{"id":147,"date":"2025-07-03T03:02:58","date_gmt":"2025-07-03T03:02:58","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=147"},"modified":"2025-07-03T03:03:03","modified_gmt":"2025-07-03T03:03:03","slug":"quyen-31-nam-thuan-hoa-thu-nhat-canh-dan-990","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-31-nam-thuan-hoa-thu-nhat-canh-dan-990\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 31 N\u0102M THU\u1ea6N H\u00d3A TH\u1ee8 NH\u1ea4T (CANH D\u1ea6N, 990)","rendered":"QUY\u1ec2N 31 N\u0102M THU\u1ea6N H\u00d3A TH\u1ee8 NH\u1ea4T (CANH D\u1ea6N, 990)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 nh\u1eadn s\u00e1ch phong t\u00f4n hi\u1ec7u, tha t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u0111\u1ed5i ti\u1ebft Can Minh th\u00e0nh ti\u1ebft Th\u1ecd Ninh.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1eadp huy\u1ec7n \u0110\u1ea1i D\u1eefu, Ch\u00e2u Ki\u1ec1n th\u00e0nh qu\u00e2n Nam An.<\/p>\n\n<p>[4] Th\u00e1i b\u1ea3o, ki\u00eam Th\u1ecb trung Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, t\u1eeb m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n v\u00e0o ch\u1ea7u, ch\u1ec9 h\u00f4m n\u00e0o c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u1edbi tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. \u0110\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng, b\u1ec7nh c\u00e0ng n\u1eb7ng, b\u00e8n xin ngh\u1ec9. Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129. Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 b\u00e8n x\u01b0ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng, ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Vua \u0111\u00e0nh ch\u1ea5p nh\u1eadn, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, phong Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung S\u00e0i Th\u00e0nh V\u1ee5, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u H\u00f3a Th\u00e0nh \u0111i s\u1ee9 Cao Ly, T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n T\u1ed1ng H\u1ea1o, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc \u0111i s\u1ee9 Giao Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 ban chi\u1ebfu th\u01b0 gia \u00e2n cho V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecb v\u00e0 L\u00ea Ho\u00e0n.<\/p>\n\n<p>[6] Theo t\u1ee5c n\u01b0\u1edbc Cao Ly, ng\u01b0\u1eddi ta tin v\u00e0o vi\u1ec7c \u00e2m d\u01b0\u01a1ng qu\u1ef7 th\u1ea7n, r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ki\u00eang k\u1ef5. M\u1ed7i khi s\u1ee9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn, Vua Tr\u1ecb nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ch\u1ecdn th\u00e1ng t\u1ed1t, ng\u00e0y l\u00e0nh m\u1edbi l\u00e0m l\u1ec5 nh\u1eadn chi\u1ebfu. Th\u00e0nh V\u1ee5 \u1edf trong qu\u00e1n h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, b\u00e8n vi\u1ebft th\u01b0 cho Vua Tr\u1ecb, tr\u00e1ch r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5, v\u01b0\u1edbng v\u00e0o ti\u1ec3u ti\u1ebft, m\u00ea ho\u1eb7c b\u1edfi l\u1eddi n\u00f3i huy\u1ec5n ho\u1eb7c c\u1ee7a th\u1ea7y b\u00f3i, tr\u00ec ho\u00e3n m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Thi\u00ean t\u1eed. Trong s\u00e1ch \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf ghi r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chuy\u1ec7n c\u1ee7a th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. S\u00e1ch ghi ng\u00e0y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1t, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00ednh to\u00e1n l\u1ee5c gi\u00e1p nguy\u00ean th\u1ea7n, l\u1ec5 ghi th\u00e1ng tr\u1ecdng \u0111\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u00e0y t\u1ed1t, l\u1eddi d\u1ea1y x\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng. Nay n\u00ean thay \u0111\u1ed5i, mau nh\u1eadn \u00e2n ban c\u1ee7a Thi\u00ean t\u1eed.\"<\/i> Vua Tr\u1ecb xem th\u01b0, s\u1ee3 h\u00e3i, nh\u00e2n l\u00fac m\u01b0a d\u1ea7m kh\u00f4ng d\u1ee9t, b\u00e8n xin \u0111\u1ee3i khi tr\u1eddi t\u1ea1nh. Th\u00e0nh V\u1ee5 l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean gi\u1ea3i, Vua Tr\u1ecb b\u00e8n ra nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u1ec7nh.<\/p>\n\n<p>[7] T\u1ed1ng H\u1ea1o c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi Giao Ch\u00e2u. L\u00ea Ho\u00e0n sai Nha n\u1ed9i \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110inh Th\u1eeba Ch\u00ednh c\u00f9ng ba tr\u0103m qu\u00e2n thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, t\u1eeb c\u1eeda bi\u1ec3n v\u00e0o bi\u1ec3n l\u1edbn, v\u01b0\u1ee3t qua s\u00f3ng gi\u00f3, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u nguy hi\u1ec3m, sau n\u1eeda th\u00e1ng th\u00ec \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch \u0110\u1eb1ng kinh, v\u00e0o h\u1ea3i h\u1ed1c, \u0111i theo th\u1ee7y tri\u1ec1u. Ch\u1ed7 n\u00e0o d\u1eebng ch\u00e2n ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ba gian nh\u00e0 tranh, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, g\u1ecdi l\u00e0 qu\u00e1n d\u1ecbch[footnote]'M\u1ee5c' ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 'Nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 488, 'Giao Ch\u1ec9 truy\u1ec7n', 'Tr\u01b0\u1edfng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 12, 'Giao Ch\u1ec9 n\u1ed9i ph\u1ee5' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. \u0110\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, g\u1ea7n b\u1ea3n qu\u1ed1c, L\u00ea Ho\u00e0n khoe khoang h\u00e3o huy\u1ec1n, c\u1ed1 g\u1eafng ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng, \u0111em h\u1ebft th\u1ee7y qu\u00e2n thuy\u1ec1n chi\u1ebfn, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"di\u1ec7u\"<\/i> qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111i \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn b\u1edd bi\u1ec3n, c\u00e1ch Giao Ch\u00e2u ch\u1ec9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m d\u1eb7m, c\u00f3 n\u0103m gian \u0111\u00ecnh tranh, \u0111\u1ec1 l\u00e0 Nhu Chinh D\u1ecbch. C\u00e1ch th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111u\u1ed5i d\u00e2n v\u00e0 gia s\u00fac, l\u1eeba d\u1ed1i l\u00e0 tr\u00e2u quan, s\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn ngh\u00ecn, nh\u01b0ng n\u00f3i l\u00e0 v\u1ea1n. L\u1ea1i l\u00f4i k\u00e9o d\u00e2n ch\u00fang tr\u00e0 tr\u1ed9n v\u00e0o qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u lam, \u0111i thuy\u1ec1n h\u00f2 reo, tr\u00ean n\u00fai g\u1ea7n th\u00e0nh d\u1ef1ng c\u1edd tr\u1eafng gi\u1ea3 t\u1ea1o, l\u00e0m v\u1ebb nh\u01b0 b\u00e0y binh b\u1ed1 tr\u1eadn. Ch\u1ed1c l\u00e1t, L\u00ea Ho\u00e0n \u0111i c\u00f9ng t\u00f9y t\u00f9ng \u0111\u1ebfn, m\u1edf l\u1ec5 \u0111\u00f3n ngo\u00e0i th\u00e0nh, L\u00ea Ho\u00e0n thu ng\u1ef1a nghi\u00eang ng\u01b0\u1eddi, h\u1ecfi th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xong, n\u1eafm c\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng \u0111i, l\u00fac \u1ea5y trao nhau tr\u1ea7u cau, \u0103n tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a, \u0111\u00e2y l\u00e0 phong t\u1ee5c ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00e1ch chu \u0111\u00e1o. Trong th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i tr\u0103m gian nh\u00e0 tranh tre, l\u00e0m th\u00e0nh tr\u1ea1i qu\u00e2n, c\u00f2n ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 th\u00ec ch\u1eadt h\u1eb9p, \u0111\u1ec1 c\u1eeda l\u00e0 Minh \u0110\u1ee9c M\u00f4n.<\/p>\n\n<p>L\u00ea Ho\u00e0n t\u01b0\u1edbng dung m\u1ea1o x\u1ea5u x\u00ed, m\u1eaft l\u1ea1i l\u1ec7ch, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c Man[footnote] 'Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eefng ng\u00e0y g\u1ea7n \u0111\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote], ng\u00e3 ng\u1ef1a b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2n, nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1ea1y, hai ng\u00e0y sau m\u1edbi b\u00e0y ti\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng. L\u1ea1i ra kh\u1ecfi hang L\u00e2m H\u1ea3i \u0111\u1ec3 l\u00e0m cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n vui ch\u01a1i v\u1edbi quan kh\u00e1ch, Ho\u00e0n c\u1edfi ch\u00e2n c\u1ea7m c\u1ea7n c\u00e2u, xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh d\u1ea5u c\u00e1, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u reo h\u00f2 vui m\u1eebng. Ph\u00e0m g\u1eb7p ti\u1ec7c t\u00f9ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i c\u00f9ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft c\u1edfi \u0111ai, \u0111\u1ed9i m\u0169, Ho\u00e0n th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o hoa v\u0103n v\u00e0 \u00e1o m\u00e0u \u0111\u1ecf, m\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng ch\u00e2u ng\u1ecdc, c\u00f3 l\u00fac t\u1ef1 h\u00e1t khuy\u1ebfn r\u01b0\u1ee3u[footnote] 'H\u00e1t' nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'd\u0129', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a.[\/footnote], kh\u00f4ng ai hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi h\u00e1t. Th\u01b0\u1eddng sai v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang m\u1ed9t con r\u1eafn l\u1edbn d\u00e0i m\u1ea5y tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ee9 qu\u00e1n, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c con n\u00e0y, ta s\u1ebd ch\u1ebf bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u00f3n \u0103n \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i> L\u1ea1i g\u1eedi hai con h\u1ed5 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi mu\u1ed1n xem. S\u1ee9 qu\u00e1n \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. Ba ngh\u00ecn qu\u00e2n l\u00ednh, \u0111\u1ec1u x\u0103m l\u00ean tr\u00e1n ch\u1eef <i>\"Thi\u00ean t\u1eed qu\u00e2n\"<\/i>, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1eb1ng l\u00faa non, m\u1ed7i th\u00e1ng ph\u00e1t, b\u1eaft h\u1ecd t\u1ef1 gi\u00e3 l\u1ea5y g\u1ea1o \u0103n, v\u0169 kh\u00ed ch\u1ec9 c\u00f3 cung n\u1ecf, m\u1ed9c b\u00e0i, th\u01b0\u01a1ng g\u1ed7 v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng tre, y\u1ebfu k\u00e9m kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n<p>Ho\u00e0n t\u01b0\u1edbng khinh su\u1ea5t, t\u00e0n nh\u1eabn, th\u00e2n c\u1eadn v\u1edbi ti\u1ec3u nh\u00e2n, n\u0103m b\u1ea3y t\u00ean ho\u1ea1n quan th\u00e2n t\u00edn \u0111\u1ee9ng l\u1eabn l\u1ed9n b\u00ean c\u1ea1nh. Th\u00edch u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say, l\u1ea5y vi\u1ec7c ra l\u1ec7nh b\u1eb1ng tay l\u00e0m vui, ph\u00e0m thu\u1ed9c h\u1ea1 n\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u1ecfi th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t l\u00ean g\u1ea7n g\u0169i. T\u1ea3 h\u1eefu c\u00f3 l\u1ed7i nh\u1ecf l\u00e0 gi\u1ebft ngay, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh roi l\u01b0ng t\u1eeb m\u1ed9t tr\u0103m \u0111\u1ebfn hai tr\u0103m c\u00e1i. Quan kh\u00e1ch ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng ch\u00fat \u00edt c\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh t\u1eeb ba m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn n\u0103m m\u01b0\u01a1i roi, gi\u00e1ng xu\u1ed1ng l\u00e0m l\u1ea1i c\u1eeda, khi h\u1ebft gi\u1eadn m\u1edbi tri\u1ec7u v\u1ec1 ph\u1ee5c ch\u1ee9c. C\u00f3 m\u1ed9t t\u00f2a th\u00e1p g\u1ed7, ki\u1ebfn tr\u00fac th\u00f4 s\u01a1, Ho\u00e0n m\u1eddi c\u00f9ng l\u00ean tham quan, r\u1ed3i nh\u00ecn nhau n\u00f3i: <i>\"Trung nguy\u00ean c\u00f3 th\u00e1p nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y kh\u00f4ng?\"<\/i> Kh\u00ed h\u1eadu n\u01a1i \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u1ea1nh, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o k\u00e9p qu\u1ea1t m\u00e1t.<\/p>\n\n<p>N\u0103m sau th\u00e1ng s\u00e1u, H\u1ea1o c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 kinh, Vua sai li\u1ec7t k\u00ea \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng v\u00e0 s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a Ho\u00e0n, H\u1ea1o t\u1ef1 thu\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[8] Tr\u01b0\u1edbc kia, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba \u1edf Thanh Phong l\u00e0 Tri\u1ec7u Hu\u00fdnh th\u00f4ng ph\u00e1n Ng\u1ea1c ch\u00e2u, v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i x\u1eed oan ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ba ch\u1ee9c v\u1ee5, c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu c\u00f9ng t\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay ai b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c th\u00ec ch\u1ec9 t\u00ednh theo ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u00ednh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u01b0\u1edbc Hu\u00e2n, t\u1ea3n quan hay th\u1eed quan t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, t\u01b0\u1edbc Hu\u00e2n t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn V\u0169 k\u1ecb \u00fay g\u1ed3m m\u01b0\u1eddi hai b\u1eadc. T\u1eeb \u0111\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, khi m\u1edbi ban t\u01b0\u1edbc Hu\u00e2n \u0111\u00e3 phong t\u1edbi Tr\u1ee5 qu\u1ed1c. V\u00ec th\u1ebf, ban chi\u1ebfu cho kinh quan, m\u1ea1c ch\u1ee9c v\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb V\u0169 k\u1ecb \u00fay, tri\u1ec1u quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb K\u1ecb \u0111\u00f4 \u00fay, tu\u1ea7n t\u1ef1 th\u0103ng ti\u1ebfn. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u01b0\u1edbc Hu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u1ea5m th\u1ee5 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u01b0ng t\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ban ng\u00e0y nay, ch\u1ec9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng t\u1ea3n quan, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u1ea5m th\u1ee5.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[9] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111\u1ed5i t\u00ean \u0110\u1ea1i Minh \u0111i\u1ec7n th\u00e0nh H\u00e0m Quang \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[10] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay khi t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c, cho tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan trong qu\u00e1n, nh\u01b0 Hi\u1ec7u l\u00fd \u1edf T\u1eadp Hi\u1ec1n, B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn, c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 c\u1ee7a Tam qu\u00e1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1, nh\u01b0ng L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, khi \u0111\u00f3 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Hi\u1ec7u l\u00fd \u1edf T\u1eadp Hi\u1ec1n, b\u1ecb nh\u00e2n vi\u00ean c\u1eeda c\u1ea5m ng\u0103n kh\u00f4ng cho v\u00e0o. T\u00f4ng Ng\u1ea1c d\u00e2ng th\u01a1 k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<p>[11] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, x\u00e2y d\u1ef1ng Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, S\u1eed qu\u00e1n v\u00e0 T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n trong c\u1ea5m cung. Chi\u00eau V\u0103n v\u00e0 T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129; S\u1eed qu\u00e1n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed, Tu so\u1ea1n, Tr\u1ef1c qu\u00e1n, Chi\u00eau V\u0103n c\u0169ng \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tr\u1ef1c qu\u00e1n, T\u1eadp Hi\u1ec1n l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ee9c Tu so\u1ea1n, Hi\u1ec7u l\u00fd, tuy danh hi\u1ec7u kh\u00e1c nhau nh\u01b0ng ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i gi\u1ed1ng nhau. Vi\u1ec7c Hi\u1ec7u l\u00fd b\u1ecb c\u1eeda c\u1ea5m ng\u0103n kh\u00f4ng cho d\u1ef1 y\u1ebfn, l\u00e0 do nh\u00e2n vi\u00ean sai s\u00f3t.<\/p>\n\n<p>[12] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, Vua cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c ph\u00f3 \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan t\u1ef1, gi\u00e1m t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u1ea9m tr\u1eadt cao, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 th\u00ec t\u1eeb c\u00e1c quan lang l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5, nh\u01b0ng nghe r\u1eb1ng gi\u1edbi s\u0129 \u0111\u1ea1i phu th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 coi m\u00ecnh x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf \u0111\u00e0i c\u00e1c, n\u00ean xem nh\u1eefng ch\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 ch\u1ee9c t\u1ea3n m\u1ea1n, n\u00ean mu\u1ed1n n\u00e2ng cao v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a ch\u00fang. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung Kh\u1ed5ng Th\u1eeba Cung l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh[footnote] L\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung Kh\u1ed5ng Th\u1eeba Cung l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, ch\u1eef 'Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3n bi\u00ean m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], Ng\u1ee5y V\u0169 l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 thi\u1ebfu gi\u00e1m, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung S\u00e0i Th\u00e0nh V\u1ee5 l\u00e0m Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh, Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay thi\u1ebfu khanh, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, L\u00e3 \u0110oan l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh, Tang B\u00ednh l\u00e0m T\u01b0 n\u00f4ng thi\u1ebfu khanh, Vi\u00ean Khu\u1ebfch l\u00e0m H\u1ed3ng l\u01b0 thi\u1ebfu khanh, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Ung l\u00e0m Th\u00e1i ph\u1ee7 thi\u1ebfu khanh, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung L\u00f4i H\u1eefu Chung l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 thi\u1ebfu gi\u00e1m, Ngu b\u1ed9 lang trung T\u1ed1 T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c thi\u1ebfu gi\u00e1m. H\u1eefu Chung l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ch\u00e2u Giang t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u1ee9c An l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u0103ng c\u00f9ng \u1edf v\u1edbi nhau \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n \u0111\u1eddi, gi\u00e0 tr\u1ebb h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1eddng kh\u1ed5 v\u00ec thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Nay ra l\u1ec7nh cho m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a quan hai ng\u00e0n th\u1ea1ch g\u1ea1o.<\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan t\u1ee9 ph\u1ea9m \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, c\u1ee9 hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean th\u01b0\u1eddng tham quan l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9; hai vi\u00ean vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf l\u00ean trong s\u1ed1 quan tri\u1ec1u \u1edf kinh, c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[15] T\u1eeb khi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u1ea5y s\u1ef1 khoan th\u1ee9 gi\u1ea3n d\u1ecb m\u00e0 \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 ung dung \u1edf trong \u0111\u00f3, nh\u01b0ng ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Mi\u1ec5n th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t, lanh l\u1ee3i bi\u1ec7n b\u00e1c, kh\u00e9o tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi th\u1eddi th\u1ebf. Nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch kh\u1eaft khe, kh\u00f4ng l\u1ea5y th\u00e0nh t\u00edn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, \u1eaft d\u00f9ng l\u1eddi ng\u1ecdt ng\u00e0o \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng qu\u00e1 m\u1ee9c, nh\u01b0ng r\u1ed3i vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fd, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u o\u00e1n gi\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban cho Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Tr\u1ea7n T\u1ec9nh Hoa v\u00e0 con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n [ch\u1ee9c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u00e1o m\u0169 ng\u0169 ph\u1ea9m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, tr\u00fang gi\u00e1p khoa, khi v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, l\u1eddi l\u1ebd minh b\u1ea1ch, r\u00f5 r\u00e0ng. Vua h\u1ecfi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 con ai?\"<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 con c\u1ee7a T\u1ec9nh Hoa. L\u00fac \u1ea5y, T\u1ec9nh Hoa \u0111ang l\u00e0m L\u00e2u Phi\u1ec1n l\u1ec7nh, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, r\u1ed3i c\u00f9ng ng\u00e0y, cha con l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169[footnote]V\u1ec1 vi\u1ec7c cha con c\u00f9ng ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169, ch\u1eef 'di\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nhi', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[17] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ec7nh cho b\u1ed9 H\u00ecnh \u0111\u1eb7t s\u00e1u ch\u1ee9c quan xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c \u00e1n t\u1eeb kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i x\u00e9t \u00e1n. \u0110\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i ch\u1ee9c quan x\u00e9t \u00e1n \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, \u0111\u1ec1u do quan Kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. N\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u00e1n l\u1edbn, th\u00ec c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i x\u00e9t. Khi t\u1eeb gi\u00e3, Vua \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u1ebfn ti\u1ec5n, d\u1eb7n d\u00f2: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c lan r\u1ed9ng, kh\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i thi h\u00e0nh.\"<\/i> \u0110\u1ec1u ban ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed. Khi tr\u1edf v\u1ec1, Vua \u0111\u1ec1u tri\u1ec7u ki\u1ebfn, h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh x\u00e9t \u00e1n, v\u00e0 l\u1eadp th\u00e0nh quy ch\u1ebf. M\u1ed7i khi \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, x\u00e9t c\u00f4ng lao t\u1ed1t x\u1ea5u m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u1ec1 h\u01b0u t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn n\u1eeda l\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c thay th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[19] Khi m\u1edbi l\u1eadp n\u01b0\u1edbc, ti\u1ec1n kh\u1eafc ch\u1eef <i>\"T\u1ed1ng Nguy\u00ean Th\u00f4ng B\u1ea3o\"<\/i>, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea1i \u0111\u00fac ti\u1ec1n m\u1edbi kh\u1eafc ch\u1eef <i>\"Thu\u1ea7n H\u00f3a Nguy\u00ean B\u1ea3o\"<\/i>, Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft ch\u1eef tr\u00ean ti\u1ec1n, l\u00e0m ba th\u1ec3 ch\u1eef: ch\u00e2n, th\u1ea3o, h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u \u1eaft \u0111\u00fac ti\u1ec1n m\u1edbi, l\u1ea5y ni\u00ean hi\u1ec7u <i>\"Nguy\u00ean B\u1ea3o\"<\/i> l\u00e0m ch\u1eef.<\/p>\n\n<p>[20] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, b\u1ecf vi\u1ec7c treo \u0111\u00e8n v\u00e0o ti\u1ebft Trung Nguy\u00ean v\u00e0 H\u1ea1 Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[21] Th\u00e1i b\u1ed9c thi\u1ebfu khanh Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"Ph\u00e9p \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi r\u1ee3 c\u00f3 ba k\u1ebf s\u00e1ch, b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0n k\u1ef9 r\u1ed3i. X\u00e2y \u0111\u1eafp th\u00e0nh l\u0169y, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, chia qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, k\u1ebb \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u00f2ng th\u1ee7, k\u1ebb \u0111\u1ecbch \u0111i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i theo, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch cao nh\u1ea5t. B\u1ecf gi\u00e1p c\u1ea5t cung, d\u00f9ng l\u1eddi khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt h\u1eadu h\u0129, g\u1ea3 c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ebfu, c\u1ed1ng n\u1ea1p c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ec3 k\u1ebft l\u00f2ng, d\u00f9 ph\u1ea3i h\u1ea1 m\u00ecnh xu\u1ed1ng v\u1ea1n th\u1eb7ng, nh\u01b0ng t\u1ea1m th\u1eddi y\u00ean \u1ed5n n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch th\u1ee9 hai. Luy\u1ec7n binh ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch, c\u1ea7m gi\u00e1o m\u00e1c m\u00e0 giao chi\u1ebfn, quy\u1ebft th\u1eafng b\u1ea1i trong m\u1ed9t tr\u1eadn, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch th\u1ea5p nh\u1ea5t.<\/i><p>\n\n<p><i>T\u1eeb khi qu\u00e2n m\u00e3 n\u1ed5i l\u00ean \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, bi\u00ean ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u1ecbch t\u1ea5n c\u00f4ng, binh \u0111ao li\u00ean mi\u00ean, h\u1ecda lo\u1ea1n k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn nay. H\u00e0m \u0110an lo s\u1ee3 b\u1ecb gi\u00e0y x\u00e9o, Th\u01b0\u1ee3ng C\u1ed1c m\u1ea5t \u0111i h\u00e0ng r\u00e0o ph\u00f2ng th\u1ee7 ki\u00ean c\u1ed1. L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1eadn chuy\u1ec3n xa ng\u00e0n d\u1eb7m, trai tr\u00e1ng ch\u1ebft v\u00ec chuy\u00ean ch\u1edf, m\u00e1u x\u01b0\u01a1ng ph\u01a1i tr\u00ean \u0111\u1ed3ng n\u1ed9i. May nh\u1edd Th\u00e1nh qu\u00e2n lo l\u1eafng \u0111\u00eam ng\u00e0y, d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf th\u1ea7n linh, t\u1eeb m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m nay, v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ea1m y\u00ean, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p, th\u00e0nh tr\u00ec tr\u1edf n\u00ean t\u1ea1m \u1ed5n. Song t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng, m\u01b0u m\u1eb9o kh\u00f3 \u0111o\u00e1n. Ho\u1eb7c lo gi\u00f3 b\u1ea5c th\u1ed5i m\u1ea1nh, c\u1ecf bi\u00ean \u1ea3i h\u00e9o t\u00e0n, ch\u00fang nh\u00e2n c\u00e1i l\u1ea1nh kh\u1eafc nghi\u1ec7t n\u01a1i sa m\u1ea1c, d\u1eabn \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi l\u1ec1u tr\u1ea1i, nam h\u1ea1 Y\u00ean, Tri\u1ec7u, l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00e2m l\u1ea5n, th\u00ec c\u01a1 h\u1ed9i th\u1eafng b\u1ea1i kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea5t H\u00e0 S\u00f3c, xa hoa tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, l\u00e0ng m\u1ea1c hoang t\u00e0n, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u l\u1ea1c, n\u1ebfu ng\u00e0y sau chi\u1ebfn tranh l\u1ea1i x\u1ea3y ra, t\u01b0\u1edbng b\u1ecb gi\u1ebft, qu\u00e2n b\u1ea1i vong, th\u00ec Tri\u1ec7u, Ng\u1ee5y, Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, ai m\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c? L\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t khi dao \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u1ed5 v\u1ee1. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 m\u1ea5t n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu ph\u00eda b\u1eafc K\u1ebf Ch\u00e2u, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 ki\u1ec3m so\u00e1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch; \u0111\u00f3ng qu\u00e2n n\u01a1i \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng, chuy\u1ec3n chi\u1ebfn v\u1edbi Hung N\u00f4, lao l\u1ef1c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u1eafng b\u1ea1i ch\u01b0a ph\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ea1 s\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. X\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1, lo \u00e2u ch\u01b0a d\u1ee9t, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd, m\u1edbi mong gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u00e2u thu\u1eabn. Nay ch\u01b0 h\u1ea7u S\u01a1n \u0110\u00f4ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng giao chi\u1ebfn, nghe tin Hung N\u00f4 \u0111\u00e3 r\u00fat v\u1ec1 s\u00e0o huy\u1ec7t, n\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00f4ng h\u00f2a.<\/i><p>\n\n<p><i>Ph\u00e0m s\u1ef1 co du\u1ed7i bi\u1ebfn ho\u00e1, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1o th\u1ecbnh suy, chuy\u1ec3n nguy th\u00e0nh an, l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n. X\u01b0a Cao T\u1ed5 t\u1eeb th\u00e2n ph\u1eadn \u00e1o v\u1ea3i n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb \u0111\u1ea5t Phong, B\u00e1i, ti\u00eau di\u1ec7t nh\u00e0 T\u1ea7n b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, di\u1ec7t n\u01b0\u1edbc S\u1edf c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u0103m \u0111\u1ebfn b\u1ea3y n\u0103m \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1. Xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, v\u01b0\u1edbng v\u00e0o tr\u1eadn B\u1ea1ch \u0110\u0103ng, nh\u1edd nghe l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a k\u1ebb bi\u1ec7n thuy\u1ebft, b\u00e8n \u0111\u1ec1 ra ch\u00ednh s\u00e1ch ho\u00e0 th\u00e2n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi V\u0103n, C\u1ea3nh, k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, m\u1edf n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u00e1i b\u00ecnh, \u0111\u1ea1o l\u1edbn h\u01b0ng th\u1ecbnh, tr\u0103m h\u1ecd vui m\u1eebng, trong n\u01b0\u1edbc thu\u1ebf ru\u1ed9ng ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u1ea7n ba m\u01b0\u01a1i, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c trong kho Th\u00e1i th\u01b0\u01a1ng th\u1ed1i r\u1eefa kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n, ti\u1ec1n trong n\u1ed9i ph\u1ee7 m\u1ee5c n\u00e1t kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f4ng nghi\u1ec7p to l\u1edbn, s\u00e1nh ngang v\u1edbi ba \u0111\u1eddi H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu. \u0110\u1ebfn khi l\u1eeda chi\u1ebfu s\u00e1ng \u0111\u1ea5t Cam Tuy\u1ec1n, qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf T\u1ebf Li\u1ec5u, b\u00e8n trang \u0111i\u1ec3m con g\u00e1i trong t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ec3 g\u1ea3 cho Thi\u1ec1n vu. Ph\u00e0m t\u00e0i n\u0103ng h\u00f9ng m\u1ea1nh c\u1ee7a Cao \u0110\u1ebf, s\u1ef1 gi\u00e1o ho\u00e1 thu\u1ea7n h\u1eadu c\u1ee7a V\u0103n, C\u1ea3nh, l\u1ebd n\u00e0o l\u00e0 s\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng t\u1edbi? M\u00e0 v\u1eabn giao h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd, ch\u00ednh l\u00e0 xem h\u1ecd nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 so \u0111o, h\u00e1 l\u1ea1i hao t\u1ed5n Trung Qu\u1ed1c, l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00f4 \u00edch, t\u1ed5n h\u1ea1i nh\u00e2n ngh\u0129a, khi\u1ebfn hai b\u00ean tranh gi\u00e0nh? Xem nh\u1eefng l\u1eddi v\u0103n c\u00f2n l\u1ea1i trong s\u00e1ch v\u1edf, suy x\u00e9t k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn an nguy, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. K\u1ebft h\u1ea3o \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n, ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m h\u00f4m nay. N\u1ebfu nh\u01b0 tr\u1eddi h\u1ed1i h\u1eadn tai ho\u1ea1, d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c \u00f4m l\u00f2ng nh\u00e2n ngh\u0129a, theo l\u1eddi minh \u01b0\u1edbc v\u1edbi n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, ng\u1eebng l\u1eeda chi\u1ebfn n\u01a1i bi\u00ean th\u00e0nh, \u0111\u00edch th\u1ef1c l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu.<\/i><p>\n\n<p><i>Ph\u00e0m l\u1ebd th\u1ecbnh suy \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ec7nh s\u1ed1, b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 nghi\u1ec7p. X\u01b0a cu\u1ed1i th\u1eddi Tu\u1ef3 lo\u1ea1n l\u1ea1c, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng b\u00f9ng l\u00ean, Cao T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, c\u00e1c b\u1eadc anh t\u00e0i nh\u01b0 Anh, V\u1ec7, Ph\u00f2ng, \u0110\u1ed7 gi\u00fap s\u1ee9c. Hi\u1ec7t L\u1ee3i Kh\u1ea3 H\u00e3n \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t x\u00e2m ph\u1ea1m kinh \u0111\u00f4, Th\u00e1i T\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb c\u0169, \u0111em nhi\u1ec1u t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ec3 tho\u1ea3 m\u00e3n l\u00f2ng tham c\u1ee7a h\u1ecd. Th\u00e1ng n\u0103m tr\u00f4i qua, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc d\u1ea7n y\u1ebfu \u0111i, L\u00fd T\u0129nh v\u1edbi qu\u00e2n s\u1ed1 v\u00e0i v\u1ea1n, b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ecd. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 ch\u1ecbu nh\u1ee5c \u0111\u1ee3i th\u1eddi, ti\u00eau di\u1ec7t k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh, l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><p>\n\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an chuy\u00ean quy\u1ec1n, n\u1eef ch\u00faa th\u1ed1ng tr\u1ecb, Thi\u1ec1n Vu b\u1ecb giam c\u1ea7m, quy\u1ec1n l\u1ef1c r\u01a1i v\u00e0o tay Th\u00e1i h\u1eadu, Vu Vi\u1ec7t quy\u1ec1n th\u1ebf l\u1edbn m\u1ea1nh, \u0111\u1ee9ng trong t\u00ecnh th\u1ebf nghi ng\u1edd, b\u1ed9 t\u1ed9c tuy \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, nh\u01b0ng h\u00ecnh th\u1ebf tranh \u0111o\u1ea1t \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, t\u1ed9i \u00e1c nghi\u00eam tr\u1ecdng l\u00e0m h\u1ea1i H\u1ea1[footnote]'Ho\u1ea1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ho\u1ea1t,' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ghi l\u00e0 'th\u1ea3o gian nh\u00e2n m\u1ec7nh'[\/footnote], c\u1ef1c \u00e1c c\u00f9ng hung. X\u00e9t theo s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec n\u0103m ch\u01b0a k\u1ebft th\u00fac, m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a M\u1ea1o \u0110\u1ed1n \u1eaft s\u1ebd n\u1ea3y sinh trong tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch. Qu\u1ed1c gia t\u1ea1m th\u1eddi nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua gian nan, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ti\u00eau di\u1ec7t k\u1ebb lo\u1ea1n l\u1ea1c, khinh th\u01b0\u1eddng k\u1ebb suy vong s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n xa. N\u1ebfu Khi\u1ebft \u0110an \u1ef7 v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh b\u1ed9 t\u1ed9c, gi\u01b0\u01a1ng oai x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, ngh\u1ecbch tr\u1eddi tr\u00e1i l\u00fd, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo s\u1ef1 v\u1ed7 v\u1ec1, th\u00ec t\u1ea5m l\u00f2ng ch\u00ed th\u00e0nh c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n nh\u00fan m\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1eddi[footnote]'Nhi\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u01b0,' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 trong thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i><p>\n\n<p>[22] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0111em b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t quy\u1ec3n th\u01a1 v\u0103n ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf B\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[23] Th\u00e1ng t\u00e1m, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed c\u00f9ng H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ed1ng K\u1ef3, T\u1ea3 t\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec5n c\u00f9ng c\u00e1c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, c\u00e1c quan Th\u1ecb lang, C\u1ea5p s\u1ef1, Gi\u00e1n ngh\u1ecb, X\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u1ebfn B\u00ed c\u00e1c xem s\u00e1ch. Vua nghe tin, sai s\u1ee9 ban y\u1ebfn, b\u00e0y tr\u00ed s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, cho ph\u00e9p xem tho\u1ea3i m\u00e1i. H\u00f4m sau, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 v\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf Tam qu\u00e1n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 y\u1ebfn \u1edf B\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1o, mua s\u1eafm s\u00e1ch c\u1ed5, tranh qu\u00fd v\u00e0 b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n, nh\u1ecf th\u00ec th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng v\u00e0ng l\u1ee5a, l\u1edbn th\u00ec ban ch\u1ee9c quan. Trong m\u1ea5y n\u0103m, s\u1ed1 s\u00e1ch v\u1edf d\u00e2ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft, c\u00e1c \u0111\u1ea1o mua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n nhi\u1ec1u g\u1ea5p b\u1ed9i. B\u00e8n ra chi\u1ebfu cho S\u1eed qu\u00e1n thu th\u1eadp h\u1ebft c\u00e1c s\u00e1ch v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n, chi\u00eam nghi\u1ec7m, s\u1ea5m v\u0129, ph\u01b0\u01a1ng thu\u1eadt, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m ng\u00e0n m\u01b0\u1eddi quy\u1ec3n, c\u00f9ng h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n b\u1ee9c tranh c\u1ed5 v\u00e0 b\u00fat t\u00edch, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf B\u00ed c\u00e1c. S\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u00e1ch v\u1edf, th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ra l\u1ec7nh ph\u00e1 h\u1ee7y to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng b\u1eb1ng v\u00e0ng b\u1ea1c do kho T\u1ea3 T\u00e0ng qu\u1ea3n l\u00fd. C\u00f3 quan vi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u00e1c tinh x\u1ea3o, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn cung. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c g\u00ec? Ng\u01b0\u01a1i coi s\u1ef1 k\u1ef3 l\u1ea1, tinh x\u1ea3o l\u00e0 qu\u00fd, c\u00f2n ta l\u1ea5y l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb v\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebft ki\u1ec7m l\u00e0m b\u00e1u v\u1eadt.\"<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 B\u00ed ch\u00fac m\u1eebng r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1nh \u00fd nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i> T\u00ednh Vua ti\u1ebft ki\u1ec7m, sau bu\u1ed5i ch\u1ea7u th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9i kh\u0103n Hoa D\u01b0\u01a1ng, m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i th\u00f4, d\u00e2y l\u1ee5a, b\u00ean trong ch\u1ec9 m\u1eb7c l\u1ee5a m\u1ecfng, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 gi\u1eb7t gi\u0169 nhi\u1ec1u l\u1ea7n; c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng d\u00f9ng cho xa gi\u00e1, kh\u00f4ng th\u00eam th\u1ee9 g\u00ec.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, L\u00fd Ch\u00ed d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb th\u1eddi T\u1ea5n, T\u1ed1ng tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 danh hi\u1ec7u B\u00ed C\u00e1c, \u0111\u1eb7t trong cung c\u1ea5m. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng suy vi, n\u01a1i n\u00e0y c\u0169ng tan t\u00e1c. B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eadn d\u1ee5ng s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ban chi\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c, l\u1ea1i d\u1ef1ng B\u00ed C\u00e1c \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a s\u00e1ch qu\u00fd, t\u1ed5ng h\u1ee3p tinh hoa c\u1ee7a c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n, gi\u00fap vi\u1ec7c xem x\u00e9t v\u00e0o ban \u0111\u00eam. \u0110\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do th\u1ea7n h\u1ea1 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. Hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng l\u1eddi th\u00e1nh thi\u1ec7n, ch\u1eef vi\u1ebft c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, tr\u00e0n \u0111\u1ea7y trong c\u00e1c t\u1eadp s\u00e1ch, s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng d\u00e0nh cho n\u01a1i n\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c. T\u1eeb khi th\u00e0nh l\u1eadp, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m, nh\u01b0ng n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a quan vi\u00ean v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 quy ch\u1ebf r\u00f5 r\u00e0ng. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 ban chi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng, cho B\u00ed C\u00e1c ngang h\u00e0ng v\u1edbi Tam Qu\u00e1n, x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau, l\u00e0m th\u00e0nh quy ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n. B\u00ed Th\u01b0 T\u1ec9nh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ch, nguy\u00ean thu\u1ed9c c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf kinh, xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, x\u1ebfp B\u00ed C\u00e1c v\u00e0o h\u00e0ng sau Tam Qu\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, c\u1eed Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00e3 H\u1eefu Chi ph\u00e2n c\u00f4ng tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n Qu\u00e1n, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n H\u00f2a <i>(S\u01a1n M\u00f4ng)<\/i> tr\u1ef1c T\u1eadp Hi\u1ec1n Vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, t\u1eeb \u0111\u00e2y m\u1edbi ho\u00e0n thi\u1ec7n ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a Tam Qu\u00e1n. <i>(S\u01a1n M\u00f4ng)<\/i> l\u00e0 em trai c\u1ee7a Hi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[27] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u1ed5 d\u1ee5ng h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng ti\u1ebfn s\u0129 L\u00e3 M\u00f4ng T\u1ea9u l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Y\u1ec3n Th\u00e0nh, M\u00f4ng Trang l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n S\u1edf Kh\u00e2u, M\u00f4ng T\u1ed1n l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Tr\u1ea7m Kh\u00e2u, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c em c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00e3 M\u00f4ng Ch\u00ednh, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 phong ch\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, cha c\u1ee7a M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0 L\u00e3 Quy \u0110\u1ed3 c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u00ea thi\u1ebfp, kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn v\u1edbi v\u1ee3 l\u00e0 L\u01b0u th\u1ecb, n\u00ean \u0111u\u1ed5i c\u1ea3 M\u00f4ng Ch\u00ednh ra ngo\u00e0i, t\u00ecnh c\u1ea3nh kh\u1ed1n kh\u00f3, L\u01b0u th\u1ecb c\u0169ng th\u1ec1 kh\u00f4ng t\u00e1i gi\u00e1. Khi M\u00f4ng Ch\u00ednh b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m quan, \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n hai th\u00e2n c\u00f9ng \u1edf nh\u01b0ng \u1edf ph\u00f2ng kh\u00e1c, ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[28] S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e1ch T\u1ea3i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n l\u00fac l\u00e0m quan \u1edf Ki\u1ebfm Nam tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u \u1edf Xuy\u00ean, Hi\u1ec7p hay chi\u00eau r\u1ec3, coi nh\u01b0 con \u0111\u1ebb, khi ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u ch\u1ebft, li\u1ec1n chia t\u00e0i s\u1ea3n, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u01b0\u1eddng b\u1ecf nh\u00e0 \u0111i l\u00e0m r\u1ec3, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong h\u00f3a v\u00e0 t\u0103ng tranh ch\u1ea5p, mong c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n\n<p>[29] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan s\u00e1t suy quan \u0111\u1ed3ng ch\u00e2u Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p>Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ec1n V\u0103n M\u1eabn. L\u00fac m\u1edbi gi\u00fap vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u1ed3ng ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u t\u00ednh t\u00ecnh h\u1eb9p h\u00f2i, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng \u00fd ri\u00eang quy\u1ebft vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y c\u1ed1 g\u1eafng tranh c\u00e3i nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i: <i>\"S\u1ebd ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng b\u1ed5ng l\u1ed9c v\u00e0 n\u1ed9p \u0111\u1ed3ng th\u00f4i.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, v\u1ee5 \u00e1n qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1ecb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u1ea5p tr\u00ean b\u00e1c b\u1ecf, c\u00e1c quan ch\u00e2u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chu\u1ed9c t\u1ed9i, Tri ch\u00e2u x\u1ea5u h\u1ed5 xin l\u1ed7i, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, tr\u01b0\u1edbc sau nh\u01b0 th\u1ebf nhi\u1ec1u l\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>C\u00f3 con g\u00e1i nh\u1ecf c\u1ee7a m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 b\u1ecf tr\u1ed1n, kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111i \u0111\u00e2u. Cha m\u1eb9 c\u00f4 g\u00e1i ki\u1ec7n l\u00ean ch\u00e2u, quan ch\u00e2u sai L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n x\u00e9t x\u1eed v\u1ee5 \u00e1n. L\u1ee5c s\u1ef1 t\u1eebng cho gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 vay ti\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3, b\u00e8n h\u1eb7c t\u1ed9i gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi con gi\u1ebft c\u00f4 g\u00e1i, v\u1ee9t x\u00e1c xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i l\u00e0m m\u1ea5t x\u00e1c. H\u1ecd b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i ho\u1eb7c l\u00e0 k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u, ho\u1eb7c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp tay g\u00e2y h\u1ea1i, t\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u1ebft. Gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i tra t\u1ea5n, \u0111\u00e0nh nh\u1eadn t\u1ed9i. V\u1ee5 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean ch\u00e2u quan x\u00e9t l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y nghi ng\u1edd, gi\u1eef l\u1ea1i v\u1ee5 \u00e1n, m\u1ea5y ng\u00e0y kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1ee5c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, m\u1eafng r\u1eb1ng: <i>\"\u00d4ng nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 n\u00ean mu\u1ed1n tha t\u1ed9i ch\u1ebft cho h\u1ecd sao?\"<\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y c\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1p: <i>\"Hi\u1ec7n m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat \u0111\u1ec3 xem k\u1ef9 l\u1eddi khai?\"<\/i> Gi\u1eef l\u1ea1i g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, quan Tri ch\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00fac gi\u1ee5c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u1ebfn g\u1eb7p tri ch\u00e2u, \u0111u\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi ra n\u00f3i ri\u00eang: <i>\"Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y gi\u1eef l\u1ea1i v\u1ee5 \u00e1n v\u00ec \u0111\u00e3 sai ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt t\u00ecm c\u00f4 g\u00e1i, nay \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u kinh ng\u1ea1c h\u1ecfi: <i>\"\u1ede \u0111\u00e2u?\"<\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y li\u1ec1n b\u00ed m\u1eadt \u0111\u01b0a c\u00f4 g\u00e1i \u0111\u1ebfn cho Tri ch\u00e2u, r\u1ed3i k\u00e9o m\u00e0n d\u1eabn cha m\u1eb9 c\u00f4 g\u00e1i ra h\u1ecfi: <i>\"Nay th\u1ea5y con g\u00e1i, nh\u1eadn ra kh\u00f4ng?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Sao l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i> Li\u1ec1n t\u1eeb trong m\u00e0n \u0111\u1ea9y c\u00f4 g\u00e1i ra cho h\u1ecd xem, cha m\u1eb9 kh\u00f3c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang l\u00e0 con t\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u b\u00e8n d\u1eabn gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 ra, th\u00e1o xi\u1ec1ng x\u00edch th\u1ea3 v\u1ec1. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f3c l\u00f3c kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i, n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng nh\u1edd quan l\u1edbn, t\u1ed9c ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 di\u1ec7t vong.\"<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u n\u00f3i: <i>\"\u01a0n n\u00e0y l\u00e0 c\u1ee7a Suy quan, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ta.\"<\/i> H\u1ecd li\u1ec1n ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, nh\u01b0ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u00f3ng c\u1eeda t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i: <i>\"Tri ch\u00e2u t\u1ef1 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00f4i c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec?\"<\/i> H\u1ecd kh\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111i v\u00f2ng quanh t\u01b0\u1eddng kh\u00f3c l\u00f3c, b\u00e1n h\u1ebft gia t\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u00fang d\u01b0\u1eddng t\u0103ng nh\u00e2n, c\u1ea7u ph\u00fac cho Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y.