{"id":1424,"date":"2025-11-06T17:04:06","date_gmt":"2025-11-06T10:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1424"},"modified":"2026-04-25T08:56:10","modified_gmt":"2026-04-25T01:56:10","slug":"beta-quyen-192-nam-gia-huu-thu-5-canh-ty-1060","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-192-nam-gia-huu-thu-5-canh-ty-1060\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 192  N\u0102M GIA H\u1ef0U TH\u1ee8 5 (CANH T\u00dd, 1060)","rendered":"QUY\u1ec2N 192  N\u0102M GIA H\u1ef0U TH\u1ee8 5 (CANH T\u00dd, 1060)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, phong M\u1ef9 nh\u00e2n h\u1ecd Chu l\u00e0m Ti\u1ec7p d\u01b0. Ho\u00e0ng n\u1eef th\u1ee9 12 l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ec7p d\u01b0.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung n\u1ed9p t\u1eeb hai v\u00f9ng \u0111\u1ea5t H\u00e0 B\u1eafc m\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ec1 ph\u00eda nam s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng, theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung n\u1ed9p t\u1eeb hai v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u1ebfu t\u1ef1 \u00fd ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u m\u00ecnh s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng lo ng\u1ea1i h\u1ecd s\u1ebd d\u1ea7n d\u1ea7n th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda nam \u0111\u1ec3 do th\u00e1m, kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c gian tr\u00e1. V\u00ec v\u1eady, l\u1ea1i ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt n\u00e0y.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri H\u1ee9a Ch\u00e2u ki\u00eam ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y B\u1eafc L\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9, Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u ki\u00eam ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y Nam L\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9, l\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u1ee9a, Tr\u1ea7n, Tr\u1ecbnh, Ho\u1ea1t, M\u1ea1nh, Th\u00e1i, Nh\u1eef, D\u0129nh, T\u00edn D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c B\u1eafc L\u1ed9, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u0110\u1eb7ng, T\u01b0\u01a1ng, T\u00f9y, Ph\u00f2ng, Kim, \u0110\u01b0\u1eddng, Qu\u00e2n, D\u0129nh, Quang H\u00f3a thu\u1ed9c Nam L\u1ed9, c\u00f2n ph\u1ee7 H\u00e0 Nam th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c b\u1ed9 \u0111\u00f3.\r\n\r\n[4] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9ng T\u00e2y B\u00ecnh Ch\u00e2u l\u00e0 Vi Hu\u1ec7 Ch\u00ednh che gi\u1ea5u v\u00e0 thu n\u1ea1p nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ea1y tr\u1ed1n t\u1eeb Giao Ch\u1ec9, ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng l\u00e0 Th\u00e2n Chi\u1ebfu Th\u00e1i[footnote]Th\u00e2n Chi\u1ebfu Th\u00e1i, ch\u1eef 'Th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1p', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332, truy\u1ec7n L\u00fd S\u01b0 Trung s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ea1y tr\u1ed1n, \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m T\u1ed1ng S\u0129 Nghi\u00eau c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng l\u1ea1i, t\u1ef1 \u00fd ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi Giao Ch\u1ec9, ch\u00e9m gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y h\u00f4m sau[footnote]'Ng\u00e0y h\u00f4m sau', ch\u1eef 'nh\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ni\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Giao Ch\u1ec9 c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng l\u1ea1i h\u1ee3p binh \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u1ea5n, S\u0129 Nghi\u00eau v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ch\u00e2u Ung t\u00e2u l\u00ean, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Ti\u00eau C\u1ed1 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ung \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n c\u00e1c qu\u1eadn, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1ed1ng H\u00e0m, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c L\u00fd S\u01b0 Trung b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e1nh \u00fap.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri Kinh Nam, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Gi\u1edbi. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 qua c\u1eeda M\u00f4n h\u1ea1, Tri Phong b\u00e1c s\u1ef1 H\u00e0 \u0110\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u1edbi l\u00e0 quan Gi\u00e1n, c\u00f3 c\u00f4ng gi\u00fap tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i.\"<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Gi\u1edbi ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan v\u0103n t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n, c\u00e1c quan v\u00f5 t\u1eeb ch\u1ee9c th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed ba ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c ch\u01b0 ty s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng ch\u1ec9 huy v\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u n\u01a1i tr\u1eadn m\u1ea1c. Sau n\u00e0y d\u00f9 c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i kh\u00e1c, s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng n\u1ebfu khi ra tr\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ng\u00f4 Kinh, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Tri T\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, b\u1ecb tru\u1ea5t ba ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Th\u1ecd ch\u00e2u qu\u1ea3n th\u00fac; B\u00e0ng Nh\u1eef B\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 \u0110\u00f4ng h\u00ecnh ng\u1ee5c, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t; Kh\u1ea5u L\u1ee3i Nh\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, v\u00e0 \u0110o\u1ea1n \u1ea8n, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay th\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u00f4 Kinh ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 c\u1ee7a c\u00f4ng, c\u00f2n B\u00e0ng Nh\u1eef B\u1eadt th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb nh\u00e0 b\u1ebfp c\u1ee7a ch\u00e2u[footnote] 'Ch\u00e2u' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-1 b\u1ed5 sung.[\/footnote]; h\u01a1n n\u1eefa, Kh\u1ea5u L\u1ee3i Nh\u1ea5t th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 h\u1ed9i v\u1edbi Ng\u00f4 Kinh, c\u0169ng t\u1eebng nh\u1eadn l\u1ee5a b\u1ea1c d\u00f9ng cho c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Ng\u00f4 Kinh l\u00e0 em c\u1ee7a Ng\u00f4 D\u1ee5c.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b g\u1ed3m 250 quy\u1ec3n \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n, c\u00e1c quan san tu v\u00e0 bi\u00ean tu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[9] Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang L\u01b0u Hi T\u1ea9u l\u00e0m ch\u1ee9c Ki\u1ec3m th\u1ea3o \u1edf S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n[footnote]Ch\u1eef 'vi\u1ec7n' trong 'S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n ki\u1ec3m th\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111i\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 65 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 432, truy\u1ec7n L\u01b0u Hi T\u1ea9u s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u01b0a k\u1ecbp v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n th\u00ec b\u1ecb ung nh\u1ecdt \u1edf l\u01b0ng m\u00e0 ch\u1ebft. Hi T\u1ea9u c\u00f3 tr\u00ed nh\u1edb t\u1ed1t, hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1ed9ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n l\u1ecbch ph\u00e1p v\u00e0 thu\u1eadt s\u1ed1.\r\n\r\nN\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, nh\u1eadt th\u1ef1c \u1edf sao T\u00e2m, l\u00fac \u0111\u00f3 H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u00fac chu\u00f4ng nh\u1ecf m\u00e0 th\u1eb3ng, ti\u1ebfng kh\u00f4ng vang; l\u1ea1i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn, Hi T\u1ea9u n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ea1i kim t\u00e1i h\u01b0ng, c\u00f9ng chi\u1ebfm v\u1edbi Chu C\u1ea3nh V\u01b0\u01a1ng, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd m\u1eafc b\u1ec7nh \u1edf tim v\u00e0 b\u1ee5ng.\"<\/i> N\u0103m sau qu\u1ea3 nhi\u00ean Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe.\r\n\r\nL\u1ea1i c\u00f3 sao v\u00e0o cung Th\u00e1i Vi, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"H\u1eadu cung s\u1ebd c\u00f3 tang.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd phi qua \u0111\u1eddi.\r\n\r\nN\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u1eadt th\u1ef1c \u1edf ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh d\u01b0\u01a1ng, sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf sao M\u00e3o, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an T\u00f4ng Ch\u00e2n ch\u1eafc ch\u1ebft ch\u0103ng?\"<\/i>\r\n\r\nNh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u1ee9ng nghi\u1ec7m. Hi T\u1ea9u khi ch\u01b0a b\u1ec7nh, t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Ta \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu \u1eaft ch\u1ebft.\"<\/i> T\u1ef1 ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9 cha, ch\u1ecdn huy\u1ec7t Canh, n\u00f3i v\u1edbi v\u1ee3, sau \u0111\u00f3 ch\u00f4n theo l\u1eddi \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(<i>\"B\u1ec7nh tim\"<\/i>[footnote]B\u1ec7nh tim n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00e2u trong ch\u00ednh v\u0103n 'b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd m\u1eafc b\u1ec7nh \u1edf tim v\u00e0 b\u1ee5ng', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 183, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i th\u00e1ng 8 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd m\u1eafc b\u1ec7nh huy\u1ec5n ho\u1eb7c', kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00fa th\u00edch n\u00e0y.[\/footnote]\u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf th\u00e1ng 8 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ng\u0103n vi\u1ec7c nh\u1eafc l\u1ea1i. T\u00f4ng Ch\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 hai m\u1edbi ch\u1ebft, <i>\"sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf sao M\u00e3o\"<\/i>[footnote]Ch\u1eef 'M\u00e3o' trong 'sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf sao M\u00e3o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote]theo b\u1ea3n ch\u00ed l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5.)<\/i>\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, Giao Ch\u1ec9 c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea1i V\u0129nh B\u00ecnh, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i 3000 qu\u00e2n gi\u1ecfi d\u00f9ng khi\u00ean \u1edf Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n l\u1ed9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c xem x\u00e9t c\u00e1c quan tri ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0111\u00f4 gi\u00e1m, gi\u00e1m \u00e1p, tr\u1ea1i ch\u1ee7, tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 th\u1ea7n trong b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00ecnh, ai gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[12] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>\"B\u1ed1n l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y qu\u1ea3n l\u00fd d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb khi d\u00f9ng binh n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn nay, b\u1ecb ch\u1ebft m\u1ea5t, m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ed1n n\u0103m, s\u1ed5 binh do \u0111\u00f3 b\u1ecf kh\u00f4ng s\u1eeda ch\u1eefa. Xin giao cho c\u00e1c quan su\u00fd th\u1ea7n c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9, ch\u1ecdn quan \u0111i kh\u1eafp t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean ch\u01b0a quy ph\u1ee5, th\u00eam v\u00e0o s\u1ed5 c\u0169, th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5, b\u1ed9 t\u1ed9c l\u1edbn th\u00ec th\u00eam ru\u1ed9ng nh\u00e0n chia \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, quan phi\u00ean \u1edf qu\u00e2n B\u1ea3o An l\u00e0 H\u1ed3 Th\u1ee7 Trung l\u00e0m ph\u1ea3n b\u1ecf tr\u1ed1n, tuy \u0111\u00e3 b\u1eaft t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y v\u1ec1 x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean c\u00f3 l\u00f2ng b\u1ea5t ph\u1ee5c. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn xem x\u00e9t c\u00e1c quan qu\u00e2n kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed1t vi\u1ec7c chi\u00eau ph\u1ee7, gi\u00e1ng ch\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[13] Ban \u0111\u1ea7u, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f2n nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang, d\u00e2n \u00edt \u1edf c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, ho\u1eb7c b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111i l\u01b0u l\u1ea1c l\u00e0m d\u00e2n nh\u00e0n. T\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh ban chi\u1ebfu x\u00e1, li\u1ec1n ra chi\u1ebfu cho d\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1c t\u00edch t\u1ee5 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ru\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00e0y, ba n\u0103m sau m\u1edbi thu thu\u1ebf, gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda m\u1ee9c c\u0169. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho d\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1c t\u1ef1 tr\u1edf v\u1ec1, thu\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i h\u1eb9n v\u1edbi d\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1c, trong tr\u0103m ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch n\u0103m n\u0103m, gi\u1ea3m thu\u1ebf c\u0169 t\u00e1m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi; h\u1ebft h\u1ea1n kh\u00f4ng v\u1ec1, cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0y. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi ban chi\u1ebfu x\u00e1, \u0111\u1ec1u n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n l\u01b0u vong, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi khai kh\u1ea9n. D\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai m\u00e0 l\u01b0u l\u1ea1c, l\u1ea1i \u01b0u \u0111\u00e3i mi\u1ec5n thu\u1ebf, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n chi\u00eau t\u1eadp.\r\n\r\nL\u1ea1i t\u1eebng ra chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, l\u1ec7nh t\u00e1 \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu khuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i ao h\u1ed3, k\u00eanh m\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, v\u00e0 khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng hoang, t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n tr\u1edf l\u00ean, b\u00e0n th\u01b0\u1edfng. C\u00e1c gi\u00e1m ty n\u1ebfu \u0111\u1ed1c th\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c quan l\u1ea1i trong b\u1ed9 v\u1ea1ch k\u1ebf ho\u1ea1ch, th\u01b0\u1edfng c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00e2u ng\u00e0y, d\u00e2n s\u1ed1 trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c khai kh\u1ea9n th\u00eam, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hoang \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u.\r\n\r\n\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi l\u00e0 c\u1ecf d\u1ea1i m\u1ecdc um t\u00f9m. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin di d\u00e2n \u0111\u1ebfn khai kh\u1ea9n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u01b0a qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn kh\u1ea9n hoang, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u n\u00e0y. Tri ch\u00e2u s\u1ef1, T\u1ef7 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea5t Ho\u00e0i An x\u01b0a nay v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 m\u00e0u m\u1ee1, nay ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u1ea1i hoang vu nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ea5t hoang c\u00f3 th\u1ec3 khai kh\u1ea9n th\u00eam, d\u00e2n \u00edt c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 th\u00eam, sao ph\u1ea3i b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u?\"<\/i> \u00d4ng b\u00e8n tra c\u1ee9u s\u00e1ch v\u1edf, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea5u t\u00edch c\u0169 c\u1ee7a Tri\u1ec7u T\u00edn Th\u1ea7n, li\u1ec1n huy \u0111\u1ed9ng th\u00eam qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00f4i ph\u1ee5c ba h\u1ed3 l\u1edbn v\u00e0 m\u1ed9t con k\u00eanh l\u1edbn, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ti\u00eau cho h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng. L\u1ea1i d\u1ea1y d\u00e2n t\u1ef1 \u0111\u00e0o th\u00eam m\u1ea5y ch\u1ee5c con k\u00eanh nh\u1ecf, n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau t\u01b0\u1edbi ti\u00eau[footnote]ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' trong 'chuy\u1ec3n t\u01b0\u01a1ng t\u1ea9m qu\u00e1n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 426 truy\u1ec7n Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung[\/footnote]. D\u00e2n ch\u00fang t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i k\u00e9o \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng nh\u01b0 m\u00e2y t\u1ee5, Th\u01b0\u1ee3ng Khoan l\u1ea1i xin c\u1ea5p \u0111\u1ea5t hoang theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 cho d\u00e2n vay ti\u1ec1n quan \u0111\u1ec3 mua tr\u00e2u. Qua ba n\u0103m, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang \u0111\u1ec1u tr\u1edf n\u00ean m\u00e0u m\u1ee1, t\u0103ng th\u00eam h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9. Gi\u00e1m ty d\u00e2ng t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, Tam ty s\u1ee9 Bao Ch\u1eedng c\u0169ng t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\nNg\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng Khoan l\u01b0u nhi\u1ec7m th\u00eam m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 n\u1eefa.\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng Khoan l\u00e0 con c\u1ee7a An Nh\u00e2n.\r\n\r\n<i>(\u300aNh\u00e2n T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng Khoan chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 d\u00e2n t\u1eeb Ho\u00e0i, H\u1ed3, H\u00e0 B\u1eafc. \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p h\u01a1n hai ngh\u00ecn h\u1ed9, \u300aAnh T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b. Nay theo \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean, Th\u01b0\u1ee3ng Khoan \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u nhi\u1ec7m th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm vui c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1eadc s\u0129 \u0111\u1ea1i phu gi\u1eef g\u00ecn \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf \u0111\u1ea1o ngh\u0129a \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng h\u00e0nh vi kh\u00e1c l\u1ea1, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Tr\u1eabm, ho\u1eb7c c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i nguy hi\u1ec3m, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng qu\u1ef7 quy\u1ec7t, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, m\u01b0u c\u1ea7u danh ti\u1ebfng, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1ea5y \u00e2n s\u1ee7ng. C\u00e1c quan b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00ec moi m\u00f3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u00edn \u0111\u00e1o, kh\u00f4ng c\u00f3 phong c\u00e1ch trung h\u1eadu, khoan dung; b\u1ec1 ngo\u00e0i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng nh\u01b0ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn b\u1ea3n t\u00e2m th\u00ec th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang, th\u1eadt \u0111\u00e1ng gh\u00e9t. Khi\u1ebfn cho phong t\u1ee5c c\u1ee7a ta d\u1ea7n d\u1ea7n sa v\u00e0o s\u1ef1 b\u1ea1c b\u1ebdo, m\u00e0 mong gi\u00e1o h\u00f3a th\u00e0nh c\u00f4ng, tr\u1ecb \u0111\u1ea1o v\u1eefng v\u00e0ng, h\u00e1 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103ng! S\u00e1ch \u300aTh\u01b0\u300b ch\u1eb3ng n\u00f3i r\u1eb1ng: 'H\u00e3y di\u1ec7t tr\u1eeb nh\u1eefng l\u1eddi gi\u00e8m pha, h\u00e0nh vi t\u00e0n \u00e1c, l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi.' Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 h\u00e3y ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c t\u00ednh ngay th\u1eb3ng, ch\u00e2n th\u1eadt, ti\u1ebfn c\u1eed l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng, x\u1ea3o tr\u00e1 th\u00ec \u0111u\u1ed5i b\u1ecf \u0111i. H\u00e3y l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf l\u1eddi Tr\u1eabm, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c b\u1eadc s\u0129 phu.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, gi\u1edbi s\u0129 phu ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u00f3 th\u00f3i x\u1ea3o quy\u1ec7t, ganh \u0111ua h\u01b0 danh, n\u00ean ban b\u1ed1 l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b vi\u1ebft: <i>\"Ch\u00ednh s\u00e1ch h\u00f2a b\u00ecnh, thu\u1ea7n nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd c\u00f3 kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p; con \u0111\u01b0\u1eddng x\u1ea3o quy\u1ec7t, b\u1ea1c b\u1ebdo m\u1edf ra th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd sinh ra nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0111au th\u01b0\u01a1ng. B\u1edfi v\u00ec phong h\u00f3a c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng thi\u00ean h\u1ea1, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u00f3ng v\u1edbi h\u00ecnh \u0111i li\u1ec1n v\u1edbi nhau v\u1eady. Ng\u1ef1 s\u1eed ch\u1ea5p ph\u00e1p t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Tr\u1eabm, n\u00ean ban chi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1[footnote]N\u00ean ban chi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1: 'Chi\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u1edbi'.[\/footnote], \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n th\u00f3i ganh \u0111ua h\u01b0 danh. Nay l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, h\u00e3y ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, trung th\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu cho phong t\u1ee5c, c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 khai s\u00e1ng t\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a Tr\u1eabm. Nh\u1eefng k\u1ebb d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng, x\u1ea3o tr\u00e1, d\u00e1m d\u00ednh l\u00edu \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111u\u1ed5i b\u1ecf, mong r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c trong s\u1ea1ch, m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u xa ti\u00eau tan, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh th\u00e1i b\u00ecnh. H\u1ee1i c\u00e1c quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, h\u00e3y tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Tr\u1eabm.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c, Ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u00ednh s\u00e1ch v\u1ec1 ng\u1ef1a c\u1ee7a qu\u1ed1c gia b\u1ecb b\u1ecf b\u00ea kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ea3i c\u00e1ch.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Quy\u1ec1n Ty thi\u00ean gi\u00e1m Chu T\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00eam m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, th\u1ea5y sao b\u0103ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng M\u00e3o, T\u1ea5t, s\u1eafc \u0111\u1ecf nh\u01b0 l\u1eeda, n\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i Giao Ch\u1ec9 c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a l\u1eddi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Chu T\u00f4ng v\u1ed1n n\u00f3i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u00f3 bi\u1ebfn, nay gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam, kh\u00f4ng \u1ee9ng v\u1edbi l\u1eddi \u00f4ng ta, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n tra x\u00e9t. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n d\u1eabn chuy\u1ec7n tai \u01b0\u01a1ng, ph\u00fac l\u00e0nh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u00e2n hu\u1ec7.\"<\/i>\r\n\r\n[17] T\u1eeb khi L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c s\u00f4ng n\u1eefa, m\u00e0 d\u00f2ng s\u00f4ng chia nh\u00e1nh \u1edf \u0111\u00ea th\u1ee9 s\u00e1u c\u1ee7a Ng\u1ee5y, g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5, r\u1ed9ng hai tr\u0103m th\u01b0\u1edbc. T\u1eeb s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 ch\u1ea3y m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba ph\u1eadn Ng\u1ee5y, \u00c2n, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c, g\u1ecdi l\u00e0 T\u1ee9 Gi\u1edbi Th\u1ee7. H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0n Ch\u00ed t\u00e2u: <i>\"T\u1ee9 Gi\u1edbi Th\u1ee7 l\u00e0 n\u01a1i x\u01b0a kia s\u00f4ng l\u1edbn ch\u1ea3y qua, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ed7 s\u00e1ch \u300aC\u00e2u D\u1eadt Ch\u00ed\u300b g\u1ecdi l\u00e0 'v\u1ee1 \u0111\u00ea B\u00ecnh Nguy\u00ean, Kim \u0110\u00ea, th\u00f4ng s\u00f4ng l\u1edbn, ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng \u0110\u1ed1c M\u00e3[footnote]Ch\u1eef 'M\u00e3' trong '\u0110\u1ed1c M\u00e3 H\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 29 \u300aC\u00e2u D\u1eadt Ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 \u300aH\u00e0 C\u1eeb Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], ra bi\u1ec3n d\u00e0i h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m'. T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, d\u00f9ng ba ngh\u00ecn d\u00e2n \u0111inh \u0111\u00e0o v\u00e9t, m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec xong, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc nh\u00e1nh s\u00f4ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Kim, X\u00edch H\u00e0, s\u00e2u s\u00e1u th\u01b0\u1edbc. S\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc Ng\u1ee5y, ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn \u00c2n, K\u00fd, Can Ninh r\u1ed3i ra bi\u1ec3n. Nay s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 t\u1eeb Ng\u1ee5y, \u00c2n ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1ee9c, Th\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i ra bi\u1ec3n, chia l\u00e0m hai nh\u00e1nh, th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt n\u1ea1n v\u1ee1 \u0111\u00ea.\"<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 \u1edf T\u1ee9 Gi\u1edbi Th\u1ee7.\r\n\r\n<i>(C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed, l\u00fac n\u00e0y H\u00e0n Ch\u00ed ch\u1ec9 v\u1ebd h\u00ecnh th\u1ebf s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u1edfi c\u00f4ng. \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p: T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, huy \u0111\u1ed9ng ba ngh\u00ecn d\u00e2n phu, m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec ho\u00e0n th\u00e0nh, gi\u1ea3m d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a s\u00f4ng l\u1edbn v\u00e0o s\u00f4ng Kim, X\u00edch H\u00e0, s\u00e2u kho\u1ea3ng h\u01a1n s\u00e1u th\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0 \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p, th\u00ec c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n ch\u00ed. L\u1ea1i tra \u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay H\u00e0n Ch\u00ed \u0111\u00e0o k\u00eanh Nh\u1ecb C\u1ed5, chia d\u00f2ng s\u00f4ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Kim, X\u00edch H\u00e0, gi\u1ed1ng v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b. Nay v\u0103n b\u1ea3n theo b\u1ea3n ch\u00ed, h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa, s\u1ef1 vi\u1ec7c theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u00ed ch\u00e9p: S\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, c\u00e1c quan b\u00e0n mu\u1ed1n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea cho ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i. S\u1eafp kh\u1edfi c\u00f4ng, H\u00e0n Ch\u00ed t\u00e2u: <i>\"D\u00f2ng ch\u1ea3y ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, chi ph\u00ed \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, nay \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t thay \u0111\u1ed5i, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng. Chi b\u1eb1ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0110\u1ea1i Danh m\u1edf \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '\u0110\u1ea1i Minh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86 \u300a\u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed\u300b, '\u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, Ng\u1ee5y qu\u1eadn'. \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 truy\u1ec7n H\u00e0n Ch\u00ed ch\u00e9p: 'Chi b\u1eb1ng m\u1edf \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea \u1edf Ng\u1ee5y \u0111\u1ec3 chia d\u00f2ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng c\u0169'. V\u1eady '\u0110\u1ea1i Minh' l\u00e0 do \u00e2m gi\u1ed1ng v\u1edbi '\u0110\u1ea1i Danh' n\u00ean vi\u1ebft nh\u1ea7m, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec3 chia d\u00f2ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng c\u0169, chia l\u00e0m hai nh\u00e1nh, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u1ea1i h\u1ecda.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t, xin l\u00e0m theo k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00f3. Huy \u0111\u1ed9ng ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, m\u1ea5y th\u00e1ng th\u00ec xong. \u300aL\u00e3 H\u1ed1i T\u1eadp\u300b c\u00f3 b\u00e0i <i>\"T\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed9 Ho\u00e0ng H\u00e0 Tr\u1ea1ng\"<\/i> ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t chi ti\u1ebft, nay tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[18] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, m\u00f9ng 1, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u00ecnh Kham \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n qu\u1ea3n Di\u00ean Ch\u00e2u.\r\n\r\n\u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Kham t\u00e0i n\u0103ng k\u00e9m c\u1ecfi, nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1edd m\u1ecbt, b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra \u0111\u00f4n h\u1eadu nh\u01b0ng b\u00ean trong hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c, k\u1ebft giao v\u1edbi quy\u1ec1n qu\u00fd, nh\u1edd th\u1ebf m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn, v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec1 tr\u00ean, \u1ef7 th\u1ebf l\u00e0m oai. Hu\u1ed1ng chi tu\u1ed5i \u0111\u00e3 qu\u00e1 70, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i v\u1ec1 h\u01b0u. G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u1edf Xu ph\u1ee7, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, nay l\u1ea1i giao quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c? H\u01a1n n\u1eefa, theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng lao ho\u1eb7c th\u00e2n th\u00edch th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Xin thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Kham.\"<\/i> Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb can ng\u0103n, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[19] \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, Kim b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam Ch\u1ebf tr\u00ed Gi\u1ea3i di\u00eam s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 22-4, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 82, truy\u1ec7n Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng qua \u0111\u1eddi, n\u00ean l\u1ea5y H\u01b0\u1edbng thay th\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3, mu\u1ed1i xanh c\u1ee7a T\u00e2y H\u1ea1 b\u1ecb bu\u00f4n l\u1eadu r\u1ea5t nhi\u1ec1u, gi\u00e1 r\u1ebb, trong khi mu\u1ed1i gi\u1ea3i do quan b\u00e1n gi\u00e1 cao, n\u00ean mu\u1ed1i kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn khi H\u01b0\u1edbng nh\u1eadm ch\u1ee9c, m\u1edbi gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh ti\u00eau th\u1ee5. H\u00e0ng n\u0103m, ru\u1ed9ng mu\u1ed1i ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng ngh\u00ecn phu \u0111\u1ec3 tr\u1ed3ng mu\u1ed1i, nh\u01b0ng mu\u1ed1i t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ebfn 10 n\u0103m v\u1eabn ch\u01b0a b\u00e1n h\u1ebft. H\u01b0\u1edbng t\u00e2u xin gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1eadn ti\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: T\u01b0\u1eddng qua \u0111\u1eddi, l\u1ea5y H\u01b0\u1edbng k\u1ebf nhi\u1ec7m. X\u00e9t theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u01b0\u1eddng, \u00f4ng m\u1ea5t ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 7 n\u0103m nay. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c con ch\u00e1u T\u01b0\u1eddng v\u00e0o th\u00e1ng 11.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, Ti\u1ebfn s\u0129 T\u00f4 Tu\u00e2n \u1edf Mi Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang. Tu\u00e2n n\u0103m 27 tu\u1ed5i m\u1edbi ph\u00e1t ph\u1eabn h\u1ecdc h\u00e0nh, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau d\u1ef1 thi Ti\u1ebfn s\u0129, l\u1ea1i d\u1ef1 thi M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, b\u00e8n \u0111\u1ed1t h\u1ebft nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n th\u01b0\u1eddng l\u00e0m, \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, th\u00f4ng hi\u1ec3u s\u00e1u kinh v\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a tr\u0103m nh\u00e0, vi\u1ebft v\u0103n nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ngh\u00ecn ch\u1eef.\r\n\r\nN\u0103m Gia H\u1ef1u \u0111\u1ea7u, c\u00f9ng hai con l\u00e0 Th\u1ee9c, Tri\u1ec7t \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu d\u00e2ng l\u00ean 22 thi\u00ean s\u00e1ch \u300aQuy\u1ec1n th\u01b0\u300b, \u300aHo\u00e0nh lu\u1eadn\u300b, \u300aC\u01a1 s\u00e1ch\u300b do \u00f4ng so\u1ea1n, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0n K\u1ef3 khen ng\u1ee3i. Vua tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn thi \u1edf X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, \u00f4ng l\u1ea1i l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ed1i. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng v\u00ec \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c suy t\u00f4n trong l\u00e0ng, Tu l\u1ea1i n\u00f3i Tu\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1ef1 thi, xin ban cho m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu 80-90 vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c quan, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, Tam ty Ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed 2 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m L\u1ec7nh, L\u1ee5c, Ph\u00e1n, Ty, Ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00day, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n qua 4 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n qua 5 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t, kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, c\u00f3 3 v\u1ecb quan kinh ti\u1ebfn c\u1eed th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 3, b\u00e8n \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7nh.\r\n\r\n[22] Ch\u00e2u Thi\u1ec1n t\u00e2u L\u01b0u h\u1eadu Tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng qu\u00e2n L\u00fd \u0110oan \u00dd m\u1ea5t. Vua \u0111ang y\u1ebfn ti\u1ec7c trong cung, b\u00e8n ng\u1eebng nh\u1ea1c, c\u1ea5p cho nh\u00e0 \u00f4ng 300 l\u1ea1ng v\u00e0ng, t\u1eb7ng ch\u1ee9c C\u1ea3m \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, th\u1ee5y l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbnh. Em \u00f4ng l\u00e0 \u0110oan Nguy\u1ec7n vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7nh c\u1ee7a Ng\u00f4 Th\u1ee7 L\u1ec5 con Th\u00e1i qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa, xin t\u1eb7ng th\u00eam ch\u1ee9c Ki\u00eam Th\u1ecb trung.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia k\u1ebf th\u1eeba sau th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, s\u00e1ch v\u1edf t\u1ea3n m\u00e1t, ba qu\u00e1n ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ea1n quy\u1ec3n s\u00e1ch. Sau \u0111\u00f3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft thu th\u1eadp \u0111\u1ed3 th\u01b0, c\u0169ng t\u1eebng sai s\u1ee9 \u0111i c\u00e1c n\u01a1i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ea1 chi\u1ebfu l\u1ec7nh, t\u00ecm mua b\u1ea3n l\u1ea1, hi\u1ec7u \u0111\u00ednh thi\u00ean m\u1ee5c, l\u00fac r\u1ea3nh vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng b\u1ecf xem s\u00e1ch. Nh\u01b0ng so v\u1edbi th\u1eddi Khai Nguy\u00ean, s\u00e1ch v\u1edf th\u1ea5t l\u1ea1c c\u00f2n nhi\u1ec1u, n\u00ean t\u0103ng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch d\u00e2ng s\u00e1ch. S\u0129 th\u1ee9 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng s\u00e1ch c\u00f2n thi\u1ebfu \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, m\u1ed7i quy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a, 500 quy\u1ec3n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan v\u0103n.\"<\/i>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri H\u1ed3ng Ch\u00e2u, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh L\u01b0u V\u0129 l\u00e0m Tri D\u0129nh Ch\u00e2u, v\u00ec Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00f9ng H\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng gia nh\u00e2n c\u1ee7a V\u0129 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 con trai bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi d\u00e2n.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a quan \u0111\u00e0i, nay theo th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 s\u1ee9, Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 Gi\u1ea3 S\u01b0 H\u00f9ng l\u00e0m ph\u00f3. T\u0129nh \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng T\u00e2y, g\u1eedi h\u1ecbch sang Giao Ch\u1ec9, tri\u1ec7u t\u1eadp b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 quy\u1ec1n th\u1ebf l\u00e0 Ph\u00ed Gia H\u1ef1u \u0111\u1ebfn tr\u00e1ch h\u1ecfi. Gia H\u1ef1u \u0111\u00e1p r\u1eb1ng do c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau, v\u00f4 t\u00ecnh x\u00e2m ph\u1ea1m qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd nghi\u00eam, tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp v\u00e0 giao n\u1ed9p t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. T\u0129nh tin l\u1eddi gian d\u1ed1i c\u1ee7a h\u1eafn, h\u1eadu \u0111\u00e3i r\u1ed3i cho v\u1ec1. Gia H\u1ef1u v\u1ec1 r\u1ed3i, kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi ch\u00e9p r\u1eb1ng <i>\"li\u1ec1n giao n\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn Kh\u00e2m Ch\u00e2u, x\u1eed t\u1eed t\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi\"<\/i>, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i khoa tr\u01b0\u01a1ng. Nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c Ti\u1ec1n T\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c m\u1eabu sinh th\u1ea7n s\u1ee9, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n H\u1ea1 V\u0129 l\u00e0m ph\u00f3; Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Kinh l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 sinh th\u1ea7n s\u1ee9, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch \u00c1i l\u00e0m ph\u00f3; Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung Di\u00eam Tu\u00e2n l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c m\u1eabu ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u Hi l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tri\u1ec7u Nguy\u00ean Trung l\u00e0m ph\u00f3. Sau \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i s\u1ee9, n\u00ean \u0111\u1ed5i c\u1eed H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Binh b\u1ed9 lang trung, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd V\u01b0\u01a1ng D\u1ecbch thay th\u1ebf.\r\n\r\n[27] C\u01a1 quan kh\u1ea3o s\u00e1t l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a do Ng\u00f4 Khu\u00ea \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, s\u1ef1 th\u1ecbnh suy c\u1ee7a ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u do vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i hay m\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i m\u00e0 th\u00f4i. V\u00f9ng Khi\u00ean, V\u1ecb x\u01b0a kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u0103n nu\u00f4i, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 Phi T\u1eed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ng\u1ef1a sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Chu; v\u00f9ng Khi\u00ean, L\u0169ng x\u01b0a kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u0103n nu\u00f4i, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea1n Tu\u1ebf l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ng\u1ef1a sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf d\u01b0\u1edbi th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng giao quy\u1ec1n chuy\u00ean tr\u00e1ch, giao quy\u1ec1n chuy\u00ean tr\u00e1ch m\u00e0 kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay, gi\u00e1 ng\u1ef1a \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y ph\u1ea7n l\u1edbn do mu\u1ed1i Gi\u1ea3i cung c\u1ea5p, s\u1ed1 b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a m\u00e0 Tam ty chi tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n t\u1ea1i Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y. Quy\u1ec1n Ph\u00f3 s\u1ee9 Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u1eeba n\u1eafm quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, l\u1ea1i ki\u00eam qu\u1ea3n t\u00e0i ch\u00ednh Thi\u1ec3m T\u00e2y, c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 to\u00e0n quy\u1ec1n s\u1eed d\u1ee5ng, l\u1ea1i cho ph\u00e9p ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp tr\u1ea1i nu\u00f4i ng\u1ef1a. \u0110\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ea5t b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch th\u1ee9 nh\u1ea5t; s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a t\u1eebng canh t\u00e1c, kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch th\u1ee9 hai; d\u1ef1a v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 \u00f4ng t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i m\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch th\u1ee9 ba.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u00e0 \u0111\u1ea7m l\u1ea7y, \u0111\u1ea5t \u0111ai ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 \u0111\u1ea5t m\u1eb7n, n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n c\u1ee7a ng\u1ef1a chi\u1ebfn, \u0111\u1ecba l\u1ee3i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, c\u00e1c tr\u1ea1i nu\u00f4i ng\u1ef1a ph\u1ea7n l\u1edbn \u1edf v\u00f9ng n\u00e0y, ng\u1ef1a c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng sinh s\u00f4i. N\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n vi\u1ec7c nu\u00f4i ng\u1ef1a, th\u00ec c\u00e1c tr\u1ea1i nu\u00f4i ng\u1ef1a \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea1i, \u0111\u1ed5i ng\u1ef1a x\u1ea5u b\u1eb1ng ng\u1ef1a t\u1ed1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y; nh\u1eefng tr\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf, th\u00ec giao \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1 cho d\u00e2n. \u1ede nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 v\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p cho ng\u1ef1a, giao \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1 cho d\u00e2n, thu thu\u1ebf \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 chi ph\u00ed nu\u00f4i ng\u1ef1a chi\u1ebfn; \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u1ea5t d\u01b0 v\u00e0 th\u00edch h\u1ee3p cho ng\u1ef1a, d\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a canh t\u00e1c \u0111\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn h\u01a1n n\u1eefa. N\u1ebfu d\u00f9ng Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, ph\u00e0m vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i hay c\u1ea3i c\u00e1ch t\u1ec7 c\u0169, c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ebfc th\u01b0\u1edfng, th\u1ea5t b\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ea1i ph\u1ea1t, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n.\"<\/i> Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ec7nh cho H\u01b0\u1edbng Chuy\u00ean ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t ch\u0103n nu\u00f4i v\u00e0 mua ng\u1ef1a trong khu v\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi quy ho\u1ea1ch vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i ch\u0103n nu\u00f4i t\u1ea1i Nguy\u00ean Ch\u00e2u, V\u1ecb Ch\u00e2u[footnote]Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong 'V\u1ecb Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Xuy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198, ph\u1ea7n Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]v\u00e0 qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn. C\u00e1c ch\u1ee9c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i t\u1ea1i Sa Uy\u1ec3n Gi\u00e1m thu\u1ed9c \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u v\u00e0 \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i t\u1ea1i ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y th\u00e1c cho H\u01b0\u1edbng Chuy\u00ean b\u1ea3o c\u1eed v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nM\u1ee5c s\u1ee9 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nu\u00f4i ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m th\u00e1ng, quan l\u1ea1i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c quy c\u1ee7, t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh t\u1ec7 n\u1ea1n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t th\u1eddi. Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y chi\u1ebfu th\u01b0, l\u1ec7nh cho Khu\u00ea c\u00f9ng c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c tr\u1ea1i ch\u0103n nu\u00f4i, ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n qu\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1ec7 n\u1ea1n c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt. N\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u1ed3i xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch, r\u1ed3i t\u0103ng gi\u1ea3m t\u00f9y ti\u1ec7n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ec7 n\u1ea1n. N\u1ebfu mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn, thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, th\u00ec m\u1ecdi vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f3 m\u00e0 \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb xa. B\u1edfi v\u00ec n\u1ebfu k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng tinh t\u1ebf, th\u00ec vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n sau n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f3 l\u00e2u b\u1ec1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin h\u00e3y l\u1ec7nh cho m\u1ed9t quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t, c\u00f9ng th\u1ea7n tr\u1ef1c ti\u1ebfp ki\u1ec3m tra c\u00e1c tr\u1ea1i ch\u0103n nu\u00f4i \u1edf hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu. Xem x\u00e9t \u0111\u1ea5t \u0111ai r\u1ed9ng h\u1eb9p, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf t\u1ed1t x\u1ea5u, vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i theo m\u00f9a, s\u1ef1 c\u1ea7n c\u00f9 hay l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u00e0 binh l\u00ednh, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 gi\u1ed1ng \u0111\u1ef1c c\u00e1i, m\u1ed7i lo\u1ea1i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00e0o, chu\u1ed3ng tr\u1ea1i v\u00e0 gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc \u1ea5m l\u1ea1nh ra sao, c\u00e1i g\u00ec thu\u1eadn l\u1ee3i, c\u00e1i g\u00ec kh\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec sao m\u00e0 ng\u1ef1a hao h\u1ee5t, nay l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u1ef1a sinh s\u00f4i, c\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 c\u00e0ng ngu\u1ed3n g\u1ed1c, tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u xin g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a c\u00e1c quan[footnote]Ch\u1eef 't\u1ef7' trong c\u00e2u 'Nhi\u00ean h\u1eadu d\u0129 t\u1ef7 nh\u1eadt th\u1ea7n li\u00eau t\u1ea5u th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tham kh\u1ea3o v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u1ea9n th\u1eadn. So v\u1edbi vi\u1ec7c ng\u1ed3i \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb xa r\u1ed3i thay \u0111\u1ed5i v\u1ed9i v\u00e0ng,<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i ngh\u0129 r\u1eb1ng, ch\u00ednh s\u00e1ch v\u1ec1 ng\u1ef1a hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1a hi\u1ec7n nay nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00e1c v\u1edbi th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ednh ng\u1ef1a, ph\u00eda t\u00e2y b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u0169ng H\u1eefu, Kim Th\u00e0nh, B\u00ecnh L\u01b0\u01a1ng, Thi\u00ean Th\u1ee7y, ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng H\u00e0 Kh\u00fac, trong th\u00ec K\u1ef3, B\u00e2n[footnote] B\u00e2n 'B\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'U', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 112 \u300aLu\u1eadn Gi\u00e1m M\u1ee5c Tr\u00e1t T\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Kinh, Ninh, ph\u00eda \u0111\u00f4ng ti\u1ebfp gi\u00e1p Ng\u00e2n, H\u1ea1, l\u1ea1i ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn L\u00e2u Phi\u1ec1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t nu\u00f4i ng\u1ef1a th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. X\u00e9t hi\u1ec7n nay, ho\u1eb7c b\u1ecb r\u01a1i v\u00e0o tay r\u1ee3 Di, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 th\u00e0nh ru\u1ed9ng d\u00e2n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ec9 nghe n\u00f3i hi\u1ec7n nay \u1edf v\u00f9ng gi\u1eefa Lam, Th\u1ea1ch thu\u1ed9c H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, n\u00fai hoang r\u1ea5t nhi\u1ec1u, v\u00e0 b\u00ean c\u1ea1nh s\u00f4ng Ph\u1ea7n, \u0111\u1ed3ng c\u1ecf c\u0169ng r\u1ed9ng, trong \u0111\u00f3 c\u1ecf t\u1ed1t n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt, r\u1ea5t th\u00edch h\u1ee3p nu\u00f4i ng\u1ef1a, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t Gi\u00e1m L\u00e2u Phi\u1ec1n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp m\u1ed9t gi\u00e1m. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng theo d\u1ea5u v\u1ebft m\u00e0 t\u00ecm, th\u00ec \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ba gi\u00e1m L\u00e2u Phi\u1ec1n, Nguy\u00ean Tr\u00ec[footnote] Nguy\u00ean Tr\u00ec 'Tr\u00ec' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ecba', theo \u300aT\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 112 \u300aLu\u1eadn Gi\u00e1m M\u1ee5c Tr\u00e1t T\u1eed\u300b, \u300aM\u00e3 \u0110oan L\u00e2m V\u0103n Hi\u1ebfn Th\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 151 \u300aBinh Kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Thi\u00ean Tr\u00ec, hy v\u1ecdng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, th\u1ea7n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u1eebng \u0111i qua ph\u00eda \u0111\u00f4ng Uy Th\u1eafng \u0111\u1ebfn Li\u00eau Ch\u00e2u, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n, th\u1ea5y \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00e0y c\u1ea5y r\u1ea5t nhi\u1ec1u, m\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng m\u1ed9t l\u1ed9, n\u00fai s\u00e2u s\u00f4ng hi\u1ec3m, c\u1ecf n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t t\u1ed1t, \u0111\u1ea5t cao l\u1ea1nh, \u1eaft h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ednh ng\u1ef1a. V\u00e0 \u1edf v\u00f9ng gi\u1eefa \u0110\u01b0\u1eddng, Nh\u1eef thu\u1ed9c Kinh T\u00e2y l\u1ed9, \u0111\u1ea5t hoang l\u00e2u ng\u00e0y, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t l\u1edbn. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, c\u1eed quan \u0111i t\u00ecm \u0111\u1ed3ng c\u1ecf c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp gi\u00e1m ch\u0103n nu\u00f4i, th\u00ec c\u00e1c gi\u00e1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ng\u1ef1a[footnote] Th\u00ec c\u00e1c gi\u00e1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ng\u1ef1a '\u0110\u1ea5t' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b d\u1eabn tr\u00ean, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 b\u1ecf.[\/footnote] c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd ng\u1ef1a mua b\u00e1n, l\u1ee3i h\u1ea1i d\u1ec5 th\u1ea5y. N\u1ebfu nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1ecf ra nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a, th\u00ec ng\u1ef1a \u0111\u01b0\u1ee3c mua v\u1edbi gi\u00e1 cao, ng\u01b0\u1eddi \u0111em ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn s\u1ebd nhi\u1ec1u; n\u1ebfu c\u00e1c c\u01a1 quan ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edt, ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt. Tuy nhi\u00ean, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chi\u00eau d\u1ee5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch, xin c\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c t\u1eeb Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty ho\u1eb7c L\u1ec5 t\u00e2n vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a t\u1eeb c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, d\u1ef1a v\u00e0o ba \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c, tr\u00e1nh v\u1ed9i v\u00e0ng thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan xem x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a, Khu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c quan xin l\u00e0m theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Tu.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ecdn quan ch\u1ee9c \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c gi\u00e1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 Nam, ki\u1ec3m tra di\u1ec7n t\u00edch v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 s\u1ed1 li\u1ec7u ch\u00ednh x\u00e1c, s\u1ebd c\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c \u0111i ki\u1ec3m tra[footnote]C\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c \u0111i ki\u1ec3m tra 'm\u1ed9t', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'hai'.[\/footnote]. C\u00f2n vi\u1ec7c \u1edf C\u1ed5 m\u00e3 ty Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u1eabn giao cho H\u01b0\u1edbng quy ho\u1ea1ch v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.\r\n\r\nH\u01b0\u1edbng b\u00e8n t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ef1a mua t\u1eeb T\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, t\u00ednh c\u1ea3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n[footnote]T\u00ednh c\u1ea3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n 'gi\u00e1 tr\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 22.5, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 198 binh ch\u00ed s\u1eeda.[\/footnote], m\u1ed7i con ng\u1ef1a t\u1ed1n h\u00e0ng v\u1ea1n ti\u1ec1n, nh\u01b0ng ng\u1ef1a nh\u1eadp ch\u1ec9 l\u00e0 lo\u1ea1i trung b\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a t\u1ed1t h\u1ea1ng nh\u1ea5t. Xin \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n \u1edf Nguy\u00ean Ch\u00e2u, V\u1ecb Ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n, d\u00f9ng gi\u1ea3i di\u00eam giao d\u1eabn \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n phi\u00ean b\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i t\u00e1m ngh\u00ecn con ng\u1ef1a t\u1ed1t, trong \u0111\u00f3 ba ngh\u00ecn c\u1ea5p cho qu\u00e2n k\u1ef5 binh bi\u00ean gi\u1edbi, n\u0103m ngh\u00ecn nh\u1eadp v\u00e0o Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u00e0 ra chi\u1ebfu theo \u0111\u00f3.\r\n\r\nN\u0103m sau, H\u01b0\u1edbng l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Nguy\u00ean l\u00e0 ch\u00e2u V\u1ecb, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn, th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c v\u00e0 tr\u1ea1i ngo\u00e0i ch\u00e2u T\u1ea7n, l\u00e0 n\u01a1i ng\u1ef1a c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean qua l\u1ea1i. N\u1ebfu mu\u1ed1n xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c hai l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ec3 c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c tu\u00e2n theo.\"<\/i>\r\n\r\nN\u0103m sau n\u1eefa, Khu\u00ea v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng: <i>\"Ch\u00e2u T\u1ea7n, tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb, V\u0129nh Ninh c\u00f9ng ch\u00e2u Nguy\u00ean, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn, nay \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n. Xin t\u1eeb kinh s\u01b0 m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p b\u1ed1n v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, b\u1ea3y v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 l\u00e0m ti\u1ec1n mua ng\u1ef1a. B\u1ea1c hai v\u1ea1n l\u1ea1ng c\u00f9ng l\u1ee5a \u0111\u1ec1u sung v\u00e0o kho ti\u1ec1n bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n thi\u1ebfu m\u1ed9t v\u1ea1n quan, xin d\u00f9ng ti\u1ec1n gi\u1ea3i di\u00eam sao v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n chi ti\u00eau kh\u00e1c \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o.\"<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u thi h\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(<i>\"H\u01b0\u1edbng l\u1ea1i t\u00e2u v\u00e0 Khu\u00ea c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng, b\u1ea3n ch\u00ed cho l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u\"<\/i>, th\u1ee9 b\u1ea3y, nay \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Giang Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc, Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Th\u00e0nh \u0110\u00f4, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y tr\u1ed9m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng b\u1ea1c c\u1ee7a c\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c c\u1ee7a ca k\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng quen lu\u1eadt ph\u00e1p, vi\u1ec7c d\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e1m ty, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ebfn nay m\u1ed7i l\u1ed9 \u0111\u1ec1u th\u00eam ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan, l\u1ea5y ba n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tri ch\u00e2u nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u0111\u1ee7 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, th\u00ec cho l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tri ch\u00e2u nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ea7u ho\u1eb7c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u0111\u1ee7 hai nhi\u1ec7m k\u1ef3, c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f2n ch\u00e9p t\u00ean c\u00e1c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u00f3i: Ph\u00f3 s\u1ee9 V\u0103n T\u01b0 l\u1ed9 Kinh T\u00e2y l\u00e0 T\u00e0o Ho\u1ea3ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t, Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Kh\u1ea5u L\u1ee3i Nh\u1ea5t, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ec5 T\u00e2n l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0 \u0110o\u00e0n \u1ea8n \u0111\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. L\u1ee3i Nh\u1ea5t v\u00e0 \u1ea8n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00ec l\u00fd do g\u00ec, T\u01b0 M\u00e3 Quang trong\u300aK\u00fd v\u0103n\u300bc\u00f3 ghi ch\u00e9p, nay theo\u300aK\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[30] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0 gi\u00e1n quan \u0111\u00e3 h\u1eb7c t\u1ed9i L\u01b0u X\u01b0\u1edfng v\u00ec vi\u1ec7c so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c L\u00e3 Tr\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, l\u1ea1i t\u1eebng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng Qu\u00e1ch h\u1eadu trong t\u00f4ng mi\u1ebfu, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c b\u00e3i tru\u1ea5t ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 v\u00ec lo cho t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady\"<\/i>, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u00fd khuy\u00ean Vua ph\u1ebf b\u1ecf ho\u00e0ng h\u1eadu. T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n, L\u01b0u X\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Nh\u00e2n l\u00fac V\u0129nh H\u01b0ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, \u00f4ng xin \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed c\u00f9ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf \u0111\u1ec1u.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho L\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u: <i>\"M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u00f3i k\u00e9m, m\u00f9a h\u00e8 v\u00e0 m\u00f9a thu m\u01b0a d\u1ea7m, nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n n\u00e0o k\u00eau kh\u1ed5 v\u00ec thi\u00ean tai, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nhanh ch\u00f3ng c\u1eed quan vi\u00ean \u0111i xem x\u00e9t, mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00e1, kh\u00f4ng c\u1ea7n ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, sai Trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 d\u1ee5 Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u, Nh\u01b0 kinh s\u1ee9, Khang Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Chi\u1ebft K\u1ebf T\u1ed5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, K\u1ebf T\u1ed5 mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ee9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch xem x\u00e9t. Th\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"H\u1ecd Chi\u1ebft nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi k\u1ebf t\u1eadp l\u00e0m Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u, b\u1ea3n t\u1ed9c ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng qu\u1ea3n l\u00fd r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi. M\u1ecdi chi ph\u00ed khao th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb b\u1ed5ng l\u1ed9c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i m\u01b0\u1ee3n tr\u00e2u c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng hoang, l\u1ea5y l\u1ee3i t\u1ee9c thu ho\u1ea1ch h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 trang tr\u1ea3i chi ph\u00ed c\u00f4ng. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho h\u1ecd k\u1ebf t\u1eadp, n\u00ean kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c Tri ch\u00e2u trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c c\u01a1 quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee9ng nh\u1eafc \u00e1p d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, khi\u1ebfn K\u1ebf T\u1ed5 kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, n\u00ean mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ee9c. Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh an \u1ee7i v\u00e0 gi\u1eef l\u1ea1i.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u T\u1ec1, \u0110\u0103ng, M\u1eadt, Hoa, B\u00e2n, Di\u1ec7u, Phu, R\u00e1ng, Nhu\u1eadn, V\u1ee5, H\u1ea3i, T\u00fac, Nhi\u00eau, H\u1ea5p, C\u00e1t, Ki\u1ebfn, \u0110inh, Tri\u1ec1u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 18 ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, t\u1eeb nay l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Ri\u00eang Tri ch\u00e2u Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed.\"<\/i>\r\n\r\n[35] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang. An Qu\u1ed1c gi\u1ea3ng gi\u1ea3i ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o ch\u00fa s\u1edb, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1t minh g\u00ec kh\u00e1c, d\u1eabn lu\u1eadn th\u00f4 t\u1ee5c, \u0111\u1eddi sau c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n t\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m tr\u00f2 c\u01b0\u1eddi. \u00d4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng th\u00edch s\u00e1ch v\u0129, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u00e1ch v\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn trong ch\u00fa s\u1edb th\u00ec l\u1ea1i t\u00f4n tr\u1ecdng ngang v\u1edbi kinh \u0111i\u1ec3n. \u00d4ng \u1edf ch\u1ee9c Kinh di\u00ean 27 n\u0103m, Vua khen ng\u1ee3i \u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh ngh\u0129a thu\u1ea7n ch\u1ea5t, so s\u00e1nh v\u1edbi Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean t\u1eadp v\u0103n t\u1ef1 c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a vi\u1ec7n.