{"id":149,"date":"2025-07-03T03:02:58","date_gmt":"2025-07-03T03:02:58","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=149"},"modified":"2025-07-03T03:03:03","modified_gmt":"2025-07-03T03:03:03","slug":"quyen-32-nam-thuan-hoa-thu-2-tan-mao-991","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-32-nam-thuan-hoa-thu-2-tan-mao-991\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 32: N\u0102M THU\u1ea6N H\u00d3A TH\u1ee8 2 (T\u00c2N M\u00c3O, 991)","rendered":"QUY\u1ec2N 32: N\u0102M THU\u1ea6N H\u00d3A TH\u1ee8 2 (T\u00c2N M\u00c3O, 991)"},"content":{"raw":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c su\u1ed1t 40 n\u0103m. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban tr\u00ean Cung ph\u1ee5ng quan, ch\u1ee9c T\u1ea3 h\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m tr\u00ean \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ed5 nhi\u1ec7m. \u0110\u1ed5i ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n Th\u1eeba ch\u1ec9 th\u00e0nh Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c; n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng t\u1eebng \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u00e1 ch\u1ee9c Th\u1eeba ch\u1ec9, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc kia c\u00f3 ch\u1ee9c V\u0103n ban Th\u1eeba ch\u1ec9, th\u01b0\u1eddng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n v\u00f5 qua thi tuy\u1ec3n cung t\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Sau n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng, c\u00e1c ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c qua \u0111\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t l\u1ea1i n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[2] Vua t\u1eebng b\u00e0n lu\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u1ec1 t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"V\u00f5 th\u1ea7n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. N\u1ebfu mu\u1ed1n di chuy\u1ec3n h\u1ecd, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u binh ph\u00f2ng ng\u1ef1, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi ban chi\u1ebfu. N\u1ebfu \u00e2n hu\u1ec7 qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e3i, h\u01a1i c\u00f3 ch\u00fat s\u01a1 su\u1ea5t, th\u00ec c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng s\u1ebd nh\u01b0 b\u1ea7y ch\u00f3 s\u1ee7a lo\u1ea1n. \u0110\u1eddi Chu Th\u1ebf T\u00f4ng, An Th\u1ea9m K\u1ef3 t\u1eeb T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, vui m\u1eebng kh\u00f4n xi\u1ebft, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u00f4ng ta. Nay kh\u00f4ng c\u00f2n vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>\"B\u1ec1 tr\u00ean ki\u1ec3m so\u00e1t k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, nh\u01b0 tay \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ng\u00f3n tay, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu \u0111u\u00f4i to kh\u00f4ng lay \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m sao \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eadt t\u1ef1?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay t\u1eeb M\u1ee5c b\u00e1 \u0111\u1ebfn qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm. N\u1ebfu h\u01a1i nghe th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u sai tr\u00e1i, s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o khoan dung, v\u00ec v\u1eady ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m b\u1ea3n th\u00e2n.\"<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eddi Chu, L\u00fd C\u1ed1c l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111i chi\u00eau th\u1ea3o Ho\u00e0i Nam, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 g\u00ec n\u1ed5i b\u1eadt.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm khi \u1ea5y c\u00f2n \u1edf trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3. L\u00fd C\u1ed1c ch\u1ec9 ng\u1ed3i tr\u00ean cao, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ebfm khi g\u1eb7p m\u1eb7t. N\u1ebfu c\u00f3 g\u1eb7p, th\u00ec l\u1ea1i sai quan l\u1ea1i d\u1eaft v\u00e0o, v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n m\u00e0 ph\u1ea3i c\u00fai ch\u00e0o nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1eadt qu\u00e1 s\u01a1 s\u00e0i. L\u00fac r\u00fat tr\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 L\u00fd Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn d\u1eabn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, su\u00fdt n\u1eefa \u0111\u00e3 g\u1eb7p c\u1ea3nh th\u1ea5t b\u1ea1i th\u1ea3m h\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[3] Th\u00e1ng hai, Vua s\u1eeda sang ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, trang tr\u00ed nhi\u1ec1u m\u00e0u s\u1eafc. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 B\u00ed d\u00e2ng s\u1edb can ng\u0103n. Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua ra l\u1ec7nh b\u1ecf h\u1ebft c\u00e1c h\u1ecda ti\u1ebft m\u00e0u, ch\u1ec9 t\u00f4 b\u1eb1ng m\u00e0u \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecf v\u00e0 tr\u1eafng.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, ph\u00e1n H\u00f9ng Ch\u00e2u s\u1ef1 L\u01b0u Ph\u00fac m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i ph\u00f3, Trung Ch\u00ednh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Ph\u00fac l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 bi\u1ec1n, kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, nh\u01b0ng cai qu\u1ea3n thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, ch\u00ednh s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i. \u00d4ng \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u n\u0103m n\u0103m, trong c\u00f5i y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1eb7n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, xin \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00f4ng t\u00edch tr\u1ecb an c\u1ee7a \u00f4ng, d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u1ef1ng bia <i>\"Di \u00c1i\"<\/i> ngo\u00e0i c\u1eeda nha m\u00f4n. Khi \u0111\u00e3 qu\u00fd hi\u1ec3n, c\u00e1c con th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean Ph\u00fac x\u00e2y nh\u00e0 l\u1edbn, Ph\u00fac n\u1ed5i gi\u1eadn m\u00e0 r\u1eb1ng: <i>\"Ta h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c d\u00e0y, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu\u00ea nh\u00e0 che ch\u1edf cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, v\u1ed1n n\u00ean d\u00e2ng m\u00ecnh cho n\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a c\u00f3 t\u1ea5c th\u00e0nh t\u00edch n\u00e0o \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u1ec1n \u01a1n n\u01b0\u1edbc, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 lo x\u00e2y nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ec3 an th\u00e2n sao!\"<\/i> R\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Sau khi m\u1ea5t, Vua nghe l\u1eddi \u0111\u00f3, ban cho c\u00e1c con \u00f4ng n\u0103m ng\u00e0n l\u1ea1ng b\u1ea1c tr\u1eafng, sai mua nh\u00e0 \u0111\u1ec3 \u1edf.<\/p>\n\n<p>[5] Tam ty t\u1eebng d\u00e2ng ki\u1ebfn ngh\u1ecb r\u1eb1ng thu\u1ebf m\u00e1 \u1edf Ki\u1ebfm Ngo\u1ea1i nh\u1eb9, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Quan \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00e2u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1ec7nh t\u0103ng thu\u1ebf nh\u1eb9. Quan d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n xa d\u1ec5 \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f3 y\u00ean, chuy\u00ean t\u00e2m v\u1ed7 v\u1ec1, c\u00f2n lo h\u1ecd m\u1ea5t ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng th\u00e2n, hu\u1ed1ng chi t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e0m phi\u1ec1n h\u1ecd? Gi\u1ea3 s\u1eed t\u00edch tr\u1eef l\u00faa g\u1ea1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, c\u00e0ng th\u00eam l\u00e0m m\u1ec7t s\u1ee9c v\u1eadn chuy\u1ec3n, v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u00e2n binh \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm \u0103n, c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i k\u1ebf an to\u00e0n, ch\u1ec9 chu\u1ed1c th\u00eam o\u00e1n gi\u1eadn t\u1eeb d\u00e2n, ch\u01b0a th\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch g\u00ec cho qu\u1ed1c gia.\"<\/i> Vua r\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi t\u00e2u, b\u00e8n gi\u1eef Quan l\u1ea1i, kh\u00f4ng sai \u0111i n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, Quan d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u1eb1ng: <\/p>\n\n<p><i>\"Th\u1ea7n nh\u1edd \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 gi\u00e1m s\u00e1t, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ee9ng ph\u00e2n ban \u1edf s\u00e2n tri\u1ec1u, xem x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng tu\u00e2n nghi l\u1ec5 th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, nh\u00e2n th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u00e2n t\u1eeb khoan dung, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1, l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh qua l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00e1 phi\u1ec1n lao. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c h\u00e0nh ch\u00ednh, v\u00e2ng l\u1ec7nh thu\u1eadn theo, s\u1ed5 s\u00e1ch b\u1ec1 b\u1ed9n, \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean tr\u00ean, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m m\u1ea5t l\u1ec5 t\u00f4n k\u00ednh b\u1ec1 tr\u00ean, m\u00e0 th\u1ef1c c\u0169ng l\u00e0m h\u1ecfng ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec s\u1eed quan b\u00ean tr\u00e1i ghi ch\u00e9p, l\u1eddi n\u00f3i th\u00ec s\u1eed quan b\u00ean ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p, l\u01b0u l\u1ea1i trong s\u1eed s\u00e1ch, truy\u1ec1n l\u00e0m khu\u00f4n ph\u00e9p, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. C\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, Hung N\u00f4 ch\u01b0a di\u1ec7t, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f2n n\u00e1o \u0111\u1ed9ng, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, kho t\u00e0ng c\u00f2n tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, thu\u1ea7n ph\u00e1c ch\u01b0a tr\u1edf l\u1ea1i, xa x\u1ec9 c\u00f2n th\u1ecbnh h\u00e0nh, huy\u1ec7n \u0111\u1ea1o ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n phi\u00eau t\u00e1n c\u00f2n nhi\u1ec1u, h\u00ecnh ph\u00e1p ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh, l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00f2n nghi\u00eam ng\u1eb7t, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng h\u1ecfng b\u1ecf ch\u01b0a kh\u00f4i ph\u1ee5c, \u0111\u1ea1i l\u1ec5 phong thi\u1ec7n c\u00f2n thi\u1ebfu, nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u00e0nh mong b\u1ec7 h\u1ea1 trong l\u00fac ng\u01a1i ngh\u1ec9 sau khi x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, h\u00e3y \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n[footnote] Th\u1ec3 m\u1ea1o \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ch\u1eef 'Th\u1ec3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f9ng b\u00e0n lu\u1eadn, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ed5 l\u1ed9 t\u00e2m can, c\u00f9ng nhau suy ngh\u0129 t\u1eadn l\u1ef1c, th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc s\u1eed nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1ea5y v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Trinh Quan, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thi\u1ebft l\u1eadp S\u00f9ng V\u0103n Qu\u00e1n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0 b\u1eadc k\u1ef3 l\u00e3o thay nhau v\u00e0o cung, khi nh\u00e0 Vua r\u1ea3nh vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh th\u00ec d\u1eabn h\u1ecd v\u00e0o n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3ng lu\u1eadn v\u0103n ngh\u0129a, th\u1ea3o lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1 th\u1eddi cu\u1ed9c. \u0110\u00f4i khi k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1ec7t, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam m\u1edbi ngh\u1ec9. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u1eed s\u00e1ch, l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i. Hu\u1ed1ng chi b\u1ec7 h\u1ea1 hi\u1ec7n t\u1ea1i, t\u1ea3 h\u1eefu tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i nh\u00e2n qu\u00e2n t\u1eed, mong b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u1ed3i ngay ng\u1eafn, thu th\u1eadp tinh th\u1ea7n, bu\u00f4ng b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y[footnote]'Tu\u1ea7n' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ea7m', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng kh\u00ed ch\u1ea5t thanh cao, ra s\u1eafc ch\u1ec9 s\u00e2u s\u1eafc cho c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n[footnote]'Th\u1ea7n', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed' n\u00eau tr\u00ean. B\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft 'V\u1ecb'.[\/footnote], ph\u00e1t huy phong t\u1ee5c ch\u00e2n ch\u00ednh, tr\u00ean th\u00ec l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, d\u01b0\u1edbi th\u00ec x\u00e2y d\u1ef1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u1eefng ch\u1eafc cho con ch\u00e1u. Nh\u1edd \u0111\u00f3, th\u1eddi k\u1ef3 Th\u00e0nh, Khang, V\u0103n, C\u1ea3nh s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 chuy\u1ec7n ri\u00eang c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9, m\u00e0 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, V\u0169, Thang c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c noi g\u01b0\u01a1ng \u1edf hi\u1ec7n t\u1ea1i. So v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u1ec9 lo t\u00ednh to\u00e1n ti\u1ec1n b\u1ea1c, xem x\u00e9t chi ly, d\u00f9ng th\u1eddi gian h\u1ea1n h\u1eb9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t kh\u00f4ng c\u00f9ng, th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em ra so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i><p>\n\n<p>Vua xem xong t\u1ecf \u00fd h\u00e0i l\u00f2ng, tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn ban cho \u00e1o l\u1ee5a n\u0103m ph\u1ea9m, v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan.<\/p>\n\n<p>[6] Th\u00e1ng hai nhu\u1eadn, l\u1ea5y Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9[footnote]L\u1ea5y Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c' quy\u1ec3n 115 B\u1ea3n truy\u1ec1n, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 277 B\u1ea3n truy\u1ec1n th\u00ec vi\u1ebft 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9'.[\/footnote], cho ph\u00e9p x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u1ed9t c\u00e1ch linh ho\u1ea1t, t\u1ef1 do s\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ec1n trong kho. G\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, V\u0103n B\u1ea3o khuy\u00ean nh\u1ee7 c\u00e1c h\u00e0o ph\u00fa xu\u1ea5t ba m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n h\u1ed9c th\u00f3c, c\u1ee9u s\u1ed1ng h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i.<\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed d\u00e2ng l\u00ean m\u1edbi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch ng\u1ef1 th\u01b0 g\u1ed3m 380 quy\u1ec3n. Vua nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng r\u1eb1ng: <i>\"S\u1edf th\u00edch c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3nh gi\u00e1c. Kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 t\u1eeb th\u1eddi c\u1ed5 x\u01b0a, ch\u1ec9 nh\u01b0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y Ph\u00f9 Ng\u1ea1n Khanh, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, l\u1ea5y vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn v\u00e0 \u0111u\u1ed5i ch\u1ea1y l\u00e0m th\u00fa vui, b\u1edfi v\u1eady nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn d\u00f2 x\u00e9t \u00fd \u00f4ng, tranh nhau d\u00e2ng ch\u00f3 s\u0103n v\u00e0 chim \u01b0ng. Ng\u1ea1n Khanh vui v\u1ebb m\u00e0 nh\u1eadn l\u1ea5y, k\u1ebb d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00e0n qu\u1ea5y, x\u00e2m ph\u1ea1m. V\u00ec v\u1eady bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 n\u00ean gi\u1eef l\u00f2ng thanh \u0111\u1ea1m, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 s\u1edf th\u00edch l\u1ed9 ra b\u00ean ngo\u00e0i, th\u00ec k\u1ebb gian n\u1ecbnh s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i x\u00e2m nh\u1eadp. Tr\u1eabm tu\u1ed5i \u0111\u00e3 cao, kh\u00f4ng c\u00f2n y\u00eau th\u00edch g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 th\u00edch \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u00e0nh b\u1ea1i trong c\u1ed5 kim, vi\u1ec7c t\u1ed1t th\u00ec noi theo, vi\u1ec7c x\u1ea5u th\u00ec s\u1eeda \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 v\u1eady th\u00f4i.\"<\/i> L\u00fd Ch\u00ed qu\u1ef3 l\u1ea1y t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n<p>[8] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea5y An Th\u1ee7 Trung - Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Doanh Ch\u00e2u, l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u. Th\u1ee7 Trung t\u1eebng c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, c\u00f3 vi\u00ean qu\u00e2n hi\u1ec7u m\u01b0u ph\u1ea3n, m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p \u0111\u1ebfn c\u1ed5ng. Ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1eeda v\u1ed9i v\u00e0ng v\u00e0o b\u00e1o, Th\u1ee7 Trung v\u1eabn n\u00f3i c\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, t\u1eeb t\u1ed1n quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi kh\u00e1ch ng\u1ed3i: <i>\"B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u th\u00f4i!\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1eef, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00e2m ph\u1ee5c s\u1ef1 \u0111i\u1ec1m t\u0129nh c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ecdn v\u00f4 l\u1ea1i trong kinh th\u00e0nh t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, m\u1edf qu\u00e1n \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, gi\u1ebft tr\u00e2u ng\u1ef1a l\u1eeba ch\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0103n, n\u1ea5u ch\u1ea3y ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng t\u1ea1p v\u1eadt. Nay l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ch\u1ee3, nghi\u00eam ng\u1eb7t b\u1eaft gi\u1eef, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e9m, ai gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o, ho\u1eb7c ch\u1ee7 nh\u00e0 cho thu\u00ea nh\u00e0 cho b\u1ecdn \u00e1c thi\u1ebfu m\u1edf qu\u00e1n \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Th\u00e1ng n\u00e0y, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7n Sai khi\u1ec3n, L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng ph\u00e1n x\u00e9t L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n. H\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u01a1 quan b\u00ean ngo\u00e0i, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed th\u1ea7n L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nay kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Trong cung xu\u1ea5t ra hai th\u1ebf c\u1edd 'Phi thi\u00ean nga' v\u00e0 '\u0110\u1ea1i h\u1ea3i c\u1ea7u minh ch\u00e2u' do Vua ch\u1ebf t\u00e1c, \u0111\u01b0a cho c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf Tam qu\u00e1n xem, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua tri\u1ec7u Trung s\u1ee9 B\u00f9i D\u0169, d\u1ea1y cho \u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn c\u01a1 b\u1ea3n, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n Ph\u1ea1m C\u1ea3o c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n\n<p>[12] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua th\u1ea5y n\u0103m \u1ea5y c\u00f3 h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, b\u00e8n vi\u1ebft chi\u1ebfu cho L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"D\u00e2n \u0111en c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec m\u00e0 tr\u1eddi gi\u00e1ng h\u1ecda nh\u01b0 th\u1ebf? \u0110\u00f3 \u1eaft l\u00e0 do \u0111\u1ee9c k\u00e9m c\u1ee7a Tr\u1eabm m\u00e0 ra. C\u00e1c khanh h\u00e3y x\u00e2y m\u1ed9t \u0111\u00e0i tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, Tr\u1eabm s\u1ebd \u0111\u1ee9ng tr\u1ea7n tr\u1ee5i tr\u00ean \u0111\u00f3. Ba ng\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng m\u01b0a, c\u00e1c khanh h\u00e3y c\u00f9ng thi\u00eau Tr\u1eabm \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i tr\u1eddi.\"<\/i> M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan v\u00f4 c\u00f9ng s\u1ee3 h\u00e3i, nh\u1eadn t\u1ed9i, r\u1ed3i gi\u1ea5u b\u1ee9c chi\u1ebfu \u0111i. Ng\u00e0y h\u00f4m sau m\u01b0a xu\u1ed1ng, ch\u00e2u ch\u1ea5u ch\u1ebft s\u1ea1ch.<\/p>\n\n<p>[13] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u00ednh s\u1ef1, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u00e1ch 'H\u1ed3ng Ph\u1ea1m' n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, \u1ee9ng nghi\u1ec7m nh\u01b0 b\u00f3ng v\u1edbi h\u00ecnh[footnote]Ch\u1eef '\u1ea3nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu c\u00f9ng 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 281, truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ch\u1ee9ng c\u1ee9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ea1n l\u00e0 do h\u00ecnh ph\u00e1p b\u1ea5t c\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed5 C\u00e1t v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0111\u1ec1u ph\u1ea1m ph\u00e1p nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n. T\u1ed5 C\u00e1t \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i l\u00e0 em trai c\u1ee7a Mi\u1ec5n, ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, ch\u1ec9 b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n. D\u00f9ng h\u00ecnh ph\u00e1p n\u1eb7ng nh\u1eb9 b\u1ea5t nh\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf, tai h\u1ecda c\u1ee7a h\u1ea1n h\u00e1n ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n.\"<\/i> Vua nghe xong ch\u1ee3t hi\u1ec3u ra. H\u00f4m sau g\u1eb7p Mi\u1ec5n, nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u00e1ch m\u1eafng.<\/p>\n\n<p>[14] Th\u00e1ng n\u00e0y[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ng\u00e0y n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], c\u00e1c quan H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 T\u1ed1ng B\u1ea1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean 'T\u00e2n \u0110\u1ecbnh Thu\u1ea7n H\u00f3a Bi\u00ean S\u1eafc' g\u1ed3m 30 quy\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[15] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7 c\u1ed1ng h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u00e1 nghi\u00ean c\u1ee7a ch\u00e2u \u0110oan.<\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua b\u1ed5 nhi\u1ec7m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u1ea7n Th\u1ee5 c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, c\u00f2n Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh b\u1ecb b\u00e3i nhi\u1ec7m, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang. Ho\u00e0nh t\u00ednh nhu nh\u01b0\u1ee3c, c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c g\u00ec. Khi \u1edf trong tri\u1ec1u, g\u1eb7p l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 cung k\u00ednh c\u00fai ch\u00e0o. T\u00ednh keo ki\u1ec7t, th\u00edch t\u00edch tr\u1eef. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi coi tr\u1ecdng.<\/p>\n\n<p>[17] \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9 L\u00fd Duy Thanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9. L\u00fd Duy Thanh t\u1eebng d\u00f9ng s\u1ed5 s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean, Vua n\u00f3i: <i>\"Chi ph\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, s\u1ee9c d\u00e2n l\u00e2u d\u00e0i sao ch\u1ecbu n\u1ed5i! H\u00e3y t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3m b\u1edbt, s\u1edbm quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> Duy Thanh t\u00e2u: <i>\"So v\u1edbi th\u1eddi Khai B\u1ea3o, H\u01b0ng Qu\u1ed1c, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng chi ph\u00ed g\u1ea5p b\u1ed9i. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a y\u00ean, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa qu\u00e1 \u0111\u00f4ng, th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a ph\u00f9 h\u1ee3p. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i th\u1eddi H\u00e1n c\u00f3 V\u1ec7 Thanh, Ho\u1eafc Kh\u1ee9 B\u1ec7nh, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 Qu\u00e1ch T\u1eed Nghi, L\u00fd Th\u1ecbnh, t\u00e2y nhung b\u1eafc \u0111\u1ecbch nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i. Nh\u01b0 th\u1ebf, bi\u00ean s\u1ef1 s\u1ebd y\u00ean v\u00e0 chi ph\u00ed gi\u1ea3m. Mong qu\u1ed1c gia ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 uy danh tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"L\u00fac n\u00e0y kh\u00e1c, l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00e1c. Qu\u00e2n Hi\u1ec3m Du\u1eabn ng\u00e0y nay nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, kh\u00e1c x\u01b0a. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng t\u00ednh to\u00e1n, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n k\u1ebf ho\u1ea1ch. C\u00f2n vi\u1ec7c ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng, c\u0169ng ph\u1ea3i hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n t\u1ea1i. Nh\u01b0 H\u00e0n T\u00edn, B\u00e0nh Vi\u1ec7t tuy l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng x\u01b0a, nh\u01b0ng d\u00f9ng c\u00e1ch nh\u00ecn th\u1eddi \u1ea5y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch ng\u00e0y nay, e c\u0169ng kh\u00f3 l\u1eadp c\u00f4ng danh. Nay d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, trao quy\u1ec1n l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c m\u1eadt, khanh ch\u01b0a hi\u1ec3u h\u1ebft.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[18] Ban \u0111\u1ea7u, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 ra tr\u1ea5n th\u1ee7 T\u00e2y L\u1ea1c, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng khoan dung gi\u1ea3n d\u1ecb, V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n c\u1eady \u01a1n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ea7n l\u1edbn do Mi\u1ec5n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Mi\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, gi\u1eef vi\u1ec7c xu v\u1ee5[footnote] 'Xu' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u01a1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 Bi\u00ean Ni\u00ean L\u1ee5c quy\u1ec3n 2 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p. T\u1ec1 Hi\u1ec1n ra tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, Mi\u1ec5n li\u1ec1n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Th\u1ee9 qu\u1ea3n di\u00eam thi\u1ebft, t\u00ednh c\u00e1ch kh\u1eaft khe, c\u0169ng t\u1eebng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi Mi\u1ec5n. Do \u0111\u00f3, T\u1ec1 Hi\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ee9 c\u00f9ng \u1edf Trung th\u01b0, Mi\u1ec5n trong l\u00f2ng kh\u00f4ng y\u00ean, lo r\u1eb1ng c\u00e1c quan s\u1ebd \u0111em vi\u1ec7c c\u0169 c\u1ee7a Trung th\u01b0 k\u1ec3 l\u1ea1i cho T\u1ec1 Hi\u1ec1n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng t\u00e2u: <i>\"Xin t\u1eeb nay, c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o bu\u1ed5i tri\u1ec1u tan t\u1ea1i \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng xin g\u1eb7p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf ph\u00f2ng ri\u00eang ti\u1ebfp kh\u00e1ch, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c nh\u1edd v\u1ea3.\"<\/i> Mi\u1ec5n vui m\u1eebng, li\u1ec1n t\u00e2u Vua thi h\u00e0nh, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i tuy\u00ean b\u1ed1 trong ngo\u00e0i.<\/p>\n\n<p>T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 T\u1ea1 B\u00ed d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u, cho r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 nghi ng\u1edd \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 t\u01b0 \u00fd. S\u00e1ch vi\u1ebft: 'D\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n th\u00ec \u0111\u1eebng nghi ng\u1edd, tr\u1eeb k\u1ebb gian th\u00ec \u0111\u1eebng do d\u1ef1.' Tr\u01b0\u01a1ng Thuy\u1ebft n\u00f3i Di\u00eau S\u00f9ng b\u1ec1 ngo\u00e0i gi\u1ea3n d\u1ecb khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, b\u00ean trong th\u00ec c\u1ea9n tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ph\u1ee5ng s\u1ef1 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, th\u1eadt l\u00e0 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Hi\u1ec7n nay thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn[footnote] Ch\u1eef 'Kim' v\u1ed1n b\u1ecb s\u00f3t, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 36, truy\u1ec7n T\u1ea1 B\u00ed b\u1ed5 sung.