<\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u th\u1ea5y Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y minh oan cho m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft oan, mu\u1ed1n t\u00e2u l\u00ean c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i: <i>\"T\u00f4i ch\u1ec9 mong v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed \u0111\u00fang, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ebft oan, vi\u1ec7c b\u00e0n c\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea3n t\u00e2m c\u1ee7a t\u00f4i. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu l\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0m c\u00f4ng c\u1ee7a t\u00f4i, th\u00ec x\u1eed tr\u00ed L\u1ee5c s\u1ef1 th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u th\u00e1n ph\u1ee5c n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ee5c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, c\u00fai \u0111\u1ea7u \u0103n n\u0103n t\u1ea1 l\u1ed7i, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y n\u00f3i: <i>\"T\u00ecnh h\u00ecnh v\u1ee5 \u00e1n kh\u00f3 bi\u1ebft, \u0111\u00f4i khi c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i t\u1ea1 l\u1ed7i.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n xa \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i, Vua c\u0169ng nghe danh. Khi \u0111\u00f3, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n ti\u1ebfn c\u1eed Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y v\u0103n h\u1ecdc xu\u1ea5t s\u1eafc, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ed \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, ban ch\u1ee9c quan n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban t\u1eb7ng Tri B\u1ea1ch Ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ch\u1ea5n 30 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 50 th\u1ea1ch g\u1ea1o. Nguy\u00ean Ch\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang \u0110\u00f4ng, s\u1ed1ng thanh b\u1ea7n gi\u1eef ti\u1ebft, th\u00e2n thu\u1ed9c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ngh\u00e8o kh\u00f3, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng[footnote]Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng, ch\u1eef 'c\u1ea5p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'thi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nghe v\u00f9ng L\u0129nh Nam v\u1eadt gi\u00e1 r\u1ebb n\u00ean xin l\u00e0m quan \u1edf \u0111\u00f3, g\u1eedi gia \u0111\u00ecnh v\u1ec1 \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, d\u00e0nh h\u1ebft b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p, c\u00f2n m\u00ecnh th\u00ec \u0103n ch\u00e1o u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, may gi\u1ea5y l\u00e0m \u00e1o. \u00d4ng cai tr\u1ecb theo l\u1ed1i gi\u1ea3n d\u1ecb, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd. Khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin gi\u1eef l\u1ea1i, su\u1ed1t b\u1ea3y, t\u00e1m n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. Th\u00e1i ph\u1ecfng s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh, Vua khen ng\u1ee3i l\u00e2u, n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ea1i ban t\u1eb7ng Tri V\u1eadn Ch\u00e2u Tu Th\u00e0nh huy\u1ec7n Di\u00eau \u00cdch Cung 30 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 20 th\u1ea1ch th\u00f3c. \u00cdch Cung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m T\u1ebf, ban \u0111\u1ea7u l\u00e0m Ph\u00e1n quan H\u01b0ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n, n\u1ed5i ti\u1ebfng thanh li\u00eam t\u00e0i gi\u1ecfi. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng cho \u0111i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n kh\u00f3c l\u00f3c, \u00cdch Cung \u0111\u00e0nh m\u1edf c\u1ed5ng th\u00e0nh l\u1ebbn \u0111i trong \u0111\u00eam. Khi \u1edf Tu Th\u00e0nh, \u00f4ng kh\u00f4ng d\u00f9ng roi v\u1ecdt, trong h\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb y\u00ean. H\u00e0ng ngh\u00ecn d\u00e2n ba l\u1ea7n ng\u0103n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin gi\u1eef l\u1ea1i, c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn ch\u00f9a c\u00fang d\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac, mong \u00cdch Cung \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i. Th\u00e1i ph\u1ecfng s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh, n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[32] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00fac c\u00f2n h\u00e0n vi cha m\u1ea5t, n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd H\u00e0 Nam ph\u1ee7 T\u00e1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn m\u1edbi lo \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c mai t\u00e1ng. Khi Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n hi\u1ec3n \u0111\u1ea1t, th\u01b0\u1eddng coi Ho\u00e0i T\u00edn nh\u01b0 anh, d\u00e2n l\u00e0ng khen ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ea1nh m\u1ebd. V\u00ec th\u1ebf, T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean, xin coi Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0 anh, chi\u1ebfu phong l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[33] Sai \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng Minh \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, b\u1ea3o \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 L\u00fd K\u1ebf Long r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu gi\u1eb7c l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m, Tr\u1eabm s\u1ebd th\u00e2n chinh, khanh ch\u1edb lo l\u1eafng.\"<\/i><\/p>\n<p>K\u1ebf Long d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Phong h\u1ea7u h\u00e0nh qu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia; li\u1ec1u ch\u1ebft n\u01a1i tr\u1eadn m\u1ea1c c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i. H\u00e1 c\u00f3 k\u1ebb n\u1eafm quy\u1ec1n cao, h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c h\u1eadu, l\u1ea1i ch\u1eb3ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1eef th\u00e0nh ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, c\u00f2n \u0111\u1ec3 phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn xa gi\u00e1 th\u00e2n chinh. \u0110\u00eam ng\u00e0y t\u1ef1 ngh\u0129, trong l\u00f2ng b\u1ed3n ch\u1ed3n. T\u1eeb khi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc g\u00e2y h\u1ecda, bi\u00ean \u1ea3i nhi\u1ec1u lo \u00e2u, B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng ch\u00ea th\u1ea7n k\u00e9m t\u00e0i tr\u1ecb qu\u00e2n, giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u binh ph\u00e1p, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169, d\u01b0\u01a1ng oai thi\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m. Nh\u01b0ng ng\u00e0y th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh, t\u1eebng b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh, cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c nh\u1ecf nh\u01b0 ong ki\u1ebfn \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t b\u1edfi l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m k\u00ecnh ngh\u00ea; ph\u1eadn b\u1ec1 t\u00f4i, s\u1ed1ng ch\u1ebft c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u1eef tr\u00f2n. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u00e2n chinh, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi lao nh\u1ecdc thi\u00ean t\u1eeb. Nay ch\u1ee3t nghe th\u00e1nh gi\u00e1o, s\u1eafp quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xu\u1ea5t qu\u00e2n, d\u1eabn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn th\u1eb3ng, nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n xe loan, tuy\u00ean uy n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, v\u1ea5n t\u1ed9i gi\u1eb7c trong l\u1ec1u. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ra \u0111i, tr\u0103m quan noi theo, ng\u00e0n xe v\u1ea1n ng\u1ef1a, ti\u1ebfn nhanh nh\u01b0 gi\u00f3, c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u00e3 kh\u00f3 nh\u1ecdc, tr\u1ea1m d\u1ecbch \u0111\u01b0a tin c\u00e0ng xa x\u00f4i. N\u1eefa l\u00e0 b\u1ecdn gi\u1eb7c t\u00e0n d\u01b0 n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ec1 t\u00f4i, quy\u1ebft t\u00e2m ti\u00eau di\u1ec7t. Th\u1ea7n tuy h\u00e8n y\u1ebfu, nguy\u1ec7n d\u1ed1c l\u00f2ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft. Mong \u01a1n to l\u1edbn c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, xin h\u1ee7y b\u1ecf \u00fd \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\"<\/i> N\u0103m \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m g\u00e2y h\u1ecda l\u1edbn \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[34] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, quan tri An ch\u00e2u, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ph\u1ea1m t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Kim H\u00e0nh Th\u00e0nh, nguy\u00ean l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u s\u1ef1 [footnote] '\u0110i\u1ec7n trung' thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u1eeba', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], ng\u01b0\u1eddi Cao Ly, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 qua k\u1ef3 thi c\u1ed1ng c\u1eed. Vua Cao Ly t\u1eebng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin cho \u00f4ng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng H\u00e0nh Th\u00e0nh t\u1ef1 ngh\u0129 \u0111\u00e3 l\u00e0m quan \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Trung Qu\u1ed1c, mu\u1ed1n b\u00e1o \u0111\u00e1p, n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. Cha m\u1eb9 \u00f4ng \u0111\u00e3 gi\u00e0, \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i, ng\u00e0y \u0111\u00eam nh\u1edb th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u00f4ng ti\u1ebfc v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean sai h\u1ecda c\u00f4ng v\u1ebd ch\u00e2n dung cha m\u1eb9 \u0111\u1eb7t \u1edf ch\u00ednh ph\u00f2ng, c\u00f2n \u00f4ng c\u00f9ng v\u1ee3 d\u1ecdn sang \u1edf ph\u00f2ng b\u00ean, s\u00e1ng t\u1ed1i d\u00e2ng c\u01a1m c\u00fang, kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u01a1 l\u00e0. Khi H\u00e0nh Th\u00e0nh b\u1ec7nh n\u1eb7ng, \u00f4ng g\u1ecdi t\u00f4i v\u00e0 v\u00e0i quan ch\u00e2u \u0111\u1ebfn b\u00ean gi\u01b0\u1eddng, kh\u00f3c m\u00e0 n\u00f3i: 'Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i l\u00e0m quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c ng\u0169 ph\u1ea9m \u1edf Trung Qu\u1ed1c, gi\u00fap vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 trong qu\u1eadn, nay b\u1ec7nh n\u1eb7ng s\u1eafp ch\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o b\u00e1o \u0111\u00e1p \u01a1n Vua, ch\u1ebft \u0111i d\u01b0\u1edbi su\u1ed1i v\u00e0ng c\u0169ng c\u00f2n h\u1eadn. Hai con l\u00e0 T\u00f4ng M\u1eabn v\u00e0 T\u00f4ng N\u1ed9t c\u00f2n nh\u1ecf, nh\u00e0 v\u1ed1n ngh\u00e8o, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, s\u1ee3 ph\u1ea3i ch\u1ebft v\u1ea5t v\u01b0\u1edfng.' H\u00e0nh Th\u00e0nh ch\u1ebft, v\u1ee3 \u00f4ng th\u1ec1 kh\u00f4ng t\u00e1i gi\u00e1, nu\u00f4i hai con, d\u1ec7t gi\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i th\u00e2n, t\u00f4i th\u1ea7m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu cho T\u00f4ng M\u1eabn l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu trai lang, L\u1ec5 b\u1ed9 l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh An ch\u00e2u m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 3000 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, 5 th\u1ea1ch g\u1ea1o cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng, quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng.<\/p>\n\n<p>[35] Th\u00e1ng 12, l\u00fac n\u00e0y c\u00e1c quan khi l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u00ecnh l\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng, d\u1ec5 n\u1ea3y sinh gian l\u1eadn. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 B\u00ed xin t\u1eeb nay m\u1ecdi vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 g\u1eedi v\u1ec1 Trung th\u01b0 s\u1ea3nh, vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt g\u1eedi v\u1ec1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh g\u1eedi v\u1ec1 Tam ty, sau khi xem x\u00e9t l\u1ea1i m\u1edbi thi h\u00e0nh. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a T\u1ea1 B\u00ed, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m th\u00e0nh quy ch\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i. C\u00e1c th\u01b0 t\u1ea5u t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[36] Ph\u00e1n quan \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf, gi\u1eef ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng ph\u00fac quan B\u1ed9 H\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng t\u1ea5u s\u1edb. Nh\u00e2n l\u00fac c\u1eed s\u1ee9 \u0111i duy\u1ec7t t\u1ed5ng c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u0103m d\u00f2 l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, Vua h\u1ecfi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"H\u00ecnh b\u1ed9 c\u00f3 ai th\u00edch n\u00f3i th\u1eb3ng kh\u00f4ng?\"<\/i> T\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u00e1p l\u00e0 T\u1ebf, Vua li\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng. Qu\u00e1 m\u1ed9t th\u00e1ng, \u0111\u1ed5i \u00f4ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u1edf Tr\u1ea5n Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edfng quan ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 v\u00f5 th\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng c\u0169, ki\u00eau ng\u1ea1o \u1ef7 th\u1ebf, nh\u01b0ng T\u1ebf ch\u01b0a t\u1eebng khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1eddng c\u1eady th\u1ebf l\u00e0m b\u1eady, ban \u0111\u00eam \u0111\u1ed1t nh\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp. M\u1ed9t \u0111\u00eam c\u00f3 tin b\u00e1o v\u1ec1 v\u1ee5 ch\u00e1y, T\u1ebf sai v\u00e0i ch\u1ee5c tr\u00e1ng s\u0129 \u0111i do th\u00e1m, qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y t\u00ean v\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m b\u1ecb c\u01b0\u1edbp, li\u1ec1n ch\u00e9m ngay r\u1ed3i t\u00e2u vi\u1ec7c l\u00ean Vua. Vua r\u1ea5t vui. \u0110\u00f4 hi\u1ec7u T\u00f4n Ti\u1ebfn say r\u01b0\u1ee3u c\u00e0n r\u1ee1, \u0111\u00e1nh g\u00e3y r\u0103ng ng\u01b0\u1eddi, T\u1ebf kh\u00f4ng ch\u1edd t\u1ea5u, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng xong \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh, qu\u00e2n ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u n\u1ec3 s\u1ee3. Vua ba l\u1ea7n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Tri\u1ec1u Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 nh\u1eadn s\u00e1ch phong t\u00f4n hi\u1ec7u, tha t\u00f9 nh\u00e2n trong kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u0111\u1ed5i ti\u1ebft Can Minh th\u00e0nh ti\u1ebft Th\u1ecd Ninh.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, l\u1eadp huy\u1ec7n \u0110\u1ea1i D\u1eefu, Ch\u00e2u Ki\u1ec1n th\u00e0nh qu\u00e2n Nam An.<\/p>\n<p>[4] Th\u00e1i b\u1ea3o, ki\u00eam Th\u1ecb trung Tri\u1ec7u Ph\u1ed5, t\u1eeb m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n v\u00e0o ch\u1ea7u, ch\u1ec9 h\u00f4m n\u00e0o c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn m\u1edbi tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. \u0110\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng, b\u1ec7nh c\u00e0ng n\u1eb7ng, b\u00e8n xin ngh\u1ec9. Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129. Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 b\u00e8n x\u01b0ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng, ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Vua \u0111\u00e0nh ch\u1ea5p nh\u1eadn, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, phong Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0m L\u01b0u th\u1ee7 T\u00e2y Kinh, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, l\u1ec7nh H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung S\u00e0i Th\u00e0nh V\u1ee5, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u H\u00f3a Th\u00e0nh \u0111i s\u1ee9 Cao Ly, T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n T\u1ed1ng H\u1ea1o, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc \u0111i s\u1ee9 Giao Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 ban chi\u1ebfu th\u01b0 gia \u00e2n cho V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecb v\u00e0 L\u00ea Ho\u00e0n.