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng Ph\u1ee5 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd, An Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u00fd V\u0129 xu\u1ed1ng l\u00e0m H\u00f2a Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, v\u1eabn cho gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i. V\u0129 kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00faa, m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a V\u0129 l\u1ea1i l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd c\u00f4ng ch\u00faa, c\u00f4ng ch\u00faa ban \u0111\u00eam m\u1edf c\u1eeda Ho\u00e0ng th\u00e0nh v\u00e0o cung t\u1ed1 c\u00e1o, V\u0129 ho\u1ea3ng s\u1ee3 t\u1ef1 h\u1eb7c t\u1ed9i, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, mi\u1ec5n gi\u00e1ng ch\u1ee9c, ch\u1ec9 ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng[footnote]30 c\u00e2n, b\u1ea3n T\u1ed1ng ch\u00e9p l\u00e0 '20 c\u00e2n'.[\/footnote], \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u00f4 C\u1eadp ch\u00e9p: C\u1eadp l\u00e0m Gi\u00e1n quan, b\u00e0n vi\u1ec7c Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung \u1ee9c hi\u1ebfp Ph\u1ee5 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd L\u00fd V\u0129 v\u00e0 can thi\u1ec7p v\u00e0o vi\u1ec7c trong cung. C\u1ea7n xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u1ee9c hi\u1ebfp \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o[footnote]H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, ch\u1eef 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u01b0\u01a1ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] t\u00e2u: <i>\"Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, H\u00f4n nh\u00e2n coi vi\u1ec7c c\u1ea5m c\u1eeda cung, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng m\u1edf; T\u1ef1 nh\u00e2n coi vi\u1ec7c l\u1ec7nh trong cung n\u1eef, ki\u1ec3m so\u00e1t vi\u1ec7c ra v\u00e0o, \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn nghi\u00eam ng\u1eb7t, ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. V\u00ec th\u1ebf, H\u00e1n Quang V\u0169 \u0111i s\u0103n \u0111\u00eam tr\u1edf v\u1ec1, Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u00f4ng M\u00f4n h\u1ea7u Ch\u00ed U\u1ea9n \u0111\u00f3ng c\u1eeda kh\u00f4ng cho v\u00e0o, Quang V\u0169 ph\u1ea3i \u0111i v\u00e0o t\u1eeb Trung \u0110\u00f4ng M\u00f4n, ng\u00e0y h\u00f4m sau khen th\u01b0\u1edfng Ch\u00ed U\u1ea9n v\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c Trung \u0110\u00f4ng M\u00f4n h\u1ea7u. Con c\u1ee7a Ng\u1ee5y V\u0169 l\u00e0 L\u00e2m Truy h\u1ea7u Th\u1ef1c m\u1edf c\u1eeda T\u01b0 M\u00e3 M\u00f4n ban ng\u00e0y ra ngo\u00e0i, Ng\u1ee5y V\u0169 n\u1ed5i gi\u1eadn, C\u00f4ng xa l\u1ec7nh b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f4ng ch\u00faa v\u1ec1 \u0111\u00eam, ch\u01b0a ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eadt gi\u1ea3, li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean, m\u1edf c\u1eeda cho v\u00e0o, th\u1eb3ng v\u00e0o c\u1ea5m trung, kh\u00f4ng h\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t, nh\u1eefng Gi\u00e1m m\u00f4n s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1ea3i qua Ho\u00e0ng th\u00e0nh, cung \u0111i\u1ec7n n\u1ed9i ngo\u1ea1i, xin \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t h\u1ecfi.\"<\/i> Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i c\u0169ng t\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[39] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed do \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ec3 c\u1ea3i quan ho\u1eb7c th\u0103ng ch\u1ee9c sai khi\u1ec3n, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, tr\u1ed9m c\u1eafp m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00e1c quan \u0110\u00f4 gi\u00e1m ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Duy\u1ec5n Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa, g\u1ed3m L\u01b0\u01a1ng To\u00e0n Nh\u1ea5t v\u00e0 8 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i, nh\u1ecf b\u00e9 \u0111\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t c\u00f4ng vi\u1ec7c; L\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch h\u1ea7u h\u1ea1 trong ph\u1ee7, b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn. T\u1eeb nay, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, m\u00e0 ch\u1ecdn 2 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 th\u00e1i gi\u00e1m tr\u00ean 40 tu\u1ed5i v\u00e0 quan vi\u00ean Tam ban vi\u1ec7n tr\u00ean 50 tu\u1ed5i kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i t\u01b0, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd ph\u1ee7 \u0111\u1ec7; ch\u1ecdn 2 th\u00e1i gi\u00e1m d\u01b0\u1edbi 50 tu\u1ed5i l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u h\u1ea1 trong ph\u1ee7, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay.\r\n\r\nL\u00fac n\u00e0y, c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i v\u00e0 Gi\u00e1n quan \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng trong ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u00e1i gi\u00e1m, v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng gi\u1eef m\u00ecnh, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u tra s\u00e2u t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111u\u1ed5i \u0111i, r\u1ed3i gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7, L\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t l\u1ea1i b\u1ecb b\u1eaft tr\u1edf v\u1ec1 c\u01a1 quan c\u0169, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u h\u1ed3i l\u1ea1i.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, c\u00e1c quan T\u00e2y Phi\u00ean l\u00e0 M\u00e3ng B\u1ed1 v\u00e0 Tr\u1ea1i H\u01b0\u01a1ng B\u1ed1, \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu L\u0129nh qu\u00e2n.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>\"Nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Duy\u1ec5n Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 H\u00e0n th\u1ecb, t\u01b0\u1edbc X\u01b0\u01a1ng L\u00ea qu\u1eadn qu\u00e2n, th\u01b0\u1eddng ra v\u00e0o cung c\u1ea5m, nh\u1edd c\u00f4ng ch\u00faa t\u00e2u xin cho ch\u00e1u r\u1ec3 l\u00e0 Vu Nhu\u1eadn l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m trong ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111em tr\u1ed9m v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang. Xin giao cho H\u1eefu ty \u0111i\u1ec1u tra.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu gi\u00e1ng Vu Nhu\u1eadn l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn qu\u00e2n c\u1ee7a H\u00e0n th\u1ecb.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, D\u01b0\u01a1ng Nghi, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n truy c\u1ee9u ch\u1ee9c v\u1ee5, ch\u1ec9 \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 l\u00e0 T\u0103ng Qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, v\u1ee5 \u00e1n ch\u01b0a x\u00e9t x\u1eed xong, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00f9ng H\u1ea1o giao cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Th\u1ea1ch L\u00e2n \u0111i\u1ec1u tra, khi\u1ebfn h\u01a1n 10 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 ch\u1ebft trong ng\u1ee5c. D\u01b0\u01a1ng Nghi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i khai b\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khoan h\u1ed3ng.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u00e3n t\u00e2u: <i>\"Khi \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y, th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi man \u0111\u1ed9ng H\u1ecfa \u1edf Ung Ch\u00e2u l\u00e0 N\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n t\u1ee5 t\u1eadp r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, e r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i lo n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9 thi\u1ebft l\u1eadp k\u1ebf s\u00e1ch chi\u00eau an.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed, T\u00f4ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e3 theo Ti\u00eau C\u1ed1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra n\u0103m th\u1ee9 hai. Nay V\u01b0\u01a1ng H\u00e3n l\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. L\u1ea1i x\u00e9t theo truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng H\u00e3n, H\u00e3n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ch\u1ee9c T\u00e0o Qu\u1ea3ng T\u00e2y, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00edch th\u00e2n chi\u00eau h\u00e0ng cha con T\u00f4ng \u0110\u00e1n, th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 ba m\u1edbi t\u1eeb Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 nay v\u00ec sao l\u1ea1i n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady? \u1eaet c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 sai. Ho\u1eb7c l\u00e0 H\u00e3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 chi\u00eau h\u00e0ng, nay l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u1eddi v\u00e0o trong, m\u00e0 th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ch\u0103ng? C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[45] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ch\u00e2u Th\u00e2m Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eb1m d\u00e3 k\u1ebft k\u00e9n, ph\u1ee7 kh\u1eafp c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n[46] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Tu so\u1ea1n \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n l\u00e0 Ti\u00eau C\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Giang Ch\u00e2u. Tri ch\u00e2u Ung Ch\u00e2u, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 l\u00e0 Ti\u00eau Ch\u00fa b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng Ti\u00eau C\u1ed1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p. \u0110\u1ebfn nay, do kh\u00f4ng x\u00e9t vi\u1ec7c s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u00e2y B\u00ecnh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a tr\u1ea1i \u1ea9n gi\u1ea5u nh\u00e2n kh\u1ea9u t\u1eeb ngo\u00e0i gi\u1edbi, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn gi\u1ebft h\u1ea1i quan binh, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t v\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Qu\u00e2n l\u00e0 L\u00fd Tu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u \u0110\u01a1n l\u00e0 L\u01b0u V\u0129nh Ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u T\u1ec1.\r\n\r\nTri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n phong ho\u00e0n t\u1edd t\u1eeb \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Tu\u00e2n, V\u0129nh Ni\u00ean, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn tr\u1ea5n gi\u1eef T\u00e2y S\u01a1n, \u0110\u1ed5ng Tu\u00e2n H\u1ed1i, Di\u00eau N\u1ed9i B\u00e2n gi\u1eef Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi gi\u1eb7c m\u1ea1nh h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n chuy\u1ec3n ch\u1ee9c hay d\u1eddi tr\u1ea5n, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec c\u1ea9n tr\u1ecdng v\u1edbi danh kh\u00ed, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i d\u1eb9p xong gi\u1eb7c, y\u00ean \u1ed5n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi cho th\u0103ng chuy\u1ec3n. Nay Tu\u00e2n ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec, ch\u1ec9 v\u00ec l\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 coi th\u01b0\u1eddng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ea9n tr\u1ecdng danh kh\u00ed c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, m\u1edf ra c\u00e1nh c\u1eeda may m\u1eafn cho th\u00e2n th\u00edch, v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang m\u00e0 t\u00f9y ti\u1ec7n ban t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng. Sau n\u00e0y n\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng d\u1eb9p gi\u1eb7c, th\u00ec l\u1ea5y ch\u1ee9c g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng n\u1eefa? V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m so\u1ea1n chi\u1ebfu.\"<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3 Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n chi\u1ebfu, nh\u01b0ng Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho l\u1eddi D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n l\u00e0 \u0111\u00fang, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c c\u1ee7a Tu\u00e2n; n\u1ebfu cho l\u00e0 sai, xin cho ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n chi\u1ebfu ban \u0111\u1ea7u so\u1ea1n l\u1ea1i.\"<\/i> N\u1ed9i ph\u00ea kh\u00f4ng cho. Sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea5n l\u1ea1i t\u00e2u n\u1eefa, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, cho ch\u00e1u c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean l\u00e0 Ch\u1ebf tr\u00ed gi\u1ea3i di\u00eam s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0 C\u1ea3nh l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang; con l\u00e0 B\u1ea3o, Th\u00e1i mi\u1ebfu th\u1ea5t tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ee3i khi m\u00e3n tang s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng T\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00f4ng ki\u1ebfn ngh\u1ecb th\u00f4ng su\u1ed1t ph\u00e9p mu\u1ed1i Thi\u1ec3m T\u00e2y, th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi n\u0103m, m\u1ed7i n\u0103m gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n cho Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5, c\u00f4ng lao \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn.\r\n\r\n[49] Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 Gi\u1ea3 S\u01b0 H\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Kh\u00e2m ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Tri Ung ch\u00e2u ki\u00eam Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\n<i>(S\u01b0 H\u00f9ng t\u1eeb ch\u1ed1i, theo t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u00e3 H\u1ed1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[50] Chi\u1ebfu cho Kh\u00e1ch t\u1ec9nh \u0111\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Anh ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00e0o Giai d\u00e2ng ng\u1ef1a, kh\u00f4ng ban chi\u1ebfu th\u01b0. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169, d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt ng\u00e0y C\u00e0n Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng qu\u00fd v\u1eadt ph\u1ea9m, m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i. Nay Giai n\u0103m n\u0103m d\u00e2ng bi\u1ec3u tr\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u1ef1a, tuy ch\u01b0a tr\u1ecb t\u1ed9i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u1eefa.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, D\u01b0\u01a1ng Quang Sai, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng, Thi\u1ec7u Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Huy Ch\u00e2u. Quang Sai l\u00e0 con c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Th\u00f4ng H\u00e1n. Th\u00f4ng H\u00e1n t\u1eebng v\u00e0o tri\u1ec1u c\u1ed1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, sau khi ch\u1ebft, Quang Sai k\u1ebf v\u1ecb. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi Tri ch\u00e2u Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1ed1ng, l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u00e2u, v\u1ed7 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man trong n\u0103m n\u0103m, An ph\u1ee7 ty s\u1ebd t\u00e2u xin ban s\u1eafc c\u00e1o. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Quang Sai \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y n\u0103m, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, n\u1ebfu \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i chuy\u1ec3n ra ngo\u00e0i m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u01b0u l\u1ea1i, th\u00ec khi ra ngo\u00e0i, t\u00ednh s\u1ed1 n\u0103m th\u00e1ng l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c \u01b0u \u0111\u00e3i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch l\u0169y th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n[footnote]ch\u1eef 'k\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u1ebf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 19-13, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i, khi ra ngo\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Dao l\u0129nh \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, g\u1ecdi l\u00e0 \u00e1m chuy\u1ec3n. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ra quy ch\u1ebf ri\u00eang, e r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1ea1m d\u1ee5ng \u00e2n tr\u1ea1ch s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t. Xin h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 n\u0103m v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng trong vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y.\r\n\r\n[53] \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u1eebng t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u1ea3n c\u00e2u Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan V\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o T\u00edn, V\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Ninh, \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o Th\u1ecd, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Ninh b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Dao qu\u1eadn \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n, Th\u1ee9 s\u1eed, tin \u0111\u1ed3n lan truy\u1ec1n trong ngo\u00e0i, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi nghe kinh h\u00e3i. Th\u1ea7n xin l\u1ea5y chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 n\u00f3i, c\u00e1c ho\u1ea1n quan cao ph\u1ea9m ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, Cung ph\u1ee5ng quan m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n m\u1ed9t l\u1ea7n, l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng cho nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y ng\u1ed3i kh\u00f4ng h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c. Nh\u01b0 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9[footnote] L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, ch\u1eef 'L\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Cung', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466, \u300aT\u1ea7n H\u00e0n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e0n c\u00f9ng L\u00f4i H\u1eefu Chung d\u1eb9p lo\u1ea1n V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, nh\u1edd c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u00c2n. Kh\u00f4ng bi\u1ebft V\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o T\u00edn l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng lao g\u00ec m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 T\u1ea7n H\u00e0n, ch\u1ec9 l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o l\u1ec7 chuy\u1ec3n ch\u1ee9c ng\u1ea7m kh\u00f4ng t\u00ean tu\u1ed5i. Th\u1ea7n kh\u1ea9n thi\u1ebft xin thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho h\u1ecd th\u0103ng chuy\u1ec3n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Hi\u1ec7n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111ang nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, e r\u1eb1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m qu\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1ed1c s\u1ee9c. D\u00f9ng h\u1ea1c \u0111\u1ec3 k\u00e9o xe, ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc V\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f2n \u00fd ch\u00ed chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi r\u0103n s\u00e2u s\u1eafc cho ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb qu\u1ed1c. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang m\u00e0 l\u00e0m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 nguy\u1ec7n v\u1ecdng thi\u1ebft tha c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, kh\u00f4ng ban ra.\r\n\r\nH\u1ed1i l\u1ea1i t\u00e2u: <em>\"Th\u1ea7n t\u1eebng nghe tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c cung c\u00e1c vi\u00ean n\u1ed9i ph\u1ea9m ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u0103ng l\u00ean g\u1ea5p b\u1ed9i, ngo\u00e0i l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng theo th\u00e2n ph\u1eadn, c\u00f2n xin th\u00eam ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c cung c\u00e1c, qu\u1ea7n \u00e1o b\u1ed1n m\u00f9a, l\u1ea1i chi\u1ebfm d\u1ee5ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Tam ty, l\u00e3ng ph\u00ed r\u1ea5t nhi\u1ec1u. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, H\u1eadu uy\u1ec3n, N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u1ea5t, ho\u1eb7c do gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 ch\u00fat c\u00f4ng lao nh\u1ecf, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ec9 d\u1ee5, th\u0103ng ch\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p, g\u1ecdi l\u00e0 '\u00e1m chuy\u1ec3n'. T\u1eeb n\u1ed9i ph\u1ea9m cung ph\u1ee5ng, ch\u1ec9 trong v\u00e0i n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ch\u01b0 ty s\u1ee9, ki\u00eam nhi\u1ec7m th\u1ee9 s\u1eed, ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Th\u1ea1ch To\u00e0n D\u1ee5c, H\u00e0 Th\u1eeba D\u1ee5ng, L\u01b0 Chi\u00eau T\u1ef1, Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eadu T\u1eafc, Ph\u00f9ng Th\u1eeba D\u1ee5ng, t\u00ean tu\u1ed5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. \u0110\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \"\u00e1m chuy\u1ec3n\", l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u0169ng t\u0103ng theo, vi\u1ec7c th\u0103ng ti\u1ebfn b\u1eeba b\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, so v\u1edbi c\u1ed5 nh\u00e2n c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng nghe.<\/em>\r\n\r\n<i>Khi B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ebfp ch\u00ednh, m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb trong cung ra, uy quy\u1ec1n giao cho ho\u1ea1n quan, ban s\u1eafc ch\u1ec9 b\u1ea5t ch\u00ednh, trao ch\u1ee9c cho k\u1ebb kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ean ngo\u00e0i \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng l\u1ec7 \"<\/i>\u00e1m chuy\u1ec3n<i>\" b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00f3. \u0110\u1ebfn sau ni\u00ean hi\u1ec7u Minh \u0110\u1ea1o, B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 m\u00ecnh x\u1eed l\u00fd v\u1ea1n c\u01a1, nh\u01b0ng t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a B\u1eafc ty v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i c\u00e1ch, sao nay l\u1ea1i \u0111\u1ec3 n\u00f3 c\u00e0ng th\u1ecbnh h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc? Tuy nhi\u00ean, m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra t\u1eeb n\u1ed9i t\u1ec9nh, vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c c\u0169ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u gi\u1eef im l\u1eb7ng, l\u1ea5y t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m \u00e2n hu\u1ec7 ri\u00eang, k\u1ebft giao v\u1edbi quy\u1ec1n qu\u00fd, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 leo l\u00ean \u0111\u1ecba v\u1ecb cao, kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady. T\u1ec7 n\u1ea1n t\u00edch t\u1ee5 l\u00e2u ng\u00e0y, B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft, l\u00e0m h\u1ea1i c\u00f4ng vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, kh\u00f4ng g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n. D\u01b0\u1edbi kinh th\u00e0nh, nh\u00e0 cao c\u1eeda r\u1ed9ng, c\u1ee7a c\u1ea3i ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y, gi\u00e0u sang t\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u1ee7a b\u1ecdn n\u1ecbnh th\u1ea7n. L\u1ea5y h\u1ebft c\u1ee7a c\u1ea3i trong kho, v\u1eaft ki\u1ec7t m\u1ed3 h\u00f4i x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u c\u1ee7a d\u00e2n, \u0111\u1ec3 nu\u00f4i b\u1ecdn v\u00f4 c\u00f4ng, c\u00f3 \u00edch g\u00ec? Th\u1ea7n e r\u1eb1ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t o\u00e1n gi\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu nh\u01b0 B\u1ea3o T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat c\u00f4ng lao, B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd ban cho h\u1ecd ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u00ec? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u00ean \u0111\u1ebf ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao d\u1eb9p gi\u1eb7c c\u1ee7a T\u1ea7n H\u00e0n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u00e0m ti\u1ec1n l\u1ec7, th\u00ec l\u00f2ng tham c\u1ee7a ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ebd t\u1ef1 ti\u00eau tan. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 ra l\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ki\u1ec3m tra s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1c cung c\u00e1c tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, so s\u00e1nh v\u1edbi hi\u1ec7n nay, n\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt. V\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, H\u1eadu uy\u1ec3n, N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, ho\u1eb7c cho h\u1ecd thay \u0111\u1ed5i ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, l\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ghi ch\u00e9p c\u00f4ng t\u1ed9i tr\u00ean s\u1ed5 \u1ea5n ch\u1ec9, n\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng lao \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, c\u0169ng ph\u1ea3i ghi ngay l\u1eadp t\u1ee9c. Khi \u0111\u1ebfn k\u1ef3 th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111em s\u1ed5 giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u01b0\u1edfng, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c th\u0103ng ch\u1ee9c, giao Trung th\u01b0 xu\u1ea5t c\u00e1o s\u1eafc. Nh\u01b0 v\u1eady, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh s\u1ebd li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Trung th\u01b0, kh\u00f4ng d\u00e1m che gi\u1ea5u, l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1eb1ng. C\u00e1c kho\u1ea3n l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng \"<\/i>\u00e1m chuy\u1ec3n<i>\" v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng theo quy \u0111\u1ecbnh, xin \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a B\u1ea3o T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1ec9 cho th\u0103ng ch\u1ee9c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ec3 quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ph\u00fac l\u1edbn.\"<\/i>\r\n\r\nH\u1ed1i b\u00e0n vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Ninh c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt thuy\u00ean chuy\u1ec3n, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian.\r\n\r\n<i>(B\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, nh\u00e2n v\u00ec Tri\u1ec7u Kh\u00e1i c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i, n\u00ean ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o. H\u1ed1i t\u1eebng n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Ninh k\u1ebft giao v\u1edbi Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi, v\u1eady vi\u1ec7c Th\u1ebf Ninh qu\u1ea3n c\u00e2u Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n h\u1eb3n l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi Th\u0103ng Chi v\u00e0o Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. Kh\u00e1i n\u00f3i <i>\"dao l\u0129nh \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n\"<\/i>, H\u1ed1i n\u00f3i <i>\"dao qu\u1eadn \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n, th\u1ee9 s\u1eed\"<\/i>, \u1eaft l\u00e0 c\u00f9ng m\u1ed9t vi\u1ec7c, ch\u00e9p ph\u1ee5 sau Kh\u00e1i, h\u1eb3n kh\u00f4ng sai. Ch\u1ec9 kh\u00f4ng r\u00f5 l\u1eddi H\u1ed1i n\u00f3i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n x\u00e9t th\u00eam. L\u01b0u B\u1ea3o T\u00edn c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan ngo\u00e0i, v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 8[footnote]Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 8: Xem quy\u1ec3n 198 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 8 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u1ea1ch To\u00e0n D\u1ee5c l\u0129nh ch\u1ee9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 sung ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, nghi ng\u1edd '\u1ea4t M\u00e3o' l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi 'Qu\u00fd M\u00e3o'.[\/footnote], c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, T\u01b0 m\u1eadt s\u1ee9, Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 T\u1ed1ng H\u1ea1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u. \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ed1ng H\u1ea1ng gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt, \u0111\u1ea7u \u00f3c m\u00ea mu\u1ed9i, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, khi tuy\u1ec3n d\u1ee5ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng th\u01b0\u1eddng l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e9p c\u0169. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra khoan dung nh\u01b0ng b\u00ean trong \u0111\u1ed1 k\u1ef5, g\u1ea7n \u0111\u00e2y trong vi\u1ec7c nh\u00e0 L\u00fd V\u1ef9, \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n v\u1ec1 l\u1ec7 sai \u1edf Qu\u00e2n Ch\u00e2u, mu\u1ed1n h\u00e3m h\u1ea1i L\u00fd V\u1ef9 v\u00e0o t\u1ed9i n\u1eb7ng, xu n\u1ecbnh \u00fd c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa. May nh\u1edd ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ng su\u1ed1t, kh\u00f4ng nghe theo l\u1eddi \u1ea5y. H\u01a1n n\u1eefa, \u00f4ng ta c\u00f2n k\u1ebft giao v\u1edbi n\u1ed9i th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Ninh, \u00e2m th\u1ea7m t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cung ph\u1ee5ng \u1edf Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed t\u1eeb xa, B\u1ea3o Ninh l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. C\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Tam Ban vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 th\u1eddi h\u1ea1n quy \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng \u00f4ng ta kh\u00f4ng h\u1ec1 tr\u1eebng ph\u1ea1t hay c\u1ea3nh c\u00e1o. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung t\u00e1 \u1edf Ng\u1ef1 ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf, nh\u01b0ng \u00f4ng ta l\u1ea1i dung t\u00fang. \u00d4ng ta th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 b\u1ecf qua c\u00f4ng l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed1n l\u1ea7n, H\u1eefu ty Gi\u00e1n Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1ed1ng H\u1ea1ng b\u1ea5t t\u00e0i, chi\u1ebfu ch\u1ec9 theo l\u1ec5 \u01b0u \u0111\u00e3i m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c \u00f4ng ta.\r\n\r\n<i>(Trong th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u00f3 ghi: <i>\"T\u1ed1ng H\u1ea1ng tuy\u1ec3n d\u1ee5ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng theo ph\u00e9p c\u0169, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n l\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, Bi\u1ec7n \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[55] L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, sung ch\u1ee9c T\u01b0 m\u1eadt s\u1ee9. T\u01b0 m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, T\u01b0 m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u01b0 m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi phong Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang.\r\n\r\n[56] Chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xin ch\u1eef ng\u1ef1 b\u00fat \u0111\u1ec3 kh\u1eafc tr\u00ean bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o.\"<\/i>\r\n\r\n[57] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"D\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, m\u01b0\u1eddi tr\u1ea1i \u0110\u1ee9c T\u0129nh v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00f3 ng\u1ef1a gi\u1eb7c x\u00e2m nh\u1eadp, khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c gia s\u00fac. M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 b\u1ed1 tr\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, nh\u01b0ng h\u1ecd v\u1eeba quen thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 th\u00ec l\u1ea1i b\u1ecb thay th\u1ebf. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau m\u1ed9 hai ch\u1ec9 huy th\u1ed5 binh \u1edf m\u01b0\u1eddi tr\u1ea1i n\u00e0y, d\u1ea1y h\u1ecd ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3n tr\u00fa.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, Ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi c\u00e2u vi\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang, c\u00f9ng \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa. T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u1eeb ch\u1ed1i n\u0103m l\u1ea7n r\u1ed3i m\u1edbi nh\u1eadn, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i. Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5, sai quan l\u1ea1i C\u00e1p m\u00f4n mang s\u1eafc ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Tam ty trao cho, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng nh\u1eadn. Quan l\u1ea1i theo \u0111\u00f3 l\u1ea1y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch tr\u00e1nh v\u00e0o trong. Quan l\u1ea1i \u0111\u1eb7t s\u1eafc ch\u1ec9 l\u00ean b\u00e0n r\u1ed3i \u0111i, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch sai ng\u01b0\u1eddi \u0111u\u1ed5i theo tr\u1ea3 l\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[59] Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 xin d\u1eddi m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ebfn tr\u00fa \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Ki\u1ec1n Ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin nh\u01b0 c\u00e1c n\u01a1i Th\u0103ng, H\u1ed3ng, Kinh, \u0110\u00e0m, chi\u00eau m\u1ed9 m\u1ed9t ch\u1ec9 huy Uy Qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 thu\u1ed9c v\u00e0o qu\u00e2n C\u1ea5m. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tang Th\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, em trai l\u00e0 Tang Tr\u1ea1m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"Tang Th\u1ee5c l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Tang D\u1ecbch, v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m. Cha \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eed tr\u1eadn khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, em h\u1ecd l\u00e0 Tang Tr\u1ea1m c\u00f9ng \u00f4ng \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 ch\u00f4n c\u1ea5t, Tang Th\u1ee5c c\u1ea3m k\u00edch \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. N\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5 nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Giao, \u00f4ng t\u1eebng xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m b\u1ed5 cho Tang Tr\u1ea1m, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 n\u00ean kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 Cung t\u1ea1 h\u1ee3p h\u01b0\u1edfng, Tang Th\u1ee5c d\u00f9 c\u00f3 con nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng t\u00e2u xin, v\u00ec ngh\u0129a kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i tr\u01b0\u1edbc Tang Tr\u1ea1m. H\u01a1n n\u1eefa, Tang Th\u1ee5c \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o x\u00e9t. Tang Th\u1ee5c l\u00e0 v\u00f5 th\u1ea7n m\u00e0 c\u00f3 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00e0 ti\u1ebft th\u00e1o nh\u01b0 v\u1eady, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i v\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tang Tr\u1ea1m m\u1ed9t ch\u1ee9c quan.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tang Th\u1ee5c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, Tang Tr\u1ea1m \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m t\u00e1 ch\u1ee9c.\r\n\r\n[61] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam, Dung ph\u1ea3i do An ph\u1ee7, Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1eeb N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u00eam ch\u1ee9c Duy\u00ean bi\u00ean kh\u00ea \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9.\"<\/i>\r\n\r\n[62] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, An t\u1ed1 x\u1eed s\u0129 Cao D\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba r\u1ed3i cho v\u1ec1 h\u01b0u, nh\u01b0ng Cao D\u1ecbch ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u1ea7n H\u00fac t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n c\u00f9ng Tri\u1ec7u Kh\u00e1i c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, Tri\u1ec7u Kh\u00e1i t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, th\u1ee9 b\u1eadc v\u1ed1n cao h\u01a1n, xin cho Tri\u1ec7u Kh\u00e1i \u0111\u1ee9ng tr\u00ean th\u1ea7n.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c Man \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ch\u00e2u Ung, chi\u1ebfu cho An ph\u1ee7 s\u1ee9 D\u01b0 T\u0129nh \u0111em qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Ninh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh s\u1ef1, B\u1eafc H\u1ea3i qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung; Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh s\u1ef1, Ph\u1ee5ng Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Hoa Nguy\u00ean qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 10 n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, H\u1eefu V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, K\u1ef3 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, An Qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u00f2ng C\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh s\u1ef1. Vua khen T\u00f2ng C\u1ed5 c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh hi\u1ec1n l\u00e0nh n\u00ean d\u00f9ng \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(\u300aAnh L\u1ee5c\u300b n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 12, truy\u1ec7n T\u00f2ng C\u1ed5 ch\u00e9p: Nh\u00e0 M\u1ee5c Th\u00e2n b\u1ecb ch\u00e1y, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f2ng C\u1ed5 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, c\u00f3 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng khen ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean cho quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh s\u1ef1. V\u1ee5 ch\u00e1y nh\u00e0 M\u1ee5c Th\u00e2n c\u1ea7n tra c\u1ee9u l\u1ea1i n\u0103m th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[67] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u trong b\u1ed9 h\u1ea1, h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, b\u1ea5t h\u1ea3o, l\u1ea5y c\u1edb c\u00fang t\u1ebf qu\u1ef7 th\u1ea7n \u0111\u1ec3 v\u01a1 v\u00e9t ti\u1ec1n c\u1ee7a. M\u1ed7i ph\u01b0\u1eddng h\u1ebbm c\u00f3 \u0111\u1ebfn 200, 300 ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp, x\u01b0ng hi\u1ec7u t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u00e0o l\u1ea1i, nha tr\u1ef1c, c\u1ea7m gi\u00e1o \u0111ao, c\u1edd x\u00ed, \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u00e0n \u00f4ng cho \u0111\u00e0n b\u00e0, ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u00e0n b\u00e0 cho \u0111\u00e0n \u00f4ng, d\u1eabn \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng \u00e2m nh\u1ea1c, tr\u00f2 ch\u01a1i, \u0111i l\u1ea1i su\u1ed1t ba b\u1ed1n \u0111\u00eam kh\u00f4ng d\u1ee9t. Tuy \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m, nh\u01b0ng phong t\u1ee5c \u1edf n\u01a1i xa \u0111\u00e3 l\u00e2u, s\u1ee3 kh\u00f3 ng\u0103n ch\u1eb7n ngay, xin \u0111\u1eb7t th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi Xuy\u00ean[footnote] 'Xuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], c\u00e1c ty Gi\u00e1m ti trong l\u1ed9 n\u00e0y m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m ph\u1ea3i thi h\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ea7n.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 qua \u0111\u1eddi, theo ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng th\u1ee5y hi\u1ec7u, th\u00ec Kh\u1ea3o c\u00f4ng ty tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00f4n c\u1ea5t ph\u1ea3i l\u1ea5y h\u00e0nh tr\u1ea1ng, chuy\u1ec3n cho quan L\u1ec5 kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu nh\u00e0 \u0111\u00f3 ch\u00f4n c\u1ea5t nhanh, h\u1ecdp b\u00e0n kh\u00f4ng k\u1ecbp, th\u00ec cho ph\u00e9p truy t\u1eb7ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c, \u0111\u00e3 ch\u00f4n c\u1ea5t m\u00e0 ch\u01b0a xin th\u1ee5y hi\u1ec7u, c\u0169ng cho ph\u00e9p xin ch\u1ec9.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4.\r\n\r\nKhi C\u00f4ng B\u1eadt m\u1edbi \u0111\u1ebfn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nghi ng\u1edd \u00f4ng thi\u1ebfu uy quy\u1ec1n v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. G\u1eb7p l\u00fac m\u1ed9t binh s\u0129 ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e1ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, n\u00f3i: <i>\"Th\u00e0 xin ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i> C\u00f4ng B\u1eadt nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean b\u1ea3o, nh\u01b0ng binh s\u0129 v\u1eabn kh\u00f4ng nghe, \u00f4ng li\u1ec1n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00e1p, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu; c\u00f2n ch\u00e9m \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u01a1i xin, ta c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1i \u00fd ng\u01b0\u01a1i.\"<\/i> R\u1ed3i ra l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng xong l\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1eeb \u0111\u00f3 nghi\u00eam ch\u1ec9nh.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Ty An ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u T\u00f4 M\u1eadu c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ch\u00e2u Ung.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m nha, H\u1eefu v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ea1o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 S\u00e0i \u0110\u1ee9c T\u01b0; Khi\u1ebft \u0110an sai Ho\u00e0i H\u00f3a qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt H\u1ed7, Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[72] C\u00e1c ch\u00e2u d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u c\u00f3 11 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng tr\u00ean 100 tu\u1ed5i <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b l\u00e0 12 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o \u1edf ch\u00e2u)<\/i>. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o \u1edf ch\u00e2u m\u00ecnh, theo l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 trong l\u1ec5 Hi\u1ec7p h\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[73] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, khi L\u01b0u X\u01b0\u1edfng, tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng, t\u1eeb bi\u1ec7t tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng v\u00f9ng Quan Trung n\u0103m nay m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u01b0u l\u1ea1c, xin m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n. \u00d4ng c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111i\u1ec1n l\u00e0m nhi\u1ec5u lo\u1ea1n d\u00e2n ch\u00fang. Vua ra l\u1ec7nh cho \u00f4ng t\u1eeb t\u1eeb t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nKhi X\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng <i>(X\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i th\u00e1ng 9, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 12 m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, nay ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y)<\/i>, \u00f4ng d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>\"T\u00f4n L\u00e2m \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung d\u00f9ng ph\u00e9p ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea1c v\u00e0 qu\u00e2n thu\u1ebf, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kinh h\u00e3i, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 thu\u1ebf t\u0103ng, v\u00ec th\u1ebf ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y ch\u1ea1. May nh\u1edd Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng kh\u1eafp n\u01a1i treo b\u1ea3ng c\u00e1o d\u1ee5, m\u1edbi t\u1ea1m y\u00ean. Nghe n\u00f3i ch\u1ec9 \u0111o \u0111\u1ea1c huy\u1ec7n V\u1ea1n Tuy\u1ec1n \u0111\u00e3 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m m\u1edbi xong. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m thu\u1ebf th\u00ec vui m\u1eebng, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u0103ng thu\u1ebf t\u1ea5t nhi\u00ean o\u00e1n h\u1eadn, ki\u1ec7n t\u1ee5ng e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Xin h\u00e3y tri\u1ec7u h\u1ed3i T\u00f4n L\u00e2m, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, \u0111\u1ec3 sau khi b\u1ecb thi\u00ean tai, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng b\u1ecb kinh \u0111\u1ed9ng.\"<\/i>\r\n\r\nX\u01b0\u1edfng cho r\u1eb1ng L\u00e2m d\u00f9ng ph\u00e9p ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea5t, l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u00e0n b\u01b0\u1edbc l\u00e0m m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, quy \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 \u0111o, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 ki\u1ec3m tra k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng sai s\u00f3t, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c cao th\u1ea5p c\u1ee7a ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 th\u00f4i. C\u00f2n v\u1ec1 ph\u00e9p \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u0111\u1ec1u, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ed9 m\u00e0u m\u1ee1 hay c\u1eb1n c\u1ed7i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m ru\u1ed9ng, tu s\u1eeda ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t th\u00ec thu\u1ebf n\u1eb7ng v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169; c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00e0m ru\u1ed9ng khi\u1ebfn ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t hoang h\u00f3a, c\u1eb1n c\u1ed7i th\u00ec l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m thu\u1ebf. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f2n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ed9 m\u00e0u m\u1ee1 hay c\u1eb1n c\u1ed7i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t. Quan l\u1ea1i kh\u00f4ng li\u00eam ch\u00ednh, s\u00e1ng su\u1ed1t, t\u00e2m \u00fd kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n, ho\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ebft vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ho\u1eb7c v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 thi\u00ean v\u1ecb, tr\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 xem x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady, t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u0111\u1ec1u, ai c\u0169ng bi\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y th\u00edch c\u00e1i danh m\u00e0 th\u00f4i. X\u01b0\u1edfng mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, v\u00ec gh\u00e9t ph\u1ea3i n\u00f3i th\u1eb3ng ra.\r\n\r\nX\u01b0\u1edfng l\u1ea1i cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a L\u00e2m b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb V\u1ea1n Tuy\u1ec1n, Long M\u00f4n, hai huy\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 ru\u1ed9ng n\u00fai, g\u1eadp gh\u1ec1nh trong ph\u1ea1m vi hai ba tr\u0103m d\u1eb7m. N\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u00fang nh\u01b0 ph\u00e9p c\u1ee7a L\u00e2m, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh trong m\u1ed9t n\u0103m, nh\u01b0ng L\u00e2m \u0111\u1ec1u ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean trong v\u00f2ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng. Khi t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a X\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn, Trung th\u01b0 tin l\u1eddi L\u00e2m, li\u1ec1n b\u00e1o l\u1ea1i cho X\u01b0\u1edfng, ch\u1ec9 ban s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ea5m d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1 ho\u1ea1i c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y ch\u1ea1 m\u00e0 th\u00f4i. Sau \u0111\u00f3, d\u00e2n H\u00e0 Trung qu\u1ea3 nhi\u00ean ki\u1ec7n c\u00e1o vi\u1ec7c gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ea5y v\u1ea1n h\u1ed9.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a X\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong h\u00e0nh tr\u1ea1ng v\u00e0 t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng.)<\/i>\r\n\r\n\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu c\u0169ng n\u00f3i: <em>\"Khi th\u1ea7n l\u00e0m quan gi\u00e1n, t\u1eebng \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, xin c\u1eed Qu\u00e1ch T\u01b0, T\u00f4n L\u00e2m, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi th\u1ea7n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb m\u1ed9t huy\u1ec7n \u1edf Th\u00e1i Ch\u00e2u, d\u00f9ng ph\u00e9p ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u thu\u1ebf. Vi\u1ec7c v\u1eeba thi h\u00e0nh, m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, li\u1ec1n b\u00e3i b\u1ecf ngay. <\/em>\r\n\r\n<em>G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea7n th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1eadp ra m\u1ed9t ty \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, sai quan \u0111i kh\u1eafp H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u thu\u1ebf. Ban \u0111\u1ea7u nghe tin \u0111\u1ed3n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, d\u00e2n ch\u00fang hoang mang, ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y t\u00e1o, th\u1ea7n c\u00f2n kh\u00f4ng tin. Sau \u0111\u00f3 th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi n\u00f3i n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, th\u1ea7n m\u1edbi h\u01a1i nghi ng\u1edd vi\u1ec7c n\u00e0y qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. Nh\u01b0ng \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh qu\u1ea3 quy\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c kh\u00f4ng th\u1ec3 can ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. <\/em>\r\n\r\n<em>G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 B\u1eafc, h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp k\u00eau ki\u1ec7n \u1edf Tam Ty. Nh\u01b0 v\u1eady, tin \u0111\u1ed3n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a ch\u00e2u qu\u1eadn tuy kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, nh\u01b0ng vi\u1ec7c h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf kinh \u0111\u00f4 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 che gi\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft r\u1ed3i. Vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u thu\u1ebf v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i, m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, nh\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y d\u00e2n c\u00f3 th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n l\u1ee3i kh\u00f4ng? <\/em><i>Tr\u1ed9m bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n ch\u1ec9 l\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c nh\u1eb9 n\u1eb7ng cho \u0111\u1ec1u, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i sinh th\u00eam s\u1ed1 ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c. <\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i V\u1ec7 ch\u00e2u, Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n kh\u00e1m x\u00e9t ra ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t d\u00e2n l\u1ea5n chi\u1ebfm, kh\u00f4ng n\u1eb1m trong s\u1ed1 qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7n t\u1ea1i[footnote]'qu\u1ea3n l\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'quy\u1ec1n', theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote], gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ee9c n\u1eb7ng chia \u0111\u1ec1u cho h\u1ed9 l\u1ea5n chi\u1ebfm, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra s\u1ed1 thu\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 l\u00e0 l\u00fd do d\u00e2n ch\u00fang k\u00eau ca. L\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf Thi\u1ec1n ch\u00e2u ngo\u00e0i s\u1ed1 qu\u1ea3n l\u00fd th\u1ef1c t\u1ebf hi\u1ec7n nay, l\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay trong s\u1ed5 s\u00e1ch, bao g\u1ed3m s\u1ed1 thu\u1ebf c\u00f3 t\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u1ed9p v\u00e0 s\u1ed1 thu\u1ebf b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t kh\u00f4ng khai b\u00e1o, \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ed1 \u1ea3o t\u1eeb th\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng H\u01b0ng, \u0111\u1ec1u chia \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c h\u1ed9 hi\u1ec7n nay. <\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i l\u1ea5y \u0111\u1ed9 m\u00e0u m\u1ee1 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t chia l\u00e0m b\u1ed1n b\u1eadc, ru\u1ed9ng h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ea5t m\u1eb7n tr\u1eafng[footnote]'m\u1eb7n tr\u1eafng' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1ea3m', theo \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 113 \u300aLu\u1eadn Qu\u00e2n Thu\u1ebf Tr\u00e1p T\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1eb7n c\u00e1t m\u1ecfng c\u00f3 th\u1ec3 canh t\u00e1c, \u0111\u1ea5t c\u00e1t ch\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 canh t\u00e1c, \u0111\u1ec1u chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, cho r\u1eb1ng tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea5u mu\u1ed1i. V\u1ea3 l\u1ea1i, d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n, b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i, ch\u1ec9 b\u1eaft n\u1ed9p thu\u1ebf theo c\u00e2n l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i[footnote]'b\u1eaft' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Nay ng\u01b0\u1eddi n\u1ea5u mu\u1ed1i \u0111\u00e3 n\u1ed9p thu\u1ebf mu\u1ed1i, l\u1ea1i b\u1eaft n\u1ed9p th\u00eam thu\u1ebf ru\u1ed9ng, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng ban \u01a1n cho d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc sao! <\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 canh t\u00e1c \u1edf H\u00e0 Nam thu\u1ed9c khu v\u1ef1c c\u1ea5m mu\u1ed1i[footnote]'c\u1ea5m' nguy\u00ean l\u00e0 'g\u1ea7n', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u0169ng chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u00e2n l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u1ed9p? Thi\u1ec1n ch\u00e2u, V\u1ec7 ch\u00e2u g\u1ea7n kinh s\u01b0, t\u00ecnh c\u1edd nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f2n nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i, n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf \u0111\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i cho d\u00e2n, h\u00e1 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng! <\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m th\u1eadt kh\u00f3. K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n n\u1ecbnh b\u1ee3, ch\u1ec9 n\u00f3i l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i h\u1ea1i; quan l\u1ea1i t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng tham c\u00f4ng c\u1ea7u th\u01b0\u1edfng, th\u1ea5y l\u1ee3i nh\u1ecf qu\u00ean h\u1ea1i l\u1edbn, v\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00edch o\u00e1n v\u1edbi d\u00e2n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00ec th\u00f4i, n\u1ebfu \u0111\u00e3 bi\u1ebft, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u1ee9u ch\u1eefa sai l\u1ea7m \u0111\u00f3 sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Mu\u1ed1n xin Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban ch\u1ec9 huy, l\u1ec7nh cho c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u thu\u1ebf ch\u1ec9 theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf th\u1ef1c t\u1ebf hi\u1ec7n c\u00f3, c\u00e2n nh\u1eafc m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u, c\u00f2n nh\u1eefng s\u1ed1 thu\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra v\u00e0 s\u1ed1 thu\u1ebf h\u01b0 t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc th\u00ec mi\u1ec5n b\u1ecf, v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i ch\u01b0a ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u thu\u1ebf th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c ph\u00e2n b\u1ed5. Vi\u1ec7c ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u thu\u1ebf n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 do th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, nay nghe th\u1ea5y vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m im l\u1eb7ng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, nay ghi sau L\u01b0u X\u01b0\u1edfng, ch\u1eafc l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 11 khi ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 do L\u01b0u X\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i di\u1ec7n b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, Tu c\u0169ng d\u00e2ng t\u1ea5u, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, kho\u1ea3ng th\u00e1ng 9, th\u00e1ng 10.)<\/i>\r\n\r\n[74] N\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tam ty suy kh\u00e1m c\u00f4ng s\u1ef1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, do quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, ph\u1ee5 tr\u00e1ch x\u00e9t h\u1ecfi c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo s\u1eed ch\u00ed hai tri\u1ec1u, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng n\u00e0o, nay ghi v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 1 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2 th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf. Th\u00e1ng 11 n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 8 c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 Ty T\u1ec3 S\u00e1t, n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 4 t\u00e1ch ra, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Ty Cung B\u00e0o. N\u0103m \u0111\u00f3, s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o Ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, Ty Cung B\u00e0o b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, phong M\u1ef9 nh\u00e2n h\u1ecd Chu l\u00e0m Ti\u1ec7p d\u01b0. Ho\u00e0ng n\u1eef th\u1ee9 12 l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ec7p d\u01b0.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung n\u1ed9p t\u1eeb hai v\u00f9ng \u0111\u1ea5t H\u00e0 B\u1eafc m\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ec1 ph\u00eda nam s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng, theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt c\u0169, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung n\u1ed9p t\u1eeb hai v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u1ebfu t\u1ef1 \u00fd ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u m\u00ecnh s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed3, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng lo ng\u1ea1i h\u1ecd s\u1ebd d\u1ea7n d\u1ea7n th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda nam \u0111\u1ec3 do th\u00e1m, kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c gian tr\u00e1. V\u00ec v\u1eady, l\u1ea1i ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt n\u00e0y.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri H\u1ee9a Ch\u00e2u ki\u00eam ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y B\u1eafc L\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9, Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u ki\u00eam ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y Nam L\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9, l\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u1ee9a, Tr\u1ea7n, Tr\u1ecbnh, Ho\u1ea1t, M\u1ea1nh, Th\u00e1i, Nh\u1eef, D\u0129nh, T\u00edn D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c B\u1eafc L\u1ed9, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u0110\u1eb7ng, T\u01b0\u01a1ng, T\u00f9y, Ph\u00f2ng, Kim, \u0110\u01b0\u1eddng, Qu\u00e2n, D\u0129nh, Quang H\u00f3a thu\u1ed9c Nam L\u1ed9, c\u00f2n ph\u1ee7 H\u00e0 Nam th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c b\u1ed9 \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[4] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9ng T\u00e2y B\u00ecnh Ch\u00e2u l\u00e0 Vi Hu\u1ec7 Ch\u00ednh che gi\u1ea5u v\u00e0 thu n\u1ea1p nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ea1y tr\u1ed1n t\u1eeb Giao Ch\u1ec9, ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng l\u00e0 Th\u00e2n Chi\u1ebfu Th\u00e1i<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e2n Chi\u1ebfu Th\u00e1i, ch\u1eef 'Th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1p', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332, truy\u1ec7n L\u00fd S\u01b0 Trung s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-1\" href=\"#footnote-1424-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ea1y tr\u1ed1n, \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m T\u1ed1ng S\u0129 Nghi\u00eau c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n ch\u1ed1ng l\u1ea1i, t\u1ef1 \u00fd ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi Giao Ch\u1ec9, ch\u00e9m gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y h\u00f4m sau<a class=\"footnote\" title=\"'Ng\u00e0y h\u00f4m sau', ch\u1eef 'nh\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ni\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-2\" href=\"#footnote-1424-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, Giao Ch\u1ec9 c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi man \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng l\u1ea1i h\u1ee3p binh \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u1ea5n, S\u0129 Nghi\u00eau v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ch\u00e2u Ung t\u00e2u l\u00ean, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Ti\u00eau C\u1ed1 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ung \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n c\u00e1c qu\u1eadn, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1ed1ng H\u00e0m, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c L\u00fd S\u01b0 Trung b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e1nh \u00fap.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri Kinh Nam, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Gi\u1edbi. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 qua c\u1eeda M\u00f4n h\u1ea1, Tri Phong b\u00e1c s\u1ef1 H\u00e0 \u0110\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u1edbi l\u00e0 quan Gi\u00e1n, c\u00f3 c\u00f4ng gi\u00fap tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Gi\u1edbi ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan v\u0103n t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n, c\u00e1c quan v\u00f5 t\u1eeb ch\u1ee9c th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed ba ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c ch\u01b0 ty s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng ch\u1ec9 huy v\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u n\u01a1i tr\u1eadn m\u1ea1c. Sau n\u00e0y d\u00f9 c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i kh\u00e1c, s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng n\u1ebfu khi ra tr\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ng\u00f4 Kinh, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Tri T\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, b\u1ecb tru\u1ea5t ba ch\u1ee9c, \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Th\u1ecd ch\u00e2u qu\u1ea3n th\u00fac; B\u00e0ng Nh\u1eef B\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 \u0110\u00f4ng h\u00ecnh ng\u1ee5c, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t; Kh\u1ea5u L\u1ee3i Nh\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, v\u00e0 \u0110o\u1ea1n \u1ea8n, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay th\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u00f4 Kinh ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4 c\u1ee7a c\u00f4ng, c\u00f2n B\u00e0ng Nh\u1eef B\u1eadt th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb nh\u00e0 b\u1ebfp c\u1ee7a ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u00e2u' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-1 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1424-3\" href=\"#footnote-1424-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>; h\u01a1n n\u1eefa, Kh\u1ea5u L\u1ee3i Nh\u1ea5t th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 h\u1ed9i v\u1edbi Ng\u00f4 Kinh, c\u0169ng t\u1eebng nh\u1eadn l\u1ee5a b\u1ea1c d\u00f9ng cho c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Ng\u00f4 Kinh l\u00e0 em c\u1ee7a Ng\u00f4 D\u1ee5c.