\u1ebfu kh\u00f4ng, h\u1ea1 l\u01b0u b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, th\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn lo th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n v\u1ee1 \u0111\u00ea, h\u1ecda h\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng. Th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u v\u1ec1 th\u1ee7y l\u1ee3i, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng vi\u1ec7c hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng m\u00e0 so s\u00e1nh, l\u1eddi n\u00f3i cu\u1ed3ng v\u1ecdng, k\u1ebf ho\u1ea1ch sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u t\u00ecm hi\u1ec3u r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh qu\u00e2n. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, k\u00ednh xin h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, r\u1ed9ng m\u01b0u v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn l\u1ef1a. K\u00ednh c\u1ea9n tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ea5u v\u0103n, k\u00ednh \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh[footnote]T\u1eeb 'l\u1eddi n\u00f3i cu\u1ed3ng v\u1ecdng' \u0111\u1ebfn 'k\u00ednh \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh' theo ghi ch\u00e9p trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 trong \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b[\/footnote]. Mong h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, ch\u1ecdn l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p[footnote]Mong h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, ch\u1ecdn l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p, trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b ch\u1eef 'th\u1ea7n' vi\u1ebft l\u00e0 'qu\u1ea7n th\u1ea7n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. Hai c\u00e2u n\u00e0y v\u1edbi c\u00e2u tr\u00ean 'k\u00ednh xin h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, r\u1ed9ng m\u01b0u v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn l\u1ef1a' \u00fd c\u00f3 ph\u1ea7n tr\u00f9ng l\u1eb7p[\/footnote]. \"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u00f4 Tri\u1ec7t vi\u1ebft trong b\u00e0i v\u0103n bia tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1ea7n r\u1eb1ng: S\u00f4ng v\u1ee1 \u1edf Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u01b0u th\u1ee7 B\u1eafc Kinh, mu\u1ed1n m\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u00e0o s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p. Chi\u1ebfu cho hai ph\u1ee7 v\u00e0 \u0111\u00e0i gi\u00e1n h\u1ecdp b\u00e0n. Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111ang n\u1eafm quy\u1ec1n, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng theo k\u1ebf Ho\u00e0nh L\u0169ng, Ch\u1ea5p Trung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, r\u1ed3i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0111\u00fang. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 l\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt. Nay ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng ho\u1eb7c t\u1ed9i c\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c kho, tr\u01b0\u1eddng, kh\u1ed1 v\u1ee5 \u1edf kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd Gi\u1ea3n Chi t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"X\u01b0a kia, vi\u1ec7c l\u1eadp quan ch\u1ee9c v\u00e0 ban t\u01b0\u1edbc v\u1ecb l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i ng\u1ed9 hi\u1ec1n t\u00e0i, gi\u00fap gi\u1ea3i quy\u1ebft mu\u00f4n vi\u1ec7c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p xe c\u1ed9, \u00e1o m\u0169, b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u1eb1m th\u1ecfa m\u00e3n d\u1ee5c v\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. X\u01b0a kia, t\u1eeb tr\u00ean l\u00e0 c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i phu, xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1ed5ng, \u0111\u00e1nh m\u00f5, \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u00ec th\u1ebf, quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c. C\u00e1c nh\u00e0 Nho th\u1eddi H\u00e1n cho r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c l\u00e0 \u0111\u00e1 m\u00e0i c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u00e0i gi\u0169a th\u1ebf gian v\u00e0 l\u00e0m s\u1eafc b\u00e9n nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f9n m\u00f2n. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c l\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7. B\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb th\u1ebf v\u00e0 cai qu\u1ea3n phong t\u1ee5c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0\u1edbc v\u1ecb v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u0169ng h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady. Qu\u1ed1c gia b\u1ed1n \u0111\u1eddi th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfp n\u1ed1i, tr\u1ecb an tr\u0103m n\u0103m, thanh danh v\u00e0 v\u0103n v\u1eadt s\u00e1nh ngang v\u1edbi ba \u0111\u1eddi H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay, quan l\u1ea1i h\u1ed7n t\u1ea1p, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi r\u01b0\u1eddm r\u00e0 danh hi\u1ec7u, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m trong s\u1ea1ch t\u1eeb g\u1ed1c, th\u00eam v\u00e0i n\u0103m n\u1eefa, s\u1ebd c\u00e0ng kh\u00f3 l\u1ecdc b\u1ecf. Hi\u1ec7n nay, con \u0111\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u01b0a tinh t\u1ebf, c\u1eeda b\u1ed5 \u1ea5m qu\u00e1 r\u1ed9ng, \u0111\u01b0\u1eddng \u00e2n hu\u1ec7 ch\u01b0a b\u1ecbt k\u00edn, t\u1ec7 n\u1ea1n nh\u1edd v\u1ea3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 minh kinh, ti\u1ebfn s\u0129 m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay trong ba b\u1ed1n n\u0103m, \u0111\u00e3 phong cho b\u1ed1n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. X\u00e9t theo n\u0103m v\u00e0 s\u1ed1 l\u1ea7n thi, kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, g\u1ecdi l\u00e0 \u00e2n tr\u1ea1ch l\u1ea1i th\u00eam b\u1ed1n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>Do vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n \u1edf hai ch\u00e2u B\u1ea3o, \u00c2n, gi\u1eb7c N\u00f4ng \u1edf Qu\u1ea3ng Nam c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, m\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, nh\u1eefng k\u1ebb hoang \u0111\u01b0\u1eddng n\u00f4ng c\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n m\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. C\u00e1c khoa thi tuy chuy\u00ean v\u1ec1 ghi nh\u1edb v\u00e0 t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc, nh\u01b0ng y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 ngh\u0129a l\u00fd th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft, l\u1ea1i th\u00eam sinh tr\u01b0\u1edfng n\u01a1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, kh\u00f4ng quen thu\u1eadt tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi d\u00e2n v\u00e0 tr\u1ecb l\u00fd ch\u00fang, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i n\u0103m c\u0169ng phong cho h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u01b0a tinh t\u1ebf v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n, quan l\u1ea1i t\u1eeb hai ngh\u00ecn th\u1ea1ch tr\u1edf l\u00ean, l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ee7 ba n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t con trai l\u00e0m Lang. V\u01b0\u01a1ng C\u00e1t t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng, ng\u00e0y nay \u0111\u1ec3 cho nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ee5c l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u ki\u00eau c\u0103ng, kh\u00f4ng th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim. Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty[footnote]Ch\u1eef 'Ph\u00f3 s\u1ee9' trong 'Kim v\u0103n v\u0169 quan tam ty ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 42, m\u1ee5c \u1ee8c ki\u00eau h\u00e3nh \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, Thi\u1ebfu gi\u00e1m, Th\u1ee9 s\u1eed, C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t con trai; c\u00e1c ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam nhi\u1ec7m, Ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c ty tr\u1edf l\u00ean, ba n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t con trai. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng con em c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u0103n v\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m so v\u1edbi th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, \u0111\u00e3 t\u0103ng l\u00ean g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n. Do \u0111\u00f3, con em nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd tr\u00e0n ng\u1eadp con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan, con ch\u00e1u g\u1eb7p th\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan, tr\u1ebb nh\u1ecf v\u00e0 h\u1ecd ngo\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng vinh hoa \u00e1o m\u0169.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c Tam th\u1eeba tr\u1edf l\u00ean khi v\u1ec1 h\u01b0u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t con trai. Hu\u1ed1ng chi, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u1eddi x\u01b0a, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i b\u01b0\u1edbc v\u00e0o quan tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebfn gi\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Tam th\u1eeba, \u00e2n hu\u1ec7 ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u1ebfn d\u00e2n, c\u00f4ng nghi\u1ec7p ch\u01b0a nghe \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn khi v\u1ec1 h\u01b0u l\u1ea1i c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai. B\u1ecf \u0111i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd \u01b0u \u0111\u00e3i hi\u1ec1n t\u00e0i v\u00e0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u00e2n \u0111i\u1ec3n b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em qu\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00e1n Tuy\u00ean \u0110\u1ebf th\u00e2n ch\u00ednh vi\u1ec7c nh\u1ecf, V\u01b0\u01a1ng C\u00e1t d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen c\u0169 c\u00f3 th\u1ec3 ban cho nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean cho gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5. V\u00ec ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00e0 n\u01a1i d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u00e2n t\u01b0 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u00f9 cao hay th\u1ea5p \u0111\u1ec1u n\u00ean qu\u00fd tr\u1ecdng. Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen c\u0169 c\u00f2n ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 c\u00e1c cung t\u1ea7n g\u1ea7n g\u0169i, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t! C\u00e1c cung t\u1ea7n h\u1ea7u h\u1ea1, v\u1ee3 c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u1ea5p phong v\u00e0 ph\u1ea9m h\u00e0m, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed em trai, ch\u00e1u trai.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, ho\u00e0ng th\u00e2n k\u1ebft h\u00f4n \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c quan m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n qua thi c\u1eed. D\u00f9ng c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u1ea7u h\u00f4n, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng k\u1ebb ph\u00f9 phi\u1ebfm n\u01a1i ch\u1ee3 b\u00faa, l\u00e0m \u00f4 u\u1ebf t\u00f4ng th\u1ea5t. \u0110\u1ebfn c\u1ea3 nh\u00e0 c\u1ee7a n\u1ed9i th\u1ea7n, nh\u00e2n vi\u1ec7c m\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a th\u00f3i quen c\u0169 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf. C\u1eeda v\u00e0o quan tr\u01b0\u1eddng h\u1ed7n t\u1ea1p, \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn th\u00e2n nhi\u1ec1u, s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u1ec1u lo l\u1eafng, ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng \u00edt, vi\u1ec7c ch\u01b0a thi h\u00e0nh m\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u00e3 n\u1ed5i l\u00ean, l\u00e0 v\u00ec sao? V\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 l\u1edbn ch\u01b0a b\u1ecb c\u1eaft gi\u1ea3m, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt \u00e2n hu\u1ec7 l\u1ea1i b\u1ecb b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ch\u1ec9 mu\u1ed1n c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1ea1i c\u00e1c quan ch\u1ee9c nh\u1ecf v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m con ch\u00e1u, nh\u00e0 c\u1ee7a c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ebfc nu\u1ed1i \u00e2n hu\u1ec7 l\u1edbn, c\u1ed1 g\u1eafng b\u1ea3o to\u00e0n l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a ra v\u00e0i vi\u1ec7c v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c xa. Khi\u1ebfn cho d\u01b0 lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1 ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng ph\u1ee5c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u01b0a c\u00f4ng b\u1eb1ng. Ph\u00e0m l\u1eadp ph\u00e1p n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u00fd, th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn. Xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft t\u1eeb c\u00e1c cung t\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hai ph\u1ee7, \u0111\u1ebfn c\u00e1c vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u00f3 ch\u1ee9c, ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c ty tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 nh\u00e0 c\u1ee7a n\u1ed9i th\u1ea7n, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u1eaft gi\u1ea3m. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau s\u1ebd th\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3. N\u1ebfu v\u1eabn theo l\u1ed1i c\u0169, kh\u00f4ng ch\u1ecbu thay \u0111\u1ed5i, m\u00e0 mu\u1ed1n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c, l\u00e0m trong s\u1ea1ch quan tr\u01b0\u1eddng, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft t\u1eeb hai ph\u1ee7, Tuy\u00ean Huy, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, g\u1eb7p l\u1ec5 Nam Giao v\u1eabn ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 c\u0169, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m con ch\u00e1u m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean. C\u00f2n l\u1ea1i chi\u1ebfu cho hai ch\u1ebf, quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u00f9ng mu\u1ed1i gi\u1ea3i \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n ki\u1ebfm l\u1ee3i c\u00f4ng, x\u00e2m ph\u1ea1m nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, xin c\u1ea5m ch\u1ec9, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(S\u1ed1 mu\u1ed1i c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng trong \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5.)<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"V\u00e2ng chi\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0. Vi\u1ec7c kh\u01a1i l\u1ea1i d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 th\u1eadt l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i, nh\u01b0ng c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt n\u1ea1n \u0111\u00ea v\u00e0ng \u1edf \u00c2n, K\u00fd, th\u00ec xin cho ph\u00e9p l\u00e0m.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng kh\u01a1i l\u1ea1i d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 l\u00e0 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u1ee7ng h\u1ed9 \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u00f3. Sau khi Ch\u1ea5p Trung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt m\u1edbi \u1ee7ng h\u1ed9 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n tu s\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, n\u00ean Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u1ea3 l\u1eddi chi\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[15] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng hai ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, v\u00e0o th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng th\u00ec vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m r\u1ea5t d\u1ec5 d\u00e0ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn th\u1eddi Th\u00e1nh tri\u1ec1u ta th\u00ec vi\u1ec7c trao nh\u1eadn l\u1ea1i r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. Ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y c\u1ef1c k\u1ef3 \u01b0u \u0111\u00e3i, quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1edbn, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eadc c\u00f4ng th\u1ea7n c\u0169, th\u00ec danh kh\u00ed sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng trao cho? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n c\u1eeda h\u00e3nh ti\u1ebfn, c\u1ea7n c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u00edch cho vi\u1ec7c tr\u1ecb qu\u1ed1c. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i xin \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb r\u1eb1ng, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9 v\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n th\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f3 \u0111\u1ee9c v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh ph\u1ee5c; c\u00f2n v\u00f5 th\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u1eadp c\u00f4ng \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, nguy\u00ean t\u1eafc s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng Tuy\u00ean huy s\u1ee9 ch\u1ec9 c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n nh\u01b0 ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, th\u1ec3 di\u1ec7n c\u00e0ng quan tr\u1ecdng, c\u00e0ng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, kh\u00f4ng n\u00ean d\u1ec5 d\u00e0ng b\u00e0n lu\u1eadn. Th\u1ea7n t\u1eebng nghe r\u1eb1ng v\u00e0o th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, khi sai T\u00e0o B\u00e2n thu ph\u1ee5c Giang Nam, c\u00f4ng th\u00e0nh tr\u1edf v\u1ec1, tuy ban th\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng trao cho T\u00e0o B\u00e2n ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, n\u1ebfu b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do m\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u00ec c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u0169ng s\u1ebd coi nh\u1eb9, kh\u00f4ng xem tr\u1ecdng. N\u1ebfu v\u1ec1 sau, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, anh h\u00f9ng, gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, l\u1eadp c\u00f4ng l\u1eadp nghi\u1ec7p. \u0110\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng, th\u00ec s\u1ebd d\u00f9ng ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u00ec \u0111\u1ec3 ban cho h\u1ecd? Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i, c\u1ea7n ph\u1ea3i suy ngh\u0129, coi tr\u1ecdng, ti\u1ebfc nu\u1ed1i ngay t\u1eeb h\u00f4m nay, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u00e1nh ch\u1ec9, giao vi\u1ec7c th\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho hai ph\u1ee7 b\u00e0n b\u1ea1c, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 thi h\u00e0nh, tr\u00ean l\u00e0 tu\u00e2n theo ph\u00e1p \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, d\u01b0\u1edbi l\u00e0 coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u may m\u1eafn.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, th\u00ec ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m Nguy\u00ean ni\u00ean, nay theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, ghi ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2.)<\/i>\r\n\r\n[16] Th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: L\u1ed9 Giang Nam T\u00e2y L\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u1eb7t ch\u1ec9 huy gi\u00e1o duy\u1ec7t trung ti\u1ebft t\u1eed \u0111\u1ec7, sai Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n quen bi\u1ebft vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i hu\u1ea5n luy\u1ec7n.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ghi ch\u00e9p ch\u00e1u \u0111\u1eddi sau c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n V\u00f4 K\u1ef5 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Ho\u00e0nh l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, v\u00ec Ho\u00e0nh d\u00e2ng gia ph\u1ea3 v\u00e0 c\u00e1o s\u1eafc tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[18] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"L\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, hai ch\u00e2u Thanh, V\u1eadn \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai hai ch\u1ebf, th\u1ea7n li\u00eau ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n ph\u1ee7. Nay T\u00e0o D\u1eadt l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thanh, L\u00fd \u0110oan \u00dd l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn, ng\u1ef1 s\u1eed n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ed5i sai th\u1ea7n li\u00eau c\u00f3 t\u00e0i m\u01b0u, t\u1eebng tr\u1ea3i qua hai ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean.\"<\/i> Chi\u1ebfu g\u1eedi tr\u00e1p cho D\u1eadt, \u0110oan \u00dd.\r\n\r\n<i>(N\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 1 th\u00e1ng 6, D\u1eadt t\u1eeb Thi\u00ean chuy\u1ec3n sang Thanh, n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 1 th\u00e1ng 8, t\u1eeb Thanh chuy\u1ec3n sang H\u1ee9a, n\u0103m th\u1ee9 3 th\u00e1ng 6, \u0110oan \u00dd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ch\u00e2u V\u1eadn, n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 th\u00e1ng 2, l\u1ea1i t\u1eeb V\u1eadn chuy\u1ec3n sang Thi\u00ean.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, b\u00e3i ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf Kinh k\u1ef3, c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, Tr\u1ecbnh, T\u00e0o, Ho\u1ea1t v\u1eabn thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1ed9 nh\u01b0 c\u0169, l\u00e0m ph\u1ee5 qu\u1eadn. Ban \u0111\u1ea7u, theo ngh\u1ecb c\u1ee7a Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, \u0111\u1eb7t n\u0103m ph\u1ee5 qu\u1eadn, thu\u1ed9c Kinh k\u1ef3, g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ee7ng ph\u1ee5 kinh s\u01b0. Nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng ho\u1ea1n quan m\u01b0u m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e2n s\u1ef1, th\u00e2n t\u00f2ng binh, mu\u1ed1n l\u1ea5y t\u00e0i ph\u00fa Kinh k\u1ef3 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p, nh\u00e2n \u0111\u00f3 thu quy\u1ec1n. Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o h\u1ebft s\u1ee9c t\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ea5t 1 tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n trong kho N\u1ed9i t\u00e0ng xu\u1ed1ng H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, v\u00ec quan \u0111\u00e0i c\u00f3 khuy\u1ebft n\u00ean ph\u1ee5c ch\u1ee9c.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, n\u1ed9i th\u1ea7n gi\u00e1m tu cung H\u1ed3ng Kh\u00e1nh \u1edf Nam Kinh xin \u1edf \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng trong cung x\u00e2y \u0111i\u1ec7n b\u1ea3n m\u1ec7nh c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, Vua n\u00f3i: <i>\"X\u00e2y cung qu\u00e1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n, sao l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec m\u00ecnh! V\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng b\u1ea3n m\u1ec7nh, ch\u1ec9 cho \u0111\u1eb7t b\u1ea3n v\u1ecb \u0111\u1ec3 t\u1ebf[footnote]ch\u1ec9 l\u1ec7nh thi\u1ebft b\u1ea3n v\u1ecb t\u1eeb chi 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ec7nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed5i.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Du Hi M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u00f4n s\u1ef1 ng\u1ef1 s\u1eed. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nghe n\u00f3i l\u1ea1i b\u1ed5 Du Hi M\u1ea1nh l\u00e0m Ng\u00f4n s\u1ef1 ng\u1ef1 s\u1eed. Th\u1ea7n th\u1ea5y t\u1eeb khi Hi M\u1ea1nh v\u00e0o \u0111\u00e0i, b\u00e0n vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng thi\u00ean t\u01b0 t\u00e0 v\u1ea1y, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u xu n\u1ecbnh. Nay xin k\u1ec3 m\u1ed9t hai vi\u1ec7c m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft: N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ho\u1ea1n quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean. V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft vi\u1ec7t, bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u01b0 lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0110\u00f4 tri ti\u1ec1n h\u1eadu t\u1ec9nh, l\u1ea1i xin l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, d\u1ea7n m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u ti\u1ebft vi\u1ec7t. L\u00fac \u0111\u00f3, Gi\u00e1n quan H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u00e2ng s\u1edb can ng\u0103n, xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1edd t\u1ed9i, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo. Hi M\u1ea1nh kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng lo \u0111\u1ea1i th\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng \u00e2n m\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, ch\u1ec9 xin \u0111\u1eebng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 sau n\u00e0y. B\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, l\u1ea5y l\u00f2ng h\u00e2n hoan c\u1ee7a ho\u1ea1n quan.