<\/p>\n<p>[6] Theo t\u1ee5c n\u01b0\u1edbc Cao Ly, ng\u01b0\u1eddi ta tin v\u00e0o vi\u1ec7c \u00e2m d\u01b0\u01a1ng qu\u1ef7 th\u1ea7n, r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ki\u00eang k\u1ef5. M\u1ed7i khi s\u1ee9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn, Vua Tr\u1ecb nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ch\u1ecdn th\u00e1ng t\u1ed1t, ng\u00e0y l\u00e0nh m\u1edbi l\u00e0m l\u1ec5 nh\u1eadn chi\u1ebfu. Th\u00e0nh V\u1ee5 \u1edf trong qu\u00e1n h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, b\u00e8n vi\u1ebft th\u01b0 cho Vua Tr\u1ecb, tr\u00e1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5, v\u01b0\u1edbng v\u00e0o ti\u1ec3u ti\u1ebft, m\u00ea ho\u1eb7c b\u1edfi l\u1eddi n\u00f3i huy\u1ec5n ho\u1eb7c c\u1ee7a th\u1ea7y b\u00f3i, tr\u00ec ho\u00e3n m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Thi\u00ean t\u1eed. Trong s\u00e1ch \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf ghi r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chuy\u1ec7n c\u1ee7a th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. S\u00e1ch ghi ng\u00e0y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1t, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00ednh to\u00e1n l\u1ee5c gi\u00e1p nguy\u00ean th\u1ea7n, l\u1ec5 ghi th\u00e1ng tr\u1ecdng \u0111\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u00e0y t\u1ed1t, l\u1eddi d\u1ea1y x\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng. Nay n\u00ean thay \u0111\u1ed5i, mau nh\u1eadn \u00e2n ban c\u1ee7a Thi\u00ean t\u1eed.&#8221;<\/i> Vua Tr\u1ecb xem th\u01b0, s\u1ee3 h\u00e3i, nh\u00e2n l\u00fac m\u01b0a d\u1ea7m kh\u00f4ng d\u1ee9t, b\u00e8n xin \u0111\u1ee3i khi tr\u1eddi t\u1ea1nh. Th\u00e0nh V\u1ee5 l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean gi\u1ea3i, Vua Tr\u1ecb b\u00e8n ra nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[7] T\u1ed1ng H\u1ea1o c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi Giao Ch\u00e2u. L\u00ea Ho\u00e0n sai Nha n\u1ed9i \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110inh Th\u1eeba Ch\u00ednh c\u00f9ng ba tr\u0103m qu\u00e2n thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i B\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, t\u1eeb c\u1eeda bi\u1ec3n v\u00e0o bi\u1ec3n l\u1edbn, v\u01b0\u1ee3t qua s\u00f3ng gi\u00f3, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u nguy hi\u1ec3m, sau n\u1eeda th\u00e1ng th\u00ec \u0111\u1ebfn B\u1ea1ch \u0110\u1eb1ng kinh, v\u00e0o h\u1ea3i h\u1ed1c, \u0111i theo th\u1ee7y tri\u1ec1u. Ch\u1ed7 n\u00e0o d\u1eebng ch\u00e2n ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ba gian nh\u00e0 tranh, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, g\u1ecdi l\u00e0 qu\u00e1n d\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"'M\u1ee5c' ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 'Nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 488, 'Giao Ch\u1ec9 truy\u1ec7n', 'Tr\u01b0\u1edfng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 12, 'Giao Ch\u1ec9 n\u1ed9i ph\u1ee5' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-147-1\" href=\"#footnote-147-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. \u0110\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, g\u1ea7n b\u1ea3n qu\u1ed1c, L\u00ea Ho\u00e0n khoe khoang h\u00e3o huy\u1ec1n, c\u1ed1 g\u1eafng ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng, \u0111em h\u1ebft th\u1ee7y qu\u00e2n thuy\u1ec1n chi\u1ebfn, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;di\u1ec7u&#8221;<\/i> qu\u00e2n.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111i \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn b\u1edd bi\u1ec3n, c\u00e1ch Giao Ch\u00e2u ch\u1ec9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m d\u1eb7m, c\u00f3 n\u0103m gian \u0111\u00ecnh tranh, \u0111\u1ec1 l\u00e0 Nhu Chinh D\u1ecbch. C\u00e1ch th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111u\u1ed5i d\u00e2n v\u00e0 gia s\u00fac, l\u1eeba d\u1ed1i l\u00e0 tr\u00e2u quan, s\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn ngh\u00ecn, nh\u01b0ng n\u00f3i l\u00e0 v\u1ea1n. L\u1ea1i l\u00f4i k\u00e9o d\u00e2n ch\u00fang tr\u00e0 tr\u1ed9n v\u00e0o qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, m\u1eb7c \u00e1o m\u00e0u lam, \u0111i thuy\u1ec1n h\u00f2 reo, tr\u00ean n\u00fai g\u1ea7n th\u00e0nh d\u1ef1ng c\u1edd tr\u1eafng gi\u1ea3 t\u1ea1o, l\u00e0m v\u1ebb nh\u01b0 b\u00e0y binh b\u1ed1 tr\u1eadn. Ch\u1ed1c l\u00e1t, L\u00ea Ho\u00e0n \u0111i c\u00f9ng t\u00f9y t\u00f9ng \u0111\u1ebfn, m\u1edf l\u1ec5 \u0111\u00f3n ngo\u00e0i th\u00e0nh, L\u00ea Ho\u00e0n thu ng\u1ef1a nghi\u00eang ng\u01b0\u1eddi, h\u1ecfi th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xong, n\u1eafm c\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng \u0111i, l\u00fac \u1ea5y trao nhau tr\u1ea7u cau, \u0103n tr\u00ean l\u01b0ng ng\u1ef1a, \u0111\u00e2y l\u00e0 phong t\u1ee5c ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00e1ch chu \u0111\u00e1o. Trong th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i tr\u0103m gian nh\u00e0 tranh tre, l\u00e0m th\u00e0nh tr\u1ea1i qu\u00e2n, c\u00f2n ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 th\u00ec ch\u1eadt h\u1eb9p, \u0111\u1ec1 c\u1eeda l\u00e0 Minh \u0110\u1ee9c M\u00f4n.<\/p>\n<p>L\u00ea Ho\u00e0n t\u01b0\u1edbng dung m\u1ea1o x\u1ea5u x\u00ed, m\u1eaft l\u1ea1i l\u1ec7ch, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c Man<a class=\"footnote\" title=\"'Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eefng ng\u00e0y g\u1ea7n \u0111\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-147-2\" href=\"#footnote-147-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, ng\u00e3 ng\u1ef1a b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2n, nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1ea1y, hai ng\u00e0y sau m\u1edbi b\u00e0y ti\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng. L\u1ea1i ra kh\u1ecfi hang L\u00e2m H\u1ea3i \u0111\u1ec3 l\u00e0m cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n vui ch\u01a1i v\u1edbi quan kh\u00e1ch, Ho\u00e0n c\u1edfi ch\u00e2n c\u1ea7m c\u1ea7n c\u00e2u, xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh d\u1ea5u c\u00e1, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u reo h\u00f2 vui m\u1eebng. Ph\u00e0m g\u1eb7p ti\u1ec7c t\u00f9ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i c\u00f9ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft c\u1edfi \u0111ai, \u0111\u1ed9i m\u0169, Ho\u00e0n th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o hoa v\u0103n v\u00e0 \u00e1o m\u00e0u \u0111\u1ecf, m\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng ch\u00e2u ng\u1ecdc, c\u00f3 l\u00fac t\u1ef1 h\u00e1t khuy\u1ebfn r\u01b0\u1ee3u<a class=\"footnote\" title=\"'H\u00e1t' nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'd\u0129', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-147-3\" href=\"#footnote-147-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ai hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi h\u00e1t. Th\u01b0\u1eddng sai v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi khi\u00eang m\u1ed9t con r\u1eafn l\u1edbn d\u00e0i m\u1ea5y tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ee9 qu\u00e1n, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c con n\u00e0y, ta s\u1ebd ch\u1ebf bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u00f3n \u0103n \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i> L\u1ea1i g\u1eedi hai con h\u1ed5 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi mu\u1ed1n xem. S\u1ee9 qu\u00e1n \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. Ba ngh\u00ecn qu\u00e2n l\u00ednh, \u0111\u1ec1u x\u0103m l\u00ean tr\u00e1n ch\u1eef <i>&#8220;Thi\u00ean t\u1eed qu\u00e2n&#8221;<\/i>, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1eb1ng l\u00faa non, m\u1ed7i th\u00e1ng ph\u00e1t, b\u1eaft h\u1ecd t\u1ef1 gi\u00e3 l\u1ea5y g\u1ea1o \u0103n, v\u0169 kh\u00ed ch\u1ec9 c\u00f3 cung n\u1ecf, m\u1ed9c b\u00e0i, th\u01b0\u01a1ng g\u1ed7 v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng tre, y\u1ebfu k\u00e9m kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Ho\u00e0n t\u01b0\u1edbng khinh su\u1ea5t, t\u00e0n nh\u1eabn, th\u00e2n c\u1eadn v\u1edbi ti\u1ec3u nh\u00e2n, n\u0103m b\u1ea3y t\u00ean ho\u1ea1n quan th\u00e2n t\u00edn \u0111\u1ee9ng l\u1eabn l\u1ed9n b\u00ean c\u1ea1nh. Th\u00edch u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u say, l\u1ea5y vi\u1ec7c ra l\u1ec7nh b\u1eb1ng tay l\u00e0m vui, ph\u00e0m thu\u1ed9c h\u1ea1 n\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c gi\u1ecfi th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t l\u00ean g\u1ea7n g\u0169i. T\u1ea3 h\u1eefu c\u00f3 l\u1ed7i nh\u1ecf l\u00e0 gi\u1ebft ngay, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh roi l\u01b0ng t\u1eeb m\u1ed9t tr\u0103m \u0111\u1ebfn hai tr\u0103m c\u00e1i. Quan kh\u00e1ch ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng ch\u00fat \u00edt c\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh t\u1eeb ba m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn n\u0103m m\u01b0\u01a1i roi, gi\u00e1ng xu\u1ed1ng l\u00e0m l\u1ea1i c\u1eeda, khi h\u1ebft gi\u1eadn m\u1edbi tri\u1ec7u v\u1ec1 ph\u1ee5c ch\u1ee9c. C\u00f3 m\u1ed9t t\u00f2a th\u00e1p g\u1ed7, ki\u1ebfn tr\u00fac th\u00f4 s\u01a1, Ho\u00e0n m\u1eddi c\u00f9ng l\u00ean tham quan, r\u1ed3i nh\u00ecn nhau n\u00f3i: <i>&#8220;Trung nguy\u00ean c\u00f3 th\u00e1p nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Kh\u00ed h\u1eadu n\u01a1i \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u1ea1nh, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t v\u1eabn m\u1eb7c \u00e1o k\u00e9p qu\u1ea1t m\u00e1t.<\/p>\n<p>N\u0103m sau th\u00e1ng s\u00e1u, H\u1ea1o c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 kinh, Vua sai li\u1ec7t k\u00ea \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng v\u00e0 s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a Ho\u00e0n, H\u1ea1o t\u1ef1 thu\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[8] Tr\u01b0\u1edbc kia, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba \u1edf Thanh Phong l\u00e0 Tri\u1ec7u Hu\u00fdnh th\u00f4ng ph\u00e1n Ng\u1ea1c ch\u00e2u, v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i x\u1eed oan ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ba ch\u1ee9c v\u1ee5, c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu c\u00f9ng t\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay ai b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c th\u00ec ch\u1ec9 t\u00ednh theo ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u00ednh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u01b0\u1edbc Hu\u00e2n, t\u1ea3n quan hay th\u1eed quan t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, t\u01b0\u1edbc Hu\u00e2n t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee5 qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn V\u0169 k\u1ecb \u00fay g\u1ed3m m\u01b0\u1eddi hai b\u1eadc. T\u1eeb \u0111\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, khi m\u1edbi ban t\u01b0\u1edbc Hu\u00e2n \u0111\u00e3 phong t\u1edbi Tr\u1ee5 qu\u1ed1c. V\u00ec th\u1ebf, ban chi\u1ebfu cho kinh quan, m\u1ea1c ch\u1ee9c v\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb V\u0169 k\u1ecb \u00fay, tri\u1ec1u quan b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb K\u1ecb \u0111\u00f4 \u00fay, tu\u1ea7n t\u1ef1 th\u0103ng ti\u1ebfn. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbc Hu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u1ea5m th\u1ee5 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u01b0ng t\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ban ng\u00e0y nay, ch\u1ec9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng t\u1ea3n quan, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u1ea5m th\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, \u0111\u1ed5i t\u00ean \u0110\u1ea1i Minh \u0111i\u1ec7n th\u00e0nh H\u00e0m Quang \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay khi t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c, cho tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan trong qu\u00e1n, nh\u01b0 Hi\u1ec7u l\u00fd \u1edf T\u1eadp Hi\u1ec1n, B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua t\u1ed5 ch\u1ee9c y\u1ebfn ti\u1ec7c b\u1eafn cung trong v\u01b0\u1eddn, c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 c\u1ee7a Tam qu\u00e1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1, nh\u01b0ng L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c, khi \u0111\u00f3 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Hi\u1ec7u l\u00fd \u1edf T\u1eadp Hi\u1ec1n, b\u1ecb nh\u00e2n vi\u00ean c\u1eeda c\u1ea5m ng\u0103n kh\u00f4ng cho v\u00e0o. T\u00f4ng Ng\u1ea1c d\u00e2ng th\u01a1 k\u1ec3 l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[11] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, x\u00e2y d\u1ef1ng Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, S\u1eed qu\u00e1n v\u00e0 T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n trong c\u1ea5m cung. Chi\u00eau V\u0103n v\u00e0 T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129; S\u1eed qu\u00e1n \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed, Tu so\u1ea1n, Tr\u1ef1c qu\u00e1n, Chi\u00eau V\u0103n c\u0169ng \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tr\u1ef1c qu\u00e1n, T\u1eadp Hi\u1ec1n l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ee9c Tu so\u1ea1n, Hi\u1ec7u l\u00fd, tuy danh hi\u1ec7u kh\u00e1c nhau nh\u01b0ng ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i gi\u1ed1ng nhau. Vi\u1ec7c Hi\u1ec7u l\u00fd b\u1ecb c\u1eeda c\u1ea5m ng\u0103n kh\u00f4ng cho d\u1ef1 y\u1ebfn, l\u00e0 do nh\u00e2n vi\u00ean sai s\u00f3t.<\/p>\n<p>[12] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, Vua cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c ph\u00f3 \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan t\u1ef1, gi\u00e1m t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u1ea9m tr\u1eadt cao, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 th\u00ec t\u1eeb c\u00e1c quan lang l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed5, nh\u01b0ng nghe r\u1eb1ng gi\u1edbi s\u0129 \u0111\u1ea1i phu th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 coi m\u00ecnh x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf \u0111\u00e0i c\u00e1c, n\u00ean xem nh\u1eefng ch\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 ch\u1ee9c t\u1ea3n m\u1ea1n, n\u00ean mu\u1ed1n n\u00e2ng cao v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a ch\u00fang. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung Kh\u1ed5ng Th\u1eeba Cung l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung Kh\u1ed5ng Th\u1eeba Cung l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, ch\u1eef 'Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3n bi\u00ean m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-147-4\" href=\"#footnote-147-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, Ng\u1ee5y V\u0169 l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 thi\u1ebfu gi\u00e1m, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung S\u00e0i Th\u00e0nh V\u1ee5 l\u00e0m Quang l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh, Ng\u1ee5y T\u01b0\u1eddng l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay thi\u1ebfu khanh, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, L\u00e3 \u0110oan l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh, Tang B\u00ednh l\u00e0m T\u01b0 n\u00f4ng thi\u1ebfu khanh, Vi\u00ean Khu\u1ebfch l\u00e0m H\u1ed3ng l\u01b0 thi\u1ebfu khanh, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Ung l\u00e0m Th\u00e1i ph\u1ee7 thi\u1ebfu khanh, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung L\u00f4i H\u1eefu Chung l\u00e0m Thi\u1ebfu ph\u1ee7 thi\u1ebfu gi\u00e1m, Ngu b\u1ed9 lang trung T\u1ed1 T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c thi\u1ebfu gi\u00e1m. H\u1eefu Chung l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ch\u00e2u Giang t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u1ee9c An l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u0103ng c\u00f9ng \u1edf v\u1edbi nhau \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n \u0111\u1eddi, gi\u00e0 tr\u1ebb h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1eddng kh\u1ed5 v\u00ec thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Nay ra l\u1ec7nh cho m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a quan hai ng\u00e0n th\u1ea1ch g\u1ea1o.