{"id":1422,"date":"2025-11-06T17:04:06","date_gmt":"2025-11-06T10:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1422"},"modified":"2026-04-25T08:53:25","modified_gmt":"2026-04-25T01:53:25","slug":"beta-quyen-191-nam-gia-huu-thu-5-canh-ty-1060","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-191-nam-gia-huu-thu-5-canh-ty-1060\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 191: N\u0102M GIA H\u1ef0U TH\u1ee8 5 (CANH T\u00dd, 1060)","rendered":"QUY\u1ec2N 191: N\u0102M GIA H\u1ef0U TH\u1ee8 5 (CANH T\u00dd, 1060)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c T\u00e2n Tri T\u00edn Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0110i\u1ec1n Vi\u00ean Ngo\u1ea1i Lang Th\u00e1i \u0110\u0129nh l\u00e0m Tri Nam Khang Qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u00e1i \u0110\u0129nh c\u00f9ng L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng khai \u0111\u00e0o s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, sau nh\u1edd \u0111\u1ea1i x\u00e1 trong l\u1ec5 Hi\u1ec7p H\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u00e0m Tri T\u00edn Ch\u00e2u. Nh\u01b0ng Gi\u00e1m S\u00e1t Ng\u1ef1 S\u1eed L\u00fd H\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1i \u0110\u0129nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng th\u01b0\u1edfng, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang ven s\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ea1i gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u00f4ng.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110\u1ed9 Chi Vi\u00ean Ngo\u1ea1i Lang, T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u L\u00fd, Tri \u0110\u0103ng Ch\u00e2u H\u1ed3 Ph\u1ee7 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; Binh B\u1ed9 Lang Trung, B\u00ed C\u00e1c Hi\u1ec7u L\u00fd, Tri Duy Ch\u00e2u Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng v\u00ec lo vi\u1ec7c tang ma xin l\u00e0m Tri \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Khi H\u1ed3 Ph\u1ee7 thay th\u1ebf Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng, li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c tang ma kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin v\u1ec1 qu\u00ea nh\u00e0, l\u1ea1i nh\u00e2n vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n th\u00e2n thu\u1ed9c b\u00ean v\u1ee3. Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng o\u00e1n h\u1eadn, b\u00e8n ki\u1ec7n H\u1ed3 Ph\u1ee7 t\u1eebng t\u1ef1 \u00fd sai qu\u00e2n th\u1ee3 \u0111\u1ed1n g\u1ed7 c\u00e2y d\u00e2u \u1edf c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng ri\u00eang. H\u1ed3 Ph\u1ee7 b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t, v\u00e0 Tri Gi\u00e1n Vi\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>\"Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng H\u1ed3 Ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Qu\u00e1n C\u00e1c, vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u1ed3n \u00e0o ki\u1ec7n t\u1ee5ng, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong kh\u00ed s\u0129 phu.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\nH\u1ed3 Ph\u1ee7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng Th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Hai ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea qu\u00e1n kh\u00e1c nhau, kh\u00e1c v\u1edbi l\u1eddi Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o n\u00f3i, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri Duy Ch\u00e2u, theo s\u00e1ch t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd Giang. Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u1ed3ng Lai, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[3] Ghi ch\u00e9p L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean, ch\u1eaft l\u00e0 L\u01b0u Do\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban T\u00e1 Ch\u1ee9c[footnote]Ghi ch\u00e9p: L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean, ch\u1eaft l\u00e0 L\u01b0u Do\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban T\u00e1 Ch\u1ee9c. 'K\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Duy', ch\u1eef 't\u1eb1ng' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b S\u00f9ng Nho 7-75, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12, k\u1ef7 Nh\u00e2n T\u00f4ng s\u1eeda v\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. L\u01b0u Do\u00e3n t\u1ef1 n\u00f3i nh\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng th\u1edd Tuy\u00ean T\u1ed5 Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf v\u00e0 Chi\u00eau Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng H\u1eadu v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1 \u1edf Thi\u1ec1n Vi\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ti\u00ean T\u01b0 Ph\u00fac. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1 v\u1ebd t\u01b0\u1ee3ng Tuy\u00ean T\u1ed5 m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o \u0111i hia, c\u00f2n Chi\u00eau Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng H\u1eadu \u0111\u1ed9i m\u0169, m\u1eb7c \u00e1o. \u0110\u1ebfn nay, v\u1ebd th\u00eam hai t\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7c \u00e1o long c\u1ed5n v\u00e0 \u00e1o ho\u00e0ng h\u1eadu, c\u00f2n t\u01b0\u1ee3ng c\u0169 \u0111\u01b0a v\u00e0o cung c\u1ea5m.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Kinh \u0111\u00f4ng t\u00e2y l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Di\u00eam S\u0129 L\u01b0\u01a1ng tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m Kinh \u0111\u00f4ng t\u00e2y l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t. Do Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng ta t\u00ednh x\u1ea3o quy\u1ec7t, hay g\u00e2y chuy\u1ec7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 \u1edf bi\u00ean \u0111\u1ecba, n\u00ean \u0111\u1ed5i \u0111i.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, phong con g\u00e1i th\u1ee9 ch\u00edn c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0m Ph\u00fac An C\u00f4ng Ch\u00faa, con g\u00e1i th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u00e0m Kh\u00e1nh Th\u1ecd C\u00f4ng Ch\u00faa.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng th\u00eam ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh bi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00e3i chi\u1ebfu tr\u1edf xu\u1ed1ng thu\u1ed9c Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u1ed3 h\u1ecda.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, th\u1ee7 l\u0129nh n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c l\u00e0 B\u1ed3 Sa \u1ea4t \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u0169 Ninh ty giai.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc th\u01b0\u1eddng sai qu\u00e2n l\u00ednh \u0111i h\u00e1i c\u1ecf ho\u00e0n b\u1ed3, b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1ed7i ng\u00e0y, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"\u0110\u1ecba l\u1ee3i ti\u1ec1n\"<\/i>, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u00f4ng s\u1ee9, xin c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[11] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u00f4i sao l\u1edbn r\u01a1i xu\u1ed1ng ph\u00eda t\u00e2y nam[footnote] 'Sao l\u1edbn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'sao Ho\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i n\u1eefa, 't\u00e2y nam', \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00f4ng nam'.[\/footnote], \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, c\u00f3 ti\u1ebfng nh\u01b0 s\u1ea5m. Ng\u01b0\u1eddi xem thi\u00ean v\u0103n n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 sao Thi\u00ean C\u1ea9u. \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>\"S\u00e1ch thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1eddi H\u00e1n, T\u1ea5n ch\u00e9p: 'Sao Thi\u00ean C\u1ea9u xu\u1ea5t hi\u1ec7n, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m qu\u00e2n tan t\u01b0\u1edbng ch\u1ebft, x\u00e1c ch\u1ebft ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, m\u00e1u ch\u1ea3y th\u00e0nh s\u00f4ng.' S\u00e1ch \u300aCam th\u1ecb \u0111\u1ed3\u300b ch\u00e9p: 'Sao Thi\u00ean C\u1ea9u r\u01a1i[footnote] 'R\u01a1i', \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'di chuy\u1ec3n'.[\/footnote], gi\u1eb7c l\u1edbn n\u1ed5i l\u00ean.' Hi\u1ec7n nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eddi v\u00f4 s\u1ef1, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb ch\u1ed1ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng. Tuy c\u00f3 t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu, ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ngu mu\u1ed9i; qu\u00e2n l\u00ednh tuy \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng m\u00e3nh l\u1ea1i \u00edt. Ngo\u1ea1i di\u1ec7t c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn th\u00ec sao? Ch\u00e2u qu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp th\u00ec sao[footnote] 'Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ngo\u1ea1i di', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]? K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n mu\u1ed1n t\u1ea1o ph\u1ea3n, \u0111ang ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1, \u1eaft c\u00f3 k\u1ebb mang l\u00f2ng d\u1ea1 hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. N\u00ean ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n l\u00ednh, ban chi\u1ebfu kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1eeb khi ch\u01b0a x\u1ea3y ra.\"<\/i>\r\n\r\nGi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00ed h\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>\"N\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, n\u0103m nay c\u00f3 sao r\u01a1i, \u0111\u1ec1u x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n. Sao Thi\u00ean C\u1ea9u ch\u1ee7 v\u1ec1 binh \u0111ao, n\u00ean ph\u00f2ng b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc. Xin h\u1ea1 chi\u1ebfu cho trong ngo\u00e0i ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed d\u0169ng, v\u00f5 ngh\u1ec7 cao c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00e0m t\u01b0\u1edbng so\u00e1i. Hi\u1ec7n nay k\u1ef3 thi v\u00f5 c\u1eed l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 d\u1ec5, n\u00ean noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t khoa thi, \u01b0u \u0111\u00e3i b\u1eb1ng ch\u1ee9c quan, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean nh\u01b0 tuy\u1ec3n qu\u00e2n l\u00ednh v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c sao r\u01a1i ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn trong truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[12] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf L\u01b0u \u00d4n L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9. \u00d4n L\u1ec5 t\u1eebng t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c L\u01b0u Kh\u00f4i t\u01b0 ti\u1ebfn n\u1eef kh\u1ea9u, b\u1ecb giao xu\u1ed1ng Nh\u1eadp n\u1ed9i t\u1ec9nh x\u00e9t h\u1ecfi, \u00d4n L\u1ec5 c\u0169ng b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i khai b\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. \u00d4n L\u1ec5 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, Ng\u1ef1 s\u1eed b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf. \u0110\u1ebfn nay, l\u1ea1i nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Kh\u00f4i ti\u1ebfn n\u1eef kh\u1ea9u x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2.)<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t l\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu ph\u00f3 tr\u00ed s\u0129 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh m\u1ea5t. \u0110\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i b\u1ea3o, th\u1ee5y l\u00e0 An Gi\u1ea3n, ban cho tr\u0103m l\u1ea1ng v\u00e0ng.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc, c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c x\u00e9t xem c\u00e1c quan v\u00f5 trong b\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, d\u1eb9p y\u00ean gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, th\u00ec b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n xin t\u0103ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i thi \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Giang, Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 135 ng\u01b0\u1eddi. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Gi\u00e1n vi\u1ec7n.\r\n\r\nTh\u00e2n s\u1ef1 quan \u0111\u00eam v\u00e0o cung Di\u00ean Ph\u00fac \u0103n tr\u1ed9m, quan h\u1eefu ty x\u1eed theo lu\u1eadt tr\u1ed9m c\u1eafp th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>\"Cung c\u1ea5m nghi\u00eam ng\u1eb7t, m\u00e0 l\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e2n gian \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i[footnote] m\u00e0 l\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e2n gian \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i, hai ch\u1eef 'h\u1ed9i gi\u00e1ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, hai ch\u1eef 'vi t\u1ef7' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 329 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed, c\u00f9ng b\u00e0i minh tr\u00ean bia m\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 6 s\u00e1ch Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n c\u1ee7a Ph\u00f3 T\u0103ng T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 ch\u00ednh.[\/footnote], kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng thi\u00ean t\u1eed.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y ra h\u1ea3i \u0111\u1ea3o, c\u00e1c quan trong ty Ho\u00e0ng Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i.\r\n\r\nT\u1eeb khi Vua d\u00f9ng thu\u1ed1c, \u00edt n\u00f3i chuy\u1ec7n, qu\u1ea7n th\u1ea7n t\u1ea5u s\u1ef1, Vua ch\u1ec9 g\u1eadt \u0111\u1ea7u m\u00e0 th\u00f4i. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>\"L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh trong thi\u00ean h\u1ea1. Nay vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng h\u1ec1 ph\u00ea chu\u1ea9n hay b\u00e1c b\u1ecf, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00e0m ch\u1ee7 sao!\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Ng\u00f4i th\u00e1i t\u1eed ch\u01b0a l\u1eadp, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f9ng chi\u00eau m\u1ee5c \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng.\"<\/i>\r\n\r\nV\u00ec ch\u00ed h\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t, [V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o] nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Linh Ti\u00ean[footnote] nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Linh Ti\u00ean, ch\u1eef 'gi\u00e1m' v\u1ed1n l\u00e0 'ki\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[18] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ty \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n, c\u1ee9 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i b\u00ed m\u1eadt k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5p cho ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh n\u0103m v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n, quan Ti\u1ec1n tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh T\u1ed1ng K\u1ef3 d\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ea1n, V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 d\u00f9ng b\u1ed1n v\u1ea1n, \u0111\u1ec1u \u0111em \u0111\u1ed5i l\u1ea5y h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng. V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 l\u1ea1i \u0111em s\u1ed1 v\u1ea3i \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n cho h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 huy c\u1ea5m qu\u00e2n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu l\u1ee3i g\u1ea7n m\u1ed9t v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u kho\u1ea3n chi\u1ebfm d\u1ee5ng v\u00e0 l\u00e3ng ph\u00ed, c\u00f2n \u0111em c\u1ea3 t\u01b0 v\u1eadt ra c\u1ea7m c\u1ed1. \u0110\u1ebfn khi chuy\u1ec3n qu\u1eadn, v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f2i n\u1ee3 ch\u01b0a xong[footnote] v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f2i n\u1ee3 ch\u01b0a xong, ch\u1eef 't\u00fac' v\u1ed1n l\u00e0 'c\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ea1i l\u1ea5y m\u1ea5y ng\u00e0n quan ti\u1ec1n trong kho c\u00f4ng s\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111i.\"<\/i> Khi chi\u1ebfu cho ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra t\u00ecnh h\u00ecnh[footnote] khi chi\u1ebfu cho ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra t\u00ecnh h\u00ecnh, ch\u1eef 'c\u1eadp' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi l\u00e0 ch\u1eef 'n\u00e3i' vi\u1ebft nh\u1ea7m.[\/footnote], th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c t\u01b0 l\u1ee3i n\u00ean th\u00f4i.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y: Nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0a tr\u00e2u ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a d\u00e2n, h\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i c\u1ea5m tuy\u1ec7t vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, L\u00fd \u0110oan \u00dd, Tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng l\u01b0u h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ninh Vi\u1ec5n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110oan \u00dd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7m c\u1edd ti\u1ebft. B\u00e8n cho l\u01b0u h\u1eadu \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u01b0u h\u1eadu l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 3, nay ghi chung l\u1ea1i. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110oan \u00dd ch\u00e9p: T\u1eeb V\u1eadn tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ninh Vi\u1ec5n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n.)<\/i>\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u Minh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 nha ti\u1ec1n chia l\u00e0m ba b\u1eadc: n\u1eb7ng, kh\u00f3 v\u00e0 t\u00edch l\u0169y c\u00f4ng lao, ai \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh mua qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o v\u00ec b\u1eadn vi\u1ec7c n\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n kh\u00f3, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng m\u1ed9, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi th\u00ec b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp chi ph\u00ed. C\u00f4ng Ph\u1ee5 b\u00e8n thu qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u v\u1ec1 quan, thu ti\u1ec1n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n m\u00e0 tr\u1ea3 ti\u1ec1n, mi\u1ec5n h\u1ebft cho d\u00e2n l\u00e0ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u th\u1ea5y ti\u1ec7n l\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e3 thu v\u1ec1, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p c\u00f4ng lao c\u0169 c\u1ee7a nha ti\u1ec1n, b\u00e8n t\u1ea1m m\u01b0\u1ee3n 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u1ee7a t\u1ec9nh, l\u1ea5y xong r\u1ed3i m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a C\u00f4ng Ph\u1ee5 trong \u300aTh\u1ea7n T\u00f4ng s\u1eed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba, \u0110\u1ec1 c\u1eed C\u1ea3nh Linh cung, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu ph\u00f3 r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: C\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n trong n\u1ed9i t\u1ec9nh n\u1ebfu t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u00e0o n\u1ed9i t\u1ec9nh.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Gi\u1ea3n, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n ch\u00e2u Nh\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho \u00e1o m\u0169 ng\u0169 ph\u1ea9m. V\u00ec T\u00f2ng Gi\u1ea3n t\u1eeb Khi\u1ebft \u0110an tr\u1edf v\u1ec1, l\u00e0m quan 20 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec.\r\n\r\n[26] Tam Ban vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Tu\u00e2n chi\u1ebfu xem x\u00e9t l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, \u0111\u1ed3ng c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tam Ban vi\u1ec7n, r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 tuy l\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, nh\u01b0ng tham d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng quan tr\u1ecdng, n\u1eafm gi\u1eef c\u01a1 m\u01b0u c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, ch\u1ee9c tr\u00e1ch kh\u00f4ng nh\u1eb9, c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng. Xin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb Trung th\u01b0 ch\u1ebf s\u1eafc vi\u1ec7n, Duy\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ng\u0169 vi\u1ec7n, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean trong c\u00e1c ty, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5. Xin theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nTheo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169: C\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, nh\u00e2n vi\u00ean c\u00e1c ty, gia nh\u00e2n c\u1ee7a quan l\u1ea1i, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p b\u1eb1ng k\u1ef9 thu\u1eadt, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00e1c l\u1ed9. <i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2 trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, nay ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng)<\/i>.\r\n\r\n[27] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ed1n m\u1eb7t ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh[footnote]Ch\u1eef 'kinh' trong 'Kinh th\u00e0nh ngo\u1ea1i t\u1ee9 di\u1ec7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-128 b\u1ed5 sung[\/footnote], \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m v\u1ee5 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, th\u00e2n d\u00e2n, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi c\u1eed.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Ch\u00e2u Tr\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' trong 'Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 285, truy\u1ec7n L\u01b0u H\u00e3ng b\u1ed5 sung[\/footnote], H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u01b0u H\u00e3ng m\u1ea5t[footnote]Ch\u1eef 't\u1ed1t' trong 'H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u01b0u H\u00e3ng t\u1ed1t' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 c\u00f9ng s\u00e1ch b\u1ed5 sung[\/footnote], \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam Th\u1ecb trung. Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf ch\u00ea bai H\u00e3ng, con trai \u00f4ng l\u00e0 Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c C\u1ea5n t\u1ed1 c\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua b\u00e8n \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho quan so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf kh\u00e1c. Gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng d\u00e1m xin th\u1ee5y hi\u1ec7u, Vua l\u1ea1i l\u00e0m b\u00e0i v\u00e3n t\u1eeb, v\u00e0 kh\u1eafc bia m\u1ed9 \u00f4ng v\u1edbi ch\u1eef <i>\"T\u01b0 hi\u1ec1n\"<\/i>.\r\n\r\nH\u00e3ng t\u00ednh t\u00ecnh h\u00e0o ph\u00f3ng, \u00edt ch\u00fa tr\u1ecdng l\u1ec5 nghi, nh\u01b0ng gi\u1ecfi m\u01b0u m\u1eb9o, kh\u00e9o l\u00e9o n\u1eafm b\u1eaft l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n th\u1ebf g\u1ea7n g\u0169i, \u00e2m th\u1ea7m gi\u1eef l\u1ea5y. V\u00ec v\u1eady, d\u00f9 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb khoa b\u1ea3ng cao, vi\u1ec7c th\u0103ng ti\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1edd v\u00e0o \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng \u00f4ng nh\u1edd k\u1ebft th\u00e2n m\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty: <i>\"Vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tr\u1ea3 m\u1ed9t ph\u1ea7n ti\u1ec1n m\u1eb7t, ba ph\u1ea7n tr\u00e0, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00e0, kh\u00f4ng l\u1ebd l\u00fac n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i)<\/i>.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, b\u00e3i b\u1ecf Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00f4 Lam Th\u1ea1ch thu\u1ed9c l\u1ed9 Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Ty Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1; gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00f4 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn thu\u1ed9c l\u1ed9 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, Ty T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 thu\u1ed9c c\u00e1c l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7, Th\u00e0nh \u0110\u00f4 Ph\u1ee7, L\u1ee3i Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u1ea7n tham kh\u1ea3o v\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 2 ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh. L\u1ea1i n\u1eefa, th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh[footnote] Ch\u1eef 'tam' trong 'th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48.129 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Qu\u00e1ch T\u1ef1 l\u1ea5y ch\u1ee9c T\u1ed5ng qu\u1ea3n Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i t\u1eeb s\u00f4ng Gi\u1edbi H\u00e0 thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, B\u00e1 \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n v\u00e0 v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u1edbi Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u[footnote] Ch\u1eef 'gi\u1edbi' trong 'duy\u00ean gi\u1edbi h\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[32] Sao Tu\u1ebf tinh hi\u1ec7n v\u00e0o ban ng\u00e0y.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m. Kh\u00e1ng ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng b\u1ed9 th\u1ef1, nh\u01b0ng v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean t\u1eeb ch\u1ed1i. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Kh\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ee7 hai ch\u00e2u Ho\u00e0i, V\u1ec7, tham lam ngang ng\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, nay kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i.\"<\/i> Kh\u00e1ng c\u0169ng t\u1ef1 xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u0103n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ee9c c\u0169.\r\n\r\n<i>(L\u1ea1i l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 5, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba tr\u00ed s\u0129 Kh\u1ed5ng M\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Long H\u01b0ng. Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed M\u00e2n c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh cao, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng M\u00e2n l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. N\u0103m \u0111\u00f3 \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c t\u1eb7ng ch\u1ee9c di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 11, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy minh t\u1eeb 25 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u01b0 s\u0129 tham qu\u00e2n T\u1ee9 Ch\u00e2u T\u1eeb T\u1ebf t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, khi quy minh m\u1edbi 8 tu\u1ed5i, nay \u0111\u00e3 48 tu\u1ed5i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, phong v\u1ee3 c\u1ee7a Th\u1ed1c T\u01b0 La l\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean qu\u1eadn qu\u00e2n Ki\u1ec1u th\u1ecb l\u00e0m \u0110\u1ecbnh An qu\u1eadn phu nh\u00e2n.