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a Trung th\u01b0 h\u1ea1 xu\u1ed1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i c\u00f9ng H\u00ecnh ph\u00e1p t\u1ef1 b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00e1c quan \u0111i ng\u1ef1a kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1ee9 t\u1ef1, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1eeb bi\u1ec7t, c\u00f3 l\u1ed7i v\u1edbi Vua c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9, kh\u00f4ng coi l\u00e0 khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111i ng\u1ef1a g\u1ea7n ph\u1ee7 c\u1ee7a hai v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u00e3 n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i, l\u1ea1i c\u00f2n coi l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i! Hi M\u1ea1nh nghe theo \u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9 gi\u1eefa Vua t\u00f4i, kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean v\u00e0o t\u1edd t\u00e2u, l\u1ea1i d\u00e1m \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c d\u00e2ng s\u1edb, xin coi l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u00e0nh vi gian t\u00e0, r\u00f5 r\u00e0ng. Sau \u0111\u00f3, c\u1ea3 \u0111\u00e0i v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u vi\u1ec7c, b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00e1ch m\u1eafng Hi M\u1ea1nh, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai th\u00e1ng, t\u1eeb ch\u1ee9c Ng\u00f4n s\u1ef1 \u0111\u00e0i quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f4ng minh, ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 trung t\u00e0. Nay l\u1ea1i t\u1eeb ph\u1ee7 ph\u00e1n b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u00f4n s\u1ef1 \u0111\u00e0i quan, s\u0129 nh\u00e2n \u0111\u1ec1u th\u1ea5t v\u1ecdng, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ed1 d\u00f9ng k\u1ebb gian t\u00e0. Hu\u1ed1ng chi b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng s\u1eeda l\u1ed7i tr\u01b0\u1edbc, d\u00f9ng m\u01b0u m\u1eb9o l\u1eeba d\u1ed1i, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1ecf. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1eef ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, s\u1eeda th\u1eb3ng thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng c\u00f4ng ch\u00ednh, c\u00f9ng nhau gi\u1eef g\u00ecn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m v\u1eefng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ph\u1ee5 t\u01b0\u1edbng c\u1ea9n th\u1eadn, mong c\u1ea7u tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t nh\u1ea5t, c\u1ea7n ph\u1ea3i trong s\u1ea1ch trong ngo\u00e0i, h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n. Sao l\u1ea1i d\u00f9ng k\u1ebb gian t\u00e0 v\u00e0o ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn? L\u1ea1i n\u1eefa, Ng\u00f4n s\u1ef1 ng\u1ef1 s\u1eed x\u01b0a tuy c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 b\u1ed5 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c c\u00f3 khi khuy\u1ebft c\u1ea3. Nay V\u00f4 Th\u1ee5c \u0111\u00e3 v\u00e0o Gi\u00e1n vi\u1ec7n, c\u00f2n c\u00f3 M\u00e3 Tu\u00e2n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c khuy\u1ebft vi\u1ec7c, xin b\u1ed5 Hi M\u1ea1nh l\u00e0m ch\u1ee9c kh\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c Hi M\u1ea1nh b\u00e0n v\u1ec1 \u0111i ng\u1ef1a x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, \u0111\u1ed5i Hi M\u1ea1nh l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.)<\/em>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u1edf hai ph\u1ee7 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfp kh\u00e1ch v\u00e0o ng\u00e0y ngh\u1ec9, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng gi\u00fap m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 th\u00f4ng minh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Xin h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp kh\u00e1ch nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i K\u00fd\u300b ch\u00e9p: Thi\u1ebfn mu\u1ed1n k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt, n\u00ean d\u00e2ng l\u1eddi xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ec7 c\u0169 l\u00e0 \u0111\u00f3n kh\u00e1ch theo ban, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. L\u1ea1i n\u1ecbnh \u00fd c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, d\u00e2ng l\u1eddi xin c\u1ea5m c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hai ph\u1ee7 ti\u1ebfp kh\u00e1ch t\u1ea1i t\u01b0 \u0111\u1ec7. Thi\u1ebfn t\u00ednh n\u1ecbnh h\u00f3t, l\u1eddi n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng 10, th\u00ec Thi\u1ebfn xin b\u00e3i l\u1ec7nh c\u1ea5m ti\u1ebfp kh\u00e1ch t\u1ea1i t\u01b0 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a hai ph\u1ee7, kh\u00e1c v\u1edbi \u300aNg\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i K\u00fd\u300b, e r\u1eb1ng Ph\u00f9ng Khi\u1ebft K\u1ef7 c\u0169ng c\u00f3 \u00fd ri\u00eang, nay kh\u00f4ng theo. Tuy n\u00f3i l\u00e0 nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Thi\u1ebfn, nh\u01b0ng n\u0103m sau Gi\u1ea3 \u1ea2m t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a, v\u1eabn c\u00f2n n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ec7nh c\u1ea5m ti\u1ebfp kh\u00e1ch, th\u00ec l\u1eddi xin c\u1ee7a Thi\u1ebfn ban \u0111\u1ea7u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n. C\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 \u300aSan \u0110\u1ecbnh C\u1ed1ng C\u1eed \u0110i\u1ec1u Ch\u1ebf\u300b g\u1ed3m 12 quy\u1ec3n.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua nghe gi\u1ea3ng truy\u1ec7n \u300aQuy S\u00e1ch\u300b trong \u300aS\u1eed K\u00fd\u300b \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh, h\u1ecfi: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, c\u00f3 nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i theo c\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng?\"<\/i> T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u00e1p: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a g\u1eb7p vi\u1ec7c l\u1edbn kh\u00f3 quy\u1ebft, \u0111\u00e3 t\u1ef1 m\u00ecnh suy x\u00e9t, l\u1ea1i h\u1ecfi \u00fd m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u1eabn s\u1ee3 ch\u01b0a h\u1ee3p \u00fd tr\u1eddi, n\u00ean m\u1edbi d\u00f9ng mai r\u00f9a \u0111\u1ec3 \u0111o\u00e1n c\u00e1t hung. \u0110\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 m\u01b0u t\u00ednh t\u1eeb trong l\u00f2ng, h\u1ecfi \u00fd khanh s\u0129, h\u1ecfi \u00fd d\u00e2n ch\u00fang, h\u1ecfi \u00fd b\u00f3i to\u00e1n. Th\u00e1nh nh\u00e2n qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 th\u00e0nh th\u1eadt, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o m\u01b0u ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 c\u00f2n ng\u1ea7m h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ea7n linh, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi \u0111\u00fang.\"<\/i> Vua khen l\u1eddi \u0111\u00e1p.\r\n\r\n[27] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 c\u00e1c khoa thi kh\u00e1c, m\u1ed7i lo\u1ea1i l\u1ea5y 400 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i xin h\u1ecfi th\u00eam \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf chi\u1ebfu ch\u1ec9.\r\n\r\n<i>(C\u00e1c khoa thi h\u1ecfi 10 ngh\u0129a, kinh \u300aC\u1eedu Kinh\u300b kh\u00f4ng b\u1eaft thu\u1ed9c l\u00f2ng, chi\u1ebfu ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 400 ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ea5y chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y. S\u00e1ch \u300aTuy\u1ec3n C\u1eed Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4, e l\u00e0 nh\u1ea7m, xem ch\u00fa th\u00edch th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 1.)<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb th\u1eddi Trinh Qu\u00e1n \u0111\u1ebfn Khai Nguy\u00ean nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ef1c th\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi h\u00e0ng n\u0103m h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 r\u1ea5t \u00edt. V\u00e0o c\u00e1c ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m Hanh v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean, t\u1eebng t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. L\u00fac \u0111\u1ea7u n\u01b0\u1edbc ta l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, ph\u1ea7n l\u1edbn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u H\u01b0ng Qu\u1ed1c, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng khoa c\u1eed, sau \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, s\u1ed1 quan l\u1ea1i t\u0103ng nhi\u1ec1u h\u01a1n m\u1ee9c th\u01b0\u1eddng, n\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Chi\u1ebfu g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u01b0a th\u1ea5y, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1ec7 n\u1ea1n ti\u1ebfn c\u1eed. Vi\u1ec7c l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ch\u1ec9 c\u00f3 ti\u1ebfn s\u0129, minh kinh v\u00e0 c\u00e1c khoa kh\u00e1c. Minh kinh tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft thi kinh ngh\u0129a, sau \u0111\u00f3 thi s\u00e1ch[footnote]'Thi' nguy\u00ean l\u00e0 'lu\u1eadn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 155, \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ba k\u1ef3 thi \u0111\u1ec1u th\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ed7 trung \u0111\u1ec7, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 ti\u1ebfn s\u0129. C\u00f2n c\u00e1c khoa kh\u00e1c kh\u00f4ng h\u1ecfi kinh ngh\u0129a, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh th\u1ee9c thi s\u00e1ch, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c nhi\u1ec1u hay \u00edt \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed7 hay tr\u01b0\u1ee3t, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec chuy\u00ean c\u1ed1 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u1ea1o l\u00fd, sao \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb d\u00e2n lo vi\u1ec7c? Chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c khoa thi cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1ecfi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u \u0111\u1ea1i ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n kinh, ch\u00edn kinh ch\u1ec9 h\u1ecfi ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft thu\u1ed9c l\u00f2ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ghi trong l\u1ec7nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n lo r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i ngay, m\u00e0 mu\u1ed1n y\u00ean \u1ed5n v\u1edbi t\u1ec7 n\u1ea1n. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan, ki\u00ean quy\u1ebft gi\u1eef v\u1eefng ph\u00e1p n\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i d\u1ec5 d\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\nM\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Chu C\u1ea3nh D\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u00e0y thi \u1edf L\u1ec5 b\u1ed9, d\u00f9ng c\u00e1c quan tu\u1ea7n ph\u1ed1[footnote]tu\u1ea7n ph\u1ed1 quan, ch\u1eef 'ph\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote] \u0111\u1ec3 x\u00e9t xem c\u00e1c s\u0129 t\u1eed c\u00f3 mang s\u00e1ch v\u1edf, n\u00f3i chuy\u1ec7n ri\u00eang, gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u1eabn nhau hay kh\u00f4ng. Nh\u01b0ng con em nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd ng\u1ed3i c\u00f9ng ch\u1ed7 v\u1edbi s\u0129 t\u1eed ngh\u00e8o, cha anh n\u1eafm quy\u1ec1n, k\u1ebb xu ph\u1ee5 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, c\u00e1c quan tu\u1ea7n ph\u1ed1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t, ham ti\u1ebfn th\u00e2n, che ch\u1edf cho h\u1ecd, kh\u00f4ng ai ch\u1ecbu t\u1ed1 gi\u00e1c. C\u00e1c quan ch\u1ee7 ty \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec bu\u00f4ng l\u1ecfng kh\u00f4ng tra h\u1ecfi, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u l\u1eeba d\u1ed1i nhau. S\u0129 t\u1eed ngh\u00e8o c\u00f4 \u0111\u1ed9c, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, v\u00ed nh\u01b0 \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, l\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Xin cho s\u0129 t\u1eed ngh\u00e8o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi \u1edf to\u00e0 ri\u00eang c\u00f9ng thi \u1edf m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng kh\u00e1c ph\u00f2ng, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec th\u1ebf l\u1ef1c ngang nhau, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 thi\u00ean v\u1ecb.\"<\/i>\r\n\r\nT\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, ch\u1ec9 ban h\u00e0nh th\u00eam ph\u00e1p l\u1ec7nh nghi\u00eam c\u1ea5m c\u00e1c quan tu\u1ea7n ph\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t h\u1ecfi. <em>(Chu C\u1ea3nh D\u01b0\u01a1ng theo b\u1ea3n ch\u00ed ph\u1ee5 l\u1ee5c, ch\u1eafc c\u00f3 ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng.)<\/em>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, San tu \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0 l\u00e0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc l\u00e2u nh\u1ea5t, c\u00e1c \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a h\u1ecd, tri\u1ec1u ta ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tham kh\u1ea3o d\u00f9ng theo. S\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b \u0111ang so\u1ea1n, c\u1ea7n ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 chi ti\u1ebft. Nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u1eddi V\u0169 T\u00f4ng v\u1ec1 sau, kh\u00f4ng c\u00f3 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o \u300aTruy\u1ec7n k\u00fd\u300b, l\u1eddi n\u00f3i ri\u00eang \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o ch\u00ednh h\u01b0 th\u1ef1c, v\u1eabn c\u00f2n lo thi\u1ebfu s\u00f3t. Nghe n\u00f3i \u1edf T\u00e2y Kinh, trong c\u00e1c nha m\u00f4n t\u1ec9nh t\u1ef1, L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i v\u00e0 c\u00e1c kho Loan H\u00f2a c\u00f2n l\u01b0u gi\u1eef c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, \u00e1n b\u1ea1 t\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, xin sai Bi\u00ean tu quan L\u1eef H\u1ea1 Khanh \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 xem x\u00e9t.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nH\u1ea1 Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ea5n Giang.\r\n\r\n[29] Th\u1ee7 l\u0129nh n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aChu L\u1ec5\u300b \u0111o\u1ea1n <i>\"T\u1ebf t\u1ef1 c\u1eaft th\u1ecbt d\u00ea, \u0111\u1eb7t \u0111\u1ea7u l\u00ean tr\u00ean\"<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i: <i>\"T\u1ebf d\u01b0\u01a1ng th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ea7u, v\u00ec \u0111\u1ea7u ch\u1ee7 v\u1ec1 d\u01b0\u01a1ng; t\u1ebf \u00e2m th\u00ec d\u00f9ng m\u00e1u, v\u00ec m\u00e1u ch\u1ee7 v\u1ec1 \u00e2m. Th\u1ea7n minh kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, n\u00ean ph\u1ea3i d\u00f9ng lo\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 m\u00e0 c\u1ea7u.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00e0nh t\u00e2m th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i> L\u1ea1i gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 Truy\u1ec7n\u300b \u0111o\u1ea1n <i>\"Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Tr\u1ecbnh \u0111\u00fac s\u00e1ch h\u00ecnh ph\u00e1p\"<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i: <i>\"T\u1eed S\u1ea3n \u0111em lu\u1eadt ph\u00e1p n\u01b0\u1edbc Tr\u1ecbnh \u0111\u00fac v\u00e0o \u0111\u1ec9nh, \u0111\u1ec3 d\u00e2n bi\u1ebft ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u00e0o th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t n\u00e0o.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ec3 d\u00e2n bi\u1ebft ph\u00e1p, th\u00ec lo\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 t\u1ef1 h\u00f3a.\"<\/i>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 Hi k\u00e9o qu\u00e2n x\u00e2m ph\u1ea1m, chi\u1ebfu cho b\u1ea3n l\u1ed9 ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi[footnote]Ch\u1eef 'ty' tr\u00ean ch\u1eef 's\u1ee9' trong b\u1ea3n g\u1ed1c, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote] c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00f9ng B\u00e0nh S\u01b0 B\u1ea3o l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o, \u0111\u00e1nh S\u0129 Hi kh\u00f4ng th\u1eafng, n\u00ean S\u0129 Hi th\u01b0\u1eddng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n[32] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ea5t 30 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho qu\u00e2n \u1edf T\u1ecbnh ch\u00e2u.\r\n\r\n[33] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, ng\u00e0y ch\u00f4n c\u1ea5t c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed nh\u1ea1c.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u1eeb nay m\u1ecf s\u1eaft \u1edf \u0110\u1ed3ng ch\u00e2u cho ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea mua.\r\n\r\n[35] Ban \u0111\u1ea7u, Lang trung b\u1ed9 Ngu l\u00e0 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng t\u00e2u v\u1ec1 t\u1ec7 n\u1ea1n trong ph\u00e9p mua th\u00f3c g\u1ea1o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, cho r\u1eb1ng: <i>\"M\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ch\u00e2u \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ea5p ph\u00e1t c\u1ee7a \u0110\u1ed9 chi, m\u1ed7i n\u0103m t\u1ed1n n\u0103m tr\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c g\u1ea1o, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf gi\u00e1 tr\u1ecb ch\u1ec9 c\u00f3 hai tr\u0103m v\u1ea1n quan m\u00e0 th\u00f4i, m\u00e0 h\u00e0ng n\u0103m th\u01b0\u1eddng l\u00e3ng ph\u00ed ba tr\u0103m v\u1ea1n quan, r\u01a1i v\u00e0o tay c\u00e1c nh\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n t\u00edch tr\u1eef. Nay \u0111\u00e3 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t theo gi\u00e1 th\u1ef1c, b\u1ecf \u0111i c\u00e1i t\u1ec7 l\u00e3ng ph\u00ed ba tr\u0103m v\u1ea1n quan[footnote] 'Ba tr\u0103m v\u1ea1n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'ba thuy\u1ebft'; 'gia', T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 55 ch\u00e9p l\u00e0 'c\u1ed5'.[\/footnote], nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u1ed7 tr\u1ee3 th\u00ec ph\u00e9p \u1ea5y m\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady, khi th\u00f3c g\u1ea1o \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1eaft, th\u00ec mua th\u00f3c g\u1ea1o \u1edf Thi\u1ec1n, Ng\u1ee5y, ch\u1edf theo s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Ng\u1ef1 H\u00e0 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho bi\u00ean gi\u1edbi; khi ch\u01b0a giao th\u00f3c g\u1ea1o m\u1edbi v\u00e0 c\u0169, th\u00ec b\u00e1n gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o; khi qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng c\u00f3 d\u01b0, th\u00ec thu mua v\u00e0o kho \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi thi\u1ebfu h\u1ee5t. Khi\u1ebfn cho ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u th\u00f4ng v\u00e0 ba l\u1ee3i \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, th\u00ec th\u00f3c g\u1ea1o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc s\u1ebd \u0103n kh\u00f4ng h\u1ebft.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1ee9 Ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc[footnote] 'Ti\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c quy\u1ec3n 82, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 328 truy\u1ec7n Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0 ch\u1ee9c Th\u00f4i khi\u1ec3n c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Ng\u1ef1 H\u00e0.\r\n\r\nNg\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ea5y Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng l\u00e0m ch\u1ee9c \u1ea5y.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, Nam t\u00e0o t\u1eeb nay c\u1eed quan, \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n th\u1ea7n l\u00e0 Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m, v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0 C\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng v\u1edbi Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9[footnote] C\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 27 ch\u00e9p l\u00e0 'c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 s\u1ee9'.[\/footnote], \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c tri\u1ec1u th\u1ea7n s\u1ee9 th\u1ea7n, Khai Phong ph\u1ee7 Suy ph\u00e1n quan[footnote] 'Suy' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'quy\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m, kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u01b0 l\u1ee3i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0 l\u1ee3i t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1eed, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 b\u1ecb \u0111\u00e1nh roi th\u00ec cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, Ph\u00e1n Di\u00ean Ch\u00e2u Ng\u00f4 D\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ed1c gia n\u1eafm gi\u1eef mu\u00f4n vi\u1ec7c, ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u01a1ng l\u0129nh, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ed9ng r\u00e3i, th\u00ec ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 cai tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng c\u1ea7n lao nh\u1ecdc m\u00e0 v\u1eabn tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 T\u1ec9nh l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, c\u1ee9 theo l\u1ed1i c\u0169, t\u1ea1m b\u1ee3, \u0111\u1eb7t th\u00eam nhi\u1ec1u c\u01a1 quan kh\u00e1c, vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, kh\u00f4ng h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, khi\u1ebfn cho c\u01a1 quan l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i nh\u00e0n r\u1ed7i. Ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, khi\u1ebfn Vua t\u00f4i ph\u1ea3i v\u1ea5t v\u1ea3, ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f4ng r\u1ea3nh r\u1ed7i, nh\u01b0 tr\u0103m s\u00f4ng cu\u1ed3n cu\u1ed9n m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n, mu\u00f4n m\u1eaft m\u1edf ra m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i, d\u00f9 mu\u1ed1n h\u1ebft s\u1ee9c, t\u00ecnh th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng ph\u00e1n Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 \u0110\u00f4 T\u1ec9nh, th\u1ea5y c\u00e1c c\u01a1 quan, ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ea7n b\u00e0n, n\u00ean tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u00f9ng b\u00e0n, \u0111\u1ec3 xem ai c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, nh\u01b0ng l\u00e2u nay \u0111\u00e3 b\u1ecf kh\u00f4ng l\u00e0m, nay ch\u1ec9 khi \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u m\u1edbi h\u1ecdp m\u1ed9t l\u1ea7n \u1edf \u0110\u00f4 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf vi\u1ec7c l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u ti\u1ebfc l\u1eafm.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u1ecf l\u00e2u, \u0111\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t ng\u00e0y m\u00e0 l\u00e0m t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean t\u00f9y nghi b\u00e0n l\u1ea1i d\u1ea7n d\u1ea7n kh\u00f4i ph\u1ee5c. Xin h\u00e3y chia cho c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u1ee5c Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0, c\u00e1c X\u00e1 Nh\u00e2n, \u0110\u00e3i Ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan \u0110\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng T\u1ec9nh[footnote] ch\u1eef '\u0110\u1ea1i' trong '\u0110\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng T\u1ec9nh quan' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote] th\u00ec bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1ea3 H\u1eefu Th\u1eeba v\u00e0 c\u00e1c Th\u1ecb Lang, c\u00f2n c\u00e1c quan Qu\u00e1n Ch\u1ee9c c\u00f3 danh v\u1ecdng trong tri\u1ec1u th\u00ec bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a Lang Trung, Vi\u00ean Ngo\u1ea1i, l\u1ea1i ch\u1ecdn m\u1ed9t hai ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u0169 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng Ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1n \u0110\u00f4 T\u1ec9nh, sau \u0111\u00f3 cho h\u1ecd xem x\u00e9t \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, xem vi\u1ec7c n\u00e0o kh\u1ea3 thi th\u00ec t\u00e2u l\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c. Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn c\u00e1c Ty, T\u1ef1, Gi\u00e1m c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh. C\u00f2n vi\u1ec7c k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u1ec1n b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, hi\u1ec7n thu\u1ed9c Tam Ty c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169. Vi\u1ec7c kh\u00f4ng l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng th\u00f3i t\u1ee5c, th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd, trong v\u00e0i n\u0103m, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, th\u00ec vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc cao ng\u1ed3i kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nVi\u1ec7c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng hai ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 T\u1ec9nh nay \u0111\u00e3 nh\u1eadp v\u00e0o Tam Ty v\u00e0 c\u00e1c Ty kh\u00e1c ph\u00e2n qu\u1ea3n, vi\u1ec7c kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i ngay. B\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua nghe \u0111\u1ecdc truy\u1ec7n <i>\"Th\u00e1i S\u1eed C\u00f4ng\"<\/i> \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh, n\u00f3i v\u1edbi L\u00fd Th\u1ee5c r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1i S\u1eed C\u00f4ng mu\u1ed1n th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh, th\u00e2n ch\u01b0a tho\u00e1t kh\u1ecfi h\u1ecda, th\u1eadt \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n thay. X\u00e9t ra, s\u1ef1 ph\u1ea3i tr\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng sai v\u1edbi th\u00e1nh nh\u00e2n, qu\u1ea3 l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a b\u1eadc s\u1eed gia gi\u1ecfi.\"<\/i>\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf g\u1ed7 cung c\u1ea5p cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u00f2n thi\u1ebfu t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u1edf ch\u00e2u T\u1ecbnh v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u1ebf \u0111\u00f2 ngang th\u1ee9 ba \u1edf ch\u00e2u Lam thu\u1ed9c h\u1ee3p H\u00e0.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, con trai c\u1ee7a An Nam v\u01b0\u01a1ng L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh l\u00e0 Nh\u1eadt Tu\u00e2n sai s\u1ee9 b\u00e1o tin \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh qua \u0111\u1eddi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ebfn m\u01b0\u1eddi con voi thu\u1ea7n.\r\n\r\nNg\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, truy t\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, t\u01b0\u1edbc Nam Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng, ban t\u1eb7ng l\u1ec5 v\u1eadt h\u1eadu h\u0129. Sai Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4 An Th\u1ebf l\u00e0m s\u1ee9 \u0111i\u1ebfu t\u1eb7ng. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, phong Nh\u1eadt Tu\u00e2n l\u00e0m T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, An Nam \u0111\u00f4 h\u1ed9, t\u01b0\u1edbc Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[41] H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng An Th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu, ki\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 v\u00e0 Phong c\u0169, chuy\u00ean qu\u1ea3n l\u00fd khu v\u1ef1c ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc s\u00f4ng Khu\u1ea5t D\u00e3, do t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00fa B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng An Th\u1ebf l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t H\u00e0 \u0110\u00f4ng, c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng Khu\u1ea5t D\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[42] Th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c Huy\u1ec7n \u00fay \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Khai Phong v\u00e0 T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.\r\n\r\n[43] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1eeb n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3 tr\u1edf v\u1ec1 sau.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[44] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u00ecnh Kham[footnote]Ch\u1eef 'Kham' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Kh\u00e1m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi th\u1ea7n l\u00e0m tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u, nghe d\u00e2n gian \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng n\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 binh \u0111ao, l\u00f2ng d\u00e2n kh\u00f4ng y\u00ean, v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u0103m L\u00fd Thu\u1eadn l\u00e0m lo\u1ea1n v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a. Xin c\u1ea5m d\u00e2n gian t\u1ef1 \u00fd h\u1ecdc t\u1eadp b\u00e0i ca L\u1ee5c th\u1eadp Gi\u00e1p T\u00fd.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 b\u1ecb v\u1ee1, g\u00e2y h\u1ecda cho \u0110\u1ea1i Danh, \u00c2n, K\u1ef3. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh, \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn kh\u00f3 ho\u00e0n th\u00e0nh ngay n\u00ean t\u1ea1m ho\u00e3n, lo ng\u1ea1i \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea s\u1ebd tr\u00e0n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin chu\u1ea9n b\u1ecb kinh ph\u00ed, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf n\u01b0\u1edbc L\u1ee5c Th\u00e1p ch\u1ea3y v\u00e0o Ho\u00e0nh L\u0169ng. N\u00ean l\u1ec7nh cho H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u00ea \u0111\u1eadp tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n b\u1ecb n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng chi\u1ebfm.\"<\/i> Vua nghe theo, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, Thi\u00ean B\u00ecnh L\u01b0u h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i; Chu H\u00e3ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, Lang trung Binh b\u1ed9, \u0110\u00e3i ch\u1ebf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Qu\u1ea3n c\u00e2u \u1ee9ng ph\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i; \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t, Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u1ea3 Ch\u00e2u, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i; L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 c\u1eeb ty; Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u00c2n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i. Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Thi\u1ec7n, B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u1ea3 Ch\u00e2u, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban, thay th\u1ebf \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t.\r\n\r\n<i>(Chu H\u00e3ng c\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh, xem th\u00eam th\u00e1ng 6 n\u0103m sau.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Bao Ch\u1eedng, Tri ch\u00e2u L\u00f4 Ch\u00e2u, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9, xu\u1ed1ng l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9, Tri ch\u00e2u Tr\u00ec Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i b\u1ea3o l\u00e3nh sai l\u1ea7m.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Thi X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Tu h\u00e0 Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. Th\u00e1i \u0110\u0129nh, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed9 chi; D\u01b0\u01a1ng V\u0129, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 c\u1eeb ty C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i. X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f5 quan n\u00e0o tham nh\u0169ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c Ho\u00e0nh h\u00e0nh, ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, S\u00e0i Di Ph\u1ea1m, C\u00e1p m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, xin th\u0103ng ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, nh\u01b0ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1eebng b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c v\u00ec t\u1ed9i tham nh\u0169ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 theo l\u1ec7 th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ng\u01b0\u1eddi Man ch\u00e2u An H\u00f3a, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong Tri ch\u00e2u M\u00f4ng To\u00e0n H\u1ed9i l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Gi\u00e1m ch\u00e2u Di\u00eau To\u00e0n Khoa l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c.\r\n\r\n[51] Ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a c\u1ed1 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng l\u00e0 Di\u00ean K\u1ef7 d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 ph\u00e1p th\u01a1 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ban cho \u00f4ng n\u1ed9i m\u00ecnh. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t v\u1ea1n ti\u1ec1n, v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1ee9c th\u01b0 ph\u00e1p cho gia \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i H\u1eefu Tuy\u00ean huy s\u1ee9 T\u1ea3 Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau V\u1eadn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 C\u1ea5p s\u1ef1 trung S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n S\u1eed V\u1eadn \u0111\u1ebfn d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m l\u01b0u l\u1ea1i.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan h\u1ecdc quan Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u1eeb nay l\u1ea5y ba n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, ai mu\u1ed1n \u1edf l\u1ea1i th\u00ec cho ph\u00e9p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o th\u00e2m ni\u00ean.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban cho T\u1ea3 \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc \u0110\u00f4n 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Kh\u1eafc \u0110\u00f4n d\u00e2ng b\u00e0i v\u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh xin \u0111\u01b0\u1ee3c thi, \u0111\u1ebfn khi thi \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, l\u1ea1i xin chia l\u00e0m hai ng\u00e0y \u0111\u1ec3 thi th\u01a1, ph\u00fa v\u00e0 lu\u1eadn. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn theo l\u1eddi xin, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban \u00e2n m\u00e0 ch\u1ec9 ban ti\u1ec1n. Kh\u1eafc \u0110\u00f4n l\u00e0 anh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n.\r\n\r\n[55] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn v\u00ec b\u1ec7nh xin t\u1eeb ch\u1ee9c ng\u00f4n quan, \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Thi\u1ebfn b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ng\u00f4n quan, \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do. L\u01b0u Ch\u00ed trong b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Thi\u1ebfn n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1ef1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c ng\u00f4n quan. \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n, v\u00ec b\u1ec7nh xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i qu\u1eadn. X\u00e9t r\u1eb1ng Thi\u1ebfn ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o Gi\u00e1n vi\u1ec7n, \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b ch\u00e9p sai. Vi\u1ec7c v\u00ec b\u1ec7nh xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i qu\u1eadn l\u00e0 \u0111\u00fang. Tuy nhi\u00ean, \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b ch\u00ea bai Thi\u1ebfn qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 tin ho\u00e0n to\u00e0n. L\u01b0u Ch\u00ed n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng xin c\u1eaft gi\u1ea3m \u00e2n \u0111i\u1ec3n cho con ch\u00e1u quan l\u1ea1i, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. C\u00f3 l\u1ebd vi\u1ec7c Thi\u1ebfn ra ngo\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0y, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Qu\u1ed1c m\u1eabu Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i L\u00e2m nha B\u1ea3o T\u0129nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau C\u1ed5n, V\u0103n ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Tri Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 \u0110\u1ed7 T\u00f4ng Ng\u1ea1c; Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i S\u00f9ng Nghi Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ea1t, \u00cdch ch\u00e2u Quan s\u00e1t L\u01b0u h\u1eadu L\u01b0u Nh\u1eadt Hanh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n. L\u1ea1i ph\u00e1i L\u00e2m nha H\u1eefu L\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Li\u00eau, Quy ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Kh\u1ea5u Trung \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n vi\u1ec7c s\u00e1ch l\u1eadp.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb khai tu c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn. C\u00e1c quan trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, nh\u01b0ng ch\u01b0a ai d\u00e1m v\u00ec n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 m\u00e0 n\u00f3i r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, t\u1ea1i sao v\u1eady? B\u1edfi c\u00f3 ba l\u00fd do: m\u1ed9t l\u00e0 s\u1ee3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, hai l\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ec3u nh\u00e2n, ba l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec hay. Nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u00e3 d\u1ed1c s\u1ee9c lo vi\u1ec7c s\u00f4ng c\u0169ng kh\u00e1 v\u1ea5t v\u1ea3. Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh huy \u0111\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 kh\u01a1i l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169, sau l\u1ea1i b\u1ecf d\u00f2ng c\u0169 m\u00e0 tu s\u1eeda L\u1ee5c Th\u00e1p, ch\u01b0a k\u1ecbp kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1ed9i b\u00e3i b\u1ecf, r\u1ed3i cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb n\u00f3i l\u1ee3i th\u1eafng th\u1ebf, nay l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c tu s\u1eeda, th\u1ebf th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eebng, n\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do d\u00f9 bi\u1ebft kh\u00f4ng ti\u1ec7n nh\u01b0ng \u00edt ai d\u00e1m n\u00f3i.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n, mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i l\u1ee3i h\u1ea1i, n\u00f3i d\u1ed1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u gh\u00e9t. Nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a h\u1eafn, \u1eaft ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1eafn. H\u01a1n n\u1eefa t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a c\u00f3 con s\u00f4ng n\u00e0o kh\u00f4ng g\u00e2y tai h\u1ecda, nay s\u00f4ng l\u1ea5n v\u00e0o \u00c2n, K\u00fd, tai h\u1ecda tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft tuy nh\u1ecf nh\u01b0ng \u0111\u00e3 hi\u1ec7n r\u00f5. D\u1eabn n\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u1ea1i L\u1ee5c Th\u00e1p, tai h\u1ecda t\u01b0\u01a1ng lai tuy l\u1edbn nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7, mu\u1ed1n tranh lu\u1eadn v\u1ec1 tai h\u1ecda ch\u01b0a hi\u1ec7n r\u00f5, th\u1ebf t\u1ea5t kh\u00f3 th\u1eafng. D\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf s\u00e1ch, ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1eabn ph\u1ea3i m\u1ed9t m\u00ecnh g\u00e1nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 tai h\u1ecda \u1edf \u00c2n, K\u00fd, khi\u1ebfn Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng c\u00f3 c\u1edb bi\u1ec7n b\u1ea1ch, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5 l\u1ed7i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do d\u00f9 bi\u1ebft kh\u00f4ng ti\u1ec7n nh\u01b0ng \u00edt ai d\u00e1m n\u00f3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh qu\u00e1 d\u1ee5ng t\u00e2m, kh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a c\u00f3 con s\u00f4ng n\u00e0o kh\u00f4ng g\u00e2y tai h\u1ecda, ch\u1ec9 mu\u1ed1n khi\u1ebfn s\u00f4ng kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn s\u00f4ng kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda, d\u00f9 hao t\u1ed5n s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng n\u00ean l\u00e0m. Hu\u1ed1ng chi nghe Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i l\u1ee3i h\u1ea1i, bi\u1ec7n lu\u1eadn kh\u00e9o l\u00e9o, cho r\u1eb1ng t\u1ed1n \u00edt v\u1eadt ch\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng hao nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tin l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, n\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng. Nay ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i cho r\u1eb1ng d\u00f2ng c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, L\u1ee5c Th\u00e1p c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tu s\u1eeda, h\u1ecfi k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec hay \u0111\u1ec3 th\u1eafng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do d\u00f9 bi\u1ebft kh\u00f4ng ti\u1ec7n nh\u01b0ng \u00edt ai d\u00e1m n\u00f3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i, m\u00e0 th\u1ea7n nay d\u00e1m n\u00f3i, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd t\u01b0 l\u1ee3i cho Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 mu\u1ed1n h\u01b0ng l\u1ee3i tr\u1eeb h\u1ea1i m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 g\u00e2y h\u1ea1i c\u00e0ng l\u1edbn, th\u00ec h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng n\u00f3i sao? C\u00f2n vi\u1ec7c lo l\u1eafng v\u1ec1 h\u1eadu h\u1ecda c\u1ee7a ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n lo ngh\u0129. V\u1ea3 l\u1ea1i, vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i bi\u1ebft l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00e2n nh\u1eafc n\u1eb7ng nh\u1eb9, khi b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 th\u00ec ch\u1ecdn vi\u1ec7c \u00edt h\u1ea1i v\u00e0 nh\u1eb9 h\u1ecda m\u00e0 l\u00e0m, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi minh tr\u00ed th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi, tr\u1ecb th\u1ee7y v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1, ch\u1ec9 l\u00e0 xem x\u00e9t \u0111\u1ecba th\u1ebf, c\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u00ea ph\u00f2ng, thu\u1eadn theo d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, d\u00f9 l\u00e0 \u0110\u1ea1i V\u0169 c\u0169ng kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1i l\u1ee3i th\u00ec s\u1ebd \u0111\u1ea1i h\u1ea1i, n\u1ebfu theo k\u1ebf th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ee3i, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ea1i[footnote] C\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ea1i 'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn'.[\/footnote], \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi minh tr\u00ed bi\u1ebft ch\u1ecdn l\u1ee3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay n\u00f3i vi\u1ec7c tu s\u1eeda <em>L\u1ee5c<\/em> Th\u00e1p l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng m\u00e0 c\u00f2n g\u00e2y h\u1ea1i c\u00e0ng l\u1edbn; n\u00f3i vi\u1ec7c thu\u1eadn n\u01b0\u1edbc tr\u1ecb \u0111\u00ea l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ee3i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i h\u1ea1i. Kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc mu\u1ed1n ch\u1ecdn \u0111i\u1ec1u g\u00ec? N\u1ebfu cho r\u1eb1ng l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c l\u1edbn, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 th\u1eed k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1 m\u00e0 may m\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng[footnote] \u0110\u1ec3 th\u1eed k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1 m\u00e0 may m\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng 'm\u00e0' ch\u1eef nguy\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], th\u1ea7n cho r\u1eb1ng d\u00f9 l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 d\u00e1m l\u00e0m. Hu\u1ed1ng chi, th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1ea5t r\u00f5 v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a s\u00f4ng ng\u00f2i, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn d\u00f9ng, nay l\u1ea1i d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh[footnote] Mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Mong b\u1ec7 h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ecdn l\u1ef1a'.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda. Nay thu\u1eadn theo d\u00f2ng ch\u1ea3y \u0111\u00e3 v\u1ee1, s\u1eeda \u0111\u00ea ph\u00f2ng \u1edf \u00c2n, K\u00fd, th\u00ec h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t x\u1ea3y ra ch\u1eadm; \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng c\u0169, th\u00ec h\u1ecda th\u1ee9 hai x\u1ea3y ra nhanh; m\u1edf c\u1eeda L\u1ee5c Th\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a d\u00f2ng s\u00f4ng hi\u1ec7n t\u1ea1i quay l\u1ea1i, th\u00ec h\u1ecda th\u1ee9 ba g\u00e2y tai h\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng. T\u1eeb khi s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea \u1edf \u0110\u1ea1i Danh n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i tu s\u1eeda th\u00eam, \u0111\u1ebfn khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 l\u1ea1i v\u1ee1, \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea c\u00e0ng ph\u1ea3i gia c\u00f4ng nhi\u1ec1u h\u01a1n[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' trong 'Kim \u0110\u00ea \u00edch \u0111\u1ea1i gia c\u00f4ng' v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1ef1u' \u1edf d\u01b0\u1edbi, theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf.[\/footnote]. Ch\u1ec9 ri\u00eang v\u00f9ng \u00c2n, K\u00fd, t\u1eeb sau khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn tham lam \u0111\u1ec1 ra k\u1ebf s\u00e1ch ng\u0103n s\u00f4ng, ch\u01b0a t\u1eebng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ph\u00f2ng, v\u00ec th\u1ebf n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng hi\u1ec7n nay ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u00e0n ng\u1eadp. Nay n\u1ebfu chuy\u00ean t\u00e2m d\u1ed3n s\u1ee9c v\u00e0o v\u00f9ng \u00c2n, K\u00fd, c\u1ea9n th\u1eadn s\u1eeda \u0111\u00ea ph\u00f2ng, th\u00ec h\u1ecda s\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i g\u00e2y tai h\u1ea1i l\u1edbn. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y n\u0103m khi\u1ebfn cho h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p[footnote]Ch\u1eef 'l\u1ec7nh' trong 'l\u1ec7nh h\u00e0 h\u1ea1 l\u01b0u \u1ee9 t\u1eafc' v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1eef 'kim', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda.[\/footnote], th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u1eaft c\u00f3 ch\u1ed7 v\u1ee1, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t x\u1ea3y ra ch\u1eadm.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u1ecda th\u1ee9 hai, nay mu\u1ed1n \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc quay v\u1ec1 d\u00f2ng c\u0169, s\u1eeda \u0111\u00ea tu b\u1ed5 \u0111\u1eadp, c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00e0 chi ph\u00ed r\u1ea5t l\u1edbn, l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi, hao t\u1ed1n c\u1ee7a, khi\u1ebfn c\u00f4ng t\u01b0 c\u00f9ng kh\u1ed1n, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t; may m\u00e0 c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f2ng c\u0169 kh\u00f4i ph\u1ee5c, nh\u01b0ng b\u00f9n cao kh\u00f3 \u0111i, kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t hai n\u0103m, th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 hai x\u1ea3y ra nhanh.