{"id":1416,"date":"2025-11-06T17:04:06","date_gmt":"2025-11-06T10:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1416"},"modified":"2026-04-24T10:55:03","modified_gmt":"2026-04-24T03:55:03","slug":"beta-quyen-188-nam-gia-huu-thu-3-mau-tuat-1058","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-188-nam-gia-huu-thu-3-mau-tuat-1058\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 188  N\u0102M GIA H\u1ef0U TH\u1ee8 3 (M\u1eacU TU\u1ea4T, 1058)","rendered":"QUY\u1ec2N 188  N\u0102M GIA H\u1ef0U TH\u1ee8 3 (M\u1eacU TU\u1ea4T, 1058)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi s\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Ph\u1ee7 ch\u00e2u, e r\u1eb1ng L\u00e2n ch\u00e2u s\u1ebd b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, h\u00e3y xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(S\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0111\u1ecba gi\u1edbi c\u1ee7a Ph\u1ee7 ch\u00e2u, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n th\u00e1ng 8 n\u0103m ngo\u00e1i.)<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, l\u1ea5y Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung; \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba L\u00f4i Gi\u1ea3n Phu, ng\u01b0\u1eddi \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf Th\u1ea7n ch\u00e2u, L\u1ec5 ch\u00e2u, l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129, Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u1ea7n ch\u00e2u; \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang D\u01b0 T\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m; T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam Tri Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; L\u1ec5 t\u00e2n Ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n, quy\u1ec1n Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam Tri L\u1ec5 ch\u00e2u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9. Thu\u1ea5n Khanh v\u00e0 Qu\u1ef3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau h\u00e0ng B\u00e0nh S\u0129 Hi.\r\n\r\n<i>(\u300aQu\u00e1ch Qu\u1ef3 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Qu\u1ef3 sai bi\u1ec7t t\u01b0\u1edbng T\u00f4n Tr\u00ed \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n, ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9ng La Th\u00e0nh c\u1ee7a gi\u1eb7c, chi\u1ebfm h\u01a1n 20 \u1ea3i nh\u01b0 H\u1ea1 Ph\u1ee7, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2n ch\u00e2u. H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0110\u00e0o Hoa, S\u0129 Hi b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y, qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i theo \u0111\u00e1nh b\u1ea1i l\u1edbn. Ph\u1ea1m T\u1ed5 V\u0169 so\u1ea1n v\u0103n bia m\u1ed9 Qu\u1ef3 ch\u00e9p: S\u0129 Hi l\u00e0m ph\u1ea3n, Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi, sung ch\u1ee9c H\u1ed3 B\u1eafc Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam Tri L\u1ec5 ch\u00e2u, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a S\u0129 Hi, cho \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, l\u00e0m ti\u1ec3u l\u1ea1i, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf, l\u00e2u ng\u00e0y h\u1ecd k\u1ec3 h\u1ebft \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, t\u00ecnh h\u00ecnh h\u01b0 th\u1ef1c, c\u00e1ch d\u00f9ng binh. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 3, d\u00f9ng ti\u1ec3u l\u1ea1i l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o, \u0111em qu\u00e2n b\u1ed9 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ph\u00e1 \u0111\u1ed9ng La Th\u00e0nh v\u00e0 h\u01a1n 20 \u1ea3i nh\u01b0 H\u1ea1 Ph\u1ee7, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2n ch\u00e2u. L\u1ea1i ng\u1eadm t\u0103m ti\u1ebfn \u0111\u00eam, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0110\u00e0o Hoa n\u01a1i S\u0129 Hi \u1edf, m\u1ed9t tr\u1eadn ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c. S\u0129 Hi b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y, h\u01a1n tr\u0103m th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man ng\u1eeda m\u1eb7t xin h\u00e0ng, Qu\u1ef3 nh\u1eadn h\u00e0ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, b\u00e1i l\u00e0m B\u1ea3n ty s\u1ee9.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eb9p Man r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c[footnote] Ch\u1eef 'b\u1ea5t' trong 'c\u1ef1c b\u1ea5t t\u01b0\u1eddng' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kh\u1ed1 m\u00e0 b\u1ed5. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 5 ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eb9p Man r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.[\/footnote], nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[3] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh tham gia \u0111\u00e0o s\u00f4ng \u1edf C\u00e1t Gia C\u1ea3ng.\r\n\r\n[4] L\u1ec5 t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u1ec1 v\u1ee5 m\u00f9a, b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 ch\u1edf ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, ch\u1ec9 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ri\u00eang vi\u1ec7c thua mua c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1eadu v\u1eabn t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 tr\u1ea3 b\u1eb1ng tr\u00e0.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 10 n\u0103m Gia H\u1ef1u nguy\u00ean ni\u00ean[footnote]Ch\u1eef 'm\u1ea1t' trong 'th\u1eadp nguy\u1ec7t m\u1ea1t' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung[\/footnote], s\u00e1ch ch\u00ednh ch\u00e9p r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y n\u0103m, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, nay xin l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n ph\u1ee9c t\u1ea1p, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n ch\u00fang, h\u01a1n n\u1eefa s\u1ed1 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1eb7t \u00edt \u0111i, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1eadu ng\u00e0y c\u00e0ng cao, gi\u00e1 tr\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng r\u1ebb. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Gi\u00e1ng v\u00e0 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac \u0111\u1ebfn Tam ty \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t.\r\n\r\nH\u00e0n Gi\u00e1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb khi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111i l\u1ea1i thu\u1eadn l\u1ee3i, kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e0ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n n\u00ean ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan \u0111\u1ec1u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea5p, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n n\u1ed9p thu\u1ebf b\u1eb1ng l\u1ee5a th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n m\u1eb7t. Vi\u1ec7c nh\u1eadp kh\u1ea9u c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1eadu, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c tr\u1ea3 b\u1eb1ng tr\u00e0, t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00ean \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 s\u1ebd tr\u1ea3 b\u1eb1ng b\u1ea1c, l\u1ee5a v\u00e0 l\u1ee5a.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y. T\u1eeb \u0111\u00f3, ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 tr\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, v\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed5i l\u00ean.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n v\u1ec1 tr\u00e0, c\u1ea5m d\u00e2n t\u00edch tr\u1eef v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e1i ph\u00e9p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ea1p tr\u00e0, h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u00e0ng n\u1eb7ng, g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u00e0 kh\u00e1c. Nh\u1eefng ai t\u1ed1 c\u00e1o ho\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb bu\u00f4n l\u1eadu tr\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. Tuy nhi\u00ean, c\u00e0ng si\u1ebft ch\u1eb7t quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m, s\u1ed1 v\u1ee5 \u00e1n b\u00e1o c\u00e1o h\u00e0ng n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. Ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng tr\u00e0 kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec thu\u1ebf m\u00e1, quan l\u1ea1i l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea1m t\u1ed9i, th\u1eadm ch\u00ed ph\u00e1 s\u1ea3n v\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y x\u1ea3y ra li\u00ean t\u1ee5c h\u00e0ng n\u0103m.\r\n\r\nH\u01a1n n\u1eefa, ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, thu\u1ebf thu h\u00e0ng n\u0103m ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed H\u00f2a, l\u01b0\u1ee3ng tr\u00e0 mua h\u00e0ng n\u0103m \u1edf Ho\u00e0i Nam ch\u1ec9 c\u00f2n 4.220.000 c\u00e2n, Giang Nam 3.750.000 c\u00e2n, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft 230.000 c\u00e2n, Kinh H\u1ed3 2.060.000 c\u00e2n. Duy ch\u1ec9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, t\u1eeb cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, t\u0103ng l\u00ean 500.000 c\u00e2n, sau \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 50.000 c\u00e2n, \u0111\u1ebfn nay t\u0103ng l\u00ean 790.000 c\u00e2n. T\u00ednh c\u1ea3 ti\u1ec1n b\u00e1n v\u00e0 l\u00e3i su\u1ea5t h\u00e0ng n\u0103m, ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t 1.672.000 quan. Tr\u00e0 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00edch tr\u1eef kh\u1eafp n\u01a1i, l\u1ee3i nhu\u1eadn thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng n\u00ean n\u1edbi l\u1ecfng l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n h\u01a1n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng thu\u1ebf tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i b\u1ecb th\u1ea5t thu. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>\"Tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i l\u00e0 th\u1ee9 d\u00e2n c\u1ea7n d\u00f9ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt l\u1ec7 nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ec3 c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i. Hi\u1ec7n nay chi ph\u00ed nu\u00f4i qu\u00e2n c\u00f2n l\u1edbn, ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u1eefu, Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m <i>(s\u1edb c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong th\u00e1ng 3 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 3)<\/i>. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao xu\u1ed1ng Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang H\u00e0 C\u00e1ch[footnote]Ch\u1eef 't\u00e1' trong 'Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang H\u00e0 C\u00e1ch' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote] v\u00e0 Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Gia L\u00e2n l\u1ea1i d\u00e2ng th\u01b0 xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ea5p v\u1ed1n cho tr\u00e0, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng tr\u00e0 t\u1ef1 do bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f2n quan ph\u1ee7 thu thu\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf kh\u00e1c t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, n\u1ed9p v\u1ec1 Khoa h\u00f3a v\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp chi ph\u00ed mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u1eb1m kh\u01a1i th\u00f4ng ngu\u1ed3n l\u1ee3i v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n. Gia L\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u300a\u0110\u0103ng b\u00ecnh tr\u00ed t\u1ee5ng\u300b v\u00e0 2 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u300aLong di\u1ec5n th\u1ecb th\u00e0nh s\u00e1ch\u300b. Ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam l\u00e0 Tr\u1ea7m L\u1eadp c\u0169ng t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0 th\u00e0nh 10 quy\u1ec3n, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00fa B\u1eadt, H\u00e0n K\u1ef3, T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng quy\u1ebft t\u00e2m \u1ee7ng h\u1ed9 vi\u1ec7c n\u00e0y, ra s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.\r\n\r\nNg\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ec7nh cho Gi\u00e1ng, H\u00fac c\u00f9ng Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 \u0111\u1ebfn Tam ty l\u1eadp c\u1ee5c b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00e2y Phi\u00ean Th\u1ed5i T\u01b0 La k\u1ebft th\u00f4ng gia v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ed9 N\u1ea1i La c\u1ee7a Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0 A T\u00e1c l\u00e0m ph\u1ea3n, quy thu\u1eadn H\u1ea1 qu\u1ed1c. L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp bi\u00ean gi\u1edbi. Th\u1ed5i T\u01b0 La giao chi\u1ebfn v\u00e0 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i h\u1ecd, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u1ea1c \u0111\u00e0 v\u00e0 chi\u1ebfn m\u00e3, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u00e0ng ph\u1ee5c ba t\u1ed9c L\u0169ng B\u00f4, L\u1eadp C\u00f4ng v\u00e0 M\u00e3 Pha. Khi Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a con g\u00e1i \u0111\u1ebfn g\u1ea3 cho con trai \u00fat c\u1ee7a Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, Th\u1ed5i T\u01b0 La li\u1ec1n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo b\u1ea3n truy\u1ec1n l\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 ba, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\nKhi\u1ebft \u0110an sau khi k\u1ebft th\u00f4ng gia v\u1edbi Th\u1ed5i T\u01b0 La, nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng H\u1ed3i C\u1ed1t \u0111\u1ebfn v\u00f9ng H\u00e0 Ho\u00e0ng, h\u1eb9n v\u1edbi Th\u1ed5i T\u01b0 La c\u00f9ng xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm H\u00e0 T\u00e2y <i>(t\u1ee9c H\u1ea1 qu\u1ed1c)<\/i>, mu\u1ed1n \u0111\u01b0a \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean \u0111\u1ebfn L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 g\u1ea7n g\u0169i h\u01a1n. Th\u1ed5i T\u01b0 La t\u1eeb ch\u1ed1i, vi\u1ec7n c\u1edb \u0111\u01b0\u1eddng xa kh\u00f3 h\u1ee3p binh, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1eebng l\u1ea1i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1ef1a theo \u300aL\u0169ng H\u1eefu Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean v\u00e0 \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\nKhi Khi\u1ebft \u0110an g\u1ea3 con g\u00e1i cho \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a \u0111i, nh\u01b0ng s\u1ee9 gi\u1ea3 \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u kh\u00f4ng v\u1ec1, l\u1ea1i ng\u1ea7m m\u00ea ho\u1eb7c v\u1ee3 c\u1ee7a \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean. \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean bi\u1ebft chuy\u1ec7n, gi\u1ebft s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0 c\u00e1ch ly v\u1ee3 m\u00ecnh. M\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 Ki\u1ec1u th\u1ecb khuy\u00ean \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean n\u00ean v\u00ec t\u00ecnh th\u00e2n v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an m\u00e0 \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1ed1t v\u1edbi v\u1ee3, nh\u01b0ng \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean kh\u00f4ng nghe.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1ef1a theo \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o, ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd S\u01b0 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9. S\u01b0 Trung ki\u1ebfn ngh\u1ecb: <i>\"L\u0129nh Nam t\u1eeb x\u01b0a kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p cho vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, xin l\u1eadp th\u1ed5 binh, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, nh\u00e0 n\u00e0o c\u00f3 t\u1eeb b\u1ed1n \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111inh th\u00ec \u0111\u0103ng k\u00fd m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Chia l\u00e0m n\u0103m phi\u00ean, ch\u00e2u l\u1edbn t\u1eadp luy\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec chia l\u00e0m b\u1ed1n phi\u00ean; trang b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed t\u1ed1t, hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0o l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, c\u1ea5m m\u1ecdi vi\u1ec7c d\u1ecbch kh\u00e1c. Khi l\u00ean phi\u00ean th\u00ec c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf, hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf cho hai \u0111inh.\"<\/i> Nh\u1edd \u0111\u00f3, to\u00e0n l\u1ed9 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi[footnote]To\u00e0n l\u1ed9 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi: ch\u1eef 'Nh\u1ea5t' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ee9', theo \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 57 s\u1eeda l\u1ea1i. V\u0103n tr\u00ean n\u00f3i r\u00f5 L\u00fd S\u01b0 Trung l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, sao l\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c? Ch\u1eef 'T\u1ee9' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai c\u1ee7a ch\u1eef 'T\u00e2y'.[\/footnote]. \u00d4ng l\u1ea1i xin th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee3 H\u00f2a \u1edf Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 bi\u00ean gi\u1edbi, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[7] Qu\u1ebf Ch\u00e2u, huy\u1ec7n H\u01b0ng An c\u00f3 k\u00eanh Linh C\u1eeb, ph\u00eda b\u1eafc th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng h\u1ed3, ph\u00eda nam ch\u1ea3y ra bi\u1ec3n, t\u1eeb th\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n \u0111\u00e3 th\u00f4ng thuy\u1ec1n b\u00e8, nh\u01b0ng \u0111\u00e1y \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u00e1, n\u00f4ng v\u00e0 h\u1eb9p, trong 18 d\u1eb7m \u0111\u1eb7t 36 c\u1eeda \u0111\u1eadp, m\u1ed7i thuy\u1ec1n ch\u1edf kh\u00f4ng qu\u00e1 100 h\u1ed9c, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c khi n\u01b0\u1edbc l\u00ean. S\u01b0 Trung ch\u1ea5t c\u1ee7i \u0111\u1ed1t \u0111\u00e1, chi\u00eau m\u1ed9 th\u1ee3 \u0111\u00e0o, b\u1ecf 26 c\u1eeda \u0111\u1eadp, l\u00e0m trong 30 ng\u00e0y th\u00ec xong, thuy\u1ec1n b\u00e8 th\u00f4ng su\u1ed1t.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Thi\u00ean B\u00ecnh, Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i S\u01b0, c\u1ea5p cho nh\u00e0 \u00f4ng 3.000 quan ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y. Nghi\u00eau T\u00e1 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb k\u1ebb s\u0129 ngh\u00e8o, gi\u1eef m\u00ecnh c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00e1 th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c quan, hi\u1ec3u lu\u1eadt ph\u00e1p, nh\u01b0ng v\u1ec1 gi\u00e0 nh\u1edd th\u00e2n th\u00edch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, nhanh ch\u00f3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba v\u1ecb cao, luy\u1ebfn ti\u1ebfc \u00e2n s\u1ee7ng, b\u1ecb \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(L\u00e3 \u0110\u00e0o trong \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u00e9p: \u0110\u01b0\u1eddng T\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng khi l\u00e0m quan ng\u00f4n lu\u1eadn, l\u1ea5y trung ngh\u0129a k\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng Vua, m\u1ed9t h\u00f4m v\u00e0o ch\u1ea7u, Nh\u00e2n T\u00f4ng thong th\u1ea3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1ec1 vi\u1ec7c can gi\u00e1n, v\u00e0 b\u1ea3o: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 l\u00fac qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 Tr\u1eabm d\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 h\u1ecda nh\u01b0 Minh Ho\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n. Tr\u1eabm qu\u1ea3 th\u1eadt d\u00f9ng m\u1ed9t Nghi\u00eau T\u00e1, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u01b0 Minh Ho\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n sao?\"<\/i> T\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1p: <i>\"D\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1 ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n, nh\u01b0ng n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n, th\u00ec c\u00f2n kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c Minh Ho\u00e0ng. V\u00ec Minh Ho\u00e0ng c\u00f3 T\u00fac T\u00f4ng kh\u00f4i ph\u1ee5c x\u00e3 t\u1eafc, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m sao c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00fac T\u00f4ng?\"<\/i> Vua bi\u1ebfn s\u1eafc, t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u00e0n v\u1edbi H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e2u r\u1ed3i.\"<\/i> \u00fd l\u00e0 mu\u1ed1n l\u1eadp Anh Ho\u00e0ng. Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2n K\u1ef7 l\u00fac \u1ea5y l\u00e0m \u0110\u00e0i B\u1ea1 bi\u1ebft chuy\u1ec7n, S\u00e2n n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i. \u0110\u00e0o ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, x\u00e9t ra ch\u01b0a h\u1ee3p.)<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u01b0u Nguy\u00ean Du l\u00e0m Tri T\u00f9y Ch\u00e2u, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m h\u1ecda c\u00f4ng D\u1ecbch Nguy\u00ean C\u00e1t l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2, nay theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[10] \u0110\u1eb7t ch\u00e2u An \u0110\u1ecbnh cho ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea thu\u1ed9c Thi Ch\u00e2u do H\u01b0\u1edbng V\u0129nh Th\u1eafng cai qu\u1ea3n.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Tr\u01b0\u1edfng Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Ch\u1ee9 v\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Qu\u00e1ch T\u1ee7ng \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n v\u00e0 vi\u1ebfng m\u1ed9.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u01b0u V\u0129nh Ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u1ec1 ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Cao D\u01b0\u01a1ng quan b\u1ed9 th\u1ef1. C\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n n\u00f3i r\u1eb1ng V\u0129nh Ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nh\u1edd th\u00e2n th\u00edch, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 qu\u00e2n c\u00f4ng. V\u00ec v\u1eady, \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, tri Kinh ch\u00e2u.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c c\u01a1 quan kho v\u1ee5 \u1edf kinh th\u00e0nh, gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c giao nh\u1eadn v\u00e0 ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m t\u00e0i s\u1ea3n c\u00f4ng, sai ph\u00e1i c\u00e1c quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u00e1i.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0111\u1eb7t t\u00ean s\u00f4ng m\u1edbi khai \u1edf C\u00e1t Gia C\u01b0\u01a1ng l\u00e0 V\u0129nh T\u1ebf h\u00e0, t\u1ed5ng c\u1ed9ng huy \u0111\u1ed9ng 630.000 nh\u00e2n c\u00f4ng, ho\u00e0n th\u00e0nh trong th\u00e1ng ch\u00edn.\r\n\r\n[15] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, phong cho con trai c\u1ee7a T\u00e2y Phi\u00ean T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u1ea1t Chi\u00ean l\u00e0 H\u1ea1t Khi \u0110inh M\u1ed9c Chinh l\u00e0m H\u00e0 Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed. H\u1ea1t Khi \u0110inh M\u1ed9c Chinh t\u1ee9c Tri\u1ec7u T\u01b0 Trung, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean h\u1ecd v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 7 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0 Ch\u00e2u. H\u1ea1t Khi \u0110inh Ng\u1ed9t Ti\u00ean l\u00e0m \u0110\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c, kh\u00f4ng r\u00f5 sau n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean h\u1ecd hay kh\u00f4ng. H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u00e2n ch\u1ee7. H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t t\u1ee9c Tri\u1ec7u Thi\u1ec7u Trung.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: Em c\u00f9ng m\u1eb9 v\u1edbi M\u1ed9c Chinh l\u00e0 H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t \u1edf n\u00fai Ni\u1ebfp Gia, Ng\u00e2n Xuy\u00ean, n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c, kh\u00e1c v\u1edbi ghi ch\u00e9p trong th\u1ef1c l\u1ee5c. S\u00e1ch H\u1ed9i y\u1ebfu n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 c\u0169ng kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u00e2n ch\u1ee7, n\u00ean kh\u00f4ng l\u1ea5y. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f2n ghi H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t l\u00e0 em c\u00f9ng m\u1eb9 v\u1edbi M\u1ed9c Chinh, kh\u00e1c v\u1edbi s\u00e1ch \u300aNguy\u00ean Ph\u00f9 L\u0169ng H\u1eefu L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean v\u00e0 \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9. )<\/i>\r\n\r\nH\u1ea1t Chi\u00ean \u1edf Kham C\u1ed1c, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tri\u1ec1u c\u1ed1ng, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Tr\u1eebng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, vi\u1ec7c phong ch\u1ee9c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 2. <em>(Vi\u1ec7c \u1edf Kham C\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi chi ti\u1ebft \u1edf cu\u1ed1i n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 3.)<\/em> Sau \u0111\u00f3 d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. Sau khi sinh M\u1ed9c Chinh, H\u1ea1t Chi\u00ean \u0111\u1ebfn T\u1ea7n Ch\u00e2u, \u0111i qua b\u1ed9 l\u1ea1c Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ec1 Kh\u1eafc Tinh, th\u1ea5y con g\u00e1i c\u1ee7a \u0110\u1ec1 Kh\u1eafc Tinh mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u00e0m v\u1ee3. \u0110\u1ec1 Kh\u1eafc Tinh n\u00f3i: <i>\"Con g\u00e1i ta \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed3ng, b\u1ecf ch\u1ed3ng v\u1ec1, nay l\u1ea5y ng\u01b0\u01a1i, ch\u1ed3ng n\u00f3 bi\u1ebft ch\u1eafc s\u1ebd o\u00e1n h\u1eadn, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00f9 ta. Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y v\u1ec1, mang qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> H\u1ea1t Chi\u00ean nghe theo, b\u00e8n mang qu\u00e2n \u0111\u00f3n con g\u00e1i \u1ea5y v\u1ec1, sinh ra H\u1ea1t Tr\u00ed v\u00e0 H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u0169ng H\u1eefu Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean v\u00e0 \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o. U\u00f4ng T\u1ea3o ch\u00e9p sinh H\u1ea1t Tr\u00ed, Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p sinh H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t, nay ghi c\u1ea3 hai. H\u1ea1t Chi\u00ean c\u00f2n c\u00f3 con l\u00e0 K\u1ebft Chi\u00ean Na Chinh, sau n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean h\u1ecd. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean K\u1ebft Chi\u00ean Di\u00ean Chinh, sau \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1ebf Trung. H\u1ea1t Chi\u00ean c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 n\u0103m con, theo \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\nSau khi H\u1ea1t Chi\u00ean ch\u1ebft, M\u1ed9c Chinh c\u00f2n nh\u1ecf kh\u00f4ng t\u1ef1 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng Thanh \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c <i>(Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c l\u00e0 anh c\u1ee7a Bao Thu\u1eadn \u1edf D\u00e2n Ch\u00e2u)<\/i>, K\u00ea La v\u00e0 t\u0103ng L\u1ed9c Tu\u00e2n \u0111\u00f3n v\u1ec1 \u1edf \u0110\u00e0o Ch\u00e2u, mu\u1ed1n l\u1eadp l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0110\u00e0o, D\u00e2n, \u0110i\u1ec7p, \u0110\u00e3ng v\u00e0 V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n <i>(Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n nay l\u00e0 Hi Ch\u00e2u)<\/i>. T\u1ea7n Ch\u00e2u th\u1ea5y g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, b\u00e8n \u0111u\u1ed5i \u0111i, M\u1ed9c Chinh tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o: H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, K\u00ea La v\u00e0 t\u0103ng L\u1ed9c Tu\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u00f3n M\u1ed9c Chinh, d\u1eddi tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0110\u00e3ng Ch\u00e2u, mu\u1ed1n l\u1eadp ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, T\u1ea7n Ch\u00e2u sai ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean b\u1ea3o, nh\u01b0ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c kh\u00f4ng nghe. M\u1ed9c Chinh \u0111u\u1ed5i H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u. U\u00f4ng T\u1ea3o ch\u00e9p d\u1eddi tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0110\u00e3ng Ch\u00e2u, l\u1ea1i ch\u00e9p \u0111u\u1ed5i H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n truy\u1ec7n, c\u1ea7n xem x\u00e9t.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo Cao V\u0129nh Ni\u00ean: C\u1eadu c\u1ee7a H\u1ea1t Chi\u00ean l\u00e0 L\u00fd \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm tranh ch\u1ee9c v\u1edbi H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c \u0111em em g\u00e1i g\u1ea3 cho M\u1ed9c Chinh, M\u1ed9c Chinh thi\u00ean v\u1ecb H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm t\u1ee9c gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i l\u1ea5y v\u1ee3 l\u00e0m th\u00e2n, l\u1ea5y cha l\u00e0m s\u01a1 sao?\"<\/i> B\u00e8n mang qu\u00e2n \u0111\u00e1nh M\u1ed9c Chinh, M\u1ed9c Chinh d\u1eddi \u0111\u1ebfn An H\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh, gi\u1ea3 v\u1edd h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm, r\u1ed3i gi\u1ebft ch\u1ebft \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm.<\/i>\r\n\r\n<i>Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eddi \u0111\u1ebfn An H\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh, kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b, l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u[footnote]Theo v\u0103n tr\u00ean, \u300aL\u0169ng H\u1eefu Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn M\u1ed9c Chinh, khu v\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1ed9c Chinh \u1edf v\u00f9ng H\u00e0 Ch\u00e2u, m\u00e0 T\u1ed1ng H\u00f2a Ch\u00e2u thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam T\u00e2y L\u1ed9, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'H\u00f2a Ch\u00e2u' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi 'H\u00e0 Ch\u00e2u'.[\/footnote], c\u1ea7n xem x\u00e9t. Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd Tu\u00e2n, ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd L\u1eadn Chi\u00ean N\u1ea1p Chi, quan phi\u00ean \u1edf Hi Ch\u00e2u, c\u00f2n U\u00f4ng T\u1ea3o l\u1ea1i ch\u00e9p \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm l\u00e0 em c\u1ee7a Kh\u00e1p L\u0103ng, m\u1eb9 c\u1ee7a H\u1ea1t Tr\u00ed, con c\u1ee7a \u0110\u1ec1 Kh\u1eafc Tinh, kh\u00f4ng r\u00f5 ai \u0111\u00fang.)<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c Kh\u00e1ch t\u1ec9nh, D\u1eabn ti\u1ebfn, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, t\u1eeb nay g\u1eb7p khi c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u1ee9c, ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i quan tr\u00ean 4 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n[footnote]C\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n, ch\u1eef 'C\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u00f4ng', x\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 'C\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], cho ph\u00e9p d\u00f9ng s\u1ea3n v\u1eadt t\u1eeb \u0111\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1ed9c t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m, n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec d\u00f9ng ru\u1ed9ng v\u00f4 ch\u1ee7 v\u00e0 ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang, sai quan ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u1ee3i thu \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nhi\u1ec1u \u00edt m\u00e0 c\u1ea5p cho. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ea5t 10 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng[footnote]Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1eef 'Ty' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban th\u1ee5y hi\u1ec7u Di\u1ec5n Ph\u00e1p \u0111\u1ea1i s\u01b0 cho Ph\u00e1p H\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch kinh Tam t\u1ea1ng Thi\u00ean Tr\u00fac, ch\u1ee9c Th\u00ed Quang l\u1ed9c khanh. Ph\u00e1p H\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ea5t c\u00f3 di bi\u1ec3u xin \u0111\u1ed9 10 t\u0103ng, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng, khi ph\u1ee5 tr\u00e1ch T\u1eeb b\u1ed9, \u0111\u00e3 t\u00e2u xin kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n khi Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Ph\u00fac Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i t\u00e2u xin \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea1o s\u0129 \u1edf mi\u1ebfu Li\u1ec7t T\u1eed trong 3 n\u0103m, Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng c\u0169ng t\u00e2u xin kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i n\u0103m th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 V\u0169 K\u1ebf Long l\u00e0m \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ea3i ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, v\u00ec t\u1ed9i c\u1ed1 \u00fd tha cho l\u1ea1i vi\u00ean N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh x\u00e2m nh\u1eadp n\u01a1i Vua \u1edf \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, c\u00f9ng t\u1ed9i t\u01b0 d\u1ecbch binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3, t\u00ednh ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ebfn 122 t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u00f9ng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a t\u0103ng ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac, b\u1ecb gi\u00e1n quan t\u1ed1 c\u00e1o.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aAnh T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Gia ph\u00f2ng v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 8. \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1ed9i t\u01b0 d\u1ecbch binh l\u00ednh s\u1eeda sang v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng \u300aAnh T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i n\u00f3i b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, kh\u00e1c v\u1edbi \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. C\u00f3 l\u1ebd tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ea3i ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u trong \u300aB\u00e1ch quan bi\u1ec3u\u300b v\u00e0 truy\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac.<\/i>\r\n\r\n<i>Truy\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac ch\u00e9p: K\u1ebf Long t\u1ef1 \u00fd sai binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 s\u1eeda nh\u00e0 v\u01b0\u1eddn, l\u1ea1i vi\u00ean N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh x\u00e2m nh\u1eadp n\u01a1i c\u1ea5m, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, nh\u01b0ng ch\u1ec9 b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i tha, H\u00fac t\u1ea5u h\u1eb7c, K\u1ebf Long b\u1ecb t\u1ed9i tru\u1ea5t quan l\u00e0m \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m. \u0110\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n.)<\/i>\r\n\r\nH\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i c\u00f9ng K\u1ebf Long coi vi\u1ec7c c\u00e1c kho. K\u1ebf Long b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i, Kh\u1ea3i c\u0169ng b\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Kh\u1ea3i b\u1ecb ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. L\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u1ea3i \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ra l\u00e0m tri ch\u00e2u V\u1eadn Ch\u00e2u, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc mi\u1ec5n thu\u1ebf mu\u1ed1i kh\u00f4 m\u00e0 c\u00e1c kh\u00e1ch h\u1ed9 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch ph\u1ea3i n\u1ed9p do ph\u01b0\u1eddng ch\u00ednh \u0111\u00f2i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Giang Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean v\u1ea1n ch\u1eef s\u1edb, tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft m\u1ecdi vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, \u0111\u1ea1i \u00fd r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u00e0y nay t\u00e0i l\u1ef1c trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng ki\u1ec7t qu\u1ec7, phong t\u1ee5c ng\u00e0y c\u00e0ng suy \u0111\u1ed3i, nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e1p \u0111\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y nay c\u00e1i sai l\u1ea7m l\u00e0 kh\u00f4ng noi theo ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng. Noi theo ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, ch\u00ednh l\u00e0 noi theo \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i; noi theo \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec nh\u1eefng g\u00ec ta c\u1ea3i c\u00e1ch, thay \u0111\u1ed5i s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tai m\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1[footnote]'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tai m\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aV\u01b0\u01a1ng L\u00e2m Xuy\u00ean t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 39 th\u01b0\u1ee3ng \u300aTh\u01b0\u1ee3ng Nh\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u00f4n s\u1ef1 th\u01b0\u300b m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], kh\u00f4ng l\u00e0m x\u00f4n xao d\u01b0 lu\u1eadn, m\u00e0 \u0111\u00e3 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay nh\u00e2n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00e0 n\u00ean th\u1ebf sao?\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft hi\u1ec7n nay l\u00e0 \u1edf nh\u00e2n t\u00e0i m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e2n t\u00e0i ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng do b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u00e0 th\u00e0nh, c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u00e0 th\u00e0nh, ch\u00ednh l\u00e0 d\u1ea1y d\u1ed7, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u00fang ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1y d\u1ed7 ng\u00e0y nay kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u00e2n t\u00e0i, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m kh\u1ed5 s\u1edf, h\u1ee7y ho\u1ea1i h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh t\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"D\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 sinh ra c\u1ee7a c\u1ea3i cho thi\u00ean h\u1ea1, l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 cung \u1ee9ng chi ph\u00ed cho thi\u00ean h\u1ea1. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb ch\u01b0a t\u1eebng l\u1ea5y s\u1ef1 thi\u1ebfu th\u1ed1n l\u00e0m m\u1ed1i lo chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1i lo l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e2n t\u00e0i t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, m\u00e0 trong d\u00e2n gian, n\u01a1i th\u00f4n d\u00e3 c\u0169ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, th\u00ec kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 vi\u1ec7c g\u1eedi g\u1eafm x\u00e3 t\u1eafc, gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 m\u00e3i d\u1ef1a v\u00e0o may m\u1eafn tr\u1eddi ban, m\u00e0 kh\u00f4ng lo l\u1eafng m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 sao? Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb s\u1ef1 lo\u1ea1n vong c\u1ee7a H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, r\u0103n \u0111e h\u1ecda nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng, theo l\u1ed1i c\u0169 c\u1ee7a T\u1ea5n V\u0169 \u0111\u1ebf, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, suy ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e1ch \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i cho thi\u00ean h\u1ea1, lo li\u1ec7u b\u1eb1ng m\u01b0u k\u1ebf, t\u00ednh to\u00e1n b\u1eb1ng con s\u1ed1, th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb t\u1eeb, mong sao h\u1ee3p v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ee5 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, th\u00ec nh\u00e2n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd d\u00f9ng kh\u00f4ng h\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u00e2n t\u00e0i cho thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ed7 l\u1ef1c m\u00e0 th\u00f4i, l\u1ea1i mong b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y, l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ee5c l\u1ec7 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn ng\u00e0y nay cho l\u00e0 xa v\u1eddi v\u00e0 s\u00e1o r\u1ed7ng, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m xem x\u00e9t!\"<\/i>\r\n\r\n[24] Chi\u1ebfu cho T\u00f4n Tr\u01b0\u1eddng Khanh, ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, x\u1eed l\u00fd theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ee7a Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ec7nh cho gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i. Tr\u01b0\u1eddng Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[25] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i cung C\u1ea3nh Linh. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Cung C\u1ea3nh Linh t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 th\u1edd ph\u1ee5ng Th\u00e1nh T\u1ed5, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd th\u00e1i h\u1eadu \u1edf \u0111\u00f3, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o r\u1ed9ng l\u1edbn. Nh\u01b0 v\u1eady, cung n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean. Nay l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u1ebf tru\u1ea5t, \u0111\u1eb7t ngang h\u00e0ng v\u1edbi ti\u00ean \u0111\u1ebf v\u00e0 th\u00e1i h\u1eadu, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 x\u00fac ph\u1ea1m th\u1ea7n linh, tr\u00e1i v\u1edbi l\u1ec5 nghi, kh\u00f4ng g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn l\u1ec5 nghi.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ea1 chi\u1ebfu giao cho L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n linh v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec5 nghi c\u1ed5 x\u01b0a. Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc th\u1edd ph\u1ee5ng ti\u00ean \u0111\u1ebf v\u00e0 th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 noi theo \u0111i\u1ec3n t\u00edch mi\u1ebfu th\u1edd nguy\u00ean t\u1ed5 th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n. Nay b\u00e0n vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 l\u1ec5 nghi, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh.\"<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e8n b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 10 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 3, c\u00f3 chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i cung C\u1ea3nh Linh, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng n\u00ean, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac, giao cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ghi L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac, nh\u01b0ng x\u00e9t chi\u1ebfu th\u01b0 truy phong n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u \u0111\u00e3 d\u1eebng vi\u1ec7c ban th\u1ee5y hi\u1ec7u v\u00e0 th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu, vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 l\u1ec5 nghi, xin b\u00e3i b\u1ecf. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho hai ch\u1ebf c\u00f9ng quan L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c xin x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac l\u00e0 do D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 4, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ghi v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2 v\u00e0 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, nay kh\u00f4ng theo. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f2n ghi v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u r\u1eb1ng quan L\u1ec5 vi\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t th\u1edd ph\u1ee5ng Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu trong mi\u1ebfu. Vi\u1ec7c quan L\u1ec5 vi\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5 nguy\u00ean do.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t theo \u300aNh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f3 tr\u00ecnh t\u1ef1 r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y qu\u00e1 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea5y \u300aNh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b l\u00e0m chu\u1ea9n. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ec9 ghi vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac l\u00e0 do D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, c\u00f2n vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu ch\u1ec9 ghi l\u00e0 theo chi\u1ebfu th\u01b0, c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ghi: Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i ch\u00f9a qu\u00e1n, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n tu t\u1ea1o \u00e1n Tr\u1ea7n Chi\u00eau T\u1ed1 cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ed1n k\u00e9m, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n linh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec5 nghi c\u1ed5 x\u01b0a, theo l\u1ec5 n\u00ean th\u1edd ph\u1ee5ng c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ed5 c\u00f4, xin th\u1edd ph\u1ee5ng Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu trong mi\u1ebfu c\u1ee7a Th\u1ee5c \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t theo \u300aNh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b, vi\u1ec7c b\u00e0n th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu th\u1ef1c ra l\u00e0 do quan L\u1ec5 vi\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 Tr\u1ea7n Chi\u00eau T\u1ed1. \u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi kh\u00f4ng n\u00ean sai, nh\u01b0ng qu\u1ed1c s\u1eed kh\u00f4ng ghi, nay c\u0169ng ch\u1ec9 theo \u300aNh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b. \u300aH\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n\u300b v\u00e0 \u300aTruy\u1ec7n c\u1ee7a T\u00f4 T\u1ee5ng\u300b c\u1ea7n xem x\u00e9t, \u0111\u00e3 ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[26] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, Tri ch\u00e2u T\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u1edfi, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Thi\u00eam th\u01b0 ph\u00e1n quan s\u1ea3nh s\u1ef1 l\u00e0 T\u1ed1ng \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, nha ti\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 L\u01b0u Ng\u1ecdc t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Tham r\u1eb1ng t\u00e0u t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u00e3 x\u00e2m chi\u1ebfm l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb b\u1ebfn \u0111\u00f2 c\u00f4ng. V\u01b0\u01a1ng Kh\u1edfi v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u00e0u t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i mu\u1ed1i c\u00f4ng nh\u1eb1m t\u0103ng l\u1ee3i \u00edch c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u00eanh v\u1ef1c ch\u1ee7 t\u00e0u t\u01b0 nh\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi L\u01b0u Ng\u1ecdc. Khi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c n\u00e0y, h\u1ecd li\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u bi\u1ec7n minh. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Ch\u00e2n Khanh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u m\u1edf \u00e1n, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i d\u00e2ng t\u1ea5u gi\u1ea3 d\u1ed1i, kh\u00f4ng trung th\u1ef1c.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c c\u01a1 quan x\u1eed \u00e1n m\u00e0 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n th\u1ebf th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tha b\u1ed5ng do ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung, t\u1eeb nay xin x\u00e9t t\u1ed9i can thi\u1ec7p xin x\u1ecf, x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Gi\u00e1ng, Gi\u00e1n quan Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c kho\u1ea3n chi ph\u00ed kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. Ban \u0111\u1ea7u, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf \u0111\u00e1nh v\u00e0o d\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m thi\u1ebfu h\u1ee5t \u1edf c\u00e1c kho tr\u01b0\u1eddng, l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua s\u1eafm. T\u1eeb \u0111\u00f3, l\u1eadp ra Ty gi\u1ea3m chi ph\u00ed trong Tam ty, t\u1eeb \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u kho\u1ea3n chi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft gi\u1ea3m.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1eaft gi\u1ea3m nhi\u1ec1u kho\u1ea3n chi \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong b\u1ea3n ch\u00ed.)<\/i>\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n, n\u1ebfu c\u00f3 g\u00e1nh n\u1eb7ng g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n, th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u00ec s\u1ebd b\u00e0n th\u01b0\u1edfng. <em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ch\u00ed, c\u00f2n vi\u1ec7c b\u00e0n th\u01b0\u1edfng th\u00ec trong h\u1ed9i y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi.)