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean n\u0103m 9 tu\u1ed5i, T\u01b0 La xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh phong cho l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u H\u1ed9i, c\u00f2n Ki\u1ec1u th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean qu\u1eadn qu\u00e2n. Vi\u1ec7c phong Th\u00e1i Nguy\u00ean qu\u1eadn qu\u00e2n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, Ki\u1ec1u th\u1ecb \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u00e1i Nguy\u00ean qu\u1eadn qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u0129nh Gia qu\u1eadn phu nh\u00e2n, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i phong l\u00e0m \u0110\u1ecbnh An qu\u1eadn phu nh\u00e2n, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c n\u01a1i nhi\u1ebfp ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f9ng hoang vu xa x\u00f4i, nhi\u1ec1u tai \u01b0\u01a1ng d\u1ecbch b\u1ec7nh, m\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng, t\u1eeb nay m\u1ed7i th\u00e1ng t\u0103ng th\u00eam 1.500 \u0111\u1ed3ng.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Thi\u00ean tai ho\u00e0nh h\u00e0nh, n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u v\u00e0 l\u1ee5t l\u1ed9i li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3y ra, tuy \u0111\u00e3 m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n, mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00e1, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ebft \u0111\u00f3i v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u[footnote]ch\u1eef 'quy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed5n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n v\u1ee3 \u0111\u1ee3 con, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft n\u01a1i \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1. M\u00f9a xu\u00e2n v\u1ea1n v\u1eadt sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf, m\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00e2n ta kh\u1ed5 s\u1edf nh\u01b0 v\u1eady, l\u00f2ng Tr\u1eabm \u0111au x\u00f3t, lo l\u1eafng kh\u00f4ng y\u00ean[footnote]ch\u1eef 'y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vi', c\u0103n c\u1ee9 theo ba b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Nay l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n lo vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf, x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy \u0111\u00e3 c\u1ee9u t\u1ebf, nh\u01b0ng c\u00e1c quan gi\u00e1m ty, th\u00e2n d\u00e2n ch\u01b0a h\u1ebft l\u00f2ng, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c nhi\u1ec1u. N\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecd[footnote]ch\u1eef 's\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung[\/footnote].\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u T\u00e0o Giai t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi U Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ed7 Thanh v\u1ed1n c\u00f9ng H\u00f9ng Ch\u00e2u th\u00e1m th\u00ednh vi\u1ec7c c\u01a1. Nay vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, \u0111em c\u1ea3 nh\u00e0 \u0111\u1ebfn quy thu\u1eadn, xin b\u1ed5 l\u00e0m gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 m\u1ed9t ch\u00e2u ngo\u00e0i, c\u1ea5p cho m\u1ea5y kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t, l\u1ea1i c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[40] Cho con ch\u00e1u Chu Th\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0 S\u00e0i Nguy\u00ean T\u00edn l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u0103ng Ch\u00e2u \u0111\u1ed5i \u0111\u00e0y 32 t\u1ed9i nh\u00e2n \u1edf Sa M\u00f4n tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u lao th\u00e0nh. Ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Nguy\u00ean t\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0[footnote]Chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00e0, 'K\u1ef7 T\u1ef5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110inh T\u1ef5', x\u00e9t chi\u1ebfu th\u01b0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00e0 ban h\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4, quy\u1ec3n 189 c\u1ee7a b\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 c\u1ee7a \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, hai b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'K\u1ef7 T\u1ef5', theo \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1eabn cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u00fd thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt h\u00ecnh ph\u1ea1t, \u00fd \u0111\u1ecbnh \u1ea5y r\u1ea5t t\u1ed1t. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 b\u1ecb kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec n\u1ed9p ti\u1ec1n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1ee3i nhu\u1eadn \u00edt, ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u00edt \u0111i, thu\u1ebf m\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ng\u00e0y c\u00e0ng thu h\u1eb9p, kinh ph\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.\r\n\r\nTri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu b\u00e0n nhi\u1ec1u v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, L\u01b0u X\u01b0\u1edfng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:\r\n\r\n<i>\"Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u: 'L\u1ee3i kh\u00f4ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt.' \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp ch\u00ednh s\u00e1ch. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0, th\u1ef1c s\u1ef1 mu\u1ed1n thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 t\u0103ng th\u00eam ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia. T\u1eeb khi thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng thu\u1eadn ti\u1ec7n. Ch\u1ec9 v\u00ec chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u im l\u1eb7ng, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng. \u0110i\u1ec3m ch\u00ednh l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u00e2n ch\u00fang h\u00e1i tr\u00e0 tr\u00ean n\u00fai nh\u1eadn ti\u1ec1n t\u1eeb quan, nh\u01b0ng nay l\u1ea1i b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n cho quan, gi\u1eefa vi\u1ec7c nh\u1eadn v\u00e0 n\u1ed9p, l\u1ee3i h\u1ea1i g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u00e2n ch\u00fang vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 b\u1ecb ph\u1ea1t, nay \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u0111\u1ec1u l\u00ean d\u00e2n, thu\u1ebf kh\u00f4ng n\u1ed9p k\u1ecbp th\u1eddi, h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u0169ng \u0111\u1ebfn, khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0nh thay ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m ph\u00e1p ch\u1ecbu t\u1ed9i, con ch\u00e1u \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ea5y k\u1ebft th\u00fac. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 bu\u00f4n b\u00e1n v\u00ec qu\u1ed1c gia, ch\u00e2u qu\u1eadn thu thu\u1ebf, nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, thu\u1ebf kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia thi\u1ebfu h\u1ee5t. Ba \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng n\u1ebfu ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec gia \u0111\u00ecnh trung l\u01b0u s\u1ebd kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, gia \u0111\u00ecnh nh\u1ecf s\u1ebd l\u01b0u l\u1ea1c, n\u1ebfu b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c, s\u1ebd n\u1ed5i d\u1eady l\u00e0m gi\u1eb7c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho qu\u1ed1c gia. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed1n xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan, l\u1eafng nghe \u00fd ki\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang, thu h\u1ed3i chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc, b\u00e0n lu\u1eadn k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00f3 n\u00ean thay \u0111\u1ed5i hay kh\u00f4ng. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i phong t\u1ee5c c\u1ed5 x\u01b0a c\u1ee7a ba \u0111\u1eddi, b\u1ecf b\u1edbt c\u00e1c l\u1ec7nh c\u1ea5m v\u1ec1 n\u00fai r\u1eebng, th\u00ec xin h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang t\u1ef1 do kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ecfi. N\u1ebfu ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u, ngu\u1ed3n l\u1ee3i ch\u01b0a th\u1ec3 b\u1ecf h\u1ebft, th\u00ec n\u00ean ch\u1ecdn l\u1ef1a l\u1ee3i h\u1ea1i, thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 th\u00f4ng su\u1ed1t, \u0111\u1ec3 c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i. N\u1ebfu t\u00ecm l\u1ee3i m\u00e0 l\u1ea1i g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i, t\u00ecm l\u1ee3i m\u00e0 l\u1ea1i g\u00e2y h\u1ea1i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang \u1edf m\u1ea5y ch\u1ee5c ch\u00e2u ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam s\u1ebd v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e2u 'L\u1ee3i kh\u00f4ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt', kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 n\u00ean l\u00e0m hay kh\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngu d\u1ed1t v\u1ec1 th\u1eddi s\u1ef1, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c c\u00f4ng l\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tai nghe, l\u00f2ng nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y. Mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e2n l\u1eddi th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra ch\u00ednh s\u00e1ch ti\u1ec7n n\u01b0\u1edbc l\u1ee3i d\u00e2n. \u0110\u1ebfn nh\u1eefng \u00fd t\u1ee9 s\u00e2u xa u\u1ea9n kh\u00fac[footnote] \u0110\u1ebfn nh\u1eefng \u00fd t\u1ee9 s\u00e2u xa u\u1ea9n kh\u00fac '\u00fd' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'd\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nTu trong s\u1edb vi\u1ebft r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0, mu\u1ed1n c\u1ee9u v\u00e3n nh\u1eefng sai l\u1ea7m v\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t[footnote]Mu\u1ed1n c\u1ee9u v\u00e3n nh\u1eefng sai l\u1ea7m v\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t, 'c\u1ee9u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng t\u1eadp quy\u1ec3n 112, Lu\u1eadn tr\u00e0 ph\u00e1p t\u1ea5u tr\u1ea1ng m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng th\u1ec3 suy ngh\u0129 s\u00e2u xa, xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng, ch\u1ec9 bi\u1ebft m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u00e1c h\u1ea1i. Khi m\u1ed9t hai \u0111\u1ea1i th\u1ea7n h\u0103ng h\u00e1i thay \u0111\u1ed5i, vui v\u1ebb v\u00ec h\u1ee3p \u00fd m\u00ecnh, v\u1ed9i v\u00e0ng tin t\u01b0\u1edfng, li\u1ec1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh thi h\u00e0nh. Ng\u00e0y ban h\u00e0nh l\u1ec7nh, v\u1eabn s\u1ee3 thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 sai, li\u1ec1n th\u1eb3ng th\u1eebng ch\u00ea bai nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hay n\u00f3i, ch\u1ec9 tr\u00edch h\u1ecd l\u00e0 k\u1ebb l\u1eadp d\u1ecb, \u0111\u1eb7t ra h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u1ea5m h\u1ecd b\u00e0n lu\u1eadn. Vi\u1ec7c \u0111\u00e3 thi h\u00e0nh, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n \u0111\u00e3 chi\u1ebfm t\u00e1m ch\u00edn. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed bi\u1ebft th\u1eddi th\u1ebf \u0111ang ch\u00e1n gh\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt, s\u1ee3 t\u1ed9i n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay thi h\u00e0nh \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0, t\u00e1c h\u1ea1i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, m\u00e0 m\u1ed9t hai \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec thi h\u00e0nh qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e0ng, ra l\u1ec7nh qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, th\u1ebf \u0111\u00e3 kh\u00f3 \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda ngay. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1ec9 d\u00e1m b\u00e0n t\u00e1n ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng, m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. D\u00e2n ch\u00fang \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i ng\u00e0y ng\u00e0y ch\u1ecbu h\u1ecda, ch\u1ec9 bi\u1ebft than th\u1edf trong l\u00e0ng x\u00f3m, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 l\u1ecdt \u0111\u1ebfn tai thi\u00ean t\u1eed. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh nh\u00e2n t\u1eeb, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn, b\u1ed5 \u00edch r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u1ea5m tuy\u1ec7t l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, trong ngo\u00e0i nghe tin, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng kinh ng\u1ea1c. C\u00f3 c\u00e2u n\u00f3i: 'Ng\u0103n ch\u1eb7n mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i d\u00e2n ch\u00fang, c\u00f2n nguy hi\u1ec3m h\u01a1n ng\u0103n ch\u1eb7n d\u00f2ng s\u00f4ng; s\u00f4ng b\u1ecb ch\u1eb7n m\u00e0 v\u1ee1, \u1eaft s\u1ebd l\u00e0m h\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi.' Nay \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m ng\u0103n ch\u1eb7n mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i d\u00e2n ch\u00fang, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ecbu h\u1ecda c\u0169ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, l\u1eddi x\u01b0a kh\u00f4ng h\u01b0[footnote]'C\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'thi\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], nay \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n c\u0169ng nghe r\u1eb1ng khi m\u1edbi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00e3 b\u00e0n b\u1ea1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n ch\u1ecdn c\u1eed m\u1ed9t s\u1ed1 quan l\u1ea1i, ph\u00e2n ph\u00e1i \u0111i c\u00e1c l\u1ed9, t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i. Nh\u01b0ng hai ba v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng ch\u1ec9 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd h\u1ea1i d\u00e2n, m\u00e0 th\u1ef1c ra c\u0169ng ch\u01b0a c\u00f3 l\u00f2ng t\u1ef1 tin. Ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i, th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng d\u00e1m ng\u0103n c\u1ea3n, l\u1ea1i mu\u1ed1n xu n\u1ecbnh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u c\u00f4ng th\u01b0\u1edfng, nghe \u0111\u1ed3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn, ch\u1ec9 n\u00f3i th\u1eb3ng: 'Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quy\u1ebft t\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n, ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t t\u1edd khai x\u00e9t duy\u1ec7t m\u00e0 th\u00f4i.' N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ra sai l\u1ea7m ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y. Ban \u0111\u1ea7u v\u00ec qu\u00e1 tin ng\u01b0\u1eddi, thi h\u00e0nh qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e0ng, nay n\u1ebfu th\u1ea5y r\u00f5 t\u00e1c h\u1ea1i, th\u00ec c\u1ee9u ch\u1eefa c\u00f2n ch\u1eadm g\u00ec? M\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c sai l\u1ea7m, l\u1ed7i l\u1ea7m s\u00e2u s\u1eafc nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i. Th\u1ea7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0 v\u1ed1n kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5, nh\u01b0ng d\u01b0 lu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 \u1ed3n \u00e0o, nghe nhi\u1ec1u c\u0169ng d\u1ea7n quen. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, cho ph\u00e9p d\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec l\u1ebd \u0111\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi v\u1ec1 tr\u00e0 \u0111\u00e3 thi h\u00e0nh, d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed9i bu\u00f4n l\u1eadu, m\u1ed7i n\u0103m gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ee3i \u00edch. Nh\u01b0ng c\u00f3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i: d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1ed9p thu\u1ebf tr\u00e0, nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n thu\u00ea, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t; ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n b\u00e1n \u00edt, \u0111\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng l\u01b0u th\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 hai; thu\u1ebf tr\u00e0 kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1eadp t\u1ee9c thi\u1ebfu h\u1ee5t ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 ba; tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tr\u00e0 c\u1ee7a quan, cho ph\u00e9p d\u00e2n pha tr\u1ed9n, n\u00ean tr\u00e0 nhi\u1ec1u m\u00e0 r\u1ebb, nay d\u00e2n t\u1ef1 mua b\u00e1n, c\u1ea7n tr\u00e0 th\u1eadt, tr\u00e0 th\u1eadt kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, gi\u00e1 c\u1ea3 \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 t\u01b0; H\u00e0 B\u1eafc mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea7n ti\u1ec1n m\u1eb7t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng, m\u00e0 t\u1eeb kinh s\u01b0 h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i ch\u1edf ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, l\u00fd l\u1ebd t\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 n\u0103m. M\u1ed9t l\u1ee3i \u00edch kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 n\u0103m \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i, nay d\u00f9 mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt ti\u1ec1n thu\u00ea \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa t\u1ec7 n\u1ea1n, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p khoan h\u1ed3ng cho d\u00e2n, nh\u01b0ng ch\u01b0a gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u1ebft l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0.<\/i>\r\n\r\n<em>Mong r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1eadc ch\u1ee7 tr\u00ec ngh\u1ecb lu\u1eadn trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng sai l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, suy ngh\u0129 s\u00e2u xa v\u1ec1 nh\u1eefng tai h\u1ea1i hi\u1ec7n t\u1ea1i, lo\u1ea1i b\u1ecf t\u00e2m l\u00fd c\u1ed1 ch\u1ea5p sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng theo \u0111u\u1ed5i nh\u1eefng d\u1ea5u v\u1ebft che \u0111\u1eady l\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch, b\u00e3i b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u b\u00e0y, nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 th\u00edch \u0111\u00e1ng, mong r\u1eb1ng kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean.\"<\/em>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang g\u1ea1t b\u1ecf c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, d\u00f9 L\u01b0u X\u01b0\u1edfng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 t\u00e2u tr\u00ecnh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 489.000 c\u00e2n tr\u00e0 l\u1ea1p, 255.000 c\u00e2n tr\u00e0 t\u00e1n, ti\u1ec1n thu\u00ea ru\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 l\u00e0 329.855 quan[footnote]Ti\u1ec1n thu\u00ea ru\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 l\u00e0 329.855 quan, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'thu\u1ebf ti\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ea1i d\u1ef1 tr\u1eef ti\u1ec1n v\u1ed1n 474.321 quan, t\u1ed5ng thu thu\u1ebf tr\u00e0 trong v\u00e0 ngo\u00e0i l\u00e0 498.600 quan.\r\n\r\n<i>(S\u1eed th\u1ea7n n\u00f3i: Suy ra c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0. T\u1eeb \"\u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh\" \u0111\u1ebfn \"\u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t\" \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed s\u1eeda ch\u00e9p v\u00e0o, t\u1ed5ng ba kho\u1ea3n ti\u1ec1n l\u00e0 1.302.786 quan.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300a\u0110\u00f4ng Nguy\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cung \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n ch\u00e9p: \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0129nh Th\u00fac (\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu) c\u00f9ng L\u01b0u Nguy\u00ean Ph\u1ee7 (L\u01b0u X\u01b0\u1edfng) b\u00e0n r\u1eb1ng ph\u00e1p ch\u1ebf m\u1edbi v\u1ec1 tr\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin l\u1eadp ph\u00e1p kh\u00e1c. Ph\u00fa Tr\u1ecbnh C\u00f4ng (Ph\u00fa B\u1eadt) tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: \"G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00e0, s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1ec7 ph\u00e1p h\u01a1n tr\u0103m n\u0103m, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat b\u1ea5t ti\u1ec7n, c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ed nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba kh\u1ecfi b\u1ec7nh n\u1eb7ng, c\u1ea7n d\u00f9ng ch\u00e1o v\u00e0 thu\u1ed1c b\u1ed5 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1ee1ng, r\u1ed3i s\u1ebd d\u1ea7n b\u00ecnh ph\u1ee5c.\" Vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/i>\r\n\r\n<i>\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu v\u00e0 L\u01b0u X\u01b0\u1edfng b\u00e0n vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, ch\u1ec9 c\u00f3 Cung \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n ghi l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ph\u1ee5 ch\u00fa th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[43] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 L\u00fd Di\u00ean t\u00e2u: <i>\"Trong m\u1ed9t n\u0103m, thi\u00ean h\u1ea1 t\u00e2u l\u00ean H\u00ecnh b\u1ed9 v\u1ec1 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh, \u01b0\u1edbc ch\u1eebng hai ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ee5. Trong \u0111\u00f3, gi\u1ebft cha m\u1eb9, ch\u00fa b\u00e1c, anh em, v\u1ee3, gi\u1ebft ch\u1ed3ng, gi\u1ebft v\u1ee3, gi\u1ebft cha m\u1eb9 v\u1ee3, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ee5; gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd, m\u01b0u m\u00f4, \u0111\u00e1nh nhau gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn ba tr\u0103m v\u1ee5; c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a ch\u00edn tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ee5; gian d\u00e2m, tr\u1ed1n tr\u00e1nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1ed9t tr\u0103m m\u01b0\u1eddi v\u1ee5. Phong t\u1ee5c suy \u0111\u1ed3i, kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ec7 h\u01a1n vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00e0n s\u00e1t l\u1eabn nhau; c\u00f9ng kh\u1ed1n v\u1ec1 c\u01a1m \u00e1o, kh\u00f4ng g\u00ec c\u1ea5p b\u00e1ch h\u01a1n vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Nay k\u1ebb ph\u1ea1m ph\u00e1p nhi\u1ec1u, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n gian t\u00e0, m\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n sao[footnote] m\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n sao 'h\u1ecd' nguy\u00ean t\u00e1c 'm\u00e0', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 199, Lu\u1eadt h\u00ecnh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]? Xin cho H\u00ecnh b\u1ed9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ed9i danh, ph\u00e2n lo\u1ea1i c\u00e1c \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh trong thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e0ng n\u0103m t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 gi\u00fap xem x\u00e9t.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh duy\u1ec7t vi\u1ec7c chuy\u1ec3n b\u1ed5 c\u00e1c qu\u00e2n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m nha T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt C\u00e1ch, S\u00f9ng L\u1ed9c khanh L\u1eef S\u0129 L\u00e2m; n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Th\u1ee5y Th\u00e1nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt T\u1ed1, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban th\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 v\u1ea3i l\u1ee5a cho gi\u00e1o th\u1ee5 ch\u00e2u h\u1ecdc L\u00e3ng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh cao th\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa. An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng m\u00ecnh m\u1edbi v\u00e0o vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i th\u00e1ng, trong vi\u1ec7n c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn b\u1ed9 h\u01a1n, kh\u00f4ng n\u00ean v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean h\u1ecd[footnote] kh\u00f4ng n\u00ean v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean h\u1ecd 'v\u01b0\u1ee3t' nguy\u00ean t\u00e1c 'xu\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u00ean c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u00ecnh Kham b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. Kham c\u00f9ng Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c trong ph\u1ee7, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Kham th\u01b0\u1eddng t\u1ee5c t\u0129u, T\u01b0\u1eddng khinh b\u1ec9, t\u1eeb \u0111\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, tranh lu\u1eadn nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ea5t gi\u1ecdng. C\u00e1c quan Gi\u00e1n, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, Kham c\u0169ng t\u1ef1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c.\r\n\r\n<em>(Theo t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u00e3 H\u1ed1i, vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p l\u00e0 do Kham qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a M\u00e3 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed M\u00e3 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 ph\u00e1n quan ki\u00eam \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, Phu Di\u00ean l\u1ed9 Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1.)<\/em>\r\n\r\n[49] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129[footnote]Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u1ea3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 292, T\u00f4n Bi\u1ec7n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Bi\u1ec7n t\u1eeb l\u00e2u \u1edf ch\u1ee9c th\u1ecb t\u00f2ng, s\u1ed1ng gi\u1ea3n d\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n h\u1eadu. Khi Tr\u00ecnh Kham b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong Tam ty s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, Tri Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm mu\u1ed1n d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u0169.