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu c\u00f9ng c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b g\u1ed3m 250 quy\u1ec3n \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n, c\u00e1c quan san tu v\u00e0 bi\u00ean tu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 ti\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[9] Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang L\u01b0u Hi T\u1ea9u l\u00e0m ch\u1ee9c Ki\u1ec3m th\u1ea3o \u1edf S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'vi\u1ec7n' trong 'S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n ki\u1ec3m th\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111i\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 65 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 432, truy\u1ec7n L\u01b0u Hi T\u1ea9u s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-4\" href=\"#footnote-1424-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, ch\u01b0a k\u1ecbp v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n th\u00ec b\u1ecb ung nh\u1ecdt \u1edf l\u01b0ng m\u00e0 ch\u1ebft. Hi T\u1ea9u c\u00f3 tr\u00ed nh\u1edb t\u1ed1t, hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1ed9ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n l\u1ecbch ph\u00e1p v\u00e0 thu\u1eadt s\u1ed1.<\/p>\n<p>N\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, nh\u1eadt th\u1ef1c \u1edf sao T\u00e2m, l\u00fac \u0111\u00f3 H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u00fac chu\u00f4ng nh\u1ecf m\u00e0 th\u1eb3ng, ti\u1ebfng kh\u00f4ng vang; l\u1ea1i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn, Hi T\u1ea9u n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ea1i kim t\u00e1i h\u01b0ng, c\u00f9ng chi\u1ebfm v\u1edbi Chu C\u1ea3nh V\u01b0\u01a1ng, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd m\u1eafc b\u1ec7nh \u1edf tim v\u00e0 b\u1ee5ng.&#8221;<\/i> N\u0103m sau qu\u1ea3 nhi\u00ean Vua kh\u00f4ng kh\u1ecfe.<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 sao v\u00e0o cung Th\u00e1i Vi, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1eadu cung s\u1ebd c\u00f3 tang.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd phi qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>N\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u1eadt th\u1ef1c \u1edf ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh d\u01b0\u01a1ng, sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf sao M\u00e3o, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an T\u00f4ng Ch\u00e2n ch\u1eafc ch\u1ebft ch\u0103ng?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u1ee9ng nghi\u1ec7m. Hi T\u1ea9u khi ch\u01b0a b\u1ec7nh, t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Ta \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu \u1eaft ch\u1ebft.&#8221;<\/i> T\u1ef1 ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9 cha, ch\u1ecdn huy\u1ec7t Canh, n\u00f3i v\u1edbi v\u1ee3, sau \u0111\u00f3 ch\u00f4n theo l\u1eddi \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(<i>&#8220;B\u1ec7nh tim&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"B\u1ec7nh tim n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00e2u trong ch\u00ednh v\u0103n 'b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd m\u1eafc b\u1ec7nh \u1edf tim v\u00e0 b\u1ee5ng', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 183, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i th\u00e1ng 8 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd m\u1eafc b\u1ec7nh huy\u1ec5n ho\u1eb7c', kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00fa th\u00edch n\u00e0y.\" id=\"return-footnote-1424-5\" href=\"#footnote-1424-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>\u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf th\u00e1ng 8 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ng\u0103n vi\u1ec7c nh\u1eafc l\u1ea1i. T\u00f4ng Ch\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 hai m\u1edbi ch\u1ebft, <i>&#8220;sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf sao M\u00e3o&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'M\u00e3o' trong 'sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf sao M\u00e3o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1424-6\" href=\"#footnote-1424-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>theo b\u1ea3n ch\u00ed l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, Giao Ch\u1ec9 c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng l\u1ea1i c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea1i V\u0129nh B\u00ecnh, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i 3000 qu\u00e2n gi\u1ecfi d\u00f9ng khi\u00ean \u1edf Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n l\u1ed9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c xem x\u00e9t c\u00e1c quan tri ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0111\u00f4 gi\u00e1m, gi\u00e1m \u00e1p, tr\u1ea1i ch\u1ee7, tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 th\u1ea7n trong b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00ecnh, ai gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[12] \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ed1n l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y qu\u1ea3n l\u00fd d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9, kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb khi d\u00f9ng binh n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn nay, b\u1ecb ch\u1ebft m\u1ea5t, m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ed1n n\u0103m, s\u1ed5 binh do \u0111\u00f3 b\u1ecf kh\u00f4ng s\u1eeda ch\u1eefa. Xin giao cho c\u00e1c quan su\u00fd th\u1ea7n c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9, ch\u1ecdn quan \u0111i kh\u1eafp t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean ch\u01b0a quy ph\u1ee5, th\u00eam v\u00e0o s\u1ed5 c\u0169, th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5, b\u1ed9 t\u1ed9c l\u1edbn th\u00ec th\u00eam ru\u1ed9ng nh\u00e0n chia \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, quan phi\u00ean \u1edf qu\u00e2n B\u1ea3o An l\u00e0 H\u1ed3 Th\u1ee7 Trung l\u00e0m ph\u1ea3n b\u1ecf tr\u1ed1n, tuy \u0111\u00e3 b\u1eaft t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y v\u1ec1 x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean c\u00f3 l\u00f2ng b\u1ea5t ph\u1ee5c. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn xem x\u00e9t c\u00e1c quan qu\u00e2n kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed1t vi\u1ec7c chi\u00eau ph\u1ee7, gi\u00e1ng ch\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[13] Ban \u0111\u1ea7u, trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f2n nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang, d\u00e2n \u00edt \u1edf c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, ho\u1eb7c b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111i l\u01b0u l\u1ea1c l\u00e0m d\u00e2n nh\u00e0n. T\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh ban chi\u1ebfu x\u00e1, li\u1ec1n ra chi\u1ebfu cho d\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1c t\u00edch t\u1ee5 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ru\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00e0y, ba n\u0103m sau m\u1edbi thu thu\u1ebf, gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda m\u1ee9c c\u0169. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho d\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1c t\u1ef1 tr\u1edf v\u1ec1, thu\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i h\u1eb9n v\u1edbi d\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1c, trong tr\u0103m ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch n\u0103m n\u0103m, gi\u1ea3m thu\u1ebf c\u0169 t\u00e1m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi; h\u1ebft h\u1ea1n kh\u00f4ng v\u1ec1, cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0y. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed7i khi ban chi\u1ebfu x\u00e1, \u0111\u1ec1u n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n l\u01b0u vong, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi khai kh\u1ea9n. D\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai m\u00e0 l\u01b0u l\u1ea1c, l\u1ea1i \u01b0u \u0111\u00e3i mi\u1ec5n thu\u1ebf, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n chi\u00eau t\u1eadp.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u1eebng ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, l\u1ec7nh t\u00e1 \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu khuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i ao h\u1ed3, k\u00eanh m\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u, v\u00e0 khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng hoang, t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n tr\u1edf l\u00ean, b\u00e0n th\u01b0\u1edfng. C\u00e1c gi\u00e1m ty n\u1ebfu \u0111\u1ed1c th\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c quan l\u1ea1i trong b\u1ed9 v\u1ea1ch k\u1ebf ho\u1ea1ch, th\u01b0\u1edfng c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00e2u ng\u00e0y, d\u00e2n s\u1ed1 trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c khai kh\u1ea9n th\u00eam, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hoang \u1edf ph\u00eda t\u00e2y kinh th\u00e0nh thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi l\u00e0 c\u1ecf d\u1ea1i m\u1ecdc um t\u00f9m. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin di d\u00e2n \u0111\u1ebfn khai kh\u1ea9n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u01b0a qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn kh\u1ea9n hoang, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u n\u00e0y. Tri ch\u00e2u s\u1ef1, T\u1ef7 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t Ho\u00e0i An x\u01b0a nay v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 m\u00e0u m\u1ee1, nay ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u1ea1i hoang vu nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u1ea5t hoang c\u00f3 th\u1ec3 khai kh\u1ea9n th\u00eam, d\u00e2n \u00edt c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 th\u00eam, sao ph\u1ea3i b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u?&#8221;<\/i> \u00d4ng b\u00e8n tra c\u1ee9u s\u00e1ch v\u1edf, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea5u t\u00edch c\u0169 c\u1ee7a Tri\u1ec7u T\u00edn Th\u1ea7n, li\u1ec1n huy \u0111\u1ed9ng th\u00eam qu\u00e2n l\u00ednh kh\u00f4i ph\u1ee5c ba h\u1ed3 l\u1edbn v\u00e0 m\u1ed9t con k\u00eanh l\u1edbn, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ti\u00eau cho h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng. L\u1ea1i d\u1ea1y d\u00e2n t\u1ef1 \u0111\u00e0o th\u00eam m\u1ea5y ch\u1ee5c con k\u00eanh nh\u1ecf, n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau t\u01b0\u1edbi ti\u00eau<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' trong 'chuy\u1ec3n t\u01b0\u01a1ng t\u1ea9m qu\u00e1n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 426 truy\u1ec7n Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1424-7\" href=\"#footnote-1424-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. D\u00e2n ch\u00fang t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i k\u00e9o \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng nh\u01b0 m\u00e2y t\u1ee5, Th\u01b0\u1ee3ng Khoan l\u1ea1i xin c\u1ea5p \u0111\u1ea5t hoang theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 cho d\u00e2n vay ti\u1ec1n quan \u0111\u1ec3 mua tr\u00e2u. Qua ba n\u0103m, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang \u0111\u1ec1u tr\u1edf n\u00ean m\u00e0u m\u1ee1, t\u0103ng th\u00eam h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9. Gi\u00e1m ty d\u00e2ng t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, Tam ty s\u1ee9 Bao Ch\u1eedng c\u0169ng t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Th\u01b0\u1ee3ng Khoan l\u01b0u nhi\u1ec7m th\u00eam m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 n\u1eefa.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng Khoan l\u00e0 con c\u1ee7a An Nh\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(\u300aNh\u00e2n T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng Khoan chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 d\u00e2n t\u1eeb Ho\u00e0i, H\u1ed3, H\u00e0 B\u1eafc. \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p h\u01a1n hai ngh\u00ecn h\u1ed9, \u300aAnh T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b. Nay theo \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean, Th\u01b0\u1ee3ng Khoan \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u nhi\u1ec7m th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm vui c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1eadc s\u0129 \u0111\u1ea1i phu gi\u1eef g\u00ecn \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf \u0111\u1ea1o ngh\u0129a \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng h\u00e0nh vi kh\u00e1c l\u1ea1, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Tr\u1eabm, ho\u1eb7c c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i nguy hi\u1ec3m, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng qu\u1ef7 quy\u1ec7t, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, m\u01b0u c\u1ea7u danh ti\u1ebfng, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1ea5y \u00e2n s\u1ee7ng. C\u00e1c quan b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00ec moi m\u00f3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u00edn \u0111\u00e1o, kh\u00f4ng c\u00f3 phong c\u00e1ch trung h\u1eadu, khoan dung; b\u1ec1 ngo\u00e0i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng nh\u01b0ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn b\u1ea3n t\u00e2m th\u00ec th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang, th\u1eadt \u0111\u00e1ng gh\u00e9t. Khi\u1ebfn cho phong t\u1ee5c c\u1ee7a ta d\u1ea7n d\u1ea7n sa v\u00e0o s\u1ef1 b\u1ea1c b\u1ebdo, m\u00e0 mong gi\u00e1o h\u00f3a th\u00e0nh c\u00f4ng, tr\u1ecb \u0111\u1ea1o v\u1eefng v\u00e0ng, h\u00e1 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103ng! S\u00e1ch \u300aTh\u01b0\u300b ch\u1eb3ng n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;H\u00e3y di\u1ec7t tr\u1eeb nh\u1eefng l\u1eddi gi\u00e8m pha, h\u00e0nh vi t\u00e0n \u00e1c, l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi.&#8217; Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 h\u00e3y ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c t\u00ednh ngay th\u1eb3ng, ch\u00e2n th\u1eadt, ti\u1ebfn c\u1eed l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng, x\u1ea3o tr\u00e1 th\u00ec \u0111u\u1ed5i b\u1ecf \u0111i. H\u00e3y l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf l\u1eddi Tr\u1eabm, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c b\u1eadc s\u0129 phu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, gi\u1edbi s\u0129 phu ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u00f3 th\u00f3i x\u1ea3o quy\u1ec7t, ganh \u0111ua h\u01b0 danh, n\u00ean ban b\u1ed1 l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng X\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b vi\u1ebft: <i>&#8220;Ch\u00ednh s\u00e1ch h\u00f2a b\u00ecnh, thu\u1ea7n nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd c\u00f3 kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p; con \u0111\u01b0\u1eddng x\u1ea3o quy\u1ec7t, b\u1ea1c b\u1ebdo m\u1edf ra th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd sinh ra nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0111au th\u01b0\u01a1ng. B\u1edfi v\u00ec phong h\u00f3a c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng thi\u00ean h\u1ea1, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u00f3ng v\u1edbi h\u00ecnh \u0111i li\u1ec1n v\u1edbi nhau v\u1eady. Ng\u1ef1 s\u1eed ch\u1ea5p ph\u00e1p t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Tr\u1eabm, n\u00ean ban chi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"N\u00ean ban chi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1: 'Chi\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u1edbi'.\" id=\"return-footnote-1424-8\" href=\"#footnote-1424-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n th\u00f3i ganh \u0111ua h\u01b0 danh. Nay l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, h\u00e3y ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng, trung th\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu cho phong t\u1ee5c, c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 khai s\u00e1ng t\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a Tr\u1eabm. Nh\u1eefng k\u1ebb d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng, x\u1ea3o tr\u00e1, d\u00e1m d\u00ednh l\u00edu \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111u\u1ed5i b\u1ecf, mong r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c trong s\u1ea1ch, m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u xa ti\u00eau tan, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh th\u00e1i b\u00ecnh. H\u1ee1i c\u00e1c quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, h\u00e3y tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Tr\u1eabm.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ng\u00f4 Khu\u00ea, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c, Ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u00ednh s\u00e1ch v\u1ec1 ng\u1ef1a c\u1ee7a qu\u1ed1c gia b\u1ecb b\u1ecf b\u00ea kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ea3i c\u00e1ch.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Quy\u1ec1n Ty thi\u00ean gi\u00e1m Chu T\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00eam m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, th\u1ea5y sao b\u0103ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng M\u00e3o, T\u1ea5t, s\u1eafc \u0111\u1ecf nh\u01b0 l\u1eeda, n\u00ean \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i Giao Ch\u1ec9 c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a l\u1eddi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Chu T\u00f4ng v\u1ed1n n\u00f3i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch c\u00f3 bi\u1ebfn, nay gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam, kh\u00f4ng \u1ee9ng v\u1edbi l\u1eddi \u00f4ng ta, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n tra x\u00e9t. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n d\u1eabn chuy\u1ec7n tai \u01b0\u01a1ng, ph\u00fac l\u00e0nh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u00e2n hu\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[17] T\u1eeb khi L\u00fd Tr\u1ecdng X\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, c\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c s\u00f4ng n\u1eefa, m\u00e0 d\u00f2ng s\u00f4ng chia nh\u00e1nh \u1edf \u0111\u00ea th\u1ee9 s\u00e1u c\u1ee7a Ng\u1ee5y, g\u1ecdi l\u00e0 s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5, r\u1ed9ng hai tr\u0103m th\u01b0\u1edbc. T\u1eeb s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 ch\u1ea3y m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba ph\u1eadn Ng\u1ee5y, \u00c2n, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c, g\u1ecdi l\u00e0 T\u1ee9 Gi\u1edbi Th\u1ee7. H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0n Ch\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ee9 Gi\u1edbi Th\u1ee7 l\u00e0 n\u01a1i x\u01b0a kia s\u00f4ng l\u1edbn ch\u1ea3y qua, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ed7 s\u00e1ch \u300aC\u00e2u D\u1eadt Ch\u00ed\u300b g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;v\u1ee1 \u0111\u00ea B\u00ecnh Nguy\u00ean, Kim \u0110\u00ea, th\u00f4ng s\u00f4ng l\u1edbn, ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng \u0110\u1ed1c M\u00e3<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'M\u00e3' trong '\u0110\u1ed1c M\u00e3 H\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 29 \u300aC\u00e2u D\u1eadt Ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 \u300aH\u00e0 C\u1eeb Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1424-9\" href=\"#footnote-1424-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, ra bi\u1ec3n d\u00e0i h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m&#8217;. T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, d\u00f9ng ba ngh\u00ecn d\u00e2n \u0111inh \u0111\u00e0o v\u00e9t, m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec xong, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc nh\u00e1nh s\u00f4ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Kim, X\u00edch H\u00e0, s\u00e2u s\u00e1u th\u01b0\u1edbc. S\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc Ng\u1ee5y, ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn \u00c2n, K\u00fd, Can Ninh r\u1ed3i ra bi\u1ec3n. Nay s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 t\u1eeb Ng\u1ee5y, \u00c2n ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1ee9c, Th\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i ra bi\u1ec3n, chia l\u00e0m hai nh\u00e1nh, th\u00ec th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt n\u1ea1n v\u1ee1 \u0111\u00ea.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 \u1edf T\u1ee9 Gi\u1edbi Th\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed, l\u00fac n\u00e0y H\u00e0n Ch\u00ed ch\u1ec9 v\u1ebd h\u00ecnh th\u1ebf s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u1edfi c\u00f4ng. \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p: T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, huy \u0111\u1ed9ng ba ngh\u00ecn d\u00e2n phu, m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec ho\u00e0n th\u00e0nh, gi\u1ea3m d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a s\u00f4ng l\u1edbn v\u00e0o s\u00f4ng Kim, X\u00edch H\u00e0, s\u00e2u kho\u1ea3ng h\u01a1n s\u00e1u th\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0 \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ch\u00e9p, th\u00ec c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n ch\u00ed. L\u1ea1i tra \u300aK\u00ea C\u1ed5 L\u1ee5c\u300b, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay H\u00e0n Ch\u00ed \u0111\u00e0o k\u00eanh Nh\u1ecb C\u1ed5, chia d\u00f2ng s\u00f4ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Kim, X\u00edch H\u00e0, gi\u1ed1ng v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b. Nay v\u0103n b\u1ea3n theo b\u1ea3n ch\u00ed, h\u01a1i s\u1eeda ch\u1eefa, s\u1ef1 vi\u1ec7c theo \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u00ed ch\u00e9p: S\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u1ee1 \u0111\u00ea ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, c\u00e1c quan b\u00e0n mu\u1ed1n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea cho ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i. S\u1eafp kh\u1edfi c\u00f4ng, H\u00e0n Ch\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00f2ng ch\u1ea3y ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, chi ph\u00ed \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, nay \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t thay \u0111\u1ed5i, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng. Chi b\u1eb1ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0110\u1ea1i Danh m\u1edf \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '\u0110\u1ea1i Minh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86 \u300a\u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed\u300b, '\u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, Ng\u1ee5y qu\u1eadn'. \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 truy\u1ec7n H\u00e0n Ch\u00ed ch\u00e9p: 'Chi b\u1eb1ng m\u1edf \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea \u1edf Ng\u1ee5y \u0111\u1ec3 chia d\u00f2ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng c\u0169'. V\u1eady '\u0110\u1ea1i Minh' l\u00e0 do \u00e2m gi\u1ed1ng v\u1edbi '\u0110\u1ea1i Danh' n\u00ean vi\u1ebft nh\u1ea7m, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-10\" href=\"#footnote-1424-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 chia d\u00f2ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng c\u0169, chia l\u00e0m hai nh\u00e1nh, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u1ea1i h\u1ecda.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t, xin l\u00e0m theo k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00f3. Huy \u0111\u1ed9ng ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, m\u1ea5y th\u00e1ng th\u00ec xong. \u300aL\u00e3 H\u1ed1i T\u1eadp\u300b c\u00f3 b\u00e0i <i>&#8220;T\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed9 Ho\u00e0ng H\u00e0 Tr\u1ea1ng&#8221;<\/i> ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t chi ti\u1ebft, nay tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, m\u00f9ng 1, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u00ecnh Kham \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n qu\u1ea3n Di\u00ean Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kham t\u00e0i n\u0103ng k\u00e9m c\u1ecfi, nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1edd m\u1ecbt, b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra \u0111\u00f4n h\u1eadu nh\u01b0ng b\u00ean trong hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c, k\u1ebft giao v\u1edbi quy\u1ec1n qu\u00fd, nh\u1edd th\u1ebf m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn, v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec1 tr\u00ean, \u1ef7 th\u1ebf l\u00e0m oai. Hu\u1ed1ng chi tu\u1ed5i \u0111\u00e3 qu\u00e1 70, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i v\u1ec1 h\u01b0u. G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u1edf Xu ph\u1ee7, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, nay l\u1ea1i giao quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c? H\u01a1n n\u1eefa, theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng lao ho\u1eb7c th\u00e2n th\u00edch th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Xin thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Kham.&#8221;<\/i> Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m S\u01b0 \u0110\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb can ng\u0103n, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[19] \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, Kim b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam Ch\u1ebf tr\u00ed Gi\u1ea3i di\u00eam s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 22-4, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 82, truy\u1ec7n Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1424-11\" href=\"#footnote-1424-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng qua \u0111\u1eddi, n\u00ean l\u1ea5y H\u01b0\u1edbng thay th\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3, mu\u1ed1i xanh c\u1ee7a T\u00e2y H\u1ea1 b\u1ecb bu\u00f4n l\u1eadu r\u1ea5t nhi\u1ec1u, gi\u00e1 r\u1ebb, trong khi mu\u1ed1i gi\u1ea3i do quan b\u00e1n gi\u00e1 cao, n\u00ean mu\u1ed1i kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn khi H\u01b0\u1edbng nh\u1eadm ch\u1ee9c, m\u1edbi gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh ti\u00eau th\u1ee5. H\u00e0ng n\u0103m, ru\u1ed9ng mu\u1ed1i ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng ngh\u00ecn phu \u0111\u1ec3 tr\u1ed3ng mu\u1ed1i, nh\u01b0ng mu\u1ed1i t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ebfn 10 n\u0103m v\u1eabn ch\u01b0a b\u00e1n h\u1ebft. H\u01b0\u1edbng t\u00e2u xin gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1eadn ti\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: T\u01b0\u1eddng qua \u0111\u1eddi, l\u1ea5y H\u01b0\u1edbng k\u1ebf nhi\u1ec7m. X\u00e9t theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u01b0\u1eddng, \u00f4ng m\u1ea5t ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 7 n\u0103m nay. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p vi\u1ec7c con ch\u00e1u T\u01b0\u1eddng v\u00e0o th\u00e1ng 11.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, Ti\u1ebfn s\u0129 T\u00f4 Tu\u00e2n \u1edf Mi Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang. Tu\u00e2n n\u0103m 27 tu\u1ed5i m\u1edbi ph\u00e1t ph\u1eabn h\u1ecdc h\u00e0nh, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau d\u1ef1 thi Ti\u1ebfn s\u0129, l\u1ea1i d\u1ef1 thi M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, b\u00e8n \u0111\u1ed1t h\u1ebft nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n th\u01b0\u1eddng l\u00e0m, \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, th\u00f4ng hi\u1ec3u s\u00e1u kinh v\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a tr\u0103m nh\u00e0, vi\u1ebft v\u0103n nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ngh\u00ecn ch\u1eef.<\/p>\n<p>N\u0103m Gia H\u1ef1u \u0111\u1ea7u, c\u00f9ng hai con l\u00e0 Th\u1ee9c, Tri\u1ec7t \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu d\u00e2ng l\u00ean 22 thi\u00ean s\u00e1ch \u300aQuy\u1ec1n th\u01b0\u300b, \u300aHo\u00e0nh lu\u1eadn\u300b, \u300aC\u01a1 s\u00e1ch\u300b do \u00f4ng so\u1ea1n, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0n K\u1ef3 khen ng\u1ee3i. Vua tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn thi \u1edf X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, \u00f4ng l\u1ea1i l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ed1i. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng v\u00ec \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c suy t\u00f4n trong l\u00e0ng, Tu l\u1ea1i n\u00f3i Tu\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1ef1 thi, xin ban cho m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu 80-90 vi\u00ean M\u1ea1c ch\u1ee9c quan, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed, Tam ty Ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed 2 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m L\u1ec7nh, L\u1ee5c, Ph\u00e1n, Ty, Ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00day, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n qua 4 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n qua 5 k\u1ef3 kh\u1ea3o x\u00e9t, kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, c\u00f3 3 v\u1ecb quan kinh ti\u1ebfn c\u1eed th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 3, b\u00e8n \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[22] Ch\u00e2u Thi\u1ec1n t\u00e2u L\u01b0u h\u1eadu Tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng qu\u00e2n L\u00fd \u0110oan \u00dd m\u1ea5t. Vua \u0111ang y\u1ebfn ti\u1ec7c trong cung, b\u00e8n ng\u1eebng nh\u1ea1c, c\u1ea5p cho nh\u00e0 \u00f4ng 300 l\u1ea1ng v\u00e0ng, t\u1eb7ng ch\u1ee9c C\u1ea3m \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, th\u1ee5y l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbnh. Em \u00f4ng l\u00e0 \u0110oan Nguy\u1ec7n vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7nh c\u1ee7a Ng\u00f4 Th\u1ee7 L\u1ec5 con Th\u00e1i qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa, xin t\u1eb7ng th\u00eam ch\u1ee9c Ki\u00eam Th\u1ecb trung.