{"id":1408,"date":"2025-11-06T17:04:06","date_gmt":"2025-11-06T10:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1408"},"modified":"2026-04-24T10:34:12","modified_gmt":"2026-04-24T03:34:12","slug":"beta-quyen-184-nam-gia-huu-thu-nhat-binh-than-1056","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-184-nam-gia-huu-thu-nhat-binh-than-1056\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 184  N\u0102M GIA H\u1ef0U TH\u1ee8 NH\u1ea4T (B\u00cdNH TH\u00c2N, 1056)","rendered":"QUY\u1ec2N 184  N\u0102M GIA H\u1ef0U TH\u1ee8 NH\u1ea4T (B\u00cdNH TH\u00c2N, 1056)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, T\u01b0 M\u00e3 Quang l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n nghe s\u00e1ch vi\u1ebft: 'Xa m\u1edbi l\u00e0 m\u01b0u', th\u01a1 r\u1eb1ng: 'C\u00f2n ch\u01b0a xa, n\u00ean m\u1edbi khuy\u00ean l\u1edbn'. Hu\u1ed1ng chi c\u00e1i t\u1ec7 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia l\u00e0 th\u00edch theo l\u1ed1i c\u0169 m\u00e0 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ki\u00eang k\u1ef5, kh\u00f4ng lo t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i t\u1eeb l\u00fac th\u00e1i b\u00ecnh, n\u00ean m\u1edbi sinh ra ho\u1ea1n n\u1ea1n. T\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, l\u00ean ng\u00f4i th\u00ec l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng ch\u01b0a k\u1ecbp l\u00e0m, th\u00ec quan l\u1ea1i xin gi\u00fap, \u0111\u1ec3 t\u00f4n tr\u1ecdng x\u00e3 t\u1eafc, coi tr\u1ecdng t\u00f4ng mi\u1ebfu, ch\u01b0a t\u1eebng nghe Vua l\u1ea1i cho \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u00eang k\u1ef5. \u0110\u1ebfn gi\u1eefa \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng tr\u1edf \u0111i, Vua m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u gh\u00e9t nghe chuy\u1ec7n l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng ai d\u00e1m n\u00f3i, n\u00f3i ra l\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft ngay, n\u00ean h\u1ecda ho\u1ea1n n\u1ed1i ti\u1ebfp, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n. Kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng g\u1ed1c m\u1ea1nh th\u00ec c\u00e0nh l\u00e1 sum su\u00ea, n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc th\u00ec y\u00ean \u1ed5n. Nay t\u1eeb tr\u00ean l\u00e0 c\u00f4ng khanh, d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ebfn th\u1ee9 d\u00e2n, n\u1ebfu c\u00f3 ai trung th\u00e0nh v\u1edbi qu\u1ed1c gia, trong l\u00f2ng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 b\u1ecb Vua tr\u00e1ch ph\u1ea1t, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i ra. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ea7n kh\u00f4ng ti\u1ebfc th\u00e2n m\u1ea1ng, xin v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 n\u00f3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Xem x\u00e9t t\u1eeb th\u1eddi Xu\u00e2n Thu \u0111\u1ebfn nay, cho \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, tr\u1ea3i qua h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn s\u00e1u tr\u0103m n\u0103m, trong \u0111\u00f3 th\u1eddi gian kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn binh \u0111ao ch\u1ec9 kho\u1ea3ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 th\u00e1nh tri\u1ec1u d\u1eb9p lo\u1ea1n ti\u1ebfm ng\u00f4i, th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1, ng\u01b0\u1eddi trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i n\u1ed9i, t\u1eeb t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ebfn con ch\u00e1u, truy\u1ec1n tai nhau, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a c\u00f3 th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0o th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 hi\u1ec7n nay. Hu\u1ed1ng chi, qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed1i v\u1edbi kho t\u00e0ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, t\u1eeb h\u1ea1t g\u1ea1o \u0111\u1ebfn t\u1ea5m v\u1ea3i, \u0111\u1ec1u nghi\u00eam ng\u1eb7t kh\u00f3a ch\u1eb7t, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn; hu\u1ed1ng h\u1ed3 s\u1ef1 nghi\u1ec7p r\u1ef1c r\u1ee1 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch \u0111\u00e1ng tin c\u1eady \u0111\u1ec3 gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef g\u00ecn sao?<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u1ea5t v\u1ea3 kh\u1eafp non s\u00f4ng, kinh doanh thi\u00ean h\u1ea1, Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u1ee9c khuya d\u1eady s\u1edbm, t\u1ef1 m\u00ecnh t\u1ea1o n\u00ean th\u00e1i b\u00ecnh gian kh\u1ed5 th\u1ebf n\u00e0o sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n ng\u00e0y \u0111\u00eam lo l\u1eafng, th\u1ee9c d\u1eady th\u00ec ngh\u0129, n\u1eb1m xu\u1ed1ng th\u00ec t\u00ednh, c\u1ea3m th\u00e1n r\u01a1i l\u1ec7 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng th\u00e2n ph\u1eadn th\u1ea7n th\u1ea5p k\u00e9m, \u1edf ngo\u00e0i m\u00e0 b\u00e0n vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee9c v\u1ee5. Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a vi\u1ec7c can gi\u00e1n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u1eeb c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i phu \u0111\u1ebfn th\u1ee9 d\u00e2n, tr\u0103m ngh\u1ec1, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi m\u00f9, k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy\u1ec1n n\u00f3i, \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u1ea1t t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi v\u00e0 xem x\u00e9t ch\u00ednh s\u1ef1 qu\u1ed1c gia. N\u1ebfu \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 gi\u1eef, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i, th\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi s\u1ebd b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec d\u00f9 qu\u1ed1c gia c\u00f3 lo l\u1eafng c\u1ea5p b\u00e1ch, ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean l\u1ea1i kh\u00f4ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00f3 h\u00e1 ch\u1eb3ng nghi\u00eam tr\u1ecdng sao? Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec l\u0169 l\u1ee5t, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 t\u1ef1 m\u00ecnh ban chi\u1ebfu, h\u1ecfi han trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t, th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m b\u1ecf qua vi\u1ec7c l\u1edbn n\u00e0y, gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng n\u00f3i, c\u00f2n nh\u1eefng chuy\u1ec7n v\u1ee5n v\u1eb7t kh\u00e1c, \u0111\u00e2u \u0111\u00e1ng k\u1ec3?<\/i>\r\n\r\n<i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ea7n, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 thi h\u00e0nh, khi\u1ebfn xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb, kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng nghi ng\u1edd, t\u1ef1 nhi\u00ean th\u1ea7n linh vui tr\u00ean m\u00e0 tai \u1ea9n, d\u00e2n ch\u00fang vui d\u01b0\u1edbi m\u00e0 gian t\u1eb7c ti\u00eau tan, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u1ecf c\u00e2y, c\u00f4n tr\u00f9ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ph\u00fac, c\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u00f3 h\u00e1 ch\u1eb3ng r\u1ef1c r\u1ee1 sao? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm l\u01b0u t\u00e2m x\u00e9t \u0111o\u00e1n.\"<\/i>\r\n\r\n[2] L\u00fac \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u00e0 xin nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 Cung T\u1ea1 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c l\u1edbn. \u00d4ng n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc sau ba l\u1ea7n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0, th\u00fac gi\u1ee5c th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0i nh\u1eadn ch\u1ee9c, th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 y\u00eau m\u1ebfn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ea7n r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc. Ban \u0111\u1ea7u th\u1ea7n ch\u1ecbu t\u1ed9i, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t, l\u1ea1i c\u00f2n th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u1ea7n ch\u01b0a k\u1ecbp nh\u1eadn ch\u1ee9c m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 ba l\u1ea7n h\u1ea1 ch\u1ec9 th\u00fac gi\u1ee5c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00e2n \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ea7n r\u1ea5t m\u1ef1c s\u00e2u s\u1eafc. Nh\u01b0ng th\u1ea7n v\u1eabn kh\u00f4ng d\u00e1m v\u1ed9i v\u00e0ng nh\u1eadn ch\u1ee9c, v\u00ec t\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u1ea7n l\u00e0m Gi\u00e1n quan, th\u1ea7n \u0111\u00e3 coi m\u00ecnh thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ec7 h\u1ea1. Vi\u1ec7c h\u00f4m nay ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac th\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00e2ng m\u1ea1ng, n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi th\u1ea7n, ban cho th\u1ea7n c\u00e1i ch\u1ebft, th\u00ec m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ea7n nh\u1eb9 t\u1ef1a l\u00f4ng h\u1ed3ng, c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc? N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea3m ng\u1ed9 l\u1eddi th\u1ea7n, v\u00ec t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc m\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n, th\u00ec l\u1eddi th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng. Kh\u00f4ng v\u00ec m\u1ed9t th\u00e2n nh\u1eb9 m\u00e0 b\u1ecf l\u1eddi n\u00f3i quan tr\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a th\u1ea7n. Th\u00e2n th\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec7c chung c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, sao b\u1eb1ng l\u00e0m vi\u1ec7c chung c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc m\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c l\u1edbn, d\u1ee9t kho\u00e1t tuy\u00ean c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng thu n\u1ea1p l\u1eddi can gi\u00e1n, l\u00e0m y\u00ean l\u00f2ng thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 ch\u1eb3ng t\u1ed1t sao! Nh\u01b0 v\u1eady d\u00f9 th\u1ea7n c\u00f3 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. S\u1ed1ng m\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, lui v\u1ec1 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ee5 l\u00f2ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed5 th\u1eb9n.\"<\/i>\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho T\u1ec3 th\u1ea7n Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng \u1edf Ho\u00e0ng h\u1eadu mi\u1ebfu, Tr\u00ecnh Kham \u1edf Ph\u1ee5ng T\u1eeb mi\u1ebfu.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u00e0m l\u1ec5 Cung T\u1ea1 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban \u00e2n cho tr\u0103m quan.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nh\u01b0ng Gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan: Ng\u1ee5y Qu\u00e1n, tri ch\u00e2u Kinh Nam; V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 B\u1eafc; \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh, tri ch\u00e2u Th\u1ea7n Ch\u00e2u: <i>\"Theo nh\u01b0 t\u1ea5u tr\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c khanh, B\u00e0nh S\u0129 Hi sai Nha n\u1ed9i ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110\u00e0m S\u01b0 Minh mu\u1ed1n quy thu\u1eadn, c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1eaft h\u1eafn t\u1ef1 mang bi\u1ec3u xin h\u00e0ng \u0111\u1ebfn L\u1ec5 Ch\u00e2u[footnote]L\u1ec5 Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Phong Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di, quy\u1ec3n 5, trang 83 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh vi\u1ec7c chi\u00eau an. C\u00f2n vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1ed1ng c\u1ee7a 13 ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt t\u1eeb 5 \u0111\u1ebfn 7 ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 th\u1ee9 t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Xem th\u00eam s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn th\u00e1ng 5 v\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu th\u00e1ng 8)<\/i>.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua ban t\u1eb7ng l\u1ee5a, d\u00ea v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i khanh, Gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c c\u1eadn th\u1ea7n.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Chu Tr\u1ea1m, ch\u1ee9c Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Ph\u00e1t v\u1eadn ty ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Tam ty, kh\u00f4ng c\u1ea7n kh\u1ea3o h\u1ea1ch m\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, c\u00f3 35 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, Chu Tr\u1ea1m x\u00e9t th\u1ea5y 25 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, ch\u1ee9c Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u; Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u M\u1ee5c Ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u01b0u H\u00e3ng ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1ea1o, r\u1ea5t gh\u00e9t c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb sau ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, m\u1ecdi m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7c \u0111\u00fang hay sai \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ecd b\u00e0n lu\u1eadn, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i th\u1eafng th\u1ebf m\u1edbi th\u00f4i. H\u1ecd l\u1ea1i chuy\u00ean moi m\u00f3c nh\u1eefng chuy\u1ec7n ri\u00eang t\u01b0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh s\u1ee3 l\u1eddi h\u1ecd, n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c cho h\u1ecd r\u1ea5t nhanh.\"<\/i>\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, L\u01b0u H\u00e3ng \u00e1p d\u1ee5ng quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ch\u1ee9c c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed, ai l\u00e0m \u0111\u1ee7 3 n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u. Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c l\u1ea1i t\u1eebng xin tr\u00e1nh m\u1eb7t Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, \u0111\u1ec1u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, L\u01b0u H\u00e3ng li\u1ec1n d\u1ef1a v\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111i. Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u1eebng c\u00f4ng k\u00edch khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a L\u01b0u H\u00e3ng. Trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u H\u00e3ng v\u00ec t\u01b0 th\u00f9 m\u00e0 \u0111u\u1ed5i c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed, xin gi\u1eef l\u1ea1i Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n v\u00e0 Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[11] Chi\u1ebfu cho Tam Ty t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u \u0111\u1eb7t b\u1edd g\u1ed7 h\u1eb9p s\u00f4ng[footnote]B\u1edd g\u1ed7 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1edd n\u01b0\u1edbc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12, ph\u1ea7n k\u1ef7 4 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, quy\u1ec3n 93, ph\u1ea7n H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote], l\u1ea1i l\u1ea5y quan Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng[footnote]Cung ph\u1ee5ng quan, ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed5ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] S\u1eed Chi\u00eau T\u00edch l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c tu s\u1eeda b\u1edd g\u1ed7 s\u00f4ng Bi\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb kh\u1edfi c\u00f4ng l\u1edbn vi\u1ec7c h\u1eb9p s\u00f4ng, khi\u1ebfn m\u1eb7t s\u00f4ng r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn 150 th\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c tu s\u1eeda t\u1eeb \u0110\u00f4ng Kinh \u0111\u1ebfn Nam Kinh, t\u1eeb Nam Kinh tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00f4ng tu s\u1eeda n\u1eefa. N\u0103m nay vi\u1ec7c tu s\u1eeda ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Khai Phong.\"<\/i> Kh\u00f4ng r\u00f5 n\u0103m nay l\u00e0 n\u0103m n\u00e0o, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6. T\u1eeb \u0110\u00f4ng Kinh \u0111\u1ebfn Nam Kinh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u00e3 t\u1eebng do S\u1eed Chi\u00eau T\u00edch \u0111\u1ec1 c\u1eed, n\u00ean kh\u00f4ng tu s\u1eeda n\u1eefa. L\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c h\u1eb9p s\u00f4ng, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6 khi Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y[footnote]Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y, ch\u1eef 'th\u1ee7y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng r\u00f5 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y v\u00e0o n\u0103m n\u00e0o.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t theo s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u00e3 t\u1eebng sai quan tu s\u1eeda h\u1eb9p s\u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng \u0111\u00e3 l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y, ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u00e1ng 7 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p gi\u1ed1ng v\u1edbi b\u1ea3n ch\u00ed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Tam Ty \u0111\u1eb7t ty bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ed9c l\u1ec7nh, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u1eefu ty gi\u00e1n M\u00e3 Tu\u00e2n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 l\u00e0m quan bi\u00ean \u0111\u1ecbnh. Ban \u0111\u1ea7u, Khu m\u1eadt s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"B\u1ed5ng l\u1ed9c v\u00e0 ph\u1ee5 c\u1ea5p c\u1ee7a quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i, c\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, tuy c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng m\u1ed7i khi th\u0103ng chuy\u1ec3n, ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean c\u00e1c ty ki\u1ec3m tra x\u00e9t l\u1ea1i, c\u00f3 khi ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i c\u1ea3 n\u0103m kh\u00f4ng xong, n\u00ean xin sai c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Tam Ty bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u1ecb trung, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n l\u1ea1i g\u1eedi th\u01b0 cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1ea5n ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t kh\u00f3 d\u1ec5 m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u00fang sai. N\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u00fang, d\u00f9 kh\u00f3 c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m; n\u1ebfu l\u00e0 sai, d\u00f9 d\u1ec5 c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m. Gi\u1eefa ch\u1ed7 kh\u00f3 d\u1ec5 l\u1ea1i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, kh\u00f4ng th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng. C\u00e1c ng\u00e0i xem vi\u1ec7c ng\u00e0y nay so v\u1edbi ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1i n\u00e0o kh\u00f3 h\u01a1n? Ch\u1eafc s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u00e0y nay kh\u00f3 h\u01a1n ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u ng\u00e0y sau l\u1ea1i kh\u00f4ng kh\u00f3 h\u01a1n ng\u00e0y nay? N\u1ebfu cho r\u1eb1ng ng\u00e0y sau d\u1ec5 m\u00e0 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ng\u00e0y nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f3; n\u1ebfu cho r\u1eb1ng ng\u00e0y nay kh\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ng\u00e0y sau c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ec5. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00f3 d\u1ec5 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, kh\u00f4ng th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng. Vi\u1ec7c l\u00e0m s\u1edbm th\u00ec th\u00e0nh c\u00f4ng, ch\u1eadm th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do ti\u00ean th\u00e1nh hi\u1ec1n nh\u00e2n coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c n\u1eafm b\u1eaft c\u01a1 h\u1ed9i.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng l\u1eddi gian \u0111\u00e3 th\u1ea5m s\u00e2u, ng\u00e0y nay kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, nh\u01b0ng l\u1eddi gian ng\u00e0y sau c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Ch\u00ednh t\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i, qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm m\u1ed9t n\u1eeda, qu\u00e2n t\u1eed mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft ti\u1ec3u nh\u00e2n r\u1ed3i m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c sao? Ch\u1ec9 c\u1ea7n khi\u1ebfn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ed nh\u01b0 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, \u00e2m ti\u1ebfn th\u00ec d\u01b0\u01a1ng tho\u00e1i, d\u01b0\u01a1ng tho\u00e1i th\u00ec \u00e2m ti\u1ebfn, khi d\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfn, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i h\u1ebft \u00e2m, khi\u1ebfn \u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c? M\u00e0 qu\u00e2n t\u1eed \u0111\u1ea9y l\u00f9i ti\u1ec3u nh\u00e2n, c\u0169ng l\u00e0 khi\u1ebfn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c, vi\u1ec7c khi\u1ebfn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c, ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 qu\u00e2n t\u1eed l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00fang m\u00e0 th\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay v\u00ec k\u1ebf s\u00e1ch t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi thi\u00ean bi\u1ebfn, thu\u1eadn theo l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd ch\u1ec9 \u1ee7y nhi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00fang v\u1eady. Nh\u01b0ng c\u00e1c ng\u00e0i l\u1ea1i d\u00f9ng s\u1ef1 hi\u1ec1m nghi h\u00ecnh t\u00edch \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, v\u00ec trung ngh\u0129a m\u00e0 d\u00f9ng s\u1ef1 hi\u1ec1m nghi h\u00ecnh t\u00edch \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do Tr\u1ea5n xin \u0111\u1ebfn L\u00e2m Cung. Ba l\u1ea7n xin \u0111\u1ebfn L\u00e2m Cung r\u1ed3i, k\u00ednh mong s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u00e3 b\u1ea3o Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n r\u1eb1ng Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0y, nay l\u1eddi gian \u0111\u00e3 th\u1ea5m s\u00e2u, r\u1ea5t kh\u00f3 x\u1eed, n\u00ean Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n m\u1edbi vi\u1ebft th\u01b0 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, Ninh Vi\u1ec5n l\u01b0u h\u1eadu, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean kh\u00e1nh s\u1ee9, V\u0169 T\u00edn l\u01b0u h\u1eadu, b\u00e3i ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri; N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, B\u00e0nh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban \u0110\u1eb7ng Tuy\u00ean Ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i h\u1eefu ban ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tuy\u00ean Ng\u00f4n l\u00e0m ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 10 ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[16] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00fa B\u1eadt t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c con ch\u00e1u, em ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Phi\u00ean \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 17 tu\u1ed5i v\u00e0 b\u1ea3n t\u1ed9c c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t 2.000 h\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp ch\u1ee9c danh, nh\u01b0ng ph\u1ea3i gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc. T\u1eeb khi gi\u1eb7c T\u00e2y ph\u00e1 tan, c\u00e1c t\u1ed9c tr\u01b0\u1edbng hao t\u1ed5n nhi\u1ec1u, xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i kh\u00f4ng gi\u00e1ng b\u1eadc n\u1eefa, m\u00e0 cho ph\u00e9p th\u1eeba t\u1eadp ngay.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[17] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, xu\u1ea5t 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, 20 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.\r\n\r\n[18] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ecbch ti\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng ki\u1ebfn ngh\u1ecb: <i>\"11 ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea7n 1.800.000 th\u1ea1ch th\u00f3c, tr\u1ecb gi\u00e1 1.600.000 quan ti\u1ec1n, 650.000 th\u1ea1ch \u0111\u1eadu, 3.700.000 b\u00f3 c\u1ecf. Thu\u1ebf m\u00e1 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 500.000 th\u1ea1ch th\u00f3c, \u0111\u1eadu v\u00e0 c\u1ecf, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u do th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p v\u00e0o. Xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u1ed9p th\u00f3c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1edf ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, ch\u1ec9 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 mua th\u00f3c.