[\/footnote], vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u b\u1ec1, B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1eedi g\u1eafm tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0o c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 th\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c quan, l\u00e0m sao bi\u1ebft h\u1ebft vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i! N\u1ebfu ra l\u1ec7nh cho h\u1ecd \u0111\u1ee3i ch\u1edd \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 g\u1eb7p g\u1ee1, th\u00ec c\u00e1c quan s\u1ebd xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn[footnote] Ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ea7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c' quy\u1ec3n 2 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], h\u1ecfi vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edd gi\u1ea5c, khi\u1ebfn \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u: 'Nghi th\u00ec \u0111\u1eebng d\u00f9ng, d\u00f9ng th\u00ec \u0111\u1eebng nghi'. N\u1ebfu vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 n\u1eb1m trong tay \u0111\u1ea1i phu, b\u1ed5ng l\u1ed9c r\u1eddi kh\u1ecfi c\u00f4ng th\u1ea5t, qu\u1ed1c v\u1eadn suy vong, k\u1ebb m\u1ea1nh chuy\u00ean quy\u1ec1n, l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00e1ng lo. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1eebng ph\u1ea1t thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eadp h\u1ee3p h\u00e0o ki\u1ec7t[footnote] Ch\u1eef 'l\u00e3m' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u00e3m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 36, truy\u1ec7n T\u1ea1 B\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 quan l\u1ea1i dung t\u00fang, l\u1ec5 nh\u1ea1c chinh chi\u1ebfn \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb thi\u00ean t\u1eed. S\u00e1ch vi\u1ebft: 'Kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb kh\u00f4ng phe ph\u00e1i, v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o r\u1ed9ng l\u1edbn.' \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 th\u1eddi nay v\u1eady. Sao l\u1ea1i nghi ng\u1edd c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111ang c\u1ea7m quy\u1ec1n, l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1eddi suy vong?<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a Kh\u1ed5ng Quang kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e2y trong nh\u00e0 \u1ea5m, C\u1ed1 Ung \u0111\u01b0\u1ee3c phong h\u1ea7u ba ng\u00e0y m\u00e0 gia nh\u00e2n kh\u00f4ng bi\u1ebft, T\u1ea1 An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1nh c\u1edd v\u1edbi kh\u00e1ch, tin th\u1eafng tr\u1eadn \u0111\u1ebfn m\u00e0 kh\u00e1ch kh\u00f4ng hay, b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ean c\u1ea9n m\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, ngay c\u1ea3 v\u1ee3 con c\u00f2n kh\u00f4ng bi\u1ebft, hu\u1ed1ng chi ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i! N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c r\u1ed3i \u0111u\u1ed5i \u0111i, n\u1ebfu \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, giao ph\u00f3 ch\u00ednh s\u1ef1, th\u00ec c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa! N\u1ebfu b\u1ecf l\u1ec5 y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng ri\u00eang sao? \u0110\u00f3ng c\u1eeda ph\u1ee7 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng nh\u1eadn y\u00eau c\u1ea7u, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c sao?<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng l\u00f2ng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e2n th\u1ec3 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n, m\u00f9 m\u1edd v\u1ec1 \u0111\u1ea1i th\u1ec3, ng\u1ea1o m\u1ea1n theo \u00fd ri\u00eang che m\u1ea5t s\u00e1ng su\u1ed1t, l\u1eddi l\u1ebd cu\u1ed3ng lo\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua xem t\u1ea5u khen ng\u1ee3i, li\u1ec1n ra l\u1ec7nh thu h\u1ed3i chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, \u0111em bi\u1ec3u c\u1ee7a T\u1ea1 B\u00ed g\u1eedi \u0111\u1ebfn S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Th\u1eddi \u0111\u1ea7u nh\u00e0 T\u1ed1ng, kh\u00f4ng th\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta theo phe quy\u1ec1n th\u1ebf, n\u00ean \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng ti\u1ebfp kh\u00e1ch \u1edf nh\u00e0 ri\u00eang, tr\u0103m quan c\u0169ng \u00edt \u0111\u1ebfn c\u1eeda, ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 xin y\u1ebft ki\u1ebfn, m\u1ed7i ng\u00e0y kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn gi\u1eefa tr\u01b0a ch\u01b0a k\u1ecbp \u0103n, s\u1eafc l\u1ec7nh ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u00f3ng d\u1ea5u, ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng tr\u00ean b\u00e0n, ch\u00ednh s\u1ef1 b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n l\u00e0 v\u1ee5 ri\u00eang. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1ec9 ch\u00ea vi\u1ec7c \u00f4ng mu\u1ed1n m\u1eddi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng g\u1eb7p \u1edf ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y theo 'Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9i y\u1ebfu', V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea nh\u1eafc l\u1ea1i, n\u00ean xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[19] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, t\u00e1i l\u1eadp kho Chi\u1ebft B\u00e1c.<\/p>\n<p><i>(Kho Chi\u1ebft B\u00e1c t\u1ee9c l\u00e0 kho Chi\u1ebft Trung, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, sau \u0111\u00f3 t\u1ea1m ng\u01b0ng v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, nay l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[20] T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n T\u1ea1 B\u00ed nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a th\u1eddi ch\u00ednh. Vua khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 t\u01b0 gi\u00e1n, ban t\u01b0\u1edbc Kim T\u1eed v\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n. M\u1ed9t h\u00f4m, B\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o g\u1eb7p Vua \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, Vua l\u1ea1i khen ng\u1ee3i v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp. B\u00ed t\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi can gi\u00e1n nh\u01b0 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, n\u00ean th\u1ea7n m\u1edbi d\u00e1m h\u1ebft l\u00f2ng. Thu\u1edf cu\u1ed1i \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 M\u1ea1nh Chi\u00eau \u0110\u1ed3 s\u00e1ng d\u00e2ng t\u1ea5u can gi\u00e1n, chi\u1ec1u \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u. Ti\u1ec1n tri\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf, sao ch\u1eb3ng lo\u1ea1n!\"<\/i> Vua x\u00fac \u0111\u1ed9ng, l\u1eb7ng \u0111i h\u1ed3i l\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[21] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Phan M\u1ef9 qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0169 Hu\u1ec7.<\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1ea1i huy\u1ec7n Tu\u1ea5n Nghi, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng \u0111\u00ea li\u00ean, tr\u00e0n ng\u1eadp ru\u1ed9ng d\u00e2n. Vua s\u00e1ng s\u1edbm ng\u1ed3i ki\u1ec7u ra c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u00f3n ch\u00e0o b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f4ng Kinh nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n binh l\u00ednh, h\u01a1n tr\u0103m v\u1ea1n d\u00e2n c\u01b0, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o con s\u00f4ng n\u00e0y. Tr\u1eabm sao kh\u00f4ng lo ngh\u0129!\"<\/i> Xa gi\u00e1 \u0111i v\u00e0o v\u0169ng l\u1ea7y, \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m b\u01b0\u1edbc, c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i. \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110\u00e1i H\u01b0ng qu\u1ef3 g\u1ed1i kh\u1ea9n c\u1ea7u Vua quay l\u1ea1i, r\u1ed3i \u0111\u1ee1 ki\u1ec7u \u0111\u01b0a Vua ra kh\u1ecfi b\u00f9n l\u1ea7y. Vua ra l\u1ec7nh cho H\u01b0ng ch\u1ec9 huy v\u00e0i ngh\u00ecn l\u00ednh b\u1ed9 binh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea. Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn tr\u01b0a, \u0111\u00ea \u0111\u00e3 v\u1eefng ch\u1eafc, n\u01b0\u1edbc r\u00fat d\u1ea7n. Vua v\u00e0o ngh\u1ec9, Th\u00e1i quan d\u00e2ng c\u01a1m, c\u00e1c th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u l\u1ea5m lem b\u00f9n \u0111\u1ea5t. Tri huy\u1ec7n s\u1ef1 T\u1ed1ng Vi\u00eam tr\u1ed1n tr\u00e1nh kh\u00f4ng d\u00e1m ra m\u1eaft, Vua \u0111\u1eb7c x\u00e1 cho \u00f4ng ta kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu cho H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Tr\u00ecnh T\u00fac, T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, S\u1eed qu\u00e1n ki\u1ec3m th\u1ea3o, ki\u00eam B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, B\u00ed th\u01b0 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00f9ng nhau ki\u1ec3m tra c\u00e1c vi\u1ec7c c\u0169 v\u1ec1 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, Th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng t\u1ed9c, H\u1eadu t\u1ed9c. L\u1ea1i sai S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean t\u1eadp v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean. Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong.<\/p>\n\n<p>[24] \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri t\u1ea1p s\u1ef1 Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u01a1ng U\u1ea5t [footnote]Tr\u01b0\u01a1ng U\u1ea5t nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' nghi ch\u1ebf 2-6, 4-3, 9-8 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote] d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp Ch\u00ednh nha l\u00e0 \u0111\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 Ngo\u1ea1i tri\u1ec1u. Qu\u1ea7n th\u1ea7n t\u1eeb bi\u1ec7t, g\u1eb7p m\u1eb7t v\u00e0 t\u1ea1 \u01a1n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha tr\u01b0\u1edbc, sau khi g\u1eb7p, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i ghi \u0111\u1ee7 ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u00ean h\u1ecd \u0111\u1ec3 b\u00e1o, r\u1ed3i C\u00e1p m\u00f4n m\u1edbi cho v\u00e0o t\u00e2u, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n \u0110\u1ee9c v\u1ec1 sau, m\u1edbi ban chi\u1ebfu cho \u0111\u1ebfn Trung t\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha, \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c c\u01a1 quan v\u1eabn tu\u00e2n theo. Nh\u01b0ng sau khi v\u0103n v\u0169 c\u00e1c quan Trung t\u1ea1, t\u1eeb bi\u1ec7t g\u1eb7p m\u1eb7t, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn ngay Ch\u00ednh nha, khi\u1ebfn tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng suy \u0111\u1ed3i. K\u00ednh mong t\u1eeb nay c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i sau khi Trung t\u1ea1, ng\u00e0y h\u00f4m sau \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha [footnote]'Ng\u00e0y h\u00f4m sau \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha': ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u1edfi', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong n\u1ed9i c\u00e1c nh\u01b0 Th\u1ee9 s\u1eed t\u1eeb xa ki\u00eam nhi\u1ec7m, c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c t\u1eeb C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a b\u00e1ch quan, c\u00f9ng \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha t\u1eeb bi\u1ec7t, t\u1ea1 \u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i s\u1ee9 g\u1ea5p m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha, c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1edd khai b\u00e1o \u0111\u00e0i [footnote]'C\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1edd khai b\u00e1o \u0111\u00e0i': ch\u1eef 'ph\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u0129nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' nghi ch\u1ebf 4-4 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m ph\u1ea1t m\u1ed9t th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>U\u1ea5t l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Theo ph\u00e9p l\u1ec7, ng\u00e0y ngh\u1ec9, tr\u0103m quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u vi\u1ec7c. B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng ch\u0103m ch\u1ec9 v\u1ea1n vi\u1ec7c, d\u00f9 g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 trong tu\u1ea7n c\u0169ng t\u1ef1 th\u00e2n nghe x\u00e9t vi\u1ec7c[footnote] T\u1ef1 th\u00e2n nghe x\u00e9t vi\u1ec7c 'th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu nghi ch\u1ebf 9-8 m\u00e0 \u0111\u1ed5i.[\/footnote]. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, v\u0103n v\u00f5 b\u00e1 quan ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u00e2n ng\u00e0y ngh\u1ec9 \u0111\u1ebfn t\u1eeb t\u1ea1, mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i ch\u1ed7 ti\u1ec7n[footnote] Mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i ch\u1ed7 ti\u1ec7n 'mu\u1ed1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu m\u00e0 \u0111\u1ed5i.[\/footnote], \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi ph\u1ea3i l\u00e0m l\u1ec5 m\u00faa. Xin t\u1eeb nay ng\u00e0y ngh\u1ec9, tr\u1eeb n\u1ed9i ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u[footnote] Xin t\u1eeb nay ng\u00e0y ngh\u1ec9, tr\u1eeb n\u1ed9i ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u 'v\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu m\u00e0 \u0111\u1ed5i.[\/footnote], c\u1eeda c\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn ti\u1ebfp ai v\u00e0o t\u1eeb t\u1ea1, tr\u1eeb ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn m\u1ec7nh kh\u1ea9n c\u1ea5p, kh\u00f4ng thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"L\u00fac thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng tr\u1ea7n d\u01b0\u1edbi hi\u00ean. Xin t\u1eeb nay, ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed l\u1ec1u tr\u1ea1i ngo\u00e0i c\u1eeda c\u00e1p, v\u00e0 l\u1ec7nh Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ed9i m\u0169 tr\u1ecdng \u0111\u00e1i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ec1u nghe theo. Tr\u1ecdng \u0111\u00e1i l\u00e0 h\u00ecnh d\u00e1ng c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a lo\u1ea1i m\u0169 l\u1edbn, v\u1ed1n l\u00e0 trang ph\u1ee5c c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00e0i l\u01b0\u1edbi, l\u00e0m b\u1eb1ng l\u1ee5a, H\u1eadu Ng\u1ee5y V\u0103n \u0110\u1ebf t\u1eeb V\u00e2n Trung d\u1eddi v\u1ec1 \u0110\u1ea1i \u0111\u00e3 ban cho tr\u0103m quan. \u0110\u1ea7u tri\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ed9i, sau \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed9i, c\u00f2n Khu m\u1eadt, Tam ty s\u1ee9 ph\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1i T\u00f4ng m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, nghi\u00eam kh\u1eafc ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1eeb t\u1ea1 \u1edf ch\u00ednh nha, Tr\u01b0\u01a1ng U\u1ea5t v\u1eabn cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, c\u00f3 ph\u1ea3i chi\u1ebfu Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c ch\u01b0a thi h\u00e0nh ch\u0103ng? C\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[25] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i <i>(m\u00f9ng 2)<\/i>, Vua n\u00f3i v\u1edbi Tam ty s\u1ee9 L\u00fd Duy Thanh v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"C\u1ee7a c\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c chi ti\u00eau, nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u1ea5y kh\u00f4ng h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm l\u00e0 mu\u1ed1n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 h\u00f2a kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c! C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i c\u00f9ng nhau c\u00e2n nh\u1eafc, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb thu thu\u1ebf qu\u00e1 n\u1eb7ng.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(K\u1ef7 H\u1ee3i l\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng 2. 'B\u1ea3n k\u1ef7' ch\u00e9p ri\u00eang l\u1eddi c\u1ee7a Vua, kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u00e1c. 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. 'B\u1ea3o hu\u1ea5n' th\u00ec g\u00e1n l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng hai n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, sau khi L\u00fd Duy Thanh xin \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n H\u00e0 Nam v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng. Kh\u00f4ng r\u00f5 'B\u1ea3o hu\u1ea5n' c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u? Tuy nhi\u00ean, 'B\u1ea3o hu\u1ea5n' th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng chu\u1ea9n x\u00e1c v\u1ec1 th\u1eddi gian, c\u00f2n 'B\u1ea3n k\u1ef7' l\u1ea1i chuy\u00ean ghi ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng sai, n\u00ean theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[26] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean nghe tin Tr\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 s\u1ebd \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, li\u1ec1n s\u1ee3 h\u00e3i, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin quy thu\u1eadn. Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua phong cho K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0m Ng\u00e2n ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, ban qu\u1ed1c t\u00ednh, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 B\u1ea3o C\u00e1t[footnote]Ch\u1eef 'B\u1ea3o C\u00e1t' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Tri\u1ec7u' th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 15 m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote]. Tri\u1ec7u B\u1ea3o Trung l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed em trai ru\u1ed9t l\u00e0 K\u1ebf Xung[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'B\u1ea3o Trung' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u1ea3o C\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Vua c\u0169ng ban qu\u1ed1c t\u00ednh, \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 B\u1ea3o Ninh, phong l\u00e0m Tuy ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. Phong m\u1eb9 c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 V\u00f5ng th\u1ecb l\u00e0m T\u00e2y H\u00e0 qu\u1eadn th\u00e1i phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u01b0 v\u1ec1 K\u1ebf Thi\u00ean[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u1ebf' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].)<\/i><\/p>\n\n<p>[27] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u0103n t\u1ebf trong c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf th\u01b0\u1eddng do quan thu\u1ed9c \u1edf Tr\u1ee9 t\u00e1c c\u1ee5c so\u1ea1n d\u00e2ng l\u00ean, nhi\u1ec1u ph\u1ea7n kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec3n l\u1ec5. B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed \u0111\u00e3 so\u1ea1n th\u00e0nh h\u00e0ng tr\u0103m b\u00e0i, g\u1ecdi l\u00e0 'Ch\u00ednh t\u1eeb l\u1ee5c', g\u1ed3m ba quy\u1ec3n, d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu l\u1ec7nh l\u00e0m th\u00e0nh quy t\u1eafc v\u0129nh vi\u1ec5n.<\/p>\n\n<p>[28] Th\u00e1ng t\u00e1m, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Ti\u1ec1n Th\u1ee5c, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n gi\u1eef quy\u1ec1n thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, r\u01b0\u1ee3u h\u1ecfng, quan l\u1ea1i v\u1eabn b\u1eaft \u0111\u00f3ng thu\u1ebf, d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ed5i, \u1edf H\u1ed3 ch\u00e2u l\u00e0 13.349 b\u00ecnh, C\u00f9 ch\u00e2u l\u00e0 17.283 b\u00ecnh, \u0110\u00e0i ch\u00e2u l\u00e0 1.144 th\u1ea1ch, Vi\u1ec7t ch\u00e2u l\u00e0 2.904 th\u1ea1ch 7 \u0111\u1ea5u, \u0111\u1ec1u cho h\u1ee7y b\u1ecf, kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ec1n n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[29] Vua lo l\u1eafng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n trong d\u00e2n ch\u00fang, s\u1ee3 r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 v\u00e0 h\u00ecnh b\u1ed9 d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd quanh co \u0111\u1ec3 b\u1ebb cong s\u1ef1 th\u1eadt. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, thi\u1ebft l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh trong cung c\u1ea5m, giao cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u1ed5 nhi\u1ec7m s\u00e1u vi\u00ean quan t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh l\u00ean, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i qua Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh \u0111\u00f3ng d\u1ea5u[footnote]vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p gi\u1ed1ng nhau trong c\u00e1c b\u1ea3n. So s\u00e1nh v\u1edbi 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 14, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh, \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean tr\u00ecnh l\u00ean Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh \u0111\u00f3ng d\u1ea5u', c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang[\/footnote], sau \u0111\u00f3 giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 v\u00e0 h\u00ecnh b\u1ee9 x\u1eed l\u00fd l\u1ea1i r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o. Sau \u0111\u00f3, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh s\u1ebd xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xong r\u1ed3i giao cho Trung th\u01b0. Nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n th\u00ec thi h\u00e0nh ngay, c\u00f2n nh\u1eefng v\u1ee5 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng \u00fd, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng s\u1ebd l\u1ea1i b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh x\u1eed l\u00fd. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadn tr\u1ecdng t\u1ed1i \u0111a.<\/p>\n<p><i>(Theo 'H\u1ed9i y\u1ebfu', quan x\u00e9t \u00e1n khi x\u1eed v\u1ee5 C\u01b0 \u0110\u1ea1o An \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ebfu c\u1ea9n th\u1eadn, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111i \u0111\u00e0y, v\u00ec v\u1eady m\u1edbi l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh. Nay 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ghi r\u1eb1ng ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, th\u00e1ng 8, m\u1edbi l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o l\u00e0 ng\u00e0y 12. Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, th\u00e1ng 9, V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1edbi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t l\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng 2. C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee9 t\u1ef1 th\u1eddi gian \u0111\u00e3 b\u1ecb nh\u1ea7m l\u1eabn, ch\u1eb3ng l\u1ebd V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb giam h\u01a1n 20 ng\u00e0y m\u1edbi x\u1eed? N\u1ebfu kh\u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd 'H\u1ed9i y\u1ebfu' \u0111\u00e3 nh\u1ea7m. Nay ch\u1ec9 theo ghi ch\u00e9p trong 'Th\u1ef1c l\u1ee5c', c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u th\u00eam. T\u01b0 M\u00e3 Quang trong 'K\u00fd v\u0103n' cho r\u1eb1ng khi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 ra tr\u1ea5n nh\u1eadm, Th\u00e1i T\u00f4ng lo quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Trung th\u01b0 qu\u00e1 l\u1edbn, l\u1ea1i th\u00eam c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd h\u1ebft, l\u00fac \u0111\u00f3 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111ang l\u00e0m gi\u00e1n quan, \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb xin t\u00e1ch ph\u00f2ng h\u00ecnh c\u1ee7a Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh. Xem 'Th\u1ef1c l\u1ee5c', tuy H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c T\u01b0 gi\u00e1n tri ch\u1ebf c\u00e1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, 'Qu\u1ed1c s\u1eed' v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp, kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u01b0 M\u00e3 Quang c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea9n tr\u1ecdng trong x\u1eed \u00e1n, \u0111\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Trung th\u01b0 hay gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00f4ng vi\u1ec7c? C\u00f3 l\u1ebd l\u1eddi n\u00e0y c\u0169ng nh\u1ea7m, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Trong '\u0110\u00e0m uy\u1ec3n', D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ch\u1ec9 vi\u1ebft <i>\"Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh v\u1ed1n l\u00e0 ph\u00f2ng h\u00ecnh c\u1ee7a Trung th\u01b0, ch\u1ee9c tr\u00e1ch do t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng qu\u1ea3n l\u00fd, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00e1ch ra\"<\/i>, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 do quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Trung th\u01b0 qu\u00e1 l\u1edbn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ch\u00e2u T\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng 73 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Nhung v\u1edbi h\u01a1n 400 kh\u1ea9u \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5c. Vua b\u00e8n b\u1ea3o c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"Qu\u1ed1c gia n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 lo ngo\u00e0i, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 lo trong. Lo ngo\u00e0i ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ecdn gian t\u00e0 kh\u00f4ng h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng, n\u1ebfu tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ed7i lo trong, m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e1ng s\u1ee3. B\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng t\u00e2m, lu\u00f4n ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, h\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Th\u1ee9, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, C\u1ea5p s\u1ef1 Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng khen \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, nh\u01b0ng khi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf h\u1ed9 b\u1ed9, th\u01b0\u1eddng v\u00ec kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, b\u1ecb chi\u1ebfu th\u01b0 khi\u1ec3n tr\u00e1ch, danh ti\u1ebfng ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m. \u00d4ng v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Tr\u1ea7n Th\u1ee9[footnote]'V\u1ed1n' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft th\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], Vua m\u1ed7i khi nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c k\u1ebf ty c\u00f3 sai l\u1ea7m, Tr\u1ea7n Th\u1ee9 \u0111\u1ec1u b\u00e1o l\u1ea1i, mu\u1ed1n Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 c\u1ed1 g\u1eafng. Sau \u0111\u00f3, Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ea5u \u0111\u1ed1i, t\u1ef1 bi\u1ec7n minh. Vua h\u1ecfi Tri C\u1ed5: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u1eeb \u0111\u00e2u?\"<\/i> Tri C\u1ed5 \u0111\u00e1p: <i>\"Tr\u1ea7n Th\u1ee9 b\u00e1o v\u1edbi th\u1ea7n.\"<\/i> Vua gi\u1eadn Tr\u1ea7n Th\u1ee9 ti\u1ebft l\u1ed9 l\u1eddi trong cung, gh\u00e9t Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 khinh su\u1ea5t, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n v\u00ec em l\u00e0 Ho\u00e0i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u00f4ng k\u00edch, Vua c\u0169ng nh\u1eadn ra Mi\u1ec5n hay d\u00f9ng m\u01b0u m\u1eb9o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1ee9c trong tri\u1ec1u, n\u00ean c\u00f9ng ng\u00e0y v\u1edbi Tr\u1ea7n Th\u1ee9 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Mi\u1ec5n v\u00e2ng chi\u1ebfu, v\u00e0o g\u1eb7p Vua, kh\u00f3c l\u00f3c kh\u00f4ng mu\u1ed1n r\u1eddi xa b\u00ean c\u1ea1nh, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ea5y ng\u00e0y, r\u00e2u t\u00f3c \u0111\u1ec1u b\u1ea1c tr\u1eafng.