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia k\u1ebf th\u1eeba sau th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, s\u00e1ch v\u1edf t\u1ea3n m\u00e1t, ba qu\u00e1n ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ea1n quy\u1ec3n s\u00e1ch. Sau \u0111\u00f3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft thu th\u1eadp \u0111\u1ed3 th\u01b0, c\u0169ng t\u1eebng sai s\u1ee9 \u0111i c\u00e1c n\u01a1i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ea1 chi\u1ebfu l\u1ec7nh, t\u00ecm mua b\u1ea3n l\u1ea1, hi\u1ec7u \u0111\u00ednh thi\u00ean m\u1ee5c, l\u00fac r\u1ea3nh vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng b\u1ecf xem s\u00e1ch. Nh\u01b0ng so v\u1edbi th\u1eddi Khai Nguy\u00ean, s\u00e1ch v\u1edf th\u1ea5t l\u1ea1c c\u00f2n nhi\u1ec1u, n\u00ean t\u0103ng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch d\u00e2ng s\u00e1ch. S\u0129 th\u1ee9 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng s\u00e1ch c\u00f2n thi\u1ebfu \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, m\u1ed7i quy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a, 500 quy\u1ec3n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan v\u0103n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri H\u1ed3ng Ch\u00e2u, Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh L\u01b0u V\u0129 l\u00e0m Tri D\u0129nh Ch\u00e2u, v\u00ec Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00f9ng H\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng gia nh\u00e2n c\u1ee7a V\u0129 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 con trai bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi d\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a quan \u0111\u00e0i, nay theo th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 s\u1ee9, Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 Gi\u1ea3 S\u01b0 H\u00f9ng l\u00e0m ph\u00f3. T\u0129nh \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng T\u00e2y, g\u1eedi h\u1ecbch sang Giao Ch\u1ec9, tri\u1ec7u t\u1eadp b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 quy\u1ec1n th\u1ebf l\u00e0 Ph\u00ed Gia H\u1ef1u \u0111\u1ebfn tr\u00e1ch h\u1ecfi. Gia H\u1ef1u \u0111\u00e1p r\u1eb1ng do c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau, v\u00f4 t\u00ecnh x\u00e2m ph\u1ea1m qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd nghi\u00eam, tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp v\u00e0 giao n\u1ed9p t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. T\u0129nh tin l\u1eddi gian d\u1ed1i c\u1ee7a h\u1eafn, h\u1eadu \u0111\u00e3i r\u1ed3i cho v\u1ec1. Gia H\u1ef1u v\u1ec1 r\u1ed3i, kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi ch\u00e9p r\u1eb1ng <i>&#8220;li\u1ec1n giao n\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn Kh\u00e2m Ch\u00e2u, x\u1eed t\u1eed t\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi&#8221;<\/i>, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i khoa tr\u01b0\u01a1ng. Nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c Ti\u1ec1n T\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c m\u1eabu sinh th\u1ea7n s\u1ee9, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n H\u1ea1 V\u0129 l\u00e0m ph\u00f3; Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Kinh l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 sinh th\u1ea7n s\u1ee9, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Qu\u00e1ch \u00c1i l\u00e0m ph\u00f3; Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung Di\u00eam Tu\u00e2n l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c m\u1eabu ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u Hi l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an ch\u00e1nh \u0111\u00e1n s\u1ee9, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Tri\u1ec7u Nguy\u00ean Trung l\u00e0m ph\u00f3. Sau \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i s\u1ee9, n\u00ean \u0111\u1ed5i c\u1eed H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Binh b\u1ed9 lang trung, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00fd V\u01b0\u01a1ng D\u1ecbch thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[27] C\u01a1 quan kh\u1ea3o s\u00e1t l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a do Ng\u00f4 Khu\u00ea \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, s\u1ef1 th\u1ecbnh suy c\u1ee7a ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u do vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i hay m\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i m\u00e0 th\u00f4i. V\u00f9ng Khi\u00ean, V\u1ecb x\u01b0a kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u0103n nu\u00f4i, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 Phi T\u1eed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ng\u1ef1a sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Chu; v\u00f9ng Khi\u00ean, L\u0169ng x\u01b0a kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u0103n nu\u00f4i, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea1n Tu\u1ebf l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ng\u1ef1a sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf d\u01b0\u1edbi th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng giao quy\u1ec1n chuy\u00ean tr\u00e1ch, giao quy\u1ec1n chuy\u00ean tr\u00e1ch m\u00e0 kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, gi\u00e1 ng\u1ef1a \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y ph\u1ea7n l\u1edbn do mu\u1ed1i Gi\u1ea3i cung c\u1ea5p, s\u1ed1 b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a m\u00e0 Tam ty chi tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n t\u1ea1i Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y. Quy\u1ec1n Ph\u00f3 s\u1ee9 Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u1eeba n\u1eafm quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, l\u1ea1i ki\u00eam qu\u1ea3n t\u00e0i ch\u00ednh Thi\u1ec3m T\u00e2y, c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 to\u00e0n quy\u1ec1n s\u1eed d\u1ee5ng, l\u1ea1i cho ph\u00e9p ch\u1ecdn \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp tr\u1ea1i nu\u00f4i ng\u1ef1a. \u0110\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m m\u1ea5t b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch th\u1ee9 nh\u1ea5t; s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a t\u1eebng canh t\u00e1c, kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch th\u1ee9 hai; d\u1ef1a v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 \u00f4ng t\u1ea1i ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i m\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch th\u1ee9 ba.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u00e0 \u0111\u1ea7m l\u1ea7y, \u0111\u1ea5t \u0111ai ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 \u0111\u1ea5t m\u1eb7n, n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n c\u1ee7a ng\u1ef1a chi\u1ebfn, \u0111\u1ecba l\u1ee3i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, c\u00e1c tr\u1ea1i nu\u00f4i ng\u1ef1a ph\u1ea7n l\u1edbn \u1edf v\u00f9ng n\u00e0y, ng\u1ef1a c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng sinh s\u00f4i. N\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n vi\u1ec7c nu\u00f4i ng\u1ef1a, th\u00ec c\u00e1c tr\u1ea1i nu\u00f4i ng\u1ef1a \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea1i, \u0111\u1ed5i ng\u1ef1a x\u1ea5u b\u1eb1ng ng\u1ef1a t\u1ed1t ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y; nh\u1eefng tr\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf, th\u00ec giao \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1 cho d\u00e2n. \u1ede nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 v\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p cho ng\u1ef1a, giao \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1 cho d\u00e2n, thu thu\u1ebf \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 chi ph\u00ed nu\u00f4i ng\u1ef1a chi\u1ebfn; \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u1ea5t d\u01b0 v\u00e0 th\u00edch h\u1ee3p cho ng\u1ef1a, d\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a canh t\u00e1c \u0111\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn h\u01a1n n\u1eefa. N\u1ebfu d\u00f9ng Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, ph\u00e0m vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i hay c\u1ea3i c\u00e1ch t\u1ec7 c\u0169, c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ebfc th\u01b0\u1edfng, th\u1ea5t b\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ea1i ph\u1ea1t, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n.&#8221;<\/i> Vua ch\u1ea5p thu\u1eadn t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ec7nh cho H\u01b0\u1edbng Chuy\u00ean ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t ch\u0103n nu\u00f4i v\u00e0 mua ng\u1ef1a trong khu v\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi quy ho\u1ea1ch vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i ch\u0103n nu\u00f4i t\u1ea1i Nguy\u00ean Ch\u00e2u, V\u1ecb Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong 'V\u1ecb Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Xuy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198, ph\u1ea7n Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-12\" href=\"#footnote-1424-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>v\u00e0 qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn. C\u00e1c ch\u1ee9c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i t\u1ea1i Sa Uy\u1ec3n Gi\u00e1m thu\u1ed9c \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u v\u00e0 \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i t\u1ea1i ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y th\u00e1c cho H\u01b0\u1edbng Chuy\u00ean b\u1ea3o c\u1eed v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>M\u1ee5c s\u1ee9 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nu\u00f4i ng\u1ef1a qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m th\u00e1ng, quan l\u1ea1i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c quy c\u1ee7, t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh t\u1ec7 n\u1ea1n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t th\u1eddi. Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y chi\u1ebfu th\u01b0, l\u1ec7nh cho Khu\u00ea c\u00f9ng c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c tr\u1ea1i ch\u0103n nu\u00f4i, ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n qu\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1ec7 n\u1ea1n c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt. N\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u1ed3i xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch, r\u1ed3i t\u0103ng gi\u1ea3m t\u00f9y ti\u1ec7n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ec7 n\u1ea1n. N\u1ebfu mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn, thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, th\u00ec m\u1ecdi vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f3 m\u00e0 \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb xa. B\u1edfi v\u00ec n\u1ebfu k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng tinh t\u1ebf, th\u00ec vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n sau n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f3 l\u00e2u b\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin h\u00e3y l\u1ec7nh cho m\u1ed9t quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t, c\u00f9ng th\u1ea7n tr\u1ef1c ti\u1ebfp ki\u1ec3m tra c\u00e1c tr\u1ea1i ch\u0103n nu\u00f4i \u1edf hai b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu. Xem x\u00e9t \u0111\u1ea5t \u0111ai r\u1ed9ng h\u1eb9p, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf t\u1ed1t x\u1ea5u, vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i theo m\u00f9a, s\u1ef1 c\u1ea7n c\u00f9 hay l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u00e0 binh l\u00ednh, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 gi\u1ed1ng \u0111\u1ef1c c\u00e1i, m\u1ed7i lo\u1ea1i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00e0o, chu\u1ed3ng tr\u1ea1i v\u00e0 gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc \u1ea5m l\u1ea1nh ra sao, c\u00e1i g\u00ec thu\u1eadn l\u1ee3i, c\u00e1i g\u00ec kh\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec sao m\u00e0 ng\u1ef1a hao h\u1ee5t, nay l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u1ef1a sinh s\u00f4i, c\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 c\u00e0ng ngu\u1ed3n g\u1ed1c, tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u xin g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a c\u00e1c quan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ef7' trong c\u00e2u 'Nhi\u00ean h\u1eadu d\u0129 t\u1ef7 nh\u1eadt th\u1ea7n li\u00eau t\u1ea5u th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-13\" href=\"#footnote-1424-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, tham kh\u1ea3o v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u1ea9n th\u1eadn. So v\u1edbi vi\u1ec7c ng\u1ed3i \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb xa r\u1ed3i thay \u0111\u1ed5i v\u1ed9i v\u00e0ng,<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i ngh\u0129 r\u1eb1ng, ch\u00ednh s\u00e1ch v\u1ec1 ng\u1ef1a hi\u1ec7n nay \u0111\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u1ef1a hi\u1ec7n nay nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00e1c v\u1edbi th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ednh ng\u1ef1a, ph\u00eda t\u00e2y b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u0169ng H\u1eefu, Kim Th\u00e0nh, B\u00ecnh L\u01b0\u01a1ng, Thi\u00ean Th\u1ee7y, ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng H\u00e0 Kh\u00fac, trong th\u00ec K\u1ef3, B\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e2n 'B\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'U', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 112 \u300aLu\u1eadn Gi\u00e1m M\u1ee5c Tr\u00e1t T\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-14\" href=\"#footnote-1424-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, Kinh, Ninh, ph\u00eda \u0111\u00f4ng ti\u1ebfp gi\u00e1p Ng\u00e2n, H\u1ea1, l\u1ea1i ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn L\u00e2u Phi\u1ec1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t nu\u00f4i ng\u1ef1a th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. X\u00e9t hi\u1ec7n nay, ho\u1eb7c b\u1ecb r\u01a1i v\u00e0o tay r\u1ee3 Di, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 th\u00e0nh ru\u1ed9ng d\u00e2n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ec9 nghe n\u00f3i hi\u1ec7n nay \u1edf v\u00f9ng gi\u1eefa Lam, Th\u1ea1ch thu\u1ed9c H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, n\u00fai hoang r\u1ea5t nhi\u1ec1u, v\u00e0 b\u00ean c\u1ea1nh s\u00f4ng Ph\u1ea7n, \u0111\u1ed3ng c\u1ecf c\u0169ng r\u1ed9ng, trong \u0111\u00f3 c\u1ecf t\u1ed1t n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt, r\u1ea5t th\u00edch h\u1ee3p nu\u00f4i ng\u1ef1a, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t Gi\u00e1m L\u00e2u Phi\u1ec1n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp m\u1ed9t gi\u00e1m. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng theo d\u1ea5u v\u1ebft m\u00e0 t\u00ecm, th\u00ec \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ba gi\u00e1m L\u00e2u Phi\u1ec1n, Nguy\u00ean Tr\u00ec<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean Tr\u00ec 'Tr\u00ec' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ecba', theo \u300aT\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 112 \u300aLu\u1eadn Gi\u00e1m M\u1ee5c Tr\u00e1t T\u1eed\u300b, \u300aM\u00e3 \u0110oan L\u00e2m V\u0103n Hi\u1ebfn Th\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 151 \u300aBinh Kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-15\" href=\"#footnote-1424-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, Thi\u00ean Tr\u00ec, hy v\u1ecdng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, th\u1ea7n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u1eebng \u0111i qua ph\u00eda \u0111\u00f4ng Uy Th\u1eafng \u0111\u1ebfn Li\u00eau Ch\u00e2u, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh qu\u00e2n, th\u1ea5y \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00e0y c\u1ea5y r\u1ea5t nhi\u1ec1u, m\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng m\u1ed9t l\u1ed9, n\u00fai s\u00e2u s\u00f4ng hi\u1ec3m, c\u1ecf n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t t\u1ed1t, \u0111\u1ea5t cao l\u1ea1nh, \u1eaft h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ednh ng\u1ef1a. V\u00e0 \u1edf v\u00f9ng gi\u1eefa \u0110\u01b0\u1eddng, Nh\u1eef thu\u1ed9c Kinh T\u00e2y l\u1ed9, \u0111\u1ea5t hoang l\u00e2u ng\u00e0y, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t l\u1edbn. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n V\u1eadn S\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, c\u1eed quan \u0111i t\u00ecm \u0111\u1ed3ng c\u1ecf c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp gi\u00e1m ch\u0103n nu\u00f4i, th\u00ec c\u00e1c gi\u00e1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ng\u1ef1a<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00ec c\u00e1c gi\u00e1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ng\u1ef1a '\u0110\u1ea5t' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b d\u1eabn tr\u00ean, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1424-16\" href=\"#footnote-1424-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd ng\u1ef1a mua b\u00e1n, l\u1ee3i h\u1ea1i d\u1ec5 th\u1ea5y. N\u1ebfu nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1ecf ra nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a, th\u00ec ng\u1ef1a \u0111\u01b0\u1ee3c mua v\u1edbi gi\u00e1 cao, ng\u01b0\u1eddi \u0111em ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn s\u1ebd nhi\u1ec1u; n\u1ebfu c\u00e1c c\u01a1 quan ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edt, ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt. Tuy nhi\u00ean, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chi\u00eau d\u1ee5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch, xin c\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c t\u1eeb Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty ho\u1eb7c L\u1ec5 t\u00e2n vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a t\u1eeb c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, d\u1ef1a v\u00e0o ba \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c, tr\u00e1nh v\u1ed9i v\u00e0ng thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan xem x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a, Khu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c quan xin l\u00e0m theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Tu.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ecdn quan ch\u1ee9c \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00e1c gi\u00e1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 Nam, ki\u1ec3m tra di\u1ec7n t\u00edch v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 s\u1ed1 li\u1ec7u ch\u00ednh x\u00e1c, s\u1ebd c\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c \u0111i ki\u1ec3m tra<a class=\"footnote\" title=\"C\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c \u0111i ki\u1ec3m tra 'm\u1ed9t', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'hai'.\" id=\"return-footnote-1424-17\" href=\"#footnote-1424-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. C\u00f2n vi\u1ec7c \u1edf C\u1ed5 m\u00e3 ty Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u1eabn giao cho H\u01b0\u1edbng quy ho\u1ea1ch v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p>H\u01b0\u1edbng b\u00e8n t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ef1a mua t\u1eeb T\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, t\u00ednh c\u1ea3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n<a class=\"footnote\" title=\"T\u00ednh c\u1ea3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n 'gi\u00e1 tr\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 22.5, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 198 binh ch\u00ed s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1424-18\" href=\"#footnote-1424-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i con ng\u1ef1a t\u1ed1n h\u00e0ng v\u1ea1n ti\u1ec1n, nh\u01b0ng ng\u1ef1a nh\u1eadp ch\u1ec9 l\u00e0 lo\u1ea1i trung b\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ef1a t\u1ed1t h\u1ea1ng nh\u1ea5t. Xin \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n \u1edf Nguy\u00ean Ch\u00e2u, V\u1ecb Ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n, d\u00f9ng gi\u1ea3i di\u00eam giao d\u1eabn \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n phi\u00ean b\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i t\u00e1m ngh\u00ecn con ng\u1ef1a t\u1ed1t, trong \u0111\u00f3 ba ngh\u00ecn c\u1ea5p cho qu\u00e2n k\u1ef5 binh bi\u00ean gi\u1edbi, n\u0103m ngh\u00ecn nh\u1eadp v\u00e0o Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u00e0 ra chi\u1ebfu theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>N\u0103m sau, H\u01b0\u1edbng l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Nguy\u00ean l\u00e0 ch\u00e2u V\u1ecb, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn, th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c v\u00e0 tr\u1ea1i ngo\u00e0i ch\u00e2u T\u1ea7n, l\u00e0 n\u01a1i ng\u1ef1a c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean qua l\u1ea1i. N\u1ebfu mu\u1ed1n xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c hai l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ec3 c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c tu\u00e2n theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>N\u0103m sau n\u1eefa, Khu\u00ea v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Ch\u00e2u T\u1ea7n, tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb, V\u0129nh Ninh c\u00f9ng ch\u00e2u Nguy\u00ean, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn, nay \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua b\u00e1n. Xin t\u1eeb kinh s\u01b0 m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p b\u1ed1n v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c, b\u1ea3y v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 l\u00e0m ti\u1ec1n mua ng\u1ef1a. B\u1ea1c hai v\u1ea1n l\u1ea1ng c\u00f9ng l\u1ee5a \u0111\u1ec1u sung v\u00e0o kho ti\u1ec1n bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n thi\u1ebfu m\u1ed9t v\u1ea1n quan, xin d\u00f9ng ti\u1ec1n gi\u1ea3i di\u00eam sao v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n chi ti\u00eau kh\u00e1c \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(<i>&#8220;H\u01b0\u1edbng l\u1ea1i t\u00e2u v\u00e0 Khu\u00ea c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng, b\u1ea3n ch\u00ed cho l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u&#8221;<\/i>, th\u1ee9 b\u1ea3y, nay \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Giang Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc, Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Th\u00e0nh \u0110\u00f4, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y tr\u1ed9m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng b\u1ea1c c\u1ee7a c\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c c\u1ee7a ca k\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng quen lu\u1eadt ph\u00e1p, vi\u1ec7c d\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e1m ty, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ebfn nay m\u1ed7i l\u1ed9 \u0111\u1ec1u th\u00eam ch\u1ee9c Ph\u00e1n quan, l\u1ea5y ba n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tri ch\u00e2u nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u0111\u1ee7 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, th\u00ec cho l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tri ch\u00e2u nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ea7u ho\u1eb7c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u0111\u1ee7 hai nhi\u1ec7m k\u1ef3, c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f2n ch\u00e9p t\u00ean c\u00e1c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u00f3i: Ph\u00f3 s\u1ee9 V\u0103n T\u01b0 l\u1ed9 Kinh T\u00e2y l\u00e0 T\u00e0o Ho\u1ea3ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t, Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Kh\u1ea5u L\u1ee3i Nh\u1ea5t, Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ec5 T\u00e2n l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0 \u0110o\u00e0n \u1ea8n \u0111\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. L\u1ee3i Nh\u1ea5t v\u00e0 \u1ea8n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00ec l\u00fd do g\u00ec, T\u01b0 M\u00e3 Quang trong\u300aK\u00fd v\u0103n\u300bc\u00f3 ghi ch\u00e9p, nay theo\u300aK\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0u X\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0 gi\u00e1n quan \u0111\u00e3 h\u1eb7c t\u1ed9i L\u01b0u X\u01b0\u1edfng v\u00ec vi\u1ec7c so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1ch ch\u1ee9c L\u00e3 Tr\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, l\u1ea1i t\u1eebng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng Qu\u00e1ch h\u1eadu trong t\u00f4ng mi\u1ebfu, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c b\u00e3i tru\u1ea5t ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 v\u00ec lo cho t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady&#8221;<\/i>, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u00fd khuy\u00ean Vua ph\u1ebf b\u1ecf ho\u00e0ng h\u1eadu. T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n, L\u01b0u X\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Nh\u00e2n l\u00fac V\u0129nh H\u01b0ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, \u00f4ng xin \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed c\u00f9ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf \u0111\u1ec1u.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho L\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u: <i>&#8220;M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u00f3i k\u00e9m, m\u00f9a h\u00e8 v\u00e0 m\u00f9a thu m\u01b0a d\u1ea7m, nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n n\u00e0o k\u00eau kh\u1ed5 v\u00ec thi\u00ean tai, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nhanh ch\u00f3ng c\u1eed quan vi\u00ean \u0111i xem x\u00e9t, mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf m\u00e1, kh\u00f4ng c\u1ea7n ki\u1ec3m tra l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, sai Trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 d\u1ee5 Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u, Nh\u01b0 kinh s\u1ee9, Khang Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Chi\u1ebft K\u1ebf T\u1ed5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, K\u1ebf T\u1ed5 mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ee9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch xem x\u00e9t. Th\u00edch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u1ecd Chi\u1ebft nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi k\u1ebf t\u1eadp l\u00e0m Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u, b\u1ea3n t\u1ed9c ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n 300 ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng qu\u1ea3n l\u00fd r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi. M\u1ecdi chi ph\u00ed khao th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb b\u1ed5ng l\u1ed9c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i m\u01b0\u1ee3n tr\u00e2u c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng hoang, l\u1ea5y l\u1ee3i t\u1ee9c thu ho\u1ea1ch h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 trang tr\u1ea3i chi ph\u00ed c\u00f4ng. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho h\u1ecd k\u1ebf t\u1eadp, n\u00ean kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c Tri ch\u00e2u trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c c\u01a1 quan gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee9ng nh\u1eafc \u00e1p d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, khi\u1ebfn K\u1ebf T\u1ed5 kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, n\u00ean mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ee9c. Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh an \u1ee7i v\u00e0 gi\u1eef l\u1ea1i.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u T\u1ec1, \u0110\u0103ng, M\u1eadt, Hoa, B\u00e2n, Di\u1ec7u, Phu, R\u00e1ng, Nhu\u1eadn, V\u1ee5, H\u1ea3i, T\u00fac, Nhi\u00eau, H\u1ea5p, C\u00e1t, Ki\u1ebfn, \u0110inh, Tri\u1ec1u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 18 ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, t\u1eeb nay l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Ri\u00eang Tri ch\u00e2u Tri\u1ec1u Ch\u00e2u, giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang. An Qu\u1ed1c gi\u1ea3ng gi\u1ea3i ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o ch\u00fa s\u1edb, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1t minh g\u00ec kh\u00e1c, d\u1eabn lu\u1eadn th\u00f4 t\u1ee5c, \u0111\u1eddi sau c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n t\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m tr\u00f2 c\u01b0\u1eddi. \u00d4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng th\u00edch s\u00e1ch v\u0129, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u00e1ch v\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn trong ch\u00fa s\u1edb th\u00ec l\u1ea1i t\u00f4n tr\u1ecdng ngang v\u1edbi kinh \u0111i\u1ec3n. \u00d4ng \u1edf ch\u1ee9c Kinh di\u00ean 27 n\u0103m, Vua khen ng\u1ee3i \u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh ngh\u0129a thu\u1ea7n ch\u1ea5t, so s\u00e1nh v\u1edbi Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean t\u1eadp v\u0103n t\u1ef1 c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng Ph\u1ee5 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd, An Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u00fd V\u0129 xu\u1ed1ng l\u00e0m H\u00f2a Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, v\u1eabn cho gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i. V\u0129 kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00faa, m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a V\u0129 l\u1ea1i l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd c\u00f4ng ch\u00faa, c\u00f4ng ch\u00faa ban \u0111\u00eam m\u1edf c\u1eeda Ho\u00e0ng th\u00e0nh v\u00e0o cung t\u1ed1 c\u00e1o, V\u0129 ho\u1ea3ng s\u1ee3 t\u1ef1 h\u1eb7c t\u1ed9i, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, mi\u1ec5n gi\u00e1ng ch\u1ee9c, ch\u1ec9 ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng<a class=\"footnote\" title=\"30 c\u00e2n, b\u1ea3n T\u1ed1ng ch\u00e9p l\u00e0 '20 c\u00e2n'.\" id=\"return-footnote-1424-19\" href=\"#footnote-1424-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a Ng\u00f4 C\u1eadp ch\u00e9p: C\u1eadp l\u00e0m Gi\u00e1n quan, b\u00e0n vi\u1ec7c Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Nh\u1eadm Th\u1ee7 Trung \u1ee9c hi\u1ebfp Ph\u1ee5 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd L\u00fd V\u0129 v\u00e0 can thi\u1ec7p v\u00e0o vi\u1ec7c trong cung. C\u1ea7n xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u1ee9c hi\u1ebfp \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o<a class=\"footnote\" title=\"H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, ch\u1eef 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u01b0\u01a1ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-20\" href=\"#footnote-1424-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a> t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b, H\u00f4n nh\u00e2n coi vi\u1ec7c c\u1ea5m c\u1eeda cung, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng m\u1edf; T\u1ef1 nh\u00e2n coi vi\u1ec7c l\u1ec7nh trong cung n\u1eef, ki\u1ec3m so\u00e1t vi\u1ec7c ra v\u00e0o, \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn nghi\u00eam ng\u1eb7t, ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. V\u00ec th\u1ebf, H\u00e1n Quang V\u0169 \u0111i s\u0103n \u0111\u00eam tr\u1edf v\u1ec1, Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u00f4ng M\u00f4n h\u1ea7u Ch\u00ed U\u1ea9n \u0111\u00f3ng c\u1eeda kh\u00f4ng cho v\u00e0o, Quang V\u0169 ph\u1ea3i \u0111i v\u00e0o t\u1eeb Trung \u0110\u00f4ng M\u00f4n, ng\u00e0y h\u00f4m sau khen th\u01b0\u1edfng Ch\u00ed U\u1ea9n v\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c Trung \u0110\u00f4ng M\u00f4n h\u1ea7u. Con c\u1ee7a Ng\u1ee5y V\u0169 l\u00e0 L\u00e2m Truy h\u1ea7u Th\u1ef1c m\u1edf c\u1eeda T\u01b0 M\u00e3 M\u00f4n ban ng\u00e0y ra ngo\u00e0i, Ng\u1ee5y V\u0169 n\u1ed5i gi\u1eadn, C\u00f4ng xa l\u1ec7nh b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f4ng ch\u00faa v\u1ec1 \u0111\u00eam, ch\u01b0a ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eadt gi\u1ea3, li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean, m\u1edf c\u1eeda cho v\u00e0o, th\u1eb3ng v\u00e0o c\u1ea5m trung, kh\u00f4ng h\u1ec1 ki\u1ec3m so\u00e1t, nh\u1eefng Gi\u00e1m m\u00f4n s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1ea3i qua Ho\u00e0ng th\u00e0nh, cung \u0111i\u1ec7n n\u1ed9i ngo\u1ea1i, xin \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t h\u1ecfi.