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u1ecda th\u1ee9 ba, nay c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p tuy n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 \u01b0\u1edbc th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1, nh\u01b0ng \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a s\u00f4ng l\u1edbn, c\u00f4ng s\u1ee9c r\u1ea5t l\u1edbn, l\u1ea1i m\u1edf c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, s\u1eeda h\u01a1n hai ng\u00e0n d\u1eb7m \u0111\u00ea ph\u00f2ng, di d\u1eddi m\u1ed9t huy\u1ec7n hai tr\u1ea5n, t\u00ednh ra c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00e0 chi ph\u00ed c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 m\u1ea5y l\u1ea7n, khi\u1ebfn c\u00f4ng t\u01b0 c\u00f9ng kh\u1ed1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh xi\u1ebft, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t; may m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u00e0o L\u1ee5c Th\u00e1p r\u1ed3i \u0111\u1ed5 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, tr\u00e0n lan kh\u1eafp n\u01a1i, v\u00f9ng T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c v\u00e0 gi\u00e1p gi\u1edbi v\u1edbi T\u1ec1 Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ea1i. N\u0103m ch\u00e2u n\u00e0y v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng gi\u00e0u c\u00f3, l\u00e0 n\u01a1i cung c\u1ea5p t\u00e0i ch\u00ednh cho c\u1ea3 v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc, nay d\u1eabn n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 v\u00e0o, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u b\u1ecb ph\u00e1 ho\u1ea1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u1ea3 v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc c\u0169ng s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean ngh\u00e8o kh\u00f3, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 hai; trong v\u00f2ng ba n\u0103m n\u0103m, n\u0103m ch\u00e2u suy t\u00e0n, s\u00f4ng ch\u1ea3y tr\u00e0n ng\u1eadp, l\u00e2u ng\u00e0y l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p cao, d\u00f2ng ch\u1ea3y b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 ba. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 g\u00e2y tai h\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng v\u1eady. Nay v\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n sai l\u1ea7m, v\u1ed1n mu\u1ed1n tr\u1eeb m\u1ed9t h\u1ecda, nh\u01b0ng l\u1ea1i r\u01b0\u1edbc l\u1ea5y ba h\u1ecda, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n kh\u00f4ng hi\u1ec3u n\u1ed5i.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c \u0111\u1eadp L\u1ee5c Th\u00e1p kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f4ng l\u1edbn, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p cao kh\u00f3 \u0111i m\u00e0 s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 l\u1ea1i v\u1ee1, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 v\u00e0o, \u1eaft s\u1ebd tr\u00e0n ngang v\u00e0 t\u1ea3n ra, t\u1eeb Tr\u1ea5n \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n h\u01a1n hai ngh\u00ecn d\u1eb7m, \u0111\u00ea \u0111\u1eadp kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f9 c\u00f3 s\u1eeda xong c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf r\u1ea5t nhi\u1ec1u, k\u1ebb s\u0129 d\u00f9 ngu d\u1ed1t hay th\u00f4ng minh[footnote]C\u00e2u 's\u0129 v\u00f4 ngu tr\u00ed' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf.[\/footnote], \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i th\u1ea7n n\u00f3i m\u1edbi hi\u1ec3u. Tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea7n ch\u01b0a \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u r\u00f5 r\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 v\u00e0 \u0111\u1eadp L\u1ee5c Th\u00e1p \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ea3 l\u1ea1i, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u00e0 thi\u00ean tai, kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 n\u00ean tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, thu\u1eadn theo n\u01b0\u1edbc m\u1edbi l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00fang. Khi th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 qua l\u1ea1i H\u00e0 B\u1eafc, h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. D\u00e2n \u1edf \u00c2n, K\u00fd nay b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t c\u0169ng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ea5t ti\u1ec7n, \u0111\u1ec1u mong t\u1ea1m th\u1eddi tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u \u1edf \u00c2n, K\u00fd l\u00e0 \u0111\u00fang. T\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi d\u00e2n nh\u01b0 th\u1ebf, ai s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean tr\u00ean? Th\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5, h\u00e1 d\u00e1m im l\u1eb7ng. K\u00ednh xin Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u1ee5 c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n, khi\u1ebfn h\u1ecd xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i, nhanh ch\u00f3ng b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp L\u1ee5c Th\u00e1p, thay th\u1ebf L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa, sai m\u1ed9t hai v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u00e0i gi\u1ecfi xem x\u00e9t \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, th\u00ec n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00ecm k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1, l\u1eadp c\u00f4ng kh\u00f3 th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u01a1 h\u1ed9i cho k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n may m\u1eafn mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n th\u01b0\u1edfng. Ch\u1ec9 mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh suy x\u00e9t k\u1ef9, nhanh ch\u00f3ng b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp L\u1ee5c Th\u00e1p.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1ee7ng h\u1ed9 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u1ec1n L\u1ec5 Tuy\u1ec1n m\u1edbi tu s\u1eeda xong, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ec1n T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean, v\u00ec h\u1ecfa ho\u1ea1n n\u00ean \u0111\u1ed5i t\u00ean.\r\n\r\n[59] \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0, Duy, Thanh, T\u1ec1, Nghi, M\u1eadt, T\u1eeb, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng[footnote]Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'D\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u00f9ng t\u00e1m ch\u00e2u qu\u00e2n \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i, c\u00e1c ch\u00e2u Duy\u1ec5n, V\u1eadn c\u0169ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t cho ph\u00e9p th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i bi\u1ec3n. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f2n d\u1ef1 tr\u1eef mu\u1ed1i n\u1eefa, v\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p mu\u1ed1i t\u1eb1m cho d\u00e2n h\u00e0ng n\u0103m c\u0169ng b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng d\u00e2n v\u1eabn ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n mu\u1ed1i t\u1eb1m nh\u01b0 c\u0169. N\u0103m \u0111\u00f3, b\u1eaft \u0111\u1ea7u ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n mu\u1ed1i t\u1eb1m theo t\u1ef7 l\u1ec7 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba ph\u1ea7n.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ghi l\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed H\u00f2a[footnote]ch\u1ec9 ghi l\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed H\u00f2a, hai ch\u1eef 'ch\u1ec9 ghi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Nay s\u1eeda <i>\"Ch\u00ed H\u00f2a trung\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"n\u0103m \u0111\u00f3\"<\/i>, ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2, v\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 3 m\u1edbi \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u th\u00e0nh Gia H\u1ef1u.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ng\u1eebng tri\u1ec1u ch\u00ednh 7 ng\u00e0y v\u00ec vi\u1ec7c tang c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7, c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c \u1edf kinh \u0111\u00f4, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi trong 7 ng\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ecdn ng\u00e0y m\u1eb7c tang ph\u1ee5c v\u00e0 c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 ai, l\u1ec7nh cho L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb <i>(m\u1ed3ng 2)<\/i>, T\u1ea3 V\u0169 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc T\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, v\u00ec Kh\u1eafc T\u1ee7ng xin thi \u1edf Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5)<\/i>.<\/p>\n<p>[3] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan l\u1ea1i d\u00e2ng <i>&#8220;gia t\u1eadp&#8221;<\/i> s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng c\u00f2n ban \u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1eefa.<\/p>\n<p>[4] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 n\u01a1i c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, lo r\u1eb1ng khi c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p s\u1ebd h\u1ecfng vi\u1ec7c, n\u00ean l\u1ec7nh cho T\u1ee9 L\u1ed9 An ph\u1ee7 ty \u0111i\u1ec1u tra n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c tri ch\u00e2u v\u00e0 ch\u1ee7 binh quan, r\u1ed3i t\u00e2u danh s\u00e1ch l\u00ean.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd <i>(m\u1ed3ng 4)<\/i>, Khi\u1ebft \u0110an c\u1eed H\u1eefu Tuy\u00ean huy s\u1ee9, Trung Thu\u1eadn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u1ea3 Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Nguy\u00ean Hanh \u0111\u1ebfn b\u00e1o tang. Vua m\u1eb7c tang ph\u1ee5c \u1edf \u0111i\u1ec7n N\u1ed9i \u0110\u00f4ng M\u00f4n, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n d\u1eabn tr\u0103m quan \u0111\u1ebfn c\u1eeda \u0110\u00f4ng Ho\u00e0nh d\u00e2ng danh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 chia bu\u1ed3n.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu <i>(m\u1ed3ng 7)<\/i>, H\u1eefu V\u0169 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, D\u0129nh Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng Nhan qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Chi\u00eau T\u00edn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, T\u00f9y Qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y l\u00e0 Chi\u00eau D\u1ee5, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u1ec5 nghi tang l\u1ec5, v\u00ec m\u1eb9 \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0 nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Vua.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i <i>(m\u1ed3ng 9)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, X\u00e1 nh\u00e2n khi tri\u1ec7u t\u1eadp thi c\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a c\u00f3 khoa danh ph\u1ea3i thi l\u1ea1i ba \u0111\u1ec1.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o <i>(13)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 \u0111\u00ea, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1edbn \u0111\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea, d\u1ea7n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed1i lo c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc. Con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 l\u1ea1i th\u00eam H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng. Nay L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i, mu\u1ed1n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u1ea1i con s\u00f4ng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng, nh\u1eb1m gi\u1ea3i quy\u1ebft t\u00ecnh th\u1ebf c\u1ea5p b\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. L\u1ec7nh cho c\u00e1c quan t\u1eeb L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n v\u00e0 H\u00e0 c\u1eeb ty c\u00f9ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c kh\u01a1i th\u00f4ng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, tu s\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean l\u1ee3i h\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n \u0111\u1ec1 c\u1eed y quan: <i>&#8220;T\u1eeb nay khi thi y quan, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i h\u1ecfi v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c b\u1ec7nh, b\u1eaft d\u1eabn ch\u1ee9ng t\u1eeb c\u00e1c s\u00e1ch y kinh b\u1ea3n th\u1ea3o, n\u00f3i r\u00f5 xu\u1ea5t x\u1ee9 c\u1ee7a thu\u1ed1c t\u1eeb ch\u00e2u n\u00e0o, c\u00f4ng d\u1ee5ng ch\u1eefa b\u1ec7nh, t\u00ednh v\u1ecb, t\u01b0\u01a1ng kh\u1eafc, c\u00e1ch b\u00e0o ch\u1ebf, th\u1ee9 t\u1ef1 qu\u00e2n th\u1ea7n t\u00e1 s\u1ee9, t\u1ef7 l\u1ec7 khinh tr\u1ecdng k\u1ef3 ng\u1eabu. M\u1ed7i k\u1ef3 thi 10 c\u00e2u, \u0111\u1ea1t 6 c\u00e2u l\u00e0 \u0111\u1ed7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><em>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n t\u1eadp h\u1ee3p b\u00e0n vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169, ch\u1eef 'c\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ea3i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 47 'T\u00e1i tu Thi\u1ec1n Ch\u00e2u quy\u1ebft h\u00e0' v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 109 'Lu\u1eadn tu h\u00e0 \u0111\u1ec7 nh\u1ecb tr\u1ea1ng' m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1402-1\" href=\"#footnote-1402-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, c\u00f2n L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p, hai b\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, kh\u00f4ng bi\u1ebft ai \u0111\u00fang ai sai. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i cho r\u1eb1ng c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn L\u1ee5c th\u00e1p th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i.<\/em><\/p>\n<p><em>Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, ch\u1ec9 th\u1ea5y n\u1ea1n l\u0169 l\u1ee5t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc m\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u1ea1i Kinh \u0110\u00f4ng. Nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hy, n\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 c\u00f3 t\u00ecnh th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n cho r\u1eb1ng h\u1ecd ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c l\u1ee3i h\u1ea1i. C\u00f2n n\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a L\u1ee5c th\u00e1p, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0n c\u00e3i c\u0169ng t\u1ef1 th\u1ea5y sai l\u1ea7m. H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u1ee7a s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u1ee7a s\u00f4ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'k\u00ed', c\u00f9ng v\u1edbi \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'thuy\u1ebft'.\" id=\"return-footnote-1402-2\" href=\"#footnote-1402-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng nay L\u1ee5c th\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00f4ng, m\u00e0 n\u1ea1n l\u1ee5t \u1edf \u00c2n, K\u00fd v\u1eabn c\u00f2n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u01b0 \u1ea3o, ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch th\u1ef1c s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u01b0 \u1ea3o, ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch th\u1ef1c s\u1ef1, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 'H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch'. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103m ch\u1eef 'ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch'.\" id=\"return-footnote-1402-3\" href=\"#footnote-1402-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>.<\/em><\/p>\n<p><em>L\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn tr\u1edf l\u1ea1i, kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay, L\u1ee5c th\u00e1p ch\u1ec9 l\u00e0 n\u01a1i ph\u00e2n chia gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc, d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ea3y v\u1ec1<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ee5c th\u00e1p ch\u1ec9 l\u00e0 n\u01a1i ph\u00e2n chia gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc, d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ea3y v\u1ec1, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 'H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'ch\u1ec9 l\u00e0 d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u'. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'bi\u1ec7t h\u00e0'.\" id=\"return-footnote-1402-4\" href=\"#footnote-1402-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 g\u00e2y ra n\u1ea1n l\u1ee5t cho T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c. N\u1ebfu \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn v\u00e0o L\u1ee5c th\u00e1p, th\u00ec h\u1eadu qu\u1ea3 s\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n cho r\u1eb1ng g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i. H\u01a1n n\u1eefa, th\u1ea7n nghe n\u00f3i s\u00f4ng v\u1ed1n l\u00e0 b\u00f9n c\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p. T\u00ecnh th\u1ebf b\u1ed3i l\u1eafng th\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb h\u1ea1 l\u01b0u. H\u1ea1 l\u01b0u b\u1ecb b\u1ed3i cao, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y kh\u00f4ng nhanh, d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, r\u1ed3i v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf nh\u1eefng ch\u1ed7 th\u1ea5p c\u1ee7a th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u, \u0111\u00f3 l\u00e0 quy lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean. Nh\u01b0ng tr\u00e1nh cao t\u00ecm th\u1ea5p l\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, n\u00ean d\u00f2ng s\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i t\u1eeb x\u01b0a kh\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1eabn ch\u1ee9ng xa x\u00f4i t\u1eeb s\u1eed s\u00e1ch, ch\u1ec9 xin l\u1ea5y d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 m\u00e0 nay mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c, n\u00f3i v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hy \u0111\u1ebfn nay.<\/em><\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Hy, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng kinh th\u00e0nh, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y theo con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 m\u00e0 ng\u00e0y nay g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u0169. N\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, n\u00ean \u0111\u00e3 v\u1ee1 \u0111\u00ea Thi\u00ean \u0110\u00e0i T\u1ea3o, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp l\u1ea1i v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf mi\u1ebfu Thi\u1ebft C\u1ea9u ph\u00eda nam Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00ea Long M\u00f4n T\u1ea3o ng\u00e0y nay. M\u1ea5y n\u0103m sau \u0111\u00f3, l\u1ea1i \u0111\u1eafp \u0111\u00ea v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169. R\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea V\u01b0\u01a1ng S\u1edf T\u1ea3o, ch\u1ed7 v\u1ee1 nh\u1ecf h\u01a1n, chia d\u00f2ng v\u1edbi con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, nh\u01b0ng n\u01b0\u1edbc \u1edf con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, n\u00ean l\u1ea1i v\u1ee1 l\u1edbn \u1edf Ho\u00e0nh L\u0169ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1ee1 \u0111\u00ea kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1eafp l\u1ea1i, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, nh\u01b0ng vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c kh\u00f4ng l\u00e2u d\u00e0i, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd l\u1ea1i v\u1ee1 \u1edf th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, l\u00e0 do con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p cao m\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea3y \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u00e3 v\u1ee1<a class=\"footnote\" title=\"Khi Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u00e3 v\u1ee1 'Khi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nay', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ed5n M\u1ea1t\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1402-5\" href=\"#footnote-1402-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng th\u1ea5p, n\u00ean trong h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y tai h\u1ecda.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 ba, th\u1ee9 t\u01b0, n\u01b0\u1edbc \u1edf Ho\u00e0nh L\u0169ng l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc \u1edf c\u1eeda bi\u1ec3n h\u1ea1 l\u01b0u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m. Sau \u0111\u00f3, ba con s\u00f4ng Du, Kim, X\u00edch l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p. H\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1eafc, n\u00ean v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n<a class=\"footnote\" title=\"N\u00ean v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n 'V\u1ee1' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'L\u1ea1i', '\u1ede' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Du', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ed5n M\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ea1i v\u1ee1 \u1edf c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n'.\" id=\"return-footnote-1402-6\" href=\"#footnote-1402-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. Nh\u01b0 v\u1eady, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 c\u1ee7a hai con s\u00f4ng Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i h\u1ea1 l\u01b0u b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i v\u00f9ng \u0111\u1ea5t cao. Con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 Kinh \u0110\u00f4ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u00f4i ph\u1ee5c r\u1ed3i l\u1ea1i v\u1ee1, l\u00fd l\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. V\u1eady th\u00ec vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 \u1edf L\u1ee5c Th\u00e1p l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i c\u0169ng d\u1ec5 hi\u1ec3u.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00f4i ph\u1ee5c con s\u00f4ng c\u0169 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng kinh th\u00e0nh, ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t \u0111ai t\u1eeb \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean l\u00e0 cao, m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u00ecn chung ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec1u cao, c\u00f2n t\u1eeb \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean l\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cao. Ph\u00eda \u0111\u00f4ng so v\u1edbi \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean th\u00ec c\u00f3 v\u1ebb th\u1ea5p h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat, nh\u01b0ng so v\u1edbi Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 cao. N\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ecba th\u1ebf ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t th\u1ea5p xu\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ed9t ng\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1eb1ng ph\u1eb3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, b\u1ea3n c\u00e1c c\u00f3 ch\u1eef '\u0111\u1ed9t' c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.\" id=\"return-footnote-1402-7\" href=\"#footnote-1402-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, th\u00ec l\u1ebd ra n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u0111\u00f3 ph\u1ea3i ch\u1ea3y v\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1eeb \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean, v\u00ec sao l\u1ea1i \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ed3i l\u1ea5p c\u1eeda Ho\u00e0nh L\u0169ng, v\u00e0 c\u0169ng v\u00ec sao l\u1ea1i v\u1ee1 \u0111\u00ea l\u1edbn? Tuy nhi\u00ean, hai con s\u00f4ng c\u0169 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1eady th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft n\u1ea1n l\u1ee5t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed tu\u1ec7 khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn, th\u00ec so s\u00e1nh m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a l\u1ee3i h\u1ea1i, ch\u1ecdn vi\u1ec7c \u00edt h\u1ea1i h\u01a1n m\u00e0 l\u00e0m, v\u1eabn t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 vi\u1ec7c nhi\u1ec1u h\u1ea1i m\u00e0 \u00edt l\u1ee3i, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u1ec9 c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i. Ba \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, th\u1ea7n th\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 m\u1edbi v\u1ee1, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n tu s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, t\u00ednh d\u00f9ng 1.800 v\u1ea1n b\u00f3 c\u1ecf, ph\u00e2n b\u1ed5 cho h\u01a1n 100 ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c s\u00e1u l\u1ed9. Nay mu\u1ed1n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 nh\u01b0 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u1eaft ph\u1ea3i d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt li\u1ec7u nh\u01b0 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. C\u00f2n vi\u1ec7c \u0111\u00e0o l\u1ea1i l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u01b0' trong 'Ch\u00ed \u01b0 khai t\u1ea1c c\u1ed1 \u0111\u1ea1o' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5\u300b.