<\/p>\n\n<p>[32] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i g\u1ea7n g\u0169i: <i>\"\u0110\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed, Tr\u1eabm c\u0169ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, th\u1ea5y vi\u1ec7c tr\u1ecb lo\u1ea1n c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, h\u00e1 ch\u1eb3ng \u0111\u1ec3 t\u00e2m sao! H\u01a1n n\u1eefa, th\u1eddi nay \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c suy \u0111\u1ed3i, n\u1ebfu l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed, th\u00ec c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u01b0ng th\u1ea7n. Quan ch\u1ee9c trong cung c\u00f9ng b\u1eadc v\u1edbi tr\u00ean \u0111\u00e0i, trong t\u00ecnh c\u1ea3m con ng\u01b0\u1eddi, r\u1ea5t b\u1ea5t an. C\u00e1c con Tr\u1eabm c\u00f2n nh\u1ecf[footnote]'C\u00e1c con Tr\u1eabm' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tr\u1eef nh\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u01b0a c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u00f3 \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn b\u1eadc l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb t\u00f4i t\u1edb, Tr\u1eabm c\u0169ng t\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a[footnote]'T\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ecb ch\u1ecdn l\u1ef1a', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 nh\u1eefng k\u1ebb gian hi\u1ec3m, n\u1ecbnh h\u00f3t \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh. Vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, nghe gi\u1ea3ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh, \u0111\u1ee3i ch\u00fang tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, t\u1ef1 c\u00f3 c\u00e1ch quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Sao nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u1eb3ng hi\u1ec3u l\u00f2ng Tr\u1eabm?\"<\/i> B\u1ea5y gi\u1edd, T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan T\u1ed1ng H\u1ea1ng c\u00f9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng s\u1edb \u1edf c\u1eeda cung[footnote]'C\u1eeda cung' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'khuy\u1ebft', theo s\u00e1ch \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], xin l\u1eadp H\u1ee9a V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Hi l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed, l\u1eddi l\u1ebd ng\u1ea1o m\u1ea1n, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t gi\u1eadn, \u0111\u1ecbnh tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e s\u1ef1 li\u1ec1u l\u0129nh. H\u1ea1ng l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a v\u1ee3 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh, do M\u00f4ng Ch\u00ednh ti\u1ebfn c\u1eed, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ra chi\u1ebfu tr\u00e1ch M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00ec d\u1eabn d\u1eaft ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, \u0103n l\u1ed9c an nh\u00e0n, b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.<\/p>\n\n<p>[33] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 c\u00f9ng M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ed7 c\u00f9ng khoa, t\u00ecnh c\u1ea3m r\u1ea5t th\u00e2n thi\u1ebft. Tr\u1ecdng Th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ph\u1ea7n Ch\u00e2u, v\u00ec t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi con h\u1ea7u c\u1ee7a vi\u00ean Gi\u00e1m qu\u00e2n n\u00ean b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan ch\u1ee9c, v\u1ec1 l\u00e0m d\u00e2n, s\u1ed1ng ngh\u00e8o \u1edf kinh \u0111\u00f4 nhi\u1ec1u n\u0103m. M\u00f4ng Ch\u00ednh khi \u1edf Trung th\u01b0, h\u1ebft s\u1ee9c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c quan ch\u1ee9c. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng[footnote]'Khi \u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'c\u1eadp', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote], Tr\u1ecdng Th\u01b0 l\u1ea1i c\u00f4ng k\u00edch M\u00f4ng Ch\u00ednh, khi\u1ebfn M\u00f4ng Ch\u00ednh b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u00fac \u1ea5y d\u01b0 lu\u1eadn ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[34] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ra l\u1ec7nh cho T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng ki\u00eam ch\u1ee9c Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[35] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. L\u00fd H\u00e3ng l\u00fac \u0111\u1ea7u ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng \u1edf l\u1ea1i b\u1ed9, nh\u00e2n d\u1ecbp d\u1ef1 y\u1ebfn, Vua nh\u00ecn theo r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"L\u00fd H\u00e3ng phong \u0111\u1ed9 \u0111oan trang, \u0111\u00fang l\u00e0 b\u1eadc qu\u00fd nh\u00e2n.\"<\/i> Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau, \u00f4ng c\u00f9ng Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n\n<p>[36] Vua t\u1eebng tri\u1ec7u ki\u1ebfn m\u1eb9 c\u1ee7a Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb[footnote]C\u00f3 ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' b\u1ecb thi\u1ebfu trong nguy\u00ean b\u1ea3n, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch v\u00e0 b\u1ea3n trong c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], cho ng\u1ed3i v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"D\u1ea1y con nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00fang l\u00e0 b\u00e0 M\u1ea1nh M\u1eabu.\"<\/i> Vua l\u00e0m th\u01a1 ban t\u1eb7ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. H\u00f3a C\u01a1 t\u1eebng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng <i>\"l\u00e3nh b\u00ed tr\u1eebng thanh\"<\/i> c\u1ee7a Ph\u1ea1m B\u00e0ng, d\u00e2ng b\u1ea3n <i>\"Tr\u1eebng thanh l\u01b0\u1ee3c\"<\/i> n\u00eau n\u0103m vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>- \u0110o\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t, t\u00e1i l\u1eadp Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ed1c gia \u0111\u1eb7t ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9, vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i noi theo tr\u1eddi, c\u00f9ng thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c quan thu\u1ed9c \u0111\u1ec3 t\u00f4n v\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t. Hu\u1ed1ng chi Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh tr\u00ean \u1ee9ng v\u1edbi thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi cung T\u1eed Vi, s\u00e1u khanh nh\u01b0 quan h\u1ea7u thi\u1ec7t, c\u00e1c lang l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed tinh t\u00fa[footnote] Lang l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed tinh t\u00fa, ch\u1eef 'lang l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'lang s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 v\u0103n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a tr\u1eddi hi\u1ec3n hi\u1ec7n, vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng. Hi\u1ec7n nay danh hi\u1ec7u c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ec9nh b\u1ed9, kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ch\u1ee9c tam ty s\u1ee9 ng\u1ea1ch[footnote] ch\u1ee9c tam ty s\u1ee9 ng\u1ea1ch, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch T\u1ed1ng b\u1ea3n, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n' v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 29, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ea1m th\u1eddi c\u1ee7a th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i, c\u00e1c ch\u1ee9c ph\u00e1n quan, suy quan, c\u00e2u vi\u1ec7n, khai chi\u1ebft, ma kh\u00e1m, b\u1eb1ng do, l\u00fd khi\u1ebfm, kh\u1ed5ng m\u1ee5c, c\u00e2u \u00e1p ti\u1ec1n h\u00e0ng, h\u1eadu h\u00e0ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan nha l\u1ea1i thu\u1ed9c ch\u00e2u qu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay th\u1ea7n xin b\u00e3i b\u1ecf tam ty, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t trong Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh s\u00e1u th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ph\u00e2n qu\u1ea3n c\u00e1c vi\u1ec7c. B\u00e3i b\u1ecf ph\u00e1n quan, suy quan, \u0111\u1eb7t c\u00e1c lang quan ph\u00e2n qu\u1ea3n 24 ty c\u00f9ng vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu ty, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n m\u1ed9t ty. B\u00e3i b\u1ecf kh\u1ed5ng m\u1ee5c, c\u00e2u \u00e1p ti\u1ec1n h\u00e0ng, h\u1eadu h\u00e0ng, thay b\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0111\u00f4 s\u1ef1, ch\u1ee7 s\u1ef1, l\u1ec7nh s\u1eed, th\u01b0 l\u1ec7nh s\u1eed. B\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c ty c\u00e2u vi\u1ec7n, khai chi\u1ebft, ma kh\u00e1m, b\u1eb1ng do, l\u00fd khi\u1ebfm[footnote] l\u00fd khi\u1ebfm \u0111\u1eb3ng ty, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0111\u1ed3ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 266, 'V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 truy\u1ec7n' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], giao v\u1ec1 t\u1ef7 b\u1ed9 v\u00e0 t\u1ea3 h\u1eefu ty. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c c\u00e0ng th\u00eam tinh t\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi th\u00f4 t\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u00e2u qu\u1eadn. N\u1ebfu nh\u01b0 ch\u1ee9c s\u00e1u khanh khuy\u1ebft, th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 danh ph\u1ea9m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ti\u1ebfng t\u0103m t\u1ea1m quy\u1ec1n nhi\u1ec7m. N\u1ebfu nh\u01b0 ch\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 lang quan khuy\u1ebft, th\u00ec t\u1eeb l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tam vi\u1ec7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng su\u1ed1t, c\u00f3 thanh danh, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u00ednh th\u1ee9c. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh kh\u00f4ng c\u00f2n quan ch\u1ee9c t\u1ea1p lo\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a 24 ty, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc, xin giao cho c\u00e1c quan thu\u1ed9c tham kh\u1ea3o, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh cho ph\u00f9 h\u1ee3p r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>- \u0110o\u1ea1n th\u1ee9 hai, b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1eadn tr\u1ecdng trong ti\u1ebfn c\u1eed, vi\u1ebft r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u n\u0103m nay ban chi\u1ebfu, l\u1ea5y lo\u1ea1i m\u00e0 c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng ch\u1ec9 nghe n\u00f3i th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quan, ch\u01b0a th\u1ea5y ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay thi\u1ebft l\u1eadp ri\u00eang s\u1ed5 danh s\u00e1ch, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u1ecdn c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u c\u00f3 thanh danh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi sai b\u1ea3o c\u1eed ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh bi\u1ebft, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, l\u1ea1i l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, ghi t\u00ean h\u1ecd ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0o s\u1ed5. Quan \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u1ef1c s\u1ef1 li\u00eam ch\u00ednh t\u00e0i n\u0103ng, c\u01a1 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n thi h\u00e0nh \u0111i\u1ec3n l\u1ec7nh ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen ng\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. N\u1ebfu quan \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed tham \u00f4 l\u1ed9 r\u00f5, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i li\u00ean \u0111\u1edbi. Th\u1ea7n l\u1ea1i ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m qua, b\u1ea3y l\u1ea7n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u anh t\u00e0i, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng h\u1ecd l\u00e2u ng\u00e0y ch\u00ecm \u1edf ch\u1ee9c th\u1ea5p, ho\u1eb7c \u1edf xa, mong l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra, v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00e2u x\u00e9t ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh b\u00e1o l\u00ean, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u0169ng ghi v\u00e0o s\u1ed5.\"<\/i><\/p>\n\n<p>- \u0110o\u1ea1n th\u1ee9 ba, b\u00e0n v\u1ec1 tr\u1eebng tr\u1ecb tham quan, vi\u1ebft r\u1eb1ng: <i>\"Tham quan \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n, g\u00e2y h\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn, ho\u1eb7c b\u1ebb cong ph\u00e1p lu\u1eadt, ho\u1eb7c l\u1ea1m d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u00e1p, ho\u1eb7c nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ea1i vi\u1ec7c t\u01b0, ho\u1eb7c nh\u00e2n s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 h\u00e0nh ng\u01b0\u1ee3c, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ecbu thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng h\u01a1n s\u00e2u m\u1ecdt. S\u00e2u m\u1ecdt nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00e2y r\u1ed7ng, tham quan nhi\u1ec1u th\u00ec d\u00e2n kh\u1ed5. N\u1ebfu kh\u00f4ng nghe l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt r\u0103n \u0111e, th\u00ec Di, T\u1ec1 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef quy t\u1eafc li\u00eam ch\u00ednh, Nhan, M\u1eabn c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh. Ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u00ednh t\u00ecnh nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc, v\u1eadt \u0111\u1ef1ng vu\u00f4ng th\u00ec vu\u00f4ng, v\u1eadt \u0111\u1ef1ng tr\u00f2n th\u00ec tr\u00f2n, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u do r\u00e0ng bu\u1ed9c m\u00e0 th\u00e0nh. Mong l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3[footnote]Mong l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 'S\u1ee9 ph\u00f3' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00f3 s\u1ee9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i. Sau \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote] ki\u00eam ch\u1ee9c danh \u0111i\u1ec1u tra, sai h\u1ecd gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m. Khi m\u1ed9t b\u1ed9 y\u00ean \u1ed5n, th\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3 r\u00f5 r\u1ec7t, \u0111\u1ebfn khi v\u1ec1 kinh, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng theo th\u1ee9 b\u1eadc, ban ch\u1ee9c danh Th\u1ecb t\u00f2ng \u0111i\u1ec7n \u0111\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u qu\u00fd l\u00e0 \u0111\u1ec3 tham v\u1ea5n hi\u1ec3u vi\u1ec7c b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng l\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u0103m lo tr\u1ecb an.\"<\/i><\/p>\n\n<p>- Th\u1ee9 t\u01b0, b\u00e3i b\u1ecf quan l\u1ea1i th\u1eeba, n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu, thi\u1ebft l\u1eadp quan l\u1ea1i ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, n\u00ean c\u1ed5 nh\u00e2n b\u1ea3o: 'Quan kh\u00f4ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi.' \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 thu\u1eadn theo s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb, b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Nay \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta l\u00e3nh th\u1ed5 r\u1ed9ng l\u1edbn, d\u00e2n v\u1eadt ph\u1ed3n th\u1ecbnh, g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, m\u1ecdi vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng, ph\u00e2n chia thi\u1ebft l\u1eadp nhi\u1ec1u ch\u1ee9c quan, so v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u00e2y, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169. \u00dd t\u01b0\u1edfng l\u00e0 mu\u1ed1n l\u00e0m gi\u00e0u cho qu\u1ed1c kh\u1ed1, t\u0103ng l\u1ee3i nhu\u1eadn, nh\u01b0ng k\u1ebft qu\u1ea3 l\u1ea1i l\u00e0m hao t\u1ed5n qu\u1ed1c l\u1ef1c, hao m\u00f2n d\u00e2n ch\u00fang, khi\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u00e0y c\u00e0ng suy y\u1ebfu!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nh\u1edb hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i du l\u1ecbch \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn Giang, Ho\u00e0i, trong \u0111\u00f3 D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u v\u00e0 S\u1edf Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1ee5c \u0111\u1ec1u l\u00e0 y\u1ebft h\u1ea7u c\u1ee7a nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, d\u00e2n \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng, nh\u01b0ng ch\u1ec9 b\u1ed1 tr\u00ed m\u1ed9t Tri ch\u00e2u \u1edf nha m\u00f4n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n chia c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00f2n l\u1ea1i Th\u00f4ng ph\u00e1n b\u1ea3n ch\u00e2u, Th\u00f4i quan v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c quan kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u ph\u00e2n c\u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c thu\u1ebf mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, kho t\u00e0ng[footnote] c\u0169ng nh\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd thu\u1ebf mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, kho t\u00e0ng, 'r\u01b0\u1ee3u' v\u1ed1n ghi l\u00e0 's\u1eaft', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], l\u00fac \u0111\u00f3 c\u0169ng nghe vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd g\u1ecdn g\u00e0ng, l\u1ea1i \u00edt c\u00f3 ki\u1ec7n t\u1ee5ng h\u00ecnh s\u1ef1. Tr\u1eabm m\u01b0\u1eddi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc[footnote] 'm\u01b0\u1eddi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc', 'm\u01b0\u1eddi' v\u1ed1n ghi l\u00e0 '\u01b0', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote] khi nh\u1eadm ch\u1ee9c quan \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00eam v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m l\u00e2m s\u1ef1 v\u1ee5 v\u00e0 S\u1ee9 th\u1ea7n[footnote] th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00eam v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m l\u00e2m s\u1ef1 v\u1ee5 v\u00e0 S\u1ee9 th\u1ea7n, 'v\u00e0' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o l\u00ean tr\u00ean 'tri\u1ec1u quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 b\u1ea3n ch\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n, th\u1ef1c s\u1ef1 lo s\u1ee3 c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf, e r\u1eb1ng hao ph\u00ed qu\u1ed1c kh\u1ed1, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c h\u00ecnh \u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00e1c ng\u1ea1ch, c\u00f9ng Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, Ch\u1ee7 b\u1ea1, Huy\u1ec7n \u00fay, chi ph\u00ed cao th\u1ea5p \u0111\u1ec1u m\u1ed9t n\u1eeda, t\u00ednh l\u1ea1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t th\u00e1ng ti\u00eau kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n, t\u00ednh theo m\u1ed9t ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i n\u0103m t\u1ed1n h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, nh\u00e2n l\u00ean g\u1ea5p \u0111\u00f4i, th\u00ec th\u00e0nh m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, l\u1ea1i nh\u00e2n th\u00eam n\u1eefa. N\u1ebfu \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 quan l\u1ea1i thanh li\u00eam, th\u00ec ch\u1ec9 hao t\u1ed5n c\u00f4ng kh\u1ed1 m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u00e0 quan l\u1ea1i tham lam, tr\u1ea3i kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec c\u00f2n thu th\u00eam t\u1eeb d\u00e2n ch\u00fang g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p T\u1ed5 C\u00e1t. Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00e0m hao t\u1ed5n qu\u1ed1c l\u1ef1c, t\u1ed5n h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Mong l\u1ec7nh c\u00e1c b\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, c\u00f9ng Tri ch\u00e2u b\u00e0n b\u1ea1c c\u1eaft gi\u1ea3m, c\u00e1c ch\u1ee9c Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, Ch\u1ee7 b\u1ea1, Huy\u1ec7n \u00fay, tr\u01b0\u1edbc kia nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t, Huy\u1ec7n \u00fay do Ch\u1ee7 b\u1ea1 ki\u00eam nhi\u1ec7m, c\u0169ng xin l\u1ec7nh xem x\u00e9t b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i><\/p>\n\n<p>- Th\u1ee9 n\u0103m, vi\u1ec7c ch\u1ecdn quan vi\u1ec5n x\u1ee9 n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ea1ng l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, c\u00f3 k\u1ebb tham lam t\u00e0n b\u1ea1o, hung h\u00e3n v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n. N\u1ebfu cho h\u1ecd gi\u1eef ch\u1ee9c qu\u1ea3n d\u00e2n \u1edf n\u01a1i xa, ho\u1eb7c b\u1ea3n t\u00ednh kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i, t\u00f9y \u00fd l\u00e0m c\u00e0n, l\u1eeba d\u1ed1i n\u01a1i v\u1eafng v\u1ebb, t\u00e0n h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang, khi\u1ebfn d\u00e2n xa x\u00f4i g\u1eb7p h\u1ecda m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00ean ti\u1ebfng t\u1ed1 c\u00e1o, th\u00ec th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a an d\u00e2n v\u1ed7 v\u1ec1 \u0111\u1ea5t xa. Mong t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadm ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam.\"<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u, b\u00e8n c\u00f3 \u00fd tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n\n<p>[38] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, gi\u00e1ng T\u1ed1ng H\u1ea1ng l\u00e0m Nghi ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n l\u00e0m Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri vi\u1ec7n s\u1ef1. Danh hi\u1ec7u Tri vi\u1ec7n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. T\u1ed1n, Tr\u1ecdng Th\u01b0, Chu\u1ea9n v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1ec1 sau c\u00f3 khi l\u1ea5y ch\u00ednh quan ho\u1eb7c ki\u00eam hi\u1ec7u quan l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, ph\u1ea9m h\u00e0m ngang v\u1edbi Ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[40] Ban \u0111\u1ea7u, T\u1ed1ng H\u1ea1ng c\u00f9ng T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n Do\u00e3n Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1eddng, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc, H\u1ed3ng Tr\u1ea1m c\u00f9ng nhau d\u00e2ng s\u1edb xin l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed[footnote]H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc, H\u1ed3ng Tr\u1ea1m c\u00f9ng d\u00e2ng s\u1edb xin l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, 'C\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Khuy\u1ebft', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng t\u00f3m t\u1eaft v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 16 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Sau khi H\u1ea1ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, sai Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1eddng l\u00e0m Tri Ung ch\u00e2u, Ch\u1eedng l\u00e0m Tri \u0110oan ch\u00e2u, Th\u1ebf T\u1eafc l\u00e0m Tri T\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u, Tr\u1ea1m l\u00e0m Tri Dung ch\u00e2u. Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1eddng, Th\u1ebf T\u1eafc, Tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u l\u00e0 Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ea3i ch\u1ee9c. Tr\u1ea1m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[41] Vua nghe tin \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Qu\u00e1ch Di\u00ean Tr\u1ea1ch, H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu \u0110\u1ed5ng Nguy\u00ean Hanh \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfu h\u1ecdc, th\u00f4ng th\u1ea1o kinh s\u1eed, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ea1i ngh\u0129a kinh s\u1eed, tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1eebng m\u1ee5c r\u1ea5t h\u1ee3p \u00fd ch\u1ec9. M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n Ki\u1ec3m th\u1ea3o. Di\u00ean Tr\u1ea1ch l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb[footnote]Di\u00ean Tr\u1ea1ch l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb, '\u0110\u00ecnh V\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u00ecnh V\u0129', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 271 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch \u0110\u00ecnh V\u1ecb, Di\u00ean Tr\u1ea1ch l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh D\u1ee5, anh c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb, nghi ng\u1edd nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'T\u00f2ng'.[\/footnote].<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ed5ng Nguy\u00ean Hanh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 trong truy\u1ec7n Di\u00ean Tr\u1ea1ch, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean t\u00e1c ph\u1ea9m 2 quy\u1ec3n 'T\u1ee5c H\u00e0n L\u00e2m Ch\u00ed', Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ban cho \u00f4ng hai b\u00e0i th\u01a1, \u1edf cu\u1ed1i trang c\u00f3 l\u1eddi ph\u00ea: <i>\"\u00dd th\u01a1 ca ng\u1ee3i khanh \u0111ang \u1edf n\u01a1i thanh nh\u00e3.\"<\/i> D\u1ecbch Gi\u1ea3n nguy\u1ec7n xin kh\u1eafc nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i. Vua l\u1ea1i vi\u1ebft ba th\u1ec3 ch\u1eef ch\u00e2n, th\u1ea3o, h\u00e0nh b\u00e0i th\u01a1 \u1ea5y, sai \u0110\u00e3i chi\u1ebfu Ng\u00f4 V\u0103n Th\u01b0\u1edfng kh\u1eafc l\u00ean \u0111\u00e1, r\u1ed3i ban t\u1eb7ng kh\u1eafp b\u1ec1 t\u00f4i c\u1eadn th\u1ea7n. L\u1ea1i vi\u1ebft b\u1ed1n ch\u1eef l\u1edbn <i>\"Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng chi th\u1ef1\"<\/i> b\u1eb1ng l\u1ed1i phi b\u1ea1ch, sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u D\u1ecbch Gi\u1ea3n \u0111\u1ebfn trao cho, treo l\u00ean tr\u01b0\u1edbc s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y m\u00e3i l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1eb9p trong H\u00e0n l\u00e2m.\"<\/i> D\u1ecbch Gi\u1ea3n \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1eeb khi c\u00f3 H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vinh d\u1ef1 nh\u01b0 ng\u00e0y nay.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu H\u00e0n Phi v\u1ed1n xu\u1ea5t th\u00e2n b\u1ea7n h\u00e0n, s\u1ed1ng khi\u00eam t\u1ed1n, kh\u00f4ng m\u00e0ng danh l\u1ee3i, Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i v\u00e0 tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Vua cho Phi gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169, l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n\n<p>[44] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, l\u1ea1i cho ph\u00e9p hai quan th\u01b0\u1eddng tham lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, c\u1eeda s\u1ea3nh n\u1ed9p ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch 'Th\u1ef1c L\u1ee5c' ch\u00e9p: N\u0103m Can H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi H\u00e1n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0110\u00e0o C\u1ed1c t\u00e2u xin d\u1eebng vi\u1ec7c lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p n\u0103m ng\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh theo \u0111\u00f3, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n vi\u1ec7c lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua ch\u0103m ch\u1ec9 t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, ch\u00fa tr\u1ecdng m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn, b\u1eaft \u0111\u1ea7u kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. X\u00e9t s\u00e1ch 'T\u00e2n L\u1ee5c', 'C\u1ef1u L\u1ee5c' v\u00e0 'B\u1ea3n K\u1ef7' c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, n\u0103m Ki\u1ebfn Long th\u1ee9 3, th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay m\u1ed7i khi thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, c\u00e1c quan lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, kh\u00f4ng r\u00f5 Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa. S\u00e1ch 'T\u00e2n L\u1ee5c' c\u0169ng do Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y bi\u00ean so\u1ea1n, sao l\u1ea1i c\u00f3 sai s\u00f3t nh\u01b0 v\u1eady? C\u00f3 l\u1ebd Th\u00e1i T\u1ed5 tuy kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, nh\u01b0ng th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u01b0a l\u00e2u l\u1ea1i b\u1ecf, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y tra c\u1ee9u kh\u00f4ng k\u1ef9 n\u00ean m\u1edbi v\u1eady. Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Ki\u1ebfn Long th\u1ee9 3, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Nguy\u00ean, v\u0103n v\u00f5 b\u00e1ch quan v\u00e0o s\u1ea3nh, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0110\u1eadu Nghi \u0111\u1ee3i ch\u1ebf, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh Bi\u00ean Quang Ph\u1ea1m lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, l\u1ec5 xong ban y\u1ebfn. M\u00f9a h\u00e8 n\u0103m sau, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 4 n\u0103m Nh\u00e2m Ng\u1ecd, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang Ng\u1ea3i D\u0129nh \u0111\u1ee3i ch\u1ebf, C\u1ea5p s\u1ef1 trung M\u00e3 S\u0129 Nguy\u00ean lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Canh Th\u00ecn, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u01b0u T\u1ea3i \u0111\u1ee3i ch\u1ebf, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Th\u00f4i T\u1ee5ng lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p n\u1eefa. Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4, l\u1ea1i ghi Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, v\u00e0o s\u1ea3nh, ban y\u1ebfn theo nghi th\u1ee9c th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u00ean quan lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, nghi ng\u1edd vi\u1ec7c lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1eebng l\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 2 m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c, n\u00ean Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y nh\u1edb nh\u1ea7m. N\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f2n vi\u1ec7c lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p l\u00e0 sai v\u1eady.)<\/i><\/p>\n\n<p>[45] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n D\u01b0\u01a1ng Huy Chi lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Hi\u1ec7n nay h\u1ecdc tr\u00f2 tuy \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u00e1ch r\u1ea5t \u00edt, mong ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 ng\u0169 kinh, t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean m\u1ed9t ngh\u1ec1 \u0111\u1ec3 d\u1ea1y c\u00e1c con em trong ho\u00e0ng t\u1ed9c, \u0111\u00e2y l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a gi\u00e1o h\u00f3a.\"<\/i> Vua quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"Huy Chi ph\u1ea9m h\u1ea1nh kh\u00f4ng t\u00ec v\u1ebft, th\u1ef1c l\u00e0 b\u1eadc nho nh\u00e3, ra tr\u1ecb ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1ec3 \u1edf s\u1eed qu\u00e1n ch\u00ednh l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd v\u1eady.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[46] H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, tri ch\u1ebf c\u00e1o Ph\u1ea1m C\u1ea3o nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, xin v\u00e0o l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. \u00d4ng t\u1eebng \u0111em m\u1ed9t t\u1eadp ch\u1ebf c\u00e1o ra cho L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng xem, n\u00f3i: <i>\"Cha t\u00f4i t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00f4i c\u00f3 t\u00e0i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m h\u1ecdc s\u0129, n\u00ean \u0111\u00e3 giao l\u1ea1i t\u1eadp n\u00e0y, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 th\u1ea5t l\u1ea1c.\"<\/i> Ph\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean gi\u1ea3i \u00f4ng. Sau \u0111\u00f3, C\u1ea3o d\u00e2ng s\u00e1ch <i>\"Ng\u1ecdc \u0110\u01b0\u1eddng k\u00fd\"<\/i>, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1ea5y. Tuy nhi\u00ean, Vua gh\u00e9t s\u1ef1 h\u1ea5p t\u1ea5p c\u1ea1nh tranh c\u1ee7a \u00f4ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng cho \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i n\u1ed9i th\u1ef1, m\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u H\u00e0o.<\/p>\n\n<p>[47] L\u1ea5y Kh\u1ea3o c\u00f4ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ea5t S\u0129 An l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh mu\u1ed1n d\u00f9ng H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5, nh\u00e2n d\u1ecbp g\u1eb7p Vua, h\u1ecd t\u00e2u r\u1eb1ng K\u1ef5 c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c l\u00e2u n\u0103m, kh\u00f4ng thua k\u00e9m S\u0129 An. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm bi\u1ebft r\u00f5 t\u00e0i h\u1ecdc v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a K\u1ef5 kh\u00f4ng thua S\u0129 An, ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh ch\u01b0a b\u1eb1ng m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh li\u1ec1n lui.<\/p>\n\n<p>[48] Vua th\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ed5 v\u1ec1 nghi l\u1ec5 nh\u1eadp c\u00e1c th\u1eeba l\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, l\u1ec5 nghi kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, b\u00e8n sai s\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n D\u01b0\u01a1ng Huy Chi c\u00f9ng c\u00e1c quan th\u1ea3o lu\u1eadn l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ed5, so\u1ea1n th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ed3 m\u1edbi. Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n m\u00f9ng m\u1ed9t, b\u00e8n th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Theo <i>\"Th\u1ef1c l\u1ee5c\"<\/i>, T\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Cung T\u00f4ng, nghi l\u1ec5 nh\u1eadp c\u00e1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n; nh\u01b0ng t\u1eeb Ng\u0169 \u0110\u1ea1i tr\u1edf \u0111i, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u s\u01a1 s\u00e0i, l\u1ec5 nghi thi\u1ebfu s\u00f3t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta \u0111\u00e3 b\u1ecf nghi l\u1ec5 n\u00e0y l\u00e2u ng\u00e0y, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i c\u1ef1u ch\u1ebf. C\u1ea9n x\u00e9t: N\u0103m Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00ean ng\u00f4i, th\u00e1ng 8 m\u00f9ng m\u1ed9t, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Nguy\u00ean, v\u0103n v\u00f5 v\u00e0o c\u00e1c, nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, xong vi\u1ec7c, ban y\u1ebfn cho tr\u0103m quan. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 4 m\u00f9ng m\u1ed9t n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4, v\u1eabn c\u00f2n th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 n\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u. N\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 hai \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 nh\u1eadp c\u00e1c, nh\u01b0ng g\u1eb7p m\u01b0a n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 12 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 hai, m\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ea1i. N\u1ebfu nh\u01b0 \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua ch\u1ec9 th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, th\u00ec l\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 h\u1ee3p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[49] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 c\u00f9ng v\u1edbi Huy Chi v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c bi\u00ean so\u1ea1n nghi l\u1ec5 m\u1edbi, l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb ri\u00eang n\u00f3i:<\/p>\n\n<p><i>\"Tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean ng\u00e0y nay, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Nguy\u00ean \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1eddi Chu l\u00e0 ch\u1ed1n ngo\u1ea1i tri\u1ec1u, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ch\u1ed1n \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u, v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed, Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, d\u1ef1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nghi tr\u01b0\u1ee3ng, ti\u1ebfp ki\u1ebfn v\u1ea1n qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n n\u00e0y. \u0110i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c ng\u00e0y nay, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Ch\u00ednh \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1eddi Chu l\u00e0 ch\u1ed1n trung tri\u1ec1u, th\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ch\u00ednh nha, m\u1ed7i khi l\u1ec5 s\u00f3c v\u1ecdng, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, s\u00e1ch phong phi t\u1ea7n, ho\u00e0ng h\u1eadu, ho\u00e0ng t\u1eed, v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng t\u1ee9 di, thi ch\u1ebf s\u00e1ch c\u1eed nh\u00e2n, \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n n\u00e0y. \u0110i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c ng\u00e0y nay, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1eddi Chu l\u00e0 ch\u1ed1n n\u1ed9i tri\u1ec1u, th\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Th\u1ea5t, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb. \u0110i\u1ec7n Th\u00e1i C\u1ef1c \u0111\u1eddi \u0110\u00f4ng T\u1ea5n c\u00f3 \u0111\u00f4ng c\u00e1c v\u00e0 t\u00e2y c\u00e1c, \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng d\u1ef1ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c T\u1eed Th\u1ea7n, theo ph\u00e9p n\u00e0y. V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 k\u00ednh c\u1ea9n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ec3 tr\u1ecb qu\u1ed1c[footnote]'h\u01b0\u1edbng minh nhi l\u00ed': hai ch\u1eef 'nhi l\u00ed' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'Nghi ch\u1ebf nh\u1ea5t chi nh\u1ecb nh\u1ecb', 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' quy\u1ec3n 119, 'L\u1ec5 nh\u1ea1c b\u1ed5' m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.[\/footnote], m\u00e0u t\u00edm cung \u0111i\u1ec7n, ngai v\u00e0ng, l\u00e0 n\u01a1i t\u00f4n nghi\u00eam nh\u1ea5t, n\u00ean khi tu\u1ea7n du th\u00ec c\u00f3 nghi th\u1ee9c \u0111\u1ea1i gi\u00e1 ph\u00e1p t\u00f2ng uy nghi, khi ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n th\u00ec c\u00f3 nghi l\u1ec5 b\u00e0y tr\u1eadn h\u1ed9 v\u1ec7 nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, d\u00f9 l\u00e0 ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, c\u0169ng ph\u1ea3i d\u1ef1ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng. Ti\u1ec1n tri\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 nghi th\u1ee9c nh\u1eadp c\u00e1c, t\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb, khi ng\u1ef1 \u1edf th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c T\u1eed Th\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean d\u1ef1ng c\u1edd ho\u00e0ng huy v\u00e0 nghi tr\u01b0\u1ee3ng Kim Ng\u00f4 tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Ch\u00ednh, \u0111\u1ee3i xem x\u00e9t \u1ea5n kh\u1ebf xong, g\u1ecdi nghi tr\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb \u0111\u00f4ng c\u00e1c, t\u00e2y c\u00e1c v\u00e0o, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eadp c\u00e1c. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ea1m l\u1ea5y \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c ch\u00ednh nha l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c, th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00fang v\u1edbi ph\u00e9p t\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi, qu\u1ed1c gia k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ednh th\u1ed1ng, trong n\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh, m\u1ecdi ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo s\u1ef1 th\u00eam b\u1edbt, ch\u1ec9 c\u00f2n nghi l\u1ec5 tri\u1ec1u ki\u1ebfn v\u1eabn theo l\u1ed1i c\u0169. Tr\u1ed9m th\u1ea5y \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n ch\u00ednh \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c t\u1eeb nam \u0111\u1ebfn b\u1eafc, k\u00ednh xin c\u1ea3i t\u1ea1o \u0111i\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c, l\u00e0m n\u01a1i d\u1ef1ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb \u0111\u1ec3 thi\u1ebft tri\u1ec1u, c\u00f2n \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Anh \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0 n\u01a1i th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y ch\u1eb5n[footnote]'song nh\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u00edch nh\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'Nghi ch\u1ebf nh\u1ea5t chi nh\u1ecb nh\u1ecb' m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u1ee9c ng\u1ef1 tri\u1ec1u ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quy ch\u1ebf ti\u1ec1n tri\u1ec1u. Nay d\u01b0 lu\u1eadn l\u1ea1i cho r\u1eb1ng nghi th\u1ee9c nh\u1eadp c\u00e1c l\u00e0 l\u1ec5 nghi b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i tra x\u00e9t s\u1eed c\u0169: Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i l\u00e0 ba c\u01a1 quan, g\u1ecdi l\u00e0 quan th\u1ecb t\u00f2ng ph\u1ee5ng s\u1ef1. Nay v\u00e0o ng\u00e0y ch\u1ea7u, quan th\u1ecb t\u00f2ng v\u00e0o s\u00e2n \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee9ng y\u00ean \u1edf hai ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u00e2y, ch\u1edd ch\u00ednh ban v\u00e0o, c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac l\u00e0m l\u1ec5. Quan th\u1ecb t\u00f2ng \u0111\u1ee9ng b\u00e1i ch\u00e0o hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y, r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi nghi th\u1ee9c b\u1eafc di\u1ec7n tri\u1ec1u y\u1ebft. Xin theo nghi th\u1ee9c c\u0169, quan th\u1ecb t\u00f2ng v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc, l\u00e0m l\u1ec5 xong, chia h\u00e0ng \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m \u0111an, g\u1ecdi l\u00e0 \"nga mi ban\". Sau \u0111\u00f3, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng d\u1eabn ch\u00ednh ban v\u00e0o l\u00e0m l\u1ec5, h\u1ee3p l\u1ec5 nghi.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng, b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng x\u01b0a t\u1eadn l\u1ef1c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1ea7n su\u1ea5t tri\u1ec1u h\u1ed9i t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 r\u1ed9ng r\u00e3i hay gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ea7u th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n tri\u1ec1u h\u1ed9i, t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh V\u00e2n m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1eeda theo l\u1ec7 c\u0169 th\u1eddi Trinh Quan. T\u1eeb sau lo\u1ea1n Thi\u00ean B\u1ea3o, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, t\u1eeb T\u00fac T\u00f4ng tr\u1edf \u0111i, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 ng\u00e0y l\u1ebb tri\u1ec1u h\u1ed9i, ng\u00e0y ch\u1eb5n ngh\u1ec9. Nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ebb n\u1ebfu g\u1eb7p \u0111\u1ea1i h\u00e0n, n\u1eafng n\u00f3ng, m\u01b0a d\u1ea7m, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea7y l\u1ed9i, c\u0169ng cho b\u00e1 quan ngh\u1ec9 l\u00e0m l\u1ec5. C\u00e1c ng\u00e0y ch\u1eb5n, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng tr\u00ecnh vi\u1ec7c, li\u1ec1n m\u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Anh tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, ho\u1eb7c khi man di v\u00e0o c\u1ed1ng, hu\u00e2n th\u1ea7n v\u1ec1 tri\u1ec1u, c\u0169ng m\u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n d\u1eabn ki\u1ebfn. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng ng\u00e0y n\u00e0o kh\u00f4ng d\u1eady t\u1eeb l\u00fac g\u00e0 g\u00e1y, nghe vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 thi\u00ean h\u1ea1. Tuy kh\u1ecfe m\u1ea1nh kh\u00f4ng ng\u1eebng, l\u00e0 \u0111\u1ee9c t\u00ednh th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tr\u1eddi, nh\u01b0ng ngh\u1ec9 ng\u01a1i th\u01b0 gi\u00e3n c\u0169ng l\u00e0 l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n. N\u1ebfu Vua cha m\u1ec7t m\u1ecfi \u1edf tr\u00ean, b\u1ec1 t\u00f4i im l\u1eb7ng \u1edf d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00eau \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec3 tranh lu\u1eadn, th\u00ec t\u1ea5m l\u00f2ng trung th\u00e0nh thi\u1ebfu s\u00f3t. Th\u1ea7n mong B\u1ec7 h\u1ea1 theo quy ch\u1ebf c\u0169, ng\u00e0y l\u1ebb tri\u1ec1u h\u1ed9i, ng\u00e0y ch\u1eb5n ngh\u1ec9. Nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ebb g\u1eb7p \u0111\u1ea1i h\u00e0n, n\u1eafng n\u00f3ng, m\u01b0a d\u1ea7m, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea7y l\u1ed9i, c\u0169ng cho b\u00e1 quan ngh\u1ec9 l\u00e0m l\u1ec5. C\u00e1c ng\u00e0y ch\u1eb5n, \u1edf hai \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c, S\u00f9ng Ch\u00ednh, tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i t\u1ec3 th\u1ea7n v\u00e0 quan th\u01b0\u1eddng tham, c\u00f9ng khi man di v\u00e0o c\u1ed1ng, hu\u00e2n th\u1ea7n v\u1ec1 tri\u1ec1u, c\u0169ng m\u1edf c\u1eeda th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p d\u1eabn ki\u1ebfn, v\u00e0 xin theo quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc x\u1eed l\u00fd.\" <\/i><p>\n\n<p>T\u1ea5u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n c\u00f9ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Phi, T\u1ea5t S\u0129 An, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed[footnote]B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed: 'B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m' nguy\u00ean t\u00e1c 'B\u00ed th\u01b0 vi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i.[\/footnote], S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n D\u01b0\u01a1ng Huy Chi, L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o S\u00e0i Th\u00e0nh V\u1ee5, L\u00e3 T\u00e1 Chi[footnote]L\u00e3 T\u00e1 Chi: C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed3ng. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'L\u00e3 H\u1ef1u Chi'. X\u00e9t tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 ai t\u00ean 'L\u00e3 T\u00e1 Chi' gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 34 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 4 th\u00e1ng 9 c\u00f3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 H\u1ef1u Chi. L\u00e3 H\u1ef1u Chi, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 296 c\u00f3 truy\u1ec7n. Nghi ng\u1edd 'L\u00e3 T\u00e1 Chi' l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'L\u00e3 H\u1ef1u Chi'.[\/footnote], Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Phan C\u1ea9n Tu, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ee9, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c L\u00e3 V\u0103n Tr\u1ecdng c\u00f9ng chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng b\u00fat t\u00edch <i>\"Ng\u1ecdc \u0110\u01b0\u1eddng chi th\u1ef1\"<\/i> c\u1ee7a Vua vi\u1ebft theo l\u1ed1i Phi B\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 kh\u1eafc tr\u00ean \u0111\u00e1 theo ba th\u1ec3 ch\u1eef. Vua nghe tin, ban r\u01b0\u1ee3u th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng, Th\u00e1i quan b\u00e0y ti\u1ec7c l\u1edbn, L\u00fd Ch\u00ed c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c \u1ea5y. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, L\u00fd H\u00e3ng c\u0169ng l\u00e0m th\u01a1 g\u1eedi T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n, D\u1ecbch Gi\u1ea3n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng l\u00ean Vua. Vua n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n \u0111em th\u01a1 c\u1ee7a c\u00e1c khanh d\u00e2ng l\u00ean, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a Nho gia, v\u00e0 s\u1ef1 cao qu\u00fd c\u1ee7a h\u1ecdc s\u0129. H\u00e3y sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn v\u00e0o, c\u00f2n b\u1ea3n g\u1ed1c th\u00ec ban cho D\u1ecbch Gi\u1ea3n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 B\u00ed tu\u00e2n chi\u1ebfu ph\u00e1t gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n Qu\u1ed1c t\u1eed h\u1ecdc, lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ee5 t\u1eadp \u1ed3n \u00e0o, c\u1ea7m g\u1ea1ch \u0111\u00e1 \u0111\u1ee3i \u00f4ng r\u1eddi kh\u1ecfi. B\u00ed bi\u1ebft chuy\u1ec7n, b\u00ed m\u1eadt \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c v\u00e0o S\u1eed qu\u00e1n, \u1edf l\u1ea1i m\u1ea5y \u0111\u00eam kh\u00f4ng d\u00e1m v\u1ec1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o t\u00e2u tr\u00ecnh. Vua h\u1ecfi: <i>\"Ch\u1ee9c quan n\u00e0o m\u00e0 nghi\u00eam ch\u1ec9nh, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi trong kinh \u0111\u1ec1u s\u1ee3 tr\u00e1nh?\"<\/i> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 ch\u1ee9c \u0110\u00e0i t\u1ea1p. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua phong T\u1ea1 B\u00ed l\u00e0m Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n Qu\u1ed1c t\u1eed h\u1ecdc t\u1eeb \u0111\u00f3 giao cho quan kh\u00e1c ch\u1ee7 tr\u00ec, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u1ea1 B\u00ed.<\/p>\n\n<p>[52] N\u0103m \u0111\u00f3, th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi N\u1eef Ch\u00e2n l\u00e0 D\u00e3 L\u00ed K\u00ea v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an gi\u1eadn h\u1ecd v\u00ec \u0111\u00e3 tri\u1ec1u c\u1ed1ng Trung Qu\u1ed1c, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ba tr\u1ea1i c\u00e1ch b\u1edd bi\u1ec3n b\u1ed1n tr\u0103m d\u1eb7m, m\u1ed7i tr\u1ea1i \u0111\u1eb7t ba ngh\u00ecn qu\u00e2n[footnote]ch\u1eef 'tr\u1ea1i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, ph\u1ea7n Phi\u00ean di, ch\u01b0\u01a1ng 3, m\u1ee5c 2 b\u1ed5 sung[\/footnote], ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u c\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd. V\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n v\u00e0o tri\u1ec1u, xin ph\u00e1t binh c\u00f9ng ba m\u01b0\u01a1i th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ec3 d\u1eb9p ba tr\u1ea1i n\u00e0y. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y kh\u1edfi binh, h\u1ecd s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc[footnote]ch\u1eef 'ph\u00f3' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0111\u00e3 d\u1eabn \u1edf tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i. Nh\u00e0 Vua ch\u1ec9 ban chi\u1ebfu an \u1ee7i m\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ea5t qu\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, h\u1ecd li\u1ec1n quy ph\u1ee5c v\u1ec1 Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng t\u1eed n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ecbnh An l\u00e0 \u0110\u1ea1i Nguy\u00ean nh\u1edd s\u1ee9 gi\u1ea3 N\u1eef Ch\u00e2n d\u00e2ng bi\u1ec3u, nh\u01b0ng sau c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1eefa. Nh\u00e0 Vua l\u1ea1i th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc B\u1ed9t H\u1ea3i kh\u00f4ng tri\u1ec1u c\u1ed1ng, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho N\u1eef Ch\u00e2n ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh, c\u1ee9 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u l\u00ednh th\u00ec ban th\u01b0\u1edfng n\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a.<\/p>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c ch\u1ee9c Cung ph\u1ee5ng quan, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c su\u1ed1t 40 n\u0103m. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban tr\u00ean Cung ph\u1ee5ng quan, ch\u1ee9c T\u1ea3 h\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m tr\u00ean \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng v\u00e0 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ed5 nhi\u1ec7m. \u0110\u1ed5i ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n Th\u1eeba ch\u1ec9 th\u00e0nh Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c; n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng t\u1eebng \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c T\u00e1 ch\u1ee9c Th\u1eeba ch\u1ec9, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc kia c\u00f3 ch\u1ee9c V\u0103n ban Th\u1eeba ch\u1ec9, th\u01b0\u1eddng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n v\u00f5 qua thi tuy\u1ec3n cung t\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Sau n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng, c\u00e1c ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c qua \u0111\u1eddi, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t l\u1ea1i n\u1eefa.<\/p>\n<p>[2] Vua t\u1eebng b\u00e0n lu\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n v\u1ec1 t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u00f5 th\u1ea7n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t. N\u1ebfu mu\u1ed1n di chuy\u1ec3n h\u1ecd, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u binh ph\u00f2ng ng\u1ef1, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi ban chi\u1ebfu. N\u1ebfu \u00e2n hu\u1ec7 qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e3i, h\u01a1i c\u00f3 ch\u00fat s\u01a1 su\u1ea5t, th\u00ec c\u00e1c phi\u00ean tr\u1ea5n b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng s\u1ebd nh\u01b0 b\u1ea7y ch\u00f3 s\u1ee7a lo\u1ea1n. \u0110\u1eddi Chu Th\u1ebf T\u00f4ng, An Th\u1ea9m K\u1ef3 t\u1eeb T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 tri\u1ec1u, vui m\u1eebng kh\u00f4n xi\u1ebft, Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u00f4ng ta. Nay kh\u00f4ng c\u00f2n vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec1 tr\u00ean ki\u1ec3m so\u00e1t k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, nh\u01b0 tay \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ng\u00f3n tay, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu \u0111u\u00f4i to kh\u00f4ng lay \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m sao \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eadt t\u1ef1?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay t\u1eeb M\u1ee5c b\u00e1 \u0111\u1ebfn qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm. N\u1ebfu h\u01a1i nghe th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u sai tr\u00e1i, s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o khoan dung, v\u00ec v\u1eady ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m b\u1ea3n th\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eddi Chu, L\u00fd C\u1ed1c l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111i chi\u00eau th\u1ea3o Ho\u00e0i Nam, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 g\u00ec n\u1ed5i b\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm khi \u1ea5y c\u00f2n \u1edf trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3. L\u00fd C\u1ed1c ch\u1ec9 ng\u1ed3i tr\u00ean cao, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ebfm khi g\u1eb7p m\u1eb7t. N\u1ebfu c\u00f3 g\u1eb7p, th\u00ec l\u1ea1i sai quan l\u1ea1i d\u1eaft v\u00e0o, v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n m\u00e0 ph\u1ea3i c\u00fai ch\u00e0o nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1eadt qu\u00e1 s\u01a1 s\u00e0i. L\u00fac r\u00fat tr\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 L\u00fd Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn d\u1eabn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ebfn c\u1ee9u vi\u1ec7n, su\u00fdt n\u1eefa \u0111\u00e3 g\u1eb7p c\u1ea3nh th\u1ea5t b\u1ea1i th\u1ea3m h\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[3] Th\u00e1ng hai, Vua s\u1eeda sang ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, trang tr\u00ed nhi\u1ec1u m\u00e0u s\u1eafc. T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c S\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 B\u00ed d\u00e2ng s\u1edb can ng\u0103n. Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua ra l\u1ec7nh b\u1ecf h\u1ebft c\u00e1c h\u1ecda ti\u1ebft m\u00e0u, ch\u1ec9 t\u00f4 b\u1eb1ng m\u00e0u \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecf v\u00e0 tr\u1eafng.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, ph\u00e1n H\u00f9ng Ch\u00e2u s\u1ef1 L\u01b0u Ph\u00fac m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i ph\u00f3, Trung Ch\u00ednh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Ph\u00fac l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 bi\u1ec1n, kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, nh\u01b0ng cai qu\u1ea3n thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, ch\u00ednh s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i. \u00d4ng \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u n\u0103m n\u0103m, trong c\u00f5i y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1eb7n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, xin \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00f4ng t\u00edch tr\u1ecb an c\u1ee7a \u00f4ng, d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho d\u1ef1ng bia <i>&#8220;Di \u00c1i&#8221;<\/i> ngo\u00e0i c\u1eeda nha m\u00f4n. Khi \u0111\u00e3 qu\u00fd hi\u1ec3n, c\u00e1c con th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean Ph\u00fac x\u00e2y nh\u00e0 l\u1edbn, Ph\u00fac n\u1ed5i gi\u1eadn m\u00e0 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ta h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c d\u00e0y, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu\u00ea nh\u00e0 che ch\u1edf cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, v\u1ed1n n\u00ean d\u00e2ng m\u00ecnh cho n\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a c\u00f3 t\u1ea5c th\u00e0nh t\u00edch n\u00e0o \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u1ec1n \u01a1n n\u01b0\u1edbc, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 lo x\u00e2y nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ec3 an th\u00e2n sao!