&#8221;<\/i> Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i c\u0169ng t\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[39] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed do \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ec3 c\u1ea3i quan ho\u1eb7c th\u0103ng ch\u1ee9c sai khi\u1ec3n, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, tr\u1ed9m c\u1eafp m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, c\u00e1c quan \u0110\u00f4 gi\u00e1m ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Duy\u1ec5n Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa, g\u1ed3m L\u01b0\u01a1ng To\u00e0n Nh\u1ea5t v\u00e0 8 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i, nh\u1ecf b\u00e9 \u0111\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t c\u00f4ng vi\u1ec7c; L\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch h\u1ea7u h\u1ea1 trong ph\u1ee7, b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn T\u00e2y Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e9t d\u1ecdn. T\u1eeb nay, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, m\u00e0 ch\u1ecdn 2 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 th\u00e1i gi\u00e1m tr\u00ean 40 tu\u1ed5i v\u00e0 quan vi\u00ean Tam ban vi\u1ec7n tr\u00ean 50 tu\u1ed5i kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i t\u01b0, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd ph\u1ee7 \u0111\u1ec7; ch\u1ecdn 2 th\u00e1i gi\u00e1m d\u01b0\u1edbi 50 tu\u1ed5i l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u h\u1ea1 trong ph\u1ee7, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay.<\/p>\n<p>L\u00fac n\u00e0y, c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i v\u00e0 Gi\u00e1n quan \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng trong ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u00e1i gi\u00e1m, v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng gi\u1eef m\u00ecnh, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u tra s\u00e2u t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111u\u1ed5i \u0111i, r\u1ed3i gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7, L\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i C\u00e1t l\u1ea1i b\u1ecb b\u1eaft tr\u1edf v\u1ec1 c\u01a1 quan c\u0169, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u h\u1ed3i l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, c\u00e1c quan T\u00e2y Phi\u00ean l\u00e0 M\u00e3ng B\u1ed1 v\u00e0 Tr\u1ea1i H\u01b0\u01a1ng B\u1ed1, \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu L\u0129nh qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Duy\u1ec5n Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 H\u00e0n th\u1ecb, t\u01b0\u1edbc X\u01b0\u01a1ng L\u00ea qu\u1eadn qu\u00e2n, th\u01b0\u1eddng ra v\u00e0o cung c\u1ea5m, nh\u1edd c\u00f4ng ch\u00faa t\u00e2u xin cho ch\u00e1u r\u1ec3 l\u00e0 Vu Nhu\u1eadn l\u00e0m H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ed3 d\u00f9ng v\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m trong ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111em tr\u1ed9m v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang. Xin giao cho H\u1eefu ty \u0111i\u1ec1u tra.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu gi\u00e1ng Vu Nhu\u1eadn l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn qu\u00e2n c\u1ee7a H\u00e0n th\u1ecb.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, D\u01b0\u01a1ng Nghi, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n truy c\u1ee9u ch\u1ee9c v\u1ee5, ch\u1ec9 \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 l\u00e0 T\u0103ng Qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, v\u1ee5 \u00e1n ch\u01b0a x\u00e9t x\u1eed xong, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00f9ng H\u1ea1o giao cho quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Th\u1ea1ch L\u00e2n \u0111i\u1ec1u tra, khi\u1ebfn h\u01a1n 10 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 ch\u1ebft trong ng\u1ee5c. D\u01b0\u01a1ng Nghi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i khai b\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khoan h\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u00e3n t\u00e2u: <i>&#8220;Khi \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y, th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi man \u0111\u1ed9ng H\u1ecfa \u1edf Ung Ch\u00e2u l\u00e0 N\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n t\u1ee5 t\u1eadp r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, e r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i lo n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9 thi\u1ebft l\u1eadp k\u1ebf s\u00e1ch chi\u00eau an.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b v\u00e0 ch\u00ednh s\u1eed, T\u00f4ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e3 theo Ti\u00eau C\u1ed1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra n\u0103m th\u1ee9 hai. Nay V\u01b0\u01a1ng H\u00e3n l\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. L\u1ea1i x\u00e9t theo truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng H\u00e3n, H\u00e3n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ch\u1ee9c T\u00e0o Qu\u1ea3ng T\u00e2y, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00edch th\u00e2n chi\u00eau h\u00e0ng cha con T\u00f4ng \u0110\u00e1n, th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 ba m\u1edbi t\u1eeb Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 nay v\u00ec sao l\u1ea1i n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady? \u1eaet c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 sai. Ho\u1eb7c l\u00e0 H\u00e3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 chi\u00eau h\u00e0ng, nay l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u1eddi v\u00e0o trong, m\u00e0 th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ch\u0103ng? C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[45] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ch\u00e2u Th\u00e2m Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eb1m d\u00e3 k\u1ebft k\u00e9n, ph\u1ee7 kh\u1eafp c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[46] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Tu so\u1ea1n \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n l\u00e0 Ti\u00eau C\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Giang Ch\u00e2u. Tri ch\u00e2u Ung Ch\u00e2u, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 l\u00e0 Ti\u00eau Ch\u00fa b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0110\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng Ti\u00eau C\u1ed1 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p. \u0110\u1ebfn nay, do kh\u00f4ng x\u00e9t vi\u1ec7c s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u00e2y B\u00ecnh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a tr\u1ea1i \u1ea9n gi\u1ea5u nh\u00e2n kh\u1ea9u t\u1eeb ngo\u00e0i gi\u1edbi, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn gi\u1ebft h\u1ea1i quan binh, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t v\u00e0 gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Qu\u00e2n l\u00e0 L\u00fd Tu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u \u0110\u01a1n l\u00e0 L\u01b0u V\u0129nh Ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u T\u1ec1.<\/p>\n<p>Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n phong ho\u00e0n t\u1edd t\u1eeb \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Tu\u00e2n, V\u0129nh Ni\u00ean, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn tr\u1ea5n gi\u1eef T\u00e2y S\u01a1n, \u0110\u1ed5ng Tu\u00e2n H\u1ed1i, Di\u00eau N\u1ed9i B\u00e2n gi\u1eef Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi gi\u1eb7c m\u1ea1nh h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n chuy\u1ec3n ch\u1ee9c hay d\u1eddi tr\u1ea5n, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec c\u1ea9n tr\u1ecdng v\u1edbi danh kh\u00ed, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i d\u1eb9p xong gi\u1eb7c, y\u00ean \u1ed5n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi cho th\u0103ng chuy\u1ec3n. Nay Tu\u00e2n ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec, ch\u1ec9 v\u00ec l\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 coi th\u01b0\u1eddng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ea9n tr\u1ecdng danh kh\u00ed c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, m\u1edf ra c\u00e1nh c\u1eeda may m\u1eafn cho th\u00e2n th\u00edch, v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang m\u00e0 t\u00f9y ti\u1ec7n ban t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng. Sau n\u00e0y n\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng d\u1eb9p gi\u1eb7c, th\u00ec l\u1ea5y ch\u1ee9c g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng n\u1eefa? V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m so\u1ea1n chi\u1ebfu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n chi\u1ebfu, nh\u01b0ng Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho l\u1eddi D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n l\u00e0 \u0111\u00fang, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c c\u1ee7a Tu\u00e2n; n\u1ebfu cho l\u00e0 sai, xin cho ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n chi\u1ebfu ban \u0111\u1ea7u so\u1ea1n l\u1ea1i.&#8221;<\/i> N\u1ed9i ph\u00ea kh\u00f4ng cho. Sau \u0111\u00f3 Tr\u1ea5n l\u1ea1i t\u00e2u n\u1eefa, b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, cho ch\u00e1u c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean l\u00e0 Ch\u1ebf tr\u00ed gi\u1ea3i di\u00eam s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u00e0 C\u1ea3nh l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang; con l\u00e0 B\u1ea3o, Th\u00e1i mi\u1ebfu th\u1ea5t tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ee3i khi m\u00e3n tang s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng T\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00f4ng ki\u1ebfn ngh\u1ecb th\u00f4ng su\u1ed1t ph\u00e9p mu\u1ed1i Thi\u1ec3m T\u00e2y, th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi n\u0103m, m\u1ed7i n\u0103m gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n cho Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5, c\u00f4ng lao \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[49] Nh\u01b0 kinh s\u1ee9 Gi\u1ea3 S\u01b0 H\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Kh\u00e2m ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Tri Ung ch\u00e2u ki\u00eam Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p><i>(S\u01b0 H\u00f9ng t\u1eeb ch\u1ed1i, theo t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u00e3 H\u1ed1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Chi\u1ebfu cho Kh\u00e1ch t\u1ec9nh \u0111\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Anh ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00e0o Giai d\u00e2ng ng\u1ef1a, kh\u00f4ng ban chi\u1ebfu th\u01b0. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169, d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt ng\u00e0y C\u00e0n Nguy\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng qu\u00fd v\u1eadt ph\u1ea9m, m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i s\u1ef1 ch\u0103m ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i. Nay Giai n\u0103m n\u0103m d\u00e2ng bi\u1ec3u tr\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u1ef1a, tuy ch\u01b0a tr\u1ecb t\u1ed9i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u1eefa.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, D\u01b0\u01a1ng Quang Sai, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng, Thi\u1ec7u Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Huy Ch\u00e2u. Quang Sai l\u00e0 con c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Th\u00f4ng H\u00e1n. Th\u00f4ng H\u00e1n t\u1eebng v\u00e0o tri\u1ec1u c\u1ed1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, sau khi ch\u1ebft, Quang Sai k\u1ebf v\u1ecb. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi Tri ch\u00e2u Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfn c\u1ed1ng, l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u00e2u, v\u1ed7 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man trong n\u0103m n\u0103m, An ph\u1ee7 ty s\u1ebd t\u00e2u xin ban s\u1eafc c\u00e1o. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Quang Sai \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y n\u0103m, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, n\u1ebfu \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i chuy\u1ec3n ra ngo\u00e0i m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u01b0u l\u1ea1i, th\u00ec khi ra ngo\u00e0i, t\u00ednh s\u1ed1 n\u0103m th\u00e1ng l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c \u01b0u \u0111\u00e3i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch l\u0169y th\u1ee9 t\u1ef1 th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'k\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u1ebf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 19-13, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1424-21\" href=\"#footnote-1424-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i, khi ra ngo\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Dao l\u0129nh \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, g\u1ecdi l\u00e0 \u00e1m chuy\u1ec3n. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ra quy ch\u1ebf ri\u00eang, e r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1ea1m d\u1ee5ng \u00e2n tr\u1ea1ch s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t. Xin h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 n\u0103m v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng trong vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n<p>[53] \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i t\u1eebng t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u1ea3n c\u00e2u Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan V\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o T\u00edn, V\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Ninh, \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o Th\u1ecd, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Ninh b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Dao qu\u1eadn \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n, Th\u1ee9 s\u1eed, tin \u0111\u1ed3n lan truy\u1ec1n trong ngo\u00e0i, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi nghe kinh h\u00e3i. Th\u1ea7n xin l\u1ea5y chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 n\u00f3i, c\u00e1c ho\u1ea1n quan cao ph\u1ea9m ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, Cung ph\u1ee5ng quan m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n m\u1ed9t l\u1ea7n, l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng cho nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y ng\u1ed3i kh\u00f4ng h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c. Nh\u01b0 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, ch\u1eef 'L\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Cung', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466, \u300aT\u1ea7n H\u00e0n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-22\" href=\"#footnote-1424-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4 tri T\u1ea7n H\u00e0n c\u00f9ng L\u00f4i H\u1eefu Chung d\u1eb9p lo\u1ea1n V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, nh\u1edd c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u00c2n. Kh\u00f4ng bi\u1ebft V\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o T\u00edn l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng lao g\u00ec m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 T\u1ea7n H\u00e0n, ch\u1ec9 l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o l\u1ec7 chuy\u1ec3n ch\u1ee9c ng\u1ea7m kh\u00f4ng t\u00ean tu\u1ed5i. Th\u1ea7n kh\u1ea9n thi\u1ebft xin thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho h\u1ecd th\u0103ng chuy\u1ec3n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Hi\u1ec7n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111ang nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, e r\u1eb1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c n\u1ed9i th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m qu\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1ed1c s\u1ee9c. D\u00f9ng h\u1ea1c \u0111\u1ec3 k\u00e9o xe, ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc V\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f2n \u00fd ch\u00ed chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi r\u0103n s\u00e2u s\u1eafc cho ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb qu\u1ed1c. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang m\u00e0 l\u00e0m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 nguy\u1ec7n v\u1ecdng thi\u1ebft tha c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, kh\u00f4ng ban ra.<\/p>\n<p>H\u1ed1i l\u1ea1i t\u00e2u: <em>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng nghe tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c cung c\u00e1c vi\u00ean n\u1ed9i ph\u1ea9m ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u0103ng l\u00ean g\u1ea5p b\u1ed9i, ngo\u00e0i l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng theo th\u00e2n ph\u1eadn, c\u00f2n xin th\u00eam ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c cung c\u00e1c, qu\u1ea7n \u00e1o b\u1ed1n m\u00f9a, l\u1ea1i chi\u1ebfm d\u1ee5ng ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Tam ty, l\u00e3ng ph\u00ed r\u1ea5t nhi\u1ec1u. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, H\u1eadu uy\u1ec3n, N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i nh\u1ea5t, ho\u1eb7c do gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 ch\u00fat c\u00f4ng lao nh\u1ecf, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ec9 d\u1ee5, th\u0103ng ch\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p, g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;\u00e1m chuy\u1ec3n&#8217;. T\u1eeb n\u1ed9i ph\u1ea9m cung ph\u1ee5ng, ch\u1ec9 trong v\u00e0i n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ch\u01b0 ty s\u1ee9, ki\u00eam nhi\u1ec7m th\u1ee9 s\u1eed, ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Th\u1ea1ch To\u00e0n D\u1ee5c, H\u00e0 Th\u1eeba D\u1ee5ng, L\u01b0 Chi\u00eau T\u1ef1, Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eadu T\u1eafc, Ph\u00f9ng Th\u1eeba D\u1ee5ng, t\u00ean tu\u1ed5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. \u0110\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c &#8220;\u00e1m chuy\u1ec3n&#8221;, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u0169ng t\u0103ng theo, vi\u1ec7c th\u0103ng ti\u1ebfn b\u1eeba b\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, so v\u1edbi c\u1ed5 nh\u00e2n c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng nghe.<\/em><\/p>\n<p><i>Khi B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, Th\u00e1i h\u1eadu nhi\u1ebfp ch\u00ednh, m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1eeb trong cung ra, uy quy\u1ec1n giao cho ho\u1ea1n quan, ban s\u1eafc ch\u1ec9 b\u1ea5t ch\u00ednh, trao ch\u1ee9c cho k\u1ebb kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ean ngo\u00e0i \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng l\u1ec7 &#8220;<\/i>\u00e1m chuy\u1ec3n<i>&#8221; b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00f3. \u0110\u1ebfn sau ni\u00ean hi\u1ec7u Minh \u0110\u1ea1o, B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 m\u00ecnh x\u1eed l\u00fd v\u1ea1n c\u01a1, nh\u01b0ng t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a B\u1eafc ty v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i c\u00e1ch, sao nay l\u1ea1i \u0111\u1ec3 n\u00f3 c\u00e0ng th\u1ecbnh h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc? Tuy nhi\u00ean, m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra t\u1eeb n\u1ed9i t\u1ec9nh, vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c c\u0169ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u gi\u1eef im l\u1eb7ng, l\u1ea5y t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m \u00e2n hu\u1ec7 ri\u00eang, k\u1ebft giao v\u1edbi quy\u1ec1n qu\u00fd, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 leo l\u00ean \u0111\u1ecba v\u1ecb cao, kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady. T\u1ec7 n\u1ea1n t\u00edch t\u1ee5 l\u00e2u ng\u00e0y, B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft, l\u00e0m h\u1ea1i c\u00f4ng vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, kh\u00f4ng g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n. D\u01b0\u1edbi kinh th\u00e0nh, nh\u00e0 cao c\u1eeda r\u1ed9ng, c\u1ee7a c\u1ea3i ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y, gi\u00e0u sang t\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u1ee7a b\u1ecdn n\u1ecbnh th\u1ea7n. L\u1ea5y h\u1ebft c\u1ee7a c\u1ea3i trong kho, v\u1eaft ki\u1ec7t m\u1ed3 h\u00f4i x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u c\u1ee7a d\u00e2n, \u0111\u1ec3 nu\u00f4i b\u1ecdn v\u00f4 c\u00f4ng, c\u00f3 \u00edch g\u00ec? Th\u1ea7n e r\u1eb1ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t o\u00e1n gi\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu nh\u01b0 B\u1ea3o T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat c\u00f4ng lao, B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd ban cho h\u1ecd ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u00ec? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u00ean \u0111\u1ebf ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao d\u1eb9p gi\u1eb7c c\u1ee7a T\u1ea7n H\u00e0n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u00e0m ti\u1ec1n l\u1ec7, th\u00ec l\u00f2ng tham c\u1ee7a ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ebd t\u1ef1 ti\u00eau tan. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 ra l\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ki\u1ec3m tra s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1c cung c\u00e1c tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, so s\u00e1nh v\u1edbi hi\u1ec7n nay, n\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt. V\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, H\u1eadu uy\u1ec3n, N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n, ho\u1eb7c cho h\u1ecd thay \u0111\u1ed5i ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, l\u1ec7nh cho N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ghi ch\u00e9p c\u00f4ng t\u1ed9i tr\u00ean s\u1ed5 \u1ea5n ch\u1ec9, n\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng lao \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, c\u0169ng ph\u1ea3i ghi ngay l\u1eadp t\u1ee9c. Khi \u0111\u1ebfn k\u1ef3 th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111em s\u1ed5 giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u01b0\u1edfng, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c th\u0103ng ch\u1ee9c, giao Trung th\u01b0 xu\u1ea5t c\u00e1o s\u1eafc. Nh\u01b0 v\u1eady, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh s\u1ebd li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 Trung th\u01b0, kh\u00f4ng d\u00e1m che gi\u1ea5u, l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1eb1ng. C\u00e1c kho\u1ea3n l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng &#8220;<\/i>\u00e1m chuy\u1ec3n<i>&#8221; v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng theo quy \u0111\u1ecbnh, xin \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a B\u1ea3o T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1ec9 cho th\u0103ng ch\u1ee9c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ec3 quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ph\u00fac l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u1ed1i b\u00e0n vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Ninh c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt thuy\u00ean chuy\u1ec3n, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian.<\/p>\n<p><i>(B\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, nh\u00e2n v\u00ec Tri\u1ec7u Kh\u00e1i c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i, n\u00ean ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o. H\u1ed1i t\u1eebng n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Ninh k\u1ebft giao v\u1edbi Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi, v\u1eady vi\u1ec7c Th\u1ebf Ninh qu\u1ea3n c\u00e2u Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n h\u1eb3n l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi Th\u0103ng Chi v\u00e0o Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. Kh\u00e1i n\u00f3i <i>&#8220;dao l\u0129nh \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n&#8221;<\/i>, H\u1ed1i n\u00f3i <i>&#8220;dao qu\u1eadn \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n, th\u1ee9 s\u1eed&#8221;<\/i>, \u1eaft l\u00e0 c\u00f9ng m\u1ed9t vi\u1ec7c, ch\u00e9p ph\u1ee5 sau Kh\u00e1i, h\u1eb3n kh\u00f4ng sai. Ch\u1ec9 kh\u00f4ng r\u00f5 l\u1eddi H\u1ed1i n\u00f3i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n x\u00e9t th\u00eam. L\u01b0u B\u1ea3o T\u00edn c\u00f9ng ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan ngo\u00e0i, v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 8<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 8: Xem quy\u1ec3n 198 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 8 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u1ea1ch To\u00e0n D\u1ee5c l\u0129nh ch\u1ee9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 sung ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, nghi ng\u1edd '\u1ea4t M\u00e3o' l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi 'Qu\u00fd M\u00e3o'.\" id=\"return-footnote-1424-23\" href=\"#footnote-1424-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, T\u01b0 m\u1eadt s\u1ee9, Binh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 T\u1ed1ng H\u1ea1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u. \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e3 H\u1ed1i v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ed1ng H\u1ea1ng gi\u00e0 y\u1ebfu, b\u1ec7nh t\u1eadt, \u0111\u1ea7u \u00f3c m\u00ea mu\u1ed9i, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, khi tuy\u1ec3n d\u1ee5ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng th\u01b0\u1eddng l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n ph\u00e9p c\u0169. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra khoan dung nh\u01b0ng b\u00ean trong \u0111\u1ed1 k\u1ef5, g\u1ea7n \u0111\u00e2y trong vi\u1ec7c nh\u00e0 L\u00fd V\u1ef9, \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n v\u1ec1 l\u1ec7 sai \u1edf Qu\u00e2n Ch\u00e2u, mu\u1ed1n h\u00e3m h\u1ea1i L\u00fd V\u1ef9 v\u00e0o t\u1ed9i n\u1eb7ng, xu n\u1ecbnh \u00fd c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa. May nh\u1edd ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ng su\u1ed1t, kh\u00f4ng nghe theo l\u1eddi \u1ea5y. H\u01a1n n\u1eefa, \u00f4ng ta c\u00f2n k\u1ebft giao v\u1edbi n\u1ed9i th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Ninh, \u00e2m th\u1ea7m t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cung ph\u1ee5ng \u1edf Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed t\u1eeb xa, B\u1ea3o Ninh l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. C\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Tam Ban vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 th\u1eddi h\u1ea1n quy \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng \u00f4ng ta kh\u00f4ng h\u1ec1 tr\u1eebng ph\u1ea1t hay c\u1ea3nh c\u00e1o. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung t\u00e1 \u1edf Ng\u1ef1 ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf, nh\u01b0ng \u00f4ng ta l\u1ea1i dung t\u00fang. \u00d4ng ta th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 b\u1ecf qua c\u00f4ng l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed1n l\u1ea7n, H\u1eefu ty Gi\u00e1n Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1ed1ng H\u1ea1ng b\u1ea5t t\u00e0i, chi\u1ebfu ch\u1ec9 theo l\u1ec5 \u01b0u \u0111\u00e3i m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c \u00f4ng ta.<\/p>\n<p><i>(Trong th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi c\u1ee7a Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n c\u00f3 ghi: <i>&#8220;T\u1ed1ng H\u1ea1ng tuy\u1ec3n d\u1ee5ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng theo ph\u00e9p c\u0169, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n l\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, Bi\u1ec7n \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[55] L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, sung ch\u1ee9c T\u01b0 m\u1eadt s\u1ee9. T\u01b0 m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang T\u00f4n Bi\u1ec7n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, T\u01b0 m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u01b0 m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi phong Tri\u1ec7u Kh\u1ea3i l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang.<\/p>\n<p>[56] Chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xin ch\u1eef ng\u1ef1 b\u00fat \u0111\u1ec3 kh\u1eafc tr\u00ean bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u1ee7a Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;D\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, m\u01b0\u1eddi tr\u1ea1i \u0110\u1ee9c T\u0129nh v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00f3 ng\u1ef1a gi\u1eb7c x\u00e2m nh\u1eadp, khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c gia s\u00fac. M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 b\u1ed1 tr\u00ed qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, nh\u01b0ng h\u1ecd v\u1eeba quen thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 th\u00ec l\u1ea1i b\u1ecb thay th\u1ebf. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau m\u1ed9 hai ch\u1ec9 huy th\u1ed5 binh \u1edf m\u01b0\u1eddi tr\u1ea1i n\u00e0y, d\u1ea1y h\u1ecd ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3n tr\u00fa.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, Ph\u00e1n \u0111\u1ed9 chi c\u00e2u vi\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang, c\u00f9ng \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa. T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u1eeb ch\u1ed1i n\u0103m l\u1ea7n r\u1ed3i m\u1edbi nh\u1eadn, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i. Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5, sai quan l\u1ea1i C\u00e1p m\u00f4n mang s\u1eafc ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Tam ty trao cho, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng nh\u1eadn. Quan l\u1ea1i theo \u0111\u00f3 l\u1ea1y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch tr\u00e1nh v\u00e0o trong. Quan l\u1ea1i \u0111\u1eb7t s\u1eafc ch\u1ec9 l\u00ean b\u00e0n r\u1ed3i \u0111i, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch sai ng\u01b0\u1eddi \u0111u\u1ed5i theo tr\u1ea3 l\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[59] Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 xin d\u1eddi m\u1ed9t vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ebfn tr\u00fa \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Ki\u1ec1n Ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin nh\u01b0 c\u00e1c n\u01a1i Th\u0103ng, H\u1ed3ng, Kinh, \u0110\u00e0m, chi\u00eau m\u1ed9 m\u1ed9t ch\u1ec9 huy Uy Qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 thu\u1ed9c v\u00e0o qu\u00e2n C\u1ea5m. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tang Th\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, em trai l\u00e0 Tang Tr\u1ea1m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;Tang Th\u1ee5c l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Tang D\u1ecbch, v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m. Cha \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eed tr\u1eadn khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, em h\u1ecd l\u00e0 Tang Tr\u1ea1m c\u00f9ng \u00f4ng \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 ch\u00f4n c\u1ea5t, Tang Th\u1ee5c c\u1ea3m k\u00edch \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. N\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5 nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Giao, \u00f4ng t\u1eebng xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5m b\u1ed5 cho Tang Tr\u1ea1m, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 n\u00ean kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3 nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 Cung t\u1ea1 h\u1ee3p h\u01b0\u1edfng, Tang Th\u1ee5c d\u00f9 c\u00f3 con nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng t\u00e2u xin, v\u00ec ngh\u0129a kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i tr\u01b0\u1edbc Tang Tr\u1ea1m. H\u01a1n n\u1eefa, Tang Th\u1ee5c \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o x\u00e9t. Tang Th\u1ee5c l\u00e0 v\u00f5 th\u1ea7n m\u00e0 c\u00f3 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00e0 ti\u1ebft th\u00e1o nh\u01b0 v\u1eady, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i v\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tang Tr\u1ea1m m\u1ed9t ch\u1ee9c quan.