\" id=\"return-footnote-1402-8\" href=\"#footnote-1402-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00ednh to\u00e1n chi ph\u00ed r\u1ea5t l\u1edbn, sau \u0111\u00f3 L\u00fd Tham gi\u1ea3m b\u1edbt, v\u1eabn c\u1ea7n 30 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00f2ng s\u00f4ng h\u1eb9p 50 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u1edbn, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt \u0111\u00e1ng c\u01b0\u1eddi. L\u1ea1i mu\u1ed1n t\u0103ng kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 3 th\u01b0\u1edbc vu\u00f4ng l\u00ean g\u1ea5p \u0111\u00f4i th\u00e0nh 6 th\u01b0\u1edbc, r\u1ed9ng d\u00e0y 3 th\u01b0\u1edbc m\u00e0 d\u00e0i 6 th\u01b0\u1edbc, t\u1ee9c l\u00e0 g\u1ea5p \u0111\u00f4i c\u00f4ng s\u1ee9c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3. N\u1ebfu n\u00f3i 6 th\u01b0\u1edbc vu\u00f4ng, t\u00ednh theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p khai ph\u01b0\u01a1ng, t\u1ee9c l\u00e0 g\u1ea5p 8 l\u1ea7n c\u00f4ng s\u1ee9c, \u0111\u00e2y h\u00e1 ph\u1ea3i s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m n\u1ed5i?<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc v\u1eeba l\u1edbn v\u1eeba kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, c\u00f4ng vi\u1ec7c sau tuy nh\u1ecf nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ef1c t\u1ebf. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u00e0 \u0111\u00e0o l\u1ea1i l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169, hai vi\u1ec7c l\u1edbn n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0m hao t\u1ed5n qu\u1ed1c l\u1ef1c v\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3 cho d\u00e2n. \u0110\u1ec1 xu\u1ea5t nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u00e0o l\u1ea1i l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1ee1 \u0111\u00ea, khi\u1ebfn t\u1ed1n k\u00e9m v\u00f4 \u00edch, s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n, l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i v\u1eady. D\u00f9 may m\u1eafn t\u1ea1m th\u1eddi ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b ch\u00e9p 'T\u1ea1m ng\u0103n t\u1ea1m kh\u00f4i ph\u1ee5c'. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'ph\u1ee5c', c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu.\" id=\"return-footnote-1402-9\" href=\"#footnote-1402-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft n\u1ed7i lo tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1, nh\u01b0 Long M\u00f4n, Ho\u00e0nh L\u0169ng tr\u01b0\u1edbc kia, l\u1ea1i l\u00e0m hao t\u1ed5n qu\u1ed1c l\u1ef1c v\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3 cho d\u00e2n, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ee3i \u00edt m\u00e0 h\u1ea1i nhi\u1ec1u v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu nh\u01b0 \u0111\u00ea L\u1ee5c Th\u00e1p, \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u00f4ng l\u1edbn c\u00f3 ti\u1ebfng l\u00e0 gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c tai h\u1ecda. Nay n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nhi\u1ec1u tai h\u1ecda, n\u1ebfu to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn quay l\u1ea1i \u0111\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c \u1edf ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng, v\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o s\u00f4ng, s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i tai h\u1ecda, m\u00e0 l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p, th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 nguy c\u01a1 v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ed7 kh\u00e1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ec9 c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4n ngoan kh\u00f4ng l\u00e0m. Nay n\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, n\u1ea1o v\u00e9t h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u1ec3 th\u00f4ng ra bi\u1ec3n, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c nguy c\u01a1 v\u1ee1 \u0111\u00ea v\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n lan.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 s\u00f4ng \u0111i qua thu\u1ed9c nhi\u1ec1u ch\u00e2u, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 tai h\u1ecda, vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u00e2n c\u00f4ng h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 v\u1ea5t v\u1ea3. So v\u1edbi vi\u1ec7c ti\u00eau t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 \u00edch, huy \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o d\u00e2n ch\u00fang nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi tai h\u1ecda cho c\u00e1c ch\u00e2u, hao t\u1ed5n nh\u00e2n c\u00f4ng h\u00e0ng n\u0103m, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u00edt h\u1ea1i h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4n ngoan n\u00ean l\u1ef1a ch\u1ecdn.<\/i><\/p>\n<p><i>Kho\u1ea3ng ch\u1eebng t\u00ecnh h\u00ecnh s\u00f4ng ng\u00f2i hi\u1ec7n nay, ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu ba nguy c\u01a1 v\u1ee1 \u0111\u00ea: N\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng c\u0169, th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1; n\u1ebfu m\u1edf c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u0169ng s\u1ebd v\u1ee1; hi\u1ec7n t\u1ea1i h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng n\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u1ea1o v\u00e9t \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y ra bi\u1ec3n, th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u0169ng s\u1ebd v\u1ee1. Th\u1ea7n xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 th\u1ee7y l\u1ee3i, \u0111\u1ebfn h\u1ea1 l\u01b0u, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng ra bi\u1ec3n m\u00e0 n\u1ea1o v\u00e9t. N\u1ebfu kh\u00f4ng, h\u1ea1 l\u01b0u b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, th\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn lo th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n v\u1ee1 \u0111\u00ea, h\u1ecda h\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng. Th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u v\u1ec1 th\u1ee7y l\u1ee3i, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng vi\u1ec7c hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng m\u00e0 so s\u00e1nh, l\u1eddi n\u00f3i cu\u1ed3ng v\u1ecdng, k\u1ebf ho\u1ea1ch sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u t\u00ecm hi\u1ec3u r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh qu\u00e2n. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, k\u00ednh xin h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, r\u1ed9ng m\u01b0u v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn l\u1ef1a. K\u00ednh c\u1ea9n tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ea5u v\u0103n, k\u00ednh \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb 'l\u1eddi n\u00f3i cu\u1ed3ng v\u1ecdng' \u0111\u1ebfn 'k\u00ednh \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh' theo ghi ch\u00e9p trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 trong \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b\" id=\"return-footnote-1402-10\" href=\"#footnote-1402-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. Mong h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, ch\u1ecdn l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p<a class=\"footnote\" title=\"Mong h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, ch\u1ecdn l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p, trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b ch\u1eef 'th\u1ea7n' vi\u1ebft l\u00e0 'qu\u1ea7n th\u1ea7n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. Hai c\u00e2u n\u00e0y v\u1edbi c\u00e2u tr\u00ean 'k\u00ednh xin h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, r\u1ed9ng m\u01b0u v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn l\u1ef1a' \u00fd c\u00f3 ph\u1ea7n tr\u00f9ng l\u1eb7p\" id=\"return-footnote-1402-11\" href=\"#footnote-1402-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. &#8220;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u00f4 Tri\u1ec7t vi\u1ebft trong b\u00e0i v\u0103n bia tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1ea7n r\u1eb1ng: S\u00f4ng v\u1ee1 \u1edf Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u01b0u th\u1ee7 B\u1eafc Kinh, mu\u1ed1n m\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u00e0o s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p. Chi\u1ebfu cho hai ph\u1ee7 v\u00e0 \u0111\u00e0i gi\u00e1n h\u1ecdp b\u00e0n. Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111ang n\u1eafm quy\u1ec1n, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng theo k\u1ebf Ho\u00e0nh L\u0169ng, Ch\u1ea5p Trung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, r\u1ed3i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0111\u00fang. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 l\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt. Nay ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng ho\u1eb7c t\u1ed9i c\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c kho, tr\u01b0\u1eddng, kh\u1ed1 v\u1ee5 \u1edf kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd Gi\u1ea3n Chi t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;X\u01b0a kia, vi\u1ec7c l\u1eadp quan ch\u1ee9c v\u00e0 ban t\u01b0\u1edbc v\u1ecb l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e3i ng\u1ed9 hi\u1ec1n t\u00e0i, gi\u00fap gi\u1ea3i quy\u1ebft mu\u00f4n vi\u1ec7c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p xe c\u1ed9, \u00e1o m\u0169, b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u1eb1m th\u1ecfa m\u00e3n d\u1ee5c v\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. X\u01b0a kia, t\u1eeb tr\u00ean l\u00e0 c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i phu, xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1ed5ng, \u0111\u00e1nh m\u00f5, \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u00ec th\u1ebf, quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c. C\u00e1c nh\u00e0 Nho th\u1eddi H\u00e1n cho r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c l\u00e0 \u0111\u00e1 m\u00e0i c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u00e0i gi\u0169a th\u1ebf gian v\u00e0 l\u00e0m s\u1eafc b\u00e9n nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f9n m\u00f2n. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c l\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7. B\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb th\u1ebf v\u00e0 cai qu\u1ea3n phong t\u1ee5c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0\u1edbc v\u1ecb v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u0169ng h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady. Qu\u1ed1c gia b\u1ed1n \u0111\u1eddi th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfp n\u1ed1i, tr\u1ecb an tr\u0103m n\u0103m, thanh danh v\u00e0 v\u0103n v\u1eadt s\u00e1nh ngang v\u1edbi ba \u0111\u1eddi H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay, quan l\u1ea1i h\u1ed7n t\u1ea1p, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi r\u01b0\u1eddm r\u00e0 danh hi\u1ec7u, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m trong s\u1ea1ch t\u1eeb g\u1ed1c, th\u00eam v\u00e0i n\u0103m n\u1eefa, s\u1ebd c\u00e0ng kh\u00f3 l\u1ecdc b\u1ecf. Hi\u1ec7n nay, con \u0111\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u01b0a tinh t\u1ebf, c\u1eeda b\u1ed5 \u1ea5m qu\u00e1 r\u1ed9ng, \u0111\u01b0\u1eddng \u00e2n hu\u1ec7 ch\u01b0a b\u1ecbt k\u00edn, t\u1ec7 n\u1ea1n nh\u1edd v\u1ea3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 minh kinh, ti\u1ebfn s\u0129 m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay trong ba b\u1ed1n n\u0103m, \u0111\u00e3 phong cho b\u1ed1n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. X\u00e9t theo n\u0103m v\u00e0 s\u1ed1 l\u1ea7n thi, kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, g\u1ecdi l\u00e0 \u00e2n tr\u1ea1ch l\u1ea1i th\u00eam b\u1ed1n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Do vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n \u1edf hai ch\u00e2u B\u1ea3o, \u00c2n, gi\u1eb7c N\u00f4ng \u1edf Qu\u1ea3ng Nam c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, m\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, nh\u1eefng k\u1ebb hoang \u0111\u01b0\u1eddng n\u00f4ng c\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n m\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. C\u00e1c khoa thi tuy chuy\u00ean v\u1ec1 ghi nh\u1edb v\u00e0 t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc, nh\u01b0ng y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 ngh\u0129a l\u00fd th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft, l\u1ea1i th\u00eam sinh tr\u01b0\u1edfng n\u01a1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, kh\u00f4ng quen thu\u1eadt tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi d\u00e2n v\u00e0 tr\u1ecb l\u00fd ch\u00fang, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i n\u0103m c\u0169ng phong cho h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u01b0a tinh t\u1ebf v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n, quan l\u1ea1i t\u1eeb hai ngh\u00ecn th\u1ea1ch tr\u1edf l\u00ean, l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ee7 ba n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t con trai l\u00e0m Lang. V\u01b0\u01a1ng C\u00e1t t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng, ng\u00e0y nay \u0111\u1ec3 cho nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ee5c l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u ki\u00eau c\u0103ng, kh\u00f4ng th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim. Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Ph\u00f3 s\u1ee9' trong 'Kim v\u0103n v\u0169 quan tam ty ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 42, m\u1ee5c \u1ee8c ki\u00eau h\u00e3nh \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1402-12\" href=\"#footnote-1402-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, Thi\u1ebfu gi\u00e1m, Th\u1ee9 s\u1eed, C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t con trai; c\u00e1c ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam nhi\u1ec7m, Ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c ty tr\u1edf l\u00ean, ba n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t con trai. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng con em c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u0103n v\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m so v\u1edbi th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, \u0111\u00e3 t\u0103ng l\u00ean g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n. Do \u0111\u00f3, con em nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd tr\u00e0n ng\u1eadp con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan, con ch\u00e1u g\u1eb7p th\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan, tr\u1ebb nh\u1ecf v\u00e0 h\u1ecd ngo\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng vinh hoa \u00e1o m\u0169.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c Tam th\u1eeba tr\u1edf l\u00ean khi v\u1ec1 h\u01b0u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t con trai. Hu\u1ed1ng chi, b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u1eddi x\u01b0a, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i b\u01b0\u1edbc v\u00e0o quan tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebfn gi\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Tam th\u1eeba, \u00e2n hu\u1ec7 ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u1ebfn d\u00e2n, c\u00f4ng nghi\u1ec7p ch\u01b0a nghe \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn khi v\u1ec1 h\u01b0u l\u1ea1i c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai. B\u1ecf \u0111i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd \u01b0u \u0111\u00e3i hi\u1ec1n t\u00e0i v\u00e0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u00e2n \u0111i\u1ec3n b\u1ed5 nhi\u1ec7m con em qu\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e1n Tuy\u00ean \u0110\u1ebf th\u00e2n ch\u00ednh vi\u1ec7c nh\u1ecf, V\u01b0\u01a1ng C\u00e1t d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen c\u0169 c\u00f3 th\u1ec3 ban cho nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean cho gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5. V\u00ec ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00e0 n\u01a1i d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u00e2n t\u01b0 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ee9c v\u1ee5 d\u00f9 cao hay th\u1ea5p \u0111\u1ec1u n\u00ean qu\u00fd tr\u1ecdng. Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen c\u0169 c\u00f2n ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 c\u00e1c cung t\u1ea7n g\u1ea7n g\u0169i, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t! C\u00e1c cung t\u1ea7n h\u1ea7u h\u1ea1, v\u1ee3 c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u1ea5p phong v\u00e0 ph\u1ea9m h\u00e0m, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed em trai, ch\u00e1u trai.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, ho\u00e0ng th\u00e2n k\u1ebft h\u00f4n \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c quan m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n qua thi c\u1eed. D\u00f9ng c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u1ea7u h\u00f4n, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng k\u1ebb ph\u00f9 phi\u1ebfm n\u01a1i ch\u1ee3 b\u00faa, l\u00e0m \u00f4 u\u1ebf t\u00f4ng th\u1ea5t. \u0110\u1ebfn c\u1ea3 nh\u00e0 c\u1ee7a n\u1ed9i th\u1ea7n, nh\u00e2n vi\u1ec7c m\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a th\u00f3i quen c\u0169 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf. C\u1eeda v\u00e0o quan tr\u01b0\u1eddng h\u1ed7n t\u1ea1p, \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn th\u00e2n nhi\u1ec1u, s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u1ec1u lo l\u1eafng, ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng \u00edt, vi\u1ec7c ch\u01b0a thi h\u00e0nh m\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u00e3 n\u1ed5i l\u00ean, l\u00e0 v\u00ec sao? V\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7 l\u1edbn ch\u01b0a b\u1ecb c\u1eaft gi\u1ea3m, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt \u00e2n hu\u1ec7 l\u1ea1i b\u1ecb b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ch\u1ec9 mu\u1ed1n c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1ea1i c\u00e1c quan ch\u1ee9c nh\u1ecf v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m con ch\u00e1u, nh\u00e0 c\u1ee7a c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ebfc nu\u1ed1i \u00e2n hu\u1ec7 l\u1edbn, c\u1ed1 g\u1eafng b\u1ea3o to\u00e0n l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a ra v\u00e0i vi\u1ec7c v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c xa. Khi\u1ebfn cho d\u01b0 lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1 ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng ph\u1ee5c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u01b0a c\u00f4ng b\u1eb1ng. Ph\u00e0m l\u1eadp ph\u00e1p n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u00fd, th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn. Xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft t\u1eeb c\u00e1c cung t\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hai ph\u1ee7, \u0111\u1ebfn c\u00e1c vi\u00ean ngo\u1ea1i lang c\u00f3 ch\u1ee9c, ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c ty tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 nh\u00e0 c\u1ee7a n\u1ed9i th\u1ea7n, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u1eaft gi\u1ea3m. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau s\u1ebd th\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3. N\u1ebfu v\u1eabn theo l\u1ed1i c\u0169, kh\u00f4ng ch\u1ecbu thay \u0111\u1ed5i, m\u00e0 mu\u1ed1n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c, l\u00e0m trong s\u1ea1ch quan tr\u01b0\u1eddng, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft t\u1eeb hai ph\u1ee7, Tuy\u00ean Huy, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, g\u1eb7p l\u1ec5 Nam Giao v\u1eabn ti\u1ebfn c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 c\u0169, v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m con ch\u00e1u m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean. C\u00f2n l\u1ea1i chi\u1ebfu cho hai ch\u1ebf, quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n d\u00f9ng mu\u1ed1i gi\u1ea3i \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n ki\u1ebfm l\u1ee3i c\u00f4ng, x\u00e2m ph\u1ea1m nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, xin c\u1ea5m ch\u1ec9, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u1ed1 mu\u1ed1i c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng trong \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u00e2ng chi\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0. Vi\u1ec7c kh\u01a1i l\u1ea1i d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 th\u1eadt l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i, nh\u01b0ng c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt n\u1ea1n \u0111\u00ea v\u00e0ng \u1edf \u00c2n, K\u00fd, th\u00ec xin cho ph\u00e9p l\u00e0m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng kh\u01a1i l\u1ea1i d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 l\u00e0 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u1ee7ng h\u1ed9 \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u00f3. Sau khi Ch\u1ea5p Trung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt m\u1edbi \u1ee7ng h\u1ed9 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, mu\u1ed1n tu s\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, n\u00ean Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u1ea3 l\u1eddi chi\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[15] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng hai ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, v\u00e0o th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng th\u00ec vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m r\u1ea5t d\u1ec5 d\u00e0ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn th\u1eddi Th\u00e1nh tri\u1ec1u ta th\u00ec vi\u1ec7c trao nh\u1eadn l\u1ea1i r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. Ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y c\u1ef1c k\u1ef3 \u01b0u \u0111\u00e3i, quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1edbn, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eadc c\u00f4ng th\u1ea7n c\u0169, th\u00ec danh kh\u00ed sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng trao cho? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n c\u1eeda h\u00e3nh ti\u1ebfn, c\u1ea7n c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u00edch cho vi\u1ec7c tr\u1ecb qu\u1ed1c. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i xin \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb r\u1eb1ng, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9 v\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n th\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f3 \u0111\u1ee9c v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh ph\u1ee5c; c\u00f2n v\u00f5 th\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u1eadp c\u00f4ng \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, nguy\u00ean t\u1eafc s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng Tuy\u00ean huy s\u1ee9 ch\u1ec9 c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n nh\u01b0 ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, th\u1ec3 di\u1ec7n c\u00e0ng quan tr\u1ecdng, c\u00e0ng ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, kh\u00f4ng n\u00ean d\u1ec5 d\u00e0ng b\u00e0n lu\u1eadn. Th\u1ea7n t\u1eebng nghe r\u1eb1ng v\u00e0o th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, khi sai T\u00e0o B\u00e2n thu ph\u1ee5c Giang Nam, c\u00f4ng th\u00e0nh tr\u1edf v\u1ec1, tuy ban th\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng trao cho T\u00e0o B\u00e2n ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, n\u1ebfu b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do m\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u00ec c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u0169ng s\u1ebd coi nh\u1eb9, kh\u00f4ng xem tr\u1ecdng. N\u1ebfu v\u1ec1 sau, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, anh h\u00f9ng, gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, l\u1eadp c\u00f4ng l\u1eadp nghi\u1ec7p. \u0110\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng, th\u00ec s\u1ebd d\u00f9ng ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u00ec \u0111\u1ec3 ban cho h\u1ecd? Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i, c\u1ea7n ph\u1ea3i suy ngh\u0129, coi tr\u1ecdng, ti\u1ebfc nu\u1ed1i ngay t\u1eeb h\u00f4m nay, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u00e1nh ch\u1ec9, giao vi\u1ec7c th\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho hai ph\u1ee7 b\u00e0n b\u1ea1c, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 thi h\u00e0nh, tr\u00ean l\u00e0 tu\u00e2n theo ph\u00e1p \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, d\u01b0\u1edbi l\u00e0 coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u may m\u1eafn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng, th\u00ec ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m Nguy\u00ean ni\u00ean, nay theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, ghi ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: L\u1ed9 Giang Nam T\u00e2y L\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u1eb7t ch\u1ec9 huy gi\u00e1o duy\u1ec7t trung ti\u1ebft t\u1eed \u0111\u1ec7, sai Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n quen bi\u1ebft vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i hu\u1ea5n luy\u1ec7n.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ghi ch\u00e9p ch\u00e1u \u0111\u1eddi sau c\u1ee7a Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n V\u00f4 K\u1ef5 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Ho\u00e0nh l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, v\u00ec Ho\u00e0nh d\u00e2ng gia ph\u1ea3 v\u00e0 c\u00e1o s\u1eafc tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[18] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, hai ch\u00e2u Thanh, V\u1eadn \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai hai ch\u1ebf, th\u1ea7n li\u00eau ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n ph\u1ee7. Nay T\u00e0o D\u1eadt l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thanh, L\u00fd \u0110oan \u00dd l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn, ng\u1ef1 s\u1eed n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ed5i sai th\u1ea7n li\u00eau c\u00f3 t\u00e0i m\u01b0u, t\u1eebng tr\u1ea3i qua hai ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu g\u1eedi tr\u00e1p cho D\u1eadt, \u0110oan \u00dd.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 1 th\u00e1ng 6, D\u1eadt t\u1eeb Thi\u00ean chuy\u1ec3n sang Thanh, n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 1 th\u00e1ng 8, t\u1eeb Thanh chuy\u1ec3n sang H\u1ee9a, n\u0103m th\u1ee9 3 th\u00e1ng 6, \u0110oan \u00dd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ch\u00e2u V\u1eadn, n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 th\u00e1ng 2, l\u1ea1i t\u1eeb V\u1eadn chuy\u1ec3n sang Thi\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, b\u00e3i ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf Kinh k\u1ef3, c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, Tr\u1ecbnh, T\u00e0o, Ho\u1ea1t v\u1eabn thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1ed9 nh\u01b0 c\u0169, l\u00e0m ph\u1ee5 qu\u1eadn. Ban \u0111\u1ea7u, theo ngh\u1ecb c\u1ee7a Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, \u0111\u1eb7t n\u0103m ph\u1ee5 qu\u1eadn, thu\u1ed9c Kinh k\u1ef3, g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ee7ng ph\u1ee5 kinh s\u01b0. Nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng ho\u1ea1n quan m\u01b0u m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e2n s\u1ef1, th\u00e2n t\u00f2ng binh, mu\u1ed1n l\u1ea5y t\u00e0i ph\u00fa Kinh k\u1ef3 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p, nh\u00e2n \u0111\u00f3 thu quy\u1ec1n. Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o h\u1ebft s\u1ee9c t\u00e2u l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ea5t 1 tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n trong kho N\u1ed9i t\u00e0ng xu\u1ed1ng H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, v\u00ec quan \u0111\u00e0i c\u00f3 khuy\u1ebft n\u00ean ph\u1ee5c ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, n\u1ed9i th\u1ea7n gi\u00e1m tu cung H\u1ed3ng Kh\u00e1nh \u1edf Nam Kinh xin \u1edf \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng trong cung x\u00e2y \u0111i\u1ec7n b\u1ea3n m\u1ec7nh c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;X\u00e2y cung qu\u00e1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho d\u00e2n, sao l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec m\u00ecnh! V\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng b\u1ea3n m\u1ec7nh, ch\u1ec9 cho \u0111\u1eb7t b\u1ea3n v\u1ecb \u0111\u1ec3 t\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ec9 l\u1ec7nh thi\u1ebft b\u1ea3n v\u1ecb t\u1eeb chi 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ec7nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-1402-13\" href=\"#footnote-1402-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Du Hi M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u00f4n s\u1ef1 ng\u1ef1 s\u1eed. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe n\u00f3i l\u1ea1i b\u1ed5 Du Hi M\u1ea1nh l\u00e0m Ng\u00f4n s\u1ef1 ng\u1ef1 s\u1eed. Th\u1ea7n th\u1ea5y t\u1eeb khi Hi M\u1ea1nh v\u00e0o \u0111\u00e0i, b\u00e0n vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng thi\u00ean t\u01b0 t\u00e0 v\u1ea1y, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u xu n\u1ecbnh. Nay xin k\u1ec3 m\u1ed9t hai vi\u1ec7c m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft: N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ho\u1ea1n quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean. V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft vi\u1ec7t, bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u01b0 lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0110\u00f4 tri ti\u1ec1n h\u1eadu t\u1ec9nh, l\u1ea1i xin l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, d\u1ea7n m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u ti\u1ebft vi\u1ec7t. L\u00fac \u0111\u00f3, Gi\u00e1n quan H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u00e2ng s\u1edb can ng\u0103n, xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1edd t\u1ed9i, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo. Hi M\u1ea1nh kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng lo \u0111\u1ea1i th\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng \u00e2n m\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, ch\u1ec9 xin \u0111\u1eebng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 sau n\u00e0y. B\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, l\u1ea5y l\u00f2ng h\u00e2n hoan c\u1ee7a ho\u1ea1n quan.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a Trung th\u01b0 h\u1ea1 xu\u1ed1ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i c\u00f9ng H\u00ecnh ph\u00e1p t\u1ef1 b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00e1c quan \u0111i ng\u1ef1a kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1ee9 t\u1ef1, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1eeb bi\u1ec7t, c\u00f3 l\u1ed7i v\u1edbi Vua c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9, kh\u00f4ng coi l\u00e0 khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111i ng\u1ef1a g\u1ea7n ph\u1ee7 c\u1ee7a hai v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u00e3 n\u1ed9p ti\u1ec1n chu\u1ed9c t\u1ed9i, l\u1ea1i c\u00f2n coi l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i! Hi M\u1ea1nh nghe theo \u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9 gi\u1eefa Vua t\u00f4i, kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean v\u00e0o t\u1edd t\u00e2u, l\u1ea1i d\u00e1m \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c d\u00e2ng s\u1edb, xin coi l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u00e0nh vi gian t\u00e0, r\u00f5 r\u00e0ng. Sau \u0111\u00f3, c\u1ea3 \u0111\u00e0i v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u vi\u1ec7c, b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00e1ch m\u1eafng Hi M\u1ea1nh, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai th\u00e1ng, t\u1eeb ch\u1ee9c Ng\u00f4n s\u1ef1 \u0111\u00e0i quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f4ng minh, ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 trung t\u00e0. Nay l\u1ea1i t\u1eeb ph\u1ee7 ph\u00e1n b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u00f4n s\u1ef1 \u0111\u00e0i quan, s\u0129 nh\u00e2n \u0111\u1ec1u th\u1ea5t v\u1ecdng, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ed1 d\u00f9ng k\u1ebb gian t\u00e0. Hu\u1ed1ng chi b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng s\u1eeda l\u1ed7i tr\u01b0\u1edbc, d\u00f9ng m\u01b0u m\u1eb9o l\u1eeba d\u1ed1i, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1ecf. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1eef ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, s\u1eeda th\u1eb3ng thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng c\u00f4ng ch\u00ednh, c\u00f9ng nhau gi\u1eef g\u00ecn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m v\u1eefng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ph\u1ee5 t\u01b0\u1edbng c\u1ea9n th\u1eadn, mong c\u1ea7u tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t nh\u1ea5t, c\u1ea7n ph\u1ea3i trong s\u1ea1ch trong ngo\u00e0i, h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n. Sao l\u1ea1i d\u00f9ng k\u1ebb gian t\u00e0 v\u00e0o ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn? L\u1ea1i n\u1eefa, Ng\u00f4n s\u1ef1 ng\u1ef1 s\u1eed x\u01b0a tuy c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 b\u1ed5 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c c\u00f3 khi khuy\u1ebft c\u1ea3. Nay V\u00f4 Th\u1ee5c \u0111\u00e3 v\u00e0o Gi\u00e1n vi\u1ec7n, c\u00f2n c\u00f3 M\u00e3 Tu\u00e2n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c khuy\u1ebft vi\u1ec7c, xin b\u1ed5 Hi M\u1ea1nh l\u00e0m ch\u1ee9c kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c Hi M\u1ea1nh b\u00e0n v\u1ec1 \u0111i ng\u1ef1a x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, \u0111\u1ed5i Hi M\u1ea1nh l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.)<\/em><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u1edf hai ph\u1ee7 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfp kh\u00e1ch v\u00e0o ng\u00e0y ngh\u1ec9, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng gi\u00fap m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 th\u00f4ng minh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Xin h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp kh\u00e1ch nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i K\u00fd\u300b ch\u00e9p: Thi\u1ebfn mu\u1ed1n k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt, n\u00ean d\u00e2ng l\u1eddi xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ec7 c\u0169 l\u00e0 \u0111\u00f3n kh\u00e1ch theo ban, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. L\u1ea1i n\u1ecbnh \u00fd c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, d\u00e2ng l\u1eddi xin c\u1ea5m c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hai ph\u1ee7 ti\u1ebfp kh\u00e1ch t\u1ea1i t\u01b0 \u0111\u1ec7. Thi\u1ebfn t\u00ednh n\u1ecbnh h\u00f3t, l\u1eddi n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng 10, th\u00ec Thi\u1ebfn xin b\u00e3i l\u1ec7nh c\u1ea5m ti\u1ebfp kh\u00e1ch t\u1ea1i t\u01b0 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a hai ph\u1ee7, kh\u00e1c v\u1edbi \u300aNg\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i K\u00fd\u300b, e r\u1eb1ng Ph\u00f9ng Khi\u1ebft K\u1ef7 c\u0169ng c\u00f3 \u00fd ri\u00eang, nay kh\u00f4ng theo. Tuy n\u00f3i l\u00e0 nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Thi\u1ebfn, nh\u01b0ng n\u0103m sau Gi\u1ea3 \u1ea2m t\u1eeb ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a, v\u1eabn c\u00f2n n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ec7nh c\u1ea5m ti\u1ebfp kh\u00e1ch, th\u00ec l\u1eddi xin c\u1ee7a Thi\u1ebfn ban \u0111\u1ea7u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n. C\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 \u300aSan \u0110\u1ecbnh C\u1ed1ng C\u1eed \u0110i\u1ec1u Ch\u1ebf\u300b g\u1ed3m 12 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua nghe gi\u1ea3ng truy\u1ec7n \u300aQuy S\u00e1ch\u300b trong \u300aS\u1eed K\u00fd\u300b \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh, h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, c\u00f3 nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i theo c\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a g\u1eb7p vi\u1ec7c l\u1edbn kh\u00f3 quy\u1ebft, \u0111\u00e3 t\u1ef1 m\u00ecnh suy x\u00e9t, l\u1ea1i h\u1ecfi \u00fd m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u1eabn s\u1ee3 ch\u01b0a h\u1ee3p \u00fd tr\u1eddi, n\u00ean m\u1edbi d\u00f9ng mai r\u00f9a \u0111\u1ec3 \u0111o\u00e1n c\u00e1t hung. \u0110\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 m\u01b0u t\u00ednh t\u1eeb trong l\u00f2ng, h\u1ecfi \u00fd khanh s\u0129, h\u1ecfi \u00fd d\u00e2n ch\u00fang, h\u1ecfi \u00fd b\u00f3i to\u00e1n. Th\u00e1nh nh\u00e2n qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 th\u00e0nh th\u1eadt, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o m\u01b0u ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 c\u00f2n ng\u1ea7m h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ea7n linh, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi \u0111\u00fang.&#8221;<\/i> Vua khen l\u1eddi \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>[27] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 c\u00e1c khoa thi kh\u00e1c, m\u1ed7i lo\u1ea1i l\u1ea5y 400 ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i xin h\u1ecfi th\u00eam \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf chi\u1ebfu ch\u1ec9.<\/p>\n<p><i>(C\u00e1c khoa thi h\u1ecfi 10 ngh\u0129a, kinh \u300aC\u1eedu Kinh\u300b kh\u00f4ng b\u1eaft thu\u1ed9c l\u00f2ng, chi\u1ebfu ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 400 ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ea5y chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y. S\u00e1ch \u300aTuy\u1ec3n C\u1eed Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4, e l\u00e0 nh\u1ea7m, xem ch\u00fa th\u00edch th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 1.)<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb th\u1eddi Trinh Qu\u00e1n \u0111\u1ebfn Khai Nguy\u00ean nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ef1c th\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi h\u00e0ng n\u0103m h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 r\u1ea5t \u00edt. V\u00e0o c\u00e1c ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00e0m Hanh v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean, t\u1eebng t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. L\u00fac \u0111\u1ea7u n\u01b0\u1edbc ta l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, ph\u1ea7n l\u1edbn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u H\u01b0ng Qu\u1ed1c, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng khoa c\u1eed, sau \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, s\u1ed1 quan l\u1ea1i t\u0103ng nhi\u1ec1u h\u01a1n m\u1ee9c th\u01b0\u1eddng, n\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Chi\u1ebfu g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u01b0a th\u1ea5y, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1ec7 n\u1ea1n ti\u1ebfn c\u1eed. Vi\u1ec7c l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ch\u1ec9 c\u00f3 ti\u1ebfn s\u0129, minh kinh v\u00e0 c\u00e1c khoa kh\u00e1c. Minh kinh tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft thi kinh ngh\u0129a, sau \u0111\u00f3 thi s\u00e1ch<a class=\"footnote\" title=\"'Thi' nguy\u00ean l\u00e0 'lu\u1eadn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 155, \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1402-14\" href=\"#footnote-1402-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, ba k\u1ef3 thi \u0111\u1ec1u th\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ed7 trung \u0111\u1ec7, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 ti\u1ebfn s\u0129. C\u00f2n c\u00e1c khoa kh\u00e1c kh\u00f4ng h\u1ecfi kinh ngh\u0129a, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh th\u1ee9c thi s\u00e1ch, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c nhi\u1ec1u hay \u00edt \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed7 hay tr\u01b0\u1ee3t, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec chuy\u00ean c\u1ed1 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u1ea1o l\u00fd, sao \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb d\u00e2n lo vi\u1ec7c? Chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c khoa thi cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1ecfi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u \u0111\u1ea1i ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n kinh, ch\u00edn kinh ch\u1ec9 h\u1ecfi ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft thu\u1ed9c l\u00f2ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ghi trong l\u1ec7nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n lo r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i ngay, m\u00e0 mu\u1ed1n y\u00ean \u1ed5n v\u1edbi t\u1ec7 n\u1ea1n. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan, ki\u00ean quy\u1ebft gi\u1eef v\u1eefng ph\u00e1p n\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i d\u1ec5 d\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Chu C\u1ea3nh D\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u00e0y thi \u1edf L\u1ec5 b\u1ed9, d\u00f9ng c\u00e1c quan tu\u1ea7n ph\u1ed1<a class=\"footnote\" title=\"tu\u1ea7n ph\u1ed1 quan, ch\u1eef 'ph\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-1402-15\" href=\"#footnote-1402-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 x\u00e9t xem c\u00e1c s\u0129 t\u1eed c\u00f3 mang s\u00e1ch v\u1edf, n\u00f3i chuy\u1ec7n ri\u00eang, gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u1eabn nhau hay kh\u00f4ng. Nh\u01b0ng con em nh\u00e0 quy\u1ec1n qu\u00fd ng\u1ed3i c\u00f9ng ch\u1ed7 v\u1edbi s\u0129 t\u1eed ngh\u00e8o, cha anh n\u1eafm quy\u1ec1n, k\u1ebb xu ph\u1ee5 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, c\u00e1c quan tu\u1ea7n ph\u1ed1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t, ham ti\u1ebfn th\u00e2n, che ch\u1edf cho h\u1ecd, kh\u00f4ng ai ch\u1ecbu t\u1ed1 gi\u00e1c. C\u00e1c quan ch\u1ee7 ty \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec bu\u00f4ng l\u1ecfng kh\u00f4ng tra h\u1ecfi, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u l\u1eeba d\u1ed1i nhau. S\u0129 t\u1eed ngh\u00e8o c\u00f4 \u0111\u1ed9c, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, v\u00ed nh\u01b0 \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, l\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Xin cho s\u0129 t\u1eed ngh\u00e8o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi \u1edf to\u00e0 ri\u00eang c\u00f9ng thi \u1edf m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng kh\u00e1c ph\u00f2ng, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec th\u1ebf l\u1ef1c ngang nhau, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 thi\u00ean v\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, ch\u1ec9 ban h\u00e0nh th\u00eam ph\u00e1p l\u1ec7nh nghi\u00eam c\u1ea5m c\u00e1c quan tu\u1ea7n ph\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t h\u1ecfi. <em>(Chu C\u1ea3nh D\u01b0\u01a1ng theo b\u1ea3n ch\u00ed ph\u1ee5 l\u1ee5c, ch\u1eafc c\u00f3 ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng.)<\/em><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, San tu \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0 l\u00e0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc l\u00e2u nh\u1ea5t, c\u00e1c \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a h\u1ecd, tri\u1ec1u ta ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tham kh\u1ea3o d\u00f9ng theo. S\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b \u0111ang so\u1ea1n, c\u1ea7n ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 chi ti\u1ebft. Nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u1eddi V\u0169 T\u00f4ng v\u1ec1 sau, kh\u00f4ng c\u00f3 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o \u300aTruy\u1ec7n k\u00fd\u300b, l\u1eddi n\u00f3i ri\u00eang \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o ch\u00ednh h\u01b0 th\u1ef1c, v\u1eabn c\u00f2n lo thi\u1ebfu s\u00f3t. Nghe n\u00f3i \u1edf T\u00e2y Kinh, trong c\u00e1c nha m\u00f4n t\u1ec9nh t\u1ef1, L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i v\u00e0 c\u00e1c kho Loan H\u00f2a c\u00f2n l\u01b0u gi\u1eef c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, \u00e1n b\u1ea1 t\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, xin sai Bi\u00ean tu quan L\u1eef H\u1ea1 Khanh \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 xem x\u00e9t.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>H\u1ea1 Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ea5n Giang.<\/p>\n<p>[29] Th\u1ee7 l\u0129nh n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aChu L\u1ec5\u300b \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;T\u1ebf t\u1ef1 c\u1eaft th\u1ecbt d\u00ea, \u0111\u1eb7t \u0111\u1ea7u l\u00ean tr\u00ean&#8221;<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ebf d\u01b0\u01a1ng th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ea7u, v\u00ec \u0111\u1ea7u ch\u1ee7 v\u1ec1 d\u01b0\u01a1ng; t\u1ebf \u00e2m th\u00ec d\u00f9ng m\u00e1u, v\u00ec m\u00e1u ch\u1ee7 v\u1ec1 \u00e2m. Th\u1ea7n minh kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, n\u00ean ph\u1ea3i d\u00f9ng lo\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 m\u00e0 c\u1ea7u.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00e0nh t\u00e2m th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i> L\u1ea1i gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aT\u1ea3 Truy\u1ec7n\u300b \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Tr\u1ecbnh \u0111\u00fac s\u00e1ch h\u00ecnh ph\u00e1p&#8221;<\/i>, V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eed S\u1ea3n \u0111em lu\u1eadt ph\u00e1p n\u01b0\u1edbc Tr\u1ecbnh \u0111\u00fac v\u00e0o \u0111\u1ec9nh, \u0111\u1ec3 d\u00e2n bi\u1ebft ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u00e0o th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t n\u00e0o.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ec3 d\u00e2n bi\u1ebft ph\u00e1p, th\u00ec lo\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e0 t\u1ef1 h\u00f3a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0nh S\u0129 Hi k\u00e9o qu\u00e2n x\u00e2m ph\u1ea1m, chi\u1ebfu cho b\u1ea3n l\u1ed9 ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ty' tr\u00ean ch\u1eef 's\u1ee9' trong b\u1ea3n g\u1ed1c, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1402-16\" href=\"#footnote-1402-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00f9ng B\u00e0nh S\u01b0 B\u1ea3o l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o, \u0111\u00e1nh S\u0129 Hi kh\u00f4ng th\u1eafng, n\u00ean S\u0129 Hi th\u01b0\u1eddng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[32] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ea5t 30 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho qu\u00e2n \u1edf T\u1ecbnh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[33] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, ng\u00e0y ch\u00f4n c\u1ea5t c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u1eeb nay m\u1ecf s\u1eaft \u1edf \u0110\u1ed3ng ch\u00e2u cho ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea mua.<\/p>\n<p>[35] Ban \u0111\u1ea7u, Lang trung b\u1ed9 Ngu l\u00e0 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng t\u00e2u v\u1ec1 t\u1ec7 n\u1ea1n trong ph\u00e9p mua th\u00f3c g\u1ea1o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ch\u00e2u \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ea5p ph\u00e1t c\u1ee7a \u0110\u1ed9 chi, m\u1ed7i n\u0103m t\u1ed1n n\u0103m tr\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n h\u1ed9c th\u00f3c g\u1ea1o, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf gi\u00e1 tr\u1ecb ch\u1ec9 c\u00f3 hai tr\u0103m v\u1ea1n quan m\u00e0 th\u00f4i, m\u00e0 h\u00e0ng n\u0103m th\u01b0\u1eddng l\u00e3ng ph\u00ed ba tr\u0103m v\u1ea1n quan, r\u01a1i v\u00e0o tay c\u00e1c nh\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n t\u00edch tr\u1eef. Nay \u0111\u00e3 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t theo gi\u00e1 th\u1ef1c, b\u1ecf \u0111i c\u00e1i t\u1ec7 l\u00e3ng ph\u00ed ba tr\u0103m v\u1ea1n quan<a class=\"footnote\" title=\"'Ba tr\u0103m v\u1ea1n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'ba thuy\u1ebft'; 'gia', T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 55 ch\u00e9p l\u00e0 'c\u1ed5'.