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan t\u1ee9 ph\u1ea9m \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh v\u00e0 ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, c\u1ee9 hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean th\u01b0\u1eddng tham quan l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9; hai vi\u00ean vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf l\u00ean trong s\u1ed1 quan tri\u1ec1u \u1edf kinh, c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n.<\/p>\n<p>[15] T\u1eeb khi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u1ea5y s\u1ef1 khoan th\u1ee9 gi\u1ea3n d\u1ecb m\u00e0 \u1edf ng\u00f4i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 ung dung \u1edf trong \u0111\u00f3, nh\u01b0ng ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Mi\u1ec5n th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t, lanh l\u1ee3i bi\u1ec7n b\u00e1c, kh\u00e9o tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi th\u1eddi th\u1ebf. Nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch kh\u1eaft khe, kh\u00f4ng l\u1ea5y th\u00e0nh t\u00edn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, \u1eaft d\u00f9ng l\u1eddi ng\u1ecdt ng\u00e0o \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng qu\u00e1 m\u1ee9c, nh\u01b0ng r\u1ed3i vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fd, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u o\u00e1n gi\u1eadn.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ban cho Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Tr\u1ea7n T\u1ec9nh Hoa v\u00e0 con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n [ch\u1ee9c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed] Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u \u00e1o m\u0169 ng\u0169 ph\u1ea9m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Nghi\u00eau T\u1ea9u \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, tr\u00fang gi\u00e1p khoa, khi v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, l\u1eddi l\u1ebd minh b\u1ea1ch, r\u00f5 r\u00e0ng. Vua h\u1ecfi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 con ai?&#8221;<\/i> L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 con c\u1ee7a T\u1ec9nh Hoa. L\u00fac \u1ea5y, T\u1ec9nh Hoa \u0111ang l\u00e0m L\u00e2u Phi\u1ec1n l\u1ec7nh, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, r\u1ed3i c\u00f9ng ng\u00e0y, cha con l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169<a class=\"footnote\" title=\"V\u1ec1 vi\u1ec7c cha con c\u00f9ng ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169, ch\u1eef 'di\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nhi', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-147-5\" href=\"#footnote-147-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[17] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, l\u1ec7nh cho b\u1ed9 H\u00ecnh \u0111\u1eb7t s\u00e1u ch\u1ee9c quan xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c \u00e1n t\u1eeb kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i x\u00e9t \u00e1n. \u0110\u1eb7t hai m\u01b0\u01a1i ch\u1ee9c quan x\u00e9t \u00e1n \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, \u0111\u1ec1u do quan Kinh tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. N\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 \u00e1n l\u1edbn, th\u00ec c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i x\u00e9t. Khi t\u1eeb gi\u00e3, Vua \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u1ebfn ti\u1ec5n, d\u1eb7n d\u00f2: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c lan r\u1ed9ng, kh\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u ban ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed. Khi tr\u1edf v\u1ec1, Vua \u0111\u1ec1u tri\u1ec7u ki\u1ebfn, h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh x\u00e9t \u00e1n, v\u00e0 l\u1eadp th\u00e0nh quy ch\u1ebf. M\u1ed7i khi \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, x\u00e9t c\u00f4ng lao t\u1ed1t x\u1ea5u m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u1ec1 h\u01b0u t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5 trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn n\u1eeda l\u01b0\u01a1ng, d\u00f9ng v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[19] Khi m\u1edbi l\u1eadp n\u01b0\u1edbc, ti\u1ec1n kh\u1eafc ch\u1eef <i>&#8220;T\u1ed1ng Nguy\u00ean Th\u00f4ng B\u1ea3o&#8221;<\/i>, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea1i \u0111\u00fac ti\u1ec1n m\u1edbi kh\u1eafc ch\u1eef <i>&#8220;Thu\u1ea7n H\u00f3a Nguy\u00ean B\u1ea3o&#8221;<\/i>, Vua t\u1ef1 tay vi\u1ebft ch\u1eef tr\u00ean ti\u1ec1n, l\u00e0m ba th\u1ec3 ch\u1eef: ch\u00e2n, th\u1ea3o, h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u \u1eaft \u0111\u00fac ti\u1ec1n m\u1edbi, l\u1ea5y ni\u00ean hi\u1ec7u <i>&#8220;Nguy\u00ean B\u1ea3o&#8221;<\/i> l\u00e0m ch\u1eef.<\/p>\n<p>[20] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, b\u1ecf vi\u1ec7c treo \u0111\u00e8n v\u00e0o ti\u1ebft Trung Nguy\u00ean v\u00e0 H\u1ea1 Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[21] Th\u00e1i b\u1ed9c thi\u1ebfu khanh Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Ph\u00e9p \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi r\u1ee3 c\u00f3 ba k\u1ebf s\u00e1ch, b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0n k\u1ef9 r\u1ed3i. X\u00e2y \u0111\u1eafp th\u00e0nh l\u0169y, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, chia qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, k\u1ebb \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u00f2ng th\u1ee7, k\u1ebb \u0111\u1ecbch \u0111i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i theo, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch cao nh\u1ea5t. B\u1ecf gi\u00e1p c\u1ea5t cung, d\u00f9ng l\u1eddi khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u1ec5 v\u1eadt h\u1eadu h\u0129, g\u1ea3 c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ebfu, c\u1ed1ng n\u1ea1p c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ec3 k\u1ebft l\u00f2ng, d\u00f9 ph\u1ea3i h\u1ea1 m\u00ecnh xu\u1ed1ng v\u1ea1n th\u1eb7ng, nh\u01b0ng t\u1ea1m th\u1eddi y\u00ean \u1ed5n n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch th\u1ee9 hai. Luy\u1ec7n binh ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch, c\u1ea7m gi\u00e1o m\u00e1c m\u00e0 giao chi\u1ebfn, quy\u1ebft th\u1eafng b\u1ea1i trong m\u1ed9t tr\u1eadn, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch th\u1ea5p nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi qu\u00e2n m\u00e3 n\u1ed5i l\u00ean \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, bi\u00ean ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u1ecbch t\u1ea5n c\u00f4ng, binh \u0111ao li\u00ean mi\u00ean, h\u1ecda lo\u1ea1n k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn nay. H\u00e0m \u0110an lo s\u1ee3 b\u1ecb gi\u00e0y x\u00e9o, Th\u01b0\u1ee3ng C\u1ed1c m\u1ea5t \u0111i h\u00e0ng r\u00e0o ph\u00f2ng th\u1ee7 ki\u00ean c\u1ed1. L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1eadn chuy\u1ec3n xa ng\u00e0n d\u1eb7m, trai tr\u00e1ng ch\u1ebft v\u00ec chuy\u00ean ch\u1edf, m\u00e1u x\u01b0\u01a1ng ph\u01a1i tr\u00ean \u0111\u1ed3ng n\u1ed9i. May nh\u1edd Th\u00e1nh qu\u00e2n lo l\u1eafng \u0111\u00eam ng\u00e0y, d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf th\u1ea7n linh, t\u1eeb m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m nay, v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ea1m y\u00ean, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p, th\u00e0nh tr\u00ec tr\u1edf n\u00ean t\u1ea1m \u1ed5n. Song t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng, m\u01b0u m\u1eb9o kh\u00f3 \u0111o\u00e1n. Ho\u1eb7c lo gi\u00f3 b\u1ea5c th\u1ed5i m\u1ea1nh, c\u1ecf bi\u00ean \u1ea3i h\u00e9o t\u00e0n, ch\u00fang nh\u00e2n c\u00e1i l\u1ea1nh kh\u1eafc nghi\u1ec7t n\u01a1i sa m\u1ea1c, d\u1eabn \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi l\u1ec1u tr\u1ea1i, nam h\u1ea1 Y\u00ean, Tri\u1ec7u, l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00e2m l\u1ea5n, th\u00ec c\u01a1 h\u1ed9i th\u1eafng b\u1ea1i kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea5t H\u00e0 S\u00f3c, xa hoa tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, l\u00e0ng m\u1ea1c hoang t\u00e0n, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u l\u1ea1c, n\u1ebfu ng\u00e0y sau chi\u1ebfn tranh l\u1ea1i x\u1ea3y ra, t\u01b0\u1edbng b\u1ecb gi\u1ebft, qu\u00e2n b\u1ea1i vong, th\u00ec Tri\u1ec7u, Ng\u1ee5y, Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, ai m\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c? L\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t khi dao \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u1ed5 v\u1ee1. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 m\u1ea5t n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu ph\u00eda b\u1eafc K\u1ebf Ch\u00e2u, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 ki\u1ec3m so\u00e1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch; \u0111\u00f3ng qu\u00e2n n\u01a1i \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng, chuy\u1ec3n chi\u1ebfn v\u1edbi Hung N\u00f4, lao l\u1ef1c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u1eafng b\u1ea1i ch\u01b0a ph\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ea1 s\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. X\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1, lo \u00e2u ch\u01b0a d\u1ee9t, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd, m\u1edbi mong gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u00e2u thu\u1eabn. Nay ch\u01b0 h\u1ea7u S\u01a1n \u0110\u00f4ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng giao chi\u1ebfn, nghe tin Hung N\u00f4 \u0111\u00e3 r\u00fat v\u1ec1 s\u00e0o huy\u1ec7t, n\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00f4ng h\u00f2a.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m s\u1ef1 co du\u1ed7i bi\u1ebfn ho\u00e1, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1o th\u1ecbnh suy, chuy\u1ec3n nguy th\u00e0nh an, l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n. X\u01b0a Cao T\u1ed5 t\u1eeb th\u00e2n ph\u1eadn \u00e1o v\u1ea3i n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb \u0111\u1ea5t Phong, B\u00e1i, ti\u00eau di\u1ec7t nh\u00e0 T\u1ea7n b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, di\u1ec7t n\u01b0\u1edbc S\u1edf c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u0103m \u0111\u1ebfn b\u1ea3y n\u0103m \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1. Xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, v\u01b0\u1edbng v\u00e0o tr\u1eadn B\u1ea1ch \u0110\u0103ng, nh\u1edd nghe l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a k\u1ebb bi\u1ec7n thuy\u1ebft, b\u00e8n \u0111\u1ec1 ra ch\u00ednh s\u00e1ch ho\u00e0 th\u00e2n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi V\u0103n, C\u1ea3nh, k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, m\u1edf n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u00e1i b\u00ecnh, \u0111\u1ea1o l\u1edbn h\u01b0ng th\u1ecbnh, tr\u0103m h\u1ecd vui m\u1eebng, trong n\u01b0\u1edbc thu\u1ebf ru\u1ed9ng ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u1ea7n ba m\u01b0\u01a1i, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c trong kho Th\u00e1i th\u01b0\u01a1ng th\u1ed1i r\u1eefa kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n, ti\u1ec1n trong n\u1ed9i ph\u1ee7 m\u1ee5c n\u00e1t kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f4ng nghi\u1ec7p to l\u1edbn, s\u00e1nh ngang v\u1edbi ba \u0111\u1eddi H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu. \u0110\u1ebfn khi l\u1eeda chi\u1ebfu s\u00e1ng \u0111\u1ea5t Cam Tuy\u1ec1n, qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf T\u1ebf Li\u1ec5u, b\u00e8n trang \u0111i\u1ec3m con g\u00e1i trong t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ec3 g\u1ea3 cho Thi\u1ec1n vu. Ph\u00e0m t\u00e0i n\u0103ng h\u00f9ng m\u1ea1nh c\u1ee7a Cao \u0110\u1ebf, s\u1ef1 gi\u00e1o ho\u00e1 thu\u1ea7n h\u1eadu c\u1ee7a V\u0103n, C\u1ea3nh, l\u1ebd n\u00e0o l\u00e0 s\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng t\u1edbi? M\u00e0 v\u1eabn giao h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd, ch\u00ednh l\u00e0 xem h\u1ecd nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 so \u0111o, h\u00e1 l\u1ea1i hao t\u1ed5n Trung Qu\u1ed1c, l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00f4 \u00edch, t\u1ed5n h\u1ea1i nh\u00e2n ngh\u0129a, khi\u1ebfn hai b\u00ean tranh gi\u00e0nh? Xem nh\u1eefng l\u1eddi v\u0103n c\u00f2n l\u1ea1i trong s\u00e1ch v\u1edf, suy x\u00e9t k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn an nguy, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. K\u1ebft h\u1ea3o \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n, ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m h\u00f4m nay. N\u1ebfu nh\u01b0 tr\u1eddi h\u1ed1i h\u1eadn tai ho\u1ea1, d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c \u00f4m l\u00f2ng nh\u00e2n ngh\u0129a, theo l\u1eddi minh \u01b0\u1edbc v\u1edbi n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, ng\u1eebng l\u1eeda chi\u1ebfn n\u01a1i bi\u00ean th\u00e0nh, \u0111\u00edch th\u1ef1c l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m l\u1ebd th\u1ecbnh suy \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ec7nh s\u1ed1, b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 nghi\u1ec7p. X\u01b0a cu\u1ed1i th\u1eddi Tu\u1ef3 lo\u1ea1n l\u1ea1c, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng b\u00f9ng l\u00ean, Cao T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, c\u00e1c b\u1eadc anh t\u00e0i nh\u01b0 Anh, V\u1ec7, Ph\u00f2ng, \u0110\u1ed7 gi\u00fap s\u1ee9c. Hi\u1ec7t L\u1ee3i Kh\u1ea3 H\u00e3n \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t x\u00e2m ph\u1ea1m kinh \u0111\u00f4, Th\u00e1i T\u00f4ng th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb c\u0169, \u0111em nhi\u1ec1u t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ec3 tho\u1ea3 m\u00e3n l\u00f2ng tham c\u1ee7a h\u1ecd. Th\u00e1ng n\u0103m tr\u00f4i qua, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc d\u1ea7n y\u1ebfu \u0111i, L\u00fd T\u0129nh v\u1edbi qu\u00e2n s\u1ed1 v\u00e0i v\u1ea1n, b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ecd. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 ch\u1ecbu nh\u1ee5c \u0111\u1ee3i th\u1eddi, ti\u00eau di\u1ec7t k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh, l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an chuy\u00ean quy\u1ec1n, n\u1eef ch\u00faa th\u1ed1ng tr\u1ecb, Thi\u1ec1n Vu b\u1ecb giam c\u1ea7m, quy\u1ec1n l\u1ef1c r\u01a1i v\u00e0o tay Th\u00e1i h\u1eadu, Vu Vi\u1ec7t quy\u1ec1n th\u1ebf l\u1edbn m\u1ea1nh, \u0111\u1ee9ng trong t\u00ecnh th\u1ebf nghi ng\u1edd, b\u1ed9 t\u1ed9c tuy \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, nh\u01b0ng h\u00ecnh th\u1ebf tranh \u0111o\u1ea1t \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, t\u1ed9i \u00e1c nghi\u00eam tr\u1ecdng l\u00e0m h\u1ea1i H\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"'Ho\u1ea1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ho\u1ea1t,' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ghi l\u00e0 'th\u1ea3o gian nh\u00e2n m\u1ec7nh'\" id=\"return-footnote-147-6\" href=\"#footnote-147-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, c\u1ef1c \u00e1c c\u00f9ng hung. X\u00e9t theo s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec n\u0103m ch\u01b0a k\u1ebft th\u00fac, m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a M\u1ea1o \u0110\u1ed1n \u1eaft s\u1ebd n\u1ea3y sinh trong tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch. Qu\u1ed1c gia t\u1ea1m th\u1eddi nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua gian nan, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ti\u00eau di\u1ec7t k\u1ebb lo\u1ea1n l\u1ea1c, khinh th\u01b0\u1eddng k\u1ebb suy vong s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n xa. N\u1ebfu Khi\u1ebft \u0110an \u1ef7 v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh b\u1ed9 t\u1ed9c, gi\u01b0\u01a1ng oai x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, ngh\u1ecbch tr\u1eddi tr\u00e1i l\u00fd, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo s\u1ef1 v\u1ed7 v\u1ec1, th\u00ec t\u1ea5m l\u00f2ng ch\u00ed th\u00e0nh c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n nh\u00fan m\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'Nhi\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u01b0,' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-147-7\" href=\"#footnote-147-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 trong thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[22] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0111em b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t quy\u1ec3n th\u01a1 v\u0103n ng\u1ef1 ch\u1ebf c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf B\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng t\u00e1m, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed c\u00f9ng H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ed1ng K\u1ef3, T\u1ea3 t\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb T\u1eeb Huy\u1ec5n c\u00f9ng c\u00e1c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, c\u00e1c quan Th\u1ecb lang, C\u1ea5p s\u1ef1, Gi\u00e1n ngh\u1ecb, X\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u1ebfn B\u00ed c\u00e1c xem s\u00e1ch. Vua nghe tin, sai s\u1ee9 ban y\u1ebfn, b\u00e0y tr\u00ed s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, cho ph\u00e9p xem tho\u1ea3i m\u00e1i. H\u00f4m sau, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 v\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf Tam qu\u00e1n c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 y\u1ebfn \u1edf B\u00ed c\u00e1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1o, mua s\u1eafm s\u00e1ch c\u1ed5, tranh qu\u00fd v\u00e0 b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n, nh\u1ecf th\u00ec th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng v\u00e0ng l\u1ee5a, l\u1edbn th\u00ec ban ch\u1ee9c quan. Trong m\u1ea5y n\u0103m, s\u1ed1 s\u00e1ch v\u1edf d\u00e2ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft, c\u00e1c \u0111\u1ea1o mua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n nhi\u1ec1u g\u1ea5p b\u1ed9i. B\u00e8n ra chi\u1ebfu cho S\u1eed qu\u00e1n thu th\u1eadp h\u1ebft c\u00e1c s\u00e1ch v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n, chi\u00eam nghi\u1ec7m, s\u1ea5m v\u0129, ph\u01b0\u01a1ng thu\u1eadt, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m ng\u00e0n m\u01b0\u1eddi quy\u1ec3n, c\u00f9ng h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n b\u1ee9c tranh c\u1ed5 v\u00e0 b\u00fat t\u00edch, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf B\u00ed c\u00e1c. S\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u00e1ch v\u1edf, th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ra l\u1ec7nh ph\u00e1 h\u1ee7y to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng b\u1eb1ng v\u00e0ng b\u1ea1c do kho T\u1ea3 T\u00e0ng qu\u1ea3n l\u00fd. C\u00f3 quan vi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u00e1c tinh x\u1ea3o, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn cung. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c g\u00ec? Ng\u01b0\u01a1i coi s\u1ef1 k\u1ef3 l\u1ea1, tinh x\u1ea3o l\u00e0 qu\u00fd, c\u00f2n ta l\u1ea5y l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb v\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebft ki\u1ec7m l\u00e0m b\u00e1u v\u1eadt.&#8221;<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 B\u00ed ch\u00fac m\u1eebng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1nh \u00fd nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i> T\u00ednh Vua ti\u1ebft ki\u1ec7m, sau bu\u1ed5i ch\u1ea7u th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9i kh\u0103n Hoa D\u01b0\u01a1ng, m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i th\u00f4, d\u00e2y l\u1ee5a, b\u00ean trong ch\u1ec9 m\u1eb7c l\u1ee5a m\u1ecfng, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 gi\u1eb7t gi\u0169 nhi\u1ec1u l\u1ea7n; c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng d\u00f9ng cho xa gi\u00e1, kh\u00f4ng th\u00eam th\u1ee9 g\u00ec.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, L\u00fd Ch\u00ed d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb th\u1eddi T\u1ea5n, T\u1ed1ng tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 danh hi\u1ec7u B\u00ed C\u00e1c, \u0111\u1eb7t trong cung c\u1ea5m. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng suy vi, n\u01a1i n\u00e0y c\u0169ng tan t\u00e1c. B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eadn d\u1ee5ng s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ban chi\u1ebfu kh\u00f4i ph\u1ee5c, l\u1ea1i d\u1ef1ng B\u00ed C\u00e1c \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a s\u00e1ch qu\u00fd, t\u1ed5ng h\u1ee3p tinh hoa c\u1ee7a c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n, gi\u00fap vi\u1ec7c xem x\u00e9t v\u00e0o ban \u0111\u00eam. \u0110\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do th\u1ea7n h\u1ea1 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. Hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng l\u1eddi th\u00e1nh thi\u1ec7n, ch\u1eef vi\u1ebft c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, tr\u00e0n \u0111\u1ea7y trong c\u00e1c t\u1eadp s\u00e1ch, s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng d\u00e0nh cho n\u01a1i n\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c. T\u1eeb khi th\u00e0nh l\u1eadp, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m, nh\u01b0ng n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a quan vi\u00ean v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 quy ch\u1ebf r\u00f5 r\u00e0ng. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 ban chi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng, cho B\u00ed C\u00e1c ngang h\u00e0ng v\u1edbi Tam Qu\u00e1n, x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau, l\u00e0m th\u00e0nh quy ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n. B\u00ed Th\u01b0 T\u1ec9nh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ch, nguy\u00ean thu\u1ed9c c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf kinh, xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, x\u1ebfp B\u00ed C\u00e1c v\u00e0o h\u00e0ng sau Tam Qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, c\u1eed Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00e3 H\u1eefu Chi ph\u00e2n c\u00f4ng tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n Qu\u00e1n, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n H\u00f2a <i>(S\u01a1n M\u00f4ng)<\/i> tr\u1ef1c T\u1eadp Hi\u1ec1n Vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, t\u1eeb \u0111\u00e2y m\u1edbi ho\u00e0n thi\u1ec7n ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a Tam Qu\u00e1n. <i>(S\u01a1n M\u00f4ng)<\/i> l\u00e0 em trai c\u1ee7a Hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[27] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u1ed5 d\u1ee5ng h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng ti\u1ebfn s\u0129 L\u00e3 M\u00f4ng T\u1ea9u l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Y\u1ec3n Th\u00e0nh, M\u00f4ng Trang l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n S\u1edf Kh\u00e2u, M\u00f4ng T\u1ed1n l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Tr\u1ea7m Kh\u00e2u, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c em c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00e3 M\u00f4ng Ch\u00ednh, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 phong ch\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, cha c\u1ee7a M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0 L\u00e3 Quy \u0110\u1ed3 c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u00ea thi\u1ebfp, kh\u00f4ng h\u00f2a thu\u1eadn v\u1edbi v\u1ee3 l\u00e0 L\u01b0u th\u1ecb, n\u00ean \u0111u\u1ed5i c\u1ea3 M\u00f4ng Ch\u00ednh ra ngo\u00e0i, t\u00ecnh c\u1ea3nh kh\u1ed1n kh\u00f3, L\u01b0u th\u1ecb c\u0169ng th\u1ec1 kh\u00f4ng t\u00e1i gi\u00e1. Khi M\u00f4ng Ch\u00ednh b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m quan, \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n hai th\u00e2n c\u00f9ng \u1edf nh\u01b0ng \u1edf ph\u00f2ng kh\u00e1c, ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>[28] S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u00e1ch T\u1ea3i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n l\u00fac l\u00e0m quan \u1edf Ki\u1ebfm Nam tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u \u1edf Xuy\u00ean, Hi\u1ec7p hay chi\u00eau r\u1ec3, coi nh\u01b0 con \u0111\u1ebb, khi ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u ch\u1ebft, li\u1ec1n chia t\u00e0i s\u1ea3n, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u01b0\u1eddng b\u1ecf nh\u00e0 \u0111i l\u00e0m r\u1ec3, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i phong h\u00f3a v\u00e0 t\u0103ng tranh ch\u1ea5p, mong c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n<p>[29] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan s\u00e1t suy quan \u0111\u1ed3ng ch\u00e2u Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p>Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ec1n V\u0103n M\u1eabn. L\u00fac m\u1edbi gi\u00fap vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u1ed3ng ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u t\u00ednh t\u00ecnh h\u1eb9p h\u00f2i, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng \u00fd ri\u00eang quy\u1ebft vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y c\u1ed1 g\u1eafng tranh c\u00e3i nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ebd ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng b\u1ed5ng l\u1ed9c v\u00e0 n\u1ed9p \u0111\u1ed3ng th\u00f4i.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, v\u1ee5 \u00e1n qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1ecb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u1ea5p tr\u00ean b\u00e1c b\u1ecf, c\u00e1c quan ch\u00e2u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chu\u1ed9c t\u1ed9i, Tri ch\u00e2u x\u1ea5u h\u1ed5 xin l\u1ed7i, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, tr\u01b0\u1edbc sau nh\u01b0 th\u1ebf nhi\u1ec1u l\u1ea7n.<\/p>\n<p>C\u00f3 con g\u00e1i nh\u1ecf c\u1ee7a m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 b\u1ecf tr\u1ed1n, kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111i \u0111\u00e2u. Cha m\u1eb9 c\u00f4 g\u00e1i ki\u1ec7n l\u00ean ch\u00e2u, quan ch\u00e2u sai L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n x\u00e9t x\u1eed v\u1ee5 \u00e1n. L\u1ee5c s\u1ef1 t\u1eebng cho gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 vay ti\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3, b\u00e8n h\u1eb7c t\u1ed9i gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi con gi\u1ebft c\u00f4 g\u00e1i, v\u1ee9t x\u00e1c xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i l\u00e0m m\u1ea5t x\u00e1c. H\u1ecd b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i ho\u1eb7c l\u00e0 k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u, ho\u1eb7c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp tay g\u00e2y h\u1ea1i, t\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u1ebft. Gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i tra t\u1ea5n, \u0111\u00e0nh nh\u1eadn t\u1ed9i. V\u1ee5 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean ch\u00e2u quan x\u00e9t l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y nghi ng\u1edd, gi\u1eef l\u1ea1i v\u1ee5 \u00e1n, m\u1ea5y ng\u00e0y kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1ee5c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, m\u1eafng r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u00d4ng nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 n\u00ean mu\u1ed1n tha t\u1ed9i ch\u1ebft cho h\u1ecd sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y c\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Hi\u1ec7n m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat \u0111\u1ec3 xem k\u1ef9 l\u1eddi khai?&#8221;<\/i> Gi\u1eef l\u1ea1i g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, quan Tri ch\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00fac gi\u1ee5c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u1ebfn g\u1eb7p tri ch\u00e2u, \u0111u\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi ra n\u00f3i ri\u00eang: <i>&#8220;Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y gi\u1eef l\u1ea1i v\u1ee5 \u00e1n v\u00ec \u0111\u00e3 sai ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt t\u00ecm c\u00f4 g\u00e1i, nay \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u kinh ng\u1ea1c h\u1ecfi: <i>&#8220;\u1ede \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y li\u1ec1n b\u00ed m\u1eadt \u0111\u01b0a c\u00f4 g\u00e1i \u0111\u1ebfn cho Tri ch\u00e2u, r\u1ed3i k\u00e9o m\u00e0n d\u1eabn cha m\u1eb9 c\u00f4 g\u00e1i ra h\u1ecfi: <i>&#8220;Nay th\u1ea5y con g\u00e1i, nh\u1eadn ra kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Sao l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i> Li\u1ec1n t\u1eeb trong m\u00e0n \u0111\u1ea9y c\u00f4 g\u00e1i ra cho h\u1ecd xem, cha m\u1eb9 kh\u00f3c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang l\u00e0 con t\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u b\u00e8n d\u1eabn gia \u0111\u00ecnh gi\u00e0u c\u00f3 ra, th\u00e1o xi\u1ec1ng x\u00edch th\u1ea3 v\u1ec1. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f3c l\u00f3c kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i, n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng nh\u1edd quan l\u1edbn, t\u1ed9c ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 di\u1ec7t vong.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u n\u00f3i: <i>&#8220;\u01a0n n\u00e0y l\u00e0 c\u1ee7a Suy quan, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ta.&#8221;<\/i> H\u1ecd li\u1ec1n ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, nh\u01b0ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u00f3ng c\u1eeda t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i: <i>&#8220;Tri ch\u00e2u t\u1ef1 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00f4i c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec?&#8221;<\/i> H\u1ecd kh\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111i v\u00f2ng quanh t\u01b0\u1eddng kh\u00f3c l\u00f3c, b\u00e1n h\u1ebft gia t\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u00fang d\u01b0\u1eddng t\u0103ng nh\u00e2n, c\u1ea7u ph\u00fac cho Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y.<\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u th\u1ea5y Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y minh oan cho m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft oan, mu\u1ed1n t\u00e2u l\u00ean c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4i ch\u1ec9 mong v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed \u0111\u00fang, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ebft oan, vi\u1ec7c b\u00e0n c\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea3n t\u00e2m c\u1ee7a t\u00f4i. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu l\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0m c\u00f4ng c\u1ee7a t\u00f4i, th\u00ec x\u1eed tr\u00ed L\u1ee5c s\u1ef1 th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri ch\u00e2u th\u00e1n ph\u1ee5c n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ee5c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, c\u00fai \u0111\u1ea7u \u0103n n\u0103n t\u1ea1 l\u1ed7i, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ecnh h\u00ecnh v\u1ee5 \u00e1n kh\u00f3 bi\u1ebft, \u0111\u00f4i khi c\u00f3 s\u01a1 su\u1ea5t, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i t\u1ea1 l\u1ed7i.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n xa \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i, Vua c\u0169ng nghe danh. Khi \u0111\u00f3, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n ti\u1ebfn c\u1eed Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y v\u0103n h\u1ecdc xu\u1ea5t s\u1eafc, Vua tri\u1ec7u \u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ed \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, ban ch\u1ee9c quan n\u00e0y.