<\/em>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed \u1edf Nam Giao v\u00e0 Th\u00e1i Mi\u1ebfu.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, li\u00ean quan s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u1ecb th\u1ee7y. T\u1eeb th\u1eddi V\u0169 ch\u1ebf ng\u1ef1 l\u0169 l\u1ee5t, c\u00f4ng lao \u1ea5y k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn ba \u0111\u1eddi. \u0110\u1ebfn th\u1eddi H\u00e1n, d\u00f9ng B\u00ecnh \u0110\u1eb1ng coi vi\u1ec7c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, L\u01b0u H\u01b0\u1edbng tr\u00f4ng coi th\u1ee7y l\u1ee3i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh nho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, phong th\u00e1i \u0111\u00e1ng khen. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan coi th\u1ee7y l\u1ee3i th\u1ea5t ch\u1ee9c, x\u00e9t theo lu\u1eadt l\u1ec7, ph\u1ea9m tr\u1eadt v\u1eabn c\u00f2n. Nay s\u00f4ng l\u1edbn nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1ee1 \u0111\u00ea, m\u1ea5t \u0111i quy lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng, tr\u0103m s\u00f4ng ch\u1ea3y xi\u1ebft, c\u00f3 khi g\u00e2y ra l\u0169 l\u1ee5t, tai h\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, m\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf qua. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn n\u00ean v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf s\u00e1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t quan ch\u1ee9c, ph\u1ea3i t\u00f9y th\u1eddi m\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp, c\u1ee9u ch\u1eefa t\u1ec7 n\u1ea1n, t\u00ecm c\u00e1ch th\u00edch h\u1ee3p, kh\u00f4ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng chuy\u00ean tr\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecdn l\u1ef1a ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u00ean tu s\u1eeda ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay \u0111\u1eb7t l\u1ea1i Gi\u00e1m \u0111\u00f4 th\u1ee7y \u1edf kinh \u0111\u00f4, m\u1ecdi vi\u1ec7c v\u1ec1 s\u00f4ng ng\u00f2i trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u giao ph\u00f3 cho c\u01a1 quan n\u00e0y. C\u00e1c quan thu\u1ed9c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3n ty, do Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 x\u1eed l\u00fd r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. B\u00e3i b\u1ecf Ty H\u00e0 c\u1eeb c\u1ee7a Tam ty, l\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 l\u00e0m Ph\u00e1n gi\u00e1m Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, l\u0129nh vi\u1ec7c Ty H\u00e0 c\u1eeb, D\u01b0\u01a1ng T\u00e1 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, c\u00e1c vi\u00ean C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 Ty H\u00e0 c\u1eeb l\u00e0 T\u00f4n L\u00e2m, V\u01b0\u01a1ng Th\u00fac H\u1ea1 l\u00e0m Tri gi\u00e1m th\u1eeba s\u1ef1.\"<\/i>\r\n\r\n[32] [C\u00e1c l\u1ed9] Giang [Nam], H\u1ed3 [Nam] cung c\u1ea5p g\u1ea1o, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 d\u00f9ng thuy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh ch\u1edf g\u1ea1o \u0111\u1ebfn c\u00e1c kho chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf Ch\u00e2n, S\u1edf, T\u1ee9 ch\u00e2u, r\u1ed3i ch\u1edf mu\u1ed1i tr\u1edf v\u1ec1, thuy\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 qu\u1eadn, qu\u00e2n l\u00ednh tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0. C\u00f2n thuy\u1ec1n Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn kho chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1edf g\u1ea1o v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, m\u1ed7i n\u0103m v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1ed1n l\u1ea7n. S\u00f4ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng c\u1ea1n, qu\u00e2n l\u00ednh c\u0169ng tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"ph\u00f3ng \u0111\u00f4ng\"<\/i>. Qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i lu\u00e2n phi\u00ean, s\u1ed1 \u0111\u00e0o ng\u0169 \u00edt, v\u00e0 thuy\u1ec1n Bi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111i qua \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00ecm \u0111\u1eafm do s\u00f3ng gi\u00f3.\r\n\r\nSau n\u00e0y, quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e0ng n\u1eb7ng, s\u00e1u l\u1ed9 cung c\u1ea5p g\u1ea1o t\u1eadp h\u1ee3p thuy\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u00f2n giao cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u1eefa, ch\u1ec9 do ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. V\u0103n th\u01b0 ch\u1ed3ng ch\u1ea5t, c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, c\u00f3 khi kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea1i d\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n h\u1ed1i l\u1ed9 l\u1ea1i d\u1ecbch, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn gi\u00e0u c\u00f3 mua r\u1ebb b\u00e1n \u0111\u1eaft, r\u1ed3i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. T\u1eeb \u0111\u00f3, thuy\u1ec1n Giang v\u00e0 Bi\u1ec7n h\u1ed7n t\u1ea1p, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n l\u00ednh k\u00e9o thuy\u1ec1n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3 \u0111\u1eddi kh\u00f4ng v\u1ec1 nh\u00e0, gi\u00e0 ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng, s\u1ed5 s\u00e1ch nhi\u1ec1u t\u00ean gi\u1ea3, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u1ecfng n\u1eb7ng.\r\n\r\nN\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ee9a Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e0m theo th\u00f3i c\u0169, ph\u00e9p v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea1o h\u1ecfng, khi\u1ebfn thuy\u1ec1n Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng ph\u1ea3i ra s\u00f4ng, v\u1eadn chuy\u1ec3n cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c, qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. N\u00ean ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 t\u0103ng thuy\u1ec1n ch\u1edf g\u1ea1o, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn kho chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u0103m, nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.\"<\/i> Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n l\u1ee3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u cho l\u1eddi H\u1ee9a Nguy\u00ean l\u00e0 \u0111\u00fang, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Nguy\u00ean, nh\u01b0ng Nguy\u00ean \u0111i r\u1ed3i, vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u00e0nh.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u1ec1n, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu tr\u00e1ch c\u1ee9 c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9, v\u00e0 ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 lo vi\u1ec7c thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m, ra l\u1ec7nh cho Giang H\u1ed3, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, trong m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n, b\u1ed5 sung qu\u00e2n l\u00ednh, t\u1eadp h\u1ee3p thuy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh, t\u1eeb n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 n\u0103m, thuy\u1ec1n Bi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra s\u00f4ng n\u1eefa.\r\n\r\n[33] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ea3o Sa M\u00f4n thu\u1ed9c \u0110\u0103ng Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u0103m nh\u1eadn kho\u1ea3ng hai ba tr\u0103m t\u1ed9i nh\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ch\u1ec9 l\u00e0m thu\u00ea cho h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i h\u1ed9 d\u00e2n tr\u00ean \u0111\u1ea3o. N\u1ebfu kh\u00f4ng d\u1ea7n d\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt, th\u00ec d\u00e2n \u0111\u1ea3o kh\u00f3 l\u00f2ng nu\u00f4i n\u1ed5i. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt, \u0111\u1ec1u x\u0103m m\u1eb7t t\u1ed9i nh\u00e2n r\u1ed3i \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o, trong \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i kh\u00f4ng n\u1eb7ng. N\u1ebfu t\u00ednh m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00e0y ra ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec m\u01b0\u1eddi n\u0103m s\u1ebd c\u00f3 kho\u1ea3ng ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, tr\u1eeb \u0111i m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eed vong, c\u00f2n l\u1ea1i hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y t\u1ec7 n\u1ea1n. V\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ea7n \u00e1o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean ph\u1ea3i d\u1ea7n d\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. Mong nghi\u00eam c\u1ea5m c\u00e1c l\u1ed9 ch\u00e2u qu\u00e2n, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo bi\u00ean s\u1eafc ph\u1ea3i \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. Cu\u1ed1i n\u0103m, \u0110\u0103ng Ch\u00e2u ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o chi ti\u1ebft v\u1ec1 t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, giao cho H\u00ecnh b\u1ed9 ki\u1ec3m tra. N\u1ebfu kh\u00f4ng thu\u1ed9c bi\u00ean s\u1eafc ph\u1ea3i x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o[footnote]'x\u0103m m\u1eb7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1eafc', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-24 s\u1eeda[\/footnote], th\u00ec b\u00e1o c\u00e1o r\u00f5 l\u00fd do.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a L\u00fd Kh\u00e1nh ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n d\u00e2ng l\u00ean 60 quy\u1ec3n s\u00e1ch s\u1eafc l\u1ec7nh t\u1eeb th\u1eddi \u0110oan C\u1ee7ng, m\u1ed9t b\u1ea3n l\u01b0u l\u1ea1i trong cung, m\u1ed9t b\u1ea3n g\u1eedi \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, t\u1eebng nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, th\u1ea5y c\u00e1c chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb ph\u00f2ng ng\u1ef1 khi ch\u01b0a gi\u1ea3ng h\u00f2a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, n\u00ean xin bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty m\u1ed7i n\u0103m b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 thu\u1ebf c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eeb nay c\u1ee9 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t v\u00e0 d\u01b0 th\u1eeba.[footnote]'s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t v\u00e0 d\u01b0 th\u1eeba' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ee5', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda[\/footnote]\r\n\r\n[36] L\u1ea1i d\u1ee5 Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ea7n \u00e1o l\u1ee5a l\u00e0, b\u00f4ng g\u00f2n c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec1u do \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i l\u1ed9 cung c\u1ea5p. Nay bi\u00ean s\u1ef1 \u0111\u00e3 y\u00ean l\u00e2u m\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa kh\u00f4ng gi\u1ea3m, n\u00ean gi\u1ea3m nh\u1eb9 g\u00e1nh n\u1eb7ng cho ba l\u1ed9. N\u1ebfu qu\u00e2n l\u00ednh nh\u1eadn qu\u1ea7n \u00e1o m\u00e0 mu\u1ed1n b\u00e1n l\u1ea1i, quan ph\u1ee7 s\u1ebd thu mua theo gi\u00e1 trung b\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh. Truy\u1ec7n ch\u00ednh c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n ch\u00e9p: \u0110i\u1ec1n l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00e0 B\u1eafc tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng l\u1ee5a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p cho qu\u00e2n trang, Tam ty s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ed5i sang d\u00f9ng l\u1ee5a c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c. \u0110i\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean t\u00e2u l\u00ean, b\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, l\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[37] L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean mua l\u1ee5a \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c kh\u1ed5 v\u00ec thu\u1ebf n\u1eb7ng. \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e0o D\u0129nh Th\u00fac m\u1ed7i n\u0103m xu\u1ea5t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mua ph\u1ea7n d\u01b0 qu\u00e2n trang, nh\u1edd \u0111\u00f3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft l\u1edbn l\u01b0u h\u00e0nh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, d\u00e2n gian \u0111\u00fac l\u1eadu kh\u00f4ng ng\u1eebng. Tam ty xin \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n s\u1eaft. <i>(D\u0129nh Th\u00fac cho r\u1eb1ng ti\u1ec1n s\u1eaft nh\u1eb9 m\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a n\u1eb7ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0u h\u00e0nh l\u00e2u d\u00e0i, hu\u1ed1ng chi quan ph\u1ee7 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n s\u1eaft?)<\/i> Xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, m\u00e0 l\u1ea5y ba \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n c\u1ee7a D\u0129nh Th\u00fac, vi\u1ec7c ba \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam, s\u1ebd ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng hai n\u0103m sau.)<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, d\u1ee5 L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay c\u00e1c tuy\u1ec3n nh\u00e2n khi kh\u1ea3o x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 c\u00f4ng lao \u0111\u1ec3 xin c\u1eaft ngang th\u1ee9 t\u1ef1 d\u1eabn ki\u1ebfn. N\u1ebfu c\u00f4ng lao l\u1edbn h\u01a1n vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c kinh quan[footnote] 'kinh quan', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 11-15 ch\u00e9p l\u00e0 'kinh tri\u1ec1u quan'.[\/footnote], tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 s\u1ebd th\u0103ng th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 quy ch\u1ebf thuy\u00ean b\u1ed5 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, l\u1ea1i vi\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m b\u1eady, m\u1ed1i manh r\u1ea5t nhi\u1ec1u. V\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 s\u1ed5 s\u00e1ch c\u00f3 sai s\u00f3t nh\u1ecf nh\u01b0 s\u1ee3i t\u00f3c c\u0169ng l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf[footnote] 't\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], x\u00e9t \u0111i x\u00e9t l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1eabn kh\u00f4ng bu\u00f4ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ed1i l\u1ed9. V\u00ec v\u1eady nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ea3o x\u00e9t ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn L\u1ea1i b\u1ed9 hai ba n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng nh\u1edd c\u00f4ng lao nh\u1ecf xin c\u1eaft ngang th\u1ee9 t\u1ef1 d\u1eabn ki\u1ebfn, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Quang l\u1ed9c khanh, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Hi\u1ebfn l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n[40] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 quan kh\u00e1c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c t\u1ec9nh, danh kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi th\u1ef1c, xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. C\u00e1c vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng v\u1ee5 c\u1ee7a tr\u0103m ty[footnote] ch\u1eef 'Th\u01b0\u1eddng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 ph\u1ea7n Ch\u00ednh t\u00edch b\u1ed5 sung.[\/footnote], ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u00e1o l\u00ean nh\u1ecb ph\u1ee7, xin x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1eb9, chuy\u1ec3n giao xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1ecb v\u01b0\u1edbng b\u1eadn b\u1edfi vi\u1ec7c nh\u1ecf, c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean t\u00e2m b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5c l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00f4n ty, nay l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u v\u1edbi c\u00f4ng khanh kh\u00f4ng kh\u00e1c, xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u1ea5y ph\u1ea9m s\u1ed1 l\u00e0m th\u1ee9 b\u1eadc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi do ni\u00ean kh\u1ea3o[footnote] nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ni\u00ean gi\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 5-14 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0 giai ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c, ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p. L\u1ea1i n\u1eefa, \u0111\u00e0i c\u00e1c t\u1ec9nh t\u1ef1 l\u00e0 n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng, nay ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i s\u1eafc \u0111i\u1ec1u v\u00e0 v\u0103n \u00e1n m\u00e0 th\u00f4i. C\u1ed1 s\u1ef1 tri\u1ec1u ta, di ph\u1ea1m c\u1ee7a danh th\u1ea7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p truy\u1ec1n l\u1ea1i, xin theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, \u300a\u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c \u0110i\u1ec3n\u300b so\u1ea1n th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh ra r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\nX\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c v\u1ec1 c\u1ea3i ch\u00ednh, c\u1eaft gi\u1ea3m v\u00e0 l\u00e0m r\u00f5: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, tuy l\u1ea5y c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, Trung th\u01b0 l\u00e0m ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng danh hi\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Trung th\u01b0 v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea3i ch\u00ednh quan ch\u1ebf, c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1eadp ri\u00eang Ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ee7, nh\u01b0 ch\u1ee9c Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i d\u00f9ng binh, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f9ng v\u1edbi Trung th\u01b0 n\u1eafm gi\u1eef vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, danh th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea3i ch\u00ednh quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf t\u00ean vi\u1ec7n, \u0111\u01b0a vi\u1ec7c c\u00e1c t\u00e0o v\u1ec1 Trung th\u01b0. Hai m\u01b0\u01a1i t\u01b0 ty c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u1ed1n l\u00e0 h\u01b0 danh, n\u00ean quan l\u1ea1i nhi\u1ec1u, l\u00e3ng ph\u00ed ti\u1ec1n c\u1ee7a, h\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea3i ch\u00ednh quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf Tam ty, kh\u00f4i ph\u1ee5c hai m\u01b0\u01a1i t\u01b0 ty v\u00e0 ch\u1ee9c C\u1eedu khanh, \u0111\u1ecbnh r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quan vi\u00ean, c\u00e1c Lang quan kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i b\u1ea3n t\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ti\u1ec1n t\u01b0 v\u00e0 t\u1ea3n quan \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd. C\u00e1c ch\u1ee9c V\u0103n v\u0169 t\u1ea3n quan, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u, Ki\u00eam quan, Hu\u00e2n, T\u01b0\u1edbc, Th\u1ef1c phong, tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi Khai Nguy\u00ean c\u00f2n c\u00f3 th\u1ef1c quy\u1ec1n, nay ch\u1ec9 c\u00f2n t\u1ea3n quan c\u00f2n x\u00e9t ph\u1ea9m ph\u1ee5c, ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u1eb9 n\u1eb7ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u01b0 danh, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea3i ch\u00ednh quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf c\u00e1c h\u00e0nh t\u1ec9nh, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ea3i ch\u00ednh. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1, H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, l\u1ea1i th\u00eam Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, th\u00ec l\u00e0 th\u1eeba th\u00e3i.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1eaft gi\u1ea3m quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n. L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Th\u1ecb lang, Lang trung chia nhau qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n, n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1ee9 b\u1eadc n\u1eb7ng nh\u1eb9, ph\u00e2n lo\u1ea1i ph\u1ea9m c\u1ea5p, nay Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c kh\u1ea3o x\u00e9t quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u, c\u00f2n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 thuy\u00ean ch\u1ec9 qu\u1ea3n l\u00fd quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 m\u1ea1c li\u00eau, th\u1ec3 ch\u1ebf kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1eaft gi\u1ea3m quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, \u0111\u01b0a vi\u1ec7c c\u1ee7a n\u00f3 v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 thuy\u00ean. C\u00e1c ty nh\u01b0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty, C\u1ee7 s\u00e1t ty, x\u01b0a kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ee9c n\u00e0y. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1eaft gi\u1ea3m quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf h\u1ebft, tr\u1ea3 v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u1eedu khanh, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 c\u1eaft gi\u1ea3m.<\/i>\r\n\r\n<i>Gi\u00e1n quan, S\u1eed quan theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng n\u00ean theo T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ch\u1ea7u d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, nay mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. Trung th\u01b0 ban h\u00e0nh ch\u1ebf s\u1eafc, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i qua M\u00f4n h\u1ea1 x\u00e9t l\u1ea1i, sau \u0111\u00f3 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ban c\u00e1o th\u00e2n, tr\u1ea3i qua ba t\u1ec9nh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 do Trung th\u01b0 ban s\u1eafc, \u0111\u1eb7t h\u01b0 danh ba t\u1ec9nh, nay mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, H\u1ecdc s\u0129 kh\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c ngo\u00e0i, \u0111\u1ec3 coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, X\u00e1 nh\u00e2n ph\u00e2n x\u1eed vi\u1ec7c s\u00e1u t\u00e0o, \u0111\u1ec3 th\u1eadn tr\u1ecdng ch\u00ednh l\u1ec7nh, nay mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. \u0110\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u00e0m r\u00f5, ch\u1ec9 n\u00eau m\u1ed9t ph\u1ea7n, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, th\u00ec suy r\u1ed9ng ra \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c h\u00f3a.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b cho r\u1eb1ng T\u00fac v\u00e0 c\u00e1c quan cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, l\u00e0 sai, T\u00fac v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 t\u1eebng li\u1ec7t k\u00ea, c\u00f3 l\u1ebd do b\u00e0n b\u1ea1c kh\u00f4ng h\u1ee3p n\u00ean b\u1ecf, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem c\u1ecf linh chi do ph\u1ee7 H\u00e0 Nam d\u00e2ng ti\u1ebfn. Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00f4m nay c\u00f3 tuy\u1ebft t\u1ed1t, r\u1ea5t c\u00f3 l\u1ee3i cho l\u00faa m\u1ea1ch, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh n\u00e0y c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n c\u1ea3 c\u1ecf linh chi.\"<\/i> Li\u1ec1n ban y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u1eebng tuy\u1ebft t\u1ea1i Trung th\u01b0.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, v\u00ec tr\u1eddi l\u1ea1nh c\u00f3 tuy\u1ebft, ban cho c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7i v\u00e0 than.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf tr\u1ea1ch M\u1ee5c Th\u00e2n b\u00e1o c\u00e1o c\u00f4ng kh\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed m\u00e0 h\u1ecd d\u1ea1y d\u1ed7.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9, m\u1ed7i ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn n\u0103m vi\u00ean tu\u1ea7n ki\u1ec3m, l\u1ea1i c\u00f3 hai ba ch\u00e2u \u0111\u1ebfn ba n\u0103m ch\u00e2u, th\u1eadm ch\u00ed t\u00e1m ch\u00edn ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m, ho\u1eb7c tr\u00fa b\u1ea1c tr\u00f3c t\u1eb7c. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quan vi\u00ean qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m ph\u00e2n t\u00e1n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n m\u00e3, m\u00e0 khi g\u1eb7p bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u0169ng kh\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c huy\u1ec7n l\u00e0 d\u00f9ng cung th\u1ee7 quen bi\u1ebft ch\u1ed7 gi\u1eb7c \u1ea9n n\u00e1u m\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang. V\u1eady t\u1eeb nay, m\u1ed7i ch\u00e2u qu\u00e2n ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t vi\u00ean tu\u1ea7n ki\u1ec3m, v\u00e0i ch\u00e2u gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m. Nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf d\u1ecdc s\u00f4ng, bi\u1ec3n, s\u00f4ng Bi\u1ec7n, n\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00ec v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i. T\u0103ng th\u00eam cung th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt t\u00e1n t\u00f2ng, th\u1eeba ph\u00f9, c\u01b0\u1edbc l\u1ef1c, thay b\u1eb1ng th\u1eb7ng vi\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau ti\u1ebft \u0110\u00f4ng ch\u00ed v\u00e0 H\u00e0n th\u1ef1c, d\u00f9 kh\u00f4ng ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, v\u1eabn n\u00ean cho nh\u1ecb ph\u1ee7 v\u00e0 tr\u0103m quan v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu c\u00f3 h\u00e0nh h\u1ea1nh ho\u1eb7c y\u1ebfn h\u1ed9i, ng\u00e0y h\u00f4m sau ngh\u1ec9 ng\u01a1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ed1 tr\u00ed th\u00eam ng\u00e0y ngh\u1ec9. Khi xem s\u00e1ch ho\u1eb7c duy\u1ec7t l\u1ec5 v\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang s\u1edbm.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111ang l\u00e0m quan m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, ho\u1eb7c v\u00ec kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 b\u1ecb c\u1ea5p tr\u00ean xem x\u00e9t, ho\u1eb7c b\u1ecb thay th\u1ebf m\u00e0 ch\u01b0a v\u1ec1 h\u01b0u, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n hu\u1ec7 cho con ch\u00e1u.\"<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban cho B\u00e0ng T\u1ecbch, Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, v\u1eadt ph\u1ea9m khi v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1eeb bi\u1ec7t theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ecbnh phong T\u1ecbch l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba, nh\u01b0ng T\u1ecbch c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.\r\n\r\n[48] C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u: <i>\"Theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan thu\u1ed9c ban th\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n, tr\u1eeb Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7, \u0110\u00e0i gi\u00e1n, n\u1ebfu g\u1eb7p l\u00fac ti\u1ebfn th\u1ea7n b\u00e0i th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1ch ngo\u1ea1i, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u00f4m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u. Ho\u1eb7c n\u1ebfu c\u00f3 th\u00eam c\u00e1c quan thu\u1ed9c Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 cao, c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch xu\u1ed1ng sau th\u1ea7n b\u00e0i, khi\u1ebfn c\u00e1c quan ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i l\u00e2u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Nay xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu ch\u01b0a ti\u1ebfn th\u1ea7n b\u00e0i th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 d\u1eabn v\u00e0o, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1ch xu\u1ed1ng sau th\u1ea7n b\u00e0i, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 cho ph\u00e9p \u0111\u1eb7c c\u00e1ch v\u00e0o ch\u1ea7u, th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o sau nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u00e9p trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng)<\/i>.\r\n\r\n[49] Th\u00e1ng 12 nhu\u1eadn, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0 l\u1ea1i nh\u00e2n c\u1ee7a Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00e1c ty v\u00e0 nh\u1eefng quan k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 Tri ch\u00e2u qu\u00e2n. Ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb qu\u00e2n ban xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Ch\u00ednh nhi\u1ec7m, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ecdng y\u1ebfu.\"<\/i>\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ba ch\u00e2u Th\u01b0\u1ee3ng, Trung, H\u1ea1 thu\u1ed9c An H\u00f3a v\u00e0 tr\u1ea5n B\u1eafc H\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, quy\u1ec1n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan L\u00f4i Gi\u1ea3n Phu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang. Gi\u1ea3n Phu v\u1ed1n \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i b\u1ed5 l\u00e0m Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang sau khi kh\u1ea3o kh\u00e1m, nh\u01b0ng Tri th\u1ea9m quan vi\u1ec7n H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1eebng c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau h\u00e0ng B\u00e0nh S\u0129 Hi, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p.\r\n\r\n[52] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n lu\u1eadn r\u1eb1ng khoa c\u1eed \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, n\u00ean s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i, vi\u1ec7c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xem x\u00e9t.\r\n\r\nNg\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia ch\u1ecdn s\u0129 t\u1eed v\u00e0 s\u0129 t\u1eed ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf tr\u1ed1ng v\u00e0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u. V\u00ec v\u1eady, \u0111\u1eb7t ra k\u1ef3 h\u1ea1n c\u00e1ch n\u0103m \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u1ef1 si\u00eang n\u0103ng, gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1ng c\u1eed \u0111\u1ec3 tinh l\u1ecdc s\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh quy ch\u1ebf, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao v\u1eabn th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1[footnote]ch\u1eef 'nh\u1eadt' trong c\u00e2u 'nh\u1eadt th\u01b0\u1eddng b\u1ea5t th\u1ee9 nhi d\u1ee5ng' kh\u00f4ng c\u00f3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 155, ph\u1ea7n 'Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n 'Tuy\u1ec3n c\u1eed' quy\u1ec3n 3, t\u1edd 36 vi\u1ebft l\u00e0 'v\u00e3ng'.[\/footnote], n\u1ebfu c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c quan ch\u1ee9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u1eadt v\u00f4 ngh\u0129a.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb nay, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ch\u1ebf khoa h\u1ea1ng ba c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, k\u00fd th\u01b0 hai ch\u1ee9c m\u1ea1c quan, khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd th\u0103ng l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai s\u1ebd th\u1eed th\u00e1ch \u1edf qu\u00e1n ch\u1ee9c. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ch\u1ebf khoa h\u1ea1ng t\u01b0 c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ea1ng hai, h\u1ea1ng ba, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m hai ch\u1ee9c m\u1ea1c quan, khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh quan h\u1ea1ng th\u1ee9. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ch\u1ebf khoa h\u1ea1ng t\u01b0 th\u1ee9 c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ea1ng t\u01b0, h\u1ea1ng n\u0103m, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri huy\u1ec7n th\u1eed h\u00e0m, khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd th\u0103ng l\u00e0m hai ch\u1ee9c m\u1ea1c quan. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf to\u00e0 s\u1ea3nh c\u0169ng theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i cao h\u1ea1nh l\u1ea1, c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u00e0ng trong ch\u00ednh s\u1ef1, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m[footnote]ch\u1eef 'm\u1eadu' trong c\u00e2u '\u0111\u01b0\u01a1ng d\u0129 m\u1eadu \u00e2n tr\u1ea1c y\u00ean' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'd\u1ecb'.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nT\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh ch\u00f3ng \u00edt \u0111i, v\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i c\u00f9ng phong c\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng d\u1ea7n suy y\u1ebfu.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ch\u00ed.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng ch\u00e9p: Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia ch\u1ecdn s\u0129 t\u1eed v\u00e0 s\u0129 t\u1eed ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i qu\u00e1 l\u00e2u, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u00ec vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng k\u1ef9, qu\u00e1 l\u00e2u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7. D\u00f9ng k\u1ef3 h\u1ea1n c\u00e1ch n\u0103m v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1ng c\u1eed \u0111\u1ec3 tinh l\u1ecdc s\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan v\u00e0 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh th\u1ee9 b\u1eadc, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, n\u1ebfu c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c quan ch\u1ee9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u. V\u00ec v\u1eady, t\u0103ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1eadm th\u0103ng ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t hi\u1ec7u qu\u1ea3, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 s\u0129 t\u1eed trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u mong mu\u1ed1n, v\u00e0 Tr\u1eabm quy\u1ebft t\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i cao h\u1ea1nh l\u1ea1, c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u00e0ng trong ch\u00ednh s\u1ef1, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c trung th\u00e0nh[footnote]ch\u1eef 'gia' trong c\u00e2u 'trung m\u00f4 gia du' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gia', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 6, ph\u1ea7n 'Nh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7', v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua vi\u1ec7c l\u00e0m, \u0111\u00e3 qua th\u1eed th\u00e1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi suy t\u00f4n, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1o l\u00fd c\u00f4ng b\u1eb1ng, mong c\u00e1c s\u0129 t\u1eed hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u0103m sau v\u00e0o ng\u00e0y ch\u00ednh \u0111\u00e1n s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t chi\u1ebfu v\u1ec1 nh\u1eadt th\u1ef1c ng\u00e0y ch\u00ednh \u0111\u00e1n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\nT\u1eeb ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng, y\u1ebfn ti\u1ec7c ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c.\r\n\r\nTri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>\"Tr\u1eddi s\u00e1ng tuy c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00e1ng s\u1ee3, nh\u01b0ng c\u0169ng n\u00ean noi theo c\u1ed5 nh\u00e2n, tu\u00e2n th\u1ee7 l\u1ec5 nghi, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u1ee3p l\u1ebd. X\u00e9t \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf ba \u0111\u1eddi, nh\u1eadt th\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c tr\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc. \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng tr\u00e1nh di th\u1eddi, T\u0103ng T\u1eed h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u01b0 h\u1ea7u v\u00e0o c\u1eeda kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e0nh l\u1ec5, nh\u1eadt th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ea5y c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 m\u00e0 c\u1ea3nh gi\u00e1c[footnote]Ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aC\u00f4ng th\u1ecb t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31 b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1edbm. Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 nghi, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m qu\u00e1 c\u0169ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi gian c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi, \u0111\u1ec1u qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng. Th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng, ng\u1eebng binh \u0111ao, b\u00e3i b\u1ecf tri\u1ec1u h\u1ed9i, kh\u00f4ng xem x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c, v\u00e0 c\u1ea7u xin l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y h\u1ee3p s\u00f3c, ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y[footnote]Ch\u1eef 'h\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ebfn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u00f4ng th\u1ecb t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Lo l\u1eafng qu\u00e1 m\u1ee9c, b\u1ecb \u300aXu\u00e2n Thu\u300b ch\u00ea tr\u00e1ch. Nay s\u1ee9 \u0111\u1ecbch v\u00e0o tri\u1ec1u, ph\u01b0\u01a1ng xa \u0111\u1ebfn xem l\u1ec5, n\u1ebfu h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb h\u1ecd xem th\u01b0\u1eddng, xin h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111i\u1ec3n c\u0169, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh cho h\u1ee3p l\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\n[54] L\u1ec7nh cho T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Ng\u00f4n Chi l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1eeb c\u1eeda Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00ea ng\u1ea1n T\u1ee9 ch\u00e2u, nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau T\u00edch c\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed. Nh\u1eefng s\u1ee9 th\u1ea7n, l\u1ec7nh t\u00e1 d\u1ecdc s\u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, cho ph\u00e9p xem x\u00e9t v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nNg\u00f4n Chi l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ecbch.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, l\u1ea1i sai s\u1ee9 gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c \u1edf Tam Kinh.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u01b0\u1eddng mi\u1ebfu th\u1ea5t c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, chi\u1ebfu cho quan tu ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p L\u01b0u X\u01b0\u1edfng xem x\u00e9t, ch\u1ecdn ng\u00e0y tu s\u1eeda.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd sai b\u1ea3n th\u00e0nh \u0111\u00f4 gi\u00e1m, gi\u00e1m \u00e1p c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n m\u00e3 tr\u00fa b\u1ea1c.\r\n\r\n[58] H\u1eefu thi\u00ean ng\u01b0u v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc Nhan d\u00e2ng \u300aChu l\u1ec5 \u0111\u1ed3\u300b, ban s\u1eafc khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng bi\u00ean so\u1ea1n t\u1ed5ng l\u1ec7, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3.\r\n\r\n<i>(H\u00e0nh tr\u1ea1ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 ghi ri\u00eang, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi s\u00e1ch ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m nha Thi\u00ean \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Th\u00f4ng, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n M\u00e3 H\u1eefu; Khi\u1ebft \u0110an sai B\u1ea3o T\u0129nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Duy T\u00e2n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1c sang ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[61] N\u0103m \u0111\u00f3, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u00f3 6.948.470 h\u1ed9 ch\u00ednh, 15.706.490 nh\u00e2n kh\u1ea9u; 3.877.110 h\u1ed9 kh\u00e1ch, 6.726.303 nh\u00e2n kh\u1ea9u.\r\n\r\n[62] B\u00e3i b\u1ecf ty C\u1ed5 m\u00e3, l\u1ec7nh cho quan \u1edf ty Qu\u1ea7n m\u1ee5c ki\u00eam qu\u1ea3n.\r\n\r\n[63] \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 x\u1eed \u00e1n nh\u1ea7m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i t\u1ed9i ch\u1ebft, ch\u01b0a thi h\u00e0nh \u00e1n, Th\u00f4ng ph\u00e1n T\u00f4n Th\u1ebf Ninh x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa. C\u00e1c l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, nh\u01b0ng Tri ph\u1ee7 L\u01b0u H\u00e3ng b\u1ecf qua kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i. \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0n T\u00f4ng Ng\u1ea1n \u0111\u1ebfn x\u00e9t c\u1eed, H\u00e3ng l\u1ea1i ng\u0103n c\u1ea3n. T\u00f4ng Ng\u1ea1n d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ea1i b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\nT\u00f4ng Ng\u1ea1n l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0n C\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nVua tu\u1ed5i \u0111\u00e3 cao m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i d\u00f5i. T\u00f4ng Ng\u1ea1n d\u00e2ng s\u1edb xin tu s\u1eeda l\u1ec7nh <i>\"thai d\u01b0\u1ee1ng\"<\/i> r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu c\u1ee7a H\u00e1n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf r\u1eb1ng: 'Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang mang thai, ban cho th\u00f3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng thai nhi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ba h\u1ed9c, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho ch\u1ed3ng h\u1ecd m\u1ed9t n\u0103m, l\u1eadp th\u00e0nh l\u1ec7nh.' S\u1eed th\u1ea7n cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a l\u00f2ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang, v\u00e0 l\u00e0 l\u1ec7nh nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng thai nhi.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tra c\u1ee9u c\u00e1c \u0111\u1eddi, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi con, con tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 H\u00f2a \u0110\u1ebf, c\u00f2n c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u01b0 Ch\u1ea5t \u0110\u1ebf, An \u0110\u1ebf v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean s\u1eed th\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3, vi\u1ec7c l\u00e0m theo \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c nh\u00e2n h\u1eadu, n\u00ean con ch\u00e1u n\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i. L\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf, chuy\u00ean ch\u00fa v\u00e0o vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, m\u00e0 ph\u00fac l\u1ed9c th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi sau, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb qu\u1ed1c n\u00ean noi theo.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ea5m b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1, thu t\u00f4 thu\u1ebf, l\u1eadp ra kho Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3 c\u00f4 \u0111\u01a1n, th\u1ea7n m\u1eebng th\u1ea7m v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 l\u00e0m l\u1ee3i, m\u00e0 \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i cho d\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe trong h\u1eadu cung \u0111\u00e3 c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i qu\u00e1n, th\u00ec \u0111i\u1ec1m b\u00e1o c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f5i h\u1eb3n l\u00e0 \u1edf ng\u00e0y nay, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u00fd 'Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 c\u1ee9u d\u00e2n' c\u1ea3m \u1ee9ng m\u00e0 th\u00e0nh sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 l\u1ea1i b\u00e1n nh\u01b0 c\u0169, th\u1ea7n l\u00f2ng kh\u00f4ng vui, cho r\u1eb1ng n\u00ean l\u1ea5y to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, mua th\u00eam th\u00f3c l\u00faa, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tu s\u1eeda l\u1ec7nh 'thai d\u01b0\u1ee1ng'. N\u1ebfu ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u01b0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1eddi \u0110\u00f4ng H\u00e1n, th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t \u00edt, ch\u1ec9 ban cho nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o \u0111ang mang thai m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 th\u1ebf B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i kho t\u00e0ng t\u00edch tr\u1eef, m\u00e0 l\u1ea1i ban ph\u00e1t r\u1ed9ng r\u00e3i cho thi\u00ean h\u1ea1, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui v\u1ebb th\u00ec \u00fd tr\u1eddi c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, \u00fd tr\u1eddi c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng th\u00ec ph\u00fac l\u00e0nh s\u1ebd \u0111\u1ebfn theo lo\u1ea1i. V\u00ec b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng chuy\u00ean ch\u00fa v\u00e0o vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec tr\u1eddi c\u0169ng l\u00e0m cho con ch\u00e1u th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, l\u1ebd t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u1edb v\u1ec1 vi\u1ec7c <i>\"thai d\u01b0\u1ee1ng\"<\/i> kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, <i>\"trong h\u1eadu cung c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp cung \u1edf n\u1ed9i qu\u00e1n\"<\/i>, t\u1ee9c l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 \u0110\u1ed5ng th\u1ecb v\u00e0 Chu th\u1ecb \u0111\u1ec1u sinh c\u00f4ng ch\u00faa, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m th\u1ee9 ba.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi s\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Ph\u1ee7 ch\u00e2u, e r\u1eb1ng L\u00e2n ch\u00e2u s\u1ebd b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, h\u00e3y xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(S\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 \u0111\u1ecba gi\u1edbi c\u1ee7a Ph\u1ee7 ch\u00e2u, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n th\u00e1ng 8 n\u0103m ngo\u00e1i.)<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, l\u1ea5y Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung; \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba L\u00f4i Gi\u1ea3n Phu, ng\u01b0\u1eddi \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf Th\u1ea7n ch\u00e2u, L\u1ec5 ch\u00e2u, l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129, Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u1ea7n ch\u00e2u; \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang D\u01b0 T\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m; T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam Tri Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed; L\u1ec5 t\u00e2n Ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n, quy\u1ec1n Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam Tri L\u1ec5 ch\u00e2u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9. Thu\u1ea5n Khanh v\u00e0 Qu\u1ef3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban 20 v\u1ea1n ti\u1ec1n, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau h\u00e0ng B\u00e0nh S\u0129 Hi.<\/p>\n<p><i>(\u300aQu\u00e1ch Qu\u1ef3 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Qu\u1ef3 sai bi\u1ec7t t\u01b0\u1edbng T\u00f4n Tr\u00ed \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n, ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9ng La Th\u00e0nh c\u1ee7a gi\u1eb7c, chi\u1ebfm h\u01a1n 20 \u1ea3i nh\u01b0 H\u1ea1 Ph\u1ee7, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2n ch\u00e2u. H\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0110\u00e0o Hoa, S\u0129 Hi b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y, qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i theo \u0111\u00e1nh b\u1ea1i l\u1edbn. Ph\u1ea1m T\u1ed5 V\u0169 so\u1ea1n v\u0103n bia m\u1ed9 Qu\u1ef3 ch\u00e9p: S\u0129 Hi l\u00e0m ph\u1ea3n, Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi, sung ch\u1ee9c H\u1ed3 B\u1eafc Ki\u1ec1m h\u1ea1t ki\u00eam Tri L\u1ec5 ch\u00e2u, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a S\u0129 Hi, cho \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, l\u00e0m ti\u1ec3u l\u1ea1i, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf, l\u00e2u ng\u00e0y h\u1ecd k\u1ec3 h\u1ebft \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, t\u00ecnh h\u00ecnh h\u01b0 th\u1ef1c, c\u00e1ch d\u00f9ng binh. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 3, d\u00f9ng ti\u1ec3u l\u1ea1i l\u00e0m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o, \u0111em qu\u00e2n b\u1ed9 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, ph\u00e1 \u0111\u1ed9ng La Th\u00e0nh v\u00e0 h\u01a1n 20 \u1ea3i nh\u01b0 H\u1ea1 Ph\u1ee7, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2n ch\u00e2u. L\u1ea1i ng\u1eadm t\u0103m ti\u1ebfn \u0111\u00eam, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0110\u00e0o Hoa n\u01a1i S\u0129 Hi \u1edf, m\u1ed9t tr\u1eadn ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c. S\u0129 Hi b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y, h\u01a1n tr\u0103m th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Man ng\u1eeda m\u1eb7t xin h\u00e0ng, Qu\u1ef3 nh\u1eadn h\u00e0ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, b\u00e1i l\u00e0m B\u1ea3n ty s\u1ee9.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eb9p Man r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'b\u1ea5t' trong 'c\u1ef1c b\u1ea5t t\u01b0\u1eddng' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kh\u1ed1 m\u00e0 b\u1ed5. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 5 ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eb9p Man r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh.\" id=\"return-footnote-1416-1\" href=\"#footnote-1416-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh tham gia \u0111\u00e0o s\u00f4ng \u1edf C\u00e1t Gia C\u1ea3ng.<\/p>\n<p>[4] L\u1ec5 t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u1ec1 v\u1ee5 m\u00f9a, b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 ch\u1edf ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, ch\u1ec9 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ri\u00eang vi\u1ec7c thua mua c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1eadu v\u1eabn t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 tr\u1ea3 b\u1eb1ng tr\u00e0.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 10 n\u0103m Gia H\u1ef1u nguy\u00ean ni\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'm\u1ea1t' trong 'th\u1eadp nguy\u1ec7t m\u1ea1t' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1416-2\" href=\"#footnote-1416-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, s\u00e1ch ch\u00ednh ch\u00e9p r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y n\u0103m, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, nay xin l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n ph\u1ee9c t\u1ea1p, g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n ch\u00fang, h\u01a1n n\u1eefa s\u1ed1 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1eb7t \u00edt \u0111i, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1eadu ng\u00e0y c\u00e0ng cao, gi\u00e1 tr\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng r\u1ebb. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Gi\u00e1ng v\u00e0 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac \u0111\u1ebfn Tam ty \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>H\u00e0n Gi\u00e1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb khi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111i l\u1ea1i thu\u1eadn l\u1ee3i, kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e0ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n n\u00ean ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan \u0111\u1ec1u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea5p, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n n\u1ed9p thu\u1ebf b\u1eb1ng l\u1ee5a th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n m\u1eb7t. Vi\u1ec7c nh\u1eadp kh\u1ea9u c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1eadu, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c tr\u1ea3 b\u1eb1ng tr\u00e0, t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00ean \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 s\u1ebd tr\u1ea3 b\u1eb1ng b\u1ea1c, l\u1ee5a v\u00e0 l\u1ee5a.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y. T\u1eeb \u0111\u00f3, ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 tr\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, v\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed5i l\u00ean.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n v\u1ec1 tr\u00e0, c\u1ea5m d\u00e2n t\u00edch tr\u1eef v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e1i ph\u00e9p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ea1p tr\u00e0, h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u00e0ng n\u1eb7ng, g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u00e0 kh\u00e1c. Nh\u1eefng ai t\u1ed1 c\u00e1o ho\u1eb7c b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb bu\u00f4n l\u1eadu tr\u00e0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. Tuy nhi\u00ean, c\u00e0ng si\u1ebft ch\u1eb7t quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m, s\u1ed1 v\u1ee5 \u00e1n b\u00e1o c\u00e1o h\u00e0ng n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. Ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng tr\u00e0 kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec thu\u1ebf m\u00e1, quan l\u1ea1i l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea1m t\u1ed9i, th\u1eadm ch\u00ed ph\u00e1 s\u1ea3n v\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y x\u1ea3y ra li\u00ean t\u1ee5c h\u00e0ng n\u0103m.<\/p>\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, thu\u1ebf thu h\u00e0ng n\u0103m ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Ch\u00ed H\u00f2a, l\u01b0\u1ee3ng tr\u00e0 mua h\u00e0ng n\u0103m \u1edf Ho\u00e0i Nam ch\u1ec9 c\u00f2n 4.220.000 c\u00e2n, Giang Nam 3.750.000 c\u00e2n, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft 230.000 c\u00e2n, Kinh H\u1ed3 2.060.000 c\u00e2n. Duy ch\u1ec9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, t\u1eeb cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, t\u0103ng l\u00ean 500.000 c\u00e2n, sau \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 50.000 c\u00e2n, \u0111\u1ebfn nay t\u0103ng l\u00ean 790.000 c\u00e2n. T\u00ednh c\u1ea3 ti\u1ec1n b\u00e1n v\u00e0 l\u00e3i su\u1ea5t h\u00e0ng n\u0103m, ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t 1.672.000 quan. Tr\u00e0 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00edch tr\u1eef kh\u1eafp n\u01a1i, l\u1ee3i nhu\u1eadn thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng n\u00ean n\u1edbi l\u1ecfng l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n h\u01a1n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng thu\u1ebf tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i b\u1ecb th\u1ea5t thu. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>&#8220;Tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i l\u00e0 th\u1ee9 d\u00e2n c\u1ea7n d\u00f9ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt l\u1ec7 nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ec3 c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i. Hi\u1ec7n nay chi ph\u00ed nu\u00f4i qu\u00e2n c\u00f2n l\u1edbn, ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u1eefu, Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n t\u1eebng d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m <i>(s\u1edb c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong th\u00e1ng 3 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 3)<\/i>. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao xu\u1ed1ng Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang H\u00e0 C\u00e1ch<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u00e1' trong 'Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang H\u00e0 C\u00e1ch' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1416-3\" href=\"#footnote-1416-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> v\u00e0 Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Gia L\u00e2n l\u1ea1i d\u00e2ng th\u01b0 xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ea5p v\u1ed1n cho tr\u00e0, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng tr\u00e0 t\u1ef1 do bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f2n quan ph\u1ee7 thu thu\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf kh\u00e1c t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, n\u1ed9p v\u1ec1 Khoa h\u00f3a v\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp chi ph\u00ed mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u1eb1m kh\u01a1i th\u00f4ng ngu\u1ed3n l\u1ee3i v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n. Gia L\u00e2n d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u300a\u0110\u0103ng b\u00ecnh tr\u00ed t\u1ee5ng\u300b v\u00e0 2 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u300aLong di\u1ec5n th\u1ecb th\u00e0nh s\u00e1ch\u300b. Ph\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam l\u00e0 Tr\u1ea7m L\u1eadp c\u0169ng t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0 th\u00e0nh 10 quy\u1ec3n, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ph\u00fa B\u1eadt, H\u00e0n K\u1ef3, T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng quy\u1ebft t\u00e2m \u1ee7ng h\u1ed9 vi\u1ec7c n\u00e0y, ra s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ec7nh cho Gi\u00e1ng, H\u00fac c\u00f9ng Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 \u0111\u1ebfn Tam ty l\u1eadp c\u1ee5c b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00e2y Phi\u00ean Th\u1ed5i T\u01b0 La k\u1ebft th\u00f4ng gia v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1ed9 N\u1ea1i La c\u1ee7a Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0 A T\u00e1c l\u00e0m ph\u1ea3n, quy thu\u1eadn H\u1ea1 qu\u1ed1c. L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp bi\u00ean gi\u1edbi. Th\u1ed5i T\u01b0 La giao chi\u1ebfn v\u00e0 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i h\u1ecd, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u1ea1c \u0111\u00e0 v\u00e0 chi\u1ebfn m\u00e3, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u00e0ng ph\u1ee5c ba t\u1ed9c L\u0169ng B\u00f4, L\u1eadp C\u00f4ng v\u00e0 M\u00e3 Pha. Khi Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a con g\u00e1i \u0111\u1ebfn g\u1ea3 cho con trai \u00fat c\u1ee7a Th\u1ed5i T\u01b0 La l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, Th\u1ed5i T\u01b0 La li\u1ec1n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo b\u1ea3n truy\u1ec1n l\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 ba, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>Khi\u1ebft \u0110an sau khi k\u1ebft th\u00f4ng gia v\u1edbi Th\u1ed5i T\u01b0 La, nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng H\u1ed3i C\u1ed1t \u0111\u1ebfn v\u00f9ng H\u00e0 Ho\u00e0ng, h\u1eb9n v\u1edbi Th\u1ed5i T\u01b0 La c\u00f9ng xu\u1ea5t binh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm H\u00e0 T\u00e2y <i>(t\u1ee9c H\u1ea1 qu\u1ed1c)<\/i>, mu\u1ed1n \u0111\u01b0a \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean \u0111\u1ebfn L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 g\u1ea7n g\u0169i h\u01a1n. Th\u1ed5i T\u01b0 La t\u1eeb ch\u1ed1i, vi\u1ec7n c\u1edb \u0111\u01b0\u1eddng xa kh\u00f3 h\u1ee3p binh, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1ef1a theo \u300aL\u0169ng H\u1eefu Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean v\u00e0 \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>Khi Khi\u1ebft \u0110an g\u1ea3 con g\u00e1i cho \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, sai s\u1ee9 \u0111\u01b0a \u0111i, nh\u01b0ng s\u1ee9 gi\u1ea3 \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u kh\u00f4ng v\u1ec1, l\u1ea1i ng\u1ea7m m\u00ea ho\u1eb7c v\u1ee3 c\u1ee7a \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean. \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean bi\u1ebft chuy\u1ec7n, gi\u1ebft s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0 c\u00e1ch ly v\u1ee3 m\u00ecnh. M\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 Ki\u1ec1u th\u1ecb khuy\u00ean \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean n\u00ean v\u00ec t\u00ecnh th\u00e2n v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an m\u00e0 \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1ed1t v\u1edbi v\u1ee3, nh\u01b0ng \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y d\u1ef1a theo \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o, ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd S\u01b0 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9. S\u01b0 Trung ki\u1ebfn ngh\u1ecb: <i>&#8220;L\u0129nh Nam t\u1eeb x\u01b0a kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p cho vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, xin l\u1eadp th\u1ed5 binh, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, nh\u00e0 n\u00e0o c\u00f3 t\u1eeb b\u1ed1n \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111inh th\u00ec \u0111\u0103ng k\u00fd m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Chia l\u00e0m n\u0103m phi\u00ean, ch\u00e2u l\u1edbn t\u1eadp luy\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec chia l\u00e0m b\u1ed1n phi\u00ean; trang b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed t\u1ed1t, hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0o l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, c\u1ea5m m\u1ecdi vi\u1ec7c d\u1ecbch kh\u00e1c. Khi l\u00ean phi\u00ean th\u00ec c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 mi\u1ec5n thu\u1ebf, hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf cho hai \u0111inh.&#8221;<\/i> Nh\u1edd \u0111\u00f3, to\u00e0n l\u1ed9 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"To\u00e0n l\u1ed9 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi: ch\u1eef 'Nh\u1ea5t' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ee9', theo \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 57 s\u1eeda l\u1ea1i. V\u0103n tr\u00ean n\u00f3i r\u00f5 L\u00fd S\u01b0 Trung l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, sao l\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c? Ch\u1eef 'T\u1ee9' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai c\u1ee7a ch\u1eef 'T\u00e2y'.\" id=\"return-footnote-1416-4\" href=\"#footnote-1416-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. \u00d4ng l\u1ea1i xin th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee3 H\u00f2a \u1edf Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 bi\u00ean gi\u1edbi, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[7] Qu\u1ebf Ch\u00e2u, huy\u1ec7n H\u01b0ng An c\u00f3 k\u00eanh Linh C\u1eeb, ph\u00eda b\u1eafc th\u00f4ng v\u1edbi s\u00f4ng h\u1ed3, ph\u00eda nam ch\u1ea3y ra bi\u1ec3n, t\u1eeb th\u1eddi T\u1ea7n, H\u00e1n \u0111\u00e3 th\u00f4ng thuy\u1ec1n b\u00e8, nh\u01b0ng \u0111\u00e1y \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u00e1, n\u00f4ng v\u00e0 h\u1eb9p, trong 18 d\u1eb7m \u0111\u1eb7t 36 c\u1eeda \u0111\u1eadp, m\u1ed7i thuy\u1ec1n ch\u1edf kh\u00f4ng qu\u00e1 100 h\u1ed9c, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c khi n\u01b0\u1edbc l\u00ean. S\u01b0 Trung ch\u1ea5t c\u1ee7i \u0111\u1ed1t \u0111\u00e1, chi\u00eau m\u1ed9 th\u1ee3 \u0111\u00e0o, b\u1ecf 26 c\u1eeda \u0111\u1eadp, l\u00e0m trong 30 ng\u00e0y th\u00ec xong, thuy\u1ec1n b\u00e8 th\u00f4ng su\u1ed1t.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Thi\u00ean B\u00ecnh, Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i S\u01b0, c\u1ea5p cho nh\u00e0 \u00f4ng 3.000 quan ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y. Nghi\u00eau T\u00e1 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb k\u1ebb s\u0129 ngh\u00e8o, gi\u1eef m\u00ecnh c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00e1 th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c quan, hi\u1ec3u lu\u1eadt ph\u00e1p, nh\u01b0ng v\u1ec1 gi\u00e0 nh\u1edd th\u00e2n th\u00edch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, nhanh ch\u00f3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba v\u1ecb cao, luy\u1ebfn ti\u1ebfc \u00e2n s\u1ee7ng, b\u1ecb \u0111\u1eddi ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(L\u00e3 \u0110\u00e0o trong \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u00e9p: \u0110\u01b0\u1eddng T\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng khi l\u00e0m quan ng\u00f4n lu\u1eadn, l\u1ea5y trung ngh\u0129a k\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng Vua, m\u1ed9t h\u00f4m v\u00e0o ch\u1ea7u, Nh\u00e2n T\u00f4ng thong th\u1ea3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1ec1 vi\u1ec7c can gi\u00e1n, v\u00e0 b\u1ea3o: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 l\u00fac qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 Tr\u1eabm d\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 h\u1ecda nh\u01b0 Minh Ho\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n. Tr\u1eabm qu\u1ea3 th\u1eadt d\u00f9ng m\u1ed9t Nghi\u00eau T\u00e1, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u01b0 Minh Ho\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n sao?&#8221;<\/i> T\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;D\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1 ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n, nh\u01b0ng n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ea1y lo\u1ea1n, th\u00ec c\u00f2n kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c Minh Ho\u00e0ng. V\u00ec Minh Ho\u00e0ng c\u00f3 T\u00fac T\u00f4ng kh\u00f4i ph\u1ee5c x\u00e3 t\u1eafc, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m sao c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00fac T\u00f4ng?&#8221;<\/i> Vua bi\u1ebfn s\u1eafc, t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u00e0n v\u1edbi H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e2u r\u1ed3i.&#8221;<\/i> \u00fd l\u00e0 mu\u1ed1n l\u1eadp Anh Ho\u00e0ng. Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2n K\u1ef7 l\u00fac \u1ea5y l\u00e0m \u0110\u00e0i B\u1ea1 bi\u1ebft chuy\u1ec7n, S\u00e2n n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i. \u0110\u00e0o ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, x\u00e9t ra ch\u01b0a h\u1ee3p.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u01b0u Nguy\u00ean Du l\u00e0m Tri T\u00f9y Ch\u00e2u, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m Ch\u00e2u \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m h\u1ecda c\u00f4ng D\u1ecbch Nguy\u00ean C\u00e1t l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2, nay theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[10] \u0110\u1eb7t ch\u00e2u An \u0110\u1ecbnh cho ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea thu\u1ed9c Thi Ch\u00e2u do H\u01b0\u1edbng V\u0129nh Th\u1eafng cai qu\u1ea3n.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Tr\u01b0\u1edfng Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Ch\u1ee9 v\u00e0 V\u1ec7 \u00fay khanh Qu\u00e1ch T\u1ee7ng \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n v\u00e0 vi\u1ebfng m\u1ed9.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u01b0u V\u0129nh Ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u1ec1 ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Cao D\u01b0\u01a1ng quan b\u1ed9 th\u1ef1. C\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n n\u00f3i r\u1eb1ng V\u0129nh Ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nh\u1edd th\u00e2n th\u00edch, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 qu\u00e2n c\u00f4ng. V\u00ec v\u1eady, \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, tri Kinh ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho c\u00e1c c\u01a1 quan kho v\u1ee5 \u1edf kinh th\u00e0nh, gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c giao nh\u1eadn v\u00e0 ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m t\u00e0i s\u1ea3n c\u00f4ng, sai ph\u00e1i c\u00e1c quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u00e1i.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0111\u1eb7t t\u00ean s\u00f4ng m\u1edbi khai \u1edf C\u00e1t Gia C\u01b0\u01a1ng l\u00e0 V\u0129nh T\u1ebf h\u00e0, t\u1ed5ng c\u1ed9ng huy \u0111\u1ed9ng 630.000 nh\u00e2n c\u00f4ng, ho\u00e0n th\u00e0nh trong th\u00e1ng ch\u00edn.<\/p>\n<p>[15] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, phong cho con trai c\u1ee7a T\u00e2y Phi\u00ean T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u1ea1t Chi\u00ean l\u00e0 H\u1ea1t Khi \u0110inh M\u1ed9c Chinh l\u00e0m H\u00e0 Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed. H\u1ea1t Khi \u0110inh M\u1ed9c Chinh t\u1ee9c Tri\u1ec7u T\u01b0 Trung, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean h\u1ecd v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 7 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0 Ch\u00e2u. H\u1ea1t Khi \u0110inh Ng\u1ed9t Ti\u00ean l\u00e0m \u0110\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c, kh\u00f4ng r\u00f5 sau n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean h\u1ecd hay kh\u00f4ng. H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u00e2n ch\u1ee7. H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t t\u1ee9c Tri\u1ec7u Thi\u1ec7u Trung.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: Em c\u00f9ng m\u1eb9 v\u1edbi M\u1ed9c Chinh l\u00e0 H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t \u1edf n\u00fai Ni\u1ebfp Gia, Ng\u00e2n Xuy\u00ean, n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c, kh\u00e1c v\u1edbi ghi ch\u00e9p trong th\u1ef1c l\u1ee5c. S\u00e1ch H\u1ed9i y\u1ebfu n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 c\u0169ng kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00f3 qu\u00e2n ch\u1ee7, n\u00ean kh\u00f4ng l\u1ea5y. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f2n ghi H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t l\u00e0 em c\u00f9ng m\u1eb9 v\u1edbi M\u1ed9c Chinh, kh\u00e1c v\u1edbi s\u00e1ch \u300aNguy\u00ean Ph\u00f9 L\u0169ng H\u1eefu L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean v\u00e0 \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9. )<\/i><\/p>\n<p>H\u1ea1t Chi\u00ean \u1edf Kham C\u1ed1c, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tri\u1ec1u c\u1ed1ng, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Tr\u1eebng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, vi\u1ec7c phong ch\u1ee9c n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 2. <em>(Vi\u1ec7c \u1edf Kham C\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi chi ti\u1ebft \u1edf cu\u1ed1i n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 3.)<\/em> Sau \u0111\u00f3 d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. Sau khi sinh M\u1ed9c Chinh, H\u1ea1t Chi\u00ean \u0111\u1ebfn T\u1ea7n Ch\u00e2u, \u0111i qua b\u1ed9 l\u1ea1c Ph\u1ee5c Kh\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ec1 Kh\u1eafc Tinh, th\u1ea5y con g\u00e1i c\u1ee7a \u0110\u1ec1 Kh\u1eafc Tinh mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u00e0m v\u1ee3. \u0110\u1ec1 Kh\u1eafc Tinh n\u00f3i: <i>&#8220;Con g\u00e1i ta \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed3ng, b\u1ecf ch\u1ed3ng v\u1ec1, nay l\u1ea5y ng\u01b0\u01a1i, ch\u1ed3ng n\u00f3 bi\u1ebft ch\u1eafc s\u1ebd o\u00e1n h\u1eadn, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00f9 ta. Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y v\u1ec1, mang qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> H\u1ea1t Chi\u00ean nghe theo, b\u00e8n mang qu\u00e2n \u0111\u00f3n con g\u00e1i \u1ea5y v\u1ec1, sinh ra H\u1ea1t Tr\u00ed v\u00e0 H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u0169ng H\u1eefu Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean v\u00e0 \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o. U\u00f4ng T\u1ea3o ch\u00e9p sinh H\u1ea1t Tr\u00ed, Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p sinh H\u1ea1t Chi\u00ean S\u1ea5t, nay ghi c\u1ea3 hai. H\u1ea1t Chi\u00ean c\u00f2n c\u00f3 con l\u00e0 K\u1ebft Chi\u00ean Na Chinh, sau n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean h\u1ecd. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean K\u1ebft Chi\u00ean Di\u00ean Chinh, sau \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1ebf Trung. H\u1ea1t Chi\u00ean c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 n\u0103m con, theo \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>Sau khi H\u1ea1t Chi\u00ean ch\u1ebft, M\u1ed9c Chinh c\u00f2n nh\u1ecf kh\u00f4ng t\u1ef1 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng Thanh \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c <i>(Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c l\u00e0 anh c\u1ee7a Bao Thu\u1eadn \u1edf D\u00e2n Ch\u00e2u)<\/i>, K\u00ea La v\u00e0 t\u0103ng L\u1ed9c Tu\u00e2n \u0111\u00f3n v\u1ec1 \u1edf \u0110\u00e0o Ch\u00e2u, mu\u1ed1n l\u1eadp l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0110\u00e0o, D\u00e2n, \u0110i\u1ec7p, \u0110\u00e3ng v\u00e0 V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n <i>(Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n nay l\u00e0 Hi Ch\u00e2u)<\/i>. T\u1ea7n Ch\u00e2u th\u1ea5y g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, b\u00e8n \u0111u\u1ed5i \u0111i, M\u1ed9c Chinh tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a U\u00f4ng T\u1ea3o: H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, K\u00ea La v\u00e0 t\u0103ng L\u1ed9c Tu\u00e2n c\u00f9ng \u0111\u00f3n M\u1ed9c Chinh, d\u1eddi tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0110\u00e3ng Ch\u00e2u, mu\u1ed1n l\u1eadp ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, T\u1ea7n Ch\u00e2u sai ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean b\u1ea3o, nh\u01b0ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c kh\u00f4ng nghe. M\u1ed9c Chinh \u0111u\u1ed5i H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u. U\u00f4ng T\u1ea3o ch\u00e9p d\u1eddi tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0110\u00e3ng Ch\u00e2u, l\u1ea1i ch\u00e9p \u0111u\u1ed5i H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n truy\u1ec7n, c\u1ea7n xem x\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo Cao V\u0129nh Ni\u00ean: C\u1eadu c\u1ee7a H\u1ea1t Chi\u00ean l\u00e0 L\u00fd \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm tranh ch\u1ee9c v\u1edbi H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c \u0111em em g\u00e1i g\u1ea3 cho M\u1ed9c Chinh, M\u1ed9c Chinh thi\u00ean v\u1ecb H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c, \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm t\u1ee9c gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i l\u1ea5y v\u1ee3 l\u00e0m th\u00e2n, l\u1ea5y cha l\u00e0m s\u01a1 sao?