&#8221;<\/i> R\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Sau khi m\u1ea5t, Vua nghe l\u1eddi \u0111\u00f3, ban cho c\u00e1c con \u00f4ng n\u0103m ng\u00e0n l\u1ea1ng b\u1ea1c tr\u1eafng, sai mua nh\u00e0 \u0111\u1ec3 \u1edf.<\/p>\n<p>[5] Tam ty t\u1eebng d\u00e2ng ki\u1ebfn ngh\u1ecb r\u1eb1ng thu\u1ebf m\u00e1 \u1edf Ki\u1ebfm Ngo\u1ea1i nh\u1eb9, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Quan \u0111i xe tr\u1ea1m \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00e2u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1ec7nh t\u0103ng thu\u1ebf nh\u1eb9. Quan d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n xa d\u1ec5 \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f3 y\u00ean, chuy\u00ean t\u00e2m v\u1ed7 v\u1ec1, c\u00f2n lo h\u1ecd m\u1ea5t ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng th\u00e2n, hu\u1ed1ng chi t\u0103ng thu\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e0m phi\u1ec1n h\u1ecd? Gi\u1ea3 s\u1eed t\u00edch tr\u1eef l\u00faa g\u1ea1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, c\u00e0ng th\u00eam l\u00e0m m\u1ec7t s\u1ee9c v\u1eadn chuy\u1ec3n, v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u00e2n binh \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm \u0103n, c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i k\u1ebf an to\u00e0n, ch\u1ec9 chu\u1ed1c th\u00eam o\u00e1n gi\u1eadn t\u1eeb d\u00e2n, ch\u01b0a th\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch g\u00ec cho qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u1eddi t\u00e2u, b\u00e8n gi\u1eef Quan l\u1ea1i, kh\u00f4ng sai \u0111i n\u1eefa.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Quan d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u1eb1ng: <\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nh\u1edd \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 gi\u00e1m s\u00e1t, m\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ee9ng ph\u00e2n ban \u1edf s\u00e2n tri\u1ec1u, xem x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng tu\u00e2n nghi l\u1ec5 th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, nh\u00e2n th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u00e2n t\u1eeb khoan dung, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1, l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh qua l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00e1 phi\u1ec1n lao. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 c\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c h\u00e0nh ch\u00ednh, v\u00e2ng l\u1ec7nh thu\u1eadn theo, s\u1ed5 s\u00e1ch b\u1ec1 b\u1ed9n, \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean tr\u00ean, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m m\u1ea5t l\u1ec5 t\u00f4n k\u00ednh b\u1ec1 tr\u00ean, m\u00e0 th\u1ef1c c\u0169ng l\u00e0m h\u1ecfng ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec s\u1eed quan b\u00ean tr\u00e1i ghi ch\u00e9p, l\u1eddi n\u00f3i th\u00ec s\u1eed quan b\u00ean ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p, l\u01b0u l\u1ea1i trong s\u1eed s\u00e1ch, truy\u1ec1n l\u00e0m khu\u00f4n ph\u00e9p, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. C\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, Hung N\u00f4 ch\u01b0a di\u1ec7t, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f2n n\u00e1o \u0111\u1ed9ng, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, kho t\u00e0ng c\u00f2n tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, thu\u1ea7n ph\u00e1c ch\u01b0a tr\u1edf l\u1ea1i, xa x\u1ec9 c\u00f2n th\u1ecbnh h\u00e0nh, huy\u1ec7n \u0111\u1ea1o ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, d\u00e2n phi\u00eau t\u00e1n c\u00f2n nhi\u1ec1u, h\u00ecnh ph\u00e1p ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh, l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00f2n nghi\u00eam ng\u1eb7t, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng h\u1ecfng b\u1ecf ch\u01b0a kh\u00f4i ph\u1ee5c, \u0111\u1ea1i l\u1ec5 phong thi\u1ec7n c\u00f2n thi\u1ebfu, nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u00e0nh mong b\u1ec7 h\u1ea1 trong l\u00fac ng\u01a1i ngh\u1ec9 sau khi x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, h\u00e3y \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ec3 m\u1ea1o \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ch\u1eef 'Th\u1ec3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-1\" href=\"#footnote-149-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng b\u00e0n lu\u1eadn, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ed5 l\u1ed9 t\u00e2m can, c\u00f9ng nhau suy ngh\u0129 t\u1eadn l\u1ef1c, th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc s\u1eed nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1ea5y v\u00e0o \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Trinh Quan, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thi\u1ebft l\u1eadp S\u00f9ng V\u0103n Qu\u00e1n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0 b\u1eadc k\u1ef3 l\u00e3o thay nhau v\u00e0o cung, khi nh\u00e0 Vua r\u1ea3nh vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh th\u00ec d\u1eabn h\u1ecd v\u00e0o n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3ng lu\u1eadn v\u0103n ngh\u0129a, th\u1ea3o lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1 th\u1eddi cu\u1ed9c. \u0110\u00f4i khi k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1ec7t, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn n\u1eeda \u0111\u00eam m\u1edbi ngh\u1ec9. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u1eed s\u00e1ch, l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i. Hu\u1ed1ng chi b\u1ec7 h\u1ea1 hi\u1ec7n t\u1ea1i, t\u1ea3 h\u1eefu tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i nh\u00e2n qu\u00e2n t\u1eed, mong b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u1ed3i ngay ng\u1eafn, thu th\u1eadp tinh th\u1ea7n, bu\u00f4ng b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'Tu\u1ea7n' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ea7m', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-149-2\" href=\"#footnote-149-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng kh\u00ed ch\u1ea5t thanh cao, ra s\u1eafc ch\u1ec9 s\u00e2u s\u1eafc cho c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ea7n', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed' n\u00eau tr\u00ean. B\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft 'V\u1ecb'.\" id=\"return-footnote-149-3\" href=\"#footnote-149-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, ph\u00e1t huy phong t\u1ee5c ch\u00e2n ch\u00ednh, tr\u00ean th\u00ec l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, d\u01b0\u1edbi th\u00ec x\u00e2y d\u1ef1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u1eefng ch\u1eafc cho con ch\u00e1u. Nh\u1edd \u0111\u00f3, th\u1eddi k\u1ef3 Th\u00e0nh, Khang, V\u0103n, C\u1ea3nh s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 chuy\u1ec7n ri\u00eang c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9, m\u00e0 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, V\u0169, Thang c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c noi g\u01b0\u01a1ng \u1edf hi\u1ec7n t\u1ea1i. So v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u1ec9 lo t\u00ednh to\u00e1n ti\u1ec1n b\u1ea1c, xem x\u00e9t chi ly, d\u00f9ng th\u1eddi gian h\u1ea1n h\u1eb9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t kh\u00f4ng c\u00f9ng, th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em ra so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>Vua xem xong t\u1ecf \u00fd h\u00e0i l\u00f2ng, tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn ban cho \u00e1o l\u1ee5a n\u0103m ph\u1ea9m, v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p>[6] Th\u00e1ng hai nhu\u1eadn, l\u1ea5y Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea5y Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c' quy\u1ec3n 115 B\u1ea3n truy\u1ec1n, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 277 B\u1ea3n truy\u1ec1n th\u00ec vi\u1ebft 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-149-4\" href=\"#footnote-149-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, cho ph\u00e9p x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u1ed9t c\u00e1ch linh ho\u1ea1t, t\u1ef1 do s\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ec1n trong kho. G\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, V\u0103n B\u1ea3o khuy\u00ean nh\u1ee7 c\u00e1c h\u00e0o ph\u00fa xu\u1ea5t ba m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n h\u1ed9c th\u00f3c, c\u1ee9u s\u1ed1ng h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed d\u00e2ng l\u00ean m\u1edbi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh s\u00e1ch ng\u1ef1 th\u01b0 g\u1ed3m 380 quy\u1ec3n. Vua nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1edf th\u00edch c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3nh gi\u00e1c. Kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 t\u1eeb th\u1eddi c\u1ed5 x\u01b0a, ch\u1ec9 nh\u01b0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y Ph\u00f9 Ng\u1ea1n Khanh, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, l\u1ea5y vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn v\u00e0 \u0111u\u1ed5i ch\u1ea1y l\u00e0m th\u00fa vui, b\u1edfi v\u1eady nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn d\u00f2 x\u00e9t \u00fd \u00f4ng, tranh nhau d\u00e2ng ch\u00f3 s\u0103n v\u00e0 chim \u01b0ng. Ng\u1ea1n Khanh vui v\u1ebb m\u00e0 nh\u1eadn l\u1ea5y, k\u1ebb d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00e0n qu\u1ea5y, x\u00e2m ph\u1ea1m. V\u00ec v\u1eady bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 n\u00ean gi\u1eef l\u00f2ng thanh \u0111\u1ea1m, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 s\u1edf th\u00edch l\u1ed9 ra b\u00ean ngo\u00e0i, th\u00ec k\u1ebb gian n\u1ecbnh s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i x\u00e2m nh\u1eadp. Tr\u1eabm tu\u1ed5i \u0111\u00e3 cao, kh\u00f4ng c\u00f2n y\u00eau th\u00edch g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 th\u00edch \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u00e0nh b\u1ea1i trong c\u1ed5 kim, vi\u1ec7c t\u1ed1t th\u00ec noi theo, vi\u1ec7c x\u1ea5u th\u00ec s\u1eeda \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 v\u1eady th\u00f4i.&#8221;<\/i> L\u00fd Ch\u00ed qu\u1ef3 l\u1ea1y t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea5y An Th\u1ee7 Trung &#8211; Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Doanh Ch\u00e2u, l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u. Th\u1ee7 Trung t\u1eebng c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, c\u00f3 vi\u00ean qu\u00e2n hi\u1ec7u m\u01b0u ph\u1ea3n, m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p \u0111\u1ebfn c\u1ed5ng. Ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1eeda v\u1ed9i v\u00e0ng v\u00e0o b\u00e1o, Th\u1ee7 Trung v\u1eabn n\u00f3i c\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, t\u1eeb t\u1ed1n quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi kh\u00e1ch ng\u1ed3i: <i>&#8220;B\u1ecdn n\u00e0y ch\u1ec9 say r\u01b0\u1ee3u th\u00f4i!&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1eef, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00e2m ph\u1ee5c s\u1ef1 \u0111i\u1ec1m t\u0129nh c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ecdn v\u00f4 l\u1ea1i trong kinh th\u00e0nh t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, m\u1edf qu\u00e1n \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, gi\u1ebft tr\u00e2u ng\u1ef1a l\u1eeba ch\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0103n, n\u1ea5u ch\u1ea3y ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng t\u1ea1p v\u1eadt. Nay l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ch\u1ee3, nghi\u00eam ng\u1eb7t b\u1eaft gi\u1eef, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e9m, ai gi\u1ea5u gi\u1ebfm kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o, ho\u1eb7c ch\u1ee7 nh\u00e0 cho thu\u00ea nh\u00e0 cho b\u1ecdn \u00e1c thi\u1ebfu m\u1edf qu\u00e1n \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[10] Th\u00e1ng n\u00e0y, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7n Sai khi\u1ec3n, L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng ph\u00e1n x\u00e9t L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n. H\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u01a1 quan b\u00ean ngo\u00e0i, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed th\u1ea7n L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nay kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Trong cung xu\u1ea5t ra hai th\u1ebf c\u1edd &#8216;Phi thi\u00ean nga&#8217; v\u00e0 &#8216;\u0110\u1ea1i h\u1ea3i c\u1ea7u minh ch\u00e2u&#8217; do Vua ch\u1ebf t\u00e1c, \u0111\u01b0a cho c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u1edf Tam qu\u00e1n xem, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua tri\u1ec7u Trung s\u1ee9 B\u00f9i D\u0169, d\u1ea1y cho \u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn c\u01a1 b\u1ea3n, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n Ph\u1ea1m C\u1ea3o c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[12] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua th\u1ea5y n\u0103m \u1ea5y c\u00f3 h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, b\u00e8n vi\u1ebft chi\u1ebfu cho L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00e2n \u0111en c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec m\u00e0 tr\u1eddi gi\u00e1ng h\u1ecda nh\u01b0 th\u1ebf? \u0110\u00f3 \u1eaft l\u00e0 do \u0111\u1ee9c k\u00e9m c\u1ee7a Tr\u1eabm m\u00e0 ra. C\u00e1c khanh h\u00e3y x\u00e2y m\u1ed9t \u0111\u00e0i tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, Tr\u1eabm s\u1ebd \u0111\u1ee9ng tr\u1ea7n tr\u1ee5i tr\u00ean \u0111\u00f3. Ba ng\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng m\u01b0a, c\u00e1c khanh h\u00e3y c\u00f9ng thi\u00eau Tr\u1eabm \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i tr\u1eddi.&#8221;<\/i> M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c quan v\u00f4 c\u00f9ng s\u1ee3 h\u00e3i, nh\u1eadn t\u1ed9i, r\u1ed3i gi\u1ea5u b\u1ee9c chi\u1ebfu \u0111i. Ng\u00e0y h\u00f4m sau m\u01b0a xu\u1ed1ng, ch\u00e2u ch\u1ea5u ch\u1ebft s\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[13] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u00ednh s\u1ef1, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n, ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u00e1ch &#8216;H\u1ed3ng Ph\u1ea1m&#8217; n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, \u1ee9ng nghi\u1ec7m nh\u01b0 b\u00f3ng v\u1edbi h\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u1ea3nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu c\u00f9ng 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 281, truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-149-5\" href=\"#footnote-149-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Ch\u1ee9ng c\u1ee9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ea1n l\u00e0 do h\u00ecnh ph\u00e1p b\u1ea5t c\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed5 C\u00e1t v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i \u0111\u1ec1u ph\u1ea1m ph\u00e1p nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n. T\u1ed5 C\u00e1t \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i l\u00e0 em trai c\u1ee7a Mi\u1ec5n, ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, ch\u1ec9 b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n. D\u00f9ng h\u00ecnh ph\u00e1p n\u1eb7ng nh\u1eb9 b\u1ea5t nh\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf, tai h\u1ecda c\u1ee7a h\u1ea1n h\u00e1n ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua nghe xong ch\u1ee3t hi\u1ec3u ra. H\u00f4m sau g\u1eb7p Mi\u1ec5n, nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u00e1ch m\u1eafng.<\/p>\n<p>[14] Th\u00e1ng n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ng\u00e0y n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-149-6\" href=\"#footnote-149-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, c\u00e1c quan H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0 T\u1ed1ng B\u1ea1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng l\u00ean &#8216;T\u00e2n \u0110\u1ecbnh Thu\u1ea7n H\u00f3a Bi\u00ean S\u1eafc&#8217; g\u1ed3m 30 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[15] Th\u00e1ng t\u01b0 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7 c\u1ed1ng h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u00e1 nghi\u00ean c\u1ee7a ch\u00e2u \u0110oan.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua b\u1ed5 nhi\u1ec7m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u1ea7n Th\u1ee5 c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 v\u00e0 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, c\u00f2n Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh b\u1ecb b\u00e3i nhi\u1ec7m, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang. Ho\u00e0nh t\u00ednh nhu nh\u01b0\u1ee3c, c\u1ea9n th\u1eadn, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c g\u00ec. Khi \u1edf trong tri\u1ec1u, g\u1eb7p l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 cung k\u00ednh c\u00fai ch\u00e0o. T\u00ednh keo ki\u1ec7t, th\u00edch t\u00edch tr\u1eef. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi coi tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>[17] \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9 L\u00fd Duy Thanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Di\u00eam thi\u1ebft s\u1ee9. L\u00fd Duy Thanh t\u1eebng d\u00f9ng s\u1ed5 s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Chi ph\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, s\u1ee9c d\u00e2n l\u00e2u d\u00e0i sao ch\u1ecbu n\u1ed5i! H\u00e3y t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3m b\u1edbt, s\u1edbm quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> Duy Thanh t\u00e2u: <i>&#8220;So v\u1edbi th\u1eddi Khai B\u1ea3o, H\u01b0ng Qu\u1ed1c, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng chi ph\u00ed g\u1ea5p b\u1ed9i. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a y\u00ean, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa qu\u00e1 \u0111\u00f4ng, th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a ph\u00f9 h\u1ee3p. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i th\u1eddi H\u00e1n c\u00f3 V\u1ec7 Thanh, Ho\u1eafc Kh\u1ee9 B\u1ec7nh, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 Qu\u00e1ch T\u1eed Nghi, L\u00fd Th\u1ecbnh, t\u00e2y nhung b\u1eafc \u0111\u1ecbch nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i. Nh\u01b0 th\u1ebf, bi\u00ean s\u1ef1 s\u1ebd y\u00ean v\u00e0 chi ph\u00ed gi\u1ea3m. Mong qu\u1ed1c gia ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 uy danh tr\u1ea5n gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fac n\u00e0y kh\u00e1c, l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00e1c. Qu\u00e2n Hi\u1ec3m Du\u1eabn ng\u00e0y nay nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, kh\u00e1c x\u01b0a. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng t\u00ednh to\u00e1n, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n k\u1ebf ho\u1ea1ch. C\u00f2n vi\u1ec7c ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng, c\u0169ng ph\u1ea3i hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n t\u1ea1i. Nh\u01b0 H\u00e0n T\u00edn, B\u00e0nh Vi\u1ec7t tuy l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng x\u01b0a, nh\u01b0ng d\u00f9ng c\u00e1ch nh\u00ecn th\u1eddi \u1ea5y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch ng\u00e0y nay, e c\u0169ng kh\u00f3 l\u1eadp c\u00f4ng danh. Nay d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, trao quy\u1ec1n l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c m\u1eadt, khanh ch\u01b0a hi\u1ec3u h\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Ban \u0111\u1ea7u, Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 ra tr\u1ea5n th\u1ee7 T\u00e2y L\u1ea1c, L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng khoan dung gi\u1ea3n d\u1ecb, V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n c\u1eady \u01a1n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ea7n l\u1edbn do Mi\u1ec5n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Mi\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, gi\u1eef vi\u1ec7c xu v\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"'Xu' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u01a1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 Bi\u00ean Ni\u00ean L\u1ee5c quy\u1ec3n 2 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-7\" href=\"#footnote-149-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p. T\u1ec1 Hi\u1ec1n ra tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, Mi\u1ec5n li\u1ec1n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Th\u1ee9 qu\u1ea3n di\u00eam thi\u1ebft, t\u00ednh c\u00e1ch kh\u1eaft khe, c\u0169ng t\u1eebng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi Mi\u1ec5n. Do \u0111\u00f3, T\u1ec1 Hi\u1ec1n v\u00e0 Th\u1ee9 c\u00f9ng \u1edf Trung th\u01b0, Mi\u1ec5n trong l\u00f2ng kh\u00f4ng y\u00ean, lo r\u1eb1ng c\u00e1c quan s\u1ebd \u0111em vi\u1ec7c c\u0169 c\u1ee7a Trung th\u01b0 k\u1ec3 l\u1ea1i cho T\u1ec1 Hi\u1ec1n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng t\u00e2u: <i>&#8220;Xin t\u1eeb nay, c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i v\u00e0o bu\u1ed5i tri\u1ec1u tan t\u1ea1i \u0110\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng xin g\u1eb7p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf ph\u00f2ng ri\u00eang ti\u1ebfp kh\u00e1ch, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c nh\u1edd v\u1ea3.&#8221;<\/i> Mi\u1ec5n vui m\u1eebng, li\u1ec1n t\u00e2u Vua thi h\u00e0nh, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i tuy\u00ean b\u1ed1 trong ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 T\u1ea1 B\u00ed d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u, cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 nghi ng\u1edd \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 t\u01b0 \u00fd. S\u00e1ch vi\u1ebft: &#8216;D\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n th\u00ec \u0111\u1eebng nghi ng\u1edd, tr\u1eeb k\u1ebb gian th\u00ec \u0111\u1eebng do d\u1ef1.&#8217; Tr\u01b0\u01a1ng Thuy\u1ebft n\u00f3i Di\u00eau S\u00f9ng b\u1ec1 ngo\u00e0i gi\u1ea3n d\u1ecb khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, b\u00ean trong th\u00ec c\u1ea9n tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ph\u1ee5ng s\u1ef1 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, th\u1eadt l\u00e0 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Hi\u1ec7n nay thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Kim' v\u1ed1n b\u1ecb s\u00f3t, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 36, truy\u1ec7n T\u1ea1 B\u00ed b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-149-8\" href=\"#footnote-149-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u b\u1ec1, B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1eedi g\u1eafm tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0o c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 th\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c quan, l\u00e0m sao bi\u1ebft h\u1ebft vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i! N\u1ebfu ra l\u1ec7nh cho h\u1ecd \u0111\u1ee3i ch\u1edd \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 g\u1eb7p g\u1ee1, th\u00ec c\u00e1c quan s\u1ebd xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ea7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c' quy\u1ec3n 2 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-9\" href=\"#footnote-149-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, h\u1ecfi vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edd gi\u1ea5c, khi\u1ebfn \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u: &#8216;Nghi th\u00ec \u0111\u1eebng d\u00f9ng, d\u00f9ng th\u00ec \u0111\u1eebng nghi&#8217;. N\u1ebfu vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 n\u1eb1m trong tay \u0111\u1ea1i phu, b\u1ed5ng l\u1ed9c r\u1eddi kh\u1ecfi c\u00f4ng th\u1ea5t, qu\u1ed1c v\u1eadn suy vong, k\u1ebb m\u1ea1nh chuy\u00ean quy\u1ec1n, l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00e1ng lo. Nay B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1eebng ph\u1ea1t thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eadp h\u1ee3p h\u00e0o ki\u1ec7t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'l\u00e3m' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u00e3m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 36, truy\u1ec7n T\u1ea1 B\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-10\" href=\"#footnote-149-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb n\u1ecbnh th\u1ea7n, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 quan l\u1ea1i dung t\u00fang, l\u1ec5 nh\u1ea1c chinh chi\u1ebfn \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb thi\u00ean t\u1eed. S\u00e1ch vi\u1ebft: &#8216;Kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb kh\u00f4ng phe ph\u00e1i, v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o r\u1ed9ng l\u1edbn.&#8217; \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 th\u1eddi nay v\u1eady. Sao l\u1ea1i nghi ng\u1edd c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111ang c\u1ea7m quy\u1ec1n, l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1eddi suy vong?<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a Kh\u1ed5ng Quang kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e2y trong nh\u00e0 \u1ea5m, C\u1ed1 Ung \u0111\u01b0\u1ee3c phong h\u1ea7u ba ng\u00e0y m\u00e0 gia nh\u00e2n kh\u00f4ng bi\u1ebft, T\u1ea1 An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1nh c\u1edd v\u1edbi kh\u00e1ch, tin th\u1eafng tr\u1eadn \u0111\u1ebfn m\u00e0 kh\u00e1ch kh\u00f4ng hay, b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ean c\u1ea9n m\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, ngay c\u1ea3 v\u1ee3 con c\u00f2n kh\u00f4ng bi\u1ebft, hu\u1ed1ng chi ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i! N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c r\u1ed3i \u0111u\u1ed5i \u0111i, n\u1ebfu \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, giao ph\u00f3 ch\u00ednh s\u1ef1, th\u00ec c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa! N\u1ebfu b\u1ecf l\u1ec5 y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00f2ng ri\u00eang sao? \u0110\u00f3ng c\u1eeda ph\u1ee7 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng nh\u1eadn y\u00eau c\u1ea7u, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c sao?<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng l\u00f2ng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e2n th\u1ec3 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n, m\u00f9 m\u1edd v\u1ec1 \u0111\u1ea1i th\u1ec3, ng\u1ea1o m\u1ea1n theo \u00fd ri\u00eang che m\u1ea5t s\u00e1ng su\u1ed1t, l\u1eddi l\u1ebd cu\u1ed3ng lo\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua xem t\u1ea5u khen ng\u1ee3i, li\u1ec1n ra l\u1ec7nh thu h\u1ed3i chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, \u0111em bi\u1ec3u c\u1ee7a T\u1ea1 B\u00ed g\u1eedi \u0111\u1ebfn S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Th\u1eddi \u0111\u1ea7u nh\u00e0 T\u1ed1ng, kh\u00f4ng th\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta theo phe quy\u1ec1n th\u1ebf, n\u00ean \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng ti\u1ebfp kh\u00e1ch \u1edf nh\u00e0 ri\u00eang, tr\u0103m quan c\u0169ng \u00edt \u0111\u1ebfn c\u1eeda, ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 xin y\u1ebft ki\u1ebfn, m\u1ed7i ng\u00e0y kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn gi\u1eefa tr\u01b0a ch\u01b0a k\u1ecbp \u0103n, s\u1eafc l\u1ec7nh ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u00f3ng d\u1ea5u, ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng tr\u00ean b\u00e0n, ch\u00ednh s\u1ef1 b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n l\u00e0 v\u1ee5 ri\u00eang. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1ec9 ch\u00ea vi\u1ec7c \u00f4ng mu\u1ed1n m\u1eddi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng g\u1eb7p \u1edf ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y theo &#8216;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c T\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea nh\u1eafc l\u1ea1i, n\u00ean xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, t\u00e1i l\u1eadp kho Chi\u1ebft B\u00e1c.