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, xin d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0y, b\u00e8n ch\u1edf 400.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, tr\u1ecb gi\u00e1 700.000 quan ti\u1ec1n, l\u1ea1i t\u00edch tr\u1eef ti\u1ec1n m\u1eb7t v\u00e0 ch\u1ecdn 8 tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ea1ng nh\u1ea5t, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 1.500.000 quan ti\u1ec1n, ch\u1ee9a \u1edf kinh th\u00e0nh, r\u1ed3i chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, t\u00ednh to\u00e1n kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n, t\u0103ng gi\u00e1 m\u1ed9t c\u00e1ch \u01b0u \u0111\u00e3i \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i[footnote]Vi\u1ec7c b\u00f9 l\u1ea1i n\u00e0y trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u00e1 bi\u1ebfm', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote], l\u1ea1i ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n, ch\u1ec9 n\u1ed9p c\u1ecf v\u00e0 \u0111\u1eadu, t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb r\u1ed3i tr\u1ea3 b\u1eb1ng tr\u00e0 nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n<i>(Ban \u0111\u1ea7u, d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng thi h\u00e0nh ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t, v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3. Ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed ph\u1ee5 l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y, s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a c\u1ea5p ph\u00e1t kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 3, c\u1ea7n xem x\u00e9t chung.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Tri Doanh ch\u00e2u. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00ean \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Doanh ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i th\u00edch h\u1ee3p, n\u00ean \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.\r\n\r\n[20] Truy ph\u1ee5c ch\u1ee9c S\u00f9ng t\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a Do\u00e3n Chu l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c long \u0111\u1ed3 c\u00e1c; H\u1ed3 ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng s\u1eed T\u00f4 Thu\u1ea5n Kh\u00e2m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd[footnote]T\u00f4 Thu\u1ea5n Kh\u00e2m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, ch\u1eef 'Kh\u00e2m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khanh', ch\u1eef 'vi' tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'ph\u1ee5c', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda v\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], do Khu m\u1eadt s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef3 xin cho.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n H\u00e0 Trung ph\u1ee7 Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba, Tri H\u00e0 Trung ph\u1ee7, do Ng\u00f4 D\u1ee5c t\u1ef1 xin v\u00ec b\u1ec7nh.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, th\u1ea3o d\u00e2n T\u1ed1ng \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed t\u1ee9 m\u00f4n tr\u1ee3 gi\u00e1o. T\u1ed1ng \u0110\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi Song L\u01b0u, t\u00ednh t\u00ecnh ph\u00f3ng kho\u00e1ng, kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng sinh k\u1ebf. \u00d4ng m\u00f4 ph\u1ecfng th\u01a1 C\u1ea3m ng\u1ed9 c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1eed Ngang \u0111\u1ec3 khuy\u00ean Vua l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed. \u00d4ng vi\u1ebft h\u00e0ng ch\u1ee5c b\u00e0i \u300aM\u00f4ng th\u01b0\u300b, \u300aXu\u00e2n thu t\u00e2n \u00fd\u300b, \u300aTh\u1ea5t \u0111\u1ed1\u300b, \u300aT\u00e2y b\u1eafc d\u00e2n ng\u00f4n\u300b, b\u00e0n lu\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 th\u1eddi cu\u1ed9c, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i l\u1ea1i d\u00e2ng s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ghi nh\u1eadn.\r\n\r\n[23] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, ph\u1ee5c ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, \u0110\u01a1n ch\u00e2u gi\u00e1m \u00e1p Tr\u01b0\u01a1ng Trung l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. Tr\u01b0\u01a1ng Trung t\u1eebng c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf th\u00e0nh \u00c2n Ch\u00e2u, t\u1eebng l\u00e0m L\u01b0 Ch\u00e2u gi\u00e1m \u00e1p, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i \u0111\u00e1nh N\u00f9ng Tr\u00ed Cao nh\u01b0ng t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec m\u1eb9 gi\u00e0, b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf Tr\u00ec Ch\u00e2u, qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m L\u1ed9 ph\u00e2n ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c 6 n\u0103m th\u00ec c\u1ea5p th\u00eam 50 ng\u00e0n ti\u1ec1n.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Khu m\u1eadt s\u1ee9, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, gi\u00e1ng l\u00e0m Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00f3i \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng tham lam kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, dung t\u00fang con trai nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c nhi\u1ec1u ph\u1ea7n thi\u00ean v\u1ecb t\u01b0 t\u00ecnh, l\u1ea1i th\u00eam b\u1ec7nh t\u1eadt, l\u00ean xu\u1ed1ng kh\u00f3 kh\u0103n, m\u1ea5t l\u1ec5 b\u1ec1 t\u00f4i, xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng c\u0169ng t\u1ef1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn n\u0103m s\u00e1u l\u1ea7n, Vua m\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u00e3i ch\u1ee9c C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, cho ph\u00e9p n\u0103m ng\u00e0y v\u00e0o tri\u1ec1u m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f3 con ho\u1eb7c ch\u00e1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee1.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 11, nay ch\u00e9p chung l\u1ea1i. Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n n\u00f3i \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c gi\u1eef ch\u1ee9c, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u00e0i minh do T\u00f4 Ph\u1ee5 so\u1ea1n, b\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y. Khi \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Bi\u1ec7n \u0111\u00e3 r\u1eddi kh\u1ecfi Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ee7. C\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Bi\u1ec7n, t\u1eeb ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 10 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 sau, \u00f4ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng ch\u00e9p: \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng t\u1eeb Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. N\u0103m sau, Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, g\u1eb7p s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn, \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng c\u00f9ng \u00f4ng ta b\u1eafn cung \u1edf v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, Ph\u00f2ng n\u00f3i: <i>\"Thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ec3 ng\u00e0i l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 m\u00e0 d\u00f9ng Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.\"<\/i> Vua nghe v\u1eady r\u1ea5t vui, ban cho m\u1ed9t c\u00e2y cung v\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i m\u0169i t\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t ra, Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng l\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn d\u1ef1 l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean ti\u1ebft n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 hai, v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 4 v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i t\u1eeb bi\u1ec7t, m\u00e0 tri\u1ec7u Ph\u00fa B\u1eadt v\u00e0o l\u00e0m t\u01b0\u1edbng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 6, l\u00e0m sao Ph\u00f2ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3! Nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn sai. B\u00e0i minh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng do V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea so\u1ea1n, bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o do \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu vi\u1ebft, \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y. Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n vi\u1ebft h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f3 l\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111\u00f3. B\u00e0i minh nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng, c\u00f2n bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o ch\u1ec9 ghi l\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an, c\u00f3 l\u1ebd Tu \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra sai l\u1ea7m n\u00ean b\u1ecf qua t\u00ean h\u1ecd? Thu\u1ea7n Nh\u00e2n l\u1ea1i vi\u1ebft sau Tu. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai v\u00e0o T\u00e2y ph\u1ee7 \u0111\u00e3 gi\u00e0 y\u1ebfu, nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 khen qu\u00e1, nay b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng ch\u00e9p. Th\u00e1ng 3 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 hai, Ph\u00f2ng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, l\u00fac n\u00e0y \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aGiang L\u00e2n K\u1ef7 t\u1ea1p ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ph\u00fa, Ph\u1ea1m b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng \u1edf trong ph\u1ee7 Khu m\u1eadt, ch\u1eafp tay l\u00ean tr\u00e1n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ec3 t\u00f4n B\u1ed3 T\u00e1t n\u00e0y \u1edf \u0111\u00e2u?\"<\/i> V\u0129nh Th\u00fac nghe th\u1ebf, m\u1eafng l\u00e0 l\u00e3o nha quan, \u0111\u1ebfn khi vi\u1ebft bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o, l\u1ea1i khen qu\u00e1. Vi\u1ec7c b\u00e0n l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u0111\u00f3. Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n h\u1eb7c t\u1ed9i \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do vi\u1ec7c n\u00e0y. B\u1edfi Bi\u1ec7n c\u0169ng t\u1eebng d\u00e2ng t\u1ea5u xin l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng. Giang th\u1ecb ghi nh\u1ea7m Ph\u1ea1m, Ph\u00fa, \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[26] S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 'tr\u1eeb' (b\u1ed5 nhi\u1ec7m) ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 110, b\u00e0i 'Lu\u1eadn Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u Tr\u1eeb Xu M\u1eadt S\u1ee9 Tr\u00e1t T\u1eed' b\u1ed5 sung[\/footnote]. M\u01b0\u1eddi ng\u00e0y qua, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd v\u00e0 lo s\u1ee3, d\u01b0 lu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc s\u0129 phu d\u1ea7n d\u1ea7n s\u00f4i s\u1ee5c. B\u1edfi v\u00ec X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u1ed1n t\u00ednh t\u00e0 v\u1ea1y, t\u00e2m \u0111\u1ecba hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c, tuy bi\u1ebft ch\u00fat kinh thu\u1eadt, nh\u01b0ng hay d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 che \u0111\u1eady, gi\u1ecfi m\u01b0u m\u00f4 h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n theo h\u1ea7u \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb l\u00e0m tay sai cho h\u1eafn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, h\u1eafn nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, n\u00ean khi nghe tin h\u1eafn tr\u1edf l\u1ea1i, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh nh\u00e2n t\u1eeb, c\u1ea7n ki\u1ec7m lo l\u1eafng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i khi d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u r\u1ea5t c\u1ea9n tr\u1ecdng. Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, l\u1eddi khen ch\u00ea lu\u00f4n c\u00f9ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00fang sai l\u1ea1i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u1ebfu bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch nghe v\u00e0 x\u00e9t \u0111o\u00e1n, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng sai l\u1ea7m. \u0110i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i xem x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb khen ch\u00ea[footnote]Ch\u1eef 'v\u1ecb' (cho r\u1eb1ng) ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eafc' (th\u00ec), c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. N\u1ebfu k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed, k\u1ebb b\u1ecb ch\u00ea l\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u00ec vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i; c\u00f2n n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed ch\u00ea bai, ti\u1ec3u nh\u00e2n l\u1ea1i khen ng\u1ee3i, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng d\u00f9ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ee9ng trong tri\u1ec1u, n\u00f3i l\u1eddi ngay th\u1eb3ng, b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng n\u1ecbnh Vua, kh\u00f4ng theo quy\u1ec1n th\u1ea7n, ti\u1ebft th\u00e1o ngay th\u1eb3ng, l\u00f2ng trung th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1ee3c trong ngo\u00e0i khen ng\u1ee3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 sai. C\u00f2n ho\u1ea1n quan, cung n\u1eef, nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea3 h\u1eefu sai khi\u1ebfn, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u00fang.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, l\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Hay b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trung ch\u00ednh trong tri\u1ec1u m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Hay b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi ho\u1ea1n quan, t\u1ea3 h\u1eefu m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Ho\u1eb7c kh\u00f4ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i, t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong l\u00f2ng m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng?<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00f4m qua nghe n\u00f3i X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u00e2m th\u1ea7m k\u1ebft giao v\u1edbi ho\u1ea1n quan, t\u1ea1o ra s\u1ef1 vi\u1ec7c, m\u01b0u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh, th\u00ec c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ef1 th\u1ea5y nghi ng\u1edd, kh\u00f3 l\u00f2ng m\u1edf mi\u1ec7ng; c\u00f2n c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trung ch\u00ednh trong tri\u1ec1u th\u00ec kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u01b0\u1edfng cho l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, ch\u1ec9 l\u00e0 ho\u1ea1n quan, t\u1ea3 h\u1eefu m\u00e0 th\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, l\u00e0 v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Hay v\u00ec t\u1ea3 h\u1eefu m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Th\u1ea7n ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec t\u1ea3 h\u1eefu m\u00e0 d\u00f9ng. Nh\u01b0ng t\u1ea3 h\u1eefu, g\u1ecdi l\u00e0 c\u1eadn t\u1eadp, s\u1edbm t\u1ed1i ra v\u00e0o, v\u00e0o ch\u1ea7u kh\u00f4ng \u0111\u00fang gi\u1edd, nh\u1eefng l\u1eddi xi\u1ec3m n\u1ecbnh[footnote] nh\u1eefng l\u1eddi xi\u1ec3m n\u1ecbnh 's\u1edf' ch\u1eef nguy\u00ean tho\u00e1t, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng nh\u1eadn ra s\u1ef1 d\u1ea7n d\u1ea7n. X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u kh\u00e9o k\u1ebft giao v\u1edbi ho\u1ea1n quan, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb khen ng\u1ee3i, s\u00e1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn m\u1ed9t l\u1eddi, chi\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn m\u1ed9t l\u1eddi, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng khen X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u1ed1t.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 nghe quen d\u1ea7n, r\u1ed3i ghi nh\u1edb trong l\u00f2ng, \u0111\u1ebfn l\u00fac d\u00f9ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c n\u1eefa. B\u1edfi v\u00ec khen ng\u1ee3i d\u1ea7n d\u1ea7n, \u0111\u00e3 quen tai t\u1eeb l\u00e2u. Nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ec7 h\u1ea1 tuy t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong l\u00f2ng, kh\u00f4ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi ai m\u00e0 d\u00f9ng, c\u0169ng l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c khen ng\u1ee3i d\u1ea7n d\u1ea7n c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng lo ng\u1ea1i nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng, li\u00ean t\u1ee5c b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e0n h\u1eb7c, l\u00e0 do d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi d\u01b0 lu\u1eadn m\u00e0 ra v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, th\u1ea5y vi\u1ec7c m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn c\u00f4ng khai, l\u1ea1i c\u00f2n k\u1ebft giao v\u1edbi qu\u00fd nh\u00e2n trong cung, nh\u00e2n vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c trong n\u1ed9i b\u1ed9 m\u00e0 d\u1ef1ng l\u00ean ng\u1ee5c t\u00f9, m\u01b0u \u0111\u1ed3 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh. Nay nghe r\u1eb1ng \u0111\u00e0i gi\u00e1n s\u1eafp s\u1eeda b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a \u00f4ng ta, m\u00e0 b\u1ed7ng nhi\u00ean c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y, khi\u1ebfn trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd lo s\u1ee3, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao. Nay X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, m\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c l\u00e0m phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y ra tai h\u1ecda cho qu\u1ed1c gia.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mong th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng h\u00e3y ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed ng\u1ea7m c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu, ti\u1ebfp thu nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c quan, nhanh ch\u00f3ng c\u00e1ch ch\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, cho \u00f4ng ta tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd v\u00f4 c\u00f9ng may m\u1eafn!<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c h\u1ecdc s\u0129, nhi\u1ec7m v\u1ee5 l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn v\u00e0 suy ngh\u0129, th\u1ea5y th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng v\u1ea5t v\u1ea3 t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ecb qu\u1ed1c, m\u00e0 m\u1ed9t khi d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 sai l\u1ea7m, th\u00ec b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00e0 nghe, n\u00ean ngh\u0129 c\u00e1ch b\u1ed5 sung.\"<\/i>\r\n\r\n[27] H\u00f4m \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n \u0111ang ch\u1ecbu t\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n ban ch\u1ee9c Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, b\u1ea3y l\u1ea7n h\u1ea1 th\u00e1nh ch\u1ec9, th\u00fac gi\u1ee5c th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0i. Th\u1ea7n tuy r\u1ea5t ngu, bi\u1ebft r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea3 h\u1eefu th\u00e2n c\u1eadn cho r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c B\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t v\u00f4 tri, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i ti\u1ec3u nh\u00e2n y\u00eau ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng s\u1ef1 khoan dung, ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y. Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, c\u00e0ng n\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00fd tr\u1eddi, \u00fd tr\u1eddi b\u00e1o \u0111\u00e1p, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac l\u00e0nh v\u00f4 c\u00f9ng cho con ch\u00e1u, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 l\u1ebd t\u1ea5t nhi\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecf \u0111i c\u00e1i nh\u00ecn h\u1eb9p h\u00f2i khoan dung c\u1ee7a ti\u1ec3u nh\u00e2n, xem x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ed th\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ea7n, th\u00ec c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ebd kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1ee3 h\u00e3i tr\u00e1nh n\u00e9, \u1eaft s\u1ebd ph\u1ee5 t\u00e1 B\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c t\u00f4ng mi\u1ebfu. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc sau d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi ch\u00edn l\u1ea7n, e r\u1eb1ng b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem h\u1ebft, nay ch\u00e9p l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean, xin giao cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f9ng xem x\u00e9t, ai c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, xin cho c\u00f9ng th\u1ea7n tranh lu\u1eadn \u1edf tri\u1ec1u, n\u1ebfu cho th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, xin minh x\u00e9t t\u1ed9i th\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ebft t\u1ed9i th\u1ea7n, xin gi\u1ea3i tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gi\u00e1n ng\u00f4n c\u1ee7a th\u1ea7n, t\u1ea5m l\u00f2ng ch\u00ed th\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111\u00e2y.\"<\/i> Tr\u1ea5n ch\u1ecbu t\u1ed9i g\u1ea7n tr\u0103m ng\u00e0y, r\u00e2u t\u00f3c b\u1ea1c tr\u1eafng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f3c l\u00f3c xin.\r\n\r\nVua c\u0169ng kh\u00f3c n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm bi\u1ebft khanh trung th\u00e0nh, l\u1eddi khanh n\u00f3i \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ee3i th\u00eam hai ba n\u0103m n\u1eefa.\"<\/i> Tr\u1ea5n do \u0111\u00f3 t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ee5 gi\u00e1n ng\u00f4n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, sung ch\u1ee9c Tu so\u1ea1n \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n.\r\n\r\n[29] Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef b\u1ed5 sung[\/footnote], Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00e1n Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7. Vua d\u00f9ng v\u1ea3i l\u1ee5a th\u00eau v\u00e0ng vi\u1ebft r\u1eb1ng: <i>\"L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn hi\u1ec1n t\u00e0i, c\u00f4ng lao l\u00e2u n\u0103m.\"<\/i> Sai con trai \u00f4ng l\u00e0 C\u00e1p M\u00f4n Chi h\u1ea7u Duy T\u00e2n mang \u0111\u1ebfn ban cho.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, v\u00ec s\u1ee3 l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ea3i ch\u1ee9c c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n n\u00ean d\u1eddi ghi v\u00e0o ph\u1ea7n sau ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu.)<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ghi c\u00f4ng Ti\u1ebfn s\u0129 D\u01b0\u01a1ng V\u1ecb \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0m Giao X\u00e3 Trai lang.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Man Dao nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, S\u1eed qu\u00e1n Ki\u1ec3m th\u1ea3o Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0110\u00e0m Ch\u00e2u thu\u1ebf; \u0111\u1ebfn khi Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u01b0u Nguy\u00ean Du l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4 b\u00e8n d\u00f9ng l\u1eddi khuy\u00ean Nguy\u00ean Du, sai D\u01b0\u01a1ng V\u1ecb v\u00e0o Mai S\u01a1n chi\u00eau d\u1ee5. H\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u ra nghe l\u1ec7nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, ghi t\u00ean h\u1ecd v\u00e0o s\u1ed5 d\u00e2n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m h\u1ed9, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi c\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng V\u1ecb. Vi\u1ec7c th\u00f4ng su\u1ed1t Mai S\u01a1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t. L\u01b0u Nguy\u00ean Du l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o truy\u1ec7n c\u1ee7a Nguy\u00ean Du v\u00e0 b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4 do Th\u1ea9m Qu\u00e1t so\u1ea1n m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng V\u1ecb d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi Man Dao d\u01b0\u1edbi n\u00fai l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c quy ph\u1ee5. Vi\u1ec7c \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a ra h\u00e0ng x\u1ea3y ra v\u00e0o n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 b\u1ea3y, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p nh\u1ea7m.)