&#8221;<\/i> B\u00e8n mang qu\u00e2n \u0111\u00e1nh M\u1ed9c Chinh, M\u1ed9c Chinh d\u1eddi \u0111\u1ebfn An H\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh, gi\u1ea3 v\u1edd h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm, r\u1ed3i gi\u1ebft ch\u1ebft \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm.<\/i><\/p>\n<p><i>Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eddi \u0111\u1ebfn An H\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh, kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c\u300b, l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Theo v\u0103n tr\u00ean, \u300aL\u0169ng H\u1eefu Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn M\u1ed9c Chinh, khu v\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1ed9c Chinh \u1edf v\u00f9ng H\u00e0 Ch\u00e2u, m\u00e0 T\u1ed1ng H\u00f2a Ch\u00e2u thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam T\u00e2y L\u1ed9, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'H\u00f2a Ch\u00e2u' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi 'H\u00e0 Ch\u00e2u'.\" id=\"return-footnote-1416-5\" href=\"#footnote-1416-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd Tu\u00e2n, ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd L\u1eadn Chi\u00ean N\u1ea1p Chi, quan phi\u00ean \u1edf Hi Ch\u00e2u, c\u00f2n U\u00f4ng T\u1ea3o l\u1ea1i ch\u00e9p \u0110\u00f4 Kh\u1eafc Chi\u1ebfm l\u00e0 em c\u1ee7a Kh\u00e1p L\u0103ng, m\u1eb9 c\u1ee7a H\u1ea1t Tr\u00ed, con c\u1ee7a \u0110\u1ec1 Kh\u1eafc Tinh, kh\u00f4ng r\u00f5 ai \u0111\u00fang.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c Kh\u00e1ch t\u1ec9nh, D\u1eabn ti\u1ebfn, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, t\u1eeb nay g\u1eb7p khi c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u1ee9c, ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i quan tr\u00ean 4 n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n, ch\u1eef 'C\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u00f4ng', x\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 'C\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1416-6\" href=\"#footnote-1416-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, cho ph\u00e9p d\u00f9ng s\u1ea3n v\u1eadt t\u1eeb \u0111\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u00ea nh\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1ed9c t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m, n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec d\u00f9ng ru\u1ed9ng v\u00f4 ch\u1ee7 v\u00e0 ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang, sai quan ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u1ee3i thu \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nhi\u1ec1u \u00edt m\u00e0 c\u1ea5p cho. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ea5t 10 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1eef 'Ty' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1416-7\" href=\"#footnote-1416-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban th\u1ee5y hi\u1ec7u Di\u1ec5n Ph\u00e1p \u0111\u1ea1i s\u01b0 cho Ph\u00e1p H\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch kinh Tam t\u1ea1ng Thi\u00ean Tr\u00fac, ch\u1ee9c Th\u00ed Quang l\u1ed9c khanh. Ph\u00e1p H\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ea5t c\u00f3 di bi\u1ec3u xin \u0111\u1ed9 10 t\u0103ng, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng, khi ph\u1ee5 tr\u00e1ch T\u1eeb b\u1ed9, \u0111\u00e3 t\u00e2u xin kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n khi Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Ph\u00fac Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng ch\u00e9p r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i t\u00e2u xin \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea1o s\u0129 \u1edf mi\u1ebfu Li\u1ec7t T\u1eed trong 3 n\u0103m, Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng c\u0169ng t\u00e2u xin kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i n\u0103m th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c N\u1ed9i th\u1ecb ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Qu\u1ea3 ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 V\u0169 K\u1ebf Long l\u00e0m \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ea3i ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, v\u00ec t\u1ed9i c\u1ed1 \u00fd tha cho l\u1ea1i vi\u00ean N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh x\u00e2m nh\u1eadp n\u01a1i Vua \u1edf \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, c\u00f9ng t\u1ed9i t\u01b0 d\u1ecbch binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3, t\u00ednh ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ebfn 122 t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u00f9ng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 c\u1ee7a t\u0103ng ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac, b\u1ecb gi\u00e1n quan t\u1ed1 c\u00e1o.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aAnh T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ebf Long \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Gia ph\u00f2ng v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 8. \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1ed9i t\u01b0 d\u1ecbch binh l\u00ednh s\u1eeda sang v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng \u300aAnh T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i n\u00f3i b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, kh\u00e1c v\u1edbi \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. C\u00f3 l\u1ebd tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ea3i ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u trong \u300aB\u00e1ch quan bi\u1ec3u\u300b v\u00e0 truy\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>Truy\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac ch\u00e9p: K\u1ebf Long t\u1ef1 \u00fd sai binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee3 s\u1eeda nh\u00e0 v\u01b0\u1eddn, l\u1ea1i vi\u00ean N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh x\u00e2m nh\u1eadp n\u01a1i c\u1ea5m, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, nh\u01b0ng ch\u1ec9 b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i tha, H\u00fac t\u1ea5u h\u1eb7c, K\u1ebf Long b\u1ecb t\u1ed9i tru\u1ea5t quan l\u00e0m \u0110\u01a1n ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m. \u0110\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n.)<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i c\u00f9ng K\u1ebf Long coi vi\u1ec7c c\u00e1c kho. K\u1ebf Long b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i, Kh\u1ea3i c\u0169ng b\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0n h\u1eb7c. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Kh\u1ea3i b\u1ecb ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. L\u00fac \u0111\u00f3 Kh\u1ea3i \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ra l\u00e0m tri ch\u00e2u V\u1eadn Ch\u00e2u, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc mi\u1ec5n thu\u1ebf mu\u1ed1i kh\u00f4 m\u00e0 c\u00e1c kh\u00e1ch h\u1ed9 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch ph\u1ea3i n\u1ed9p do ph\u01b0\u1eddng ch\u00ednh \u0111\u00f2i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Giang Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean v\u1ea1n ch\u1eef s\u1edb, tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft m\u1ecdi vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, \u0111\u1ea1i \u00fd r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u00e0y nay t\u00e0i l\u1ef1c trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng ki\u1ec7t qu\u1ec7, phong t\u1ee5c ng\u00e0y c\u00e0ng suy \u0111\u1ed3i, nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e1p \u0111\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y nay c\u00e1i sai l\u1ea7m l\u00e0 kh\u00f4ng noi theo ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng. Noi theo ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, ch\u00ednh l\u00e0 noi theo \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i; noi theo \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec nh\u1eefng g\u00ec ta c\u1ea3i c\u00e1ch, thay \u0111\u1ed5i s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tai m\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tai m\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aV\u01b0\u01a1ng L\u00e2m Xuy\u00ean t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 39 th\u01b0\u1ee3ng \u300aTh\u01b0\u1ee3ng Nh\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u00f4n s\u1ef1 th\u01b0\u300b m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1416-8\" href=\"#footnote-1416-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng l\u00e0m x\u00f4n xao d\u01b0 lu\u1eadn, m\u00e0 \u0111\u00e3 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay nh\u00e2n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00e0 n\u00ean th\u1ebf sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft hi\u1ec7n nay l\u00e0 \u1edf nh\u00e2n t\u00e0i m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e2n t\u00e0i ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng do b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u00e0 th\u00e0nh, c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u00e0 th\u00e0nh, ch\u00ednh l\u00e0 d\u1ea1y d\u1ed7, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u00fang ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1y d\u1ed7 ng\u00e0y nay kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u00e2n t\u00e0i, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m kh\u1ed5 s\u1edf, h\u1ee7y ho\u1ea1i h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh t\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;D\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 sinh ra c\u1ee7a c\u1ea3i cho thi\u00ean h\u1ea1, l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 cung \u1ee9ng chi ph\u00ed cho thi\u00ean h\u1ea1. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb ch\u01b0a t\u1eebng l\u1ea5y s\u1ef1 thi\u1ebfu th\u1ed1n l\u00e0m m\u1ed1i lo chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1i lo l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e2n t\u00e0i t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, m\u00e0 trong d\u00e2n gian, n\u01a1i th\u00f4n d\u00e3 c\u0169ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, th\u00ec kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 vi\u1ec7c g\u1eedi g\u1eafm x\u00e3 t\u1eafc, gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 m\u00e3i d\u1ef1a v\u00e0o may m\u1eafn tr\u1eddi ban, m\u00e0 kh\u00f4ng lo l\u1eafng m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 sao? Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb s\u1ef1 lo\u1ea1n vong c\u1ee7a H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, r\u0103n \u0111e h\u1ecda nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng, theo l\u1ed1i c\u0169 c\u1ee7a T\u1ea5n V\u0169 \u0111\u1ebf, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng cho \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, suy ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e1ch \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i cho thi\u00ean h\u1ea1, lo li\u1ec7u b\u1eb1ng m\u01b0u k\u1ebf, t\u00ednh to\u00e1n b\u1eb1ng con s\u1ed1, th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb t\u1eeb, mong sao h\u1ee3p v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ee5 \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, th\u00ec nh\u00e2n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd d\u00f9ng kh\u00f4ng h\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u00e2n t\u00e0i cho thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ed7 l\u1ef1c m\u00e0 th\u00f4i, l\u1ea1i mong b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y, l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ee5c l\u1ec7 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn ng\u00e0y nay cho l\u00e0 xa v\u1eddi v\u00e0 s\u00e1o r\u1ed7ng, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m xem x\u00e9t!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[24] Chi\u1ebfu cho T\u00f4n Tr\u01b0\u1eddng Khanh, ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, x\u1eed l\u00fd theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ee7a Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ec7nh cho gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i. Tr\u01b0\u1eddng Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[25] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i cung C\u1ea3nh Linh. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Cung C\u1ea3nh Linh t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 th\u1edd ph\u1ee5ng Th\u00e1nh T\u1ed5, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd th\u00e1i h\u1eadu \u1edf \u0111\u00f3, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o r\u1ed9ng l\u1edbn. Nh\u01b0 v\u1eady, cung n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean. Nay l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u1ebf tru\u1ea5t, \u0111\u1eb7t ngang h\u00e0ng v\u1edbi ti\u00ean \u0111\u1ebf v\u00e0 th\u00e1i h\u1eadu, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 x\u00fac ph\u1ea1m th\u1ea7n linh, tr\u00e1i v\u1edbi l\u1ec5 nghi, kh\u00f4ng g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn l\u1ec5 nghi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu giao cho L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n linh v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec5 nghi c\u1ed5 x\u01b0a. Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc th\u1edd ph\u1ee5ng ti\u00ean \u0111\u1ebf v\u00e0 th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 noi theo \u0111i\u1ec3n t\u00edch mi\u1ebfu th\u1edd nguy\u00ean t\u1ed5 th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n. Nay b\u00e0n vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 l\u1ec5 nghi, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e8n b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aTh\u00e1i th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 10 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 3, c\u00f3 chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i cung C\u1ea3nh Linh, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng n\u00ean, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. Th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac, giao cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ghi L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac, nh\u01b0ng x\u00e9t chi\u1ebfu th\u01b0 truy phong n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u \u0111\u00e3 d\u1eebng vi\u1ec7c ban th\u1ee5y hi\u1ec7u v\u00e0 th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu, vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 l\u1ec5 nghi, xin b\u00e3i b\u1ecf. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho hai ch\u1ebf c\u00f9ng quan L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, vi\u1ec7c xin x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac l\u00e0 do D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 4, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ghi v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2 v\u00e0 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, nay kh\u00f4ng theo. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f2n ghi v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u r\u1eb1ng quan L\u1ec5 vi\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t th\u1edd ph\u1ee5ng Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu trong mi\u1ebfu. Vi\u1ec7c quan L\u1ec5 vi\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5 nguy\u00ean do.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t theo \u300aNh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f3 tr\u00ecnh t\u1ef1 r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y qu\u00e1 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea5y \u300aNh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b l\u00e0m chu\u1ea9n. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ec9 ghi vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac l\u00e0 do D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, c\u00f2n vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu ch\u1ec9 ghi l\u00e0 theo chi\u1ebfu th\u01b0, c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ghi: Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd \u1ea3nh c\u1ee7a Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu t\u1ea1i ch\u00f9a qu\u00e1n, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n tu t\u1ea1o \u00e1n Tr\u1ea7n Chi\u00eau T\u1ed1 cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ed1n k\u00e9m, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n linh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec5 nghi c\u1ed5 x\u01b0a, theo l\u1ec5 n\u00ean th\u1edd ph\u1ee5ng c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ed5 c\u00f4, xin th\u1edd ph\u1ee5ng Qu\u00e1ch ho\u00e0ng h\u1eadu trong mi\u1ebfu c\u1ee7a Th\u1ee5c \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t theo \u300aNh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b, vi\u1ec7c b\u00e0n th\u1edd ph\u1ee5ng trong mi\u1ebfu th\u1ef1c ra l\u00e0 do quan L\u1ec5 vi\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 Tr\u1ea7n Chi\u00eau T\u1ed1. \u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi kh\u00f4ng n\u00ean sai, nh\u01b0ng qu\u1ed1c s\u1eed kh\u00f4ng ghi, nay c\u0169ng ch\u1ec9 theo \u300aNh\u00e2n c\u00e1ch l\u1ec5\u300b. \u300aH\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u00f4n Bi\u1ec7n\u300b v\u00e0 \u300aTruy\u1ec7n c\u1ee7a T\u00f4 T\u1ee5ng\u300b c\u1ea7n xem x\u00e9t, \u0111\u00e3 ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd, Tri ch\u00e2u T\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u1edfi, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Thi\u00eam th\u01b0 ph\u00e1n quan s\u1ea3nh s\u1ef1 l\u00e0 T\u1ed1ng \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, nha ti\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 L\u01b0u Ng\u1ecdc t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Tham r\u1eb1ng t\u00e0u t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u00e3 x\u00e2m chi\u1ebfm l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb b\u1ebfn \u0111\u00f2 c\u00f4ng. V\u01b0\u01a1ng Kh\u1edfi v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u00e0u t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i mu\u1ed1i c\u00f4ng nh\u1eb1m t\u0103ng l\u1ee3i \u00edch c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u00eanh v\u1ef1c ch\u1ee7 t\u00e0u t\u01b0 nh\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi L\u01b0u Ng\u1ecdc. Khi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c n\u00e0y, h\u1ecd li\u1ec1n d\u00e2ng t\u1ea5u bi\u1ec7n minh. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Ch\u00e2n Khanh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u m\u1edf \u00e1n, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i d\u00e2ng t\u1ea5u gi\u1ea3 d\u1ed1i, kh\u00f4ng trung th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c c\u01a1 quan x\u1eed \u00e1n m\u00e0 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n th\u1ebf th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tha b\u1ed5ng do ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung, t\u1eeb nay xin x\u00e9t t\u1ed9i can thi\u1ec7p xin x\u1ecf, x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Gi\u00e1ng, Gi\u00e1n quan Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u1ef1 s\u1eed L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c kho\u1ea3n chi ph\u00ed kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. Ban \u0111\u1ea7u, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf \u0111\u00e1nh v\u00e0o d\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m thi\u1ebfu h\u1ee5t \u1edf c\u00e1c kho tr\u01b0\u1eddng, l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua s\u1eafm. T\u1eeb \u0111\u00f3, l\u1eadp ra Ty gi\u1ea3m chi ph\u00ed trong Tam ty, t\u1eeb \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u kho\u1ea3n chi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft gi\u1ea3m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1eaft gi\u1ea3m nhi\u1ec1u kho\u1ea3n chi \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong b\u1ea3n ch\u00ed.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n, n\u1ebfu c\u00f3 g\u00e1nh n\u1eb7ng g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n, th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u00ec s\u1ebd b\u00e0n th\u01b0\u1edfng. <em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ch\u00ed, c\u00f2n vi\u1ec7c b\u00e0n th\u01b0\u1edfng th\u00ec trong h\u1ed9i y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi.)<\/em><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o C\u00e1t \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf kh\u00ed \u1edf Nam Giao v\u00e0 Th\u00e1i Mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, li\u00ean quan s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u1ecb th\u1ee7y. T\u1eeb th\u1eddi V\u0169 ch\u1ebf ng\u1ef1 l\u0169 l\u1ee5t, c\u00f4ng lao \u1ea5y k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn ba \u0111\u1eddi. \u0110\u1ebfn th\u1eddi H\u00e1n, d\u00f9ng B\u00ecnh \u0110\u1eb1ng coi vi\u1ec7c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, L\u01b0u H\u01b0\u1edbng tr\u00f4ng coi th\u1ee7y l\u1ee3i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh nho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, phong th\u00e1i \u0111\u00e1ng khen. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan coi th\u1ee7y l\u1ee3i th\u1ea5t ch\u1ee9c, x\u00e9t theo lu\u1eadt l\u1ec7, ph\u1ea9m tr\u1eadt v\u1eabn c\u00f2n. Nay s\u00f4ng l\u1edbn nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1ee1 \u0111\u00ea, m\u1ea5t \u0111i quy lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng, tr\u0103m s\u00f4ng ch\u1ea3y xi\u1ebft, c\u00f3 khi g\u00e2y ra l\u0169 l\u1ee5t, tai h\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, m\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf qua. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn n\u00ean v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf s\u00e1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t quan ch\u1ee9c, ph\u1ea3i t\u00f9y th\u1eddi m\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp, c\u1ee9u ch\u1eefa t\u1ec7 n\u1ea1n, t\u00ecm c\u00e1ch th\u00edch h\u1ee3p, kh\u00f4ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng chuy\u00ean tr\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecdn l\u1ef1a ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u00ean tu s\u1eeda ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u1eb7t l\u1ea1i Gi\u00e1m \u0111\u00f4 th\u1ee7y \u1edf kinh \u0111\u00f4, m\u1ecdi vi\u1ec7c v\u1ec1 s\u00f4ng ng\u00f2i trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u giao ph\u00f3 cho c\u01a1 quan n\u00e0y. C\u00e1c quan thu\u1ed9c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3n ty, do Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 x\u1eed l\u00fd r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. B\u00e3i b\u1ecf Ty H\u00e0 c\u1eeb c\u1ee7a Tam ty, l\u1ea5y Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 l\u00e0m Ph\u00e1n gi\u00e1m Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, l\u0129nh vi\u1ec7c Ty H\u00e0 c\u1eeb, D\u01b0\u01a1ng T\u00e1 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n, c\u00e1c vi\u00ean C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 Ty H\u00e0 c\u1eeb l\u00e0 T\u00f4n L\u00e2m, V\u01b0\u01a1ng Th\u00fac H\u1ea1 l\u00e0m Tri gi\u00e1m th\u1eeba s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] [C\u00e1c l\u1ed9] Giang [Nam], H\u1ed3 [Nam] cung c\u1ea5p g\u1ea1o, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 d\u00f9ng thuy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh ch\u1edf g\u1ea1o \u0111\u1ebfn c\u00e1c kho chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf Ch\u00e2n, S\u1edf, T\u1ee9 ch\u00e2u, r\u1ed3i ch\u1edf mu\u1ed1i tr\u1edf v\u1ec1, thuy\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 qu\u1eadn, qu\u00e2n l\u00ednh tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0. C\u00f2n thuy\u1ec1n Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn kho chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1edf g\u1ea1o v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, m\u1ed7i n\u0103m v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1ed1n l\u1ea7n. S\u00f4ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng c\u1ea1n, qu\u00e2n l\u00ednh c\u0169ng tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;ph\u00f3ng \u0111\u00f4ng&#8221;<\/i>. Qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i lu\u00e2n phi\u00ean, s\u1ed1 \u0111\u00e0o ng\u0169 \u00edt, v\u00e0 thuy\u1ec1n Bi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111i qua \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00ecm \u0111\u1eafm do s\u00f3ng gi\u00f3.