<\/p>\n<p><i>(Kho Chi\u1ebft B\u00e1c t\u1ee9c l\u00e0 kho Chi\u1ebft Trung, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, sau \u0111\u00f3 t\u1ea1m ng\u01b0ng v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, nay l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[20] T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n T\u1ea1 B\u00ed nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng t\u1ea5u b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a th\u1eddi ch\u00ednh. Vua khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 t\u01b0 gi\u00e1n, ban t\u01b0\u1edbc Kim T\u1eed v\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ti\u1ec1n. M\u1ed9t h\u00f4m, B\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o g\u1eb7p Vua \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, Vua l\u1ea1i khen ng\u1ee3i v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp. B\u00ed t\u1ea1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi can gi\u00e1n nh\u01b0 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, n\u00ean th\u1ea7n m\u1edbi d\u00e1m h\u1ebft l\u00f2ng. Thu\u1edf cu\u1ed1i \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 M\u1ea1nh Chi\u00eau \u0110\u1ed3 s\u00e1ng d\u00e2ng t\u1ea5u can gi\u00e1n, chi\u1ec1u \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u. Ti\u1ec1n tri\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf, sao ch\u1eb3ng lo\u1ea1n!&#8221;<\/i> Vua x\u00fac \u0111\u1ed9ng, l\u1eb7ng \u0111i h\u1ed3i l\u00e2u.<\/p>\n<p>[21] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Trung V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Phan M\u1ef9 qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0169 Hu\u1ec7.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1ea1i huy\u1ec7n Tu\u1ea5n Nghi, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng \u0111\u00ea li\u00ean, tr\u00e0n ng\u1eadp ru\u1ed9ng d\u00e2n. Vua s\u00e1ng s\u1edbm ng\u1ed3i ki\u1ec7u ra c\u1eeda C\u00e0n Nguy\u00ean, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 Khu m\u1eadt s\u1ee9 \u0111\u00f3n ch\u00e0o b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f4ng Kinh nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n binh l\u00ednh, h\u01a1n tr\u0103m v\u1ea1n d\u00e2n c\u01b0, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o con s\u00f4ng n\u00e0y. Tr\u1eabm sao kh\u00f4ng lo ngh\u0129!&#8221;<\/i> Xa gi\u00e1 \u0111i v\u00e0o v\u0169ng l\u1ea7y, \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m b\u01b0\u1edbc, c\u00e1c quan theo h\u1ea7u \u0111\u1ec1u kinh h\u00e3i. \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110\u00e1i H\u01b0ng qu\u1ef3 g\u1ed1i kh\u1ea9n c\u1ea7u Vua quay l\u1ea1i, r\u1ed3i \u0111\u1ee1 ki\u1ec7u \u0111\u01b0a Vua ra kh\u1ecfi b\u00f9n l\u1ea7y. Vua ra l\u1ec7nh cho H\u01b0ng ch\u1ec9 huy v\u00e0i ngh\u00ecn l\u00ednh b\u1ed9 binh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea. Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn tr\u01b0a, \u0111\u00ea \u0111\u00e3 v\u1eefng ch\u1eafc, n\u01b0\u1edbc r\u00fat d\u1ea7n. Vua v\u00e0o ngh\u1ec9, Th\u00e1i quan d\u00e2ng c\u01a1m, c\u00e1c th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u l\u1ea5m lem b\u00f9n \u0111\u1ea5t. Tri huy\u1ec7n s\u1ef1 T\u1ed1ng Vi\u00eam tr\u1ed1n tr\u00e1nh kh\u00f4ng d\u00e1m ra m\u1eaft, Vua \u0111\u1eb7c x\u00e1 cho \u00f4ng ta kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu cho H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Tr\u00ecnh T\u00fac, T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu, S\u1eed qu\u00e1n ki\u1ec3m th\u1ea3o, ki\u00eam B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed \u0110\u1ed7 H\u1ea1o, B\u00ed th\u01b0 lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00fd T\u00f4ng Ng\u1ea1c c\u00f9ng nhau ki\u1ec3m tra c\u00e1c vi\u1ec7c c\u0169 v\u1ec1 Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, Th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng t\u1ed9c, H\u1eadu t\u1ed9c. L\u1ea1i sai S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean t\u1eadp v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean. Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong.<\/p>\n<p>[24] \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri t\u1ea1p s\u1ef1 Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u01a1ng U\u1ea5t <a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u01a1ng U\u1ea5t nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' nghi ch\u1ebf 2-6, 4-3, 9-8 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-149-11\" href=\"#footnote-149-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a> d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp Ch\u00ednh nha l\u00e0 \u0111\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 Ngo\u1ea1i tri\u1ec1u. Qu\u1ea7n th\u1ea7n t\u1eeb bi\u1ec7t, g\u1eb7p m\u1eb7t v\u00e0 t\u1ea1 \u01a1n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha tr\u01b0\u1edbc, sau khi g\u1eb7p, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i ghi \u0111\u1ee7 ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u00ean h\u1ecd \u0111\u1ec3 b\u00e1o, r\u1ed3i C\u00e1p m\u00f4n m\u1edbi cho v\u00e0o t\u00e2u, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n \u0110\u1ee9c v\u1ec1 sau, m\u1edbi ban chi\u1ebfu cho \u0111\u1ebfn Trung t\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha, \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c c\u01a1 quan v\u1eabn tu\u00e2n theo. Nh\u01b0ng sau khi v\u0103n v\u0169 c\u00e1c quan Trung t\u1ea1, t\u1eeb bi\u1ec7t g\u1eb7p m\u1eb7t, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn ngay Ch\u00ednh nha, khi\u1ebfn tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng suy \u0111\u1ed3i. K\u00ednh mong t\u1eeb nay c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i sau khi Trung t\u1ea1, ng\u00e0y h\u00f4m sau \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha <a class=\"footnote\" title=\"'Ng\u00e0y h\u00f4m sau \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha': ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u1edfi', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-149-12\" href=\"#footnote-149-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. C\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong n\u1ed9i c\u00e1c nh\u01b0 Th\u1ee9 s\u1eed t\u1eeb xa ki\u00eam nhi\u1ec7m, c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c t\u1eeb C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a b\u00e1ch quan, c\u00f9ng \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha t\u1eeb bi\u1ec7t, t\u1ea1 \u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i s\u1ee9 g\u1ea5p m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha, c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1edd khai b\u00e1o \u0111\u00e0i <a class=\"footnote\" title=\"'C\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1edd khai b\u00e1o \u0111\u00e0i': ch\u1eef 'ph\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u0129nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' nghi ch\u1ebf 4-4 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-149-13\" href=\"#footnote-149-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m ph\u1ea1t m\u1ed9t th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>U\u1ea5t l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ph\u00e9p l\u1ec7, ng\u00e0y ngh\u1ec9, tr\u0103m quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u vi\u1ec7c. B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng ch\u0103m ch\u1ec9 v\u1ea1n vi\u1ec7c, d\u00f9 g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 trong tu\u1ea7n c\u0169ng t\u1ef1 th\u00e2n nghe x\u00e9t vi\u1ec7c<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ef1 th\u00e2n nghe x\u00e9t vi\u1ec7c 'th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu nghi ch\u1ebf 9-8 m\u00e0 \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-149-14\" href=\"#footnote-149-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, v\u0103n v\u00f5 b\u00e1 quan ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u00e2n ng\u00e0y ngh\u1ec9 \u0111\u1ebfn t\u1eeb t\u1ea1, mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i ch\u1ed7 ti\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"Mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i ch\u1ed7 ti\u1ec7n 'mu\u1ed1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu m\u00e0 \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-149-15\" href=\"#footnote-149-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi ph\u1ea3i l\u00e0m l\u1ec5 m\u00faa. Xin t\u1eeb nay ng\u00e0y ngh\u1ec9, tr\u1eeb n\u1ed9i ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u<a class=\"footnote\" title=\"Xin t\u1eeb nay ng\u00e0y ngh\u1ec9, tr\u1eeb n\u1ed9i ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u 'v\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu m\u00e0 \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-149-16\" href=\"#footnote-149-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, c\u1eeda c\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn ti\u1ebfp ai v\u00e0o t\u1eeb t\u1ea1, tr\u1eeb ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn m\u1ec7nh kh\u1ea9n c\u1ea5p, kh\u00f4ng thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;L\u00fac thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, tr\u0103m quan \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng tr\u1ea7n d\u01b0\u1edbi hi\u00ean. Xin t\u1eeb nay, ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1ed1 tr\u00ed l\u1ec1u tr\u1ea1i ngo\u00e0i c\u1eeda c\u00e1p, v\u00e0 l\u1ec7nh Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ed9i m\u0169 tr\u1ecdng \u0111\u00e1i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ec1u nghe theo. Tr\u1ecdng \u0111\u00e1i l\u00e0 h\u00ecnh d\u00e1ng c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a lo\u1ea1i m\u0169 l\u1edbn, v\u1ed1n l\u00e0 trang ph\u1ee5c c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00e0i l\u01b0\u1edbi, l\u00e0m b\u1eb1ng l\u1ee5a, H\u1eadu Ng\u1ee5y V\u0103n \u0110\u1ebf t\u1eeb V\u00e2n Trung d\u1eddi v\u1ec1 \u0110\u1ea1i \u0111\u00e3 ban cho tr\u0103m quan. \u0110\u1ea7u tri\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ed9i, sau \u0111\u00f3, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh t\u1eeb ng\u0169 ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed9i, c\u00f2n Khu m\u1eadt, Tam ty s\u1ee9 ph\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1i T\u00f4ng m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, nghi\u00eam kh\u1eafc ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1eeb t\u1ea1 \u1edf ch\u00ednh nha, Tr\u01b0\u01a1ng U\u1ea5t v\u1eabn cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, c\u00f3 ph\u1ea3i chi\u1ebfu Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c ch\u01b0a thi h\u00e0nh ch\u0103ng? C\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[25] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i <i>(m\u00f9ng 2)<\/i>, Vua n\u00f3i v\u1edbi Tam ty s\u1ee9 L\u00fd Duy Thanh v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u1ee7a c\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c chi ti\u00eau, nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u1ea5y kh\u00f4ng h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd, tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm l\u00e0 mu\u1ed1n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 h\u00f2a kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c! C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i c\u00f9ng nhau c\u00e2n nh\u1eafc, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb thu thu\u1ebf qu\u00e1 n\u1eb7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(K\u1ef7 H\u1ee3i l\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng 2. &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217; ch\u00e9p ri\u00eang l\u1eddi c\u1ee7a Vua, kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u00e1c. &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. &#8216;B\u1ea3o hu\u1ea5n&#8217; th\u00ec g\u00e1n l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng hai n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, sau khi L\u00fd Duy Thanh xin \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n H\u00e0 Nam v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng. Kh\u00f4ng r\u00f5 &#8216;B\u1ea3o hu\u1ea5n&#8217; c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u? Tuy nhi\u00ean, &#8216;B\u1ea3o hu\u1ea5n&#8217; th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng chu\u1ea9n x\u00e1c v\u1ec1 th\u1eddi gian, c\u00f2n &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217; l\u1ea1i chuy\u00ean ghi ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng sai, n\u00ean theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[26] L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean nghe tin Tr\u1ea1ch Th\u1ee7 T\u1ed1 s\u1ebd \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, li\u1ec1n s\u1ee3 h\u00e3i, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin quy thu\u1eadn. Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua phong cho K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0m Ng\u00e2n ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, ban qu\u1ed1c t\u00ednh, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 B\u1ea3o C\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'B\u1ea3o C\u00e1t' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Tri\u1ec7u' th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 15 m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-149-17\" href=\"#footnote-149-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. Tri\u1ec7u B\u1ea3o Trung l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed em trai ru\u1ed9t l\u00e0 K\u1ebf Xung<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'B\u1ea3o Trung' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u1ea3o C\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-18\" href=\"#footnote-149-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, Vua c\u0169ng ban qu\u1ed1c t\u00ednh, \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 B\u1ea3o Ninh, phong l\u00e0m Tuy ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. Phong m\u1eb9 c\u1ee7a K\u1ebf Thi\u00ean l\u00e0 V\u00f5ng th\u1ecb l\u00e0m T\u00e2y H\u00e0 qu\u1eadn th\u00e1i phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u01b0 v\u1ec1 K\u1ebf Thi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u1ebf' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-19\" href=\"#footnote-149-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u0103n t\u1ebf trong c\u00e1c l\u1ec5 t\u1ebf th\u01b0\u1eddng do quan thu\u1ed9c \u1edf Tr\u1ee9 t\u00e1c c\u1ee5c so\u1ea1n d\u00e2ng l\u00ean, nhi\u1ec1u ph\u1ea7n kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec3n l\u1ec5. B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed \u0111\u00e3 so\u1ea1n th\u00e0nh h\u00e0ng tr\u0103m b\u00e0i, g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;Ch\u00ednh t\u1eeb l\u1ee5c&#8217;, g\u1ed3m ba quy\u1ec3n, d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu l\u1ec7nh l\u00e0m th\u00e0nh quy t\u1eafc v\u0129nh vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[28] Th\u00e1ng t\u00e1m, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Ti\u1ec1n Th\u1ee5c, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n gi\u1eef quy\u1ec1n thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, r\u01b0\u1ee3u h\u1ecfng, quan l\u1ea1i v\u1eabn b\u1eaft \u0111\u00f3ng thu\u1ebf, d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ed5i, \u1edf H\u1ed3 ch\u00e2u l\u00e0 13.349 b\u00ecnh, C\u00f9 ch\u00e2u l\u00e0 17.283 b\u00ecnh, \u0110\u00e0i ch\u00e2u l\u00e0 1.144 th\u1ea1ch, Vi\u1ec7t ch\u00e2u l\u00e0 2.904 th\u1ea1ch 7 \u0111\u1ea5u, \u0111\u1ec1u cho h\u1ee7y b\u1ecf, kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ec1n n\u1eefa.<\/p>\n<p>[29] Vua lo l\u1eafng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n trong d\u00e2n ch\u00fang, s\u1ee3 r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 v\u00e0 h\u00ecnh b\u1ed9 d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd quanh co \u0111\u1ec3 b\u1ebb cong s\u1ef1 th\u1eadt. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, thi\u1ebft l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh trong cung c\u1ea5m, giao cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u1ed5 nhi\u1ec7m s\u00e1u vi\u00ean quan t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh l\u00ean, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i qua Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh \u0111\u00f3ng d\u1ea5u<a class=\"footnote\" title=\"vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p gi\u1ed1ng nhau trong c\u00e1c b\u1ea3n. So s\u00e1nh v\u1edbi 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 14, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh, \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean tr\u00ecnh l\u00ean Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh \u0111\u00f3ng d\u1ea5u', c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang\" id=\"return-footnote-149-20\" href=\"#footnote-149-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, sau \u0111\u00f3 giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 v\u00e0 h\u00ecnh b\u1ee9 x\u1eed l\u00fd l\u1ea1i r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o. Sau \u0111\u00f3, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh s\u1ebd xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xong r\u1ed3i giao cho Trung th\u01b0. Nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n th\u00ec thi h\u00e0nh ngay, c\u00f2n nh\u1eefng v\u1ee5 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng \u00fd, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng s\u1ebd l\u1ea1i b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh x\u1eed l\u00fd. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadn tr\u1ecdng t\u1ed1i \u0111a.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;, quan x\u00e9t \u00e1n khi x\u1eed v\u1ee5 C\u01b0 \u0110\u1ea1o An \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ebfu c\u1ea9n th\u1eadn, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111i \u0111\u00e0y, v\u00ec v\u1eady m\u1edbi l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh. Nay &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ghi r\u1eb1ng ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, th\u00e1ng 8, m\u1edbi l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o l\u00e0 ng\u00e0y 12. Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, th\u00e1ng 9, V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1edbi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t l\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng 2. C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee9 t\u1ef1 th\u1eddi gian \u0111\u00e3 b\u1ecb nh\u1ea7m l\u1eabn, ch\u1eb3ng l\u1ebd V\u01b0\u01a1ng V\u0169 X\u1ee9ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb giam h\u01a1n 20 ng\u00e0y m\u1edbi x\u1eed? N\u1ebfu kh\u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217; \u0111\u00e3 nh\u1ea7m. Nay ch\u1ec9 theo ghi ch\u00e9p trong &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217;, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u th\u00eam. T\u01b0 M\u00e3 Quang trong &#8216;K\u00fd v\u0103n&#8217; cho r\u1eb1ng khi Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 ra tr\u1ea5n nh\u1eadm, Th\u00e1i T\u00f4ng lo quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Trung th\u01b0 qu\u00e1 l\u1edbn, l\u1ea1i th\u00eam c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd h\u1ebft, l\u00fac \u0111\u00f3 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung \u0111ang l\u00e0m gi\u00e1n quan, \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb xin t\u00e1ch ph\u00f2ng h\u00ecnh c\u1ee7a Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh. Xem &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217;, tuy H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c T\u01b0 gi\u00e1n tri ch\u1ebf c\u00e1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, &#8216;Qu\u1ed1c s\u1eed&#8217; v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp, kh\u00f4ng bi\u1ebft T\u01b0 M\u00e3 Quang c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c l\u1eadp Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea9n tr\u1ecdng trong x\u1eed \u00e1n, \u0111\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Trung th\u01b0 hay gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00f4ng vi\u1ec7c? C\u00f3 l\u1ebd l\u1eddi n\u00e0y c\u0169ng nh\u1ea7m, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Trong &#8216;\u0110\u00e0m uy\u1ec3n&#8217;, D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c ch\u1ec9 vi\u1ebft <i>&#8220;Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh v\u1ed1n l\u00e0 ph\u00f2ng h\u00ecnh c\u1ee7a Trung th\u01b0, ch\u1ee9c tr\u00e1ch do t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng qu\u1ea3n l\u00fd, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00e1ch ra&#8221;<\/i>, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 do quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Trung th\u01b0 qu\u00e1 l\u1edbn.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ch\u00e2u T\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng 73 h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Nhung v\u1edbi h\u01a1n 400 kh\u1ea9u \u0111\u00e3 quy ph\u1ee5c. Vua b\u00e8n b\u1ea3o c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 lo ngo\u00e0i, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 lo trong. Lo ngo\u00e0i ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ecdn gian t\u00e0 kh\u00f4ng h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng, n\u1ebfu tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ed7i lo trong, m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e1ng s\u1ee3. B\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng t\u00e2m, lu\u00f4n ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] Th\u00e1ng ch\u00edn, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, h\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Th\u1ee9, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, C\u1ea5p s\u1ef1 Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng khen \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, nh\u01b0ng khi l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf h\u1ed9 b\u1ed9, th\u01b0\u1eddng v\u00ec kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, b\u1ecb chi\u1ebfu th\u01b0 khi\u1ec3n tr\u00e1ch, danh ti\u1ebfng ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m. \u00d4ng v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi Tr\u1ea7n Th\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"'V\u1ed1n' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft th\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-149-21\" href=\"#footnote-149-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, Vua m\u1ed7i khi nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c k\u1ebf ty c\u00f3 sai l\u1ea7m, Tr\u1ea7n Th\u1ee9 \u0111\u1ec1u b\u00e1o l\u1ea1i, mu\u1ed1n Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 c\u1ed1 g\u1eafng. Sau \u0111\u00f3, Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ea5u \u0111\u1ed1i, t\u1ef1 bi\u1ec7n minh. Vua h\u1ecfi Tri C\u1ed5: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u1eeb \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i> Tri C\u1ed5 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Tr\u1ea7n Th\u1ee9 b\u00e1o v\u1edbi th\u1ea7n.&#8221;<\/i> Vua gi\u1eadn Tr\u1ea7n Th\u1ee9 ti\u1ebft l\u1ed9 l\u1eddi trong cung, gh\u00e9t Ph\u00e0n Tri C\u1ed5 khinh su\u1ea5t, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ec5n v\u00ec em l\u00e0 Ho\u00e0i, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n c\u00f4ng k\u00edch, Vua c\u0169ng nh\u1eadn ra Mi\u1ec5n hay d\u00f9ng m\u01b0u m\u1eb9o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1ee9c trong tri\u1ec1u, n\u00ean c\u00f9ng ng\u00e0y v\u1edbi Tr\u1ea7n Th\u1ee9 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Mi\u1ec5n v\u00e2ng chi\u1ebfu, v\u00e0o g\u1eb7p Vua, kh\u00f3c l\u00f3c kh\u00f4ng mu\u1ed1n r\u1eddi xa b\u00ean c\u1ea1nh, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ea5y ng\u00e0y, r\u00e2u t\u00f3c \u0111\u1ec1u b\u1ea1c tr\u1eafng.<\/p>\n<p>[32] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i g\u1ea7n g\u0169i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed, Tr\u1eabm c\u0169ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, th\u1ea5y vi\u1ec7c tr\u1ecb lo\u1ea1n c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, h\u00e1 ch\u1eb3ng \u0111\u1ec3 t\u00e2m sao! H\u01a1n n\u1eefa, th\u1eddi nay \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c suy \u0111\u1ed3i, n\u1ebfu l\u1eadp Th\u00e1i t\u1eed, th\u00ec c\u00e1c quan trong cung \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u01b0ng th\u1ea7n. Quan ch\u1ee9c trong cung c\u00f9ng b\u1eadc v\u1edbi tr\u00ean \u0111\u00e0i, trong t\u00ecnh c\u1ea3m con ng\u01b0\u1eddi, r\u1ea5t b\u1ea5t an. C\u00e1c con Tr\u1eabm c\u00f2n nh\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"'C\u00e1c con Tr\u1eabm' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tr\u1eef nh\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-22\" href=\"#footnote-149-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, ch\u01b0a c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u00f3 \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn b\u1eadc l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb t\u00f4i t\u1edb, Tr\u1eabm c\u0169ng t\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ecb ch\u1ecdn l\u1ef1a', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-23\" href=\"#footnote-149-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 nh\u1eefng k\u1ebb gian hi\u1ec3m, n\u1ecbnh h\u00f3t \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh. Vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, nghe gi\u1ea3ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh, \u0111\u1ee3i ch\u00fang tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, t\u1ef1 c\u00f3 c\u00e1ch quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Sao nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u1eb3ng hi\u1ec3u l\u00f2ng Tr\u1eabm?&#8221;<\/i> B\u1ea5y gi\u1edd, T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n, \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan T\u1ed1ng H\u1ea1ng c\u00f9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng s\u1edb \u1edf c\u1eeda cung<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1eeda cung' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'khuy\u1ebft', theo s\u00e1ch \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-24\" href=\"#footnote-149-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, xin l\u1eadp H\u1ee9a V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Hi l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed, l\u1eddi l\u1ebd ng\u1ea1o m\u1ea1n, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t gi\u1eadn, \u0111\u1ecbnh tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e s\u1ef1 li\u1ec1u l\u0129nh. H\u1ea1ng l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a v\u1ee3 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh, do M\u00f4ng Ch\u00ednh ti\u1ebfn c\u1eed, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ra chi\u1ebfu tr\u00e1ch M\u00f4ng Ch\u00ednh v\u00ec d\u1eabn d\u1eaft ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, \u0103n l\u1ed9c an nh\u00e0n, b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.<\/p>\n<p>[33] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0 c\u00f9ng M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ed7 c\u00f9ng khoa, t\u00ecnh c\u1ea3m r\u1ea5t th\u00e2n thi\u1ebft. Tr\u1ecdng Th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ph\u1ea7n Ch\u00e2u, v\u00ec t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi con h\u1ea7u c\u1ee7a vi\u00ean Gi\u00e1m qu\u00e2n n\u00ean b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan ch\u1ee9c, v\u1ec1 l\u00e0m d\u00e2n, s\u1ed1ng ngh\u00e8o \u1edf kinh \u0111\u00f4 nhi\u1ec1u n\u0103m. M\u00f4ng Ch\u00ednh khi \u1edf Trung th\u01b0, h\u1ebft s\u1ee9c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c quan ch\u1ee9c. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"'Khi \u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'c\u1eadp', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-149-25\" href=\"#footnote-149-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, Tr\u1ecdng Th\u01b0 l\u1ea1i c\u00f4ng k\u00edch M\u00f4ng Ch\u00ednh, khi\u1ebfn M\u00f4ng Ch\u00ednh b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u00fac \u1ea5y d\u01b0 lu\u1eadn ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[34] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ra l\u1ec7nh cho T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng ki\u00eam ch\u1ee9c Trung th\u01b0 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, c\u00f9ng gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[35] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, L\u00fd H\u00e3ng c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. L\u00fd H\u00e3ng l\u00fac \u0111\u1ea7u ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng \u1edf l\u1ea1i b\u1ed9, nh\u00e2n d\u1ecbp d\u1ef1 y\u1ebfn, Vua nh\u00ecn theo r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd H\u00e3ng phong \u0111\u1ed9 \u0111oan trang, \u0111\u00fang l\u00e0 b\u1eadc qu\u00fd nh\u00e2n.&#8221;<\/i> Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau, \u00f4ng c\u00f9ng Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[36] Vua t\u1eebng tri\u1ec7u ki\u1ebfn m\u1eb9 c\u1ee7a Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f3 ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' b\u1ecb thi\u1ebfu trong nguy\u00ean b\u1ea3n, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch v\u00e0 b\u1ea3n trong c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-149-26\" href=\"#footnote-149-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, cho ng\u1ed3i v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;D\u1ea1y con nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00fang l\u00e0 b\u00e0 M\u1ea1nh M\u1eabu.&#8221;<\/i> Vua l\u00e0m th\u01a1 ban t\u1eb7ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, l\u1ea5y H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. H\u00f3a C\u01a1 t\u1eebng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng <i>&#8220;l\u00e3nh b\u00ed tr\u1eebng thanh&#8221;<\/i> c\u1ee7a Ph\u1ea1m B\u00e0ng, d\u00e2ng b\u1ea3n <i>&#8220;Tr\u1eebng thanh l\u01b0\u1ee3c&#8221;<\/i> n\u00eau n\u0103m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>&#8211; \u0110o\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t, t\u00e1i l\u1eadp Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh, c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia \u0111\u1eb7t ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9, vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i noi theo tr\u1eddi, c\u00f9ng thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c quan thu\u1ed9c \u0111\u1ec3 t\u00f4n v\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t. Hu\u1ed1ng chi Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh tr\u00ean \u1ee9ng v\u1edbi thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi cung T\u1eed Vi, s\u00e1u khanh nh\u01b0 quan h\u1ea7u thi\u1ec7t, c\u00e1c lang l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed tinh t\u00fa<a class=\"footnote\" title=\"Lang l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed tinh t\u00fa, ch\u1eef 'lang l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'lang s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-27\" href=\"#footnote-149-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 v\u0103n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a tr\u1eddi hi\u1ec3n hi\u1ec7n, vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng. Hi\u1ec7n nay danh hi\u1ec7u c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ec9nh b\u1ed9, kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ch\u1ee9c tam ty s\u1ee9 ng\u1ea1ch<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ee9c tam ty s\u1ee9 ng\u1ea1ch, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch T\u1ed1ng b\u1ea3n, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n' v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 29, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-28\" href=\"#footnote-149-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ea1m th\u1eddi c\u1ee7a th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i, c\u00e1c ch\u1ee9c ph\u00e1n quan, suy quan, c\u00e2u vi\u1ec7n, khai chi\u1ebft, ma kh\u00e1m, b\u1eb1ng do, l\u00fd khi\u1ebfm, kh\u1ed5ng m\u1ee5c, c\u00e2u \u00e1p ti\u1ec1n h\u00e0ng, h\u1eadu h\u00e0ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan nha l\u1ea1i thu\u1ed9c ch\u00e2u qu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay th\u1ea7n xin b\u00e3i b\u1ecf tam ty, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t trong Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh s\u00e1u th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ph\u00e2n qu\u1ea3n c\u00e1c vi\u1ec7c. B\u00e3i b\u1ecf ph\u00e1n quan, suy quan, \u0111\u1eb7t c\u00e1c lang quan ph\u00e2n qu\u1ea3n 24 ty c\u00f9ng vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu ty, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n m\u1ed9t ty. B\u00e3i b\u1ecf kh\u1ed5ng m\u1ee5c, c\u00e2u \u00e1p ti\u1ec1n h\u00e0ng, h\u1eadu h\u00e0ng, thay b\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0111\u00f4 s\u1ef1, ch\u1ee7 s\u1ef1, l\u1ec7nh s\u1eed, th\u01b0 l\u1ec7nh s\u1eed. B\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c ty c\u00e2u vi\u1ec7n, khai chi\u1ebft, ma kh\u00e1m, b\u1eb1ng do, l\u00fd khi\u1ebfm<a class=\"footnote\" title=\"l\u00fd khi\u1ebfm \u0111\u1eb3ng ty, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0111\u1ed3ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 266, 'V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 truy\u1ec7n' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-149-29\" href=\"#footnote-149-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, giao v\u1ec1 t\u1ef7 b\u1ed9 v\u00e0 t\u1ea3 h\u1eefu ty. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c c\u00e0ng th\u00eam tinh t\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi th\u00f4 t\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u00e2u qu\u1eadn. N\u1ebfu nh\u01b0 ch\u1ee9c s\u00e1u khanh khuy\u1ebft, th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 danh ph\u1ea9m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ti\u1ebfng t\u0103m t\u1ea1m quy\u1ec1n nhi\u1ec7m. N\u1ebfu nh\u01b0 ch\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 lang quan khuy\u1ebft, th\u00ec t\u1eeb l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh tam vi\u1ec7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng su\u1ed1t, c\u00f3 thanh danh, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u00ednh th\u1ee9c. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ec9nh kh\u00f4ng c\u00f2n quan ch\u1ee9c t\u1ea1p lo\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a 24 ty, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc, xin giao cho c\u00e1c quan thu\u1ed9c tham kh\u1ea3o, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh cho ph\u00f9 h\u1ee3p r\u1ed3i thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>&#8211; \u0110o\u1ea1n th\u1ee9 hai, b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1eadn tr\u1ecdng trong ti\u1ebfn c\u1eed, vi\u1ebft r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u n\u0103m nay ban chi\u1ebfu, l\u1ea5y lo\u1ea1i m\u00e0 c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng ch\u1ec9 nghe n\u00f3i th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quan, ch\u01b0a th\u1ea5y ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. Mong r\u1eb1ng t\u1eeb nay thi\u1ebft l\u1eadp ri\u00eang s\u1ed5 danh s\u00e1ch, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u1ecdn c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u c\u00f3 thanh danh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi sai b\u1ea3o c\u1eed ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh bi\u1ebft, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, l\u1ea1i l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, ghi t\u00ean h\u1ecd ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0o s\u1ed5. Quan \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c v\u1ee5, th\u1ef1c s\u1ef1 li\u00eam ch\u00ednh t\u00e0i n\u0103ng, c\u01a1 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n thi h\u00e0nh \u0111i\u1ec3n l\u1ec7nh ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen ng\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. N\u1ebfu quan \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed tham \u00f4 l\u1ed9 r\u00f5, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i li\u00ean \u0111\u1edbi. Th\u1ea7n l\u1ea1i ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m qua, b\u1ea3y l\u1ea7n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u anh t\u00e0i, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng h\u1ecd l\u00e2u ng\u00e0y ch\u00ecm \u1edf ch\u1ee9c th\u1ea5p, ho\u1eb7c \u1edf xa, mong l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra, v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00e2u x\u00e9t ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh b\u00e1o l\u00ean, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u0169ng ghi v\u00e0o s\u1ed5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>&#8211; \u0110o\u1ea1n th\u1ee9 ba, b\u00e0n v\u1ec1 tr\u1eebng tr\u1ecb tham quan, vi\u1ebft r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tham quan \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n, g\u00e2y h\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn, ho\u1eb7c b\u1ebb cong ph\u00e1p lu\u1eadt, ho\u1eb7c l\u1ea1m d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u00e1p, ho\u1eb7c nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ea1i vi\u1ec7c t\u01b0, ho\u1eb7c nh\u00e2n s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 h\u00e0nh ng\u01b0\u1ee3c, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ecbu thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng h\u01a1n s\u00e2u m\u1ecdt. S\u00e2u m\u1ecdt nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00e2y r\u1ed7ng, tham quan nhi\u1ec1u th\u00ec d\u00e2n kh\u1ed5. N\u1ebfu kh\u00f4ng nghe l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt r\u0103n \u0111e, th\u00ec Di, T\u1ec1 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef quy t\u1eafc li\u00eam ch\u00ednh, Nhan, M\u1eabn c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh. Ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u00ednh t\u00ecnh nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc, v\u1eadt \u0111\u1ef1ng vu\u00f4ng th\u00ec vu\u00f4ng, v\u1eadt \u0111\u1ef1ng tr\u00f2n th\u00ec tr\u00f2n, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u do r\u00e0ng bu\u1ed9c m\u00e0 th\u00e0nh. Mong l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"Mong l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 'S\u1ee9 ph\u00f3' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00f3 s\u1ee9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i. Sau \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-149-30\" href=\"#footnote-149-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a> ki\u00eam ch\u1ee9c danh \u0111i\u1ec1u tra, sai h\u1ecd gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m. Khi m\u1ed9t b\u1ed9 y\u00ean \u1ed5n, th\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3 r\u00f5 r\u1ec7t, \u0111\u1ebfn khi v\u1ec1 kinh, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng theo th\u1ee9 b\u1eadc, ban ch\u1ee9c danh Th\u1ecb t\u00f2ng \u0111i\u1ec7n \u0111\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u qu\u00fd l\u00e0 \u0111\u1ec3 tham v\u1ea5n hi\u1ec3u vi\u1ec7c b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng l\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u0103m lo tr\u1ecb an.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>&#8211; Th\u1ee9 t\u01b0, b\u00e3i b\u1ecf quan l\u1ea1i th\u1eeba, n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu, thi\u1ebft l\u1eadp quan l\u1ea1i ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, n\u00ean c\u1ed5 nh\u00e2n b\u1ea3o: &#8216;Quan kh\u00f4ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi.&#8217; \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 thu\u1eadn theo s\u1ef1 gi\u1ea3n d\u1ecb, b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Nay \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta l\u00e3nh th\u1ed5 r\u1ed9ng l\u1edbn, d\u00e2n v\u1eadt ph\u1ed3n th\u1ecbnh, g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, m\u1ecdi vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng, ph\u00e2n chia thi\u1ebft l\u1eadp nhi\u1ec1u ch\u1ee9c quan, so v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u00e2y, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169. \u00dd t\u01b0\u1edfng l\u00e0 mu\u1ed1n l\u00e0m gi\u00e0u cho qu\u1ed1c kh\u1ed1, t\u0103ng l\u1ee3i nhu\u1eadn, nh\u01b0ng k\u1ebft qu\u1ea3 l\u1ea1i l\u00e0m hao t\u1ed5n qu\u1ed1c l\u1ef1c, hao m\u00f2n d\u00e2n ch\u00fang, khi\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u00e0y c\u00e0ng suy y\u1ebfu!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nh\u1edb hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i du l\u1ecbch \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn Giang, Ho\u00e0i, trong \u0111\u00f3 D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u v\u00e0 S\u1edf Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1ee5c \u0111\u1ec1u l\u00e0 y\u1ebft h\u1ea7u c\u1ee7a nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, d\u00e2n \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng, nh\u01b0ng ch\u1ec9 b\u1ed1 tr\u00ed m\u1ed9t Tri ch\u00e2u \u1edf nha m\u00f4n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n chia c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00f2n l\u1ea1i Th\u00f4ng ph\u00e1n b\u1ea3n ch\u00e2u, Th\u00f4i quan v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c quan kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u ph\u00e2n c\u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c thu\u1ebf mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, kho t\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"c\u0169ng nh\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd thu\u1ebf mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, kho t\u00e0ng, 'r\u01b0\u1ee3u' v\u1ed1n ghi l\u00e0 's\u1eaft', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-149-31\" href=\"#footnote-149-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u0169ng nghe vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd g\u1ecdn g\u00e0ng, l\u1ea1i \u00edt c\u00f3 ki\u1ec7n t\u1ee5ng h\u00ecnh s\u1ef1. Tr\u1eabm m\u01b0\u1eddi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"'m\u01b0\u1eddi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc', 'm\u01b0\u1eddi' v\u1ed1n ghi l\u00e0 '\u01b0', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-149-32\" href=\"#footnote-149-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a> khi nh\u1eadm ch\u1ee9c quan \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00eam v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m l\u00e2m s\u1ef1 v\u1ee5 v\u00e0 S\u1ee9 th\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00eam v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m l\u00e2m s\u1ef1 v\u1ee5 v\u00e0 S\u1ee9 th\u1ea7n, 'v\u00e0' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o l\u00ean tr\u00ean 'tri\u1ec1u quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-149-33\" href=\"#footnote-149-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 b\u1ea3n ch\u00e2u nhi\u1ec1u l\u1ea7n, th\u1ef1c s\u1ef1 lo s\u1ee3 c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf, e r\u1eb1ng hao ph\u00ed qu\u1ed1c kh\u1ed1, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c h\u00ecnh \u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00e1c ng\u1ea1ch, c\u00f9ng Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, Ch\u1ee7 b\u1ea1, Huy\u1ec7n \u00fay, chi ph\u00ed cao th\u1ea5p \u0111\u1ec1u m\u1ed9t n\u1eeda, t\u00ednh l\u1ea1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t th\u00e1ng ti\u00eau kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n, t\u00ednh theo m\u1ed9t ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i n\u0103m t\u1ed1n h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, nh\u00e2n l\u00ean g\u1ea5p \u0111\u00f4i, th\u00ec th\u00e0nh m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, l\u1ea1i nh\u00e2n th\u00eam n\u1eefa. N\u1ebfu \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 quan l\u1ea1i thanh li\u00eam, th\u00ec ch\u1ec9 hao t\u1ed5n c\u00f4ng kh\u1ed1 m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng n\u1ebfu l\u00e0 quan l\u1ea1i tham lam, tr\u1ea3i kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec c\u00f2n thu th\u00eam t\u1eeb d\u00e2n ch\u00fang g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p T\u1ed5 C\u00e1t. Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00e0m hao t\u1ed5n qu\u1ed1c l\u1ef1c, t\u1ed5n h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Mong l\u1ec7nh c\u00e1c b\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, c\u00f9ng Tri ch\u00e2u b\u00e0n b\u1ea1c c\u1eaft gi\u1ea3m, c\u00e1c ch\u1ee9c Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, Ch\u1ee7 b\u1ea1, Huy\u1ec7n \u00fay, tr\u01b0\u1edbc kia nhi\u1ec1u ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t, Huy\u1ec7n \u00fay do Ch\u1ee7 b\u1ea1 ki\u00eam nhi\u1ec7m, c\u0169ng xin l\u1ec7nh xem x\u00e9t b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>&#8211; Th\u1ee9 n\u0103m, vi\u1ec7c ch\u1ecdn quan vi\u1ec5n x\u1ee9 n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ea1ng l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, c\u00f3 k\u1ebb tham lam t\u00e0n b\u1ea1o, hung h\u00e3n v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n. N\u1ebfu cho h\u1ecd gi\u1eef ch\u1ee9c qu\u1ea3n d\u00e2n \u1edf n\u01a1i xa, ho\u1eb7c b\u1ea3n t\u00ednh kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i, t\u00f9y \u00fd l\u00e0m c\u00e0n, l\u1eeba d\u1ed1i n\u01a1i v\u1eafng v\u1ebb, t\u00e0n h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang, khi\u1ebfn d\u00e2n xa x\u00f4i g\u1eb7p h\u1ecda m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00ean ti\u1ebfng t\u1ed1 c\u00e1o, th\u00ec th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a an d\u00e2n v\u1ed7 v\u1ec1 \u0111\u1ea5t xa. Mong t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadm ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng Nam.&#8221;<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u, b\u00e8n c\u00f3 \u00fd tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, gi\u00e1ng T\u1ed1ng H\u1ea1ng l\u00e0m Nghi ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ea5y Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n l\u00e0m Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, \u00d4n Tr\u1ecdng Th\u01b0, Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri vi\u1ec7n s\u1ef1. Danh hi\u1ec7u Tri vi\u1ec7n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. T\u1ed1n, Tr\u1ecdng Th\u01b0, Chu\u1ea9n v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1ec1 sau c\u00f3 khi l\u1ea5y ch\u00ednh quan ho\u1eb7c ki\u00eam hi\u1ec7u quan l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, ph\u1ea9m h\u00e0m ngang v\u1edbi Ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[40] Ban \u0111\u1ea7u, T\u1ed1ng H\u1ea1ng c\u00f9ng T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n Do\u00e3n Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1eddng, Ph\u00f9ng Ch\u1eedng, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc, H\u1ed3ng Tr\u1ea1m c\u00f9ng nhau d\u00e2ng s\u1edb xin l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc, H\u1ed3ng Tr\u1ea1m c\u00f9ng d\u00e2ng s\u1edb xin l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, 'C\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Khuy\u1ebft', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng t\u00f3m t\u1eaft v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 16 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-149-34\" href=\"#footnote-149-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>. Sau khi H\u1ea1ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, sai Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1eddng l\u00e0m Tri Ung ch\u00e2u, Ch\u1eedng l\u00e0m Tri \u0110oan ch\u00e2u, Th\u1ebf T\u1eafc l\u00e0m Tri T\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u, Tr\u1ea1m l\u00e0m Tri Dung ch\u00e2u. Ho\u00e0ng Th\u01b0\u1eddng, Th\u1ebf T\u1eafc, Tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u l\u00e0 Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ea3i ch\u1ee9c. Tr\u1ea1m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[41] Vua nghe tin \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Qu\u00e1ch Di\u00ean Tr\u1ea1ch, H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu \u0110\u1ed5ng Nguy\u00ean Hanh \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfu h\u1ecdc, th\u00f4ng th\u1ea1o kinh s\u1eed, b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ea1i ngh\u0129a kinh s\u1eed, tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1eebng m\u1ee5c r\u1ea5t h\u1ee3p \u00fd ch\u1ec9. M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n Ki\u1ec3m th\u1ea3o. Di\u00ean Tr\u1ea1ch l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"Di\u00ean Tr\u1ea1ch l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb, '\u0110\u00ecnh V\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u00ecnh V\u0129', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 271 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch \u0110\u00ecnh V\u1ecb, Di\u00ean Tr\u1ea1ch l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh D\u1ee5, anh c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb, nghi ng\u1edd nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'T\u00f2ng'.\" id=\"return-footnote-149-35\" href=\"#footnote-149-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ed5ng Nguy\u00ean Hanh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 trong truy\u1ec7n Di\u00ean Tr\u1ea1ch, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n d\u00e2ng l\u00ean t\u00e1c ph\u1ea9m 2 quy\u1ec3n &#8216;T\u1ee5c H\u00e0n L\u00e2m Ch\u00ed&#8217;, Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ban cho \u00f4ng hai b\u00e0i th\u01a1, \u1edf cu\u1ed1i trang c\u00f3 l\u1eddi ph\u00ea: <i>&#8220;\u00dd th\u01a1 ca ng\u1ee3i khanh \u0111ang \u1edf n\u01a1i thanh nh\u00e3.&#8221;<\/i> D\u1ecbch Gi\u1ea3n nguy\u1ec7n xin kh\u1eafc nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i. Vua l\u1ea1i vi\u1ebft ba th\u1ec3 ch\u1eef ch\u00e2n, th\u1ea3o, h\u00e0nh b\u00e0i th\u01a1 \u1ea5y, sai \u0110\u00e3i chi\u1ebfu Ng\u00f4 V\u0103n Th\u01b0\u1edfng kh\u1eafc l\u00ean \u0111\u00e1, r\u1ed3i ban t\u1eb7ng kh\u1eafp b\u1ec1 t\u00f4i c\u1eadn th\u1ea7n. L\u1ea1i vi\u1ebft b\u1ed1n ch\u1eef l\u1edbn <i>&#8220;Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng chi th\u1ef1&#8221;<\/i> b\u1eb1ng l\u1ed1i phi b\u1ea1ch, sai Trung th\u01b0 tri\u1ec7u D\u1ecbch Gi\u1ea3n \u0111\u1ebfn trao cho, treo l\u00ean tr\u01b0\u1edbc s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y m\u00e3i l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1eb9p trong H\u00e0n l\u00e2m.&#8221;<\/i> D\u1ecbch Gi\u1ea3n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1eeb khi c\u00f3 H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vinh d\u1ef1 nh\u01b0 ng\u00e0y nay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu H\u00e0n Phi v\u1ed1n xu\u1ea5t th\u00e2n b\u1ea7n h\u00e0n, s\u1ed1ng khi\u00eam t\u1ed1n, kh\u00f4ng m\u00e0ng danh l\u1ee3i, Vua r\u1ea5t khen ng\u1ee3i v\u00e0 tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Vua cho Phi gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169, l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[44] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, l\u1ea1i cho ph\u00e9p hai quan th\u01b0\u1eddng tham lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, c\u1eeda s\u1ea3nh n\u1ed9p ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217; ch\u00e9p: N\u0103m Can H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi H\u00e1n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung \u0110\u00e0o C\u1ed1c t\u00e2u xin d\u1eebng vi\u1ec7c lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p n\u0103m ng\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh theo \u0111\u00f3, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n vi\u1ec7c lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua ch\u0103m ch\u1ec9 t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, ch\u00fa tr\u1ecdng m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn, b\u1eaft \u0111\u1ea7u kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. X\u00e9t s\u00e1ch &#8216;T\u00e2n L\u1ee5c&#8217;, &#8216;C\u1ef1u L\u1ee5c&#8217; v\u00e0 &#8216;B\u1ea3n K\u1ef7&#8217; c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5, n\u0103m Ki\u1ebfn Long th\u1ee9 3, th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay m\u1ed7i khi thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n, c\u00e1c quan lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, kh\u00f4ng r\u00f5 Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa. S\u00e1ch &#8216;T\u00e2n L\u1ee5c&#8217; c\u0169ng do Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y bi\u00ean so\u1ea1n, sao l\u1ea1i c\u00f3 sai s\u00f3t nh\u01b0 v\u1eady? C\u00f3 l\u1ebd Th\u00e1i T\u1ed5 tuy kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, nh\u01b0ng th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u01b0a l\u00e2u l\u1ea1i b\u1ecf, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i, Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y tra c\u1ee9u kh\u00f4ng k\u1ef9 n\u00ean m\u1edbi v\u1eady. Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Ki\u1ebfn Long th\u1ee9 3, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Nguy\u00ean, v\u0103n v\u00f5 b\u00e1ch quan v\u00e0o s\u1ea3nh, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0110\u1eadu Nghi \u0111\u1ee3i ch\u1ebf, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh Bi\u00ean Quang Ph\u1ea1m lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, l\u1ec5 xong ban y\u1ebfn. M\u00f9a h\u00e8 n\u0103m sau, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 4 n\u0103m Nh\u00e2m Ng\u1ecd, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang Ng\u1ea3i D\u0129nh \u0111\u1ee3i ch\u1ebf, C\u1ea5p s\u1ef1 trung M\u00e3 S\u0129 Nguy\u00ean lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Canh Th\u00ecn, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u01b0u T\u1ea3i \u0111\u1ee3i ch\u1ebf, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Th\u00f4i T\u1ee5ng lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p n\u1eefa. Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 4 n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4, l\u1ea1i ghi Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, v\u00e0o s\u1ea3nh, ban y\u1ebfn theo nghi th\u1ee9c th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u00ean quan lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, nghi ng\u1edd vi\u1ec7c lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1eebng l\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 2 m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c, n\u00ean Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y nh\u1edb nh\u1ea7m. N\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f2n vi\u1ec7c lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p l\u00e0 sai v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n D\u01b0\u01a1ng Huy Chi lu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay h\u1ecdc tr\u00f2 tuy \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh s\u00e1ch r\u1ea5t \u00edt, mong ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 ng\u0169 kinh, t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean m\u1ed9t ngh\u1ec1 \u0111\u1ec3 d\u1ea1y c\u00e1c con em trong ho\u00e0ng t\u1ed9c, \u0111\u00e2y l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a gi\u00e1o h\u00f3a.