\"<\/i> Li\u1ec1n l\u1ec7nh cho Bi\u1ec7n nh\u1eadn ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, theo \u300aT\u01b0\u01a1ng S\u01a1n D\u00e3 L\u1ee5c\u300b l\u00e0 do so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u0103ng ph\u1ee5 cho Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, gi\u00e1ng H\u1eefu ty Gi\u00e1n, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd Ng\u00f4 C\u1eadp l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri L\u01b0 Ch\u00e2u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd h\u00e0nh Tr\u1ea7m Kh\u1edfi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c L\u00fd h\u00e0nh, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Vi\u1ec7t Ch\u00e2u.\r\n\r\n[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Gi\u00e1n quan Tr\u1ea7n H\u00fac ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1eaft gi\u1ea3m quy \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ban h\u00e0ng, xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, \u0110\u00e0i gi\u00e1n quan t\u1eadp h\u1ee3p b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh xong, nh\u01b0ng C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ngh\u1ecb th\u1ea3o[footnote]C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ngh\u1ecb th\u1ea3o, ch\u1eef 'th\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 65\/20 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], cho ph\u00e9p mua b\u00e1n m\u1ecf s\u1eaft T\u1eeb H\u1ed3 \u1edf H\u01b0ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ban h\u00e0ng. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u1ecf s\u1eaft T\u1eeb H\u1ed3 l\u00e0 h\u1ecd l\u1edbn Tr\u00ecnh Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi, v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 trong \u0110\u00e0i gi\u00e1n, l\u1ea1i v\u00ec h\u1ecd Tr\u00ecnh m\u00e0 kinh doanh, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t \u00e2n tr\u1ea1ch, xin chi\u1ebfu h\u1ecfi t\u1ed9i tr\u1ea1ng. C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi nh\u1eadn t\u1ed9i, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Bao Ch\u1eedng, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c c\u00f9ng xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c thu qu\u00e2n thu\u1ebf. L\u1ea1i sai Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 6. L\u1ea1i sai Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 9. L\u1ea1i sai L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 6. L\u1ea1i sai T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 6.\r\n\r\n<em>(Theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng: H\u01b0\u1edbng l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 6 th\u0103ng l\u00e0m T\u01b0 hu\u00e2n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c thu qu\u00e2n thu\u1ebf.)<\/em>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5, gi\u00e1ng H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, B\u00ed th\u01b0 lang, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m L\u01b0u C\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, C\u00f4i so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb t\u1eb7ng quan cho cha c\u1ee7a C\u1ea9n l\u00e0 L\u01b0u H\u00e3ng, n\u00f3i r\u1eb1ng H\u00e3ng ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb h\u00e0o ph\u00fa trong l\u00e0ng, nh\u1edd ph\u1ee5 h\u1ecda m\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. C\u1ea9n d\u00e2ng s\u1edb k\u00eau oan l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, b\u00e8n m\u1eb7c tang ph\u1ee5c ch\u1eb7n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u1ef1 k\u1ec3 l\u1ec3, l\u1ea1i c\u00f2n x\u1ec9 v\u1ea3 C\u00f4i v\u1ec1 s\u00e1u b\u1ea3y vi\u1ec7c ri\u00eang t\u01b0 kh\u00f4ng ng\u1eebng. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh Tr\u1ea7n Chu h\u1eb7c t\u1ea5u, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 khi\u1ec3n tr\u00e1ch.\r\n\r\nChu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nTh\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Kinh t\u00e2u: <i>\"Con c\u1ee7a L\u01b0u H\u00e3ng l\u00e0 C\u1ea9n v\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb t\u1eb7ng quan cho cha kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0111\u00e3 d\u00e2ng n\u0103m tr\u1ea1ng k\u00eau oan, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c C\u00f4i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c hi\u1ec7u kh\u00e1m c\u1ee7a C\u1ea9n. Nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1ng t\u1ea5u c\u1ee7a C\u1ea9n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng v\u00e0o c\u1eeda N\u1ed9i \u0110\u00f4ng. C\u1ea9n \u0111ang ch\u1ecbu tang, t\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00f3a kh\u1ecfi s\u1ed5 quan ch\u1ee9c, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3. E r\u1eb1ng C\u1ea9n \u0111\u00e3 ng\u1ea7m k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n b\u00ean c\u1ea1nh, nh\u1edd h\u1ecd thu nh\u1eadn tr\u1ea1ng t\u1ea5u, xin h\u00e3y tra x\u00e9t r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecb.\"<\/i>\r\n\r\nTrung th\u01b0 sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 do ch\u1ec9 d\u1ee5 n\u1ed9i gi\u00e1ng theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a C\u1ea9n, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Y\u1ebfn Th\u00f9, m\u1ecdi vi\u1ec7c xin v\u1ec1 sau khi L\u01b0u H\u00e3ng m\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng v\u00e0o Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu th\u1ea7n li\u1ec7u n\u00e0o xin d\u00e2ng v\u0103n t\u1ef1 v\u00e0o c\u1eeda N\u1ed9i \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n[footnote] Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, ch\u1eef 'M\u00f4n' nguy\u00ean l\u00e0 'Vi\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.\r\n\r\n[54] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Kinh s\u01b0 \u0111ang c\u00f3 d\u1ecbch l\u1edbn, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o b\u1ecb th\u1ea7y thu\u1ed1c d\u1edf l\u00e0m ch\u1ebft oan. H\u00e3y l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m y quan vi\u1ec7n ch\u1ecdn danh y \u0111\u1ebfn n\u01a1i ph\u00e1t thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 h\u1ecfi b\u1ec7nh t\u00ecnh r\u1ed3i c\u1ea5p thu\u1ed1c.\"<\/i>\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, kinh \u0111\u00f4 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.\r\n\r\n[56] T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Anh l\u00e0 Qu\u00e1ch T\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean xe c\u1ef1 m\u00e3 do m\u00ecnh ch\u1ebf t\u1ea1o. T\u01b0 t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u1ed9, n\u00f3i r\u1eb1ng hai qu\u1eadn Ho\u00e0i, B\u1ea3o g\u1ea7n n\u00fai, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed3ng l\u00faa, t\u1eeb \u0110\u1ecbnh V\u0169, \u0110\u01b0\u1eddng H\u00e0 \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c Doanh, M\u1ea1c, c\u00f3 th\u1ec3 khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc. L\u1ea1i ch\u1ebf t\u1ea1o xe l\u1ed9c gi\u00e1c, th\u01b0\u01a1ng h\u00e3m m\u00e3, xin m\u1edf r\u1ed9ng vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng n\u1ecf \u0111\u1ed9c vi\u00ean \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o kh\u00e1c. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u01b0 \u0111\u1eb7t 1.000 c\u00e1i n\u1ecf, ph\u00e2n ph\u00e1t cho hai ch\u00e2u T\u1ecbnh, L\u1ed9.\r\n\r\nT\u01b0 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb khi \u0111\u1ed9i m\u0169 v\u00f5, ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn k\u1ebf s\u00e1ch ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, th\u1ea5y \u0111\u1ea5t U Y\u1ebfn r\u1ed9ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 300 d\u1eb7m, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chi ph\u00ed nu\u00f4i 10 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t n\u0103m, l\u1ea1i l\u00e0 qu\u00e2n \u00f4 h\u1ee3p, kh\u00f4ng c\u00f3 20 v\u1ea1n qu\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u1edfi binh. N\u1ebfu d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf kh\u1ed1ng ch\u1ebf, khi\u1ebfn ch\u00fang kh\u1edfi binh kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, \u1edf l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cung c\u1ea5p, th\u00ec kh\u00f4ng qu\u00e1 v\u00e0i n\u0103m, ch\u00fang t\u1ea5t b\u1ecf U Ch\u00e2u m\u00e0 ch\u1ea1y. Nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, v\u1ea1ch k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u00f9ng s\u00f4ng l\u1edbn nh\u1ecf \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u1ecbch, ch\u00ednh l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf \u0111\u00f3. Xe n\u1ecf do th\u1ea7n ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1p c\u1ee9ng, ch\u1ebf ng\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef5 binh xung phong. N\u1ebfu \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u xe n\u1ecf, l\u1ea1i nh\u1edd n\u01b0\u1edbc l\u1edbn h\u1ed7 tr\u1ee3, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u1ea5t U K\u1ebf d\u1ec5 nh\u01b0 l\u1ea5y \u0111\u1ed3 trong t\u00fai v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nKhi \u1ea5y, Tam ty b\u00e0n vi\u1ec7c chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf ru\u1ed9ng, Vua tri\u1ec7u T\u01b0 v\u1ec1. T\u01b0 d\u00e2ng 40 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ph\u00e9p chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf ru\u1ed9ng. L\u1ea1i d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh U Y\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"\u0110\u1ea5t c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, t\u1eeb Ngo\u00e3 Ki\u1ec1u \u0111\u1ebfn C\u1ed5 B\u1eafc Kh\u1ea9u, \u0111\u1ea5t h\u1eb9p d\u00e2n \u00edt; t\u1eeb C\u1ed5 B\u1eafc Kh\u1ea9u \u0111\u1ebfn Trung Kinh, thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 v\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an; t\u1eeb Trung Kinh \u0111\u1ebfn Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m h\u1ed9. Tuy l\u00e3nh th\u1ed5 Khi\u1ebft \u0110an r\u1ed9ng l\u1edbn, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a r\u1ea5t \u00edt, n\u1ebfu h\u1ecd ti\u1ebfn xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd d\u1eabn theo c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Cao Ly, B\u1ed9t H\u1ea3i, \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t, H\u1eafc Th\u1ee7y N\u1eef Ch\u00e2n, Th\u1ea5t Vi c\u00f9ng tham chi\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1eddng xa \u0111\u1ebfn, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ebd thi\u1ebfu th\u1ed1n. Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng l\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u1ee3i xa, l\u1ea5y nh\u00e0n \u0111\u1ee3i m\u1ec7t, l\u1ea5y no \u0111\u1ee3i \u0111\u00f3i, l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay trong d\u00f9ng binh. L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i k\u1ebb \u0111\u1ecbch t\u1ef1 \u0111\u1ebfn l\u00e0 th\u1eafng, chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t thu\u1eadn l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 nh\u00e0n.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo \u00fd th\u1ea7n, xin \u00e1p d\u1ee5ng s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, h\u1ee3p c\u00e1c s\u00f4ng \u1edf ph\u00eda b\u1eafc gi\u1edbi h\u1ea1n \u0110\u01b0\u1eddng B\u1ea1c \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ng\u1ef1a c\u1ee7a gi\u1eb7c, sau \u0111\u00f3 theo chuy\u1ec7n c\u0169 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7. B\u1ed9 binh m\u01b0\u1eddi hai v\u1ea1n[footnote] B\u1ed9 binh m\u01b0\u1eddi hai v\u1ea1n 'M\u01b0\u1eddi hai' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch T\u01b0 trong quy\u1ec3n 326 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], k\u1ef5 binh ba v\u1ea1n, tr\u00e1ng binh ba v\u1ea1n, m\u1ed7i n\u0103m t\u00ednh l\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng m\u1ed9t tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ba v\u1ea1n s\u00e1u ngh\u00ecn h\u1ed9c. L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c qu\u1eadn \u1ea5p ven s\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho B\u1ea3o Ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 d\u00f9ng ba ngh\u00ecn xe ng\u1ef1a ch\u1eb7n, m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m gi\u00e1o ch\u1ed1ng ng\u1ef1a, ba m\u01b0\u01a1i ngh\u00ecn n\u1ecf \u0111\u1ed9c vi\u00ean, ch\u1ecdn n\u0103m t\u01b0\u1edbng, th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t ph\u1ea7n, \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ecbch r\u00fat th\u00ec kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i. U Ch\u00e2u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef v\u1ed1n \u00edt, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u00e2u, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda n\u0103m, \u1eaft s\u1ebd r\u00fat v\u1ec1 sa m\u1ea1c. Khi \u0111\u00f3 ti\u1ebfn qu\u00e2n ch\u1eb7n C\u1ed5 B\u1eafc Kh\u1ea9u, \u0111\u00f3ng c\u1eeda T\u00f9ng \u0110\u00ecnh Quan, truy\u1ec1n h\u1ecbch U K\u1ebf, \u0111\u1ea5t Y\u1ebfn Nam s\u1ebd t\u1ef1 y\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<em>X\u01b0a kia, H\u00e1n Cao T\u1ed5 c\u1ea7m thanh ki\u1ebfm ba th\u01b0\u1edbc d\u1eb9p y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ec9 c\u00f2n Hung N\u00f4 ch\u01b0a di\u1ec7t, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Hi\u1ebfu V\u0169 m\u1edbi \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ra kh\u1ecfi M\u1ea1c B\u1eafc. \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng d\u1ef1ng c\u1edd ngh\u0129a l\u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ec9 c\u00f2n Th\u1ed5 Ph\u1ed3n ch\u01b0a di\u1ec7t, \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ch\u00fang m\u1edbi v\u00e0o c\u1ed1ng x\u01b0ng phi\u00ean. Th\u00e1i T\u1ed5 ta v\u00e2ng m\u1ec7nh tr\u1eddi, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c, ch\u1ec9 c\u00f2n Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a di\u1ec7t, \u0111ang \u0111\u1ee3i m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh minh, ph\u1ee5ng m\u1ec7nh tr\u1eddi m\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. H\u01a1n n\u1eefa, ch\u1ed7 d\u1ef1a c\u1ee7a ch\u00fang ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u1ef1a m\u00e0 th\u00f4i. Ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch khi\u1ebfn ng\u1ef1a c\u1ee7a ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng, th\u00ec k\u1ebb \u0111\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, U Y\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ea1i.\"<\/em>\r\n\r\nVua khen ng\u1ee3i l\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u1ebf t\u1ea1o hai v\u1ea1n c\u00e1i n\u1ecf m\u1ed9t tr\u1ee5c, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i sai tham gia c\u00f9ng vi\u1ec7c ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m c\u00e1c kho t\u00e0ng trong kinh, v\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ecdc binh kh\u00ed trong kho qu\u00e2n kh\u00ed n\u1ed9i ph\u1ee7, giao cho c\u00e1c x\u01b0\u1edfng Nam B\u1eafc s\u1eeda ch\u1eefa ho\u00e0n thi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai l\u00e0m ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u00f9ng ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m tr\u0103m quan v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u1eeda ch\u1eefa ho\u00e0n thi\u1ec7n binh kh\u00ed v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, nay ghi ch\u00e9p chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[57] Qu\u00fd nh\u00e2n h\u1ecd \u0110\u1ed5ng sinh ho\u00e0ng n\u1eef th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong l\u00e0m M\u1ef9 nh\u00e2n, nh\u01b0ng b\u00e0 c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, xin t\u1eb7ng cha m\u1ed9t c\u1ea5p quan[footnote]Xin t\u1eb7ng cha m\u1ed9t c\u1ea5p quan, ch\u1eef 't\u1eb7ng' trong hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 't\u0103ng'.[\/footnote], Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia tu s\u1eeda b\u1edd g\u1ed7 s\u00f4ng Hi\u1ec7p.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban th\u00f3c l\u1ee5a cho ti\u1ebfn s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Th\u00edch \u1edf Minh Ch\u00e2u, v\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i trong l\u00e0ng.\r\n\r\n[60] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Quan l\u1ea1i b\u00e3i nhi\u1ec7m \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam c\u00f3 con ch\u00e1u \u0111i theo v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp nh\u1eadn gi\u1ea3i, ng\u01b0\u1eddi \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn b\u00e3i nhi\u1ec7m, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn[footnote]Nguy\u00ean v\u0103n 'Qu\u1ea3ng T\u00e2y' s\u1eeda th\u00e0nh 'T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam' theo ba b\u1ea3n kh\u00e1c.[\/footnote], hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec3 nh\u1eadn gi\u1ea3i[footnote]Nguy\u00ean v\u0103n 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9' s\u1eeda th\u00e0nh 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty' theo ba b\u1ea3n kh\u00e1c.[\/footnote]. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi Minh Kinh, c\u00e1c khoa \u1edf k\u1ef3 thi H\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ba tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7u c\u00f3 ch\u00edn ho\u1eb7c m\u01b0\u1eddi b\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, l\u1ec7nh cho C\u1ed1ng vi\u1ec7n x\u00e9t l\u1ea1i, n\u01a1i g\u1eedi thi ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1ea1i quy\u1ec3n thi. N\u1ebfu l\u1ea5y b\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t l\u00e0m b\u00e0i th\u00f4, l\u1ea5y b\u00e0i th\u00f4 l\u00e0m b\u00e0i \u0111\u1ea1t, c\u00f9ng ra \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng theo quy \u0111\u1ecbnh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1eed sai, th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9. N\u1ebfu vi\u1ec7c ch\u1ea5m thi \u0111\u1ea1t, th\u00f4 v\u00e0 ra \u0111\u1ec1 \u0111\u00fang quy \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t, m\u00e0 \u1edf k\u1ef3 thi H\u01b0\u01a1ng ba tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7u c\u00f3 ch\u00edn ho\u1eb7c m\u01b0\u1eddi b\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, th\u00ec quan ch\u1ea5m thi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc t\u1ed9i so v\u1edbi lu\u1eadt c\u0169. Lu\u1eadt c\u0169 ph\u1ea3i gi\u00e1ng ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u00e1ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ph\u1ea3i thay th\u1ebf th\u00ec th\u1ef1c gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc, quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c th\u00ec ph\u1ea3i thay th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf th\u00ec ph\u1ea3i gi\u00e1m s\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t th\u00ec ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i xa.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a c\u00e1c khoa thi l\u00e0 vi\u1ec7c truy\u1ec1n ngh\u0129a kh\u00f3 c\u1ea5m, m\u00e0 quan ch\u1ea5m thi ch\u1ec9 x\u00e9t v\u0103n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m tra h\u1ebft. \u0110\u1ebfn khi thi H\u01b0\u01a1ng c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, th\u00ec quan ch\u1ea5m thi ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i c\u00e1ch ch\u1ee9c. X\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf v\u00e0 C\u1ed1ng vi\u1ec7n b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u. B\u00e0ng T\u1ecbch t\u1eeb \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, sau khi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh xin v\u1ec1 h\u01b0u. Ch\u1ea5p ch\u00ednh n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0i c\u00f2n kh\u1ecfe m\u1ea1nh nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau m\u1ebfn, sao l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ee9c?\"<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u00e1p: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi s\u1ee9c l\u1ef1c suy ki\u1ec7t, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u00e1n gh\u00e9t r\u1ed3i m\u1edbi t\u1eeb ch\u1ee9c, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u1ee7!\"<\/i> R\u1ed3i v\u1ec1 nh\u00e0 n\u1eb1m ngh\u1ec9. Tr\u01b0\u1edbc sau t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00e2ng bi\u1ec3u b\u1ea3y l\u1ea7n, t\u1edd t\u1ea5u kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu cho B\u00e0ng T\u1ecbch ra v\u00e0o theo nghi th\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1ecb ph\u1ee7.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Kinh th\u00e0nh \u0111ang c\u00f3 d\u1ecbch b\u1ec7nh, mi\u1ec5n thu\u1ebf nh\u00e0 c\u1eeda c\u00f4ng t\u01b0 trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1eadp ra ty Khoan Tu\u1ea5t D\u00e2n L\u1ef1c. Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, sai s\u1ee9 \u0111i. <em>(B\u1ea3n k\u1ef7 ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c sai s\u1ee9, kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c l\u1eadp ty.)<\/em>\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Ti\u1ebfn s\u0129 D\u0129nh Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00ed T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m Ch\u1ee7 b\u1ea1, Gi\u00e1o th\u1ee5 ch\u00e2u h\u1ecdc b\u1ea3n ch\u00e2u. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi trong h\u01b0\u01a1ng l\u00fd khen ng\u1ee3i.\r\n\r\nTh\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Nh\u1eef, t\u1eebng thi Ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, lui v\u1ec1 \u1edf n\u01a1i h\u1ebbo l\u00e1nh h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, h\u1ecdc h\u00e0nh c\u1ea7u t\u1ef1 th\u00e2n hi\u1ec3u bi\u1ebft, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi v\u1ec1 \u300aXu\u00e2n Thu\u300b. H\u1ecdc gi\u1ea3 th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u T\u00f4n Ph\u1ee5c h\u1ecdc h\u1ecfi h\u1ecfi Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt, Tr\u1eadt n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, b\u01b0\u1edbc qu\u00e1 s\u00e1u th\u01b0\u1edbc hay v\u1ee9t tro ra \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, qu\u00e1 phi nh\u00e2n t\u00ecnh.\"<\/i> Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt v\u00e0o n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 6 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00f3c l\u1ee5a.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 Th\u1eeba v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng T\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac, tri huy\u1ec7n \u0110\u01a1n Ph\u1ee5. Kinh \u0110\u00f4ng An ph\u1ee7 s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ebft h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed5i ti\u1ebfng trong h\u01b0\u01a1ng l\u00fd, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 d\u1ee5ng.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, L\u00e2m Duy, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, xin v\u1ec1 h\u01b0u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Duy l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u, ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a T\u1ea7n \u0110i\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng n\u1eb1m \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, t\u00f4ng th\u1ea5t ch\u00f4n c\u1ea5t theo, s\u1eed d\u1ee5ng binh l\u00ednh kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Duy th\u1ea5y Nh\u1eef Ch\u00e2u g\u1ea7n qu\u00ea nh\u00e0, nh\u00e2n d\u1ecbp binh l\u00ednh ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, b\u00e8n sai h\u1ecd \u0111i h\u00e1i c\u1ee7i, \u0111\u1ed1t than, r\u00e8n s\u1eaft \u0111\u00e1, ch\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0 m\u00ecnh. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn, \u00e2m m\u01b0u gi\u1ebft Duy, nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac tr\u1eddi t\u1ed1i, c\u1ed5ng th\u00e0nh \u0111\u00f3ng kh\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ea1i hi\u1ec7u, c\u00f9ng nhau n\u1ed5i lo\u1ea1n b\u1ecf tr\u1ed1n. Duy tr\u1ed1n kh\u00f4ng d\u00e1m ra. Th\u00f4ng ph\u00e1n, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n ph\u00e1 kh\u00f3a m\u1edf c\u1ed5ng k\u00eau g\u1ecdi h\u1ecd, khuy\u00ean b\u1ea3o nhi\u1ec1u l\u1ea7n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ea1m y\u00ean, b\u00e8n n\u00f3i d\u1ed1i r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u g\u00e0o th\u00e9t th\u00f4i[footnote] B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u g\u00e0o th\u00e9t th\u00f4i, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 33. Truy\u1ec7n \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u g\u00e0o th\u00e9t th\u00f4i, \u0111\u1eebng s\u1ee3'. Ngh\u0129a nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote].\"<\/i> B\u00ed m\u1eadt b\u1eaft gi\u1eef ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Duy v\u1ec1 h\u01b0u.\r\n\r\nBi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Oan C\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Ph\u1ee5 truy\u1ec7n v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Duy \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi l\u00fd do v\u1ec1 h\u01b0u, nay l\u1ea5y theo truy\u1ec7n \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Tr\u1ea7n H\u00fac, ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7, v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, c\u00f9ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5; Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Tri Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7.\r\n\r\n[68] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Gi\u00e1ng \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u \u0111\u00e0n h\u1eb7c t\u1ec3 th\u1ea7n Ph\u00fa B\u1eadt, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eadu Th\u1ef1c b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m qu\u1ea3n qu\u00e2n, vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00ed m\u1eadt kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. Sau \u0111\u00f3, Gi\u00e1ng \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i, t\u1ef1 n\u00f3i kh\u00f4ng d\u00e1m x\u01b0ng l\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba n\u1eefa. Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec7u, nh\u01b0ng Gi\u00e1ng kh\u00f4ng ra. H\u00f4m sau, c\u00e1c quan thu\u1ed9c \u0111\u00e0i \u0111\u1ebfn khuy\u00ean, Gi\u00e1ng m\u1edbi ra, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea7m h\u1ed1t \u0111i qua tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00e1c quan nh\u01b0 Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi, H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Kinh, L\u00e3 H\u1ed1i, L\u00fd h\u00e0nh Tr\u1ea7n Chu \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"M\u1eadu Th\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb t\u00ean l\u00ednh cu\u1ed3ng b\u00e1ng b\u1ed5, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh minh oan; l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m qu\u1ea3n qu\u00e2n l\u00e0 do Trung th\u01b0, M\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng b\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi d\u1ecb ngh\u1ecb. Nay Gi\u00e1ng ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u00f9ng lu\u1eadt ph\u00e1p nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i b\u1ec1 t\u00f4i[footnote] ch\u1eef 'b\u1ec1 t\u00f4i' x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, nghi l\u00e0 '\u0111\u1ea1i th\u1ea7n'.[\/footnote], m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u1eafm l\u1ea5y l\u1eddi n\u00f3i v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9, l\u00e0m dao \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; th\u00eam n\u1eefa, c\u1eed ch\u1ec9 c\u1ee7a Gi\u00e1ng \u0111i\u00ean \u0111\u1ea3o, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho tr\u0103m quan.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf, Gi\u00e1ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i.\r\n\r\n[69] Ban th\u01b0\u1edfng cho Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, T\u00e2n Th\u00f4ng ph\u00e1n Minh Ch\u00e2u Tri\u1ec7u Ch\u00ed Trung[footnote] Tri\u1ec7u Ch\u00ed Trung: Theo s\u00e1ch n\u00e0y, quy\u1ec3n 185, \u0111i\u1ec1u ch\u00fa th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, d\u1eabn \u300a\u0110\u00f4ng trai k\u00fd s\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, g\u1ecdi l\u00e0 'Tri\u1ec7u Ch\u00ed Trung'.[\/footnote] 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, v\u00ec Ch\u00ed Trung nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Ch\u00ed Trung d\u00e2ng 10 t\u1eadp vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt v\u1ec1 binh m\u00e3 Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u0103n b\u1eafn c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an. S\u1ee3 tr\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 2[footnote] Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00e2n D\u1eadu', s\u1eeda theo s\u00e1ch n\u00e0y, quy\u1ec3n 185, th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i.[\/footnote], n\u00ean h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ea5y Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u00e0m H\u1eefu Ty gi\u00e1n, l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Gi\u00e1n vi\u1ec7n.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ea5y Chu X\u1eed Nh\u00e2n, ch\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed v\u1eadn di\u00eam c\u00f4ng s\u1ef1 c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u1eb7t ty V\u1eadn di\u00eam, X\u1eed Nh\u00e2n h\u1ebft h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u00e3 b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, nh\u01b0ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh ch\u01b0a ban xu\u1ed1ng, m\u00e0 X\u1eed Nh\u00e2n t\u1ef1 vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 xin \u0111\u1ed5i t\u00ean, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha.\r\n\r\n[73] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u0103n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 t\u1ed1 c\u00e1o t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ho\u1eb7c n\u00f3i vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea1i x\u00e1, c\u00f9ng c\u00e1c quan gi\u1eef vi\u1ec7c can gi\u00e1n \u0111\u00e0n h\u1eb7c nh\u1eefng l\u1ed7i nh\u1ecf ho\u1eb7c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u00ednh th\u1ec3. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi \u0111\u1ed3n m\u00e0 t\u00e2u vi\u1ec7c, l\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 ti\u1ebfp thu, gi\u00fap b\u1ed5 sung nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ed1 c\u00e1o t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c ph\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd, th\u1ef1c l\u00e0 l\u1ea5n quy\u1ec1n. Th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 k\u1ebb ch\u1ec9 tr\u00edch nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ph\u01a1i b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u1edd \u00e1m, th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u1eafc nghi\u1ec7t d\u1ea7n th\u00e0nh th\u00f3i quen, xin tr\u1eebng tr\u1ecb c\u1ea3i c\u00e1ch.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng ch\u00e9p: Chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>\"Tr\u1eabm nghe c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ecbnh tr\u1ecb, l\u00e0 do Vua t\u00f4i \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi h\u00f2a thu\u1eadn, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bi\u1ebft ti\u1ebft \u0111\u1ed9 l\u1ec5 ngh\u0129a, phong t\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00f3i x\u1ea5u t\u1ed1 c\u00e1o nhau, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh th\u1eadt l\u00e0 l\u1edbn lao! Tr\u1eabm tuy kh\u00f4ng th\u00f4ng minh, nh\u01b0ng c\u0169ng t\u1eebng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. T\u1eeb nay c\u00e1c quan l\u1ea1i n\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e2ng th\u01b0 t\u1ed1 c\u00e1o t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ho\u1eb7c n\u00f3i vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb tra x\u00e9t. C\u00e1c quan gi\u1eef vi\u1ec7c can gi\u00e1n tuy \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi \u0111\u1ed3n, nh\u01b0ng n\u00ean ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i th\u1ec3, n\u1ebfu vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ch\u00ednh, th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ea1i b\u00e0n lu\u1eadn t\u1eadn t\u00ecnh, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e9t \u0111\u1ebfn.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m c\u00f9ng x\u00e9t \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c thu\u1ebf \u0111\u1ec1u.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ea5y Ninh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Mi\u1ec5n l\u00e0m Quang l\u1ed9c khanh, coi vi\u1ec7c \u1edf T\u00e2y Kinh.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u Kh\u00e1i xem x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi n\u1ed9i ngo\u1ea1i to\u1ea3 s\u1ea3nh v\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f9ng d\u1ef1 thi, l\u1ea5y m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi; n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng cho ph\u00e9p l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi; b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec g\u1eedi \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 thi chung.\"<\/i>\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, c\u1eed quan \u0111i kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, th\u0103m h\u1ecfi vi\u1ec7c khoan tu\u1ea5t s\u1ee9c d\u00e2n. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ty.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ed7i trong \u300aMinh \u0111\u1ea1o t\u1ea1p ch\u00ed\u300b vi\u1ebft: <i>\"H\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng khi n\u1eafm quy\u1ec1n, c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i c\u00e1c \u0111\u1ea1o, l\u1ea5y danh ngh\u0129a khoan tu\u1ea5t s\u1ee9c d\u00e2n. Sau khi \u0111i, Ng\u1ee5y c\u00f4ng r\u1ea5t h\u1ed1i h\u1eadn, m\u1ed7i khi g\u1eb7p kh\u00e1ch t\u1eeb ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u h\u1ecfi xem s\u1ee9 gi\u1ea3 khoan tu\u1ea5t c\u00f3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u qu\u1eadn huy\u1ec7n kh\u00f4ng, lo s\u1ee3 s\u1ee9 gi\u1ea3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang th\u00eam b\u1ea5t an. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Nay \u1edf ch\u00f9a H\u1ea1 Nham thu\u1ed9c qu\u00e2n V\u00e2n An c\u00f3 kh\u1eafc \u0111\u00e1 ghi: <i>\"L\u1ec7nh huy\u1ec7n T\u01b0 Quan ch\u00e2u Vinh l\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u1ef1 T\u00f4ng ph\u1ee5ng chi\u1ebfu khoan tu\u1ea5t s\u1ee9c d\u00e2n, ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 10 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6 \u0111i qua \u0111\u00e2y.\"<\/i> Kh\u00f4ng r\u00f5 cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 khoan tu\u1ea5t v\u00e0o th\u1eddi gian n\u00e0o. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1eddi Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ed7i n\u00f3i <i>\"kh\u00f4ng l\u00e2u sau\"<\/i> l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.)<\/i>\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, h\u01a1n 50 t\u00ean gi\u1eb7c man \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng ch\u00e2u Ung v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. Chi\u1ebfu cho ch\u00e2u Ung ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ty T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean ch\u1ebf t\u00e2u: <i>\"Trong c\u00e1c cung vi\u1ec7n c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n, n\u1ebfu c\u00f3 y ph\u1ee5c, \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng vi ph\u1ea1m c\u1ea5m l\u1ec7nh, ho\u1eb7c d\u00f9 l\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng ho\u1eb7c do cha \u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, cho ph\u00e9p c\u1ea3i t\u1ea1o trong v\u00f2ng 100 ng\u00e0y. N\u1ebfu vi ph\u1ea1m, quan s\u1ee9 th\u1ea7n trong cung ph\u00e1t hi\u1ec7n, b\u00e1o l\u00ean \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty thi h\u00e0nh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 m\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111i, giao cho vi\u1ec7n n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[82] Tam ty d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt ph\u00ed t\u1ed5n th\u1eeba, r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a cung n\u1eef t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, xin d\u1ef1a theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7n ng\u1ef1 tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, \u0111\u1eb7t l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[83] \u0110i\u1ec1u l\u1ec7 do C\u00e1p m\u00f4n bi\u00ean so\u1ea1n t\u00e2u:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea5y c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i v\u00ec b\u1ec7nh xin mi\u1ec5n c\u00e1c nghi th\u1ee9c l\u1edbn nh\u01b0 \u0111\u1ee9ng d\u1eady, \u0111i l\u1ea1i, m\u00faa h\u00e1t, v.v., ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i g\u1eb7p Vua ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c cung k\u00ednh, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb ph\u1ea1t; v\u00ec b\u1ec7nh m\u00e0 t\u1ef1 xin gi\u1ea3m b\u1edbt l\u1ec5 b\u00e1i, ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho m\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 cung k\u00ednh v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00f3 b\u1ec7nh m\u00e0 xin ngh\u1ec9, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p trong lu\u1eadt l\u1ec7, gi\u1ea3m b\u1edbt l\u1ec5 nghi khi g\u1eb7p Vua, x\u01b0a nay ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. T\u1eeb nay, ai d\u00e1m xin nh\u01b0 v\u1eady, xin b\u1ea3o c\u00e1c quan \u1edf c\u1eeda khuy\u1ebft t\u00e2u l\u00ean, tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng lao v\u00e0 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, th\u00ec theo ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, h\u00f4m qua \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh tr\u00ecnh di\u1ec5n nh\u1ea1c l\u1edbn, theo l\u1ec7 xem c\u00e2y tr\u00fac \u0111\u00f4i, tri\u1ec7u t\u1eadp quan ph\u00e1n s\u1ef1 qu\u1ea7n m\u1ee5c. X\u00e9t l\u1ea1i nghi th\u1ee9c, c\u00e1c cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n y\u1ebfn ti\u1ec7c tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng quan ph\u00e1n s\u1ef1 qu\u1ea7n m\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1. \u0110\u00f3 l\u00e0 do s\u01a1 su\u1ea5t c\u1ee7a quan ch\u1ee9c th\u1eddi \u0111\u00f3, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n y\u1ebfn ti\u1ec7c kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, kh\u00f4ng c\u1ea7n tri\u1ec7u t\u1eadp n\u1eefa. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, th\u00ec theo l\u1ec7 c\u1ee7a quan ch\u1ee9c qu\u00e1n c\u00e1c.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c quan \u0111\u00f4 tri v\u00e0 \u00e1p ban n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ecbp l\u00ean tri\u1ec1u, th\u00ec cho l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t ban ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng d\u1eady. Ch\u00fang th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ec5, g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ea5t k\u00ednh. B\u1ea5t k\u00ednh th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t, ch\u01b0a t\u1eebng nghe vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t s\u1eb5n m\u1ed9t ban ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ec5, xin b\u00e3i b\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t trong n\u1ed9i c\u00e1c, ch\u00ednh v\u00e0 quy\u1ec1n ph\u00e1n s\u1ef1 tam ty \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda. Ch\u00fang th\u1ea7n cho r\u1eb1ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 x\u01b0a, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0o th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o ph\u1ee5c t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, ch\u01b0a t\u1eebng nghe trong m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u1ea1i l\u1ea5y th\u1ee9 b\u1eadc nh\u1eadp s\u0129 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ec1u, xin b\u00e3i b\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, trong c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, vi\u1ec7c ng\u1ed3i tr\u00ean gh\u1ebf nh\u1ecf, \u0111\u1ed9i l\u1ecdng m\u00e1t d\u01b0\u1edbi h\u00e0ng Trung th\u01b0 m\u00f4n, ho\u1eb7c n\u01a1i xu\u1ed1ng ng\u1ef1a c\u1ee7a Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 l\u1ec5 nghi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e1c l\u1ec5 nghi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu ai c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng, th\u00ec xe v\u00e0 y ph\u1ee5c s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean nh\u1eb9 nh\u00e0ng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00f4n qu\u00fd. Xe v\u00e0 y ph\u1ee5c nh\u1eb9 nh\u00e0ng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00f4n qu\u00fd, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n s\u1ebd l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, c\u00f2n k\u1ebb b\u1ea5t ti\u1ebfu s\u1ebd c\u00f3 l\u00f2ng khinh nh\u1eddn b\u1ec1 tr\u00ean. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. \u0110\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang th\u00e0nh s\u00e1ch, kh\u00f4ng coi l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, gia t\u0103ng l\u1ec5 nghi cho c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh, c\u00f4ng th\u1ea7n c\u00f3 \u0111\u1ee9c, h\u1ecfi l\u1ea1i chuy\u1ec7n c\u0169 t\u1eeb c\u00e1c c\u01a1 quan, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Xin l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n, t\u1eeb nay n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ecfi han, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111\u1ec1 c\u1eed.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bl\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 6, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[C\u00e1p m\u00f4n] L\u1ea1i t\u00e2u:\r\n\r\n<i>\"C\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m ban t\u1eb7ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 do t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 xin, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c ban t\u1eb7ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u01b0u \u0111\u00e3i v\u00e0 s\u1ee7ng \u00e1i b\u1ec1 t\u00f4i, c\u00f3 l\u1ec5 nh\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n t\u1ef1 t\u1ef1 xin. Nay nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e1ng ban, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c thi h\u00e0nh, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi t\u1ef1 n\u00f3i, ho\u1eb7c d\u1eabn ch\u1ee9ng t\u1ef7 l\u1ec7, \u0111\u01a1n t\u1eeb ki\u1ec7n t\u1ee5ng l\u1ed9n x\u1ed9n, th\u1eadt l\u00e0 m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u00ean d\u01b0\u1edbi. Trong \u0111\u00f3, c\u00e1c v\u0103n th\u1ea7n v\u00e0 qu\u00e2n vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean h\u1eefu, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2ng tr\u1ea1ng xin ban t\u1eb7ng c\u00f4ng ph\u1ee5c, hia, h\u1ed1t, \u0111ai l\u01b0ng. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ph\u00e0m ai \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean h\u1eefu, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c cho C\u00e1p m\u00f4n d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m[footnote]'ph\u00e2n' trong 'canh b\u1ea5t chi t\u1ee9 ph\u00e2n v\u1eadt', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', c\u00e1c \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng v\u1eady[\/footnote]. X\u00e9t th\u1ea5y, n\u1ebfu li\u00ean ti\u1ebfp g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c sai ph\u00e1i kh\u1ea9n c\u1ea5p, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb. N\u1ebfu \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i t\u1ef1 t\u00e2u tr\u00ecnh, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ecb v\u00e0 tri\u1ec1u th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb[footnote]trong c\u00e2u 'kh\u1ea5t kim h\u1eadu th\u1ea7n li\u00eau ph\u00f3ng mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb', ch\u1eef 'li\u00eau' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef '\u01b0' th\u1eeba, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u00e3 x\u00f3a[\/footnote], n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, th\u00ec sau khi c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m theo quy \u0111\u1ecbnh, l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n chi\u1ebfu l\u1ec7 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u t\u1eeb[footnote]trong c\u00e2u 'h\u1ef1u s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u t\u1eeb', ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ee9', theo ba b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda[\/footnote], tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 sai ph\u00e1i th\u00e2n d\u00e2n, nh\u01b0ng n\u1ebfu trong s\u1eafc m\u1ec7nh ghi r\u00f5 l\u00e0 thu\u1ed9c th\u1ee9 b\u1eadc th\u00e2n d\u00e2n, th\u00ec \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u1ee7a gi\u00e1m \u00e1p m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m tri\u1ec1u t\u1eeb. N\u1ebfu trong s\u1eafc m\u1ec7nh kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ch\u1ee9c quan thu\u1ed9c th\u1ee9 b\u1eadc th\u00e2n d\u00e2n, th\u00ec s\u1ebd h\u1ecfi Tam ban vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m cho s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc sai ph\u00e1i, m\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tam ban vi\u1ec7n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu s\u1ee9 th\u1ea7n nh\u1eadn sai ph\u00e1i thu\u1ed9c th\u1ee9 b\u1eadc th\u00e2n d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do t\u1ef1 nguy\u1ec7n xin l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1o c\u00e1o C\u00e1p m\u00f4n. C\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u gi\u00e1ng c\u1ea5p l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, th\u00f4ng ph\u00e1n gi\u00e1ng c\u1ea5p l\u00e0m thi\u00eam ph\u00e1n, tri huy\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ph\u1ea1m l\u1ed7i b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, th\u00ec \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m tri\u1ec1u t\u1eeb. Xin l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n chi\u1ebfu theo th\u1ec3 l\u1ec7 c\u1ee7a Tam ban vi\u1ec7n m\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c T\u00e2n Tri T\u00edn Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0110i\u1ec1n Vi\u00ean Ngo\u1ea1i Lang Th\u00e1i \u0110\u0129nh l\u00e0m Tri Nam Khang Qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u00e1i \u0110\u0129nh c\u00f9ng L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng khai \u0111\u00e0o s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p, ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, sau nh\u1edd \u0111\u1ea1i x\u00e1 trong l\u1ec5 Hi\u1ec7p H\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u00e0m Tri T\u00edn Ch\u00e2u. Nh\u01b0ng Gi\u00e1m S\u00e1t Ng\u1ef1 S\u1eed L\u00fd H\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1i \u0110\u0129nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng th\u01b0\u1edfng, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang ven s\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ea1i gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u00f4ng.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110\u1ed9 Chi Vi\u00ean Ngo\u1ea1i Lang, T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u L\u00fd, Tri \u0110\u0103ng Ch\u00e2u H\u1ed3 Ph\u1ee7 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; Binh B\u1ed9 Lang Trung, B\u00ed C\u00e1c Hi\u1ec7u L\u00fd, Tri Duy Ch\u00e2u Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng v\u00ec lo vi\u1ec7c tang ma xin l\u00e0m Tri \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Khi H\u1ed3 Ph\u1ee7 thay th\u1ebf Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng, li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c tang ma kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin v\u1ec1 qu\u00ea nh\u00e0, l\u1ea1i nh\u00e2n vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n th\u00e2n thu\u1ed9c b\u00ean v\u1ee3. Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng o\u00e1n h\u1eadn, b\u00e8n ki\u1ec7n H\u1ed3 Ph\u1ee7 t\u1eebng t\u1ef1 \u00fd sai qu\u00e2n th\u1ee3 \u0111\u1ed1n g\u1ed7 c\u00e2y d\u00e2u \u1edf c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng ri\u00eang. H\u1ed3 Ph\u1ee7 b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t, v\u00e0 Tri Gi\u00e1n Vi\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng H\u1ed3 Ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Qu\u00e1n C\u00e1c, vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u1ed3n \u00e0o ki\u1ec7n t\u1ee5ng, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong kh\u00ed s\u0129 phu.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>H\u1ed3 Ph\u1ee7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng Th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Hai ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea qu\u00e1n kh\u00e1c nhau, kh\u00e1c v\u1edbi l\u1eddi Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o n\u00f3i, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Tri Duy Ch\u00e2u, theo s\u00e1ch t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd Giang. Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u1ed3ng Lai, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Ghi ch\u00e9p L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean, ch\u1eaft l\u00e0 L\u01b0u Do\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban T\u00e1 Ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"Ghi ch\u00e9p: L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean, ch\u1eaft l\u00e0 L\u01b0u Do\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban T\u00e1 Ch\u1ee9c. 'K\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Duy', ch\u1eef 't\u1eb1ng' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b S\u00f9ng Nho 7-75, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12, k\u1ef7 Nh\u00e2n T\u00f4ng s\u1eeda v\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1422-1\" href=\"#footnote-1422-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. L\u01b0u Do\u00e3n t\u1ef1 n\u00f3i nh\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng th\u1edd Tuy\u00ean T\u1ed5 Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf v\u00e0 Chi\u00eau Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng H\u1eadu v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1 \u1edf Thi\u1ec1n Vi\u1ec7n Ph\u1ee5ng Ti\u00ean T\u01b0 Ph\u00fac. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1 v\u1ebd t\u01b0\u1ee3ng Tuy\u00ean T\u1ed5 m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o \u0111i hia, c\u00f2n Chi\u00eau Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng H\u1eadu \u0111\u1ed9i m\u0169, m\u1eb7c \u00e1o. \u0110\u1ebfn nay, v\u1ebd th\u00eam hai t\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7c \u00e1o long c\u1ed5n v\u00e0 \u00e1o ho\u00e0ng h\u1eadu, c\u00f2n t\u01b0\u1ee3ng c\u0169 \u0111\u01b0a v\u00e0o cung c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh C\u01a1.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Kinh \u0111\u00f4ng t\u00e2y l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t Di\u00eam S\u0129 L\u01b0\u01a1ng tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m Kinh \u0111\u00f4ng t\u00e2y l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t. Do Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng ta t\u00ednh x\u1ea3o quy\u1ec7t, hay g\u00e2y chuy\u1ec7n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 \u1edf bi\u00ean \u0111\u1ecba, n\u00ean \u0111\u1ed5i \u0111i.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, phong con g\u00e1i th\u1ee9 ch\u00edn c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0m Ph\u00fac An C\u00f4ng Ch\u00faa, con g\u00e1i th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u00e0m Kh\u00e1nh Th\u1ecd C\u00f4ng Ch\u00faa.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, b\u00e3i b\u1ecf s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng th\u00eam ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh bi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00e3i chi\u1ebfu tr\u1edf xu\u1ed1ng thu\u1ed9c Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u1ed3 h\u1ecda.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, th\u1ee7 l\u0129nh n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c l\u00e0 B\u1ed3 Sa \u1ea4t \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u0169 Ninh ty giai.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc th\u01b0\u1eddng sai qu\u00e2n l\u00ednh \u0111i h\u00e1i c\u1ecf ho\u00e0n b\u1ed3, b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1ed7i ng\u00e0y, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;\u0110\u1ecba l\u1ee3i ti\u1ec1n&#8221;<\/i>, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u00f4ng s\u1ee9, xin c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[11] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u00f4i sao l\u1edbn r\u01a1i xu\u1ed1ng ph\u00eda t\u00e2y nam<a class=\"footnote\" title=\"'Sao l\u1edbn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'sao Ho\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i n\u1eefa, 't\u00e2y nam', \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00f4ng nam'.