<\/p>\n<p>Sau n\u00e0y, quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e0ng n\u1eb7ng, s\u00e1u l\u1ed9 cung c\u1ea5p g\u1ea1o t\u1eadp h\u1ee3p thuy\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u00f2n giao cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u1eefa, ch\u1ec9 do ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. V\u0103n th\u01b0 ch\u1ed3ng ch\u1ea5t, c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, c\u00f3 khi kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea1i d\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n h\u1ed1i l\u1ed9 l\u1ea1i d\u1ecbch, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn gi\u00e0u c\u00f3 mua r\u1ebb b\u00e1n \u0111\u1eaft, r\u1ed3i v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. T\u1eeb \u0111\u00f3, thuy\u1ec1n Giang v\u00e0 Bi\u1ec7n h\u1ed7n t\u1ea1p, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n l\u00ednh k\u00e9o thuy\u1ec1n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3 \u0111\u1eddi kh\u00f4ng v\u1ec1 nh\u00e0, gi\u00e0 ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng, s\u1ed5 s\u00e1ch nhi\u1ec1u t\u00ean gi\u1ea3, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u1ecfng n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>N\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ee9a Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e0m theo th\u00f3i c\u0169, ph\u00e9p v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea1o h\u1ecfng, khi\u1ebfn thuy\u1ec1n Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng ph\u1ea3i ra s\u00f4ng, v\u1eadn chuy\u1ec3n cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c, qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. N\u00ean ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 t\u0103ng thuy\u1ec1n ch\u1edf g\u1ea1o, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn kho chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u0103m, nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n l\u1ee3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u cho l\u1eddi H\u1ee9a Nguy\u00ean l\u00e0 \u0111\u00fang, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Nguy\u00ean, nh\u01b0ng Nguy\u00ean \u0111i r\u1ed3i, vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u1ec1n, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu tr\u00e1ch c\u1ee9 c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9, v\u00e0 ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 lo vi\u1ec7c thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m, ra l\u1ec7nh cho Giang H\u1ed3, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, trong m\u1ed9t n\u0103m ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n, b\u1ed5 sung qu\u00e2n l\u00ednh, t\u1eadp h\u1ee3p thuy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh, t\u1eeb n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 n\u0103m, thuy\u1ec1n Bi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra s\u00f4ng n\u1eefa.<\/p>\n<p>[33] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ea3o Sa M\u00f4n thu\u1ed9c \u0110\u0103ng Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u0103m nh\u1eadn kho\u1ea3ng hai ba tr\u0103m t\u1ed9i nh\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ch\u1ec9 l\u00e0m thu\u00ea cho h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i h\u1ed9 d\u00e2n tr\u00ean \u0111\u1ea3o. N\u1ebfu kh\u00f4ng d\u1ea7n d\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt, th\u00ec d\u00e2n \u0111\u1ea3o kh\u00f3 l\u00f2ng nu\u00f4i n\u1ed5i. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt, \u0111\u1ec1u x\u0103m m\u1eb7t t\u1ed9i nh\u00e2n r\u1ed3i \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o, trong \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i kh\u00f4ng n\u1eb7ng. N\u1ebfu t\u00ednh m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00e0y ra ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec m\u01b0\u1eddi n\u0103m s\u1ebd c\u00f3 kho\u1ea3ng ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, tr\u1eeb \u0111i m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eed vong, c\u00f2n l\u1ea1i hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y t\u1ec7 n\u1ea1n. V\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ea7n \u00e1o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean ph\u1ea3i d\u1ea7n d\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. Mong nghi\u00eam c\u1ea5m c\u00e1c l\u1ed9 ch\u00e2u qu\u00e2n, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo bi\u00ean s\u1eafc ph\u1ea3i \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. Cu\u1ed1i n\u0103m, \u0110\u0103ng Ch\u00e2u ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o chi ti\u1ebft v\u1ec1 t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, giao cho H\u00ecnh b\u1ed9 ki\u1ec3m tra. N\u1ebfu kh\u00f4ng thu\u1ed9c bi\u00ean s\u1eafc ph\u1ea3i x\u0103m m\u1eb7t \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o<a class=\"footnote\" title=\"'x\u0103m m\u1eb7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1eafc', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-24 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1416-9\" href=\"#footnote-1416-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, th\u00ec b\u00e1o c\u00e1o r\u00f5 l\u00fd do.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a L\u00fd Kh\u00e1nh ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n d\u00e2ng l\u00ean 60 quy\u1ec3n s\u00e1ch s\u1eafc l\u1ec7nh t\u1eeb th\u1eddi \u0110oan C\u1ee7ng, m\u1ed9t b\u1ea3n l\u01b0u l\u1ea1i trong cung, m\u1ed9t b\u1ea3n g\u1eedi \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, t\u1eebng nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, th\u1ea5y c\u00e1c chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c v\u00f5 b\u1ecb ph\u00f2ng ng\u1ef1 khi ch\u01b0a gi\u1ea3ng h\u00f2a v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, n\u00ean xin bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i r\u1ed3i d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty m\u1ed7i n\u0103m b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 thu\u1ebf c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eeb nay c\u1ee9 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t v\u00e0 d\u01b0 th\u1eeba.<a class=\"footnote\" title=\"'s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t v\u00e0 d\u01b0 th\u1eeba' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ee5', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1416-10\" href=\"#footnote-1416-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[36] L\u1ea1i d\u1ee5 Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ea7n \u00e1o l\u1ee5a l\u00e0, b\u00f4ng g\u00f2n c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec1u do \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i l\u1ed9 cung c\u1ea5p. Nay bi\u00ean s\u1ef1 \u0111\u00e3 y\u00ean l\u00e2u m\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa kh\u00f4ng gi\u1ea3m, n\u00ean gi\u1ea3m nh\u1eb9 g\u00e1nh n\u1eb7ng cho ba l\u1ed9. N\u1ebfu qu\u00e2n l\u00ednh nh\u1eadn qu\u1ea7n \u00e1o m\u00e0 mu\u1ed1n b\u00e1n l\u1ea1i, quan ph\u1ee7 s\u1ebd thu mua theo gi\u00e1 trung b\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh. Truy\u1ec7n ch\u00ednh c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n ch\u00e9p: \u0110i\u1ec1n l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00e0 B\u1eafc tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng l\u1ee5a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p cho qu\u00e2n trang, Tam ty s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ed5i sang d\u00f9ng l\u1ee5a c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c. \u0110i\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean t\u00e2u l\u00ean, b\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, l\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[37] L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean mua l\u1ee5a \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c kh\u1ed5 v\u00ec thu\u1ebf n\u1eb7ng. \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00e0o D\u0129nh Th\u00fac m\u1ed7i n\u0103m xu\u1ea5t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mua ph\u1ea7n d\u01b0 qu\u00e2n trang, nh\u1edd \u0111\u00f3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft l\u1edbn l\u01b0u h\u00e0nh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, d\u00e2n gian \u0111\u00fac l\u1eadu kh\u00f4ng ng\u1eebng. Tam ty xin \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n s\u1eaft. <i>(D\u0129nh Th\u00fac cho r\u1eb1ng ti\u1ec1n s\u1eaft nh\u1eb9 m\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a n\u1eb7ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0u h\u00e0nh l\u00e2u d\u00e0i, hu\u1ed1ng chi quan ph\u1ee7 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n s\u1eaft?)<\/i> Xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, m\u00e0 l\u1ea5y ba \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n c\u1ee7a D\u0129nh Th\u00fac, vi\u1ec7c ba \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam, s\u1ebd ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o th\u00e1ng hai n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, d\u1ee5 L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay c\u00e1c tuy\u1ec3n nh\u00e2n khi kh\u1ea3o x\u00e9t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 c\u00f4ng lao \u0111\u1ec3 xin c\u1eaft ngang th\u1ee9 t\u1ef1 d\u1eabn ki\u1ebfn. N\u1ebfu c\u00f4ng lao l\u1edbn h\u01a1n vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c kinh quan<a class=\"footnote\" title=\"'kinh quan', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 11-15 ch\u00e9p l\u00e0 'kinh tri\u1ec1u quan'.\" id=\"return-footnote-1416-11\" href=\"#footnote-1416-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 s\u1ebd th\u0103ng th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 quy ch\u1ebf thuy\u00ean b\u1ed5 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, l\u1ea1i vi\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m b\u1eady, m\u1ed1i manh r\u1ea5t nhi\u1ec1u. V\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 s\u1ed5 s\u00e1ch c\u00f3 sai s\u00f3t nh\u1ecf nh\u01b0 s\u1ee3i t\u00f3c c\u0169ng l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"'t\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1416-12\" href=\"#footnote-1416-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, x\u00e9t \u0111i x\u00e9t l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1eabn kh\u00f4ng bu\u00f4ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ed1i l\u1ed9. V\u00ec v\u1eady nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ea3o x\u00e9t ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u ngo\u00e0i, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn L\u1ea1i b\u1ed9 hai ba n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng nh\u1edd c\u00f4ng lao nh\u1ecf xin c\u1eaft ngang th\u1ee9 t\u1ef1 d\u1eabn ki\u1ebfn, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Quang l\u1ed9c khanh, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Hi\u1ebfn l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[40] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 quan kh\u00e1c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c t\u1ec9nh, danh kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi th\u1ef1c, xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. C\u00e1c vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng v\u1ee5 c\u1ee7a tr\u0103m ty<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'Th\u01b0\u1eddng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 ph\u1ea7n Ch\u00ednh t\u00edch b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1416-13\" href=\"#footnote-1416-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u00e1o l\u00ean nh\u1ecb ph\u1ee7, xin x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1eb9, chuy\u1ec3n giao xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1ecb v\u01b0\u1edbng b\u1eadn b\u1edfi vi\u1ec7c nh\u1ecf, c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean t\u00e2m b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5c l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00f4n ty, nay l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u v\u1edbi c\u00f4ng khanh kh\u00f4ng kh\u00e1c, xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng l\u1ea5y ph\u1ea9m s\u1ed1 l\u00e0m th\u1ee9 b\u1eadc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi do ni\u00ean kh\u1ea3o<a class=\"footnote\" title=\"nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ni\u00ean gi\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 5-14 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1416-14\" href=\"#footnote-1416-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a> v\u00e0 giai ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c, ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p. L\u1ea1i n\u1eefa, \u0111\u00e0i c\u00e1c t\u1ec9nh t\u1ef1 l\u00e0 n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng, nay ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i s\u1eafc \u0111i\u1ec1u v\u00e0 v\u0103n \u00e1n m\u00e0 th\u00f4i. C\u1ed1 s\u1ef1 tri\u1ec1u ta, di ph\u1ea1m c\u1ee7a danh th\u1ea7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p truy\u1ec1n l\u1ea1i, xin theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, \u300a\u0110\u01b0\u1eddng L\u1ee5c \u0110i\u1ec3n\u300b so\u1ea1n th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh ra r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>X\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c v\u1ec1 c\u1ea3i ch\u00ednh, c\u1eaft gi\u1ea3m v\u00e0 l\u00e0m r\u00f5: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, tuy l\u1ea5y c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, Trung th\u01b0 l\u00e0m ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng danh hi\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Trung th\u01b0 v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea3i ch\u00ednh quan ch\u1ebf, c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1eadp ri\u00eang Ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ee7, nh\u01b0 ch\u1ee9c Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i d\u00f9ng binh, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f9ng v\u1edbi Trung th\u01b0 n\u1eafm gi\u1eef vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, danh th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, kh\u00f4ng g\u00ec h\u01a1n vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea3i ch\u00ednh quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf t\u00ean vi\u1ec7n, \u0111\u01b0a vi\u1ec7c c\u00e1c t\u00e0o v\u1ec1 Trung th\u01b0. Hai m\u01b0\u01a1i t\u01b0 ty c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u1ed1n l\u00e0 h\u01b0 danh, n\u00ean quan l\u1ea1i nhi\u1ec1u, l\u00e3ng ph\u00ed ti\u1ec1n c\u1ee7a, h\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea3i ch\u00ednh quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf Tam ty, kh\u00f4i ph\u1ee5c hai m\u01b0\u01a1i t\u01b0 ty v\u00e0 ch\u1ee9c C\u1eedu khanh, \u0111\u1ecbnh r\u00f5 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quan vi\u00ean, c\u00e1c Lang quan kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i b\u1ea3n t\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ti\u1ec1n t\u01b0 v\u00e0 t\u1ea3n quan \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd. C\u00e1c ch\u1ee9c V\u0103n v\u0169 t\u1ea3n quan, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u, Ki\u00eam quan, Hu\u00e2n, T\u01b0\u1edbc, Th\u1ef1c phong, tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi Khai Nguy\u00ean c\u00f2n c\u00f3 th\u1ef1c quy\u1ec1n, nay ch\u1ec9 c\u00f2n t\u1ea3n quan c\u00f2n x\u00e9t ph\u1ea9m ph\u1ee5c, ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u1eb9 n\u1eb7ng, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u01b0 danh, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1ea3i ch\u00ednh quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf c\u00e1c h\u00e0nh t\u1ec9nh, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ea3i ch\u00ednh. \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1, H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, l\u1ea1i th\u00eam Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, th\u00ec l\u00e0 th\u1eeba th\u00e3i.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1eaft gi\u1ea3m quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n. L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Th\u1ecb lang, Lang trung chia nhau qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n, n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1ee9 b\u1eadc n\u1eb7ng nh\u1eb9, ph\u00e2n lo\u1ea1i ph\u1ea9m c\u1ea5p, nay Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c kh\u1ea3o x\u00e9t quan l\u1ea1i kinh tri\u1ec1u, c\u00f2n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 thuy\u00ean ch\u1ec9 qu\u1ea3n l\u00fd quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 m\u1ea1c li\u00eau, th\u1ec3 ch\u1ebf kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1eaft gi\u1ea3m quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, \u0111\u01b0a vi\u1ec7c c\u1ee7a n\u00f3 v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 thuy\u00ean. C\u00e1c ty nh\u01b0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty, C\u1ee7 s\u00e1t ty, x\u01b0a kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ee9c n\u00e0y. N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u1eaft gi\u1ea3m quan ch\u1ebf, n\u00ean b\u1ecf h\u1ebft, tr\u1ea3 v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 C\u1eedu khanh, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 c\u1eaft gi\u1ea3m.<\/i><\/p>\n<p><i>Gi\u00e1n quan, S\u1eed quan theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng n\u00ean theo T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ch\u1ea7u d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, nay mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. Trung th\u01b0 ban h\u00e0nh ch\u1ebf s\u1eafc, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i qua M\u00f4n h\u1ea1 x\u00e9t l\u1ea1i, sau \u0111\u00f3 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ban c\u00e1o th\u00e2n, tr\u1ea3i qua ba t\u1ec9nh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 do Trung th\u01b0 ban s\u1eafc, \u0111\u1eb7t h\u01b0 danh ba t\u1ec9nh, nay mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, H\u1ecdc s\u0129 kh\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c ngo\u00e0i, \u0111\u1ec3 coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, X\u00e1 nh\u00e2n ph\u00e2n x\u1eed vi\u1ec7c s\u00e1u t\u00e0o, \u0111\u1ec3 th\u1eadn tr\u1ecdng ch\u00ednh l\u1ec7nh, nay mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y. \u0110\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u00e0m r\u00f5, ch\u1ec9 n\u00eau m\u1ed9t ph\u1ea7n, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, th\u00ec suy r\u1ed9ng ra \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c h\u00f3a.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b cho r\u1eb1ng T\u00fac v\u00e0 c\u00e1c quan cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, l\u00e0 sai, T\u00fac v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 t\u1eebng li\u1ec7t k\u00ea, c\u00f3 l\u1ebd do b\u00e0n b\u1ea1c kh\u00f4ng h\u1ee3p n\u00ean b\u1ecf, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem c\u1ecf linh chi do ph\u1ee7 H\u00e0 Nam d\u00e2ng ti\u1ebfn. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00f4m nay c\u00f3 tuy\u1ebft t\u1ed1t, r\u1ea5t c\u00f3 l\u1ee3i cho l\u00faa m\u1ea1ch, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh n\u00e0y c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n c\u1ea3 c\u1ecf linh chi.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n ban y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u1eebng tuy\u1ebft t\u1ea1i Trung th\u01b0.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, v\u00ec tr\u1eddi l\u1ea1nh c\u00f3 tuy\u1ebft, ban cho c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7i v\u00e0 than.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf tr\u1ea1ch M\u1ee5c Th\u00e2n b\u00e1o c\u00e1o c\u00f4ng kh\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed m\u00e0 h\u1ecd d\u1ea1y d\u1ed7.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9, m\u1ed7i ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn n\u0103m vi\u00ean tu\u1ea7n ki\u1ec3m, l\u1ea1i c\u00f3 hai ba ch\u00e2u \u0111\u1ebfn ba n\u0103m ch\u00e2u, th\u1eadm ch\u00ed t\u00e1m ch\u00edn ch\u00e2u c\u00f3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, \u0111\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m, ho\u1eb7c tr\u00fa b\u1ea1c tr\u00f3c t\u1eb7c. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quan vi\u00ean qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m ph\u00e2n t\u00e1n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n m\u00e3, m\u00e0 khi g\u1eb7p bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u0169ng kh\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c huy\u1ec7n l\u00e0 d\u00f9ng cung th\u1ee7 quen bi\u1ebft ch\u1ed7 gi\u1eb7c \u1ea9n n\u00e1u m\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang. V\u1eady t\u1eeb nay, m\u1ed7i ch\u00e2u qu\u00e2n ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t vi\u00ean tu\u1ea7n ki\u1ec3m, v\u00e0i ch\u00e2u gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m. Nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf d\u1ecdc s\u00f4ng, bi\u1ec3n, s\u00f4ng Bi\u1ec7n, n\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 tu\u1ea7n ki\u1ec3m th\u00ec v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i. T\u0103ng th\u00eam cung th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt t\u00e1n t\u00f2ng, th\u1eeba ph\u00f9, c\u01b0\u1edbc l\u1ef1c, thay b\u1eb1ng th\u1eb7ng vi\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau ti\u1ebft \u0110\u00f4ng ch\u00ed v\u00e0 H\u00e0n th\u1ef1c, d\u00f9 kh\u00f4ng ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, v\u1eabn n\u00ean cho nh\u1ecb ph\u1ee7 v\u00e0 tr\u0103m quan v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu c\u00f3 h\u00e0nh h\u1ea1nh ho\u1eb7c y\u1ebfn h\u1ed9i, ng\u00e0y h\u00f4m sau ngh\u1ec9 ng\u01a1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ed1 tr\u00ed th\u00eam ng\u00e0y ngh\u1ec9. Khi xem s\u00e1ch ho\u1eb7c duy\u1ec7t l\u1ec5 v\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang s\u1edbm.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111ang l\u00e0m quan m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, ho\u1eb7c v\u00ec kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 b\u1ecb c\u1ea5p tr\u00ean xem x\u00e9t, ho\u1eb7c b\u1ecb thay th\u1ebf m\u00e0 ch\u01b0a v\u1ec1 h\u01b0u, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n hu\u1ec7 cho con ch\u00e1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban cho B\u00e0ng T\u1ecbch, Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, v\u1eadt ph\u1ea9m khi v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1eeb bi\u1ec7t theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ecbnh phong T\u1ecbch l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba, nh\u01b0ng T\u1ecbch c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[48] C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan thu\u1ed9c ban th\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n, tr\u1eeb Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7, \u0110\u00e0i gi\u00e1n, n\u1ebfu g\u1eb7p l\u00fac ti\u1ebfn th\u1ea7n b\u00e0i th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1ch ngo\u1ea1i, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u00f4m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u. Ho\u1eb7c n\u1ebfu c\u00f3 th\u00eam c\u00e1c quan thu\u1ed9c Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 cao, c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch xu\u1ed1ng sau th\u1ea7n b\u00e0i, khi\u1ebfn c\u00e1c quan ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i l\u00e2u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Nay xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu ch\u01b0a ti\u1ebfn th\u1ea7n b\u00e0i th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 d\u1eabn v\u00e0o, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1ch xu\u1ed1ng sau th\u1ea7n b\u00e0i, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 cho ph\u00e9p \u0111\u1eb7c c\u00e1ch v\u00e0o ch\u1ea7u, th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o sau nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u00e9p trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng)<\/i>.