<\/i>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ghi c\u00f4ng con trai c\u1ee7a \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan H\u00e0m C\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Uy\u00ean l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, V\u1ecb l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, Tam ban Sai s\u1ee9, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng. V\u00ec H\u00e0m C\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft trong tr\u1eadn \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man \u1edf huy\u1ec7n V\u0169 C\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, b\u1eadc \u1ea9n s\u0129 Ho\u00e0ng Hi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i h\u1ecdc Tr\u1ee3 gi\u00e1o r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u.\r\n\r\nHo\u00e0ng Hi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn An. T\u1eeb nh\u1ecf th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u1eed, t\u00edch tr\u1eef m\u1ea5y ngh\u00ecn quy\u1ec3n s\u00e1ch, nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 theo h\u1ecdc. \u00d4ng vi\u1ebft s\u00e1ch \u300aNgao Ngung\u300b m\u01b0\u1eddi quy\u1ec3n, t\u1ef1 hi\u1ec7u l\u00e0 Ngao Ngung T\u1eed, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u300aH\u01b0 Hi To\u1ea3 Vi Lu\u1eadn\u300b. <i>\"Ngao Ngung\"<\/i> l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u00e2y c\u1ed1i b\u1ecb ch\u1eb7t, <i>\"H\u01b0 Hi\"<\/i> l\u00e0 ti\u1ebfng than th\u1edf, <i>\"To\u1ea3 Vi\"<\/i> l\u00e0 l\u1eddi b\u00e0n nh\u1ecf. N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, Th\u1ea1ch Gi\u1edbi \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc sai h\u1ecdc tr\u00f2 \u0111em l\u1ec5 v\u1eadt m\u1eddi \u00f4ng, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Khu m\u1eadt s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef3 d\u00e2ng bi\u1ec3u ti\u1ebfn c\u1eed, \u00f4ng nh\u1eadn m\u1ec7nh r\u1ed3i m\u1ed9t \u0111\u00eam sau th\u00ec m\u1ea5t.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch v\u00e0 Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Cao L\u01b0\u01a1ng Phu c\u00f9ng \u0111i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u \u1ea5m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c quan k\u1ef9 thu\u1eadt, v\u00e0 ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n m\u00e0 th\u00f4i. Vi\u1ec7c phong t\u1eb7ng, ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 Ph\u00f3 su\u1ea5t, ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh su\u1ea5t, r\u1ed3i Ti\u1ec3u t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p m\u00e0 th\u1ee5. Quan Ty thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1eb7ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i khanh, Gi\u00e1m th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan k\u1ef9 thu\u1eadt nh\u1edd c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u \u1ea5m l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n c\u1ee7a s\u0129 nh\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' trong 'v\u00f4 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36-113 b\u1ed5 sung.[\/footnote], l\u00e0m \u00f4 u\u1ebf con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan, kh\u00f4ng g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n. Xin t\u1eeb nay m\u1ed7i lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c suy \u00e2n theo lo\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0 Y quan s\u1ee9 t\u1ea5u Y h\u1ecdc, Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 t\u1ea5u S\u1eafc tr\u01b0\u1edfng, v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ea5u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ecd chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p[footnote]'S\u1ee9 th\u1ebf chuy\u00ean k\u00ec ngh\u1ec7' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u1ea3 s\u1ee9 th\u1ebf chuy\u00ean k\u00ec ngh\u1ec7', ngh\u0129a t\u1ed1t h\u01a1n.[\/footnote], m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng trong vi\u1ec7c nh\u1eadp quan.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt b\u00e0n \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c phong t\u1eb7ng[footnote]Ch\u1eef 'd\u0129' trong 't\u1ecbnh d\u0129 k\u1ef9 thu\u1eadt quan phong t\u1eb7ng t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4n Bi\u1ec7n cho r\u1eb1ng quan k\u1ef9 thu\u1eadt theo ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn con ch\u00e1u v\u00e0 phong t\u1eb7ng, nay n\u1ebfu suy \u00e2n theo lo\u1ea1i, c\u0169ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi ph\u00e1p c\u1ee7a con ch\u00e1u nh\u00e0 H\u00e1n, n\u00ean \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed h\u00e0 c\u1eeb c\u00f4ng s\u1ef1.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tri V\u1ecb ch\u00e2u Nh\u1eadm Chuy\u00ean l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 gi\u1ebft qu\u1ed1c m\u1eabu c\u1ee7a h\u1ecd, b\u1ed1n l\u1ed9 Di\u00ean, Kh\u00e1nh, T\u1ea7n, T\u1ecbnh \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00f3 bi\u00ean c\u1ea3nh, ch\u1ec9 c\u00f3 Kinh, Nguy\u00ean kh\u00f4ng b\u00e1o g\u00ec, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra kh\u00f4ng k\u1ef9, Nh\u1eadm Chuy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec, Vua l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169 cho Chuy\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 gi\u1ebft qu\u1ed1c m\u1eabu, t\u1ee9c l\u00e0 M\u1ed9t T\u00e0ng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 m\u1edbi b\u00e1o.)<\/i>\r\n\r\n[37] Ph\u1ee5c ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Chu V\u0129nh Thanh l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. V\u0129nh Thanh v\u00ec con nu\u00f4i hung h\u00e3n, mu\u1ed1n t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c nh\u00e0 n\u00ean t\u1ef1 th\u00fa. \u00d4ng n\u1ed9i c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Chu M\u1ef9 t\u1eebng l\u00e0m con t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y[footnote] \u00fd c\u00e2u 'k\u00ec t\u1ed5 m\u0129 th\u01b0\u1eddng t\u00e1c t\u1eed t\u1ea5u chi' kh\u00f4ng r\u00f5, nghi ng\u1edd c\u00f3 sai s\u00f3t.[\/footnote], b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Tri ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng Chu M\u1ef9 c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, sau khi m\u1ea5t ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho \u00f4ng.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Thi X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t Ch\u00e2u; L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, L\u01b0u h\u1eadu Thi\u00ean B\u00ecnh, l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u00ecnh Ch\u00e2u; Y\u1ebfn \u0110\u1ed9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ty phong, l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u00f4 quan; V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Thi\u1ec7n, B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban, l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9; S\u00e1i \u0110\u0129nh, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed9 chi, b\u1ecb tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ecb l\u1ec7nh ng\u1eebng ch\u1ee9c; Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u00c2n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u; L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf nha ti\u1ec1n Anh Ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng theo k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, khai th\u00f4ng s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, kh\u00f4ng nghe l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, khi\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn. Khi c\u00f4ng tr\u00ecnh L\u1ee5c Th\u00e1p th\u1ea5t b\u1ea1i, Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Trung th\u01b0 ngh\u1ecb kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c, X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u nh\u00e2n \u0111\u00f3 mu\u1ed1n lung lay ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, b\u00e8n d\u1ea1y N\u1ed9i th\u1ecb L\u01b0u Kh\u00f4i m\u1eadt t\u1ea5u r\u1eb1ng vi\u1ec7c khai th\u00f4ng s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ebft h\u00e0ng ng\u00e0n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t ph\u1ea1m v\u00e0o \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5, v\u00e0 c\u1eeda s\u00f4ng Cang c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c t\u00ednh v\u00e0 t\u00ean Vua, vi\u1ec7c \u0111\u00e0o b\u1edbi l\u1edbn l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\r\n\r\nChi\u1ebfu sai Trung s\u1ee9 m\u1edf \u00e1n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 nghi ng\u1edd X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ch\u1ee7 m\u01b0u, li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, e r\u1eb1ng k\u1ebb gian t\u00e0 l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n.\r\n\r\nB\u00e8n sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c c\u00f9ng V\u0103n T\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 Cung \u0111i Thi\u1ec1n Ch\u00e2u x\u00e9t vi\u1ec7c \u1ea5y, th\u00fac gi\u1ee5c \u0111i r\u1ea5t g\u1ea5p, trong m\u1ed9t ng\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3y chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng. Trung Ph\u1ee5c c\u1ed1 xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p r\u1ed3i m\u1edbi \u0111i, sau khi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, \u00f4ng \u0111em nh\u1eefng chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1eb7t l\u00ean ng\u1ef1 t\u1ecda, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ee3 r\u1eb1ng ng\u1ee5c t\u1ee5ng kh\u1edfi t\u1eeb gian th\u1ea7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00ean c\u00f3 \u1edf th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e2ng chi\u1ebfu, xin giao cho Trung th\u01b0 h\u00e0nh xu\u1ea5t.\"<\/i> Vua nghe theo. B\u1ea5y gi\u1edd ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi Trung Ph\u1ee5c l\u00e0 <i>\"Thi\u1ebft di\u1ec7n ng\u1ef1 s\u1eed\"<\/i>.\r\n\r\nTrung Ph\u1ee5c v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111i \u0111\u1ebfn, so s\u00e1nh s\u1ed5 h\u1ed9 t\u1ecbch th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, th\u00ec l\u00e0 th\u00f4n Tri\u1ec7u Chinh, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00ean ng\u1ef1. C\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ebf \u0111\u1ea5t cao, ch\u1ec9 h\u1eb7c t\u1ed9i X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e2ng chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn thu \u0111\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n d\u00f2ng B\u1eafc, nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd vi ph\u1ea1m \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh, v\u1eeba \u0111\u1eafp xong li\u1ec1n v\u1ee1, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i c\u00f4ng qu\u1ef9. Ho\u00e0i \u00c2n v\u00e0 Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i l\u1ea5y v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1eafp \u0111\u00ea l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, \u0103n c\u1eafp t\u00e0i s\u1ea3n do m\u00ecnh gi\u00e1m s\u00e1t, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c n\u1eb7ng.\r\n\r\nX\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u d\u00e8m pha, tuy kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9.\r\n\r\nTr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u00f9y. Th\u00f9y hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 s\u00f4ng ng\u00f2i, t\u1eebng d\u00e2ng s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1o H\u00e0 H\u00ecnh Th\u1eafng\u300b, mu\u1ed1n \u0111\u00e0o th\u00eam nh\u00e1nh s\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00f2ng ch\u1ea3y ch\u1eadm l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i \u0111i \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng, tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi gia h\u1ecdc, n\u00ean cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\nSau khi Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u00e1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi chuy\u00ean t\u00e2m tu s\u1eeda \u0111\u00ea T\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 B\u1eafc Kinh v\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng tin v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng c\u00f2n tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0110\u00f4ng n\u1eefa.\r\n\r\nKhi Vua b\u1ecb b\u1ec7nh, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u00e2m th\u1ea7m k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi V\u0169 K\u1ebf Long, H\u1eefu Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, sai hai vi\u00ean quan coi thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1ebfn s\u00e2n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh, n\u01a1i hai ph\u1ee7 h\u1ecdp, c\u1ea7m t\u1edd tr\u00ecnh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u00e0o s\u00f4ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, khi\u1ebfn th\u00e2n th\u1ec3 Vua kh\u00f4ng y\u00ean. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c bi\u1ebft \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o ng\u0103n ch\u1eb7n.\r\n\r\nM\u1ea5y ng\u00e0y sau, hai ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb xin ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f9ng nghe ch\u00ednh s\u1ef1, c\u0169ng l\u00e0 do K\u1ebf Long x\u00fai gi\u1ee5c. S\u1eed Ch\u00ed Th\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111em t\u1edd tr\u00ecnh \u1ea5y b\u00e1o v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh. Ng\u1ea1n B\u00e1c xem xong li\u1ec1n gi\u1ea5u \u0111i, m\u1eb7t c\u00f3 v\u1ebb vui m\u1eebng. C\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau h\u1ecfi, \u00f4ng kh\u00f4ng n\u00f3i. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng g\u1ecdi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi: <i>\"H\u00f4m nay c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec mu\u1ed1n n\u00f3i kh\u00f4ng?\"<\/i> H\u1ecd \u0111\u00e1p: <i>\"C\u00f3.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng bi\u1ebfn d\u1ecb c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ph\u1ea3i b\u00e1o, nh\u01b0ng sao d\u00e1m can d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia! T\u1ed9i c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e1ng tru di.\"<\/i> Hai ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 h\u00e3i, m\u1eb7t m\u00e0y bi\u1ebfn s\u1eafc. Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Xem ra c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 l\u00e0 ngu mu\u1ed9i, ta ch\u01b0a mu\u1ed1n tr\u1ecb t\u1ed9i, t\u1eeb nay \u0111\u1eebng t\u00e1i ph\u1ea1m!\"<\/i> Hai ng\u01b0\u1eddi lui ra. Ng\u1ea1n B\u00e1c li\u1ec1n \u0111\u01b0a t\u1edd tr\u00ecnh cho c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau xem. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1ee9c gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"T\u00ean n\u00f4 t\u00e0i n\u00e0y d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady nh\u01b0 v\u1eady, sao kh\u00f4ng ch\u00e9m \u0111i?\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u00e1p: <i>\"N\u1ebfu ch\u00e9m th\u00ec vi\u1ec7c s\u1ebd l\u1ed9 r\u00f5, khi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu b\u1ea5t an.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea3i.\"<\/i>\r\n\r\nKhi b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1eed Ty thi\u00ean quan x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a L\u1ee5c Th\u00e1p \u1edf kinh s\u01b0[footnote]Ch\u1eef 'quan' trong 'Ty thi\u00ean quan' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u00e1m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n C\u00e1c m\u00e0 x\u00f3a \u0111i.[\/footnote], Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi \u0111i. K\u1ebf Long xin gi\u1eef l\u1ea1i, Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"H\u1ecd sao d\u00e1m t\u1ef1 ti\u1ec7n n\u00f3i b\u1eady, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1y h\u1ecd th\u00f4i.\"<\/i> K\u1ebf Long im l\u1eb7ng kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn L\u1ee5c Th\u00e1p, s\u1ee3 b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc, b\u00e8n n\u00f3i l\u1ea1i: <i>\"L\u1ee5c Th\u00e1p \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00ednh b\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c V\u0169 K\u1ebf Long d\u1ea1y Ty thi\u00ean quan, theo ghi ch\u00e9p, l\u1ebd ra ph\u1ea3i \u1edf l\u00fac Vua b\u1ec7nh, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o. Vi\u1ec7c Thi\u1ebft di\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed, xin giao cho Trung th\u01b0 thi h\u00e0nh[footnote]Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'ph\u00f3 Trung th\u01b0 h\u00e0nh xu\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n K\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 47 s\u00e1ch 'T\u1ee5c tu Thi\u1ec1n Ch\u00e2u quy\u1ebft h\u00e0' m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u00f9ng b\u1ea3y t\u1edd chi\u1ebfu n\u1ed9i gi\u00e1ng, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch <i>\"Nam du k\u00fd c\u1ef1u\"<\/i> c\u1ee7a h\u1ecd T\u0103ng. H\u1ecd T\u0103ng l\u1ea1i cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c tr\u1ecb s\u00f4ng \u00c2n, K\u00fd[footnote]Ch\u1eef 'l\u01b0u' trong 'tr\u1ecb \u00c2n, K\u00fd h\u00e0 l\u01b0u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u01a1', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1eb7t n\u00fai l\u00e0ng Tri\u1ec7u Chinh l\u00e0 do H\u00e0n K\u1ef3 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 sai.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c chuy\u00ean tr\u1ecb \u0111\u00ea ph\u00eda t\u00e2y, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch <i>\"K\u00ea c\u1ed5 l\u1ee5c\"<\/i>. S\u00e1ch <i>\"T\u1ea1p ch\u00ed\"<\/i> c\u1ee7a h\u1ecd Giang ch\u00e9p: \u1ede H\u1ee9a Ch\u00e2u, Gi\u1ea3 Th\u1ecb Trung ng\u1ed3i n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Gi\u1ea3 n\u00f3i \u0111\u00ea Kim ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1edd ph\u00eda t\u00e2y[footnote]Ch\u1eef 'h\u1eefu' trong 'ch\u1ec9 h\u1eefu t\u00e2y ng\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ef1', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch <i>\"H\u00e1n th\u01b0\"<\/i> ch\u00e9p: <i>\"B\u1edd tr\u00e1i m\u1ea1nh th\u00ec b\u1edd ph\u1ea3i b\u1ecb h\u1ea1i\"<\/i>, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1edd ph\u00eda \u0111\u00f4ng, t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do v\u1ee1 \u0111\u00ea, kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u00e0ng n\u0103m tu s\u1eeda. Nh\u01b0ng nay m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng gi\u1ea3m d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n phu d\u1ecbch, kh\u00f4ng ai d\u00e1m gi\u1ea3m b\u1edbt. Vi\u1ec7c n\u00e0y trong s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd Giang, e r\u1eb1ng c\u00f9ng v\u1edbi s\u00e1ch <i>\"K\u00ea c\u1ed5 l\u1ee5c\"<\/i> c\u00f3 ch\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. L\u1ea1i ch\u00e9p: Tr\u01b0\u01a1ng An \u0110\u1ea1o n\u00f3i s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u1edf c\u1eeda L\u1ee5c Th\u00e1p, thu\u1ebf ph\u00fa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n th\u1ea1ch. Nay c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 H\u00e0 B\u1eafc[footnote]Ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' trong 'd\u0129 ph\u1ee5ng H\u00e0 B\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eafc', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], m\u1ed7i n\u0103m ba tr\u0103m v\u1ea1n, l\u00e0 do n\u1ea1n v\u1ee1 \u0111\u00ea s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n, h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u c\u1ea7u, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u00f4ng tho\u00e1t, th\u00e0nh m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn cho \u0111\u1eddi, b\u1ecf c\u1ea7u Thi\u1ec1n, th\u00ec n\u1ea1n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 s\u1ebd d\u1ee9t.)<\/i>\r\n\r\n[41] H\u00e0 ng\u1ee5c m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n v\u1eabn ch\u01b0a ra kh\u1ecfi, t\u1eebng d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb th\u00e1ng t\u01b0 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng b\u1ea3y, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u b\u00e0y vi\u1ec7c L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng ng\u00f2i th\u1ea5t b\u1ea1i, xin tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ecfa l\u00f2ng d\u00e2n ch\u00fang.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 thu nh\u1eadn t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, s\u1ebd truy c\u1ee9u t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, tuy\u00ean d\u1ee5 Trung th\u01b0, c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 thi h\u00e0nh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan, giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u1eed l\u00fd l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. Sao l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1edbm vi\u1ec7c t\u1eeb trong cung ra, sai m\u1ed9t quan \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra, ph\u00e1i b\u1ed1n n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t, ch\u1ec9 trong v\u00e0i ng\u00e0y, ba l\u1ea7n ban ra v\u0103n t\u1ef1 t\u1eeb trong cung, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i. B\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng ai \u0111\u00e3 t\u00e2u b\u00e0y t\u1ed9i c\u1ee7a hai ti\u1ec3u th\u1ea7n? Ai \u0111\u00e3 b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c kh\u1edfi t\u1ed1 hai ti\u1ec3u th\u1ea7n? \u0110\u00e1ng ti\u1ebfc l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n; quy\u1ec1n ch\u00ednh s\u1ef1 l\u1ea1i giao cho ho\u1ea1n quan v\u00e0 n\u1eef t\u1eed. \u0110\u1ebfn c\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ea5y vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng tham gia b\u00e0n lu\u1eadn, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng gi\u1eef v\u1eefng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 thu\u1eadn theo thi h\u00e0nh, th\u00ec c\u1ea7n g\u00ec \u0111\u1ebfn t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1ec7 n\u1ea1n t\u00e0 phong m\u1eb7c s\u1eafc, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u1ed9i so v\u1edbi ng\u00e0y x\u01b0a; phong kh\u00ed t\u1ed1 gi\u00e1c v\u00e0 b\u1eaft b\u1edb, l\u1ea1i g\u00e2y h\u1ecda cho ng\u00e0y nay. K\u00ednh mong \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ec9 th\u1ecb, thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb trong cung, xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb t\u00e2u b\u00e0y c\u1ee7a quan \u0111\u00e0i v\u00e0 th\u1ea7n v\u1ec1 Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ef9, tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Nh\u01b0 v\u1eady, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i; t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n t\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft sau ng\u00e0y m\u00f9ng 6 th\u00e1ng 9 v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 11, kh\u00f4ng r\u00f5 ch\u00ednh x\u00e1c th\u1eddi gian, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c ng\u1ee5c \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, m\u1edbi ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y. Trong v\u00e0i ng\u00e0y, ba l\u1ea7n ban ra v\u0103n t\u1ef1 t\u1eeb trong cung, kh\u00e1c v\u1edbi ghi ch\u00e9p c\u1ee7a h\u1ecd T\u0103ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y b\u1ea3y b\u1ee9c, ch\u1eafc ch\u1eafn h\u1ecd T\u0103ng nh\u1ea7m. Nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai, \u0111\u1ee3i xem x\u00e9t.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aL\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng trong cung sai trung nh\u00e2n thi\u1ebft l\u1eadp ng\u1ee5c \u00e1n[footnote] 'khi\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1ng', 'tr\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 \u300aL\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda.[\/footnote]. C\u1ea3nh S\u01a1 c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u, n\u00ean l\u1ea1i sai Ng\u1ef1 s\u1eed c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra. Theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 sai Ng\u1ef1 s\u1eed, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ed1n n\u1ed9i th\u1ea7n gi\u00e1m s\u00e1t. L\u1ea1i theo \u300aNam du k\u00fd c\u1ef1u\u300b c\u1ee7a h\u1ecd T\u0103ng, th\u00ec Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c l\u00fac \u0111\u1ea7u nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u0169ng l\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 t\u1eeb trong cung. Trung Ph\u1ee5c v\u00e0o ch\u1ea7u, n\u1ed9p v\u0103n t\u1ef1 t\u1eeb trong cung, r\u1ed3i t\u1eeb Trung th\u01b0 ban ra. Nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Trung Ph\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang.)