\" id=\"return-footnote-1422-2\" href=\"#footnote-1422-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, c\u00f3 ti\u1ebfng nh\u01b0 s\u1ea5m. Ng\u01b0\u1eddi xem thi\u00ean v\u0103n n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 sao Thi\u00ean C\u1ea9u. \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o t\u00e2u: <i>&#8220;S\u00e1ch thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1eddi H\u00e1n, T\u1ea5n ch\u00e9p: &#8216;Sao Thi\u00ean C\u1ea9u xu\u1ea5t hi\u1ec7n, l\u00e0 \u0111i\u1ec1m qu\u00e2n tan t\u01b0\u1edbng ch\u1ebft, x\u00e1c ch\u1ebft ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, m\u00e1u ch\u1ea3y th\u00e0nh s\u00f4ng.&#8217; S\u00e1ch \u300aCam th\u1ecb \u0111\u1ed3\u300b ch\u00e9p: &#8216;Sao Thi\u00ean C\u1ea9u r\u01a1i<a class=\"footnote\" title=\"'R\u01a1i', \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'di chuy\u1ec3n'.\" id=\"return-footnote-1422-3\" href=\"#footnote-1422-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, gi\u1eb7c l\u1edbn n\u1ed5i l\u00ean.&#8217; Hi\u1ec7n nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eddi v\u00f4 s\u1ef1, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb ch\u1ed1ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng. Tuy c\u00f3 t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu, ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ngu mu\u1ed9i; qu\u00e2n l\u00ednh tuy \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng m\u00e3nh l\u1ea1i \u00edt. Ngo\u1ea1i di\u1ec7t c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn th\u00ec sao? Ch\u00e2u qu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp th\u00ec sao<a class=\"footnote\" title=\"'Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ngo\u1ea1i di', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-4\" href=\"#footnote-1422-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>? K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n mu\u1ed1n t\u1ea1o ph\u1ea3n, \u0111ang ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1, \u1eaft c\u00f3 k\u1ebb mang l\u00f2ng d\u1ea1 hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. N\u00ean ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n l\u00ednh, ban chi\u1ebfu kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1eeb khi ch\u01b0a x\u1ea3y ra.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00ed h\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, n\u0103m nay c\u00f3 sao r\u01a1i, \u0111\u1ec1u x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n. Sao Thi\u00ean C\u1ea9u ch\u1ee7 v\u1ec1 binh \u0111ao, n\u00ean ph\u00f2ng b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc. Xin h\u1ea1 chi\u1ebfu cho trong ngo\u00e0i ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed d\u0169ng, v\u00f5 ngh\u1ec7 cao c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00e0m t\u01b0\u1edbng so\u00e1i. Hi\u1ec7n nay k\u1ef3 thi v\u00f5 c\u1eed l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 d\u1ec5, n\u00ean noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t khoa thi, \u01b0u \u0111\u00e3i b\u1eb1ng ch\u1ee9c quan, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean nh\u01b0 tuy\u1ec3n qu\u00e2n l\u00ednh v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c sao r\u01a1i ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn trong truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf L\u01b0u \u00d4n L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9. \u00d4n L\u1ec5 t\u1eebng t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c L\u01b0u Kh\u00f4i t\u01b0 ti\u1ebfn n\u1eef kh\u1ea9u, b\u1ecb giao xu\u1ed1ng Nh\u1eadp n\u1ed9i t\u1ec9nh x\u00e9t h\u1ecfi, \u00d4n L\u1ec5 c\u0169ng b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i khai b\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. \u00d4n L\u1ec5 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, Ng\u1ef1 s\u1eed b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf. \u0110\u1ebfn nay, l\u1ea1i nh\u1edd \u00e2n x\u00e1 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Kh\u00f4i ti\u1ebfn n\u1eef kh\u1ea9u x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t l\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu ph\u00f3 tr\u00ed s\u0129 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh m\u1ea5t. \u0110\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed th\u00e1i b\u1ea3o, th\u1ee5y l\u00e0 An Gi\u1ea3n, ban cho tr\u0103m l\u1ea1ng v\u00e0ng.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc, c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c x\u00e9t xem c\u00e1c quan v\u00f5 trong b\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, d\u1eb9p y\u00ean gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, th\u00ec b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n xin t\u0103ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i thi \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Giang, Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 135 ng\u01b0\u1eddi. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Gi\u00e1n vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Th\u00e2n s\u1ef1 quan \u0111\u00eam v\u00e0o cung Di\u00ean Ph\u00fac \u0103n tr\u1ed9m, quan h\u1eefu ty x\u1eed theo lu\u1eadt tr\u1ed9m c\u1eafp th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;Cung c\u1ea5m nghi\u00eam ng\u1eb7t, m\u00e0 l\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e2n gian \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i<a class=\"footnote\" title=\"m\u00e0 l\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e2n gian \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i, hai ch\u1eef 'h\u1ed9i gi\u00e1ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, hai ch\u1eef 'vi t\u1ef7' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 329 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed, c\u00f9ng b\u00e0i minh tr\u00ean bia m\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 6 s\u00e1ch Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n c\u1ee7a Ph\u00f3 T\u0103ng T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 ch\u00ednh.\" id=\"return-footnote-1422-5\" href=\"#footnote-1422-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng thi\u00ean t\u1eed.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y ra h\u1ea3i \u0111\u1ea3o, c\u00e1c quan trong ty Ho\u00e0ng Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i.<\/p>\n<p>T\u1eeb khi Vua d\u00f9ng thu\u1ed1c, \u00edt n\u00f3i chuy\u1ec7n, qu\u1ea7n th\u1ea7n t\u1ea5u s\u1ef1, Vua ch\u1ec9 g\u1eadt \u0111\u1ea7u m\u00e0 th\u00f4i. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh trong thi\u00ean h\u1ea1. Nay vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng h\u1ec1 ph\u00ea chu\u1ea9n hay b\u00e1c b\u1ecf, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00e0m ch\u1ee7 sao!&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00f4i th\u00e1i t\u1eed ch\u01b0a l\u1eadp, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f9ng chi\u00eau m\u1ee5c \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u00ec ch\u00ed h\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ed3ng li\u1ec7t, [V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o] nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Linh Ti\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Linh Ti\u00ean, ch\u1eef 'gi\u00e1m' v\u1ed1n l\u00e0 'ki\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-6\" href=\"#footnote-1422-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[18] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ty \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n, c\u1ee9 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i b\u00ed m\u1eadt k\u00ea t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5p cho ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh n\u0103m v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n, quan Ti\u1ec1n tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh T\u1ed1ng K\u1ef3 d\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ea1n, V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 d\u00f9ng b\u1ed1n v\u1ea1n, \u0111\u1ec1u \u0111em \u0111\u1ed5i l\u1ea5y h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng. V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 l\u1ea1i \u0111em s\u1ed1 v\u1ea3i \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n cho h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 huy c\u1ea5m qu\u00e2n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu l\u1ee3i g\u1ea7n m\u1ed9t v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u kho\u1ea3n chi\u1ebfm d\u1ee5ng v\u00e0 l\u00e3ng ph\u00ed, c\u00f2n \u0111em c\u1ea3 t\u01b0 v\u1eadt ra c\u1ea7m c\u1ed1. \u0110\u1ebfn khi chuy\u1ec3n qu\u1eadn, v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f2i n\u1ee3 ch\u01b0a xong<a class=\"footnote\" title=\"v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f2i n\u1ee3 ch\u01b0a xong, ch\u1eef 't\u00fac' v\u1ed1n l\u00e0 'c\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-7\" href=\"#footnote-1422-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i l\u1ea5y m\u1ea5y ng\u00e0n quan ti\u1ec1n trong kho c\u00f4ng s\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111i.&#8221;<\/i> Khi chi\u1ebfu cho ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra t\u00ecnh h\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"khi chi\u1ebfu cho ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra t\u00ecnh h\u00ecnh, ch\u1eef 'c\u1eadp' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi l\u00e0 ch\u1eef 'n\u00e3i' vi\u1ebft nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-1422-8\" href=\"#footnote-1422-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c t\u01b0 l\u1ee3i n\u00ean th\u00f4i.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y: Nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0a tr\u00e2u ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a d\u00e2n, h\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i c\u1ea5m tuy\u1ec7t vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, L\u00fd \u0110oan \u00dd, Tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng l\u01b0u h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ninh Vi\u1ec5n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110oan \u00dd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7m c\u1edd ti\u1ebft. B\u00e8n cho l\u01b0u h\u1eadu \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u01b0u h\u1eadu l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 3, nay ghi chung l\u1ea1i. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110oan \u00dd ch\u00e9p: T\u1eeb V\u1eadn tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ninh Vi\u1ec5n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, tri ch\u00e2u Thi\u1ec1n.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri ch\u00e2u Minh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 nha ti\u1ec1n chia l\u00e0m ba b\u1eadc: n\u1eb7ng, kh\u00f3 v\u00e0 t\u00edch l\u0169y c\u00f4ng lao, ai \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh mua qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o v\u00ec b\u1eadn vi\u1ec7c n\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n kh\u00f3, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng m\u1ed9, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi th\u00ec b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m nh\u1eadn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp chi ph\u00ed. C\u00f4ng Ph\u1ee5 b\u00e8n thu qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u v\u1ec1 quan, thu ti\u1ec1n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n m\u00e0 tr\u1ea3 ti\u1ec1n, mi\u1ec5n h\u1ebft cho d\u00e2n l\u00e0ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u th\u1ea5y ti\u1ec7n l\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e3 thu v\u1ec1, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p c\u00f4ng lao c\u0169 c\u1ee7a nha ti\u1ec1n, b\u00e8n t\u1ea1m m\u01b0\u1ee3n 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u1ee7a t\u1ec9nh, l\u1ea5y xong r\u1ed3i m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a C\u00f4ng Ph\u1ee5 trong \u300aTh\u1ea7n T\u00f4ng s\u1eed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba, \u0110\u1ec1 c\u1eed C\u1ea3nh Linh cung, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu ph\u00f3 r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: C\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n trong n\u1ed9i t\u1ec9nh n\u1ebfu t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u00e0o n\u1ed9i t\u1ec9nh.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Gi\u1ea3n, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n ch\u00e2u Nh\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho \u00e1o m\u0169 ng\u0169 ph\u1ea9m. V\u00ec T\u00f2ng Gi\u1ea3n t\u1eeb Khi\u1ebft \u0110an tr\u1edf v\u1ec1, l\u00e0m quan 20 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec.<\/p>\n<p>[26] Tam Ban vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Tu\u00e2n chi\u1ebfu xem x\u00e9t l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, \u0111\u1ed3ng c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tam Ban vi\u1ec7n, r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 tuy l\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, nh\u01b0ng tham d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng quan tr\u1ecdng, n\u1eafm gi\u1eef c\u01a1 m\u01b0u c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, ch\u1ee9c tr\u00e1ch kh\u00f4ng nh\u1eb9, c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng. Xin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb Trung th\u01b0 ch\u1ebf s\u1eafc vi\u1ec7n, Duy\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ng\u0169 vi\u1ec7n, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean trong c\u00e1c ty, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0o ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5. Xin theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169: C\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, nh\u00e2n vi\u00ean c\u00e1c ty, gia nh\u00e2n c\u1ee7a quan l\u1ea1i, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p b\u1eb1ng k\u1ef9 thu\u1eadt, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00e1c l\u1ed9. <i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2 trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, nay ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng)<\/i>.<\/p>\n<p>[27] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ed1n m\u1eb7t ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'kinh' trong 'Kinh th\u00e0nh ngo\u1ea1i t\u1ee9 di\u1ec7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-128 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1422-9\" href=\"#footnote-1422-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec7m v\u1ee5 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, th\u00e2n d\u00e2n, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Ch\u00e2u Tr\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' trong 'Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 285, truy\u1ec7n L\u01b0u H\u00e3ng b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1422-10\" href=\"#footnote-1422-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u01b0u H\u00e3ng m\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ed1t' trong 'H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u01b0u H\u00e3ng t\u1ed1t' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 c\u00f9ng s\u00e1ch b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1422-11\" href=\"#footnote-1422-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ki\u00eam Th\u1ecb trung. Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf ch\u00ea bai H\u00e3ng, con trai \u00f4ng l\u00e0 Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c C\u1ea5n t\u1ed1 c\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua b\u00e8n \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh cho quan so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf kh\u00e1c. Gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng d\u00e1m xin th\u1ee5y hi\u1ec7u, Vua l\u1ea1i l\u00e0m b\u00e0i v\u00e3n t\u1eeb, v\u00e0 kh\u1eafc bia m\u1ed9 \u00f4ng v\u1edbi ch\u1eef <i>&#8220;T\u01b0 hi\u1ec1n&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>H\u00e3ng t\u00ednh t\u00ecnh h\u00e0o ph\u00f3ng, \u00edt ch\u00fa tr\u1ecdng l\u1ec5 nghi, nh\u01b0ng gi\u1ecfi m\u01b0u m\u1eb9o, kh\u00e9o l\u00e9o n\u1eafm b\u1eaft l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n th\u1ebf g\u1ea7n g\u0169i, \u00e2m th\u1ea7m gi\u1eef l\u1ea5y. V\u00ec v\u1eady, d\u00f9 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb khoa b\u1ea3ng cao, vi\u1ec7c th\u0103ng ti\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1edd v\u00e0o \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng \u00f4ng nh\u1edd k\u1ebft th\u00e2n m\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty: <i>&#8220;Vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tr\u1ea3 m\u1ed9t ph\u1ea7n ti\u1ec1n m\u1eb7t, ba ph\u1ea7n tr\u00e0, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00e0, kh\u00f4ng l\u1ebd l\u00fac n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i)<\/i>.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, b\u00e3i b\u1ecf Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00f4 Lam Th\u1ea1ch thu\u1ed9c l\u1ed9 Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Ty Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1; gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00f4 qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn thu\u1ed9c l\u1ed9 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, Ty T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 thu\u1ed9c c\u00e1c l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7, Th\u00e0nh \u0110\u00f4 Ph\u1ee7, L\u1ee3i Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u1ea7n tham kh\u1ea3o v\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 2 ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh. L\u1ea1i n\u1eefa, th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tam' trong 'th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48.129 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-12\" href=\"#footnote-1422-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, Qu\u00e1ch T\u1ef1 l\u1ea5y ch\u1ee9c T\u1ed5ng qu\u1ea3n Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i t\u1eeb s\u00f4ng Gi\u1edbi H\u00e0 thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u H\u00f9ng, B\u00e1 \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n v\u00e0 v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u1edbi Th\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'gi\u1edbi' trong 'duy\u00ean gi\u1edbi h\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1422-13\" href=\"#footnote-1422-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Sao Tu\u1ebf tinh hi\u1ec7n v\u00e0o ban ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m. Kh\u00e1ng ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng b\u1ed9 th\u1ef1, nh\u01b0ng v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean t\u1eeb ch\u1ed1i. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kh\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ee7 hai ch\u00e2u Ho\u00e0i, V\u1ec7, tham lam ngang ng\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, nay kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Kh\u00e1ng c\u0169ng t\u1ef1 xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u0103n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. H\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ee9c c\u0169.<\/p>\n<p><i>(L\u1ea1i l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 5, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba tr\u00ed s\u0129 Kh\u1ed5ng M\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Long H\u01b0ng. Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed M\u00e2n c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh cao, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng M\u00e2n l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. N\u0103m \u0111\u00f3 \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c t\u1eb7ng ch\u1ee9c di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00e1ng 11, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy minh t\u1eeb 25 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u01b0 s\u0129 tham qu\u00e2n T\u1ee9 Ch\u00e2u T\u1eeb T\u1ebf t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, khi quy minh m\u1edbi 8 tu\u1ed5i, nay \u0111\u00e3 48 tu\u1ed5i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, phong v\u1ee3 c\u1ee7a Th\u1ed1c T\u01b0 La l\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean qu\u1eadn qu\u00e2n Ki\u1ec1u th\u1ecb l\u00e0m \u0110\u1ecbnh An qu\u1eadn phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean n\u0103m 9 tu\u1ed5i, T\u01b0 La xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh phong cho l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u H\u1ed9i, c\u00f2n Ki\u1ec1u th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean qu\u1eadn qu\u00e2n. Vi\u1ec7c phong Th\u00e1i Nguy\u00ean qu\u1eadn qu\u00e2n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, Ki\u1ec1u th\u1ecb \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u00e1i Nguy\u00ean qu\u1eadn qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u0129nh Gia qu\u1eadn phu nh\u00e2n, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i phong l\u00e0m \u0110\u1ecbnh An qu\u1eadn phu nh\u00e2n, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c n\u01a1i nhi\u1ebfp ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f9ng hoang vu xa x\u00f4i, nhi\u1ec1u tai \u01b0\u01a1ng d\u1ecbch b\u1ec7nh, m\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng, t\u1eeb nay m\u1ed7i th\u00e1ng t\u0103ng th\u00eam 1.500 \u0111\u1ed3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thi\u00ean tai ho\u00e0nh h\u00e0nh, n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u v\u00e0 l\u1ee5t l\u1ed9i li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3y ra, tuy \u0111\u00e3 m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n, mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00e1, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ebft \u0111\u00f3i v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'quy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed5n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1422-14\" href=\"#footnote-1422-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n v\u1ee3 \u0111\u1ee3 con, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft n\u01a1i \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1. M\u00f9a xu\u00e2n v\u1ea1n v\u1eadt sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf, m\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00e2n ta kh\u1ed5 s\u1edf nh\u01b0 v\u1eady, l\u00f2ng Tr\u1eabm \u0111au x\u00f3t, lo l\u1eafng kh\u00f4ng y\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vi', c\u0103n c\u1ee9 theo ba b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1422-15\" href=\"#footnote-1422-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>. Nay l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n lo vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf, x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy \u0111\u00e3 c\u1ee9u t\u1ebf, nh\u01b0ng c\u00e1c quan gi\u00e1m ty, th\u00e2n d\u00e2n ch\u01b0a h\u1ebft l\u00f2ng, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c nhi\u1ec1u. N\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecd<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 's\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1422-16\" href=\"#footnote-1422-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u T\u00e0o Giai t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi U Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ed7 Thanh v\u1ed1n c\u00f9ng H\u00f9ng Ch\u00e2u th\u00e1m th\u00ednh vi\u1ec7c c\u01a1. Nay vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, \u0111em c\u1ea3 nh\u00e0 \u0111\u1ebfn quy thu\u1eadn, xin b\u1ed5 l\u00e0m gi\u00e1o luy\u1ec7n s\u1ee9 m\u1ed9t ch\u00e2u ngo\u00e0i, c\u1ea5p cho m\u1ea5y kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t, l\u1ea1i c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u00e0ng th\u00e1ng.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[40] Cho con ch\u00e1u Chu Th\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0 S\u00e0i Nguy\u00ean T\u00edn l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u0103ng Ch\u00e2u \u0111\u1ed5i \u0111\u00e0y 32 t\u1ed9i nh\u00e2n \u1edf Sa M\u00f4n tr\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u lao th\u00e0nh. Ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Nguy\u00ean t\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00e0, 'K\u1ef7 T\u1ef5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110inh T\u1ef5', x\u00e9t chi\u1ebfu th\u01b0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00e0 ban h\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4, quy\u1ec3n 189 c\u1ee7a b\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 c\u1ee7a \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, hai b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'K\u1ef7 T\u1ef5', theo \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1422-17\" href=\"#footnote-1422-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1eabn cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u00fd thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt h\u00ecnh ph\u1ea1t, \u00fd \u0111\u1ecbnh \u1ea5y r\u1ea5t t\u1ed1t. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 b\u1ecb kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec n\u1ed9p ti\u1ec1n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1ee3i nhu\u1eadn \u00edt, ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u00edt \u0111i, thu\u1ebf m\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ng\u00e0y c\u00e0ng thu h\u1eb9p, kinh ph\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng v\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu b\u00e0n nhi\u1ec1u v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, L\u01b0u X\u01b0\u1edfng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u: &#8216;L\u1ee3i kh\u00f4ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8217; \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp ch\u00ednh s\u00e1ch. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0, th\u1ef1c s\u1ef1 mu\u1ed1n thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 t\u0103ng th\u00eam ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia. T\u1eeb khi thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng thu\u1eadn ti\u1ec7n. Ch\u1ec9 v\u00ec chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u im l\u1eb7ng, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng. \u0110i\u1ec3m ch\u00ednh l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u00e2n ch\u00fang h\u00e1i tr\u00e0 tr\u00ean n\u00fai nh\u1eadn ti\u1ec1n t\u1eeb quan, nh\u01b0ng nay l\u1ea1i b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n cho quan, gi\u1eefa vi\u1ec7c nh\u1eadn v\u00e0 n\u1ed9p, l\u1ee3i h\u1ea1i g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, d\u00e2n ch\u00fang vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 b\u1ecb ph\u1ea1t, nay \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u0111\u1ec1u l\u00ean d\u00e2n, thu\u1ebf kh\u00f4ng n\u1ed9p k\u1ecbp th\u1eddi, h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u0169ng \u0111\u1ebfn, khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0nh thay ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m ph\u00e1p ch\u1ecbu t\u1ed9i, con ch\u00e1u \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ea5y k\u1ebft th\u00fac. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 bu\u00f4n b\u00e1n v\u00ec qu\u1ed1c gia, ch\u00e2u qu\u1eadn thu thu\u1ebf, nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, thu\u1ebf kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia thi\u1ebfu h\u1ee5t. Ba \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng n\u1ebfu ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec gia \u0111\u00ecnh trung l\u01b0u s\u1ebd kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, gia \u0111\u00ecnh nh\u1ecf s\u1ebd l\u01b0u l\u1ea1c, n\u1ebfu b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c, s\u1ebd n\u1ed5i d\u1eady l\u00e0m gi\u1eb7c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho qu\u1ed1c gia. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed1n xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan, l\u1eafng nghe \u00fd ki\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang, thu h\u1ed3i chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc, b\u00e0n lu\u1eadn k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00f3 n\u00ean thay \u0111\u1ed5i hay kh\u00f4ng. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i phong t\u1ee5c c\u1ed5 x\u01b0a c\u1ee7a ba \u0111\u1eddi, b\u1ecf b\u1edbt c\u00e1c l\u1ec7nh c\u1ea5m v\u1ec1 n\u00fai r\u1eebng, th\u00ec xin h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang t\u1ef1 do kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ecfi. N\u1ebfu ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u, ngu\u1ed3n l\u1ee3i ch\u01b0a th\u1ec3 b\u1ecf h\u1ebft, th\u00ec n\u00ean ch\u1ecdn l\u1ef1a l\u1ee3i h\u1ea1i, thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 th\u00f4ng su\u1ed1t, \u0111\u1ec3 c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i. N\u1ebfu t\u00ecm l\u1ee3i m\u00e0 l\u1ea1i g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i, t\u00ecm l\u1ee3i m\u00e0 l\u1ea1i g\u00e2y h\u1ea1i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang \u1edf m\u1ea5y ch\u1ee5c ch\u00e2u ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam s\u1ebd v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e2u &#8216;L\u1ee3i kh\u00f4ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt&#8217;, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 n\u00ean l\u00e0m hay kh\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngu d\u1ed1t v\u1ec1 th\u1eddi s\u1ef1, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c c\u00f4ng l\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tai nghe, l\u00f2ng nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y. Mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e2n l\u1eddi th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra ch\u00ednh s\u00e1ch ti\u1ec7n n\u01b0\u1edbc l\u1ee3i d\u00e2n. \u0110\u1ebfn nh\u1eefng \u00fd t\u1ee9 s\u00e2u xa u\u1ea9n kh\u00fac<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ebfn nh\u1eefng \u00fd t\u1ee9 s\u00e2u xa u\u1ea9n kh\u00fac '\u00fd' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'd\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1422-18\" href=\"#footnote-1422-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tu trong s\u1edb vi\u1ebft r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0, mu\u1ed1n c\u1ee9u v\u00e3n nh\u1eefng sai l\u1ea7m v\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t<a class=\"footnote\" title=\"Mu\u1ed1n c\u1ee9u v\u00e3n nh\u1eefng sai l\u1ea7m v\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t, 'c\u1ee9u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng t\u1eadp quy\u1ec3n 112, Lu\u1eadn tr\u00e0 ph\u00e1p t\u1ea5u tr\u1ea1ng m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1422-19\" href=\"#footnote-1422-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng th\u1ec3 suy ngh\u0129 s\u00e2u xa, xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng, ch\u1ec9 bi\u1ebft m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u00e1c h\u1ea1i. Khi m\u1ed9t hai \u0111\u1ea1i th\u1ea7n h\u0103ng h\u00e1i thay \u0111\u1ed5i, vui v\u1ebb v\u00ec h\u1ee3p \u00fd m\u00ecnh, v\u1ed9i v\u00e0ng tin t\u01b0\u1edfng, li\u1ec1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh thi h\u00e0nh. Ng\u00e0y ban h\u00e0nh l\u1ec7nh, v\u1eabn s\u1ee3 thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 sai, li\u1ec1n th\u1eb3ng th\u1eebng ch\u00ea bai nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hay n\u00f3i, ch\u1ec9 tr\u00edch h\u1ecd l\u00e0 k\u1ebb l\u1eadp d\u1ecb, \u0111\u1eb7t ra h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u1ea5m h\u1ecd b\u00e0n lu\u1eadn. Vi\u1ec7c \u0111\u00e3 thi h\u00e0nh, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n \u0111\u00e3 chi\u1ebfm t\u00e1m ch\u00edn. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed bi\u1ebft th\u1eddi th\u1ebf \u0111ang ch\u00e1n gh\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt, s\u1ee3 t\u1ed9i n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay thi h\u00e0nh \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0, t\u00e1c h\u1ea1i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, m\u00e0 m\u1ed9t hai \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec thi h\u00e0nh qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e0ng, ra l\u1ec7nh qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc, th\u1ebf \u0111\u00e3 kh\u00f3 \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda ngay. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u1ec9 d\u00e1m b\u00e0n t\u00e1n ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng, m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. D\u00e2n ch\u00fang \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i ng\u00e0y ng\u00e0y ch\u1ecbu h\u1ecda, ch\u1ec9 bi\u1ebft than th\u1edf trong l\u00e0ng x\u00f3m, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 l\u1ecdt \u0111\u1ebfn tai thi\u00ean t\u1eed. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh nh\u00e2n t\u1eeb, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn, b\u1ed5 \u00edch r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc, c\u1ea5m tuy\u1ec7t l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, trong ngo\u00e0i nghe tin, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng kinh ng\u1ea1c. C\u00f3 c\u00e2u n\u00f3i: &#8216;Ng\u0103n ch\u1eb7n mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i d\u00e2n ch\u00fang, c\u00f2n nguy hi\u1ec3m h\u01a1n ng\u0103n ch\u1eb7n d\u00f2ng s\u00f4ng; s\u00f4ng b\u1ecb ch\u1eb7n m\u00e0 v\u1ee1, \u1eaft s\u1ebd l\u00e0m h\u1ea1i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi.&#8217; Nay \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m ng\u0103n ch\u1eb7n mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i d\u00e2n ch\u00fang, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ecbu h\u1ecda c\u0169ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, l\u1eddi x\u01b0a kh\u00f4ng h\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'thi\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1422-20\" href=\"#footnote-1422-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, nay \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n c\u0169ng nghe r\u1eb1ng khi m\u1edbi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00e3 b\u00e0n b\u1ea1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n ch\u1ecdn c\u1eed m\u1ed9t s\u1ed1 quan l\u1ea1i, ph\u00e2n ph\u00e1i \u0111i c\u00e1c l\u1ed9, t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i. Nh\u01b0ng hai ba v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng ch\u1ec9 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd h\u1ea1i d\u00e2n, m\u00e0 th\u1ef1c ra c\u0169ng ch\u01b0a c\u00f3 l\u00f2ng t\u1ef1 tin. Ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i, th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng d\u00e1m ng\u0103n c\u1ea3n, l\u1ea1i mu\u1ed1n xu n\u1ecbnh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u c\u00f4ng th\u01b0\u1edfng, nghe \u0111\u1ed3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn, ch\u1ec9 n\u00f3i th\u1eb3ng: &#8216;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quy\u1ebft t\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n, ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t t\u1edd khai x\u00e9t duy\u1ec7t m\u00e0 th\u00f4i.&#8217; N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ra sai l\u1ea7m ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y. Ban \u0111\u1ea7u v\u00ec qu\u00e1 tin ng\u01b0\u1eddi, thi h\u00e0nh qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e0ng, nay n\u1ebfu th\u1ea5y r\u00f5 t\u00e1c h\u1ea1i, th\u00ec c\u1ee9u ch\u1eefa c\u00f2n ch\u1eadm g\u00ec? M\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c sai l\u1ea7m, l\u1ed7i l\u1ea7m s\u00e2u s\u1eafc nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i. Th\u1ea7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 tr\u00e0 v\u1ed1n kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5, nh\u01b0ng d\u01b0 lu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 \u1ed3n \u00e0o, nghe nhi\u1ec1u c\u0169ng d\u1ea7n quen. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, cho ph\u00e9p d\u00e2n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec l\u1ebd \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi v\u1ec1 tr\u00e0 \u0111\u00e3 thi h\u00e0nh, d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed9i bu\u00f4n l\u1eadu, m\u1ed7i n\u0103m gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ee3i \u00edch. Nh\u01b0ng c\u00f3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i: d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1ed9p thu\u1ebf tr\u00e0, nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n thu\u00ea, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t; ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n b\u00e1n \u00edt, \u0111\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng l\u01b0u th\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 hai; thu\u1ebf tr\u00e0 kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1eadp t\u1ee9c thi\u1ebfu h\u1ee5t ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 ba; tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tr\u00e0 c\u1ee7a quan, cho ph\u00e9p d\u00e2n pha tr\u1ed9n, n\u00ean tr\u00e0 nhi\u1ec1u m\u00e0 r\u1ebb, nay d\u00e2n t\u1ef1 mua b\u00e1n, c\u1ea7n tr\u00e0 th\u1eadt, tr\u00e0 th\u1eadt kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, gi\u00e1 c\u1ea3 \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 t\u01b0; H\u00e0 B\u1eafc mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea7n ti\u1ec1n m\u1eb7t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng, m\u00e0 t\u1eeb kinh s\u01b0 h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i ch\u1edf ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc, l\u00fd l\u1ebd t\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i th\u1ee9 n\u0103m. M\u1ed9t l\u1ee3i \u00edch kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 n\u0103m \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i, nay d\u00f9 mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt ti\u1ec1n thu\u00ea \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa t\u1ec7 n\u1ea1n, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p khoan h\u1ed3ng cho d\u00e2n, nh\u01b0ng ch\u01b0a gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u1ebft l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><em>Mong r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1eadc ch\u1ee7 tr\u00ec ngh\u1ecb lu\u1eadn trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng sai l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, suy ngh\u0129 s\u00e2u xa v\u1ec1 nh\u1eefng tai h\u1ea1i hi\u1ec7n t\u1ea1i, lo\u1ea1i b\u1ecf t\u00e2m l\u00fd c\u1ed1 ch\u1ea5p sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng theo \u0111u\u1ed5i nh\u1eefng d\u1ea5u v\u1ebft che \u0111\u1eady l\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch, b\u00e3i b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u b\u00e0y, nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 th\u00edch \u0111\u00e1ng, mong r\u1eb1ng kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang g\u1ea1t b\u1ecf c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, d\u00f9 L\u01b0u X\u01b0\u1edfng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 t\u00e2u tr\u00ecnh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 489.000 c\u00e2n tr\u00e0 l\u1ea1p, 255.000 c\u00e2n tr\u00e0 t\u00e1n, ti\u1ec1n thu\u00ea ru\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 l\u00e0 329.855 quan<a class=\"footnote\" title=\"Ti\u1ec1n thu\u00ea ru\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 l\u00e0 329.855 quan, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'thu\u1ebf ti\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-21\" href=\"#footnote-1422-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i d\u1ef1 tr\u1eef ti\u1ec1n v\u1ed1n 474.321 quan, t\u1ed5ng thu thu\u1ebf tr\u00e0 trong v\u00e0 ngo\u00e0i l\u00e0 498.600 quan.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed th\u1ea7n n\u00f3i: Suy ra c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0. T\u1eeb &#8220;\u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh&#8221; \u0111\u1ebfn &#8220;\u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t&#8221; \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed s\u1eeda ch\u00e9p v\u00e0o, t\u1ed5ng ba kho\u1ea3n ti\u1ec1n l\u00e0 1.302.786 quan.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300a\u0110\u00f4ng Nguy\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Cung \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n ch\u00e9p: \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0129nh Th\u00fac (\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu) c\u00f9ng L\u01b0u Nguy\u00ean Ph\u1ee7 (L\u01b0u X\u01b0\u1edfng) b\u00e0n r\u1eb1ng ph\u00e1p ch\u1ebf m\u1edbi v\u1ec1 tr\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin l\u1eadp ph\u00e1p kh\u00e1c. Ph\u00fa Tr\u1ecbnh C\u00f4ng (Ph\u00fa B\u1eadt) tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng: &#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00e0, s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1ec7 ph\u00e1p h\u01a1n tr\u0103m n\u0103m, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat b\u1ea5t ti\u1ec7n, c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ed nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba kh\u1ecfi b\u1ec7nh n\u1eb7ng, c\u1ea7n d\u00f9ng ch\u00e1o v\u00e0 thu\u1ed1c b\u1ed5 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1ee1ng, r\u1ed3i s\u1ebd d\u1ea7n b\u00ecnh ph\u1ee5c.&#8221; Vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu v\u00e0 L\u01b0u X\u01b0\u1edfng b\u00e0n vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, ch\u1ec9 c\u00f3 Cung \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n ghi l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y, nay ph\u1ee5 ch\u00fa th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[43] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9 L\u00fd Di\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Trong m\u1ed9t n\u0103m, thi\u00ean h\u1ea1 t\u00e2u l\u00ean H\u00ecnh b\u1ed9 v\u1ec1 \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh, \u01b0\u1edbc ch\u1eebng hai ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ee5. Trong \u0111\u00f3, gi\u1ebft cha m\u1eb9, ch\u00fa b\u00e1c, anh em, v\u1ee3, gi\u1ebft ch\u1ed3ng, gi\u1ebft v\u1ee3, gi\u1ebft cha m\u1eb9 v\u1ee3, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ee5; gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd, m\u01b0u m\u00f4, \u0111\u00e1nh nhau gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn ba tr\u0103m v\u1ee5; c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a ch\u00edn tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ee5; gian d\u00e2m, tr\u1ed1n tr\u00e1nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1ed9t tr\u0103m m\u01b0\u1eddi v\u1ee5. Phong t\u1ee5c suy \u0111\u1ed3i, kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ec7 h\u01a1n vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00e0n s\u00e1t l\u1eabn nhau; c\u00f9ng kh\u1ed1n v\u1ec1 c\u01a1m \u00e1o, kh\u00f4ng g\u00ec c\u1ea5p b\u00e1ch h\u01a1n vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Nay k\u1ebb ph\u1ea1m ph\u00e1p nhi\u1ec1u, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n gian t\u00e0, m\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n sao<a class=\"footnote\" title=\"m\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n sao 'h\u1ecd' nguy\u00ean t\u00e1c 'm\u00e0', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 199, Lu\u1eadt h\u00ecnh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-22\" href=\"#footnote-1422-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>? Xin cho H\u00ecnh b\u1ed9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ed9i danh, ph\u00e2n lo\u1ea1i c\u00e1c \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh trong thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e0ng n\u0103m t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 gi\u00fap xem x\u00e9t.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh duy\u1ec7t vi\u1ec7c chuy\u1ec3n b\u1ed5 c\u00e1c qu\u00e2n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m nha T\u1ea3 Ki\u00eau v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt C\u00e1ch, S\u00f9ng L\u1ed9c khanh L\u1eef S\u0129 L\u00e2m; n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Th\u1ee5y Th\u00e1nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt T\u1ed1, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ban th\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 v\u1ea3i l\u1ee5a cho gi\u00e1o th\u1ee5 ch\u00e2u h\u1ecdc L\u00e3ng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u00ecnh Nh\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh cao th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa. An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng m\u00ecnh m\u1edbi v\u00e0o vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i th\u00e1ng, trong vi\u1ec7n c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn b\u1ed9 h\u01a1n, kh\u00f4ng n\u00ean v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean h\u1ecd<a class=\"footnote\" title=\"kh\u00f4ng n\u00ean v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean h\u1ecd 'v\u01b0\u1ee3t' nguy\u00ean t\u00e1c 'xu\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-23\" href=\"#footnote-1422-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, n\u00ean c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u00ecnh Kham b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. Kham c\u00f9ng Khu m\u1eadt s\u1ee9 T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c trong ph\u1ee7, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Kham th\u01b0\u1eddng t\u1ee5c t\u0129u, T\u01b0\u1eddng khinh b\u1ec9, t\u1eeb \u0111\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, tranh lu\u1eadn nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ea5t gi\u1ecdng. C\u00e1c quan Gi\u00e1n, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, Kham c\u0169ng t\u1ef1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><em>(Theo t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u00e3 H\u1ed1i, vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p l\u00e0 do Kham qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a M\u00e3 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed M\u00e3 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 ph\u00e1n quan ki\u00eam \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, Phu Di\u00ean l\u1ed9 Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1.)<\/em><\/p>\n<p>[49] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u1ea3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 292, T\u00f4n Bi\u1ec7n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-24\" href=\"#footnote-1422-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Bi\u1ec7n t\u1eeb l\u00e2u \u1edf ch\u1ee9c th\u1ecb t\u00f2ng, s\u1ed1ng gi\u1ea3n d\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n h\u1eadu. Khi Tr\u00ecnh Kham b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong Tam ty s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, Tri Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm mu\u1ed1n d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u0169.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n l\u1ec7nh cho Bi\u1ec7n nh\u1eadn ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, theo \u300aT\u01b0\u01a1ng S\u01a1n D\u00e3 L\u1ee5c\u300b l\u00e0 do so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u0103ng ph\u1ee5 cho Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, gi\u00e1ng H\u1eefu ty Gi\u00e1n, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd Ng\u00f4 C\u1eadp l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri L\u01b0 Ch\u00e2u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd h\u00e0nh Tr\u1ea7m Kh\u1edfi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c L\u00fd h\u00e0nh, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Vi\u1ec7t Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Gi\u00e1n quan Tr\u1ea7n H\u00fac ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1eaft gi\u1ea3m quy \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ban h\u00e0ng, xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, \u0110\u00e0i gi\u00e1n quan t\u1eadp h\u1ee3p b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh xong, nh\u01b0ng C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ngh\u1ecb th\u1ea3o<a class=\"footnote\" title=\"C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ngh\u1ecb th\u1ea3o, ch\u1eef 'th\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 65\/20 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-25\" href=\"#footnote-1422-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, cho ph\u00e9p mua b\u00e1n m\u1ecf s\u1eaft T\u1eeb H\u1ed3 \u1edf H\u01b0ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ban h\u00e0ng. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u1ecf s\u1eaft T\u1eeb H\u1ed3 l\u00e0 h\u1ecd l\u1edbn Tr\u00ecnh Th\u00fac L\u01b0\u01a1ng. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi, v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 trong \u0110\u00e0i gi\u00e1n, l\u1ea1i v\u00ec h\u1ecd Tr\u00ecnh m\u00e0 kinh doanh, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t \u00e2n tr\u1ea1ch, xin chi\u1ebfu h\u1ecfi t\u1ed9i tr\u1ea1ng. C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi nh\u1eadn t\u1ed9i, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, sai quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Bao Ch\u1eedng, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c c\u00f9ng xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c thu qu\u00e2n thu\u1ebf. L\u1ea1i sai Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 6. L\u1ea1i sai Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 9. L\u1ea1i sai L\u1eef C\u1ea3nh S\u01a1 v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 6. L\u1ea1i sai T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 6.<\/p>\n<p><em>(Theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng: H\u01b0\u1edbng l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 6 th\u0103ng l\u00e0m T\u01b0 hu\u00e2n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c thu qu\u00e2n thu\u1ebf.)<\/em><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 5, gi\u00e1ng H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, B\u00ed th\u01b0 lang, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m L\u01b0u C\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, C\u00f4i so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb t\u1eb7ng quan cho cha c\u1ee7a C\u1ea9n l\u00e0 L\u01b0u H\u00e3ng, n\u00f3i r\u1eb1ng H\u00e3ng ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb h\u00e0o ph\u00fa trong l\u00e0ng, nh\u1edd ph\u1ee5 h\u1ecda m\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. C\u1ea9n d\u00e2ng s\u1edb k\u00eau oan l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, b\u00e8n m\u1eb7c tang ph\u1ee5c ch\u1eb7n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u1ef1 k\u1ec3 l\u1ec3, l\u1ea1i c\u00f2n x\u1ec9 v\u1ea3 C\u00f4i v\u1ec1 s\u00e1u b\u1ea3y vi\u1ec7c ri\u00eang t\u01b0 kh\u00f4ng ng\u1eebng. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh Tr\u1ea7n Chu h\u1eb7c t\u1ea5u, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 khi\u1ec3n tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>Chu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Kinh t\u00e2u: <i>&#8220;Con c\u1ee7a L\u01b0u H\u00e3ng l\u00e0 C\u1ea9n v\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb t\u1eb7ng quan cho cha kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0111\u00e3 d\u00e2ng n\u0103m tr\u1ea1ng k\u00eau oan, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c C\u00f4i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c hi\u1ec7u kh\u00e1m c\u1ee7a C\u1ea9n. Nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1ng t\u1ea5u c\u1ee7a C\u1ea9n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng v\u00e0o c\u1eeda N\u1ed9i \u0110\u00f4ng. C\u1ea9n \u0111ang ch\u1ecbu tang, t\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00f3a kh\u1ecfi s\u1ed5 quan ch\u1ee9c, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3. E r\u1eb1ng C\u1ea9n \u0111\u00e3 ng\u1ea7m k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n b\u00ean c\u1ea1nh, nh\u1edd h\u1ecd thu nh\u1eadn tr\u1ea1ng t\u1ea5u, xin h\u00e3y tra x\u00e9t r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Trung th\u01b0 sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 do ch\u1ec9 d\u1ee5 n\u1ed9i gi\u00e1ng theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a C\u1ea9n, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Y\u1ebfn Th\u00f9, m\u1ecdi vi\u1ec7c xin v\u1ec1 sau khi L\u01b0u H\u00e3ng m\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng v\u00e0o Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu th\u1ea7n li\u1ec7u n\u00e0o xin d\u00e2ng v\u0103n t\u1ef1 v\u00e0o c\u1eeda N\u1ed9i \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, ch\u1eef 'M\u00f4n' nguy\u00ean l\u00e0 'Vi\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-26\" href=\"#footnote-1422-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/p>\n<p>[54] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kinh s\u01b0 \u0111ang c\u00f3 d\u1ecbch l\u1edbn, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o b\u1ecb th\u1ea7y thu\u1ed1c d\u1edf l\u00e0m ch\u1ebft oan. H\u00e3y l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m y quan vi\u1ec7n ch\u1ecdn danh y \u0111\u1ebfn n\u01a1i ph\u00e1t thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 h\u1ecfi b\u1ec7nh t\u00ecnh r\u1ed3i c\u1ea5p thu\u1ed1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, kinh \u0111\u00f4 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[56] T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Anh l\u00e0 Qu\u00e1ch T\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean xe c\u1ef1 m\u00e3 do m\u00ecnh ch\u1ebf t\u1ea1o. T\u01b0 t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u L\u1ed9, n\u00f3i r\u1eb1ng hai qu\u1eadn Ho\u00e0i, B\u1ea3o g\u1ea7n n\u00fai, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed3ng l\u00faa, t\u1eeb \u0110\u1ecbnh V\u0169, \u0110\u01b0\u1eddng H\u00e0 \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c Doanh, M\u1ea1c, c\u00f3 th\u1ec3 khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc. L\u1ea1i ch\u1ebf t\u1ea1o xe l\u1ed9c gi\u00e1c, th\u01b0\u01a1ng h\u00e3m m\u00e3, xin m\u1edf r\u1ed9ng vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng n\u1ecf \u0111\u1ed9c vi\u00ean \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o kh\u00e1c. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u01b0 \u0111\u1eb7t 1.000 c\u00e1i n\u1ecf, ph\u00e2n ph\u00e1t cho hai ch\u00e2u T\u1ecbnh, L\u1ed9.<\/p>\n<p>T\u01b0 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb khi \u0111\u1ed9i m\u0169 v\u00f5, ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn k\u1ebf s\u00e1ch ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, th\u1ea5y \u0111\u1ea5t U Y\u1ebfn r\u1ed9ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 300 d\u1eb7m, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chi ph\u00ed nu\u00f4i 10 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t n\u0103m, l\u1ea1i l\u00e0 qu\u00e2n \u00f4 h\u1ee3p, kh\u00f4ng c\u00f3 20 v\u1ea1n qu\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u1edfi binh. N\u1ebfu d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf kh\u1ed1ng ch\u1ebf, khi\u1ebfn ch\u00fang kh\u1edfi binh kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, \u1edf l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cung c\u1ea5p, th\u00ec kh\u00f4ng qu\u00e1 v\u00e0i n\u0103m, ch\u00fang t\u1ea5t b\u1ecf U Ch\u00e2u m\u00e0 ch\u1ea1y. Nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, v\u1ea1ch k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u00f9ng s\u00f4ng l\u1edbn nh\u1ecf \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u1ecbch, ch\u00ednh l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf \u0111\u00f3. Xe n\u1ecf do th\u1ea7n ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1p c\u1ee9ng, ch\u1ebf ng\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef5 binh xung phong. N\u1ebfu \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u xe n\u1ecf, l\u1ea1i nh\u1edd n\u01b0\u1edbc l\u1edbn h\u1ed7 tr\u1ee3, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u1ea5t U K\u1ebf d\u1ec5 nh\u01b0 l\u1ea5y \u0111\u1ed3 trong t\u00fai v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi \u1ea5y, Tam ty b\u00e0n vi\u1ec7c chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf ru\u1ed9ng, Vua tri\u1ec7u T\u01b0 v\u1ec1. T\u01b0 d\u00e2ng 40 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ph\u00e9p chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf ru\u1ed9ng. L\u1ea1i d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh U Y\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;\u0110\u1ea5t c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, t\u1eeb Ngo\u00e3 Ki\u1ec1u \u0111\u1ebfn C\u1ed5 B\u1eafc Kh\u1ea9u, \u0111\u1ea5t h\u1eb9p d\u00e2n \u00edt; t\u1eeb C\u1ed5 B\u1eafc Kh\u1ea9u \u0111\u1ebfn Trung Kinh, thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi H\u1ec1 v\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an; t\u1eeb Trung Kinh \u0111\u1ebfn Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ea3y tr\u0103m h\u1ed9. Tuy l\u00e3nh th\u1ed5 Khi\u1ebft \u0110an r\u1ed9ng l\u1edbn, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a r\u1ea5t \u00edt, n\u1ebfu h\u1ecd ti\u1ebfn xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd d\u1eabn theo c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Cao Ly, B\u1ed9t H\u1ea3i, \u0110\u1ea1t \u0110\u00e1t, H\u1eafc Th\u1ee7y N\u1eef Ch\u00e2n, Th\u1ea5t Vi c\u00f9ng tham chi\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1eddng xa \u0111\u1ebfn, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ebd thi\u1ebfu th\u1ed1n. Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng l\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u1ee3i xa, l\u1ea5y nh\u00e0n \u0111\u1ee3i m\u1ec7t, l\u1ea5y no \u0111\u1ee3i \u0111\u00f3i, l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay trong d\u00f9ng binh. L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i k\u1ebb \u0111\u1ecbch t\u1ef1 \u0111\u1ebfn l\u00e0 th\u1eafng, chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t thu\u1eadn l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 nh\u00e0n.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u00fd th\u1ea7n, xin \u00e1p d\u1ee5ng s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, h\u1ee3p c\u00e1c s\u00f4ng \u1edf ph\u00eda b\u1eafc gi\u1edbi h\u1ea1n \u0110\u01b0\u1eddng B\u1ea1c \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ng\u1ef1a c\u1ee7a gi\u1eb7c, sau \u0111\u00f3 theo chuy\u1ec7n c\u0169 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7. B\u1ed9 binh m\u01b0\u1eddi hai v\u1ea1n<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ed9 binh m\u01b0\u1eddi hai v\u1ea1n 'M\u01b0\u1eddi hai' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch T\u01b0 trong quy\u1ec3n 326 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1422-27\" href=\"#footnote-1422-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, k\u1ef5 binh ba v\u1ea1n, tr\u00e1ng binh ba v\u1ea1n, m\u1ed7i n\u0103m t\u00ednh l\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng m\u1ed9t tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ba v\u1ea1n s\u00e1u ngh\u00ecn h\u1ed9c. L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c qu\u1eadn \u1ea5p ven s\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho B\u1ea3o Ch\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 d\u00f9ng ba ngh\u00ecn xe ng\u1ef1a ch\u1eb7n, m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m gi\u00e1o ch\u1ed1ng ng\u1ef1a, ba m\u01b0\u01a1i ngh\u00ecn n\u1ecf \u0111\u1ed9c vi\u00ean, ch\u1ecdn n\u0103m t\u01b0\u1edbng, th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t ph\u1ea7n, \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ecbch r\u00fat th\u00ec kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i. U Ch\u00e2u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef v\u1ed1n \u00edt, \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u00e2u, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda n\u0103m, \u1eaft s\u1ebd r\u00fat v\u1ec1 sa m\u1ea1c. Khi \u0111\u00f3 ti\u1ebfn qu\u00e2n ch\u1eb7n C\u1ed5 B\u1eafc Kh\u1ea9u, \u0111\u00f3ng c\u1eeda T\u00f9ng \u0110\u00ecnh Quan, truy\u1ec1n h\u1ecbch U K\u1ebf, \u0111\u1ea5t Y\u1ebfn Nam s\u1ebd t\u1ef1 y\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><em>X\u01b0a kia, H\u00e1n Cao T\u1ed5 c\u1ea7m thanh ki\u1ebfm ba th\u01b0\u1edbc d\u1eb9p y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ec9 c\u00f2n Hung N\u00f4 ch\u01b0a di\u1ec7t, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Hi\u1ebfu V\u0169 m\u1edbi \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ra kh\u1ecfi M\u1ea1c B\u1eafc. \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng d\u1ef1ng c\u1edd ngh\u0129a l\u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ec9 c\u00f2n Th\u1ed5 Ph\u1ed3n ch\u01b0a di\u1ec7t, \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ch\u00fang m\u1edbi v\u00e0o c\u1ed1ng x\u01b0ng phi\u00ean. Th\u00e1i T\u1ed5 ta v\u00e2ng m\u1ec7nh tr\u1eddi, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c, ch\u1ec9 c\u00f2n Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a di\u1ec7t, \u0111ang \u0111\u1ee3i m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh minh, ph\u1ee5ng m\u1ec7nh tr\u1eddi m\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. H\u01a1n n\u1eefa, ch\u1ed7 d\u1ef1a c\u1ee7a ch\u00fang ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u1ef1a m\u00e0 th\u00f4i. Ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch khi\u1ebfn ng\u1ef1a c\u1ee7a ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng, th\u00ec k\u1ebb \u0111\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, U Y\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ea1i.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Vua khen ng\u1ee3i l\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u1ebf t\u1ea1o hai v\u1ea1n c\u00e1i n\u1ecf m\u1ed9t tr\u1ee5c, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i sai tham gia c\u00f9ng vi\u1ec7c ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m c\u00e1c kho t\u00e0ng trong kinh, v\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ecdc binh kh\u00ed trong kho qu\u00e2n kh\u00ed n\u1ed9i ph\u1ee7, giao cho c\u00e1c x\u01b0\u1edfng Nam B\u1eafc s\u1eeda ch\u1eefa ho\u00e0n thi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai l\u00e0m ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u00f9ng ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m tr\u0103m quan v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u1eeda ch\u1eefa ho\u00e0n thi\u1ec7n binh kh\u00ed v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, nay ghi ch\u00e9p chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Qu\u00fd nh\u00e2n h\u1ecd \u0110\u1ed5ng sinh ho\u00e0ng n\u1eef th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong l\u00e0m M\u1ef9 nh\u00e2n, nh\u01b0ng b\u00e0 c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, xin t\u1eb7ng cha m\u1ed9t c\u1ea5p quan<a class=\"footnote\" title=\"Xin t\u1eb7ng cha m\u1ed9t c\u1ea5p quan, ch\u1eef 't\u1eb7ng' trong hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 't\u0103ng'.\" id=\"return-footnote-1422-28\" href=\"#footnote-1422-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia tu s\u1eeda b\u1edd g\u1ed7 s\u00f4ng Hi\u1ec7p.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban th\u00f3c l\u1ee5a cho ti\u1ebfn s\u0129 D\u01b0\u01a1ng Th\u00edch \u1edf Minh Ch\u00e2u, v\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i trong l\u00e0ng.<\/p>\n<p>[60] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i b\u00e3i nhi\u1ec7m \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam c\u00f3 con ch\u00e1u \u0111i theo v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp nh\u1eadn gi\u1ea3i, ng\u01b0\u1eddi \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn b\u00e3i nhi\u1ec7m, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n 'Qu\u1ea3ng T\u00e2y' s\u1eeda th\u00e0nh 'T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam' theo ba b\u1ea3n kh\u00e1c.\" id=\"return-footnote-1422-29\" href=\"#footnote-1422-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec3 nh\u1eadn gi\u1ea3i<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9' s\u1eeda th\u00e0nh 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty' theo ba b\u1ea3n kh\u00e1c.\" id=\"return-footnote-1422-30\" href=\"#footnote-1422-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi Minh Kinh, c\u00e1c khoa \u1edf k\u1ef3 thi H\u01b0\u01a1ng m\u00e0 ba tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7u c\u00f3 ch\u00edn ho\u1eb7c m\u01b0\u1eddi b\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, l\u1ec7nh cho C\u1ed1ng vi\u1ec7n x\u00e9t l\u1ea1i, n\u01a1i g\u1eedi thi ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1ea1i quy\u1ec3n thi. N\u1ebfu l\u1ea5y b\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t l\u00e0m b\u00e0i th\u00f4, l\u1ea5y b\u00e0i th\u00f4 l\u00e0m b\u00e0i \u0111\u1ea1t, c\u00f9ng ra \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng theo quy \u0111\u1ecbnh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn c\u1eed sai, th\u00ec x\u1eed theo lu\u1eadt c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9. N\u1ebfu vi\u1ec7c ch\u1ea5m thi \u0111\u1ea1t, th\u00f4 v\u00e0 ra \u0111\u1ec1 \u0111\u00fang quy \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t, m\u00e0 \u1edf k\u1ef3 thi H\u01b0\u01a1ng ba tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7u c\u00f3 ch\u00edn ho\u1eb7c m\u01b0\u1eddi b\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, th\u00ec quan ch\u1ea5m thi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc t\u1ed9i so v\u1edbi lu\u1eadt c\u0169. Lu\u1eadt c\u0169 ph\u1ea3i gi\u00e1ng ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u00e1ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ph\u1ea3i thay th\u1ebf th\u00ec th\u1ef1c gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc, quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c th\u00ec ph\u1ea3i thay th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf th\u00ec ph\u1ea3i gi\u00e1m s\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t th\u00ec ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i xa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Hi\u1ec7u l\u00fd B\u00ed c\u00e1c Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a c\u00e1c khoa thi l\u00e0 vi\u1ec7c truy\u1ec1n ngh\u0129a kh\u00f3 c\u1ea5m, m\u00e0 quan ch\u1ea5m thi ch\u1ec9 x\u00e9t v\u0103n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m tra h\u1ebft. \u0110\u1ebfn khi thi H\u01b0\u01a1ng c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, th\u00ec quan ch\u1ea5m thi ph\u1ea7n nhi\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i c\u00e1ch ch\u1ee9c. X\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf v\u00e0 C\u1ed1ng vi\u1ec7n b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o r\u1ed3i v\u1ec1 h\u01b0u. B\u00e0ng T\u1ecbch t\u1eeb \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, sau khi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh xin v\u1ec1 h\u01b0u. Ch\u1ea5p ch\u00ednh n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0i c\u00f2n kh\u1ecfe m\u1ea1nh nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau m\u1ebfn, sao l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ee9c?&#8221;<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi s\u1ee9c l\u1ef1c suy ki\u1ec7t, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u00e1n gh\u00e9t r\u1ed3i m\u1edbi t\u1eeb ch\u1ee9c, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u1ee7!&#8221;<\/i> R\u1ed3i v\u1ec1 nh\u00e0 n\u1eb1m ngh\u1ec9. Tr\u01b0\u1edbc sau t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00e2ng bi\u1ec3u b\u1ea3y l\u1ea7n, t\u1edd t\u1ea5u kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu cho B\u00e0ng T\u1ecbch ra v\u00e0o theo nghi th\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1ecb ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Kinh th\u00e0nh \u0111ang c\u00f3 d\u1ecbch b\u1ec7nh, mi\u1ec5n thu\u1ebf nh\u00e0 c\u1eeda c\u00f4ng t\u01b0 trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1eadp ra ty Khoan Tu\u1ea5t D\u00e2n L\u1ef1c. Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, sai s\u1ee9 \u0111i. <em>(B\u1ea3n k\u1ef7 ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c sai s\u1ee9, kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c l\u1eadp ty.)<\/em><\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Ti\u1ebfn s\u0129 D\u0129nh Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00ed T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m Ch\u1ee7 b\u1ea1, Gi\u00e1o th\u1ee5 ch\u00e2u h\u1ecdc b\u1ea3n ch\u00e2u. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi trong h\u01b0\u01a1ng l\u00fd khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Nh\u1eef, t\u1eebng thi Ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, lui v\u1ec1 \u1edf n\u01a1i h\u1ebbo l\u00e1nh h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, h\u1ecdc h\u00e0nh c\u1ea7u t\u1ef1 th\u00e2n hi\u1ec3u bi\u1ebft, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi v\u1ec1 \u300aXu\u00e2n Thu\u300b. H\u1ecdc gi\u1ea3 th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u T\u00f4n Ph\u1ee5c h\u1ecdc h\u1ecfi h\u1ecfi Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt, Tr\u1eadt n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, b\u01b0\u1edbc qu\u00e1 s\u00e1u th\u01b0\u1edbc hay v\u1ee9t tro ra \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, qu\u00e1 phi nh\u00e2n t\u00ecnh.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt v\u00e0o n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 6 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00f3c l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 Th\u1eeba v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng T\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac, tri huy\u1ec7n \u0110\u01a1n Ph\u1ee5. Kinh \u0110\u00f4ng An ph\u1ee7 s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ebft h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed5i ti\u1ebfng trong h\u01b0\u01a1ng l\u00fd, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, L\u00e2m Duy, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, xin v\u1ec1 h\u01b0u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Duy l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u, ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a T\u1ea7n \u0110i\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng n\u1eb1m \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, t\u00f4ng th\u1ea5t ch\u00f4n c\u1ea5t theo, s\u1eed d\u1ee5ng binh l\u00ednh kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Duy th\u1ea5y Nh\u1eef Ch\u00e2u g\u1ea7n qu\u00ea nh\u00e0, nh\u00e2n d\u1ecbp binh l\u00ednh ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, b\u00e8n sai h\u1ecd \u0111i h\u00e1i c\u1ee7i, \u0111\u1ed1t than, r\u00e8n s\u1eaft \u0111\u00e1, ch\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0 m\u00ecnh. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n h\u1eadn, \u00e2m m\u01b0u gi\u1ebft Duy, nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac tr\u1eddi t\u1ed1i, c\u1ed5ng th\u00e0nh \u0111\u00f3ng kh\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ea1i hi\u1ec7u, c\u00f9ng nhau n\u1ed5i lo\u1ea1n b\u1ecf tr\u1ed1n. Duy tr\u1ed1n kh\u00f4ng d\u00e1m ra. Th\u00f4ng ph\u00e1n, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n ph\u00e1 kh\u00f3a m\u1edf c\u1ed5ng k\u00eau g\u1ecdi h\u1ecd, khuy\u00ean b\u1ea3o nhi\u1ec1u l\u1ea7n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ea1m y\u00ean, b\u00e8n n\u00f3i d\u1ed1i r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u g\u00e0o th\u00e9t th\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u g\u00e0o th\u00e9t th\u00f4i, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 33. Truy\u1ec7n \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u g\u00e0o th\u00e9t th\u00f4i, \u0111\u1eebng s\u1ee3'. Ngh\u0129a nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1422-31\" href=\"#footnote-1422-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> B\u00ed m\u1eadt b\u1eaft gi\u1eef ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Duy v\u1ec1 h\u01b0u.<\/p>\n<p>Bi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Oan C\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ee5 truy\u1ec7n v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Duy \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi l\u00fd do v\u1ec1 h\u01b0u, nay l\u1ea5y theo truy\u1ec7n \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Tr\u1ea7n H\u00fac, ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7, v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, c\u00f9ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5; Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Tri Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[68] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Gi\u00e1ng \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u \u0111\u00e0n h\u1eb7c t\u1ec3 th\u1ea7n Ph\u00fa B\u1eadt, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eadu Th\u1ef1c b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u00ean \u0111\u1ebf, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m qu\u1ea3n qu\u00e2n, vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00ed m\u1eadt kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. Sau \u0111\u00f3, Gi\u00e1ng \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i, t\u1ef1 n\u00f3i kh\u00f4ng d\u00e1m x\u01b0ng l\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba n\u1eefa. Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec7u, nh\u01b0ng Gi\u00e1ng kh\u00f4ng ra. H\u00f4m sau, c\u00e1c quan thu\u1ed9c \u0111\u00e0i \u0111\u1ebfn khuy\u00ean, Gi\u00e1ng m\u1edbi ra, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ea7m h\u1ed1t \u0111i qua tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00e1c quan nh\u01b0 Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi, H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o, Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Kinh, L\u00e3 H\u1ed1i, L\u00fd h\u00e0nh Tr\u1ea7n Chu \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1eadu Th\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb t\u00ean l\u00ednh cu\u1ed3ng b\u00e1ng b\u1ed5, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh minh oan; l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m qu\u1ea3n qu\u00e2n l\u00e0 do Trung th\u01b0, M\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng b\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi d\u1ecb ngh\u1ecb. Nay Gi\u00e1ng ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u00f9ng lu\u1eadt ph\u00e1p nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i b\u1ec1 t\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'b\u1ec1 t\u00f4i' x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, nghi l\u00e0 '\u0111\u1ea1i th\u1ea7n'.\" id=\"return-footnote-1422-32\" href=\"#footnote-1422-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>, m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u1eafm l\u1ea5y l\u1eddi n\u00f3i v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9, l\u00e0m dao \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; th\u00eam n\u1eefa, c\u1eed ch\u1ec9 c\u1ee7a Gi\u00e1ng \u0111i\u00ean \u0111\u1ea3o, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho tr\u0103m quan.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf, Gi\u00e1ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[69] Ban th\u01b0\u1edfng cho Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, T\u00e2n Th\u00f4ng ph\u00e1n Minh Ch\u00e2u Tri\u1ec7u Ch\u00ed Trung<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec7u Ch\u00ed Trung: Theo s\u00e1ch n\u00e0y, quy\u1ec3n 185, \u0111i\u1ec1u ch\u00fa th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, d\u1eabn \u300a\u0110\u00f4ng trai k\u00fd s\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, g\u1ecdi l\u00e0 'Tri\u1ec7u Ch\u00ed Trung'.\" id=\"return-footnote-1422-33\" href=\"#footnote-1422-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a> 100 l\u1ea1ng b\u1ea1c, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, v\u00ec Ch\u00ed Trung nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Ch\u00ed Trung d\u00e2ng 10 t\u1eadp vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt v\u1ec1 binh m\u00e3 Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u0103n b\u1eafn c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an. S\u1ee3 tr\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 2<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00e2n D\u1eadu', s\u1eeda theo s\u00e1ch n\u00e0y, quy\u1ec3n 185, th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i.\" id=\"return-footnote-1422-34\" href=\"#footnote-1422-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>, n\u00ean h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, l\u1ea5y Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u00e0m H\u1eefu Ty gi\u00e1n, l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Gi\u00e1n vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, l\u1ea5y Chu X\u1eed Nh\u00e2n, ch\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed v\u1eadn di\u00eam c\u00f4ng s\u1ef1 c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u1eb7t ty V\u1eadn di\u00eam, X\u1eed Nh\u00e2n h\u1ebft h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u00e3 b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, nh\u01b0ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh ch\u01b0a ban xu\u1ed1ng, m\u00e0 X\u1eed Nh\u00e2n t\u1ef1 vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 xin \u0111\u1ed5i t\u00ean, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha.<\/p>\n<p>[73] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u0103n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 t\u1ed1 c\u00e1o t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ho\u1eb7c n\u00f3i vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea1i x\u00e1, c\u00f9ng c\u00e1c quan gi\u1eef vi\u1ec7c can gi\u00e1n \u0111\u00e0n h\u1eb7c nh\u1eefng l\u1ed7i nh\u1ecf ho\u1eb7c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u00ednh th\u1ec3. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi \u0111\u1ed3n m\u00e0 t\u00e2u vi\u1ec7c, l\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 ti\u1ebfp thu, gi\u00fap b\u1ed5 sung nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ed1 c\u00e1o t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c ph\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd, th\u1ef1c l\u00e0 l\u1ea5n quy\u1ec1n. Th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 k\u1ebb ch\u1ec9 tr\u00edch nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ph\u01a1i b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u1edd \u00e1m, th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u1eafc nghi\u1ec7t d\u1ea7n th\u00e0nh th\u00f3i quen, xin tr\u1eebng tr\u1ecb c\u1ea3i c\u00e1ch.