<\/p>\n<p>[49] Th\u00e1ng 12 nhu\u1eadn, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0 l\u1ea1i nh\u00e2n c\u1ee7a Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00e1c ty v\u00e0 nh\u1eefng quan k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 Tri ch\u00e2u qu\u00e2n. Ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb qu\u00e2n ban xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Ch\u00ednh nhi\u1ec7m, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ecdng y\u1ebfu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ba ch\u00e2u Th\u01b0\u1ee3ng, Trung, H\u1ea1 thu\u1ed9c An H\u00f3a v\u00e0 tr\u1ea5n B\u1eafc H\u00e0 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, quy\u1ec1n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan L\u00f4i Gi\u1ea3n Phu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang. Gi\u1ea3n Phu v\u1ed1n \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i b\u1ed5 l\u00e0m Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang sau khi kh\u1ea3o kh\u00e1m, nh\u01b0ng Tri th\u1ea9m quan vi\u1ec7n H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1eebng c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau h\u00e0ng B\u00e0nh S\u0129 Hi, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[52] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n lu\u1eadn r\u1eb1ng khoa c\u1eed \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, n\u00ean s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i, vi\u1ec7c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia ch\u1ecdn s\u0129 t\u1eed v\u00e0 s\u0129 t\u1eed ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf tr\u1ed1ng v\u00e0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u. V\u00ec v\u1eady, \u0111\u1eb7t ra k\u1ef3 h\u1ea1n c\u00e1ch n\u0103m \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u1ef1 si\u00eang n\u0103ng, gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1ng c\u1eed \u0111\u1ec3 tinh l\u1ecdc s\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh quy ch\u1ebf, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao v\u1eabn th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'nh\u1eadt' trong c\u00e2u 'nh\u1eadt th\u01b0\u1eddng b\u1ea5t th\u1ee9 nhi d\u1ee5ng' kh\u00f4ng c\u00f3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 155, ph\u1ea7n 'Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n 'Tuy\u1ec3n c\u1eed' quy\u1ec3n 3, t\u1edd 36 vi\u1ebft l\u00e0 'v\u00e3ng'.\" id=\"return-footnote-1416-15\" href=\"#footnote-1416-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c quan ch\u1ee9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u1eadt v\u00f4 ngh\u0129a.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb nay, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ch\u1ebf khoa h\u1ea1ng ba c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, k\u00fd th\u01b0 hai ch\u1ee9c m\u1ea1c quan, khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd th\u0103ng l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, sau khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai s\u1ebd th\u1eed th\u00e1ch \u1edf qu\u00e1n ch\u1ee9c. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ch\u1ebf khoa h\u1ea1ng t\u01b0 c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ea1ng hai, h\u1ea1ng ba, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m hai ch\u1ee9c m\u1ea1c quan, khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh quan h\u1ea1ng th\u1ee9. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ch\u1ebf khoa h\u1ea1ng t\u01b0 th\u1ee9 c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ea1ng t\u01b0, h\u1ea1ng n\u0103m, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri huy\u1ec7n th\u1eed h\u00e0m, khi tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd th\u0103ng l\u00e0m hai ch\u1ee9c m\u1ea1c quan. Ng\u01b0\u1eddi \u1edf to\u00e0 s\u1ea3nh c\u0169ng theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i cao h\u1ea1nh l\u1ea1, c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u00e0ng trong ch\u00ednh s\u1ef1, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'm\u1eadu' trong c\u00e2u '\u0111\u01b0\u01a1ng d\u0129 m\u1eadu \u00e2n tr\u1ea1c y\u00ean' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'd\u1ecb'.\" id=\"return-footnote-1416-16\" href=\"#footnote-1416-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh ch\u00f3ng \u00edt \u0111i, v\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i c\u00f9ng phong c\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng d\u1ea7n suy y\u1ebfu.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ch\u00ed.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng ch\u00e9p: Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia ch\u1ecdn s\u0129 t\u1eed v\u00e0 s\u0129 t\u1eed ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i qu\u00e1 l\u00e2u, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u00ec vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t kh\u00f4ng k\u1ef9, qu\u00e1 l\u00e2u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb tr\u00ec tr\u1ec7. D\u00f9ng k\u1ef3 h\u1ea1n c\u00e1ch n\u0103m v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1ng c\u1eed \u0111\u1ec3 tinh l\u1ecdc s\u1ef1 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan v\u00e0 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh th\u1ee9 b\u1eadc, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, n\u1ebfu c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c quan ch\u1ee9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u. V\u00ec v\u1eady, t\u0103ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1eadm th\u0103ng ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t hi\u1ec7u qu\u1ea3, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 s\u0129 t\u1eed trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u mong mu\u1ed1n, v\u00e0 Tr\u1eabm quy\u1ebft t\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i cao h\u1ea1nh l\u1ea1, c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u00e0ng trong ch\u00ednh s\u1ef1, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c trung th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'gia' trong c\u00e2u 'trung m\u00f4 gia du' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gia', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 6, ph\u1ea7n 'Nh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7', v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1416-17\" href=\"#footnote-1416-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua vi\u1ec7c l\u00e0m, \u0111\u00e3 qua th\u1eed th\u00e1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi suy t\u00f4n, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1o l\u00fd c\u00f4ng b\u1eb1ng, mong c\u00e1c s\u0129 t\u1eed hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u0103m sau v\u00e0o ng\u00e0y ch\u00ednh \u0111\u00e1n s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t chi\u1ebfu v\u1ec1 nh\u1eadt th\u1ef1c ng\u00e0y ch\u00ednh \u0111\u00e1n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>T\u1eeb ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng, y\u1ebfn ti\u1ec7c ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u1eddi s\u00e1ng tuy c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00e1ng s\u1ee3, nh\u01b0ng c\u0169ng n\u00ean noi theo c\u1ed5 nh\u00e2n, tu\u00e2n th\u1ee7 l\u1ec5 nghi, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u1ee3p l\u1ebd. X\u00e9t \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf ba \u0111\u1eddi, nh\u1eadt th\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c tr\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc. \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng tr\u00e1nh di th\u1eddi, T\u0103ng T\u1eed h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u01b0 h\u1ea7u v\u00e0o c\u1eeda kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e0nh l\u1ec5, nh\u1eadt th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ea5y c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 m\u00e0 c\u1ea3nh gi\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aC\u00f4ng th\u1ecb t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1416-18\" href=\"#footnote-1416-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1edbm. Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 nghi, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m qu\u00e1 c\u0169ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi gian c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi, \u0111\u1ec1u qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng. Th\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, m\u1eb7c \u00e1o tr\u1eafng, ng\u1eebng binh \u0111ao, b\u00e3i b\u1ecf tri\u1ec1u h\u1ed9i, kh\u00f4ng xem x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c, v\u00e0 c\u1ea7u xin l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y h\u1ee3p s\u00f3c, ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ebfn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u00f4ng th\u1ecb t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1416-19\" href=\"#footnote-1416-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. Lo l\u1eafng qu\u00e1 m\u1ee9c, b\u1ecb \u300aXu\u00e2n Thu\u300b ch\u00ea tr\u00e1ch. Nay s\u1ee9 \u0111\u1ecbch v\u00e0o tri\u1ec1u, ph\u01b0\u01a1ng xa \u0111\u1ebfn xem l\u1ec5, n\u1ebfu h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb h\u1ecd xem th\u01b0\u1eddng, xin h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111i\u1ec3n c\u0169, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh cho h\u1ee3p l\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] L\u1ec7nh cho T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Ng\u00f4n Chi l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1eeb c\u1eeda Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00ea ng\u1ea1n T\u1ee9 ch\u00e2u, nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau T\u00edch c\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed. Nh\u1eefng s\u1ee9 th\u1ea7n, l\u1ec7nh t\u00e1 d\u1ecdc s\u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, cho ph\u00e9p xem x\u00e9t v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Ng\u00f4n Chi l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ecbch.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, l\u1ea1i sai s\u1ee9 gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c \u1edf Tam Kinh.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u01b0\u1eddng mi\u1ebfu th\u1ea5t c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, chi\u1ebfu cho quan tu ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p L\u01b0u X\u01b0\u1edfng xem x\u00e9t, ch\u1ecdn ng\u00e0y tu s\u1eeda.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd sai b\u1ea3n th\u00e0nh \u0111\u00f4 gi\u00e1m, gi\u00e1m \u00e1p c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n m\u00e3 tr\u00fa b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[58] H\u1eefu thi\u00ean ng\u01b0u v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc Nhan d\u00e2ng \u300aChu l\u1ec5 \u0111\u1ed3\u300b, ban s\u1eafc khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng bi\u00ean so\u1ea1n t\u1ed5ng l\u1ec7, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0nh tr\u1ea1ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 ghi ri\u00eang, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi s\u00e1ch ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m nha Thi\u00ean \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Th\u00f4ng, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n M\u00e3 H\u1eefu; Khi\u1ebft \u0110an sai B\u1ea3o T\u0129nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Duy T\u00e2n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1c sang ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[61] N\u0103m \u0111\u00f3, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u00f3 6.948.470 h\u1ed9 ch\u00ednh, 15.706.490 nh\u00e2n kh\u1ea9u; 3.877.110 h\u1ed9 kh\u00e1ch, 6.726.303 nh\u00e2n kh\u1ea9u.<\/p>\n<p>[62] B\u00e3i b\u1ecf ty C\u1ed5 m\u00e3, l\u1ec7nh cho quan \u1edf ty Qu\u1ea7n m\u1ee5c ki\u00eam qu\u1ea3n.<\/p>\n<p>[63] \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 x\u1eed \u00e1n nh\u1ea7m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i t\u1ed9i ch\u1ebft, ch\u01b0a thi h\u00e0nh \u00e1n, Th\u00f4ng ph\u00e1n T\u00f4n Th\u1ebf Ninh x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa. C\u00e1c l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, nh\u01b0ng Tri ph\u1ee7 L\u01b0u H\u00e3ng b\u1ecf qua kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i. \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0n T\u00f4ng Ng\u1ea1n \u0111\u1ebfn x\u00e9t c\u1eed, H\u00e3ng l\u1ea1i ng\u0103n c\u1ea3n. T\u00f4ng Ng\u1ea1n d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ea1i b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>T\u00f4ng Ng\u1ea1n l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0n C\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Vua tu\u1ed5i \u0111\u00e3 cao m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i d\u00f5i. T\u00f4ng Ng\u1ea1n d\u00e2ng s\u1edb xin tu s\u1eeda l\u1ec7nh <i>&#8220;thai d\u01b0\u1ee1ng&#8221;<\/i> r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu c\u1ee7a H\u00e1n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf r\u1eb1ng: &#8216;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang mang thai, ban cho th\u00f3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng thai nhi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ba h\u1ed9c, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho ch\u1ed3ng h\u1ecd m\u1ed9t n\u0103m, l\u1eadp th\u00e0nh l\u1ec7nh.&#8217; S\u1eed th\u1ea7n cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a l\u00f2ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang, v\u00e0 l\u00e0 l\u1ec7nh nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng thai nhi.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tra c\u1ee9u c\u00e1c \u0111\u1eddi, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf c\u00f3 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi con, con tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 H\u00f2a \u0110\u1ebf, c\u00f2n c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u01b0 Ch\u1ea5t \u0110\u1ebf, An \u0110\u1ebf v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean s\u1eed th\u1ea7n l\u1ea1i n\u00f3i, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf l\u00e0 b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3, vi\u1ec7c l\u00e0m theo \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c nh\u00e2n h\u1eadu, n\u00ean con ch\u00e1u n\u1ed1i ti\u1ebfp nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i. L\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ebf, chuy\u00ean ch\u00fa v\u00e0o vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, m\u00e0 ph\u00fac l\u1ed9c th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi sau, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb qu\u1ed1c n\u00ean noi theo.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ea5m b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1, thu t\u00f4 thu\u1ebf, l\u1eadp ra kho Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3 c\u00f4 \u0111\u01a1n, th\u1ea7n m\u1eebng th\u1ea7m v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 l\u00e0m l\u1ee3i, m\u00e0 \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1ea1i cho d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe trong h\u1eadu cung \u0111\u00e3 c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i qu\u00e1n, th\u00ec \u0111i\u1ec1m b\u00e1o c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f5i h\u1eb3n l\u00e0 \u1edf ng\u00e0y nay, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do \u00fd &#8216;Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 c\u1ee9u d\u00e2n&#8217; c\u1ea3m \u1ee9ng m\u00e0 th\u00e0nh sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 l\u1ea1i b\u00e1n nh\u01b0 c\u0169, th\u1ea7n l\u00f2ng kh\u00f4ng vui, cho r\u1eb1ng n\u00ean l\u1ea5y to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, mua th\u00eam th\u00f3c l\u00faa, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tu s\u1eeda l\u1ec7nh &#8216;thai d\u01b0\u1ee1ng&#8217;. N\u1ebfu ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u01b0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1eddi \u0110\u00f4ng H\u00e1n, th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t \u00edt, ch\u1ec9 ban cho nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o \u0111ang mang thai m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 th\u1ebf B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i kho t\u00e0ng t\u00edch tr\u1eef, m\u00e0 l\u1ea1i ban ph\u00e1t r\u1ed9ng r\u00e3i cho thi\u00ean h\u1ea1, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui v\u1ebb th\u00ec \u00fd tr\u1eddi c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, \u00fd tr\u1eddi c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng th\u00ec ph\u00fac l\u00e0nh s\u1ebd \u0111\u1ebfn theo lo\u1ea1i. V\u00ec b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng chuy\u00ean ch\u00fa v\u00e0o vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec tr\u1eddi c\u0169ng l\u00e0m cho con ch\u00e1u th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, l\u1ebd t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u1edb v\u1ec1 vi\u1ec7c <i>&#8220;thai d\u01b0\u1ee1ng&#8221;<\/i> kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, <i>&#8220;trong h\u1eadu cung c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp cung \u1edf n\u1ed9i qu\u00e1n&#8221;<\/i>, t\u1ee9c l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 \u0110\u1ed5ng th\u1ecb v\u00e0 Chu th\u1ecb \u0111\u1ec1u sinh c\u00f4ng ch\u00faa, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m th\u1ee9 ba.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1416-1\"> Ch\u1eef 'b\u1ea5t' trong 'c\u1ef1c b\u1ea5t t\u01b0\u1eddng' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kh\u1ed1 m\u00e0 b\u1ed5. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 5 ch\u00e9p vi\u1ec7c d\u1eb9p Man r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. <a href=\"#return-footnote-1416-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-2\">Ch\u1eef 'm\u1ea1t' trong 'th\u1eadp nguy\u1ec7t m\u1ea1t' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1416-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-3\">Ch\u1eef 't\u00e1' trong 'Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang H\u00e0 C\u00e1ch' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1416-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-4\">To\u00e0n l\u1ed9 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi: ch\u1eef 'Nh\u1ea5t' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ee9', theo \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 57 s\u1eeda l\u1ea1i. V\u0103n tr\u00ean n\u00f3i r\u00f5 L\u00fd S\u01b0 Trung l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, sao l\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c? Ch\u1eef 'T\u1ee9' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai c\u1ee7a ch\u1eef 'T\u00e2y'. <a href=\"#return-footnote-1416-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-5\">Theo v\u0103n tr\u00ean, \u300aL\u0169ng H\u1eefu Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cao V\u0129nh Ni\u00ean ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn M\u1ed9c Chinh, khu v\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1ed9c Chinh \u1edf v\u00f9ng H\u00e0 Ch\u00e2u, m\u00e0 T\u1ed1ng H\u00f2a Ch\u00e2u thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam T\u00e2y L\u1ed9, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'H\u00f2a Ch\u00e2u' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi 'H\u00e0 Ch\u00e2u'. <a href=\"#return-footnote-1416-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-6\">C\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n, ch\u1eef 'C\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u00f4ng', x\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 'C\u00f4ng s\u1ee9 ti\u1ec1n', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1416-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-7\">Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1eef 'Ty' nguy\u00ean l\u00e0 'S\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1416-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-8\">'kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tai m\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aV\u01b0\u01a1ng L\u00e2m Xuy\u00ean t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 39 th\u01b0\u1ee3ng \u300aTh\u01b0\u1ee3ng Nh\u00e2n T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u00f4n s\u1ef1 th\u01b0\u300b m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1416-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-9\">'x\u0103m m\u1eb7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1eafc', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p 4-24 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1416-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-10\">'s\u1ed1 thi\u1ebfu h\u1ee5t v\u00e0 d\u01b0 th\u1eeba' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ee5', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1416-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-11\"> 'kinh quan', T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 11-15 ch\u00e9p l\u00e0 'kinh tri\u1ec1u quan'. <a href=\"#return-footnote-1416-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-12\"> 't\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1416-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-13\"> ch\u1eef 'Th\u01b0\u1eddng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 ph\u1ea7n Ch\u00ednh t\u00edch b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1416-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-14\"> nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ni\u00ean gi\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nghi ch\u1ebf 5-14 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1416-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-15\">ch\u1eef 'nh\u1eadt' trong c\u00e2u 'nh\u1eadt th\u01b0\u1eddng b\u1ea5t th\u1ee9 nhi d\u1ee5ng' kh\u00f4ng c\u00f3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 155, ph\u1ea7n 'Tuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n 'Tuy\u1ec3n c\u1eed' quy\u1ec3n 3, t\u1edd 36 vi\u1ebft l\u00e0 'v\u00e3ng'. <a href=\"#return-footnote-1416-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-16\">ch\u1eef 'm\u1eadu' trong c\u00e2u '\u0111\u01b0\u01a1ng d\u0129 m\u1eadu \u00e2n tr\u1ea1c y\u00ean' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'd\u1ecb'. <a href=\"#return-footnote-1416-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-17\">ch\u1eef 'gia' trong c\u00e2u 'trung m\u00f4 gia du' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gia', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 6, ph\u1ea7n 'Nh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7', v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1416-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-18\">Ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aC\u00f4ng th\u1ecb t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1416-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1416-19\">Ch\u1eef 'h\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ki\u1ebfn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u00f4ng th\u1ecb t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1416-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":89,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1416","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2625,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1416\/revisions\/2625"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1416\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1416"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1416"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}