\" id=\"return-footnote-1402-17\" href=\"#footnote-1402-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u1ed7 tr\u1ee3 th\u00ec ph\u00e9p \u1ea5y m\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady, khi th\u00f3c g\u1ea1o \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1eaft, th\u00ec mua th\u00f3c g\u1ea1o \u1edf Thi\u1ec1n, Ng\u1ee5y, ch\u1edf theo s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Ng\u1ef1 H\u00e0 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho bi\u00ean gi\u1edbi; khi ch\u01b0a giao th\u00f3c g\u1ea1o m\u1edbi v\u00e0 c\u0169, th\u00ec b\u00e1n gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o; khi qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng c\u00f3 d\u01b0, th\u00ec thu mua v\u00e0o kho \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi thi\u1ebfu h\u1ee5t. Khi\u1ebfn cho ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u th\u00f4ng v\u00e0 ba l\u1ee3i \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, th\u00ec th\u00f3c g\u1ea1o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc s\u1ebd \u0103n kh\u00f4ng h\u1ebft.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1ee9 Ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"'Ti\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c quy\u1ec3n 82, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 328 truy\u1ec7n Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1402-18\" href=\"#footnote-1402-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a> v\u00e0 ch\u1ee9c Th\u00f4i khi\u1ec3n c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Ng\u1ef1 H\u00e0.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ea5y Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng l\u00e0m ch\u1ee9c \u1ea5y.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, Nam t\u00e0o t\u1eeb nay c\u1eed quan, \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n th\u1ea7n l\u00e0 Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m, v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0 C\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng v\u1edbi Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 27 ch\u00e9p l\u00e0 'c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 s\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-1402-19\" href=\"#footnote-1402-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c tri\u1ec1u th\u1ea7n s\u1ee9 th\u1ea7n, Khai Phong ph\u1ee7 Suy ph\u00e1n quan<a class=\"footnote\" title=\"'Suy' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'quy\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1402-20\" href=\"#footnote-1402-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m, kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, t\u01b0 l\u1ee3i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0 l\u1ee3i t\u1eeb t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1eed, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 b\u1ecb \u0111\u00e1nh roi th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, Ph\u00e1n Di\u00ean Ch\u00e2u Ng\u00f4 D\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia n\u1eafm gi\u1eef mu\u00f4n vi\u1ec7c, ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u01a1ng l\u0129nh, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ed9ng r\u00e3i, th\u00ec ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 cai tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng c\u1ea7n lao nh\u1ecdc m\u00e0 v\u1eabn tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 T\u1ec9nh l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00e0y. T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, c\u1ee9 theo l\u1ed1i c\u0169, t\u1ea1m b\u1ee3, \u0111\u1eb7t th\u00eam nhi\u1ec1u c\u01a1 quan kh\u00e1c, vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, kh\u00f4ng h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, khi\u1ebfn cho c\u01a1 quan l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i nh\u00e0n r\u1ed7i. Ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, khi\u1ebfn Vua t\u00f4i ph\u1ea3i v\u1ea5t v\u1ea3, ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f4ng r\u1ea3nh r\u1ed7i, nh\u01b0 tr\u0103m s\u00f4ng cu\u1ed3n cu\u1ed9n m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n, mu\u00f4n m\u1eaft m\u1edf ra m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i, d\u00f9 mu\u1ed1n h\u1ebft s\u1ee9c, t\u00ecnh th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng ph\u00e1n Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 \u0110\u00f4 T\u1ec9nh, th\u1ea5y c\u00e1c c\u01a1 quan, ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ea7n b\u00e0n, n\u00ean tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u00f9ng b\u00e0n, \u0111\u1ec3 xem ai c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, nh\u01b0ng l\u00e2u nay \u0111\u00e3 b\u1ecf kh\u00f4ng l\u00e0m, nay ch\u1ec9 khi \u0111\u1ecbnh th\u1ee5y hi\u1ec7u m\u1edbi h\u1ecdp m\u1ed9t l\u1ea7n \u1edf \u0110\u00f4 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf vi\u1ec7c l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u ti\u1ebfc l\u1eafm.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u1ecf l\u00e2u, \u0111\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t ng\u00e0y m\u00e0 l\u00e0m t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean t\u00f9y nghi b\u00e0n l\u1ea1i d\u1ea7n d\u1ea7n kh\u00f4i ph\u1ee5c. Xin h\u00e3y chia cho c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u1ee5c Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0, c\u00e1c X\u00e1 Nh\u00e2n, \u0110\u00e3i Ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan \u0110\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng T\u1ec9nh<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef '\u0110\u1ea1i' trong '\u0110\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng T\u1ec9nh quan' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1402-21\" href=\"#footnote-1402-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a> th\u00ec bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1ea3 H\u1eefu Th\u1eeba v\u00e0 c\u00e1c Th\u1ecb Lang, c\u00f2n c\u00e1c quan Qu\u00e1n Ch\u1ee9c c\u00f3 danh v\u1ecdng trong tri\u1ec1u th\u00ec bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ee7a Lang Trung, Vi\u00ean Ngo\u1ea1i, l\u1ea1i ch\u1ecdn m\u1ed9t hai ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u0169 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng Ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1n \u0110\u00f4 T\u1ec9nh, sau \u0111\u00f3 cho h\u1ecd xem x\u00e9t \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, xem vi\u1ec7c n\u00e0o kh\u1ea3 thi th\u00ec t\u00e2u l\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c. Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn c\u00e1c Ty, T\u1ef1, Gi\u00e1m c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 thi h\u00e0nh. C\u00f2n vi\u1ec7c k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u1ec1n b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, hi\u1ec7n thu\u1ed9c Tam Ty c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169. Vi\u1ec7c kh\u00f4ng l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng th\u00f3i t\u1ee5c, th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd, trong v\u00e0i n\u0103m, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, th\u00ec vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc cao ng\u1ed3i kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vi\u1ec7c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng hai ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 T\u1ec9nh nay \u0111\u00e3 nh\u1eadp v\u00e0o Tam Ty v\u00e0 c\u00e1c Ty kh\u00e1c ph\u00e2n qu\u1ea3n, vi\u1ec7c kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i ngay. B\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua nghe \u0111\u1ecdc truy\u1ec7n <i>&#8220;Th\u00e1i S\u1eed C\u00f4ng&#8221;<\/i> \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh, n\u00f3i v\u1edbi L\u00fd Th\u1ee5c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1i S\u1eed C\u00f4ng mu\u1ed1n th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh, th\u00e2n ch\u01b0a tho\u00e1t kh\u1ecfi h\u1ecda, th\u1eadt \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n thay. X\u00e9t ra, s\u1ef1 ph\u1ea3i tr\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng sai v\u1edbi th\u00e1nh nh\u00e2n, qu\u1ea3 l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a b\u1eadc s\u1eed gia gi\u1ecfi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf g\u1ed7 cung c\u1ea5p cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u00f2n thi\u1ebfu t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u1edf ch\u00e2u T\u1ecbnh v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u1ebf \u0111\u00f2 ngang th\u1ee9 ba \u1edf ch\u00e2u Lam thu\u1ed9c h\u1ee3p H\u00e0.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, con trai c\u1ee7a An Nam v\u01b0\u01a1ng L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh l\u00e0 Nh\u1eadt Tu\u00e2n sai s\u1ee9 b\u00e1o tin \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh qua \u0111\u1eddi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ebfn m\u01b0\u1eddi con voi thu\u1ea7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, truy t\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, t\u01b0\u1edbc Nam Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng, ban t\u1eb7ng l\u1ec5 v\u1eadt h\u1eadu h\u0129. Sai Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4 An Th\u1ebf l\u00e0m s\u1ee9 \u0111i\u1ebfu t\u1eb7ng. Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, phong Nh\u1eadt Tu\u00e2n l\u00e0m T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, An Nam \u0111\u00f4 h\u1ed9, t\u01b0\u1edbc Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[41] H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng An Th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n ch\u1ec9 h\u1eadu, ki\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 v\u00e0 Phong c\u0169, chuy\u00ean qu\u1ea3n l\u00fd khu v\u1ef1c ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc s\u00f4ng Khu\u1ea5t D\u00e3, do t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00fa B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng An Th\u1ebf l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t H\u00e0 \u0110\u00f4ng, c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng Khu\u1ea5t D\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ee9c Huy\u1ec7n \u00fay \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Khai Phong v\u00e0 T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.<\/p>\n<p>[43] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1eeb n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3 tr\u1edf v\u1ec1 sau.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u00ecnh Kham<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Kham' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Kh\u00e1m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1402-22\" href=\"#footnote-1402-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a> t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi th\u1ea7n l\u00e0m tri ch\u00e2u \u00cdch Ch\u00e2u, nghe d\u00e2n gian \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng n\u0103m Gi\u00e1p Ng\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 binh \u0111ao, l\u00f2ng d\u00e2n kh\u00f4ng y\u00ean, v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u0103m L\u00fd Thu\u1eadn l\u00e0m lo\u1ea1n v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thu\u1ea7n H\u00f3a. Xin c\u1ea5m d\u00e2n gian t\u1ef1 \u00fd h\u1ecdc t\u1eadp b\u00e0i ca L\u1ee5c th\u1eadp Gi\u00e1p T\u00fd.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 b\u1ecb v\u1ee1, g\u00e2y h\u1ecda cho \u0110\u1ea1i Danh, \u00c2n, K\u1ef3. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh, \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, nh\u01b0ng v\u00ec c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn kh\u00f3 ho\u00e0n th\u00e0nh ngay n\u00ean t\u1ea1m ho\u00e3n, lo ng\u1ea1i \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea s\u1ebd tr\u00e0n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin chu\u1ea9n b\u1ecb kinh ph\u00ed, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf n\u01b0\u1edbc L\u1ee5c Th\u00e1p ch\u1ea3y v\u00e0o Ho\u00e0nh L\u0169ng. N\u00ean l\u1ec7nh cho H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u00ea \u0111\u1eadp tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n b\u1ecb n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng chi\u1ebfm.&#8221;<\/i> Vua nghe theo, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, Thi\u00ean B\u00ecnh L\u01b0u h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i; Chu H\u00e3ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, Lang trung Binh b\u1ed9, \u0110\u00e3i ch\u1ebf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Qu\u1ea3n c\u00e2u \u1ee9ng ph\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i; \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t, Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u1ea3 Ch\u00e2u, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i; L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 c\u1eeb ty; Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u00c2n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i. Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Thi\u1ec7n, B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u1ea3 Ch\u00e2u, N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban, thay th\u1ebf \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t.<\/p>\n<p><i>(Chu H\u00e3ng c\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh, xem th\u00eam th\u00e1ng 6 n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Bao Ch\u1eedng, Tri ch\u00e2u L\u00f4 Ch\u00e2u, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Lang trung H\u00ecnh b\u1ed9, xu\u1ed1ng l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9, Tri ch\u00e2u Tr\u00ec Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i b\u1ea3o l\u00e3nh sai l\u1ea7m.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Thi X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Tu h\u00e0 Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. Th\u00e1i \u0110\u0129nh, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed9 chi; D\u01b0\u01a1ng V\u0129, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 c\u1eeb ty C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i. X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f5 quan n\u00e0o tham nh\u0169ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c Ho\u00e0nh h\u00e0nh, ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, S\u00e0i Di Ph\u1ea1m, C\u00e1p m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, xin th\u0103ng ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, nh\u01b0ng Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1eebng b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c v\u00ec t\u1ed9i tham nh\u0169ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 theo l\u1ec7 th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ng\u01b0\u1eddi Man ch\u00e2u An H\u00f3a, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong Tri ch\u00e2u M\u00f4ng To\u00e0n H\u1ed9i l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Gi\u00e1m ch\u00e2u Di\u00eau To\u00e0n Khoa l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[51] Ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a c\u1ed1 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng l\u00e0 Di\u00ean K\u1ef7 d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 ph\u00e1p th\u01a1 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ban cho \u00f4ng n\u1ed9i m\u00ecnh. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t v\u1ea1n ti\u1ec1n, v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1ee9c th\u01b0 ph\u00e1p cho gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i H\u1eefu Tuy\u00ean huy s\u1ee9 T\u1ea3 Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau V\u1eadn, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 C\u1ea5p s\u1ef1 trung S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n S\u1eed V\u1eadn \u0111\u1ebfn d\u00e2ng v\u1eadt ph\u1ea9m l\u01b0u l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan h\u1ecdc quan Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u1eeb nay l\u1ea5y ba n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, ai mu\u1ed1n \u1edf l\u1ea1i th\u00ec cho ph\u00e9p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o th\u00e2m ni\u00ean.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban cho T\u1ea3 \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc \u0110\u00f4n 30 v\u1ea1n ti\u1ec1n. Kh\u1eafc \u0110\u00f4n d\u00e2ng b\u00e0i v\u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh xin \u0111\u01b0\u1ee3c thi, \u0111\u1ebfn khi thi \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, l\u1ea1i xin chia l\u00e0m hai ng\u00e0y \u0111\u1ec3 thi th\u01a1, ph\u00fa v\u00e0 lu\u1eadn. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn theo l\u1eddi xin, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ban \u00e2n m\u00e0 ch\u1ec9 ban ti\u1ec1n. Kh\u1eafc \u0110\u00f4n l\u00e0 anh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[55] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn v\u00ec b\u1ec7nh xin t\u1eeb ch\u1ee9c ng\u00f4n quan, \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Thi\u1ebfn b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ng\u00f4n quan, \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do. L\u01b0u Ch\u00ed trong b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Thi\u1ebfn n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1ef1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c ng\u00f4n quan. \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n, v\u00ec b\u1ec7nh xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i qu\u1eadn. X\u00e9t r\u1eb1ng Thi\u1ebfn ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o Gi\u00e1n vi\u1ec7n, \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b ch\u00e9p sai. Vi\u1ec7c v\u00ec b\u1ec7nh xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i qu\u1eadn l\u00e0 \u0111\u00fang. Tuy nhi\u00ean, \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b ch\u00ea bai Thi\u1ebfn qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 tin ho\u00e0n to\u00e0n. L\u01b0u Ch\u00ed n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng xin c\u1eaft gi\u1ea3m \u00e2n \u0111i\u1ec3n cho con ch\u00e1u quan l\u1ea1i, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. C\u00f3 l\u1ebd vi\u1ec7c Thi\u1ebfn ra ngo\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0y, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Qu\u1ed1c m\u1eabu Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i L\u00e2m nha B\u1ea3o T\u0129nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau C\u1ed5n, V\u0103n ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Tri Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 \u0110\u1ed7 T\u00f4ng Ng\u1ea1c; Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i S\u00f9ng Nghi Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ea1t, \u00cdch ch\u00e2u Quan s\u00e1t L\u01b0u h\u1eadu L\u01b0u Nh\u1eadt Hanh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n. L\u1ea1i ph\u00e1i L\u00e2m nha H\u1eefu L\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Li\u00eau, Quy ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Kh\u1ea5u Trung \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n vi\u1ec7c s\u00e1ch l\u1eadp.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb khai tu c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn. C\u00e1c quan trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, nh\u01b0ng ch\u01b0a ai d\u00e1m v\u00ec n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 m\u00e0 n\u00f3i r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, t\u1ea1i sao v\u1eady? B\u1edfi c\u00f3 ba l\u00fd do: m\u1ed9t l\u00e0 s\u1ee3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, hai l\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ec3u nh\u00e2n, ba l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec hay. Nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u00e3 d\u1ed1c s\u1ee9c lo vi\u1ec7c s\u00f4ng c\u0169ng kh\u00e1 v\u1ea5t v\u1ea3. Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh huy \u0111\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 kh\u01a1i l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169, sau l\u1ea1i b\u1ecf d\u00f2ng c\u0169 m\u00e0 tu s\u1eeda L\u1ee5c Th\u00e1p, ch\u01b0a k\u1ecbp kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1ed9i b\u00e3i b\u1ecf, r\u1ed3i cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb n\u00f3i l\u1ee3i th\u1eafng th\u1ebf, nay l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c tu s\u1eeda, th\u1ebf th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eebng, n\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do d\u00f9 bi\u1ebft kh\u00f4ng ti\u1ec7n nh\u01b0ng \u00edt ai d\u00e1m n\u00f3i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n, mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i l\u1ee3i h\u1ea1i, n\u00f3i d\u1ed1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u gh\u00e9t. Nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a h\u1eafn, \u1eaft ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1eafn. H\u01a1n n\u1eefa t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a c\u00f3 con s\u00f4ng n\u00e0o kh\u00f4ng g\u00e2y tai h\u1ecda, nay s\u00f4ng l\u1ea5n v\u00e0o \u00c2n, K\u00fd, tai h\u1ecda tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft tuy nh\u1ecf nh\u01b0ng \u0111\u00e3 hi\u1ec7n r\u00f5. D\u1eabn n\u01b0\u1edbc tr\u1edf l\u1ea1i L\u1ee5c Th\u00e1p, tai h\u1ecda t\u01b0\u01a1ng lai tuy l\u1edbn nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7, mu\u1ed1n tranh lu\u1eadn v\u1ec1 tai h\u1ecda ch\u01b0a hi\u1ec7n r\u00f5, th\u1ebf t\u1ea5t kh\u00f3 th\u1eafng. D\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf s\u00e1ch, ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1eabn ph\u1ea3i m\u1ed9t m\u00ecnh g\u00e1nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 tai h\u1ecda \u1edf \u00c2n, K\u00fd, khi\u1ebfn Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng c\u00f3 c\u1edb bi\u1ec7n b\u1ea1ch, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5 l\u1ed7i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do d\u00f9 bi\u1ebft kh\u00f4ng ti\u1ec7n nh\u01b0ng \u00edt ai d\u00e1m n\u00f3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh qu\u00e1 d\u1ee5ng t\u00e2m, kh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a c\u00f3 con s\u00f4ng n\u00e0o kh\u00f4ng g\u00e2y tai h\u1ecda, ch\u1ec9 mu\u1ed1n khi\u1ebfn s\u00f4ng kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn s\u00f4ng kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda, d\u00f9 hao t\u1ed5n s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng n\u00ean l\u00e0m. Hu\u1ed1ng chi nghe Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i l\u1ee3i h\u1ea1i, bi\u1ec7n lu\u1eadn kh\u00e9o l\u00e9o, cho r\u1eb1ng t\u1ed1n \u00edt v\u1eadt ch\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng hao nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tin l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, n\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng. Nay ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i cho r\u1eb1ng d\u00f2ng c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, L\u1ee5c Th\u00e1p c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tu s\u1eeda, h\u1ecfi k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec hay \u0111\u1ec3 th\u1eafng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do d\u00f9 bi\u1ebft kh\u00f4ng ti\u1ec7n nh\u01b0ng \u00edt ai d\u00e1m n\u00f3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i, m\u00e0 th\u1ea7n nay d\u00e1m n\u00f3i, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd t\u01b0 l\u1ee3i cho Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 mu\u1ed1n h\u01b0ng l\u1ee3i tr\u1eeb h\u1ea1i m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 g\u00e2y h\u1ea1i c\u00e0ng l\u1edbn, th\u00ec h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng n\u00f3i sao? C\u00f2n vi\u1ec7c lo l\u1eafng v\u1ec1 h\u1eadu h\u1ecda c\u1ee7a ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n lo ngh\u0129. V\u1ea3 l\u1ea1i, vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i bi\u1ebft l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00e2n nh\u1eafc n\u1eb7ng nh\u1eb9, khi b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 th\u00ec ch\u1ecdn vi\u1ec7c \u00edt h\u1ea1i v\u00e0 nh\u1eb9 h\u1ecda m\u00e0 l\u00e0m, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi minh tr\u00ed th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi, tr\u1ecb th\u1ee7y v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1, ch\u1ec9 l\u00e0 xem x\u00e9t \u0111\u1ecba th\u1ebf, c\u1ea9n th\u1eadn \u0111\u00ea ph\u00f2ng, thu\u1eadn theo d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, d\u00f9 l\u00e0 \u0110\u1ea1i V\u0169 c\u0169ng kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1i l\u1ee3i th\u00ec s\u1ebd \u0111\u1ea1i h\u1ea1i, n\u1ebfu theo k\u1ebf th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ee3i, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"C\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ea1i 'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn'.