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tang Th\u1ee5c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, Tang Tr\u1ea1m \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[61] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam, Dung ph\u1ea3i do An ph\u1ee7, Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1eeb N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban tr\u1edf l\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u00eam ch\u1ee9c Duy\u00ean bi\u00ean kh\u00ea \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[62] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, An t\u1ed1 x\u1eed s\u0129 Cao D\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba r\u1ed3i cho v\u1ec1 h\u01b0u, nh\u01b0ng Cao D\u1ecbch ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u1ea7n H\u00fac t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n c\u00f9ng Tri\u1ec7u Kh\u00e1i c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, Tri\u1ec7u Kh\u00e1i t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, th\u1ee9 b\u1eadc v\u1ed1n cao h\u01a1n, xin cho Tri\u1ec7u Kh\u00e1i \u0111\u1ee9ng tr\u00ean th\u1ea7n.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c Man \u1edf Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ch\u00e2u Ung, chi\u1ebfu cho An ph\u1ee7 s\u1ee9 D\u01b0 T\u0129nh \u0111em qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Ninh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh s\u1ef1, B\u1eafc H\u1ea3i qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung; Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh s\u1ef1, Ph\u1ee5ng Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Hoa Nguy\u00ean qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 10 n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, H\u1eefu V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, K\u1ef3 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, An Qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u00f2ng C\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh s\u1ef1. Vua khen T\u00f2ng C\u1ed5 c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh hi\u1ec1n l\u00e0nh n\u00ean d\u00f9ng \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(\u300aAnh L\u1ee5c\u300b n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00e1ng 12, truy\u1ec7n T\u00f2ng C\u1ed5 ch\u00e9p: Nh\u00e0 M\u1ee5c Th\u00e2n b\u1ecb ch\u00e1y, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f2ng C\u1ed5 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, c\u00f3 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng khen ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean cho quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh s\u1ef1. V\u1ee5 ch\u00e1y nh\u00e0 M\u1ee5c Th\u00e2n c\u1ea7n tra c\u1ee9u l\u1ea1i n\u0103m th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u trong b\u1ed9 h\u1ea1, h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, b\u1ea5t h\u1ea3o, l\u1ea5y c\u1edb c\u00fang t\u1ebf qu\u1ef7 th\u1ea7n \u0111\u1ec3 v\u01a1 v\u00e9t ti\u1ec1n c\u1ee7a. M\u1ed7i ph\u01b0\u1eddng h\u1ebbm c\u00f3 \u0111\u1ebfn 200, 300 ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp, x\u01b0ng hi\u1ec7u t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u00e0o l\u1ea1i, nha tr\u1ef1c, c\u1ea7m gi\u00e1o \u0111ao, c\u1edd x\u00ed, \u0111\u1ed9i ng\u0169, l\u1ea1i c\u00f3 k\u1ebb m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u00e0n \u00f4ng cho \u0111\u00e0n b\u00e0, ho\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u00e0n b\u00e0 cho \u0111\u00e0n \u00f4ng, d\u1eabn \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng \u00e2m nh\u1ea1c, tr\u00f2 ch\u01a1i, \u0111i l\u1ea1i su\u1ed1t ba b\u1ed1n \u0111\u00eam kh\u00f4ng d\u1ee9t. Tuy \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7nh c\u1ea5m, nh\u01b0ng phong t\u1ee5c \u1edf n\u01a1i xa \u0111\u00e3 l\u00e2u, s\u1ee3 kh\u00f3 ng\u0103n ch\u1eb7n ngay, xin \u0111\u1eb7t th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba gi\u1edbi Xuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'Xuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1424-24\" href=\"#footnote-1424-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, c\u00e1c ty Gi\u00e1m ti trong l\u1ed9 n\u00e0y m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m ph\u1ea3i thi h\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 qua \u0111\u1eddi, theo ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng th\u1ee5y hi\u1ec7u, th\u00ec Kh\u1ea3o c\u00f4ng ty tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00f4n c\u1ea5t ph\u1ea3i l\u1ea5y h\u00e0nh tr\u1ea1ng, chuy\u1ec3n cho quan L\u1ec5 kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu nh\u00e0 \u0111\u00f3 ch\u00f4n c\u1ea5t nhanh, h\u1ecdp b\u00e0n kh\u00f4ng k\u1ecbp, th\u00ec cho ph\u00e9p truy t\u1eb7ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c, \u0111\u00e3 ch\u00f4n c\u1ea5t m\u00e0 ch\u01b0a xin th\u1ee5y hi\u1ec7u, c\u0169ng cho ph\u00e9p xin ch\u1ec9.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4.<\/p>\n<p>Khi C\u00f4ng B\u1eadt m\u1edbi \u0111\u1ebfn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nghi ng\u1edd \u00f4ng thi\u1ebfu uy quy\u1ec1n v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. G\u1eb7p l\u00fac m\u1ed9t binh s\u0129 ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e1ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e0 xin ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i> C\u00f4ng B\u1eadt nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean b\u1ea3o, nh\u01b0ng binh s\u0129 v\u1eabn kh\u00f4ng nghe, \u00f4ng li\u1ec1n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00e1p, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu; c\u00f2n ch\u00e9m \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u01a1i xin, ta c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1i \u00fd ng\u01b0\u01a1i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i ra l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng xong l\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1eeb \u0111\u00f3 nghi\u00eam ch\u1ec9nh.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Ty An ph\u1ee7 Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u T\u00f4 M\u1eadu c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ch\u00e2u Ung.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai L\u00e2m nha, H\u1eefu v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ea1o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 S\u00e0i \u0110\u1ee9c T\u01b0; Khi\u1ebft \u0110an sai Ho\u00e0i H\u00f3a qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt H\u1ed7, Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[72] C\u00e1c ch\u00e2u d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u c\u00f3 11 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng tr\u00ean 100 tu\u1ed5i <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b l\u00e0 12 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o \u1edf ch\u00e2u)<\/i>. Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o \u1edf ch\u00e2u m\u00ecnh, theo l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 trong l\u1ec5 Hi\u1ec7p h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[73] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, khi L\u01b0u X\u01b0\u1edfng, tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng, t\u1eeb bi\u1ec7t tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng v\u00f9ng Quan Trung n\u0103m nay m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u01b0u l\u1ea1c, xin m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n. \u00d4ng c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u00e2n \u0111i\u1ec1n l\u00e0m nhi\u1ec5u lo\u1ea1n d\u00e2n ch\u00fang. Vua ra l\u1ec7nh cho \u00f4ng t\u1eeb t\u1eeb t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Khi X\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng <i>(X\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i th\u00e1ng 9, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 12 m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, nay ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y)<\/i>, \u00f4ng d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>&#8220;T\u00f4n L\u00e2m \u1edf ph\u1ee7 H\u00e0 Trung d\u00f9ng ph\u00e9p ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea1c v\u00e0 qu\u00e2n thu\u1ebf, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kinh h\u00e3i, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 thu\u1ebf t\u0103ng, v\u00ec th\u1ebf ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y ch\u1ea1. May nh\u1edd Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng kh\u1eafp n\u01a1i treo b\u1ea3ng c\u00e1o d\u1ee5, m\u1edbi t\u1ea1m y\u00ean. Nghe n\u00f3i ch\u1ec9 \u0111o \u0111\u1ea1c huy\u1ec7n V\u1ea1n Tuy\u1ec1n \u0111\u00e3 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m m\u1edbi xong. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m thu\u1ebf th\u00ec vui m\u1eebng, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u0103ng thu\u1ebf t\u1ea5t nhi\u00ean o\u00e1n h\u1eadn, ki\u1ec7n t\u1ee5ng e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Xin h\u00e3y tri\u1ec7u h\u1ed3i T\u00f4n L\u00e2m, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, \u0111\u1ec3 sau khi b\u1ecb thi\u00ean tai, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng b\u1ecb kinh \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>X\u01b0\u1edfng cho r\u1eb1ng L\u00e2m d\u00f9ng ph\u00e9p ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea5t, l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u00e0n b\u01b0\u1edbc l\u00e0m m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, quy \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 \u0111o, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 ki\u1ec3m tra k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng sai s\u00f3t, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c cao th\u1ea5p c\u1ee7a ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 th\u00f4i. C\u00f2n v\u1ec1 ph\u00e9p \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u0111\u1ec1u, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ed9 m\u00e0u m\u1ee1 hay c\u1eb1n c\u1ed7i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m ru\u1ed9ng, tu s\u1eeda ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t th\u00ec thu\u1ebf n\u1eb7ng v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169; c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00e0m ru\u1ed9ng khi\u1ebfn ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t hoang h\u00f3a, c\u1eb1n c\u1ed7i th\u00ec l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m thu\u1ebf. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f2n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ed9 m\u00e0u m\u1ee1 hay c\u1eb1n c\u1ed7i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t. Quan l\u1ea1i kh\u00f4ng li\u00eam ch\u00ednh, s\u00e1ng su\u1ed1t, t\u00e2m \u00fd kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n, ho\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ebft vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ho\u1eb7c v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 thi\u00ean v\u1ecb, tr\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 xem x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady, t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u0111\u1ec1u, ai c\u0169ng bi\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y th\u00edch c\u00e1i danh m\u00e0 th\u00f4i. X\u01b0\u1edfng mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, v\u00ec gh\u00e9t ph\u1ea3i n\u00f3i th\u1eb3ng ra.<\/p>\n<p>X\u01b0\u1edfng l\u1ea1i cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a L\u00e2m b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb V\u1ea1n Tuy\u1ec1n, Long M\u00f4n, hai huy\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 ru\u1ed9ng n\u00fai, g\u1eadp gh\u1ec1nh trong ph\u1ea1m vi hai ba tr\u0103m d\u1eb7m. N\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u00fang nh\u01b0 ph\u00e9p c\u1ee7a L\u00e2m, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh trong m\u1ed9t n\u0103m, nh\u01b0ng L\u00e2m \u0111\u1ec1u ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean trong v\u00f2ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng. Khi t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a X\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn, Trung th\u01b0 tin l\u1eddi L\u00e2m, li\u1ec1n b\u00e1o l\u1ea1i cho X\u01b0\u1edfng, ch\u1ec9 ban s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ea5m d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1 ho\u1ea1i c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y ch\u1ea1 m\u00e0 th\u00f4i. Sau \u0111\u00f3, d\u00e2n H\u00e0 Trung qu\u1ea3 nhi\u00ean ki\u1ec7n c\u00e1o vi\u1ec7c gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ea5y v\u1ea1n h\u1ed9.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a X\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong h\u00e0nh tr\u1ea1ng v\u00e0 t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu c\u0169ng n\u00f3i: <em>&#8220;Khi th\u1ea7n l\u00e0m quan gi\u00e1n, t\u1eebng \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, xin c\u1eed Qu\u00e1ch T\u01b0, T\u00f4n L\u00e2m, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi th\u1ea7n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb m\u1ed9t huy\u1ec7n \u1edf Th\u00e1i Ch\u00e2u, d\u00f9ng ph\u00e9p ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u thu\u1ebf. Vi\u1ec7c v\u1eeba thi h\u00e0nh, m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, li\u1ec1n b\u00e3i b\u1ecf ngay. <\/em><\/p>\n<p><em>G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea7n th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1eadp ra m\u1ed9t ty \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, sai quan \u0111i kh\u1eafp H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u thu\u1ebf. Ban \u0111\u1ea7u nghe tin \u0111\u1ed3n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, d\u00e2n ch\u00fang hoang mang, ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y t\u00e1o, th\u1ea7n c\u00f2n kh\u00f4ng tin. Sau \u0111\u00f3 th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi n\u00f3i n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, th\u1ea7n m\u1edbi h\u01a1i nghi ng\u1edd vi\u1ec7c n\u00e0y qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. Nh\u01b0ng \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh qu\u1ea3 quy\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c kh\u00f4ng th\u1ec3 can ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. <\/em><\/p>\n<p><em>G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 B\u1eafc, h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp k\u00eau ki\u1ec7n \u1edf Tam Ty. Nh\u01b0 v\u1eady, tin \u0111\u1ed3n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a ch\u00e2u qu\u1eadn tuy kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, nh\u01b0ng vi\u1ec7c h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf kinh \u0111\u00f4 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 che gi\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft r\u1ed3i. Vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u thu\u1ebf v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i, m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, nh\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y d\u00e2n c\u00f3 th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n l\u1ee3i kh\u00f4ng? <\/em><i>Tr\u1ed9m bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n ch\u1ec9 l\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c nh\u1eb9 n\u1eb7ng cho \u0111\u1ec1u, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i sinh th\u00eam s\u1ed1 ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c. <\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i V\u1ec7 ch\u00e2u, Th\u00f4ng L\u1ee3i qu\u00e2n kh\u00e1m x\u00e9t ra ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t d\u00e2n l\u1ea5n chi\u1ebfm, kh\u00f4ng n\u1eb1m trong s\u1ed1 qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7n t\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'qu\u1ea3n l\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'quy\u1ec1n', theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-1424-25\" href=\"#footnote-1424-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ee9c n\u1eb7ng chia \u0111\u1ec1u cho h\u1ed9 l\u1ea5n chi\u1ebfm, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra s\u1ed1 thu\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 l\u00e0 l\u00fd do d\u00e2n ch\u00fang k\u00eau ca. L\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf Thi\u1ec1n ch\u00e2u ngo\u00e0i s\u1ed1 qu\u1ea3n l\u00fd th\u1ef1c t\u1ebf hi\u1ec7n nay, l\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay trong s\u1ed5 s\u00e1ch, bao g\u1ed3m s\u1ed1 thu\u1ebf c\u00f3 t\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u1ed9p v\u00e0 s\u1ed1 thu\u1ebf b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t kh\u00f4ng khai b\u00e1o, \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ed1 \u1ea3o t\u1eeb th\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng H\u01b0ng, \u0111\u1ec1u chia \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c h\u1ed9 hi\u1ec7n nay. <\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i l\u1ea5y \u0111\u1ed9 m\u00e0u m\u1ee1 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t chia l\u00e0m b\u1ed1n b\u1eadc, ru\u1ed9ng h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ea5t m\u1eb7n tr\u1eafng<a class=\"footnote\" title=\"'m\u1eb7n tr\u1eafng' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1ea3m', theo \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 113 \u300aLu\u1eadn Qu\u00e2n Thu\u1ebf Tr\u00e1p T\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-26\" href=\"#footnote-1424-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1eb7n c\u00e1t m\u1ecfng c\u00f3 th\u1ec3 canh t\u00e1c, \u0111\u1ea5t c\u00e1t ch\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 canh t\u00e1c, \u0111\u1ec1u chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, cho r\u1eb1ng tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea5u mu\u1ed1i. V\u1ea3 l\u1ea1i, d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n, b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mu\u1ed1i, ch\u1ec9 b\u1eaft n\u1ed9p thu\u1ebf theo c\u00e2n l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"'b\u1eaft' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-27\" href=\"#footnote-1424-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>. Nay ng\u01b0\u1eddi n\u1ea5u mu\u1ed1i \u0111\u00e3 n\u1ed9p thu\u1ebf mu\u1ed1i, l\u1ea1i b\u1eaft n\u1ed9p th\u00eam thu\u1ebf ru\u1ed9ng, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng ban \u01a1n cho d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc sao! <\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 canh t\u00e1c \u1edf H\u00e0 Nam thu\u1ed9c khu v\u1ef1c c\u1ea5m mu\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"'c\u1ea5m' nguy\u00ean l\u00e0 'g\u1ea7n', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1424-28\" href=\"#footnote-1424-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, c\u0169ng chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf, l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u00e2n l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u1ed9p? Thi\u1ec1n ch\u00e2u, V\u1ec7 ch\u00e2u g\u1ea7n kinh s\u01b0, t\u00ecnh c\u1edd nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f2n nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i, n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c chia \u0111\u1ec1u thu\u1ebf \u0111\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i cho d\u00e2n, h\u00e1 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng! <\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m th\u1eadt kh\u00f3. K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n n\u1ecbnh b\u1ee3, ch\u1ec9 n\u00f3i l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i h\u1ea1i; quan l\u1ea1i t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng tham c\u00f4ng c\u1ea7u th\u01b0\u1edfng, th\u1ea5y l\u1ee3i nh\u1ecf qu\u00ean h\u1ea1i l\u1edbn, v\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00edch o\u00e1n v\u1edbi d\u00e2n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00ec th\u00f4i, n\u1ebfu \u0111\u00e3 bi\u1ebft, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u1ee9u ch\u1eefa sai l\u1ea7m \u0111\u00f3 sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Mu\u1ed1n xin Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban ch\u1ec9 huy, l\u1ec7nh cho c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u thu\u1ebf ch\u1ec9 theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ea5y s\u1ed1 thu\u1ebf th\u1ef1c t\u1ebf hi\u1ec7n c\u00f3, c\u00e2n nh\u1eafc m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u, c\u00f2n nh\u1eefng s\u1ed1 thu\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra v\u00e0 s\u1ed1 thu\u1ebf h\u01b0 t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc th\u00ec mi\u1ec5n b\u1ecf, v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i ch\u01b0a ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u thu\u1ebf th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c ph\u00e2n b\u1ed5. Vi\u1ec7c ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ec1u thu\u1ebf n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 do th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, nay nghe th\u1ea5y vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m im l\u1eb7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, nay ghi sau L\u01b0u X\u01b0\u1edfng, ch\u1eafc l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 11 khi ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 do L\u01b0u X\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i di\u1ec7n b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, Tu c\u0169ng d\u00e2ng t\u1ea5u, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, kho\u1ea3ng th\u00e1ng 9, th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n<p>[74] N\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tam ty suy kh\u00e1m c\u00f4ng s\u1ef1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, do quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, ph\u1ee5 tr\u00e1ch x\u00e9t h\u1ecfi c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo s\u1eed ch\u00ed hai tri\u1ec1u, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng n\u00e0o, nay ghi v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 1 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2 th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf. Th\u00e1ng 11 n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 8 c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 Ty T\u1ec3 S\u00e1t, n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 4 t\u00e1ch ra, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Ty Cung B\u00e0o. N\u0103m \u0111\u00f3, s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o Ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng, Ty Cung B\u00e0o b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1424-1\">Th\u00e2n Chi\u1ebfu Th\u00e1i, ch\u1eef 'Th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1p', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332, truy\u1ec7n L\u00fd S\u01b0 Trung s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-2\">'Ng\u00e0y h\u00f4m sau', ch\u1eef 'nh\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ni\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-3\"> 'Ch\u00e2u' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-1 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1424-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-4\">Ch\u1eef 'vi\u1ec7n' trong 'S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n ki\u1ec3m th\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111i\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 65 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 432, truy\u1ec7n L\u01b0u Hi T\u1ea9u s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-5\">B\u1ec7nh tim n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00e2u trong ch\u00ednh v\u0103n 'b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd m\u1eafc b\u1ec7nh \u1edf tim v\u00e0 b\u1ee5ng', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 183, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i th\u00e1ng 8 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd m\u1eafc b\u1ec7nh huy\u1ec5n ho\u1eb7c', kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00fa th\u00edch n\u00e0y. <a href=\"#return-footnote-1424-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-6\">Ch\u1eef 'M\u00e3o' trong 'sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf sao M\u00e3o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1424-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-7\">ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' trong 'chuy\u1ec3n t\u01b0\u01a1ng t\u1ea9m qu\u00e1n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 426 truy\u1ec7n Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1424-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-8\">N\u00ean ban chi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1: 'Chi\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Gi\u1edbi'. <a href=\"#return-footnote-1424-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-9\">Ch\u1eef 'M\u00e3' trong '\u0110\u1ed1c M\u00e3 H\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 29 \u300aC\u00e2u D\u1eadt Ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 91 \u300aH\u00e0 C\u1eeb Ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1424-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-10\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p '\u0110\u1ea1i Minh', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86 \u300a\u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed\u300b, '\u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, Ng\u1ee5y qu\u1eadn'. \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 truy\u1ec7n H\u00e0n Ch\u00ed ch\u00e9p: 'Chi b\u1eb1ng m\u1edf \u0111\u00ea Kim \u0110\u00ea \u1edf Ng\u1ee5y \u0111\u1ec3 chia d\u00f2ng ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng c\u0169'. V\u1eady '\u0110\u1ea1i Minh' l\u00e0 do \u00e2m gi\u1ed1ng v\u1edbi '\u0110\u1ea1i Danh' n\u00ean vi\u1ebft nh\u1ea7m, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-11\">Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 22-4, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 82, truy\u1ec7n Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181, Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1424-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-12\">Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' trong 'V\u1ecb Ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Xuy\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn tr\u00ean, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198, ph\u1ea7n Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-13\">Ch\u1eef 't\u1ef7' trong c\u00e2u 'Nhi\u00ean h\u1eadu d\u0129 t\u1ef7 nh\u1eadt th\u1ea7n li\u00eau t\u1ea5u th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-14\"> B\u00e2n 'B\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'U', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 112 \u300aLu\u1eadn Gi\u00e1m M\u1ee5c Tr\u00e1t T\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-15\"> Nguy\u00ean Tr\u00ec 'Tr\u00ec' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ecba', theo \u300aT\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 5 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b, \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 112 \u300aLu\u1eadn Gi\u00e1m M\u1ee5c Tr\u00e1t T\u1eed\u300b, \u300aM\u00e3 \u0110oan L\u00e2m V\u0103n Hi\u1ebfn Th\u00f4ng Kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 151 \u300aBinh Kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 198 \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-16\"> Th\u00ec c\u00e1c gi\u00e1m \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi ng\u1ef1a '\u0110\u1ea5t' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b d\u1eabn tr\u00ean, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1424-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-17\">C\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c \u0111i ki\u1ec3m tra 'm\u1ed9t', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'hai'. <a href=\"#return-footnote-1424-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-18\">T\u00ednh c\u1ea3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n 'gi\u00e1 tr\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu binh 22.5, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 198 binh ch\u00ed s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1424-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-19\">30 c\u00e2n, b\u1ea3n T\u1ed1ng ch\u00e9p l\u00e0 '20 c\u00e2n'. <a href=\"#return-footnote-1424-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-20\">H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, ch\u1eef 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u01b0\u01a1ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-21\">ch\u1eef 'k\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u1ebf', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 19-13, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1424-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-22\"> L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, ch\u1eef 'L\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Cung', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466, \u300aT\u1ea7n H\u00e0n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-23\">Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 8: Xem quy\u1ec3n 198 s\u00e1ch n\u00e0y, th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 8 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u1ea1ch To\u00e0n D\u1ee5c l\u0129nh ch\u1ee9c Nguy\u00ean Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 sung ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, nghi ng\u1edd '\u1ea4t M\u00e3o' l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi 'Qu\u00fd M\u00e3o'. <a href=\"#return-footnote-1424-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-24\"> 'Xuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1424-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-25\">'qu\u1ea3n l\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'quy\u1ec1n', theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-1424-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-26\">'m\u1eb7n tr\u1eafng' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1ea3m', theo \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 113 \u300aLu\u1eadn Qu\u00e2n Thu\u1ebf Tr\u00e1p T\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-27\">'b\u1eaft' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1424-28\">'c\u1ea5m' nguy\u00ean l\u00e0 'g\u1ea7n', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1424-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":93,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1424","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2633,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1424\/revisions\/2633"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1424\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1424"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1424"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}