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng ch\u00e9p: Chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ecbnh tr\u1ecb, l\u00e0 do Vua t\u00f4i \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi h\u00f2a thu\u1eadn, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bi\u1ebft ti\u1ebft \u0111\u1ed9 l\u1ec5 ngh\u0129a, phong t\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00f3i x\u1ea5u t\u1ed1 c\u00e1o nhau, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh th\u1eadt l\u00e0 l\u1edbn lao! Tr\u1eabm tuy kh\u00f4ng th\u00f4ng minh, nh\u01b0ng c\u0169ng t\u1eebng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. T\u1eeb nay c\u00e1c quan l\u1ea1i n\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e2ng th\u01b0 t\u1ed1 c\u00e1o t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ho\u1eb7c n\u00f3i vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb tra x\u00e9t. C\u00e1c quan gi\u1eef vi\u1ec7c can gi\u00e1n tuy \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi \u0111\u1ed3n, nh\u01b0ng n\u00ean ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i th\u1ec3, n\u1ebfu vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u ch\u00ednh, th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ea1i b\u00e0n lu\u1eadn t\u1eadn t\u00ecnh, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e9t \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m c\u00f9ng x\u00e9t \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c thu\u1ebf \u0111\u1ec1u.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ea5y Ninh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Mi\u1ec5n l\u00e0m Quang l\u1ed9c khanh, coi vi\u1ec7c \u1edf T\u00e2y Kinh.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 H\u1ed3 T\u00fac, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u Kh\u00e1i xem x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi n\u1ed9i ngo\u1ea1i to\u1ea3 s\u1ea3nh v\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f9ng d\u1ef1 thi, l\u1ea5y m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi; n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng cho ph\u00e9p l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi; b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec g\u1eedi \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 thi chung.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, c\u1eed quan \u0111i kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, th\u0103m h\u1ecfi vi\u1ec7c khoan tu\u1ea5t s\u1ee9c d\u00e2n. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ty.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ed7i trong \u300aMinh \u0111\u1ea1o t\u1ea1p ch\u00ed\u300b vi\u1ebft: <i>&#8220;H\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng khi n\u1eafm quy\u1ec1n, c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i c\u00e1c \u0111\u1ea1o, l\u1ea5y danh ngh\u0129a khoan tu\u1ea5t s\u1ee9c d\u00e2n. Sau khi \u0111i, Ng\u1ee5y c\u00f4ng r\u1ea5t h\u1ed1i h\u1eadn, m\u1ed7i khi g\u1eb7p kh\u00e1ch t\u1eeb ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u h\u1ecfi xem s\u1ee9 gi\u1ea3 khoan tu\u1ea5t c\u00f3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u qu\u1eadn huy\u1ec7n kh\u00f4ng, lo s\u1ee3 s\u1ee9 gi\u1ea3 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang th\u00eam b\u1ea5t an. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Nay \u1edf ch\u00f9a H\u1ea1 Nham thu\u1ed9c qu\u00e2n V\u00e2n An c\u00f3 kh\u1eafc \u0111\u00e1 ghi: <i>&#8220;L\u1ec7nh huy\u1ec7n T\u01b0 Quan ch\u00e2u Vinh l\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u1ef1 T\u00f4ng ph\u1ee5ng chi\u1ebfu khoan tu\u1ea5t s\u1ee9c d\u00e2n, ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 10 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6 \u0111i qua \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng r\u00f5 cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 khoan tu\u1ea5t v\u00e0o th\u1eddi gian n\u00e0o. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1eddi Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ed7i n\u00f3i <i>&#8220;kh\u00f4ng l\u00e2u sau&#8221;<\/i> l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.)<\/i><\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, h\u01a1n 50 t\u00ean gi\u1eb7c man \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng ch\u00e2u Ung v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. Chi\u1ebfu cho ch\u00e2u Ung ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, ty T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean ch\u1ebf t\u00e2u: <i>&#8220;Trong c\u00e1c cung vi\u1ec7n c\u1ee7a ho\u00e0ng th\u00e2n, n\u1ebfu c\u00f3 y ph\u1ee5c, \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng vi ph\u1ea1m c\u1ea5m l\u1ec7nh, ho\u1eb7c d\u00f9 l\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng ho\u1eb7c do cha \u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, cho ph\u00e9p c\u1ea3i t\u1ea1o trong v\u00f2ng 100 ng\u00e0y. N\u1ebfu vi ph\u1ea1m, quan s\u1ee9 th\u1ea7n trong cung ph\u00e1t hi\u1ec7n, b\u00e1o l\u00ean \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 m\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111i, giao cho vi\u1ec7n n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[82] Tam ty d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt ph\u00ed t\u1ed5n th\u1eeba, r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a cung n\u1eef t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, xin d\u1ef1a theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7n ng\u1ef1 tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, \u0111\u1eb7t l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[83] \u0110i\u1ec1u l\u1ec7 do C\u00e1p m\u00f4n bi\u00ean so\u1ea1n t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea5y c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i v\u00ec b\u1ec7nh xin mi\u1ec5n c\u00e1c nghi th\u1ee9c l\u1edbn nh\u01b0 \u0111\u1ee9ng d\u1eady, \u0111i l\u1ea1i, m\u00faa h\u00e1t, v.v., ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i g\u1eb7p Vua ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c cung k\u00ednh, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb ph\u1ea1t; v\u00ec b\u1ec7nh m\u00e0 t\u1ef1 xin gi\u1ea3m b\u1edbt l\u1ec5 b\u00e1i, ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho m\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 cung k\u00ednh v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00f3 b\u1ec7nh m\u00e0 xin ngh\u1ec9, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p trong lu\u1eadt l\u1ec7, gi\u1ea3m b\u1edbt l\u1ec5 nghi khi g\u1eb7p Vua, x\u01b0a nay ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. T\u1eeb nay, ai d\u00e1m xin nh\u01b0 v\u1eady, xin b\u1ea3o c\u00e1c quan \u1edf c\u1eeda khuy\u1ebft t\u00e2u l\u00ean, tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng lao v\u00e0 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, th\u00ec theo ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, h\u00f4m qua \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh tr\u00ecnh di\u1ec5n nh\u1ea1c l\u1edbn, theo l\u1ec7 xem c\u00e2y tr\u00fac \u0111\u00f4i, tri\u1ec7u t\u1eadp quan ph\u00e1n s\u1ef1 qu\u1ea7n m\u1ee5c. X\u00e9t l\u1ea1i nghi th\u1ee9c, c\u00e1c cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n y\u1ebfn ti\u1ec7c tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng quan ph\u00e1n s\u1ef1 qu\u1ea7n m\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1. \u0110\u00f3 l\u00e0 do s\u01a1 su\u1ea5t c\u1ee7a quan ch\u1ee9c th\u1eddi \u0111\u00f3, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n y\u1ebfn ti\u1ec7c kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, kh\u00f4ng c\u1ea7n tri\u1ec7u t\u1eadp n\u1eefa. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, th\u00ec theo l\u1ec7 c\u1ee7a quan ch\u1ee9c qu\u00e1n c\u00e1c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c quan \u0111\u00f4 tri v\u00e0 \u00e1p ban n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ecbp l\u00ean tri\u1ec1u, th\u00ec cho l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t ban ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng d\u1eady. Ch\u00fang th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ec5, g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ea5t k\u00ednh. B\u1ea5t k\u00ednh th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t, ch\u01b0a t\u1eebng nghe vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t s\u1eb5n m\u1ed9t ban ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ec5, xin b\u00e3i b\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t trong n\u1ed9i c\u00e1c, ch\u00ednh v\u00e0 quy\u1ec1n ph\u00e1n s\u1ef1 tam ty \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda. Ch\u00fang th\u1ea7n cho r\u1eb1ng theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 x\u01b0a, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0o th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o ph\u1ee5c t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, ch\u01b0a t\u1eebng nghe trong m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u1ea1i l\u1ea5y th\u1ee9 b\u1eadc nh\u1eadp s\u0129 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ec1u, xin b\u00e3i b\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, trong c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, vi\u1ec7c ng\u1ed3i tr\u00ean gh\u1ebf nh\u1ecf, \u0111\u1ed9i l\u1ecdng m\u00e1t d\u01b0\u1edbi h\u00e0ng Trung th\u01b0 m\u00f4n, ho\u1eb7c n\u01a1i xu\u1ed1ng ng\u1ef1a c\u1ee7a Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 l\u1ec5 nghi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e1c l\u1ec5 nghi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu ai c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng, th\u00ec xe v\u00e0 y ph\u1ee5c s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean nh\u1eb9 nh\u00e0ng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00f4n qu\u00fd. Xe v\u00e0 y ph\u1ee5c nh\u1eb9 nh\u00e0ng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00f4n qu\u00fd, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n s\u1ebd l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, c\u00f2n k\u1ebb b\u1ea5t ti\u1ebfu s\u1ebd c\u00f3 l\u00f2ng khinh nh\u1eddn b\u1ec1 tr\u00ean. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. \u0110\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang th\u00e0nh s\u00e1ch, kh\u00f4ng coi l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, gia t\u0103ng l\u1ec5 nghi cho c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh, c\u00f4ng th\u1ea7n c\u00f3 \u0111\u1ee9c, h\u1ecfi l\u1ea1i chuy\u1ec7n c\u0169 t\u1eeb c\u00e1c c\u01a1 quan, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Xin l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n, t\u1eeb nay n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ecfi han, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n \u0111\u1ec1 c\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bl\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 6, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[C\u00e1p m\u00f4n] L\u1ea1i t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>&#8220;C\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m ban t\u1eb7ng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 do t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 xin, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c ban t\u1eb7ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u01b0u \u0111\u00e3i v\u00e0 s\u1ee7ng \u00e1i b\u1ec1 t\u00f4i, c\u00f3 l\u1ec5 nh\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n t\u1ef1 t\u1ef1 xin. Nay nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e1ng ban, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c thi h\u00e0nh, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi t\u1ef1 n\u00f3i, ho\u1eb7c d\u1eabn ch\u1ee9ng t\u1ef7 l\u1ec7, \u0111\u01a1n t\u1eeb ki\u1ec7n t\u1ee5ng l\u1ed9n x\u1ed9n, th\u1eadt l\u00e0 m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u00ean d\u01b0\u1edbi. Trong \u0111\u00f3, c\u00e1c v\u0103n th\u1ea7n v\u00e0 qu\u00e2n vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean h\u1eefu, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2ng tr\u1ea1ng xin ban t\u1eb7ng c\u00f4ng ph\u1ee5c, hia, h\u1ed1t, \u0111ai l\u01b0ng. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ph\u00e0m ai \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean h\u1eefu, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c cho C\u00e1p m\u00f4n d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m<a class=\"footnote\" title=\"'ph\u00e2n' trong 'canh b\u1ea5t chi t\u1ee9 ph\u00e2n v\u1eadt', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', c\u00e1c \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng v\u1eady\" id=\"return-footnote-1422-35\" href=\"#footnote-1422-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>. X\u00e9t th\u1ea5y, n\u1ebfu li\u00ean ti\u1ebfp g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 ho\u1eb7c c\u00f3 vi\u1ec7c sai ph\u00e1i kh\u1ea9n c\u1ea5p, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb. N\u1ebfu \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i t\u1ef1 t\u00e2u tr\u00ecnh, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ecb v\u00e0 tri\u1ec1u th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng. Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb<a class=\"footnote\" title=\"trong c\u00e2u 'kh\u1ea5t kim h\u1eadu th\u1ea7n li\u00eau ph\u00f3ng mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb', ch\u1eef 'li\u00eau' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef '\u01b0' th\u1eeba, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u00e3 x\u00f3a\" id=\"return-footnote-1422-36\" href=\"#footnote-1422-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, th\u00ec sau khi c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m theo quy \u0111\u1ecbnh, l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n chi\u1ebfu l\u1ec7 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u t\u1eeb<a class=\"footnote\" title=\"trong c\u00e2u 'h\u1ef1u s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u t\u1eeb', ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ee9', theo ba b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1422-37\" href=\"#footnote-1422-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>, tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 sai ph\u00e1i th\u00e2n d\u00e2n, nh\u01b0ng n\u1ebfu trong s\u1eafc m\u1ec7nh ghi r\u00f5 l\u00e0 thu\u1ed9c th\u1ee9 b\u1eadc th\u00e2n d\u00e2n, th\u00ec \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u1ee7a gi\u00e1m \u00e1p m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m tri\u1ec1u t\u1eeb. N\u1ebfu trong s\u1eafc m\u1ec7nh kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ch\u1ee9c quan thu\u1ed9c th\u1ee9 b\u1eadc th\u00e2n d\u00e2n, th\u00ec s\u1ebd h\u1ecfi Tam ban vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m cho s\u1ee9 th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc sai ph\u00e1i, m\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tam ban vi\u1ec7n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu s\u1ee9 th\u1ea7n nh\u1eadn sai ph\u00e1i thu\u1ed9c th\u1ee9 b\u1eadc th\u00e2n d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do t\u1ef1 nguy\u1ec7n xin l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1o c\u00e1o C\u00e1p m\u00f4n. C\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u gi\u00e1ng c\u1ea5p l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, th\u00f4ng ph\u00e1n gi\u00e1ng c\u1ea5p l\u00e0m thi\u00eam ph\u00e1n, tri huy\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ph\u1ea1m l\u1ed7i b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, th\u00ec \u0111\u1ec1u chi\u1ebfu theo th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t v\u1eadt ph\u1ea9m tri\u1ec1u t\u1eeb. Xin l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n chi\u1ebfu theo th\u1ec3 l\u1ec7 c\u1ee7a Tam ban vi\u1ec7n m\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1422-1\">Ghi ch\u00e9p: L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean, ch\u1eaft l\u00e0 L\u01b0u Do\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam Ban T\u00e1 Ch\u1ee9c. 'K\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Duy', ch\u1eef 't\u1eb1ng' b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b S\u00f9ng Nho 7-75, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12, k\u1ef7 Nh\u00e2n T\u00f4ng s\u1eeda v\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1422-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-2\"> 'Sao l\u1edbn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'sao Ho\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i n\u1eefa, 't\u00e2y nam', \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111\u00f4ng nam'. <a href=\"#return-footnote-1422-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-3\"> 'R\u01a1i', \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302 truy\u1ec7n Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'di chuy\u1ec3n'. <a href=\"#return-footnote-1422-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-4\"> 'Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ngo\u1ea1i di', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-5\"> m\u00e0 l\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e2n gian \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i, hai ch\u1eef 'h\u1ed9i gi\u00e1ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, hai ch\u1eef 'vi t\u1ef7' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 329 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed, c\u00f9ng b\u00e0i minh tr\u00ean bia m\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 6 s\u00e1ch Th\u1ee5c v\u0103n t\u1eadp t\u1ed3n c\u1ee7a Ph\u00f3 T\u0103ng T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 ch\u00ednh. <a href=\"#return-footnote-1422-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-6\"> nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Linh Ti\u00ean, ch\u1eef 'gi\u00e1m' v\u1ed1n l\u00e0 'ki\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-7\"> v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f2i n\u1ee3 ch\u01b0a xong, ch\u1eef 't\u00fac' v\u1ed1n l\u00e0 'c\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-8\"> khi chi\u1ebfu cho ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra t\u00ecnh h\u00ecnh, ch\u1eef 'c\u1eadp' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi l\u00e0 ch\u1eef 'n\u00e3i' vi\u1ebft nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-1422-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-9\">Ch\u1eef 'kinh' trong 'Kinh th\u00e0nh ngo\u1ea1i t\u1ee9 di\u1ec7n tu\u1ea7n ki\u1ec3m' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48-128 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1422-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-10\">Ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' trong 'Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 285, truy\u1ec7n L\u01b0u H\u00e3ng b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1422-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-11\">Ch\u1eef 't\u1ed1t' trong 'H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u01b0u H\u00e3ng t\u1ed1t' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 c\u00f9ng s\u00e1ch b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1422-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-12\"> Ch\u1eef 'tam' trong 'th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 ni\u00ean hi\u1ec7u Tr\u1ecb B\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 48.129 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-13\"> Ch\u1eef 'gi\u1edbi' trong 'duy\u00ean gi\u1edbi h\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1422-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-14\">ch\u1eef 'quy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1ed5n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1422-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-15\">ch\u1eef 'y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'vi', c\u0103n c\u1ee9 theo ba b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1422-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-16\">ch\u1eef 's\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1422-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-17\">Chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00e0, 'K\u1ef7 T\u1ef5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110inh T\u1ef5', x\u00e9t chi\u1ebfu th\u01b0 b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00e0 ban h\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4, quy\u1ec3n 189 c\u1ee7a b\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 c\u1ee7a \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, hai b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'K\u1ef7 T\u1ef5', theo \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1422-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-18\"> \u0110\u1ebfn nh\u1eefng \u00fd t\u1ee9 s\u00e2u xa u\u1ea9n kh\u00fac '\u00fd' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'd\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1422-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-19\">Mu\u1ed1n c\u1ee9u v\u00e3n nh\u1eefng sai l\u1ea7m v\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t, 'c\u1ee9u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng t\u1eadp quy\u1ec3n 112, Lu\u1eadn tr\u00e0 ph\u00e1p t\u1ea5u tr\u1ea1ng m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1422-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-20\">'C\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'thi\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1422-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-21\">Ti\u1ec1n thu\u00ea ru\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 tr\u1ed3ng tr\u00e0 l\u00e0 329.855 quan, nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'thu\u1ebf ti\u1ec1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-22\"> m\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n sao 'h\u1ecd' nguy\u00ean t\u00e1c 'm\u00e0', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 199, Lu\u1eadt h\u00ecnh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-23\"> kh\u00f4ng n\u00ean v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean h\u1ecd 'v\u01b0\u1ee3t' nguy\u00ean t\u00e1c 'xu\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-24\">Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef '\u0111\u1ed9c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u1ea3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 292, T\u00f4n Bi\u1ec7n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-25\">C\u1eadp v\u00e0 Kh\u1edfi t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ngh\u1ecb th\u1ea3o, ch\u1eef 'th\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu ch\u1ee9c quan 65\/20 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-26\"> Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, ch\u1eef 'M\u00f4n' nguy\u00ean l\u00e0 'Vi\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-27\"> B\u1ed9 binh m\u01b0\u1eddi hai v\u1ea1n 'M\u01b0\u1eddi hai' hai ch\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ea3o, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch T\u01b0 trong quy\u1ec3n 326 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1422-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-28\">Xin t\u1eb7ng cha m\u1ed9t c\u1ea5p quan, ch\u1eef 't\u1eb7ng' trong hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 't\u0103ng'. <a href=\"#return-footnote-1422-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-29\">Nguy\u00ean v\u0103n 'Qu\u1ea3ng T\u00e2y' s\u1eeda th\u00e0nh 'T\u00e2y Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam' theo ba b\u1ea3n kh\u00e1c. <a href=\"#return-footnote-1422-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-30\">Nguy\u00ean v\u0103n 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9' s\u1eeda th\u00e0nh 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty' theo ba b\u1ea3n kh\u00e1c. <a href=\"#return-footnote-1422-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-31\"> B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u g\u00e0o th\u00e9t th\u00f4i, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 33. Truy\u1ec7n \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u g\u00e0o th\u00e9t th\u00f4i, \u0111\u1eebng s\u1ee3'. Ngh\u0129a nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1422-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-32\"> ch\u1eef 'b\u1ec1 t\u00f4i' x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, nghi l\u00e0 '\u0111\u1ea1i th\u1ea7n'. <a href=\"#return-footnote-1422-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-33\"> Tri\u1ec7u Ch\u00ed Trung: Theo s\u00e1ch n\u00e0y, quy\u1ec3n 185, \u0111i\u1ec1u ch\u00fa th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, d\u1eabn \u300a\u0110\u00f4ng trai k\u00fd s\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, g\u1ecdi l\u00e0 'Tri\u1ec7u Ch\u00ed Trung'. <a href=\"#return-footnote-1422-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-34\"> Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00e2n D\u1eadu', s\u1eeda theo s\u00e1ch n\u00e0y, quy\u1ec3n 185, th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i. <a href=\"#return-footnote-1422-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-35\">'ph\u00e2n' trong 'canh b\u1ea5t chi t\u1ee9 ph\u00e2n v\u1eadt', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', c\u00e1c \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng v\u1eady <a href=\"#return-footnote-1422-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-36\">trong c\u00e2u 'kh\u1ea5t kim h\u1eadu th\u1ea7n li\u00eau ph\u00f3ng mi\u1ec5n tri\u1ec1u t\u1eeb', ch\u1eef 'li\u00eau' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef '\u01b0' th\u1eeba, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u00e3 x\u00f3a <a href=\"#return-footnote-1422-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1422-37\">trong c\u00e2u 'h\u1ef1u s\u1ee9 th\u1ea7n tri\u1ec1u t\u1eeb', ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ee9', theo ba b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1422-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":92,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1422","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2631,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1422\/revisions\/2631"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1422\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1422"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1422"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}