<\/i>\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, L\u00fd Tham, ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd Tham t\u1eeb ch\u1ee9c Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, Ty phong lang trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi ch\u1ec9 ba th\u00e1ng. <em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u1ee7a Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 ba.)<\/em>\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, th\u00e1ng 12, L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1, ch\u1ee9c H\u1eefu ty gi\u00e1n, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, d\u00f9 g\u1eb7p gi\u1edd Th\u00ecn, c\u0169ng s\u1ebd l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ed9t ban, \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i l\u00ean \u0111i\u1ec7n, th\u1ea7n mong r\u1eb1ng c\u00e1c quan gi\u00e1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, L\u01b0u H\u00e3ng, ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7.\r\n\r\nSau khi Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n, ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan l\u00e0 tai m\u1eaft c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m hay c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, sao l\u1ea1i v\u00ec t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u1ed5i gi\u1eadn m\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t h\u1ecd! Xin b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m r\u00f5 \u0111\u00fang sai \u0111\u1ec3 ch\u00ednh danh ph\u1eadn.\"<\/i> \u00d4ng c\u00f2n xin c\u00f9ng c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i. Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c ch\u1ec9 tr\u00edch L\u01b0u H\u00e3ng v\u00ec vi\u1ec7c lo tang l\u1ec5 cho \u00d4n Th\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 <i>\"L\u01b0u Loan\"<\/i>, v\u00ec t\u1ee5c g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n quan t\u00e0i l\u00e0 <i>\"loan\"<\/i>, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m h\u1ea1nh c\u1ee7a L\u01b0u H\u00e3ng; L\u01b0u H\u00e3ng c\u0169ng k\u1ecbch li\u1ec7t c\u00f4ng k\u00edch c\u00e1c quan \u0111\u00e0i l\u00e0 k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ecbch Thanh b\u1ecb c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, L\u01b0u H\u00e3ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 lo\u1ea1i b\u1ecf t\u01b0\u1edbng so\u00e1i c\u1ee7a Vua, ch\u1eb7t \u0111\u1ee9t nanh vu\u1ed1t c\u1ee7a Vua, e r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u b\u1ea5t tr\u1eafc. Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00e1c c\u00e0ng tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng ng\u1eebng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00e2ng t\u1edbi m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u. L\u01b0u H\u00e3ng bi\u1ebft m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng, b\u00e8n t\u1ef1 xin gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i ki\u00eam th\u00eam m\u1ed9t h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n th\u1ee7 Nam Kinh, v\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng L\u01b0u H\u00e3ng khi g\u1eb7p c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, s\u1ebd \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169 Trung th\u01b0, ra v\u00e0o theo nghi th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3.\r\n\r\nTr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, \u0111\u00e0n h\u1eb7c kh\u00f4ng ki\u00eang n\u1ec3 ai, Vua n\u00f3i v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n: <i>\"Khanh c\u00f4 \u0111\u1ed9c, m\u00e0 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady!\"<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n h\u1ecdc v\u1ea5n th\u00f4 thi\u1ec3n, l\u00f2ng trung ngu mu\u1ed9i, nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c. Nay c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, k\u1ebb ch\u1ec9 lo gi\u1eef l\u1ed9c v\u1ecb v\u00e0 k\u1ebft giao th\u00ec nhi\u1ec1u[footnote] 'L\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ee5c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc th\u00ec \u00edt, b\u1ec7 h\u1ea1 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111ang c\u00f4 \u0111\u1ed9c v\u1eady.\"<\/i> Vua nghe xong c\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng.\r\n\r\n[45] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Tu so\u1ea1n, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tri Giang Ninh ph\u1ee7 Bao Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ty Lang trung, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7.\r\n\r\nBao Ch\u1eedng khi \u0111\u1ee9ng trong tri\u1ec1u nghi\u00eam kh\u1eafc c\u1ee9ng r\u1eafn, ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 tr\u1ebb con, ph\u1ee5 n\u1eef trong d\u00e2n gian c\u0169ng bi\u1ebft ti\u1ebfng \u00f4ng. Qu\u00fd t\u1ed9c v\u00e0 ho\u1ea1n quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ki\u00eang n\u1ec3. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ph\u00e0m ai c\u00f3 vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn s\u00e2n ph\u1ee7, m\u00e0 l\u1ea1i d\u1ecbch ng\u1ed3i \u1edf c\u1ed5ng, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean thu nh\u1eadn tr\u1ea1ng t\u1eeb, g\u1ecdi l\u00e0 B\u00e0i ty. Bao Ch\u1eedng m\u1edf c\u1ed5ng ch\u00ednh, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u1eb3ng s\u00e2n ph\u1ee7 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u1ea3i tr\u00e1i, l\u1ea1i d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i.\r\n\r\nKinh \u0111\u00f4 b\u1ecb l\u1ee5t l\u1edbn, \u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan trong cung v\u00e0 th\u1ebf gia quy\u1ec1n qu\u00fd x\u00e2y v\u01b0\u1eddn t\u1ea1c nhi\u1ec1u n\u01a1i l\u1ea5n chi\u1ebfm s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, khi\u1ebfn s\u00f4ng b\u1ecb t\u1eafc kh\u00f4ng th\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ph\u00e1 b\u1ecf. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ecba kh\u1ebf t\u1ef1 khai, c\u00f3 k\u1ebb t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea5t gi\u1ea3 m\u1ea1o, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t nghi\u1ec7m r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[46] \u0110\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean L\u1ec7nh c\u1ee7a C\u1ee5c Giao X\u00e3 thu\u1ed9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed qu\u1ea3n c\u00e2u Th\u00e1i h\u1ecdc.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vi\u1ec7n gi\u1eef ch\u1ee9c B\u1ea3o Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan, d\u1ea1y h\u1ecdc \u1edf H\u1ed3 Ch\u00e2u, \u0111\u1eb7t ra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n chi ti\u1ebft, t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng. D\u00f9 tr\u1eddi n\u00f3ng b\u1ee9c v\u1eabn m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c ng\u1ed3i tr\u00ean gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng, gi\u1eef nghi\u00eam l\u1ec5 th\u1ea7y tr\u00f2. \u00d4ng coi h\u1ecdc tr\u00f2 nh\u01b0 con em m\u00ecnh[footnote]'con em' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'cha anh', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 432, truy\u1ec7n H\u1ed3 Vi\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], h\u1ecdc tr\u00f2 c\u0169ng tin y\u00eau \u00f4ng nh\u01b0 cha anh[footnote]'cha anh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'con em', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m.\r\n\r\nN\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc, xu\u1ed1ng H\u1ed3 Ch\u00e2u l\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ea1y c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7nh. Khi Vi\u1ec7n l\u00e0m quan coi vi\u1ec7c h\u1ecdc, h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, Th\u00e1i h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed7, ph\u1ea3i l\u1ea5y nh\u00e0 quan b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a. Trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 do L\u1ec5 b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, h\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a Vi\u1ec7n th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm b\u1ed1n n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, t\u00f9y t\u00e0i cao th\u1ea5p, \u0111\u1ec1u th\u00edch t\u1ef1 s\u1eeda m\u00ecnh, y ph\u1ee5c c\u1eed ch\u1ec9 th\u01b0\u1eddng gi\u1ed1ng nhau, ng\u01b0\u1eddi ta g\u1eb7p h\u1ecd, d\u00f9 kh\u00f4ng quen bi\u1ebft, c\u0169ng bi\u1ebft l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a Vi\u1ec7n. Do \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c gi\u1ea3ng quan \u1edf kinh di\u00ean, v\u1eabn coi vi\u1ec7c Th\u00e1i h\u1ecdc nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p Vi\u1ec7n gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Th\u00e1i h\u1ecdc. X\u00e9t bia m\u1ed9, n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng, v\u1eabn \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng v\u00e0o th\u00e1ng ng\u00e0y n\u00e0o. C\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, T\u1eadp Hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd \u0110inh Ph\u00fang t\u00e2u: <i>\"Theo s\u00e1ch v\u0129 c\u1ee7a \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, t\u00ean n\u0103m v\u1ecb \u0110\u1ebf l\u00e0 Linh Uy Ng\u01b0\u1ee1ng, X\u00edch Phi\u00eau N\u1ed9, H\u00e0m Xu N\u1eefu, B\u1ea1ch Chi\u00eau C\u1ee7, Tr\u1ea5p Quang K\u1ef7. Nay m\u1ed7i n\u0103m t\u1ebf l\u1ec5, nh\u01b0ng trong b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n v\u00e0 bia v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ec1u ghi t\u00ean, khi\u1ebfn quan l\u1ea1i g\u1ecdi th\u1eb3ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh th\u1ea7n linh.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n giao Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i b\u1ecf \u0111i[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1.\r\n\r\n[50] Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9, Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Tri\u1ebft K\u1ebf T\u1ed5 l\u0129nh ch\u1ee9c Khang Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n. K\u1ebf T\u1ed5 c\u1ea3i t\u00e1ng cha m\u00ecnh, xin m\u01b0\u1ee3n l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, H\u1ea1 qu\u1ed1c ch\u1ee7 L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 sai T\u1ed5 Nho Ng\u00f4i Danh, Du\u1eadt T\u1eafc Kh\u00e1nh \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 T\u1eeb Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin m\u1eb9 l\u00e0 M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb \u0111\u00e3 m\u1ea5t.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd Th\u1ee7 Qu\u00fd t\u1eebng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c xu\u1ea5t n\u1ea1p cho Ng\u1ed9 Kh\u1ea5t, B\u1ed5 T\u1ebf Ng\u1eadt \u0110a T\u1ef5 t\u1eebng h\u1ea7u h\u1ea1 N\u00e3ng Ti\u00eau v\u00e0 M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb \u1edf Gi\u1edbi \u0110\u00e0n vi\u1ec7n, n\u00ean ra v\u00e0o n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u0103n c\u1ea5m. M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb v\u1eeba th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi Th\u1ee7 Qu\u00fd, l\u1ea1i th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi Ng\u1eadt \u0110a T\u1ef5. Th\u1ee7 Qu\u00fd t\u1ee9c gi\u1eadn, b\u00e8n gi\u1ebft Ng\u1eadt \u0110a T\u1ef5 v\u00e0 M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb. T\u1ed9c Ngoa Mang b\u1ea3o v\u1ec7 Th\u1ee7 Qu\u00fd, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9, v\u00e0 g\u1ea3 con g\u00e1i cho L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9, l\u00fac \u0111\u00f3 L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 m\u1edbi ch\u00edn tu\u1ed5i.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng: <i>\"Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng: 'Ti\u1ec3u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a H\u1ea1 qu\u1ed1c l\u00e0 A Th\u00fac Ng\u00f4i M\u00ea Li\u1ec7t Quy c\u00f9ng M\u1ed9t T\u00e0ng, Ngoa Mang gi\u1ebft m\u1eb9 c\u1ee7a Ti\u1ec3u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 B\u1ed5 T\u1ebf t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng, r\u1ed3i Ngoa Mang \u0111\u01b0a Ti\u1ec3u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 t\u1ed9c m\u00ecnh, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n bi\u00ean gi\u1edbi chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00f2ng b\u1ecb.'\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t r\u1eb1ng Ti\u1ec3u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9, B\u1ed5 T\u1ebf t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 Ng\u1eadt \u0110a T\u1ef5. Ng\u00f4i M\u00ea Li\u1ec7t Quy c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 Qu\u00fd. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed, nay ch\u1ec9 theo ch\u00ednh s\u1eed v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b truy\u1ec7n L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9. M\u1ed9t T\u00e0ng, Ngoa Mang ch\u1ebft, c\u00f3 l\u1ebd v\u00e0o m\u00f9a thu n\u0103m nay, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng, nh\u00e2n vi\u1ec7c s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin n\u00ean m\u1edbi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ng\u1eebng thi\u1ebft tri\u1ec1u v\u00ec tang m\u1eb9 c\u1ee7a L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, T\u1eadp Hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Ph\u00f9ng H\u1ea1o l\u00e0m T\u1ebf \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, V\u0103n T\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Duy Thanh l\u00e0m \u0110i\u1ebfu \u00fay s\u1ee9.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ph\u1ee5ng Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u00eau V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau H\u1ed7, Kh\u1edfi c\u01b0 lang[footnote]Ch\u1eef 'trung' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'lang' v\u1ed1n c\u00f3, nh\u01b0ng x\u00e9t s\u1eed Li\u00eau ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 lang m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 Kh\u1edfi c\u01b0 lang trung, n\u00ean b\u1ecf.[\/footnote], Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n H\u00e0n Phu; n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt D\u1ee5c, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 H\u00e0n Duy L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n. Ti\u00eau H\u1ed7 v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng mi\u1ebfu Thi\u00ean Tr\u00ec \u1edf tr\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng V\u0169 x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t B\u1eafc gi\u1edbi.\r\n\r\nTrung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tra c\u1ee9u s\u1ed5 s\u00e1ch c\u0169, \u0111\u1ea5t tr\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng V\u0169 v\u1ed1n l\u1ea5y n\u00fai L\u1ee5c Phi\u1ec1n l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n. N\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh, d\u00e2n c\u00e0y \u1edf B\u1eafc gi\u1edbi l\u00e0 Ni\u1ebfp T\u00e1i H\u1eefu, T\u00f4 Tr\u1ef1c v.v. x\u00e2m l\u1ea5n v\u1ec1 ph\u00eda nam n\u00fai h\u01a1n 20 d\u1eb7m, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u S\u00f3c, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec gi\u1eef h\u00f2a hi\u1ebfu n\u00ean ch\u1ec9 ra l\u1ec7nh d\u1eddi c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u00e1. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, h\u1ecd l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t qua ph\u00eda nam c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u00e1, b\u00e8n \u0111\u00e0o h\u00e0o l\u00e0m ranh gi\u1edbi, mi\u1ebfu Thi\u00ean Tr\u00ec thu\u1ed9c ph\u1ed1 Ho\u00e0nh L\u0129nh c\u1ee7a qu\u00e2n Ninh H\u00f3a. N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, d\u00e2n c\u00e0y \u1edf B\u1eafc gi\u1edbi l\u00e0 \u0110\u1ed7 T\u01b0 Vinh x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o th\u00f4n L\u00e3nh Tuy\u1ec1n, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u00e1 l\u00e0m d\u1ea5u. B\u00e8n sai s\u1ee9 qu\u00e1n b\u1ea1n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u d\u00f9ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch cho Ti\u00eau H\u1ed7 v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u1ea7m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 gi\u1ea3i th\u00edch cho Ti\u00eau H\u1ed7 v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y. Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u ch\u1ea5t v\u1ea5n Ti\u00eau H\u1ed7, xem ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8; vi\u1ec7c c\u1ee7a Ni\u1ebfp T\u00e1i H\u1eefu, T\u00f4 Tr\u1ef1c, \u0110\u1ed7 T\u01b0 Vinh, xem ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng 12 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea1i xem ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 12 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t. Vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u s\u1eeda ch\u1eefa mi\u1ebfu Thi\u00ean Tr\u00ec, xem ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9.)<\/i>\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh: <i>\"C\u00e1c ty Hu\u00e2n, ty Phong, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng, Gi\u00e1 b\u1ed9, Kh\u1ed1 b\u1ed9, \u0110\u1ed9 chi, Kim b\u1ed9, Th\u01b0\u01a1ng b\u1ed9, \u0110\u00f4 quan, T\u1ef7 b\u1ed9, Ty m\u00f4n, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch, Thi\u1ec7n b\u1ed9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, Ngu b\u1ed9, Th\u1ee7y b\u1ed9, t\u1eeb nay n\u1ebfu ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ec3n th\u00ec cho c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c ki\u00eam nhi\u1ec7m. N\u1ebfu thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec sai Ch\u00ednh lang ho\u1eb7c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang t\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Tri ch\u00e2u v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m. N\u1ebfu v\u1eabn thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi[footnote] N\u1ebfu v\u1eabn thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'v\u1eabn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00f3', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 4-3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec sai Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang[footnote] Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m, ch\u1eef 'nhi\u1ec7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1eeb', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p th\u00eam 5.000 ti\u1ec1n, quan kinh tri\u1ec1u 3.000 ti\u1ec1n. C\u00f2n c\u00e1c ch\u1ee9c H\u1ed3ng l\u00f4, Th\u00e1i b\u1ed9c, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, n\u1ebfu sai ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m l\u00e0m Khanh, Gi\u00e1m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 7.000 ti\u1ec1n. \u0110\u1ec1u cho ph\u00e9p \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u00edch h\u1ee3p, v\u00e0 m\u1ed7i ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c sai th\u00eam 4 ng\u01b0\u1eddi d\u01b0 ra \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u1ea5n.\"<\/i>\r\n\r\n[57] Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ec7nh cho T\u1ec3 th\u1ea7n V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed. Ban \u0111\u1ea7u, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, ch\u1ec9 ki\u00eam ch\u1ee9c D\u1ecbch kinh nhu\u1eadn v\u0103n s\u1ee9, c\u00f2n L\u01b0u H\u00e3ng l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed. \u0110\u1ebfn khi H\u00e3ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, Ng\u1ea1n B\u00e1c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh n\u00e0y.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, T\u01b0 M\u00e3 Quang l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nghe s\u00e1ch vi\u1ebft: &#8216;Xa m\u1edbi l\u00e0 m\u01b0u&#8217;, th\u01a1 r\u1eb1ng: &#8216;C\u00f2n ch\u01b0a xa, n\u00ean m\u1edbi khuy\u00ean l\u1edbn&#8217;. Hu\u1ed1ng chi c\u00e1i t\u1ec7 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia l\u00e0 th\u00edch theo l\u1ed1i c\u0169 m\u00e0 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ki\u00eang k\u1ef5, kh\u00f4ng lo t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i t\u1eeb l\u00fac th\u00e1i b\u00ecnh, n\u00ean m\u1edbi sinh ra ho\u1ea1n n\u1ea1n. T\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, l\u00ean ng\u00f4i th\u00ec l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng ch\u01b0a k\u1ecbp l\u00e0m, th\u00ec quan l\u1ea1i xin gi\u00fap, \u0111\u1ec3 t\u00f4n tr\u1ecdng x\u00e3 t\u1eafc, coi tr\u1ecdng t\u00f4ng mi\u1ebfu, ch\u01b0a t\u1eebng nghe Vua l\u1ea1i cho \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u00eang k\u1ef5. \u0110\u1ebfn gi\u1eefa \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng tr\u1edf \u0111i, Vua m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u gh\u00e9t nghe chuy\u1ec7n l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng ai d\u00e1m n\u00f3i, n\u00f3i ra l\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft ngay, n\u00ean h\u1ecda ho\u1ea1n n\u1ed1i ti\u1ebfp, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n. Kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng g\u1ed1c m\u1ea1nh th\u00ec c\u00e0nh l\u00e1 sum su\u00ea, n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc th\u00ec y\u00ean \u1ed5n. Nay t\u1eeb tr\u00ean l\u00e0 c\u00f4ng khanh, d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ebfn th\u1ee9 d\u00e2n, n\u1ebfu c\u00f3 ai trung th\u00e0nh v\u1edbi qu\u1ed1c gia, trong l\u00f2ng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 b\u1ecb Vua tr\u00e1ch ph\u1ea1t, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i ra. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ea7n kh\u00f4ng ti\u1ebfc th\u00e2n m\u1ea1ng, xin v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 n\u00f3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Xem x\u00e9t t\u1eeb th\u1eddi Xu\u00e2n Thu \u0111\u1ebfn nay, cho \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, tr\u1ea3i qua h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn s\u00e1u tr\u0103m n\u0103m, trong \u0111\u00f3 th\u1eddi gian kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn binh \u0111ao ch\u1ec9 kho\u1ea3ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m n\u0103m. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 th\u00e1nh tri\u1ec1u d\u1eb9p lo\u1ea1n ti\u1ebfm ng\u00f4i, th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1, ng\u01b0\u1eddi trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i n\u1ed9i, t\u1eeb t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ebfn con ch\u00e1u, truy\u1ec1n tai nhau, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a c\u00f3 th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0o th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 hi\u1ec7n nay. Hu\u1ed1ng chi, qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed1i v\u1edbi kho t\u00e0ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, t\u1eeb h\u1ea1t g\u1ea1o \u0111\u1ebfn t\u1ea5m v\u1ea3i, \u0111\u1ec1u nghi\u00eam ng\u1eb7t kh\u00f3a ch\u1eb7t, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn; hu\u1ed1ng h\u1ed3 s\u1ef1 nghi\u1ec7p r\u1ef1c r\u1ee1 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch \u0111\u00e1ng tin c\u1eady \u0111\u1ec3 gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef g\u00ecn sao?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u1ea5t v\u1ea3 kh\u1eafp non s\u00f4ng, kinh doanh thi\u00ean h\u1ea1, Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u1ee9c khuya d\u1eady s\u1edbm, t\u1ef1 m\u00ecnh t\u1ea1o n\u00ean th\u00e1i b\u00ecnh gian kh\u1ed5 th\u1ebf n\u00e0o sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n ng\u00e0y \u0111\u00eam lo l\u1eafng, th\u1ee9c d\u1eady th\u00ec ngh\u0129, n\u1eb1m xu\u1ed1ng th\u00ec t\u00ednh, c\u1ea3m th\u00e1n r\u01a1i l\u1ec7 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng th\u00e2n ph\u1eadn th\u1ea7n th\u1ea5p k\u00e9m, \u1edf ngo\u00e0i m\u00e0 b\u00e0n vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee9c v\u1ee5. Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a vi\u1ec7c can gi\u00e1n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u1eeb c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i phu \u0111\u1ebfn th\u1ee9 d\u00e2n, tr\u0103m ngh\u1ec1, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi m\u00f9, k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy\u1ec1n n\u00f3i, \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u1ea1t t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi v\u00e0 xem x\u00e9t ch\u00ednh s\u1ef1 qu\u1ed1c gia. N\u1ebfu \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 gi\u1eef, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i, th\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi s\u1ebd b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec d\u00f9 qu\u1ed1c gia c\u00f3 lo l\u1eafng c\u1ea5p b\u00e1ch, ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean l\u1ea1i kh\u00f4ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00f3 h\u00e1 ch\u1eb3ng nghi\u00eam tr\u1ecdng sao? Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec l\u0169 l\u1ee5t, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 t\u1ef1 m\u00ecnh ban chi\u1ebfu, h\u1ecfi han trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t, th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m b\u1ecf qua vi\u1ec7c l\u1edbn n\u00e0y, gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng n\u00f3i, c\u00f2n nh\u1eefng chuy\u1ec7n v\u1ee5n v\u1eb7t kh\u00e1c, \u0111\u00e2u \u0111\u00e1ng k\u1ec3?<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ea7n, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 thi h\u00e0nh, khi\u1ebfn xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb, kh\u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng nghi ng\u1edd, t\u1ef1 nhi\u00ean th\u1ea7n linh vui tr\u00ean m\u00e0 tai \u1ea9n, d\u00e2n ch\u00fang vui d\u01b0\u1edbi m\u00e0 gian t\u1eb7c ti\u00eau tan, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u1ecf c\u00e2y, c\u00f4n tr\u00f9ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ph\u00fac, c\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u00f3 h\u00e1 ch\u1eb3ng r\u1ef1c r\u1ee1 sao? Mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm l\u01b0u t\u00e2m x\u00e9t \u0111o\u00e1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] L\u00fac \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u00e0 xin nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 Cung T\u1ea1 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c l\u1edbn. \u00d4ng n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc sau ba l\u1ea7n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0, th\u00fac gi\u1ee5c th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0i nh\u1eadn ch\u1ee9c, th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 y\u00eau m\u1ebfn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ea7n r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc. Ban \u0111\u1ea7u th\u1ea7n ch\u1ecbu t\u1ed9i, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t, l\u1ea1i c\u00f2n th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u1ea7n ch\u01b0a k\u1ecbp nh\u1eadn ch\u1ee9c m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 ba l\u1ea7n h\u1ea1 ch\u1ec9 th\u00fac gi\u1ee5c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00e2n \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ea7n r\u1ea5t m\u1ef1c s\u00e2u s\u1eafc. Nh\u01b0ng th\u1ea7n v\u1eabn kh\u00f4ng d\u00e1m v\u1ed9i v\u00e0ng nh\u1eadn ch\u1ee9c, v\u00ec t\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u1ea7n l\u00e0m Gi\u00e1n quan, th\u1ea7n \u0111\u00e3 coi m\u00ecnh thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ec7 h\u1ea1. Vi\u1ec7c h\u00f4m nay ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac th\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00e2ng m\u1ea1ng, n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi th\u1ea7n, ban cho th\u1ea7n c\u00e1i ch\u1ebft, th\u00ec m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ea7n nh\u1eb9 t\u1ef1a l\u00f4ng h\u1ed3ng, c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc? N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea3m ng\u1ed9 l\u1eddi th\u1ea7n, v\u00ec t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc m\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n, th\u00ec l\u1eddi th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng. Kh\u00f4ng v\u00ec m\u1ed9t th\u00e2n nh\u1eb9 m\u00e0 b\u1ecf l\u1eddi n\u00f3i quan tr\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a th\u1ea7n. Th\u00e2n th\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec7c chung c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, sao b\u1eb1ng l\u00e0m vi\u1ec7c chung c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc m\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c l\u1edbn, d\u1ee9t kho\u00e1t tuy\u00ean c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng thu n\u1ea1p l\u1eddi can gi\u00e1n, l\u00e0m y\u00ean l\u00f2ng thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 ch\u1eb3ng t\u1ed1t sao! Nh\u01b0 v\u1eady d\u00f9 th\u1ea7n c\u00f3 ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. S\u1ed1ng m\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, lui v\u1ec1 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ee5 l\u00f2ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed5 th\u1eb9n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh cho T\u1ec3 th\u1ea7n Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng \u1edf Ho\u00e0ng h\u1eadu mi\u1ebfu, Tr\u00ecnh Kham \u1edf Ph\u1ee5ng T\u1eeb mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u00e0m l\u1ec5 Cung T\u1ea1 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban \u00e2n cho tr\u0103m quan.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, nh\u01b0ng Gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan: Ng\u1ee5y Qu\u00e1n, tri ch\u00e2u Kinh Nam; V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 B\u1eafc; \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh, tri ch\u00e2u Th\u1ea7n Ch\u00e2u: <i>&#8220;Theo nh\u01b0 t\u1ea5u tr\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c khanh, B\u00e0nh S\u0129 Hi sai Nha n\u1ed9i ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110\u00e0m S\u01b0 Minh mu\u1ed1n quy thu\u1eadn, c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1eaft h\u1eafn t\u1ef1 mang bi\u1ec3u xin h\u00e0ng \u0111\u1ebfn L\u1ec5 Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec5 Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Phong Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di, quy\u1ec3n 5, trang 83 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1408-1\" href=\"#footnote-1408-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh vi\u1ec7c chi\u00eau an. C\u00f2n vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1ed1ng c\u1ee7a 13 ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt t\u1eeb 5 \u0111\u1ebfn 7 ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 th\u1ee9 t\u1ef1 x\u1eed l\u00fd \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Xem th\u00eam s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn th\u00e1ng 5 v\u00e0 ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu th\u00e1ng 8)<\/i>.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua ban t\u1eb7ng l\u1ee5a, d\u00ea v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i khanh, Gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c c\u1eadn th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Chu Tr\u1ea1m, ch\u1ee9c Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Ph\u00e1t v\u1eadn ty ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Tam ty, kh\u00f4ng c\u1ea7n kh\u1ea3o h\u1ea1ch m\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, c\u00f3 35 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, Chu Tr\u1ea1m x\u00e9t th\u1ea5y 25 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, ch\u1ee9c Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u; Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u M\u1ee5c Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u01b0u H\u00e3ng ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1ea1o, r\u1ea5t gh\u00e9t c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb sau ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, m\u1ecdi m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7c \u0111\u00fang hay sai \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ecd b\u00e0n lu\u1eadn, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i th\u1eafng th\u1ebf m\u1edbi th\u00f4i. H\u1ecd l\u1ea1i chuy\u00ean moi m\u00f3c nh\u1eefng chuy\u1ec7n ri\u00eang t\u01b0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh s\u1ee3 l\u1eddi h\u1ecd, n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c cho h\u1ecd r\u1ea5t nhanh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, L\u01b0u H\u00e3ng \u00e1p d\u1ee5ng quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ch\u1ee9c c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed, ai l\u00e0m \u0111\u1ee7 3 n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u. Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c l\u1ea1i t\u1eebng xin tr\u00e1nh m\u1eb7t Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, \u0111\u1ec1u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, L\u01b0u H\u00e3ng li\u1ec1n d\u1ef1a v\u00e0o quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111i. Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n t\u1eebng c\u00f4ng k\u00edch khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a L\u01b0u H\u00e3ng. Trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng L\u01b0u H\u00e3ng v\u00ec t\u01b0 th\u00f9 m\u00e0 \u0111u\u1ed5i c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed, xin gi\u1eef l\u1ea1i Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n v\u00e0 Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[11] Chi\u1ebfu cho Tam Ty t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u \u0111\u1eb7t b\u1edd g\u1ed7 h\u1eb9p s\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"B\u1edd g\u1ed7 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1edd n\u01b0\u1edbc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12, ph\u1ea7n k\u1ef7 4 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, quy\u1ec3n 93, ph\u1ea7n H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-1408-2\" href=\"#footnote-1408-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i l\u1ea5y quan Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"Cung ph\u1ee5ng quan, ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed5ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1408-3\" href=\"#footnote-1408-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> S\u1eed Chi\u00eau T\u00edch l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c tu s\u1eeda b\u1edd g\u1ed7 s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb kh\u1edfi c\u00f4ng l\u1edbn vi\u1ec7c h\u1eb9p s\u00f4ng, khi\u1ebfn m\u1eb7t s\u00f4ng r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn 150 th\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c tu s\u1eeda t\u1eeb \u0110\u00f4ng Kinh \u0111\u1ebfn Nam Kinh, t\u1eeb Nam Kinh tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00f4ng tu s\u1eeda n\u1eefa. N\u0103m nay vi\u1ec7c tu s\u1eeda ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Khai Phong.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng r\u00f5 n\u0103m nay l\u00e0 n\u0103m n\u00e0o, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6. T\u1eeb \u0110\u00f4ng Kinh \u0111\u1ebfn Nam Kinh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u00e3 t\u1eebng do S\u1eed Chi\u00eau T\u00edch \u0111\u1ec1 c\u1eed, n\u00ean kh\u00f4ng tu s\u1eeda n\u1eefa. L\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c h\u1eb9p s\u00f4ng, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6 khi Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y, ch\u1eef 'th\u1ee7y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1408-4\" href=\"#footnote-1408-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng r\u00f5 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y v\u00e0o n\u0103m n\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t theo s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u00e3 t\u1eebng sai quan tu s\u1eeda h\u1eb9p s\u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng \u0111\u00e3 l\u00e0m Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y, ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u00e1ng 7 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p gi\u1ed1ng v\u1edbi b\u1ea3n ch\u00ed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Tam Ty \u0111\u1eb7t ty bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ed9c l\u1ec7nh, l\u1ea5y Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u1eefu ty gi\u00e1n M\u00e3 Tu\u00e2n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 l\u00e0m quan bi\u00ean \u0111\u1ecbnh. Ban \u0111\u1ea7u, Khu m\u1eadt s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ed5ng l\u1ed9c v\u00e0 ph\u1ee5 c\u1ea5p c\u1ee7a quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i, c\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, tuy c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng m\u1ed7i khi th\u0103ng chuy\u1ec3n, ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean c\u00e1c ty ki\u1ec3m tra x\u00e9t l\u1ea1i, c\u00f3 khi ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i c\u1ea3 n\u0103m kh\u00f4ng xong, n\u00ean xin sai c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Tam Ty bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u1ecb trung, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n l\u1ea1i g\u1eedi th\u01b0 cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1ea5n ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t kh\u00f3 d\u1ec5 m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u00fang sai. N\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u00fang, d\u00f9 kh\u00f3 c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m; n\u1ebfu l\u00e0 sai, d\u00f9 d\u1ec5 c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m. Gi\u1eefa ch\u1ed7 kh\u00f3 d\u1ec5 l\u1ea1i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, kh\u00f4ng th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng. C\u00e1c ng\u00e0i xem vi\u1ec7c ng\u00e0y nay so v\u1edbi ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1i n\u00e0o kh\u00f3 h\u01a1n? Ch\u1eafc s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u00e0y nay kh\u00f3 h\u01a1n ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u ng\u00e0y sau l\u1ea1i kh\u00f4ng kh\u00f3 h\u01a1n ng\u00e0y nay? N\u1ebfu cho r\u1eb1ng ng\u00e0y sau d\u1ec5 m\u00e0 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ng\u00e0y nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f3; n\u1ebfu cho r\u1eb1ng ng\u00e0y nay kh\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ng\u00e0y sau c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ec5. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00f3 d\u1ec5 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, kh\u00f4ng th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng. Vi\u1ec7c l\u00e0m s\u1edbm th\u00ec th\u00e0nh c\u00f4ng, ch\u1eadm th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ecbp, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do ti\u00ean th\u00e1nh hi\u1ec1n nh\u00e2n coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c n\u1eafm b\u1eaft c\u01a1 h\u1ed9i.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng l\u1eddi gian \u0111\u00e3 th\u1ea5m s\u00e2u, ng\u00e0y nay kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, nh\u01b0ng l\u1eddi gian ng\u00e0y sau c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Ch\u00ednh t\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i, qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm m\u1ed9t n\u1eeda, qu\u00e2n t\u1eed mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft ti\u1ec3u nh\u00e2n r\u1ed3i m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c sao? Ch\u1ec9 c\u1ea7n khi\u1ebfn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ed nh\u01b0 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, \u00e2m ti\u1ebfn th\u00ec d\u01b0\u01a1ng tho\u00e1i, d\u01b0\u01a1ng tho\u00e1i th\u00ec \u00e2m ti\u1ebfn, khi d\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfn, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i h\u1ebft \u00e2m, khi\u1ebfn \u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c? M\u00e0 qu\u00e2n t\u1eed \u0111\u1ea9y l\u00f9i ti\u1ec3u nh\u00e2n, c\u0169ng l\u00e0 khi\u1ebfn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c, vi\u1ec7c khi\u1ebfn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c, ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 qu\u00e2n t\u1eed l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00fang m\u00e0 th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay v\u00ec k\u1ebf s\u00e1ch t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi thi\u00ean bi\u1ebfn, thu\u1eadn theo l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd ch\u1ec9 \u1ee7y nhi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00fang v\u1eady. Nh\u01b0ng c\u00e1c ng\u00e0i l\u1ea1i d\u00f9ng s\u1ef1 hi\u1ec1m nghi h\u00ecnh t\u00edch \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, v\u00ec trung ngh\u0129a m\u00e0 d\u00f9ng s\u1ef1 hi\u1ec1m nghi h\u00ecnh t\u00edch \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do Tr\u1ea5n xin \u0111\u1ebfn L\u00e2m Cung. Ba l\u1ea7n xin \u0111\u1ebfn L\u00e2m Cung r\u1ed3i, k\u00ednh mong s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u00e3 b\u1ea3o Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n r\u1eb1ng Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0y, nay l\u1eddi gian \u0111\u00e3 th\u1ea5m s\u00e2u, r\u1ea5t kh\u00f3 x\u1eed, n\u00ean Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n m\u1edbi vi\u1ebft th\u01b0 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, Ninh Vi\u1ec5n l\u01b0u h\u1eadu, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean kh\u00e1nh s\u1ee9, V\u0169 T\u00edn l\u01b0u h\u1eadu, b\u00e3i ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri; N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, B\u00e0nh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban \u0110\u1eb7ng Tuy\u00ean Ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i h\u1eefu ban ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tuy\u00ean Ng\u00f4n l\u00e0m ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 10 ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[16] T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00fa B\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c con ch\u00e1u, em ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Phi\u00ean \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 17 tu\u1ed5i v\u00e0 b\u1ea3n t\u1ed9c c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t 2.000 h\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp ch\u1ee9c danh, nh\u01b0ng ph\u1ea3i gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc. T\u1eeb khi gi\u1eb7c T\u00e2y ph\u00e1 tan, c\u00e1c t\u1ed9c tr\u01b0\u1edbng hao t\u1ed5n nhi\u1ec1u, xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i kh\u00f4ng gi\u00e1ng b\u1eadc n\u1eefa, m\u00e0 cho ph\u00e9p th\u1eeba t\u1eadp ngay.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[17] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, xu\u1ea5t 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, 20 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p>[18] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ecbch ti\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng ki\u1ebfn ngh\u1ecb: <i>&#8220;11 ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea7n 1.800.000 th\u1ea1ch th\u00f3c, tr\u1ecb gi\u00e1 1.600.000 quan ti\u1ec1n, 650.000 th\u1ea1ch \u0111\u1eadu, 3.700.000 b\u00f3 c\u1ecf. Thu\u1ebf m\u00e1 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 500.000 th\u1ea1ch th\u00f3c, \u0111\u1eadu v\u00e0 c\u1ecf, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u do th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p v\u00e0o. Xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u1ed9p th\u00f3c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1edf ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, ch\u1ec9 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 mua th\u00f3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, xin d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0y, b\u00e8n ch\u1edf 400.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, tr\u1ecb gi\u00e1 700.000 quan ti\u1ec1n, l\u1ea1i t\u00edch tr\u1eef ti\u1ec1n m\u1eb7t v\u00e0 ch\u1ecdn 8 tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ea1ng nh\u1ea5t, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 1.500.000 quan ti\u1ec1n, ch\u1ee9a \u1edf kinh th\u00e0nh, r\u1ed3i chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, t\u00ednh to\u00e1n kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n, t\u0103ng gi\u00e1 m\u1ed9t c\u00e1ch \u01b0u \u0111\u00e3i \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u1ec7c b\u00f9 l\u1ea1i n\u00e0y trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u00e1 bi\u1ebfm', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1408-5\" href=\"#footnote-1408-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n, ch\u1ec9 n\u1ed9p c\u1ecf v\u00e0 \u0111\u1eadu, t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb r\u1ed3i tr\u1ea3 b\u1eb1ng tr\u00e0 nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p><i>(Ban \u0111\u1ea7u, d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng thi h\u00e0nh ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t, v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3. Ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed ph\u1ee5 l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y, s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a c\u1ea5p ph\u00e1t kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 3, c\u1ea7n xem x\u00e9t chung.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Tri Doanh ch\u00e2u. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau t\u00e2u r\u1eb1ng H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00ean \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Doanh ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i th\u00edch h\u1ee3p, n\u00ean \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[20] Truy ph\u1ee5c ch\u1ee9c S\u00f9ng t\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a Do\u00e3n Chu l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c long \u0111\u1ed3 c\u00e1c; H\u1ed3 ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng s\u1eed T\u00f4 Thu\u1ea5n Kh\u00e2m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"T\u00f4 Thu\u1ea5n Kh\u00e2m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, ch\u1eef 'Kh\u00e2m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khanh', ch\u1eef 'vi' tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'ph\u1ee5c', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda v\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1408-6\" href=\"#footnote-1408-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, do Khu m\u1eadt s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef3 xin cho.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n H\u00e0 Trung ph\u1ee7 Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba, Tri H\u00e0 Trung ph\u1ee7, do Ng\u00f4 D\u1ee5c t\u1ef1 xin v\u00ec b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, th\u1ea3o d\u00e2n T\u1ed1ng \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed t\u1ee9 m\u00f4n tr\u1ee3 gi\u00e1o. T\u1ed1ng \u0110\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi Song L\u01b0u, t\u00ednh t\u00ecnh ph\u00f3ng kho\u00e1ng, kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng sinh k\u1ebf. \u00d4ng m\u00f4 ph\u1ecfng th\u01a1 C\u1ea3m ng\u1ed9 c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1eed Ngang \u0111\u1ec3 khuy\u00ean Vua l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed. \u00d4ng vi\u1ebft h\u00e0ng ch\u1ee5c b\u00e0i \u300aM\u00f4ng th\u01b0\u300b, \u300aXu\u00e2n thu t\u00e2n \u00fd\u300b, \u300aTh\u1ea5t \u0111\u1ed1\u300b, \u300aT\u00e2y b\u1eafc d\u00e2n ng\u00f4n\u300b, b\u00e0n lu\u1eadn s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 th\u1eddi cu\u1ed9c, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u c\u1eadn th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i l\u1ea1i d\u00e2ng s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ghi nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, ph\u1ee5c ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, \u0110\u01a1n ch\u00e2u gi\u00e1m \u00e1p Tr\u01b0\u01a1ng Trung l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. Tr\u01b0\u01a1ng Trung t\u1eebng c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf th\u00e0nh \u00c2n Ch\u00e2u, t\u1eebng l\u00e0m L\u01b0 Ch\u00e2u gi\u00e1m \u00e1p, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i \u0111\u00e1nh N\u00f9ng Tr\u00ed Cao nh\u01b0ng t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec m\u1eb9 gi\u00e0, b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf Tr\u00ec Ch\u00e2u, qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m L\u1ed9 ph\u00e2n ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c 6 n\u0103m th\u00ec c\u1ea5p th\u00eam 50 ng\u00e0n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Khu m\u1eadt s\u1ee9, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, gi\u00e1ng l\u00e0m Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00f3i \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng tham lam kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, dung t\u00fang con trai nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c nhi\u1ec1u ph\u1ea7n thi\u00ean v\u1ecb t\u01b0 t\u00ecnh, l\u1ea1i th\u00eam b\u1ec7nh t\u1eadt, l\u00ean xu\u1ed1ng kh\u00f3 kh\u0103n, m\u1ea5t l\u1ec5 b\u1ec1 t\u00f4i, xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c. \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng c\u0169ng t\u1ef1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn n\u0103m s\u00e1u l\u1ea7n, Vua m\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u00e3i ch\u1ee9c C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, cho ph\u00e9p n\u0103m ng\u00e0y v\u00e0o tri\u1ec1u m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f3 con ho\u1eb7c ch\u00e1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee1.