\" id=\"return-footnote-1402-23\" href=\"#footnote-1402-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi minh tr\u00ed bi\u1ebft ch\u1ecdn l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u00f3i vi\u1ec7c tu s\u1eeda <em>L\u1ee5c<\/em> Th\u00e1p l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng m\u00e0 c\u00f2n g\u00e2y h\u1ea1i c\u00e0ng l\u1edbn; n\u00f3i vi\u1ec7c thu\u1eadn n\u01b0\u1edbc tr\u1ecb \u0111\u00ea l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ee3i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i h\u1ea1i. Kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc mu\u1ed1n ch\u1ecdn \u0111i\u1ec1u g\u00ec? N\u1ebfu cho r\u1eb1ng l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c l\u1edbn, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 th\u1eed k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1 m\u00e0 may m\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec3 th\u1eed k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1 m\u00e0 may m\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng 'm\u00e0' ch\u1eef nguy\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1402-24\" href=\"#footnote-1402-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng d\u00f9 l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 d\u00e1m l\u00e0m. Hu\u1ed1ng chi, th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1ea5t r\u00f5 v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a s\u00f4ng ng\u00f2i, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn d\u00f9ng, nay l\u1ea1i d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"Mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Mong b\u1ec7 h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ecdn l\u1ef1a'.\" id=\"return-footnote-1402-25\" href=\"#footnote-1402-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda. Nay thu\u1eadn theo d\u00f2ng ch\u1ea3y \u0111\u00e3 v\u1ee1, s\u1eeda \u0111\u00ea ph\u00f2ng \u1edf \u00c2n, K\u00fd, th\u00ec h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t x\u1ea3y ra ch\u1eadm; \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng c\u0169, th\u00ec h\u1ecda th\u1ee9 hai x\u1ea3y ra nhanh; m\u1edf c\u1eeda L\u1ee5c Th\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a d\u00f2ng s\u00f4ng hi\u1ec7n t\u1ea1i quay l\u1ea1i, th\u00ec h\u1ecda th\u1ee9 ba g\u00e2y tai h\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng. T\u1eeb khi s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea \u1edf \u0110\u1ea1i Danh n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i tu s\u1eeda th\u00eam, \u0111\u1ebfn khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 l\u1ea1i v\u1ee1, \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea c\u00e0ng ph\u1ea3i gia c\u00f4ng nhi\u1ec1u h\u01a1n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' trong 'Kim \u0110\u00ea \u00edch \u0111\u1ea1i gia c\u00f4ng' v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1ef1u' \u1edf d\u01b0\u1edbi, theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1402-26\" href=\"#footnote-1402-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>. Ch\u1ec9 ri\u00eang v\u00f9ng \u00c2n, K\u00fd, t\u1eeb sau khi s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn tham lam \u0111\u1ec1 ra k\u1ebf s\u00e1ch ng\u0103n s\u00f4ng, ch\u01b0a t\u1eebng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ph\u00f2ng, v\u00ec th\u1ebf n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng hi\u1ec7n nay ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u00e0n ng\u1eadp. Nay n\u1ebfu chuy\u00ean t\u00e2m d\u1ed3n s\u1ee9c v\u00e0o v\u00f9ng \u00c2n, K\u00fd, c\u1ea9n th\u1eadn s\u1eeda \u0111\u00ea ph\u00f2ng, th\u00ec h\u1ecda s\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i g\u00e2y tai h\u1ea1i l\u1edbn. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y n\u0103m khi\u1ebfn cho h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'l\u1ec7nh' trong 'l\u1ec7nh h\u00e0 h\u1ea1 l\u01b0u \u1ee9 t\u1eafc' v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1eef 'kim', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1402-27\" href=\"#footnote-1402-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u1eaft c\u00f3 ch\u1ed7 v\u1ee1, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t x\u1ea3y ra ch\u1eadm.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u1ecda th\u1ee9 hai, nay mu\u1ed1n \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc quay v\u1ec1 d\u00f2ng c\u0169, s\u1eeda \u0111\u00ea tu b\u1ed5 \u0111\u1eadp, c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00e0 chi ph\u00ed r\u1ea5t l\u1edbn, l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi, hao t\u1ed1n c\u1ee7a, khi\u1ebfn c\u00f4ng t\u01b0 c\u00f9ng kh\u1ed1n, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t; may m\u00e0 c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f2ng c\u0169 kh\u00f4i ph\u1ee5c, nh\u01b0ng b\u00f9n cao kh\u00f3 \u0111i, kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t hai n\u0103m, th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 hai x\u1ea3y ra nhanh.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u1ecda th\u1ee9 ba, nay c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p tuy n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 \u01b0\u1edbc th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1, nh\u01b0ng \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a s\u00f4ng l\u1edbn, c\u00f4ng s\u1ee9c r\u1ea5t l\u1edbn, l\u1ea1i m\u1edf c\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, s\u1eeda h\u01a1n hai ng\u00e0n d\u1eb7m \u0111\u00ea ph\u00f2ng, di d\u1eddi m\u1ed9t huy\u1ec7n hai tr\u1ea5n, t\u00ednh ra c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00e0 chi ph\u00ed c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp ng\u0103n c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 m\u1ea5y l\u1ea7n, khi\u1ebfn c\u00f4ng t\u01b0 c\u00f9ng kh\u1ed1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh xi\u1ebft, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 nh\u1ea5t; may m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u00e0o L\u1ee5c Th\u00e1p r\u1ed3i \u0111\u1ed5 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, tr\u00e0n lan kh\u1eafp n\u01a1i, v\u00f9ng T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c v\u00e0 gi\u00e1p gi\u1edbi v\u1edbi T\u1ec1 Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ea1i. N\u0103m ch\u00e2u n\u00e0y v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng gi\u00e0u c\u00f3, l\u00e0 n\u01a1i cung c\u1ea5p t\u00e0i ch\u00ednh cho c\u1ea3 v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc, nay d\u1eabn n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 v\u00e0o, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e2n n\u0103m ch\u00e2u b\u1ecb ph\u00e1 ho\u1ea1i ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u1ea3 v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc c\u0169ng s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean ngh\u00e8o kh\u00f3, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 hai; trong v\u00f2ng ba n\u0103m n\u0103m, n\u0103m ch\u00e2u suy t\u00e0n, s\u00f4ng ch\u1ea3y tr\u00e0n ng\u1eadp, l\u00e2u ng\u00e0y l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p cao, d\u00f2ng ch\u1ea3y b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u \u1eaft s\u1ebd v\u1ee1, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u1ecda th\u1ee9 ba. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 g\u00e2y tai h\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng v\u1eady. Nay v\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n sai l\u1ea7m, v\u1ed1n mu\u1ed1n tr\u1eeb m\u1ed9t h\u1ecda, nh\u01b0ng l\u1ea1i r\u01b0\u1edbc l\u1ea5y ba h\u1ecda, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n kh\u00f4ng hi\u1ec3u n\u1ed5i.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c \u0111\u1eadp L\u1ee5c Th\u00e1p kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f4ng l\u1edbn, con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 Ho\u00e0nh L\u0169ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p cao kh\u00f3 \u0111i m\u00e0 s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 l\u1ea1i v\u1ee1, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 v\u00e0o, \u1eaft s\u1ebd tr\u00e0n ngang v\u00e0 t\u1ea3n ra, t\u1eeb Tr\u1ea5n \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n h\u01a1n hai ngh\u00ecn d\u1eb7m, \u0111\u00ea \u0111\u1eadp kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f9 c\u00f3 s\u1eeda xong c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf r\u1ea5t nhi\u1ec1u, k\u1ebb s\u0129 d\u00f9 ngu d\u1ed1t hay th\u00f4ng minh<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u 's\u0129 v\u00f4 ngu tr\u00ed' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1402-28\" href=\"#footnote-1402-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i th\u1ea7n n\u00f3i m\u1edbi hi\u1ec3u. Tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea7n ch\u01b0a \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u r\u00f5 r\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169 v\u00e0 \u0111\u1eadp L\u1ee5c Th\u00e1p \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ea3 l\u1ea1i, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u00e0 thi\u00ean tai, kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 n\u00ean tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, thu\u1eadn theo n\u01b0\u1edbc m\u1edbi l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00fang. Khi th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 qua l\u1ea1i H\u00e0 B\u1eafc, h\u1ecfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. D\u00e2n \u1edf \u00c2n, K\u00fd nay b\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t c\u0169ng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ea5t ti\u1ec7n, \u0111\u1ec1u mong t\u1ea1m th\u1eddi tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u \u1edf \u00c2n, K\u00fd l\u00e0 \u0111\u00fang. T\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi d\u00e2n nh\u01b0 th\u1ebf, ai s\u1ebd t\u00e2u l\u00ean tr\u00ean? Th\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5, h\u00e1 d\u00e1m im l\u1eb7ng. K\u00ednh xin Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u1ee5 c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n, khi\u1ebfn h\u1ecd xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i, nhanh ch\u00f3ng b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp L\u1ee5c Th\u00e1p, thay th\u1ebf L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa, sai m\u1ed9t hai v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u00e0i gi\u1ecfi xem x\u00e9t \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, th\u00ec n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ecda, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00ecm k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1, l\u1eadp c\u00f4ng kh\u00f3 th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u01a1 h\u1ed9i cho k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n may m\u1eafn mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n th\u01b0\u1edfng. Ch\u1ec9 mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh suy x\u00e9t k\u1ef9, nhanh ch\u00f3ng b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp L\u1ee5c Th\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1ee7ng h\u1ed9 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u1ec1n L\u1ec5 Tuy\u1ec1n m\u1edbi tu s\u1eeda xong, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ec1n T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean, v\u00ec h\u1ecfa ho\u1ea1n n\u00ean \u0111\u1ed5i t\u00ean.<\/p>\n<p>[59] \u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0, Duy, Thanh, T\u1ec1, Nghi, M\u1eadt, T\u1eeb, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'D\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1402-29\" href=\"#footnote-1402-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a> c\u00f9ng t\u00e1m ch\u00e2u qu\u00e2n \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i, c\u00e1c ch\u00e2u Duy\u1ec5n, V\u1eadn c\u0169ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t cho ph\u00e9p th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i bi\u1ec3n. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f2n d\u1ef1 tr\u1eef mu\u1ed1i n\u1eefa, v\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p mu\u1ed1i t\u1eb1m cho d\u00e2n h\u00e0ng n\u0103m c\u0169ng b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng d\u00e2n v\u1eabn ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n mu\u1ed1i t\u1eb1m nh\u01b0 c\u0169. N\u0103m \u0111\u00f3, b\u1eaft \u0111\u1ea7u ban chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n mu\u1ed1i t\u1eb1m theo t\u1ef7 l\u1ec7 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba ph\u1ea7n.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ghi l\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed H\u00f2a<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ec9 ghi l\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed H\u00f2a, hai ch\u1eef 'ch\u1ec9 ghi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1402-30\" href=\"#footnote-1402-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Nay s\u1eeda <i>&#8220;Ch\u00ed H\u00f2a trung&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;n\u0103m \u0111\u00f3&#8221;<\/i>, ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2, v\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 3 m\u1edbi \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u th\u00e0nh Gia H\u1ef1u.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1402-1\">Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c d\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169, ch\u1eef 'c\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ea3i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 47 'T\u00e1i tu Thi\u1ec1n Ch\u00e2u quy\u1ebft h\u00e0' v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 109 'Lu\u1eadn tu h\u00e0 \u0111\u1ec7 nh\u1ecb tr\u1ea1ng' m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1402-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-2\">H\u01a1n n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb khai th\u00f4ng L\u1ee5c th\u00e1p n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u1ee7a s\u00f4ng, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'k\u00ed', c\u00f9ng v\u1edbi \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'thuy\u1ebft'. <a href=\"#return-footnote-1402-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-3\">\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u01b0 \u1ea3o, ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch th\u1ef1c s\u1ef1, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 'H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 '\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch'. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103m ch\u1eef 'ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch'. <a href=\"#return-footnote-1402-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-4\">L\u1ee5c th\u00e1p ch\u1ec9 l\u00e0 n\u01a1i ph\u00e2n chia gi\u1ea3m n\u01b0\u1edbc, d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ea3y v\u1ec1, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 'H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed' \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'ch\u1ec9 l\u00e0 d\u00f2ng s\u00f4ng kh\u00e1c \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u'. C\u00f9ng v\u1edbi \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'bi\u1ec7t h\u00e0'. <a href=\"#return-footnote-1402-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-5\">Khi Ho\u00e0nh L\u0169ng \u0111\u00e3 v\u1ee1 'Khi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nay', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ed5n M\u1ea1t\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1402-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-6\">N\u00ean v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n 'V\u1ee1' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'L\u1ea1i', '\u1ede' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Du', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ed5n M\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ea1i v\u1ee1 \u1edf c\u1eeda Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n'. <a href=\"#return-footnote-1402-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-7\"> '\u0110\u1ed9t ng\u1ed9t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1eb1ng ph\u1eb3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, b\u1ea3n c\u00e1c c\u00f3 ch\u1eef '\u0111\u1ed9t' c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. <a href=\"#return-footnote-1402-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-8\"> Ch\u1eef '\u01b0' trong 'Ch\u00ed \u01b0 khai t\u1ea1c c\u1ed1 \u0111\u1ea1o' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed b\u1ed5\u300b. <a href=\"#return-footnote-1402-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-9\"> C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng. \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b ch\u00e9p 'T\u1ea1m ng\u0103n t\u1ea1m kh\u00f4i ph\u1ee5c'. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'ph\u1ee5c', c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu. <a href=\"#return-footnote-1402-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-10\">T\u1eeb 'l\u1eddi n\u00f3i cu\u1ed3ng v\u1ecdng' \u0111\u1ebfn 'k\u00ednh \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh' theo ghi ch\u00e9p trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 trong \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b <a href=\"#return-footnote-1402-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-11\">Mong h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, ch\u1ecdn l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u th\u00edch h\u1ee3p, trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b ch\u1eef 'th\u1ea7n' vi\u1ebft l\u00e0 'qu\u1ea7n th\u1ea7n', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. Hai c\u00e2u n\u00e0y v\u1edbi c\u00e2u tr\u00ean 'k\u00ednh xin h\u1ea1 ngh\u1ecb c\u1ee7a th\u1ea7n, r\u1ed9ng m\u01b0u v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn l\u1ef1a' \u00fd c\u00f3 ph\u1ea7n tr\u00f9ng l\u1eb7p <a href=\"#return-footnote-1402-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-12\">Ch\u1eef 'Ph\u00f3 s\u1ee9' trong 'Kim v\u0103n v\u0169 quan tam ty ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 42, m\u1ee5c \u1ee8c ki\u00eau h\u00e3nh \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1402-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-13\">ch\u1ec9 l\u1ec7nh thi\u1ebft b\u1ea3n v\u1ecb t\u1eeb chi 'l\u1ec7nh' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ec7nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-1402-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-14\">'Thi' nguy\u00ean l\u00e0 'lu\u1eadn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 155, \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1402-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-15\">tu\u1ea7n ph\u1ed1 quan, ch\u1eef 'ph\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-1402-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-16\">Ch\u1eef 'ty' tr\u00ean ch\u1eef 's\u1ee9' trong b\u1ea3n g\u1ed1c, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1402-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-17\"> 'Ba tr\u0103m v\u1ea1n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'ba thuy\u1ebft'; 'gia', T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 55 ch\u00e9p l\u00e0 'c\u1ed5'. <a href=\"#return-footnote-1402-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-18\"> 'Ti\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c quy\u1ec3n 82, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 328 truy\u1ec7n Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1402-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-19\"> C\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 27 ch\u00e9p l\u00e0 'c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 s\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-1402-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-20\"> 'Suy' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'quy\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1402-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-21\"> ch\u1eef '\u0110\u1ea1i' trong '\u0110\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng T\u1ec9nh quan' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1402-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-22\">Ch\u1eef 'Kham' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Kh\u00e1m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1402-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-23\"> C\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ea1i 'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn', s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn'. <a href=\"#return-footnote-1402-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-24\"> \u0110\u1ec3 th\u1eed k\u1ebf s\u00e1ch k\u1ef3 l\u1ea1 m\u00e0 may m\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng 'm\u00e0' ch\u1eef nguy\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1402-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-25\"> Mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Mong b\u1ec7 h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c ch\u1ecdn l\u1ef1a'. <a href=\"#return-footnote-1402-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-26\">Ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' trong 'Kim \u0110\u00ea \u00edch \u0111\u1ea1i gia c\u00f4ng' v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1ef1u' \u1edf d\u01b0\u1edbi, theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1402-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-27\">Ch\u1eef 'l\u1ec7nh' trong 'l\u1ec7nh h\u00e0 h\u1ea1 l\u01b0u \u1ee9 t\u1eafc' v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1eef 'kim', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1402-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-28\">C\u00e2u 's\u0129 v\u00f4 ngu tr\u00ed' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'th\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1402-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-29\">Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'D\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1402-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1402-30\">ch\u1ec9 ghi l\u00e0 ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed H\u00f2a, hai ch\u1eef 'ch\u1ec9 ghi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1402-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":82,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1402","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2611,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1402\/revisions\/2611"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1402\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1402"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1402"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}