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban t\u1eb7ng Tri B\u1ea1ch Ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ch\u1ea5n 30 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 50 th\u1ea1ch g\u1ea1o. Nguy\u00ean Ch\u1ea5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang \u0110\u00f4ng, s\u1ed1ng thanh b\u1ea7n gi\u1eef ti\u1ebft, th\u00e2n thu\u1ed9c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ngh\u00e8o kh\u00f3, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng, ch\u1eef 'c\u1ea5p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'thi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-147-8\" href=\"#footnote-147-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, nghe v\u00f9ng L\u0129nh Nam v\u1eadt gi\u00e1 r\u1ebb n\u00ean xin l\u00e0m quan \u1edf \u0111\u00f3, g\u1eedi gia \u0111\u00ecnh v\u1ec1 \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, d\u00e0nh h\u1ebft b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p, c\u00f2n m\u00ecnh th\u00ec \u0103n ch\u00e1o u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, may gi\u1ea5y l\u00e0m \u00e1o. \u00d4ng cai tr\u1ecb theo l\u1ed1i gi\u1ea3n d\u1ecb, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd. Khi m\u00e3n nhi\u1ec7m, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin gi\u1eef l\u1ea1i, su\u1ed1t b\u1ea3y, t\u00e1m n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf. Th\u00e1i ph\u1ecfng s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh, Vua khen ng\u1ee3i l\u00e2u, n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, l\u1ea1i ban t\u1eb7ng Tri V\u1eadn Ch\u00e2u Tu Th\u00e0nh huy\u1ec7n Di\u00eau \u00cdch Cung 30 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 20 th\u1ea1ch th\u00f3c. \u00cdch Cung l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m T\u1ebf, ban \u0111\u1ea7u l\u00e0m Ph\u00e1n quan H\u01b0ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n, n\u1ed5i ti\u1ebfng thanh li\u00eam t\u00e0i gi\u1ecfi. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng cho \u0111i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n kh\u00f3c l\u00f3c, \u00cdch Cung \u0111\u00e0nh m\u1edf c\u1ed5ng th\u00e0nh l\u1ebbn \u0111i trong \u0111\u00eam. Khi \u1edf Tu Th\u00e0nh, \u00f4ng kh\u00f4ng d\u00f9ng roi v\u1ecdt, trong h\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb y\u00ean. H\u00e0ng ngh\u00ecn d\u00e2n ba l\u1ea7n ng\u0103n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xin gi\u1eef l\u1ea1i, c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn ch\u00f9a c\u00fang d\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac, mong \u00cdch Cung \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i. Th\u00e1i ph\u1ecfng s\u1ee9 t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh, n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y.<\/p>\n<p>[32] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00fac c\u00f2n h\u00e0n vi cha m\u1ea5t, n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd H\u00e0 Nam ph\u1ee7 T\u00e1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i T\u00edn m\u1edbi lo \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c mai t\u00e1ng. Khi Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n hi\u1ec3n \u0111\u1ea1t, th\u01b0\u1eddng coi Ho\u00e0i T\u00edn nh\u01b0 anh, d\u00e2n l\u00e0ng khen ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ea1nh m\u1ebd. V\u00ec th\u1ebf, T\u1ec1 Hi\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean, xin coi Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0 anh, chi\u1ebfu phong l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[33] Sai \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng Minh \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, b\u1ea3o \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 L\u00fd K\u1ebf Long r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu gi\u1eb7c l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m, Tr\u1eabm s\u1ebd th\u00e2n chinh, khanh ch\u1edb lo l\u1eafng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ebf Long d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Phong h\u1ea7u h\u00e0nh qu\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia; li\u1ec1u ch\u1ebft n\u01a1i tr\u1eadn m\u1ea1c c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i. H\u00e1 c\u00f3 k\u1ebb n\u1eafm quy\u1ec1n cao, h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c h\u1eadu, l\u1ea1i ch\u1eb3ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1eef th\u00e0nh ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, c\u00f2n \u0111\u1ec3 phi\u1ec1n \u0111\u1ebfn xa gi\u00e1 th\u00e2n chinh. \u0110\u00eam ng\u00e0y t\u1ef1 ngh\u0129, trong l\u00f2ng b\u1ed3n ch\u1ed3n. T\u1eeb khi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc g\u00e2y h\u1ecda, bi\u00ean \u1ea3i nhi\u1ec1u lo \u00e2u, B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng ch\u00ea th\u1ea7n k\u00e9m t\u00e0i tr\u1ecb qu\u00e2n, giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u binh ph\u00e1p, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n ng\u0169, d\u01b0\u01a1ng oai thi\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m. Nh\u01b0ng ng\u00e0y th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh, t\u1eebng b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh, cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c nh\u1ecf nh\u01b0 ong ki\u1ebfn \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t b\u1edfi l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m k\u00ecnh ngh\u00ea; ph\u1eadn b\u1ec1 t\u00f4i, s\u1ed1ng ch\u1ebft c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u1eef tr\u00f2n. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u00e2n chinh, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi lao nh\u1ecdc thi\u00ean t\u1eeb. Nay ch\u1ee3t nghe th\u00e1nh gi\u00e1o, s\u1eafp quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xu\u1ea5t qu\u00e2n, d\u1eabn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn th\u1eb3ng, nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n xe loan, tuy\u00ean uy n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, v\u1ea5n t\u1ed9i gi\u1eb7c trong l\u1ec1u. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ra \u0111i, tr\u0103m quan noi theo, ng\u00e0n xe v\u1ea1n ng\u1ef1a, ti\u1ebfn nhanh nh\u01b0 gi\u00f3, c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u00e3 kh\u00f3 nh\u1ecdc, tr\u1ea1m d\u1ecbch \u0111\u01b0a tin c\u00e0ng xa x\u00f4i. N\u1eefa l\u00e0 b\u1ecdn gi\u1eb7c t\u00e0n d\u01b0 n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng xa x\u00f4i, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ec1 t\u00f4i, quy\u1ebft t\u00e2m ti\u00eau di\u1ec7t. Th\u1ea7n tuy h\u00e8n y\u1ebfu, nguy\u1ec7n d\u1ed1c l\u00f2ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft. Mong \u01a1n to l\u1edbn c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, xin h\u1ee7y b\u1ecf \u00fd \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.&#8221;<\/i> N\u0103m \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m g\u00e2y h\u1ecda l\u1edbn \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[34] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, quan tri An ch\u00e2u, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Ph\u1ea1m t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kim H\u00e0nh Th\u00e0nh, nguy\u00ean l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u s\u1ef1 <a class=\"footnote\" title=\"'\u0110i\u1ec7n trung' thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u1eeba', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-147-9\" href=\"#footnote-147-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, ng\u01b0\u1eddi Cao Ly, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 qua k\u1ef3 thi c\u1ed1ng c\u1eed. Vua Cao Ly t\u1eebng d\u00e2ng bi\u1ec3u xin cho \u00f4ng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng H\u00e0nh Th\u00e0nh t\u1ef1 ngh\u0129 \u0111\u00e3 l\u00e0m quan \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Trung Qu\u1ed1c, mu\u1ed1n b\u00e1o \u0111\u00e1p, n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. Cha m\u1eb9 \u00f4ng \u0111\u00e3 gi\u00e0, \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i, ng\u00e0y \u0111\u00eam nh\u1edb th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u00f4ng ti\u1ebfc v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean sai h\u1ecda c\u00f4ng v\u1ebd ch\u00e2n dung cha m\u1eb9 \u0111\u1eb7t \u1edf ch\u00ednh ph\u00f2ng, c\u00f2n \u00f4ng c\u00f9ng v\u1ee3 d\u1ecdn sang \u1edf ph\u00f2ng b\u00ean, s\u00e1ng t\u1ed1i d\u00e2ng c\u01a1m c\u00fang, kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u01a1 l\u00e0. Khi H\u00e0nh Th\u00e0nh b\u1ec7nh n\u1eb7ng, \u00f4ng g\u1ecdi t\u00f4i v\u00e0 v\u00e0i quan ch\u00e2u \u0111\u1ebfn b\u00ean gi\u01b0\u1eddng, kh\u00f3c m\u00e0 n\u00f3i: &#8216;Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i l\u00e0m quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c ng\u0169 ph\u1ea9m \u1edf Trung Qu\u1ed1c, gi\u00fap vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 trong qu\u1eadn, nay b\u1ec7nh n\u1eb7ng s\u1eafp ch\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o b\u00e1o \u0111\u00e1p \u01a1n Vua, ch\u1ebft \u0111i d\u01b0\u1edbi su\u1ed1i v\u00e0ng c\u0169ng c\u00f2n h\u1eadn. Hai con l\u00e0 T\u00f4ng M\u1eabn v\u00e0 T\u00f4ng N\u1ed9t c\u00f2n nh\u1ecf, nh\u00e0 v\u1ed1n ngh\u00e8o, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, s\u1ee3 ph\u1ea3i ch\u1ebft v\u1ea5t v\u01b0\u1edfng.&#8217; H\u00e0nh Th\u00e0nh ch\u1ebft, v\u1ee3 \u00f4ng th\u1ec1 kh\u00f4ng t\u00e1i gi\u00e1, nu\u00f4i hai con, d\u1ec7t gi\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i th\u00e2n, t\u00f4i th\u1ea7m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu cho T\u00f4ng M\u1eabn l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu trai lang, L\u1ec5 b\u1ed9 l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh An ch\u00e2u m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p 3000 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, 5 th\u1ea1ch g\u1ea1o cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng, quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng.<\/p>\n<p>[35] Th\u00e1ng 12, l\u00fac n\u00e0y c\u00e1c quan khi l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u00ecnh l\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng, d\u1ec5 n\u1ea3y sinh gian l\u1eadn. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 B\u00ed xin t\u1eeb nay m\u1ecdi vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 g\u1eedi v\u1ec1 Trung th\u01b0 s\u1ea3nh, vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt g\u1eedi v\u1ec1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh g\u1eedi v\u1ec1 Tam ty, sau khi xem x\u00e9t l\u1ea1i m\u1edbi thi h\u00e0nh. Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a T\u1ea1 B\u00ed, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m th\u00e0nh quy ch\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i. C\u00e1c th\u01b0 t\u1ea5u t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[36] Ph\u00e1n quan \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf, gi\u1eef ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng ph\u00fac quan B\u1ed9 H\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng t\u1ea5u s\u1edb. Nh\u00e2n l\u00fac c\u1eed s\u1ee9 \u0111i duy\u1ec7t t\u1ed5ng c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u0103m d\u00f2 l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, Vua h\u1ecfi t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;H\u00ecnh b\u1ed9 c\u00f3 ai th\u00edch n\u00f3i th\u1eb3ng kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> T\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u00e1p l\u00e0 T\u1ebf, Vua li\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng. Qu\u00e1 m\u1ed9t th\u00e1ng, \u0111\u1ed5i \u00f4ng l\u00e0m \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u1edf Tr\u1ea5n Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edfng quan ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 v\u00f5 th\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng c\u0169, ki\u00eau ng\u1ea1o \u1ef7 th\u1ebf, nh\u01b0ng T\u1ebf ch\u01b0a t\u1eebng khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1eddng c\u1eady th\u1ebf l\u00e0m b\u1eady, ban \u0111\u00eam \u0111\u1ed1t nh\u00e0 d\u00e2n \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp. M\u1ed9t \u0111\u00eam c\u00f3 tin b\u00e1o v\u1ec1 v\u1ee5 ch\u00e1y, T\u1ebf sai v\u00e0i ch\u1ee5c tr\u00e1ng s\u0129 \u0111i do th\u00e1m, qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y t\u00ean v\u00e0 v\u1eadt ph\u1ea9m b\u1ecb c\u01b0\u1edbp, li\u1ec1n ch\u00e9m ngay r\u1ed3i t\u00e2u vi\u1ec7c l\u00ean Vua. Vua r\u1ea5t vui. \u0110\u00f4 hi\u1ec7u T\u00f4n Ti\u1ebfn say r\u01b0\u1ee3u c\u00e0n r\u1ee1, \u0111\u00e1nh g\u00e3y r\u0103ng ng\u01b0\u1eddi, T\u1ebf kh\u00f4ng ch\u1edd t\u1ea5u, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng xong \u0111\u01b0a v\u1ec1 Kinh, qu\u00e2n ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u n\u1ec3 s\u1ee3. Vua ba l\u1ea7n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-147-1\">'M\u1ee5c' ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 'Nh\u00e2n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 488, 'Giao Ch\u1ec9 truy\u1ec7n', 'Tr\u01b0\u1edfng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 12, 'Giao Ch\u1ec9 n\u1ed9i ph\u1ee5' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-147-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-147-2\"> 'Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1eefng ng\u00e0y g\u1ea7n \u0111\u00e2y', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-147-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-147-3\"> 'H\u00e1t' nguy\u00ean v\u0103n th\u1eeba ch\u1eef 'd\u0129', theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-147-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-147-4\"> L\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung Kh\u1ed5ng Th\u1eeba Cung l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, ch\u1eef 'Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3n bi\u00ean m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-147-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-147-5\">V\u1ec1 vi\u1ec7c cha con c\u00f9ng ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169, ch\u1eef 'di\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'nhi', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-147-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-147-6\">'Ho\u1ea1t' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ho\u1ea1t,' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ghi l\u00e0 'th\u1ea3o gian nh\u00e2n m\u1ec7nh' <a href=\"#return-footnote-147-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-147-7\">'Nhi\u00ean' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u01b0,' theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-147-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-147-8\">Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng, ch\u1eef 'c\u1ea5p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'thi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c T\u1ed1ng s\u1eed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-147-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-147-9\"> '\u0110i\u1ec7n trung' thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u1eeba', d\u1ef1a theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-147-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":14,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-147","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":119,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":148,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/147\/revisions\/148"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/119"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/147\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=147"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=147"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}