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 11, nay ch\u00e9p chung l\u1ea1i. Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n n\u00f3i \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c gi\u1eef ch\u1ee9c, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u00e0i minh do T\u00f4 Ph\u1ee5 so\u1ea1n, b\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y. Khi \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Bi\u1ec7n \u0111\u00e3 r\u1eddi kh\u1ecfi Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ee7. C\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Bi\u1ec7n, t\u1eeb ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 10 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 sau, \u00f4ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng ch\u00e9p: \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng t\u1eeb Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. N\u0103m sau, Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, g\u1eb7p s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn, \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng c\u00f9ng \u00f4ng ta b\u1eafn cung \u1edf v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, Ph\u00f2ng n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ec3 ng\u00e0i l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 m\u00e0 d\u00f9ng Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.&#8221;<\/i> Vua nghe v\u1eady r\u1ea5t vui, ban cho m\u1ed9t c\u00e2y cung v\u00e0 n\u0103m m\u01b0\u01a1i m\u0169i t\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t ra, Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng l\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn d\u1ef1 l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean ti\u1ebft n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 hai, v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 4 v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i t\u1eeb bi\u1ec7t, m\u00e0 tri\u1ec7u Ph\u00fa B\u1eadt v\u00e0o l\u00e0m t\u01b0\u1edbng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 6, l\u00e0m sao Ph\u00f2ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3! Nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn sai. B\u00e0i minh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng do V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea so\u1ea1n, bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o do \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu vi\u1ebft, \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y. Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n vi\u1ebft h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f3 l\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111\u00f3. B\u00e0i minh nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng, c\u00f2n bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o ch\u1ec9 ghi l\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an, c\u00f3 l\u1ebd Tu \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra sai l\u1ea7m n\u00ean b\u1ecf qua t\u00ean h\u1ecd? Thu\u1ea7n Nh\u00e2n l\u1ea1i vi\u1ebft sau Tu. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai v\u00e0o T\u00e2y ph\u1ee7 \u0111\u00e3 gi\u00e0 y\u1ebfu, nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 khen qu\u00e1, nay b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng ch\u00e9p. Th\u00e1ng 3 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 hai, Ph\u00f2ng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, l\u00fac n\u00e0y \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aGiang L\u00e2n K\u1ef7 t\u1ea1p ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ph\u00fa, Ph\u1ea1m b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng \u1edf trong ph\u1ee7 Khu m\u1eadt, ch\u1eafp tay l\u00ean tr\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ec3 t\u00f4n B\u1ed3 T\u00e1t n\u00e0y \u1edf \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i> V\u0129nh Th\u00fac nghe th\u1ebf, m\u1eafng l\u00e0 l\u00e3o nha quan, \u0111\u1ebfn khi vi\u1ebft bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o, l\u1ea1i khen qu\u00e1. Vi\u1ec7c b\u00e0n l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u0111\u00f3. Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n h\u1eb7c t\u1ed9i \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do vi\u1ec7c n\u00e0y. B\u1edfi Bi\u1ec7n c\u0169ng t\u1eebng d\u00e2ng t\u1ea5u xin l\u1eadp th\u00e1i t\u1eed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o ch\u1ee9ng. Giang th\u1ecb ghi nh\u1ea7m Ph\u1ea1m, Ph\u00fa, \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[26] S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tr\u1eeb' (b\u1ed5 nhi\u1ec7m) ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 110, b\u00e0i 'Lu\u1eadn Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u Tr\u1eeb Xu M\u1eadt S\u1ee9 Tr\u00e1t T\u1eed' b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1408-7\" href=\"#footnote-1408-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. M\u01b0\u1eddi ng\u00e0y qua, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd v\u00e0 lo s\u1ee3, d\u01b0 lu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc s\u0129 phu d\u1ea7n d\u1ea7n s\u00f4i s\u1ee5c. B\u1edfi v\u00ec X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u1ed1n t\u00ednh t\u00e0 v\u1ea1y, t\u00e2m \u0111\u1ecba hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c, tuy bi\u1ebft ch\u00fat kinh thu\u1eadt, nh\u01b0ng hay d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 che \u0111\u1eady, gi\u1ecfi m\u01b0u m\u00f4 h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n theo h\u1ea7u \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb l\u00e0m tay sai cho h\u1eafn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, h\u1eafn nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, n\u00ean khi nghe tin h\u1eafn tr\u1edf l\u1ea1i, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh nh\u00e2n t\u1eeb, c\u1ea7n ki\u1ec7m lo l\u1eafng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i khi d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u r\u1ea5t c\u1ea9n tr\u1ecdng. Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, l\u1eddi khen ch\u00ea lu\u00f4n c\u00f9ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00fang sai l\u1ea1i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u1ebfu bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch nghe v\u00e0 x\u00e9t \u0111o\u00e1n, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng sai l\u1ea7m. \u0110i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i xem x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb khen ch\u00ea<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'v\u1ecb' (cho r\u1eb1ng) ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eafc' (th\u00ec), c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1408-8\" href=\"#footnote-1408-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed, k\u1ebb b\u1ecb ch\u00ea l\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u00ec vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i; c\u00f2n n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed ch\u00ea bai, ti\u1ec3u nh\u00e2n l\u1ea1i khen ng\u1ee3i, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng d\u00f9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ee9ng trong tri\u1ec1u, n\u00f3i l\u1eddi ngay th\u1eb3ng, b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng n\u1ecbnh Vua, kh\u00f4ng theo quy\u1ec1n th\u1ea7n, ti\u1ebft th\u00e1o ngay th\u1eb3ng, l\u00f2ng trung th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1ee3c trong ngo\u00e0i khen ng\u1ee3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 sai. C\u00f2n ho\u1ea1n quan, cung n\u1eef, nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea3 h\u1eefu sai khi\u1ebfn, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, l\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Hay b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trung ch\u00ednh trong tri\u1ec1u m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Hay b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi ho\u1ea1n quan, t\u1ea3 h\u1eefu m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Ho\u1eb7c kh\u00f4ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i, t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong l\u00f2ng m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng?<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00f4m qua nghe n\u00f3i X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u00e2m th\u1ea7m k\u1ebft giao v\u1edbi ho\u1ea1n quan, t\u1ea1o ra s\u1ef1 vi\u1ec7c, m\u01b0u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh, th\u00ec c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ef1 th\u1ea5y nghi ng\u1edd, kh\u00f3 l\u00f2ng m\u1edf mi\u1ec7ng; c\u00f2n c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trung ch\u00ednh trong tri\u1ec1u th\u00ec kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u01b0\u1edfng cho l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, ch\u1ec9 l\u00e0 ho\u1ea1n quan, t\u1ea3 h\u1eefu m\u00e0 th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, l\u00e0 v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Hay v\u00ec t\u1ea3 h\u1eefu m\u00e0 d\u00f9ng ch\u0103ng? Th\u1ea7n ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec t\u1ea3 h\u1eefu m\u00e0 d\u00f9ng. Nh\u01b0ng t\u1ea3 h\u1eefu, g\u1ecdi l\u00e0 c\u1eadn t\u1eadp, s\u1edbm t\u1ed1i ra v\u00e0o, v\u00e0o ch\u1ea7u kh\u00f4ng \u0111\u00fang gi\u1edd, nh\u1eefng l\u1eddi xi\u1ec3m n\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"nh\u1eefng l\u1eddi xi\u1ec3m n\u1ecbnh 's\u1edf' ch\u1eef nguy\u00ean tho\u00e1t, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1408-9\" href=\"#footnote-1408-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng nh\u1eadn ra s\u1ef1 d\u1ea7n d\u1ea7n. X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u kh\u00e9o k\u1ebft giao v\u1edbi ho\u1ea1n quan, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb khen ng\u1ee3i, s\u00e1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn m\u1ed9t l\u1eddi, chi\u1ec1u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn m\u1ed9t l\u1eddi, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng khen X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u1ed1t.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 nghe quen d\u1ea7n, r\u1ed3i ghi nh\u1edb trong l\u00f2ng, \u0111\u1ebfn l\u00fac d\u00f9ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c n\u1eefa. B\u1edfi v\u00ec khen ng\u1ee3i d\u1ea7n d\u1ea7n, \u0111\u00e3 quen tai t\u1eeb l\u00e2u. Nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ec7 h\u1ea1 tuy t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong l\u00f2ng, kh\u00f4ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi ai m\u00e0 d\u00f9ng, c\u0169ng l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c khen ng\u1ee3i d\u1ea7n d\u1ea7n c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng lo ng\u1ea1i nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng, li\u00ean t\u1ee5c b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e0n h\u1eb7c, l\u00e0 do d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi d\u01b0 lu\u1eadn m\u00e0 ra v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, th\u1ea5y vi\u1ec7c m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn c\u00f4ng khai, l\u1ea1i c\u00f2n k\u1ebft giao v\u1edbi qu\u00fd nh\u00e2n trong cung, nh\u00e2n vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c trong n\u1ed9i b\u1ed9 m\u00e0 d\u1ef1ng l\u00ean ng\u1ee5c t\u00f9, m\u01b0u \u0111\u1ed3 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh. Nay nghe r\u1eb1ng \u0111\u00e0i gi\u00e1n s\u1eafp s\u1eeda b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a \u00f4ng ta, m\u00e0 b\u1ed7ng nhi\u00ean c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y, khi\u1ebfn trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd lo s\u1ee3, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao. Nay X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, m\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c l\u00e0m phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y ra tai h\u1ecda cho qu\u1ed1c gia.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mong th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng h\u00e3y ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed ng\u1ea7m c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu, ti\u1ebfp thu nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c quan, nhanh ch\u00f3ng c\u00e1ch ch\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, cho \u00f4ng ta tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd v\u00f4 c\u00f9ng may m\u1eafn!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c h\u1ecdc s\u0129, nhi\u1ec7m v\u1ee5 l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn v\u00e0 suy ngh\u0129, th\u1ea5y th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng v\u1ea5t v\u1ea3 t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ecb qu\u1ed1c, m\u00e0 m\u1ed9t khi d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 sai l\u1ea7m, th\u00ec b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00e0 nghe, n\u00ean ngh\u0129 c\u00e1ch b\u1ed5 sung.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] H\u00f4m \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111ang ch\u1ecbu t\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n ban ch\u1ee9c Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, b\u1ea3y l\u1ea7n h\u1ea1 th\u00e1nh ch\u1ec9, th\u00fac gi\u1ee5c th\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0i. Th\u1ea7n tuy r\u1ea5t ngu, bi\u1ebft r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea3 h\u1eefu th\u00e2n c\u1eadn cho r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c B\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t v\u00f4 tri, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i ti\u1ec3u nh\u00e2n y\u00eau ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng s\u1ef1 khoan dung, ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y. Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean \u1ed5n, c\u00e0ng n\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00fd tr\u1eddi, \u00fd tr\u1eddi b\u00e1o \u0111\u00e1p, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac l\u00e0nh v\u00f4 c\u00f9ng cho con ch\u00e1u, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 l\u1ebd t\u1ea5t nhi\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecf \u0111i c\u00e1i nh\u00ecn h\u1eb9p h\u00f2i khoan dung c\u1ee7a ti\u1ec3u nh\u00e2n, xem x\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ed th\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ea7n, th\u00ec c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ebd kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1ee3 h\u00e3i tr\u00e1nh n\u00e9, \u1eaft s\u1ebd ph\u1ee5 t\u00e1 B\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c t\u00f4ng mi\u1ebfu. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc sau d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi ch\u00edn l\u1ea7n, e r\u1eb1ng b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem h\u1ebft, nay ch\u00e9p l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean, xin giao cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f9ng xem x\u00e9t, ai c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, xin cho c\u00f9ng th\u1ea7n tranh lu\u1eadn \u1edf tri\u1ec1u, n\u1ebfu cho th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, xin minh x\u00e9t t\u1ed9i th\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ebft t\u1ed9i th\u1ea7n, xin gi\u1ea3i tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gi\u00e1n ng\u00f4n c\u1ee7a th\u1ea7n, t\u1ea5m l\u00f2ng ch\u00ed th\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> Tr\u1ea5n ch\u1ecbu t\u1ed9i g\u1ea7n tr\u0103m ng\u00e0y, r\u00e2u t\u00f3c b\u1ea1c tr\u1eafng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f3c l\u00f3c xin.<\/p>\n<p>Vua c\u0169ng kh\u00f3c n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm bi\u1ebft khanh trung th\u00e0nh, l\u1eddi khanh n\u00f3i \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ee3i th\u00eam hai ba n\u0103m n\u1eefa.&#8221;<\/i> Tr\u1ea5n do \u0111\u00f3 t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ee5 gi\u00e1n ng\u00f4n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, sung ch\u1ee9c Tu so\u1ea1n \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[29] Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1408-10\" href=\"#footnote-1408-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00e1n Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7. Vua d\u00f9ng v\u1ea3i l\u1ee5a th\u00eau v\u00e0ng vi\u1ebft r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn hi\u1ec1n t\u00e0i, c\u00f4ng lao l\u00e2u n\u0103m.&#8221;<\/i> Sai con trai \u00f4ng l\u00e0 C\u00e1p M\u00f4n Chi h\u1ea7u Duy T\u00e2n mang \u0111\u1ebfn ban cho.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, v\u00ec s\u1ee3 l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ea3i ch\u1ee9c c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n n\u00ean d\u1eddi ghi v\u00e0o ph\u1ea7n sau ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ghi c\u00f4ng Ti\u1ebfn s\u0129 D\u01b0\u01a1ng V\u1ecb \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0m Giao X\u00e3 Trai lang.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Man Dao nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, S\u1eed qu\u00e1n Ki\u1ec3m th\u1ea3o Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0110\u00e0m Ch\u00e2u thu\u1ebf; \u0111\u1ebfn khi Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u01b0u Nguy\u00ean Du l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4 b\u00e8n d\u00f9ng l\u1eddi khuy\u00ean Nguy\u00ean Du, sai D\u01b0\u01a1ng V\u1ecb v\u00e0o Mai S\u01a1n chi\u00eau d\u1ee5. H\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u ra nghe l\u1ec7nh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, ghi t\u00ean h\u1ecd v\u00e0o s\u1ed5 d\u00e2n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m h\u1ed9, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi c\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng V\u1ecb. Vi\u1ec7c th\u00f4ng su\u1ed1t Mai S\u01a1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t. L\u01b0u Nguy\u00ean Du l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o truy\u1ec7n c\u1ee7a Nguy\u00ean Du v\u00e0 b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4 do Th\u1ea9m Qu\u00e1t so\u1ea1n m\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng V\u1ecb d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi Man Dao d\u01b0\u1edbi n\u00fai l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c quy ph\u1ee5. Vi\u1ec7c \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a ra h\u00e0ng x\u1ea3y ra v\u00e0o n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 b\u1ea3y, Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ghi c\u00f4ng con trai c\u1ee7a \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan H\u00e0m C\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Uy\u00ean l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, V\u1ecb l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, Tam ban Sai s\u1ee9, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng. V\u00ec H\u00e0m C\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft trong tr\u1eadn \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man \u1edf huy\u1ec7n V\u0169 C\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, b\u1eadc \u1ea9n s\u0129 Ho\u00e0ng Hi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i h\u1ecdc Tr\u1ee3 gi\u00e1o r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng Hi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn An. T\u1eeb nh\u1ecf th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u1eed, t\u00edch tr\u1eef m\u1ea5y ngh\u00ecn quy\u1ec3n s\u00e1ch, nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 theo h\u1ecdc. \u00d4ng vi\u1ebft s\u00e1ch \u300aNgao Ngung\u300b m\u01b0\u1eddi quy\u1ec3n, t\u1ef1 hi\u1ec7u l\u00e0 Ngao Ngung T\u1eed, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u300aH\u01b0 Hi To\u1ea3 Vi Lu\u1eadn\u300b. <i>&#8220;Ngao Ngung&#8221;<\/i> l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u00e2y c\u1ed1i b\u1ecb ch\u1eb7t, <i>&#8220;H\u01b0 Hi&#8221;<\/i> l\u00e0 ti\u1ebfng than th\u1edf, <i>&#8220;To\u1ea3 Vi&#8221;<\/i> l\u00e0 l\u1eddi b\u00e0n nh\u1ecf. N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, Th\u1ea1ch Gi\u1edbi \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc sai h\u1ecdc tr\u00f2 \u0111em l\u1ec5 v\u1eadt m\u1eddi \u00f4ng, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Khu m\u1eadt s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef3 d\u00e2ng bi\u1ec3u ti\u1ebfn c\u1eed, \u00f4ng nh\u1eadn m\u1ec7nh r\u1ed3i m\u1ed9t \u0111\u00eam sau th\u00ec m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch v\u00e0 Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Cao L\u01b0\u01a1ng Phu c\u00f9ng \u0111i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u \u1ea5m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c quan k\u1ef9 thu\u1eadt, v\u00e0 ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n m\u00e0 th\u00f4i. Vi\u1ec7c phong t\u1eb7ng, ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 Ph\u00f3 su\u1ea5t, ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh su\u1ea5t, r\u1ed3i Ti\u1ec3u t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p m\u00e0 th\u1ee5. Quan Ty thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1eb7ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i khanh, Gi\u00e1m th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan k\u1ef9 thu\u1eadt nh\u1edd c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u \u1ea5m l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n c\u1ee7a s\u0129 nh\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' trong 'v\u00f4 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36-113 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1408-11\" href=\"#footnote-1408-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, l\u00e0m \u00f4 u\u1ebf con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan, kh\u00f4ng g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n. Xin t\u1eeb nay m\u1ed7i lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c suy \u00e2n theo lo\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0 Y quan s\u1ee9 t\u1ea5u Y h\u1ecdc, Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 t\u1ea5u S\u1eafc tr\u01b0\u1edfng, v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ea5u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ecd chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p<a class=\"footnote\" title=\"'S\u1ee9 th\u1ebf chuy\u00ean k\u00ec ngh\u1ec7' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u1ea3 s\u1ee9 th\u1ebf chuy\u00ean k\u00ec ngh\u1ec7', ngh\u0129a t\u1ed1t h\u01a1n.\" id=\"return-footnote-1408-12\" href=\"#footnote-1408-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng trong vi\u1ec7c nh\u1eadp quan.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan k\u1ef9 thu\u1eadt b\u00e0n \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c phong t\u1eb7ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'd\u0129' trong 't\u1ecbnh d\u0129 k\u1ef9 thu\u1eadt quan phong t\u1eb7ng t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1408-13\" href=\"#footnote-1408-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4n Bi\u1ec7n cho r\u1eb1ng quan k\u1ef9 thu\u1eadt theo ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn con ch\u00e1u v\u00e0 phong t\u1eb7ng, nay n\u1ebfu suy \u00e2n theo lo\u1ea1i, c\u0169ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi ph\u00e1p c\u1ee7a con ch\u00e1u nh\u00e0 H\u00e1n, n\u00ean \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed h\u00e0 c\u1eeb c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tri V\u1ecb ch\u00e2u Nh\u1eadm Chuy\u00ean l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 gi\u1ebft qu\u1ed1c m\u1eabu c\u1ee7a h\u1ecd, b\u1ed1n l\u1ed9 Di\u00ean, Kh\u00e1nh, T\u1ea7n, T\u1ecbnh \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00f3 bi\u00ean c\u1ea3nh, ch\u1ec9 c\u00f3 Kinh, Nguy\u00ean kh\u00f4ng b\u00e1o g\u00ec, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra kh\u00f4ng k\u1ef9, Nh\u1eadm Chuy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec, Vua l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169 cho Chuy\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 gi\u1ebft qu\u1ed1c m\u1eabu, t\u1ee9c l\u00e0 M\u1ed9t T\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 m\u1edbi b\u00e1o.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ph\u1ee5c ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban Chu V\u0129nh Thanh l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. V\u0129nh Thanh v\u00ec con nu\u00f4i hung h\u00e3n, mu\u1ed1n t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c nh\u00e0 n\u00ean t\u1ef1 th\u00fa. \u00d4ng n\u1ed9i c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Chu M\u1ef9 t\u1eebng l\u00e0m con t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"\u00fd c\u00e2u 'k\u00ec t\u1ed5 m\u0129 th\u01b0\u1eddng t\u00e1c t\u1eed t\u1ea5u chi' kh\u00f4ng r\u00f5, nghi ng\u1edd c\u00f3 sai s\u00f3t.\" id=\"return-footnote-1408-14\" href=\"#footnote-1408-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Tri ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng Chu M\u1ef9 c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, sau khi m\u1ea5t ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Thi X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u00e2u Ho\u1ea1t Ch\u00e2u; L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, L\u01b0u h\u1eadu Thi\u00ean B\u00ecnh, l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u00ecnh Ch\u00e2u; Y\u1ebfn \u0110\u1ed9, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ty phong, l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u00f4 quan; V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Thi\u1ec7n, B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban, l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9; S\u00e1i \u0110\u0129nh, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed9 chi, b\u1ecb tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ecb l\u1ec7nh ng\u1eebng ch\u1ee9c; Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u00c2n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u; L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf nha ti\u1ec1n Anh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng theo k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, khai th\u00f4ng s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, kh\u00f4ng nghe l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, khi\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn. Khi c\u00f4ng tr\u00ecnh L\u1ee5c Th\u00e1p th\u1ea5t b\u1ea1i, Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Trung th\u01b0 ngh\u1ecb kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c, X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u nh\u00e2n \u0111\u00f3 mu\u1ed1n lung lay ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, b\u00e8n d\u1ea1y N\u1ed9i th\u1ecb L\u01b0u Kh\u00f4i m\u1eadt t\u1ea5u r\u1eb1ng vi\u1ec7c khai th\u00f4ng s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ebft h\u00e0ng ng\u00e0n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t ph\u1ea1m v\u00e0o \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5, v\u00e0 c\u1eeda s\u00f4ng Cang c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c t\u00ednh v\u00e0 t\u00ean Vua, vi\u1ec7c \u0111\u00e0o b\u1edbi l\u1edbn l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu sai Trung s\u1ee9 m\u1edf \u00e1n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 nghi ng\u1edd X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ch\u1ee7 m\u01b0u, li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, e r\u1eb1ng k\u1ebb gian t\u00e0 l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n.<\/p>\n<p>B\u00e8n sai \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c c\u00f9ng V\u0103n T\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi \u0110\u1eb7ng Th\u1ee7 Cung \u0111i Thi\u1ec1n Ch\u00e2u x\u00e9t vi\u1ec7c \u1ea5y, th\u00fac gi\u1ee5c \u0111i r\u1ea5t g\u1ea5p, trong m\u1ed9t ng\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3y chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng. Trung Ph\u1ee5c c\u1ed1 xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p r\u1ed3i m\u1edbi \u0111i, sau khi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, \u00f4ng \u0111em nh\u1eefng chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1eb7t l\u00ean ng\u1ef1 t\u1ecda, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ee3 r\u1eb1ng ng\u1ee5c t\u1ee5ng kh\u1edfi t\u1eeb gian th\u1ea7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00ean c\u00f3 \u1edf th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e2ng chi\u1ebfu, xin giao cho Trung th\u01b0 h\u00e0nh xu\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. B\u1ea5y gi\u1edd ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi Trung Ph\u1ee5c l\u00e0 <i>&#8220;Thi\u1ebft di\u1ec7n ng\u1ef1 s\u1eed&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>Trung Ph\u1ee5c v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111i \u0111\u1ebfn, so s\u00e1nh s\u1ed5 h\u1ed9 t\u1ecbch th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, th\u00ec l\u00e0 th\u00f4n Tri\u1ec7u Chinh, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00ean ng\u1ef1. C\u1eeda s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ebf \u0111\u1ea5t cao, ch\u1ec9 h\u1eb7c t\u1ed9i X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e2ng chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn thu \u0111\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n d\u00f2ng B\u1eafc, nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd vi ph\u1ea1m \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh, v\u1eeba \u0111\u1eafp xong li\u1ec1n v\u1ee1, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i c\u00f4ng qu\u1ef9. Ho\u00e0i \u00c2n v\u00e0 Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i l\u1ea5y v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1eafp \u0111\u00ea l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, \u0103n c\u1eafp t\u00e0i s\u1ea3n do m\u00ecnh gi\u00e1m s\u00e1t, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u d\u00e8m pha, tuy kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u00f9y. Th\u00f9y hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 s\u00f4ng ng\u00f2i, t\u1eebng d\u00e2ng s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1o H\u00e0 H\u00ecnh Th\u1eafng\u300b, mu\u1ed1n \u0111\u00e0o th\u00eam nh\u00e1nh s\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00f2ng ch\u1ea3y ch\u1eadm l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i \u0111i \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng, tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi gia h\u1ecdc, n\u00ean cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Sau khi Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u00e1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi chuy\u00ean t\u00e2m tu s\u1eeda \u0111\u00ea T\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 B\u1eafc Kinh v\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng tin v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng c\u00f2n tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0110\u00f4ng n\u1eefa.<\/p>\n<p>Khi Vua b\u1ecb b\u1ec7nh, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u00e2m th\u1ea7m k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi V\u0169 K\u1ebf Long, H\u1eefu Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, sai hai vi\u00ean quan coi thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1ebfn s\u00e2n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh, n\u01a1i hai ph\u1ee7 h\u1ecdp, c\u1ea7m t\u1edd tr\u00ecnh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u00e0o s\u00f4ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, khi\u1ebfn th\u00e2n th\u1ec3 Vua kh\u00f4ng y\u00ean. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c bi\u1ebft \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o ng\u0103n ch\u1eb7n.<\/p>\n<p>M\u1ea5y ng\u00e0y sau, hai ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb xin ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f9ng nghe ch\u00ednh s\u1ef1, c\u0169ng l\u00e0 do K\u1ebf Long x\u00fai gi\u1ee5c. S\u1eed Ch\u00ed Th\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111em t\u1edd tr\u00ecnh \u1ea5y b\u00e1o v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh. Ng\u1ea1n B\u00e1c xem xong li\u1ec1n gi\u1ea5u \u0111i, m\u1eb7t c\u00f3 v\u1ebb vui m\u1eebng. C\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau h\u1ecfi, \u00f4ng kh\u00f4ng n\u00f3i. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng g\u1ecdi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi: <i>&#8220;H\u00f4m nay c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec mu\u1ed1n n\u00f3i kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> H\u1ecd \u0111\u00e1p: <i>&#8220;C\u00f3.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng bi\u1ebfn d\u1ecb c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ph\u1ea3i b\u00e1o, nh\u01b0ng sao d\u00e1m can d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia! T\u1ed9i c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e1ng tru di.&#8221;<\/i> Hai ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 h\u00e3i, m\u1eb7t m\u00e0y bi\u1ebfn s\u1eafc. Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Xem ra c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 l\u00e0 ngu mu\u1ed9i, ta ch\u01b0a mu\u1ed1n tr\u1ecb t\u1ed9i, t\u1eeb nay \u0111\u1eebng t\u00e1i ph\u1ea1m!&#8221;<\/i> Hai ng\u01b0\u1eddi lui ra. Ng\u1ea1n B\u00e1c li\u1ec1n \u0111\u01b0a t\u1edd tr\u00ecnh cho c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau xem. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1ee9c gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ean n\u00f4 t\u00e0i n\u00e0y d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady nh\u01b0 v\u1eady, sao kh\u00f4ng ch\u00e9m \u0111i?&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ebfu ch\u00e9m th\u00ec vi\u1ec7c s\u1ebd l\u1ed9 r\u00f5, khi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu b\u1ea5t an.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1eed Ty thi\u00ean quan x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a L\u1ee5c Th\u00e1p \u1edf kinh s\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'quan' trong 'Ty thi\u00ean quan' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u00e1m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n C\u00e1c m\u00e0 x\u00f3a \u0111i.\" id=\"return-footnote-1408-15\" href=\"#footnote-1408-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi \u0111i. K\u1ebf Long xin gi\u1eef l\u1ea1i, Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecd sao d\u00e1m t\u1ef1 ti\u1ec7n n\u00f3i b\u1eady, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1y h\u1ecd th\u00f4i.&#8221;<\/i> K\u1ebf Long im l\u1eb7ng kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn L\u1ee5c Th\u00e1p, s\u1ee3 b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc, b\u00e8n n\u00f3i l\u1ea1i: <i>&#8220;L\u1ee5c Th\u00e1p \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00ednh b\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c V\u0169 K\u1ebf Long d\u1ea1y Ty thi\u00ean quan, theo ghi ch\u00e9p, l\u1ebd ra ph\u1ea3i \u1edf l\u00fac Vua b\u1ec7nh, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o. Vi\u1ec7c Thi\u1ebft di\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed, xin giao cho Trung th\u01b0 thi h\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'ph\u00f3 Trung th\u01b0 h\u00e0nh xu\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n K\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 47 s\u00e1ch 'T\u1ee5c tu Thi\u1ec1n Ch\u00e2u quy\u1ebft h\u00e0' m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1408-16\" href=\"#footnote-1408-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng b\u1ea3y t\u1edd chi\u1ebfu n\u1ed9i gi\u00e1ng, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch <i>&#8220;Nam du k\u00fd c\u1ef1u&#8221;<\/i> c\u1ee7a h\u1ecd T\u0103ng. H\u1ecd T\u0103ng l\u1ea1i cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c tr\u1ecb s\u00f4ng \u00c2n, K\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'l\u01b0u' trong 'tr\u1ecb \u00c2n, K\u00fd h\u00e0 l\u01b0u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u01a1', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1408-17\" href=\"#footnote-1408-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, ch\u1eb7t n\u00fai l\u00e0ng Tri\u1ec7u Chinh l\u00e0 do H\u00e0n K\u1ef3 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 sai.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c chuy\u00ean tr\u1ecb \u0111\u00ea ph\u00eda t\u00e2y, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch <i>&#8220;K\u00ea c\u1ed5 l\u1ee5c&#8221;<\/i>. S\u00e1ch <i>&#8220;T\u1ea1p ch\u00ed&#8221;<\/i> c\u1ee7a h\u1ecd Giang ch\u00e9p: \u1ede H\u1ee9a Ch\u00e2u, Gi\u1ea3 Th\u1ecb Trung ng\u1ed3i n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, Gi\u1ea3 n\u00f3i \u0111\u00ea Kim ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1edd ph\u00eda t\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u1eefu' trong 'ch\u1ec9 h\u1eefu t\u00e2y ng\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ef1', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1408-18\" href=\"#footnote-1408-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch <i>&#8220;H\u00e1n th\u01b0&#8221;<\/i> ch\u00e9p: <i>&#8220;B\u1edd tr\u00e1i m\u1ea1nh th\u00ec b\u1edd ph\u1ea3i b\u1ecb h\u1ea1i&#8221;<\/i>, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1edd ph\u00eda \u0111\u00f4ng, t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do v\u1ee1 \u0111\u00ea, kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u00e0ng n\u0103m tu s\u1eeda. Nh\u01b0ng nay m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng gi\u1ea3m d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n phu d\u1ecbch, kh\u00f4ng ai d\u00e1m gi\u1ea3m b\u1edbt. Vi\u1ec7c n\u00e0y trong s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd Giang, e r\u1eb1ng c\u00f9ng v\u1edbi s\u00e1ch <i>&#8220;K\u00ea c\u1ed5 l\u1ee5c&#8221;<\/i> c\u00f3 ch\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. L\u1ea1i ch\u00e9p: Tr\u01b0\u01a1ng An \u0110\u1ea1o n\u00f3i s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u1edf c\u1eeda L\u1ee5c Th\u00e1p, thu\u1ebf ph\u00fa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n th\u1ea1ch. Nay c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 H\u00e0 B\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' trong 'd\u0129 ph\u1ee5ng H\u00e0 B\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eafc', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1408-19\" href=\"#footnote-1408-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i n\u0103m ba tr\u0103m v\u1ea1n, l\u00e0 do n\u1ea1n v\u1ee1 \u0111\u00ea s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n, h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u c\u1ea7u, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u00f4ng tho\u00e1t, th\u00e0nh m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn cho \u0111\u1eddi, b\u1ecf c\u1ea7u Thi\u1ec1n, th\u00ec n\u1ea1n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 s\u1ebd d\u1ee9t.)<\/i><\/p>\n<p>[41] H\u00e0 ng\u1ee5c m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n v\u1eabn ch\u01b0a ra kh\u1ecfi, t\u1eebng d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb th\u00e1ng t\u01b0 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng b\u1ea3y, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u b\u00e0y vi\u1ec7c L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng ng\u00f2i th\u1ea5t b\u1ea1i, xin tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ecfa l\u00f2ng d\u00e2n ch\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 thu nh\u1eadn t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1, s\u1ebd truy c\u1ee9u t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, tuy\u00ean d\u1ee5 Trung th\u01b0, c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 thi h\u00e0nh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan, giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u1eed l\u00fd l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. Sao l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1edbm vi\u1ec7c t\u1eeb trong cung ra, sai m\u1ed9t quan \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra, ph\u00e1i b\u1ed1n n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t, ch\u1ec9 trong v\u00e0i ng\u00e0y, ba l\u1ea7n ban ra v\u0103n t\u1ef1 t\u1eeb trong cung, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i. B\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng ai \u0111\u00e3 t\u00e2u b\u00e0y t\u1ed9i c\u1ee7a hai ti\u1ec3u th\u1ea7n? Ai \u0111\u00e3 b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c kh\u1edfi t\u1ed1 hai ti\u1ec3u th\u1ea7n? \u0110\u00e1ng ti\u1ebfc l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n; quy\u1ec1n ch\u00ednh s\u1ef1 l\u1ea1i giao cho ho\u1ea1n quan v\u00e0 n\u1eef t\u1eed. \u0110\u1ebfn c\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ea5y vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng tham gia b\u00e0n lu\u1eadn, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng gi\u1eef v\u1eefng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 thu\u1eadn theo thi h\u00e0nh, th\u00ec c\u1ea7n g\u00ec \u0111\u1ebfn t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1ec7 n\u1ea1n t\u00e0 phong m\u1eb7c s\u1eafc, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u1ed9i so v\u1edbi ng\u00e0y x\u01b0a; phong kh\u00ed t\u1ed1 gi\u00e1c v\u00e0 b\u1eaft b\u1edb, l\u1ea1i g\u00e2y h\u1ecda cho ng\u00e0y nay. K\u00ednh mong \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ec9 th\u1ecb, thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb trong cung, xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb t\u00e2u b\u00e0y c\u1ee7a quan \u0111\u00e0i v\u00e0 th\u1ea7n v\u1ec1 Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ef9, tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Nh\u01b0 v\u1eady, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i; t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n t\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft sau ng\u00e0y m\u00f9ng 6 th\u00e1ng 9 v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 11, kh\u00f4ng r\u00f5 ch\u00ednh x\u00e1c th\u1eddi gian, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c ng\u1ee5c \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, m\u1edbi ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y. Trong v\u00e0i ng\u00e0y, ba l\u1ea7n ban ra v\u0103n t\u1ef1 t\u1eeb trong cung, kh\u00e1c v\u1edbi ghi ch\u00e9p c\u1ee7a h\u1ecd T\u0103ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y b\u1ea3y b\u1ee9c, ch\u1eafc ch\u1eafn h\u1ecd T\u0103ng nh\u1ea7m. Nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai, \u0111\u1ee3i xem x\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aL\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng trong cung sai trung nh\u00e2n thi\u1ebft l\u1eadp ng\u1ee5c \u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"'khi\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1ng', 'tr\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 \u300aL\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1408-20\" href=\"#footnote-1408-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>. C\u1ea3nh S\u01a1 c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u, n\u00ean l\u1ea1i sai Ng\u1ef1 s\u1eed c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra. Theo b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 sai Ng\u1ef1 s\u1eed, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ed1n n\u1ed9i th\u1ea7n gi\u00e1m s\u00e1t. L\u1ea1i theo \u300aNam du k\u00fd c\u1ef1u\u300b c\u1ee7a h\u1ecd T\u0103ng, th\u00ec Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c l\u00fac \u0111\u1ea7u nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u0169ng l\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 t\u1eeb trong cung. Trung Ph\u1ee5c v\u00e0o ch\u1ea7u, n\u1ed9p v\u0103n t\u1ef1 t\u1eeb trong cung, r\u1ed3i t\u1eeb Trung th\u01b0 ban ra. Nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Trung Ph\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 \u0111\u00fang.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, L\u00fd Tham, ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd Tham t\u1eeb ch\u1ee9c Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, Ty phong lang trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi ch\u1ec9 ba th\u00e1ng. <em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u1ee7a Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 ba.)<\/em><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, th\u00e1ng 12, L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1, ch\u1ee9c H\u1eefu ty gi\u00e1n, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, d\u00f9 g\u1eb7p gi\u1edd Th\u00ecn, c\u0169ng s\u1ebd l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ed9t ban, \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i l\u00ean \u0111i\u1ec7n, th\u1ea7n mong r\u1eb1ng c\u00e1c quan gi\u00e1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, L\u01b0u H\u00e3ng, ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7.<\/p>\n<p>Sau khi Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n, ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan l\u00e0 tai m\u1eaft c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m hay c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i do b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, sao l\u1ea1i v\u00ec t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u1ed5i gi\u1eadn m\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t h\u1ecd! Xin b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m r\u00f5 \u0111\u00fang sai \u0111\u1ec3 ch\u00ednh danh ph\u1eadn.&#8221;<\/i> \u00d4ng c\u00f2n xin c\u00f9ng c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i. Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c ch\u1ec9 tr\u00edch L\u01b0u H\u00e3ng v\u00ec vi\u1ec7c lo tang l\u1ec5 cho \u00d4n Th\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 <i>&#8220;L\u01b0u Loan&#8221;<\/i>, v\u00ec t\u1ee5c g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n quan t\u00e0i l\u00e0 <i>&#8220;loan&#8221;<\/i>, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m h\u1ea1nh c\u1ee7a L\u01b0u H\u00e3ng; L\u01b0u H\u00e3ng c\u0169ng k\u1ecbch li\u1ec7t c\u00f4ng k\u00edch c\u00e1c quan \u0111\u00e0i l\u00e0 k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ecbch Thanh b\u1ecb c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9, L\u01b0u H\u00e3ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 lo\u1ea1i b\u1ecf t\u01b0\u1edbng so\u00e1i c\u1ee7a Vua, ch\u1eb7t \u0111\u1ee9t nanh vu\u1ed1t c\u1ee7a Vua, e r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u b\u1ea5t tr\u1eafc. Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00e1c c\u00e0ng tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng ng\u1eebng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00e2ng t\u1edbi m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u. L\u01b0u H\u00e3ng bi\u1ebft m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng, b\u00e8n t\u1ef1 xin gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i ki\u00eam th\u00eam m\u1ed9t h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n th\u1ee7 Nam Kinh, v\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng L\u01b0u H\u00e3ng khi g\u1eb7p c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, s\u1ebd \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169 Trung th\u01b0, ra v\u00e0o theo nghi th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, \u0111\u00e0n h\u1eb7c kh\u00f4ng ki\u00eang n\u1ec3 ai, Vua n\u00f3i v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n: <i>&#8220;Khanh c\u00f4 \u0111\u1ed9c, m\u00e0 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady!&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n h\u1ecdc v\u1ea5n th\u00f4 thi\u1ec3n, l\u00f2ng trung ngu mu\u1ed9i, nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c. Nay c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, k\u1ebb ch\u1ec9 lo gi\u1eef l\u1ed9c v\u1ecb v\u00e0 k\u1ebft giao th\u00ec nhi\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"'L\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ee5c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1408-21\" href=\"#footnote-1408-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc th\u00ec \u00edt, b\u1ec7 h\u1ea1 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111ang c\u00f4 \u0111\u1ed9c v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua nghe xong c\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>[45] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Tu so\u1ea1n, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tri Giang Ninh ph\u1ee7 Bao Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ty Lang trung, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7.<\/p>\n<p>Bao Ch\u1eedng khi \u0111\u1ee9ng trong tri\u1ec1u nghi\u00eam kh\u1eafc c\u1ee9ng r\u1eafn, ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 tr\u1ebb con, ph\u1ee5 n\u1eef trong d\u00e2n gian c\u0169ng bi\u1ebft ti\u1ebfng \u00f4ng. Qu\u00fd t\u1ed9c v\u00e0 ho\u1ea1n quan \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ki\u00eang n\u1ec3. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, ph\u00e0m ai c\u00f3 vi\u1ec7c ki\u1ec7n t\u1ee5ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn s\u00e2n ph\u1ee7, m\u00e0 l\u1ea1i d\u1ecbch ng\u1ed3i \u1edf c\u1ed5ng, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean thu nh\u1eadn tr\u1ea1ng t\u1eeb, g\u1ecdi l\u00e0 B\u00e0i ty. Bao Ch\u1eedng m\u1edf c\u1ed5ng ch\u00ednh, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u1eb3ng s\u00e2n ph\u1ee7 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u1ea3i tr\u00e1i, l\u1ea1i d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i.<\/p>\n<p>Kinh \u0111\u00f4 b\u1ecb l\u1ee5t l\u1edbn, \u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan trong cung v\u00e0 th\u1ebf gia quy\u1ec1n qu\u00fd x\u00e2y v\u01b0\u1eddn t\u1ea1c nhi\u1ec1u n\u01a1i l\u1ea5n chi\u1ebfm s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n, khi\u1ebfn s\u00f4ng b\u1ecb t\u1eafc kh\u00f4ng th\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ph\u00e1 b\u1ecf. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ecba kh\u1ebf t\u1ef1 khai, c\u00f3 k\u1ebb t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea5t gi\u1ea3 m\u1ea1o, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t nghi\u1ec7m r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[46] \u0110\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean L\u1ec7nh c\u1ee7a C\u1ee5c Giao X\u00e3 thu\u1ed9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed qu\u1ea3n c\u00e2u Th\u00e1i h\u1ecdc.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vi\u1ec7n gi\u1eef ch\u1ee9c B\u1ea3o Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan, d\u1ea1y h\u1ecdc \u1edf H\u1ed3 Ch\u00e2u, \u0111\u1eb7t ra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n chi ti\u1ebft, t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng. D\u00f9 tr\u1eddi n\u00f3ng b\u1ee9c v\u1eabn m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c ng\u1ed3i tr\u00ean gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng, gi\u1eef nghi\u00eam l\u1ec5 th\u1ea7y tr\u00f2. \u00d4ng coi h\u1ecdc tr\u00f2 nh\u01b0 con em m\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"'con em' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'cha anh', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 432, truy\u1ec7n H\u1ed3 Vi\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1408-22\" href=\"#footnote-1408-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, h\u1ecdc tr\u00f2 c\u0169ng tin y\u00eau \u00f4ng nh\u01b0 cha anh<a class=\"footnote\" title=\"'cha anh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'con em', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1408-23\" href=\"#footnote-1408-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m.<\/p>\n<p>N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc, xu\u1ed1ng H\u1ed3 Ch\u00e2u l\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ea1y c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7nh. Khi Vi\u1ec7n l\u00e0m quan coi vi\u1ec7c h\u1ecdc, h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, Th\u00e1i h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed7, ph\u1ea3i l\u1ea5y nh\u00e0 quan b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a. Trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 do L\u1ec5 b\u1ed9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, h\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a Vi\u1ec7n th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm b\u1ed1n n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, t\u00f9y t\u00e0i cao th\u1ea5p, \u0111\u1ec1u th\u00edch t\u1ef1 s\u1eeda m\u00ecnh, y ph\u1ee5c c\u1eed ch\u1ec9 th\u01b0\u1eddng gi\u1ed1ng nhau, ng\u01b0\u1eddi ta g\u1eb7p h\u1ecd, d\u00f9 kh\u00f4ng quen bi\u1ebft, c\u0169ng bi\u1ebft l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a Vi\u1ec7n. Do \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c gi\u1ea3ng quan \u1edf kinh di\u00ean, v\u1eabn coi vi\u1ec7c Th\u00e1i h\u1ecdc nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p Vi\u1ec7n gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Th\u00e1i h\u1ecdc. X\u00e9t bia m\u1ed9, n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng, v\u1eabn \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng v\u00e0o th\u00e1ng ng\u00e0y n\u00e0o. C\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, T\u1eadp Hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd \u0110inh Ph\u00fang t\u00e2u: <i>&#8220;Theo s\u00e1ch v\u0129 c\u1ee7a \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, t\u00ean n\u0103m v\u1ecb \u0110\u1ebf l\u00e0 Linh Uy Ng\u01b0\u1ee1ng, X\u00edch Phi\u00eau N\u1ed9, H\u00e0m Xu N\u1eefu, B\u1ea1ch Chi\u00eau C\u1ee7, Tr\u1ea5p Quang K\u1ef7. Nay m\u1ed7i n\u0103m t\u1ebf l\u1ec5, nh\u01b0ng trong b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n v\u00e0 bia v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ec1u ghi t\u00ean, khi\u1ebfn quan l\u1ea1i g\u1ecdi th\u1eb3ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh th\u1ea7n linh.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n giao Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i b\u1ecf \u0111i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1408-24\" href=\"#footnote-1408-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[50] Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9, Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Tri\u1ebft K\u1ebf T\u1ed5 l\u0129nh ch\u1ee9c Khang Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n. K\u1ebf T\u1ed5 c\u1ea3i t\u00e1ng cha m\u00ecnh, xin m\u01b0\u1ee3n l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, H\u1ea1 qu\u1ed1c ch\u1ee7 L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 sai T\u1ed5 Nho Ng\u00f4i Danh, Du\u1eadt T\u1eafc Kh\u00e1nh \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 T\u1eeb Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin m\u1eb9 l\u00e0 M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb \u0111\u00e3 m\u1ea5t.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd Th\u1ee7 Qu\u00fd t\u1eebng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c xu\u1ea5t n\u1ea1p cho Ng\u1ed9 Kh\u1ea5t, B\u1ed5 T\u1ebf Ng\u1eadt \u0110a T\u1ef5 t\u1eebng h\u1ea7u h\u1ea1 N\u00e3ng Ti\u00eau v\u00e0 M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb \u1edf Gi\u1edbi \u0110\u00e0n vi\u1ec7n, n\u00ean ra v\u00e0o n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u0103n c\u1ea5m. M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb v\u1eeba th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi Th\u1ee7 Qu\u00fd, l\u1ea1i th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi Ng\u1eadt \u0110a T\u1ef5. Th\u1ee7 Qu\u00fd t\u1ee9c gi\u1eadn, b\u00e8n gi\u1ebft Ng\u1eadt \u0110a T\u1ef5 v\u00e0 M\u1ed9t T\u00e0ng th\u1ecb. T\u1ed9c Ngoa Mang b\u1ea3o v\u1ec7 Th\u1ee7 Qu\u00fd, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9, v\u00e0 g\u1ea3 con g\u00e1i cho L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9, l\u00fac \u0111\u00f3 L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 m\u1edbi ch\u00edn tu\u1ed5i.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng: &#8216;Ti\u1ec3u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a H\u1ea1 qu\u1ed1c l\u00e0 A Th\u00fac Ng\u00f4i M\u00ea Li\u1ec7t Quy c\u00f9ng M\u1ed9t T\u00e0ng, Ngoa Mang gi\u1ebft m\u1eb9 c\u1ee7a Ti\u1ec3u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 B\u1ed5 T\u1ebf t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng, r\u1ed3i Ngoa Mang \u0111\u01b0a Ti\u1ec3u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 t\u1ed9c m\u00ecnh, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c tr\u1ea5n bi\u00ean gi\u1edbi chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00f2ng b\u1ecb.'&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t r\u1eb1ng Ti\u1ec3u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh l\u00e0 L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9, B\u1ed5 T\u1ebf t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 Ng\u1eadt \u0110a T\u1ef5. Ng\u00f4i M\u00ea Li\u1ec7t Quy c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 L\u00fd Th\u1ee7 Qu\u00fd. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh s\u1eed, nay ch\u1ec9 theo ch\u00ednh s\u1eed v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b truy\u1ec7n L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9. M\u1ed9t T\u00e0ng, Ngoa Mang ch\u1ebft, c\u00f3 l\u1ebd v\u00e0o m\u00f9a thu n\u0103m nay, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng, nh\u00e2n vi\u1ec7c s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin n\u00ean m\u1edbi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ng\u1eebng thi\u1ebft tri\u1ec1u v\u00ec tang m\u1eb9 c\u1ee7a L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, T\u1eadp Hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Ph\u00f9ng H\u1ea1o l\u00e0m T\u1ebf \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, V\u0103n T\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Duy Thanh l\u00e0m \u0110i\u1ebfu \u00fay s\u1ee9.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ph\u1ee5ng Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u00eau V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau H\u1ed7, Kh\u1edfi c\u01b0 lang<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'trung' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'lang' v\u1ed1n c\u00f3, nh\u01b0ng x\u00e9t s\u1eed Li\u00eau ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 lang m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 Kh\u1edfi c\u01b0 lang trung, n\u00ean b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1408-25\" href=\"#footnote-1408-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n H\u00e0n Phu; n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt D\u1ee5c, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 H\u00e0n Duy L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n. Ti\u00eau H\u1ed7 v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng mi\u1ebfu Thi\u00ean Tr\u00ec \u1edf tr\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng V\u0169 x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t B\u1eafc gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tra c\u1ee9u s\u1ed5 s\u00e1ch c\u0169, \u0111\u1ea5t tr\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng V\u0169 v\u1ed1n l\u1ea5y n\u00fai L\u1ee5c Phi\u1ec1n l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n. N\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh, d\u00e2n c\u00e0y \u1edf B\u1eafc gi\u1edbi l\u00e0 Ni\u1ebfp T\u00e1i H\u1eefu, T\u00f4 Tr\u1ef1c v.v. x\u00e2m l\u1ea5n v\u1ec1 ph\u00eda nam n\u00fai h\u01a1n 20 d\u1eb7m, ch\u00e2u \u0110\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u S\u00f3c, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec gi\u1eef h\u00f2a hi\u1ebfu n\u00ean ch\u1ec9 ra l\u1ec7nh d\u1eddi c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u00e1. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, h\u1ecd l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t qua ph\u00eda nam c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u00e1, b\u00e8n \u0111\u00e0o h\u00e0o l\u00e0m ranh gi\u1edbi, mi\u1ebfu Thi\u00ean Tr\u00ec thu\u1ed9c ph\u1ed1 Ho\u00e0nh L\u0129nh c\u1ee7a qu\u00e2n Ninh H\u00f3a. N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, d\u00e2n c\u00e0y \u1edf B\u1eafc gi\u1edbi l\u00e0 \u0110\u1ed7 T\u01b0 Vinh x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o th\u00f4n L\u00e3nh Tuy\u1ec1n, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u00e1 l\u00e0m d\u1ea5u. B\u00e8n sai s\u1ee9 qu\u00e1n b\u1ea1n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u d\u00f9ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch cho Ti\u00eau H\u1ed7 v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u1ea7m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 gi\u1ea3i th\u00edch cho Ti\u00eau H\u1ed7 v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y. Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u ch\u1ea5t v\u1ea5n Ti\u00eau H\u1ed7, xem ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8; vi\u1ec7c c\u1ee7a Ni\u1ebfp T\u00e1i H\u1eefu, T\u00f4 Tr\u1ef1c, \u0110\u1ed7 T\u01b0 Vinh, xem ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng 12 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea1i xem ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 12 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t. Vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u s\u1eeda ch\u1eefa mi\u1ebfu Thi\u00ean Tr\u00ec, xem ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5 n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 9.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh: <i>&#8220;C\u00e1c ty Hu\u00e2n, ty Phong, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng, Gi\u00e1 b\u1ed9, Kh\u1ed1 b\u1ed9, \u0110\u1ed9 chi, Kim b\u1ed9, Th\u01b0\u01a1ng b\u1ed9, \u0110\u00f4 quan, T\u1ef7 b\u1ed9, Ty m\u00f4n, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch, Thi\u1ec7n b\u1ed9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, Ngu b\u1ed9, Th\u1ee7y b\u1ed9, t\u1eeb nay n\u1ebfu ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ec3n th\u00ec cho c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c ki\u00eam nhi\u1ec7m. N\u1ebfu thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec sai Ch\u00ednh lang ho\u1eb7c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang t\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Tri ch\u00e2u v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m. N\u1ebfu v\u1eabn thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ebfu v\u1eabn thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'v\u1eabn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00f3', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 4-3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1408-26\" href=\"#footnote-1408-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, th\u00ec sai Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang<a class=\"footnote\" title=\"Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m, ch\u1eef 'nhi\u1ec7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1eeb', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1408-27\" href=\"#footnote-1408-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p th\u00eam 5.000 ti\u1ec1n, quan kinh tri\u1ec1u 3.000 ti\u1ec1n. C\u00f2n c\u00e1c ch\u1ee9c H\u1ed3ng l\u00f4, Th\u00e1i b\u1ed9c, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, n\u1ebfu sai ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m l\u00e0m Khanh, Gi\u00e1m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 7.000 ti\u1ec1n. \u0110\u1ec1u cho ph\u00e9p \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u00edch h\u1ee3p, v\u00e0 m\u1ed7i ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c sai th\u00eam 4 ng\u01b0\u1eddi d\u01b0 ra \u0111\u1ec3 gi\u1eef \u1ea5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] Th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ec7nh cho T\u1ec3 th\u1ea7n V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed. Ban \u0111\u1ea7u, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, ch\u1ec9 ki\u00eam ch\u1ee9c D\u1ecbch kinh nhu\u1eadn v\u0103n s\u1ee9, c\u00f2n L\u01b0u H\u00e3ng l\u00e0m Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed. \u0110\u1ebfn khi H\u00e3ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, Ng\u1ea1n B\u00e1c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1408-1\">L\u1ec5 Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Phong Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean Di, quy\u1ec3n 5, trang 83 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1408-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-2\">B\u1edd g\u1ed7 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1edd n\u01b0\u1edbc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12, ph\u1ea7n k\u1ef7 4 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, quy\u1ec3n 93, ph\u1ea7n H\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-1408-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-3\">Cung ph\u1ee5ng quan, ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed5ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1408-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-4\">Ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y, ch\u1eef 'th\u1ee7y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1408-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-5\">Vi\u1ec7c b\u00f9 l\u1ea1i n\u00e0y trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 ch\u00e9p l\u00e0 'gi\u00e1 bi\u1ebfm', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1408-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-6\">T\u00f4 Thu\u1ea5n Kh\u00e2m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, ch\u1eef 'Kh\u00e2m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khanh', ch\u1eef 'vi' tr\u00ean nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'ph\u1ee5c', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda v\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1408-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-7\">Ch\u1eef 'tr\u1eeb' (b\u1ed5 nhi\u1ec7m) ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 110, b\u00e0i 'Lu\u1eadn Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u Tr\u1eeb Xu M\u1eadt S\u1ee9 Tr\u00e1t T\u1eed' b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1408-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-8\">Ch\u1eef 'v\u1ecb' (cho r\u1eb1ng) ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eafc' (th\u00ec), c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1408-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-9\"> nh\u1eefng l\u1eddi xi\u1ec3m n\u1ecbnh 's\u1edf' ch\u1eef nguy\u00ean tho\u00e1t, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1408-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-10\">Ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1408-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-11\">Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' trong 'v\u00f4 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36-113 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1408-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-12\">'S\u1ee9 th\u1ebf chuy\u00ean k\u00ec ngh\u1ec7' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u1ea3 s\u1ee9 th\u1ebf chuy\u00ean k\u00ec ngh\u1ec7', ngh\u0129a t\u1ed1t h\u01a1n. <a href=\"#return-footnote-1408-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-13\">Ch\u1eef 'd\u0129' trong 't\u1ecbnh d\u0129 k\u1ef9 thu\u1eadt quan phong t\u1eb7ng t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1408-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-14\"> \u00fd c\u00e2u 'k\u00ec t\u1ed5 m\u0129 th\u01b0\u1eddng t\u00e1c t\u1eed t\u1ea5u chi' kh\u00f4ng r\u00f5, nghi ng\u1edd c\u00f3 sai s\u00f3t. <a href=\"#return-footnote-1408-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-15\">Ch\u1eef 'quan' trong 'Ty thi\u00ean quan' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u00e1m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n C\u00e1c m\u00e0 x\u00f3a \u0111i. <a href=\"#return-footnote-1408-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-16\">Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'ph\u00f3 Trung th\u01b0 h\u00e0nh xu\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n K\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 47 s\u00e1ch 'T\u1ee5c tu Thi\u1ec1n Ch\u00e2u quy\u1ebft h\u00e0' m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1408-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-17\">Ch\u1eef 'l\u01b0u' trong 'tr\u1ecb \u00c2n, K\u00fd h\u00e0 l\u01b0u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u01a1', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1408-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-18\">Ch\u1eef 'h\u1eefu' trong 'ch\u1ec9 h\u1eefu t\u00e2y ng\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ef1', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1408-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-19\">Ch\u1eef 'ph\u1ee5ng' trong 'd\u0129 ph\u1ee5ng H\u00e0 B\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eafc', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1408-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-20\"> 'khi\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1ng', 'tr\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 \u300aL\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1408-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-21\"> 'L\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'L\u1ee5c', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 15, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1408-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-22\">'con em' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'cha anh', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 432, truy\u1ec7n H\u1ed3 Vi\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1408-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-23\">'cha anh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'con em', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1408-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-24\">Ch\u1eef '\u0111\u1ecbnh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1408-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-25\">Ch\u1eef 'trung' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'lang' v\u1ed1n c\u00f3, nh\u01b0ng x\u00e9t s\u1eed Li\u00eau ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 lang m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 Kh\u1edfi c\u01b0 lang trung, n\u00ean b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1408-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-26\"> N\u1ebfu v\u1eabn thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eef 'v\u1eabn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00f3', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 4-3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1408-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1408-27\"> Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang v\u1eeba m\u00e3n nhi\u1ec7m, ch\u1eef 'nhi\u1ec7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1eeb', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1408-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":85,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1408","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2617,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1408\/revisions\/2617"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1408\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1408"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1408"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}