&#8221;<\/i> Vua quay l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Huy Chi ph\u1ea9m h\u1ea1nh kh\u00f4ng t\u00ec v\u1ebft, th\u1ef1c l\u00e0 b\u1eadc nho nh\u00e3, ra tr\u1ecb ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1ec3 \u1edf s\u1eed qu\u00e1n ch\u00ednh l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[46] H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, tri ch\u1ebf c\u00e1o Ph\u1ea1m C\u1ea3o nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, xin v\u00e0o l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129. \u00d4ng t\u1eebng \u0111em m\u1ed9t t\u1eadp ch\u1ebf c\u00e1o ra cho L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng xem, n\u00f3i: <i>&#8220;Cha t\u00f4i t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00f4i c\u00f3 t\u00e0i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m h\u1ecdc s\u0129, n\u00ean \u0111\u00e3 giao l\u1ea1i t\u1eadp n\u00e0y, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 th\u1ea5t l\u1ea1c.&#8221;<\/i> Ph\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean gi\u1ea3i \u00f4ng. Sau \u0111\u00f3, C\u1ea3o d\u00e2ng s\u00e1ch <i>&#8220;Ng\u1ecdc \u0110\u01b0\u1eddng k\u00fd&#8221;<\/i>, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1ea5y. Tuy nhi\u00ean, Vua gh\u00e9t s\u1ef1 h\u1ea5p t\u1ea5p c\u1ea1nh tranh c\u1ee7a \u00f4ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng cho \u00f4ng \u1edf l\u1ea1i n\u1ed9i th\u1ef1, m\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u H\u00e0o.<\/p>\n<p>[47] L\u1ea5y Kh\u1ea3o c\u00f4ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ea5t S\u0129 An l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh mu\u1ed1n d\u00f9ng H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5, nh\u00e2n d\u1ecbp g\u1eb7p Vua, h\u1ecd t\u00e2u r\u1eb1ng K\u1ef5 c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c l\u00e2u n\u0103m, kh\u00f4ng thua k\u00e9m S\u0129 An. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm bi\u1ebft r\u00f5 t\u00e0i h\u1ecdc v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a K\u1ef5 kh\u00f4ng thua S\u0129 An, ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh ch\u01b0a b\u1eb1ng m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh li\u1ec1n lui.<\/p>\n<p>[48] Vua th\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ed5 v\u1ec1 nghi l\u1ec5 nh\u1eadp c\u00e1c th\u1eeba l\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i, l\u1ec5 nghi kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, b\u00e8n sai s\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n D\u01b0\u01a1ng Huy Chi c\u00f9ng c\u00e1c quan th\u1ea3o lu\u1eadn l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ed5, so\u1ea1n th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ed3 m\u1edbi. Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n m\u00f9ng m\u1ed9t, b\u00e8n th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Theo <i>&#8220;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8221;<\/i>, T\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Cung T\u00f4ng, nghi l\u1ec5 nh\u1eadp c\u00e1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n; nh\u01b0ng t\u1eeb Ng\u0169 \u0110\u1ea1i tr\u1edf \u0111i, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u s\u01a1 s\u00e0i, l\u1ec5 nghi thi\u1ebfu s\u00f3t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta \u0111\u00e3 b\u1ecf nghi l\u1ec5 n\u00e0y l\u00e2u ng\u00e0y, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i c\u1ef1u ch\u1ebf. C\u1ea9n x\u00e9t: N\u0103m Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00ean ng\u00f4i, th\u00e1ng 8 m\u00f9ng m\u1ed9t, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Nguy\u00ean, v\u0103n v\u00f5 v\u00e0o c\u00e1c, nghi tr\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, xong vi\u1ec7c, ban y\u1ebfn cho tr\u0103m quan. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 4 m\u00f9ng m\u1ed9t n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 4, v\u1eabn c\u00f2n th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 n\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u00e2u. N\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 hai \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, c\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 nh\u1eadp c\u00e1c, nh\u01b0ng g\u1eb7p m\u01b0a n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 12 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 hai, m\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ea1i. N\u1ebfu nh\u01b0 \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua ch\u1ec9 th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, th\u00ec l\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 h\u1ee3p.)<\/i><\/p>\n<p>[49] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5 c\u00f9ng v\u1edbi Huy Chi v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c bi\u00ean so\u1ea1n nghi l\u1ec5 m\u1edbi, l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb ri\u00eang n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;Tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean ng\u00e0y nay, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Nguy\u00ean \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1eddi Chu l\u00e0 ch\u1ed1n ngo\u1ea1i tri\u1ec1u, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ch\u1ed1n \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u, v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng ch\u00ed, Nguy\u00ean \u0111\u00e1n, d\u1ef1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nghi tr\u01b0\u1ee3ng, ti\u1ebfp ki\u1ebfn v\u1ea1n qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n n\u00e0y. \u0110i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c ng\u00e0y nay, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Ch\u00ednh \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1eddi Chu l\u00e0 ch\u1ed1n trung tri\u1ec1u, th\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ch\u00ednh nha, m\u1ed7i khi l\u1ec5 s\u00f3c v\u1ecdng, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, s\u00e1ch phong phi t\u1ea7n, ho\u00e0ng h\u1eadu, ho\u00e0ng t\u1eed, v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng t\u1ee9 di, thi ch\u1ebf s\u00e1ch c\u1eed nh\u00e2n, \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n n\u00e0y. \u0110i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c ng\u00e0y nay, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1eddi Chu l\u00e0 ch\u1ed1n n\u1ed9i tri\u1ec1u, th\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Th\u1ea5t, th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb. \u0110i\u1ec7n Th\u00e1i C\u1ef1c \u0111\u1eddi \u0110\u00f4ng T\u1ea5n c\u00f3 \u0111\u00f4ng c\u00e1c v\u00e0 t\u00e2y c\u00e1c, \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng d\u1ef1ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c T\u1eed Th\u1ea7n, theo ph\u00e9p n\u00e0y. V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 k\u00ednh c\u1ea9n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda nam, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ec3 tr\u1ecb qu\u1ed1c<a class=\"footnote\" title=\"'h\u01b0\u1edbng minh nhi l\u00ed': hai ch\u1eef 'nhi l\u00ed' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'Nghi ch\u1ebf nh\u1ea5t chi nh\u1ecb nh\u1ecb', 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' quy\u1ec3n 119, 'L\u1ec5 nh\u1ea1c b\u1ed5' m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.\" id=\"return-footnote-149-36\" href=\"#footnote-149-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>, m\u00e0u t\u00edm cung \u0111i\u1ec7n, ngai v\u00e0ng, l\u00e0 n\u01a1i t\u00f4n nghi\u00eam nh\u1ea5t, n\u00ean khi tu\u1ea7n du th\u00ec c\u00f3 nghi th\u1ee9c \u0111\u1ea1i gi\u00e1 ph\u00e1p t\u00f2ng uy nghi, khi ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n th\u00ec c\u00f3 nghi l\u1ec5 b\u00e0y tr\u1eadn h\u1ed9 v\u1ec7 nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, d\u00f9 l\u00e0 ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u, c\u0169ng ph\u1ea3i d\u1ef1ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng. Ti\u1ec1n tri\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 nghi th\u1ee9c nh\u1eadp c\u00e1c, t\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb, khi ng\u1ef1 \u1edf th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c T\u1eed Th\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean d\u1ef1ng c\u1edd ho\u00e0ng huy v\u00e0 nghi tr\u01b0\u1ee3ng Kim Ng\u00f4 tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Ch\u00ednh, \u0111\u1ee3i xem x\u00e9t \u1ea5n kh\u1ebf xong, g\u1ecdi nghi tr\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb \u0111\u00f4ng c\u00e1c, t\u00e2y c\u00e1c v\u00e0o, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eadp c\u00e1c. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ea1m l\u1ea5y \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c ch\u00ednh nha l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c, th\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u00fang v\u1edbi ph\u00e9p t\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi, qu\u1ed1c gia k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ednh th\u1ed1ng, trong n\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh, m\u1ecdi ph\u00e9p t\u1eafc \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo s\u1ef1 th\u00eam b\u1edbt, ch\u1ec9 c\u00f2n nghi l\u1ec5 tri\u1ec1u ki\u1ebfn v\u1eabn theo l\u1ed1i c\u0169. Tr\u1ed9m th\u1ea5y \u0111i\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n ch\u00ednh \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c t\u1eeb nam \u0111\u1ebfn b\u1eafc, k\u00ednh xin c\u1ea3i t\u1ea1o \u0111i\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c, l\u00e0m n\u01a1i d\u1ef1ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o ng\u00e0y l\u1ebb \u0111\u1ec3 thi\u1ebft tri\u1ec1u, c\u00f2n \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Anh \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0 n\u01a1i th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u v\u00e0o ng\u00e0y ch\u1eb5n<a class=\"footnote\" title=\"'song nh\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u00edch nh\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'Nghi ch\u1ebf nh\u1ea5t chi nh\u1ecb nh\u1ecb' m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-149-37\" href=\"#footnote-149-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u1ee9c ng\u1ef1 tri\u1ec1u ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quy ch\u1ebf ti\u1ec1n tri\u1ec1u. Nay d\u01b0 lu\u1eadn l\u1ea1i cho r\u1eb1ng nghi th\u1ee9c nh\u1eadp c\u00e1c l\u00e0 l\u1ec5 nghi b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i tra x\u00e9t s\u1eed c\u0169: Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i l\u00e0 ba c\u01a1 quan, g\u1ecdi l\u00e0 quan th\u1ecb t\u00f2ng ph\u1ee5ng s\u1ef1. Nay v\u00e0o ng\u00e0y ch\u1ea7u, quan th\u1ecb t\u00f2ng v\u00e0o s\u00e2n \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee9ng y\u00ean \u1edf hai ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u00e2y, ch\u1edd ch\u00ednh ban v\u00e0o, c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac l\u00e0m l\u1ec5. Quan th\u1ecb t\u00f2ng \u0111\u1ee9ng b\u00e1i ch\u00e0o hai b\u00ean \u0111\u00f4ng t\u00e2y, r\u1ea5t tr\u00e1i v\u1edbi nghi th\u1ee9c b\u1eafc di\u1ec7n tri\u1ec1u y\u1ebft. Xin theo nghi th\u1ee9c c\u0169, quan th\u1ecb t\u00f2ng v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc, l\u00e0m l\u1ec5 xong, chia h\u00e0ng \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m \u0111an, g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;nga mi ban&#8221;. Sau \u0111\u00f3, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng d\u1eabn ch\u00ednh ban v\u00e0o l\u00e0m l\u1ec5, h\u1ee3p l\u1ec5 nghi.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng, b\u1eadc V\u01b0\u01a1ng x\u01b0a t\u1eadn l\u1ef1c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1ea7n su\u1ea5t tri\u1ec1u h\u1ed9i t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 r\u1ed9ng r\u00e3i hay gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ea7u th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n tri\u1ec1u h\u1ed9i, t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh V\u00e2n m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1eeda theo l\u1ec7 c\u0169 th\u1eddi Trinh Quan. T\u1eeb sau lo\u1ea1n Thi\u00ean B\u1ea3o, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, t\u1eeb T\u00fac T\u00f4ng tr\u1edf \u0111i, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 ng\u00e0y l\u1ebb tri\u1ec1u h\u1ed9i, ng\u00e0y ch\u1eb5n ngh\u1ec9. Nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ebb n\u1ebfu g\u1eb7p \u0111\u1ea1i h\u00e0n, n\u1eafng n\u00f3ng, m\u01b0a d\u1ea7m, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea7y l\u1ed9i, c\u0169ng cho b\u00e1 quan ngh\u1ec9 l\u00e0m l\u1ec5. C\u00e1c ng\u00e0y ch\u1eb5n, Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng tr\u00ecnh vi\u1ec7c, li\u1ec1n m\u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean Anh tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, ho\u1eb7c khi man di v\u00e0o c\u1ed1ng, hu\u00e2n th\u1ea7n v\u1ec1 tri\u1ec1u, c\u0169ng m\u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n d\u1eabn ki\u1ebfn. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng ng\u00e0y n\u00e0o kh\u00f4ng d\u1eady t\u1eeb l\u00fac g\u00e0 g\u00e1y, nghe vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 thi\u00ean h\u1ea1. Tuy kh\u1ecfe m\u1ea1nh kh\u00f4ng ng\u1eebng, l\u00e0 \u0111\u1ee9c t\u00ednh th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tr\u1eddi, nh\u01b0ng ngh\u1ec9 ng\u01a1i th\u01b0 gi\u00e3n c\u0169ng l\u00e0 l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a th\u00e1nh nh\u00e2n. N\u1ebfu Vua cha m\u1ec7t m\u1ecfi \u1edf tr\u00ean, b\u1ec1 t\u00f4i im l\u1eb7ng \u1edf d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00eau \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec3 tranh lu\u1eadn, th\u00ec t\u1ea5m l\u00f2ng trung th\u00e0nh thi\u1ebfu s\u00f3t. Th\u1ea7n mong B\u1ec7 h\u1ea1 theo quy ch\u1ebf c\u0169, ng\u00e0y l\u1ebb tri\u1ec1u h\u1ed9i, ng\u00e0y ch\u1eb5n ngh\u1ec9. Nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ebb g\u1eb7p \u0111\u1ea1i h\u00e0n, n\u1eafng n\u00f3ng, m\u01b0a d\u1ea7m, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea7y l\u1ed9i, c\u0169ng cho b\u00e1 quan ngh\u1ec9 l\u00e0m l\u1ec5. C\u00e1c ng\u00e0y ch\u1eb5n, \u1edf hai \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng \u0110\u1ee9c, S\u00f9ng Ch\u00ednh, tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i t\u1ec3 th\u1ea7n v\u00e0 quan th\u01b0\u1eddng tham, c\u00f9ng khi man di v\u00e0o c\u1ed1ng, hu\u00e2n th\u1ea7n v\u1ec1 tri\u1ec1u, c\u0169ng m\u1edf c\u1eeda th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p d\u1eabn ki\u1ebfn, v\u00e0 xin theo quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc x\u1eed l\u00fd.&#8221; <\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>T\u1ea5u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n c\u00f9ng c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Phi, T\u1ea5t S\u0129 An, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed<a class=\"footnote\" title=\"B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed: 'B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m' nguy\u00ean t\u00e1c 'B\u00ed th\u01b0 vi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-149-38\" href=\"#footnote-149-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a>, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n D\u01b0\u01a1ng Huy Chi, L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o S\u00e0i Th\u00e0nh V\u1ee5, L\u00e3 T\u00e1 Chi<a class=\"footnote\" title=\"L\u00e3 T\u00e1 Chi: C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed3ng. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'L\u00e3 H\u1ef1u Chi'. X\u00e9t tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 ai t\u00ean 'L\u00e3 T\u00e1 Chi' gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 34 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 4 th\u00e1ng 9 c\u00f3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 H\u1ef1u Chi. L\u00e3 H\u1ef1u Chi, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 296 c\u00f3 truy\u1ec7n. Nghi ng\u1edd 'L\u00e3 T\u00e1 Chi' l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'L\u00e3 H\u1ef1u Chi'.\" id=\"return-footnote-149-39\" href=\"#footnote-149-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a>, Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Phan C\u1ea9n Tu, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb th\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ee9, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c L\u00e3 V\u0103n Tr\u1ecdng c\u00f9ng chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng b\u00fat t\u00edch <i>&#8220;Ng\u1ecdc \u0110\u01b0\u1eddng chi th\u1ef1&#8221;<\/i> c\u1ee7a Vua vi\u1ebft theo l\u1ed1i Phi B\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 kh\u1eafc tr\u00ean \u0111\u00e1 theo ba th\u1ec3 ch\u1eef. Vua nghe tin, ban r\u01b0\u1ee3u th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng, Th\u00e1i quan b\u00e0y ti\u1ec7c l\u1edbn, L\u00fd Ch\u00ed c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c \u1ea5y. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd Ph\u01b0\u1edfng, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Gi\u1ea3 Ho\u00e0ng Trung, L\u00fd H\u00e3ng c\u0169ng l\u00e0m th\u01a1 g\u1eedi T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n, D\u1ecbch Gi\u1ea3n \u0111\u1ec1u d\u00e2ng l\u00ean Vua. Vua n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;T\u00f4 D\u1ecbch Gi\u1ea3n \u0111em th\u01a1 c\u1ee7a c\u00e1c khanh d\u00e2ng l\u00ean, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a Nho gia, v\u00e0 s\u1ef1 cao qu\u00fd c\u1ee7a h\u1ecdc s\u0129. H\u00e3y sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn v\u00e0o, c\u00f2n b\u1ea3n g\u1ed1c th\u00ec ban cho D\u1ecbch Gi\u1ea3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 B\u00ed tu\u00e2n chi\u1ebfu ph\u00e1t gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n Qu\u1ed1c t\u1eed h\u1ecdc, lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ee5 t\u1eadp \u1ed3n \u00e0o, c\u1ea7m g\u1ea1ch \u0111\u00e1 \u0111\u1ee3i \u00f4ng r\u1eddi kh\u1ecfi. B\u00ed bi\u1ebft chuy\u1ec7n, b\u00ed m\u1eadt \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c v\u00e0o S\u1eed qu\u00e1n, \u1edf l\u1ea1i m\u1ea5y \u0111\u00eam kh\u00f4ng d\u00e1m v\u1ec1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o t\u00e2u tr\u00ecnh. Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Ch\u1ee9c quan n\u00e0o m\u00e0 nghi\u00eam ch\u1ec9nh, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi trong kinh \u0111\u1ec1u s\u1ee3 tr\u00e1nh?&#8221;<\/i> C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 ch\u1ee9c \u0110\u00e0i t\u1ea1p. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua phong T\u1ea1 B\u00ed l\u00e0m Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1. Vi\u1ec7c ph\u00e1t gi\u1ea3i c\u1eed nh\u00e2n Qu\u1ed1c t\u1eed h\u1ecdc t\u1eeb \u0111\u00f3 giao cho quan kh\u00e1c ch\u1ee7 tr\u00ec, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb T\u1ea1 B\u00ed.<\/p>\n<p>[52] N\u0103m \u0111\u00f3, th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi N\u1eef Ch\u00e2n l\u00e0 D\u00e3 L\u00ed K\u00ea v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an gi\u1eadn h\u1ecd v\u00ec \u0111\u00e3 tri\u1ec1u c\u1ed1ng Trung Qu\u1ed1c, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ba tr\u1ea1i c\u00e1ch b\u1edd bi\u1ec3n b\u1ed1n tr\u0103m d\u1eb7m, m\u1ed7i tr\u1ea1i \u0111\u1eb7t ba ngh\u00ecn qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'tr\u1ea1i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, ph\u1ea7n Phi\u00ean di, ch\u01b0\u01a1ng 3, m\u1ee5c 2 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-149-40\" href=\"#footnote-149-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a>, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u c\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd. V\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n v\u00e0o tri\u1ec1u, xin ph\u00e1t binh c\u00f9ng ba m\u01b0\u01a1i th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ec3 d\u1eb9p ba tr\u1ea1i n\u00e0y. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y kh\u1edfi binh, h\u1ecd s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'ph\u00f3' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0111\u00e3 d\u1eabn \u1edf tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-149-41\" href=\"#footnote-149-41\" aria-label=\"Footnote 41\"><sup class=\"footnote\">[41]<\/sup><\/a>, t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i. Nh\u00e0 Vua ch\u1ec9 ban chi\u1ebfu an \u1ee7i m\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ea5t qu\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, h\u1ecd li\u1ec1n quy ph\u1ee5c v\u1ec1 Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng t\u1eed n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ecbnh An l\u00e0 \u0110\u1ea1i Nguy\u00ean nh\u1edd s\u1ee9 gi\u1ea3 N\u1eef Ch\u00e2n d\u00e2ng bi\u1ec3u, nh\u01b0ng sau c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1eefa. Nh\u00e0 Vua l\u1ea1i th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc B\u1ed9t H\u1ea3i kh\u00f4ng tri\u1ec1u c\u1ed1ng, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho N\u1eef Ch\u00e2n ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh, c\u1ee9 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u l\u00ednh th\u00ec ban th\u01b0\u1edfng n\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-149-1\"> Th\u1ec3 m\u1ea1o \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ch\u1eef 'Th\u1ec3' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 quy\u1ec3n 4 c\u1ee7a 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-2\">'Tu\u1ea7n' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u1ea7m', theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-149-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-3\">'Th\u1ea7n', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed' n\u00eau tr\u00ean. B\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft 'V\u1ecb'. <a href=\"#return-footnote-149-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-4\">L\u1ea5y Tr\u1ecbnh V\u0103n B\u1ea3o l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9', theo b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 '\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c' quy\u1ec3n 115 B\u1ea3n truy\u1ec1n, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 277 B\u1ea3n truy\u1ec1n th\u00ec vi\u1ebft 'Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-149-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-5\">Ch\u1eef '\u1ea3nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu c\u00f9ng 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 281, truy\u1ec7n Kh\u1ea5u Chu\u1ea9n m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-149-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-6\">Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ng\u00e0y n\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-149-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-7\"> 'Xu' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u01a1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 Bi\u00ean Ni\u00ean L\u1ee5c quy\u1ec3n 2 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-8\"> Ch\u1eef 'Kim' v\u1ed1n b\u1ecb s\u00f3t, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 36, truy\u1ec7n T\u1ea1 B\u00ed b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-149-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-9\"> Ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ea7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c' quy\u1ec3n 2 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-10\"> Ch\u1eef 'l\u00e3m' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u00e3m', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n tr\u00edch y\u1ebfu T\u1ed1ng v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 36, truy\u1ec7n T\u1ea1 B\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-11\">Tr\u01b0\u01a1ng U\u1ea5t nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4', theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' nghi ch\u1ebf 2-6, 4-3, 9-8 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-149-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-12\">'Ng\u00e0y h\u00f4m sau \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ch\u00ednh nha': ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u1edfi', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-149-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-13\">'C\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1edd khai b\u00e1o \u0111\u00e0i': ch\u1eef 'ph\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u0129nh', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu' nghi ch\u1ebf 4-4 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-149-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-14\"> T\u1ef1 th\u00e2n nghe x\u00e9t vi\u1ec7c 'th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu nghi ch\u1ebf 9-8 m\u00e0 \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-149-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-15\"> Mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ed3i ch\u1ed7 ti\u1ec7n 'mu\u1ed1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu m\u00e0 \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-149-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-16\"> Xin t\u1eeb nay ng\u00e0y ngh\u1ec9, tr\u1eeb n\u1ed9i ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u 'v\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu m\u00e0 \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-149-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-17\">Ch\u1eef 'B\u1ea3o C\u00e1t' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'Tri\u1ec7u' th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 15 m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-149-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-18\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'B\u1ea3o Trung' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'B\u1ea3o C\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-19\">Nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'ch\u1ebf' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-20\">vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p gi\u1ed1ng nhau trong c\u00e1c b\u1ea3n. So s\u00e1nh v\u1edbi 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 14, 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, v\u00e0 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 287, truy\u1ec7n L\u00fd X\u01b0\u01a1ng Linh, \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean tr\u00ecnh l\u00ean Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh \u0111\u00f3ng d\u1ea5u', c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang <a href=\"#return-footnote-149-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-21\">'V\u1ed1n' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft th\u1eddi T\u1ed1ng m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-149-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-22\">'C\u00e1c con Tr\u1eabm' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'tr\u1eef nh\u1ecb', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-23\">'T\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ecb ch\u1ecdn l\u1ef1a', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-24\">'C\u1eeda cung' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'khuy\u1ebft', theo s\u00e1ch \u0111\u00e3 d\u1eabn s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-25\">'Khi \u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'c\u1eadp', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-149-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-26\">C\u00f3 ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' b\u1ecb thi\u1ebfu trong nguy\u00ean b\u1ea3n, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch v\u00e0 b\u1ea3n trong c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-149-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-27\"> Lang l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed tinh t\u00fa, ch\u1eef 'lang l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'lang s\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-28\"> ch\u1ee9c tam ty s\u1ee9 ng\u1ea1ch, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch T\u1ed1ng b\u1ea3n, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n' v\u00e0 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 29, 'T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n' quy\u1ec3n 4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-29\"> l\u00fd khi\u1ebfm \u0111\u1eb3ng ty, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0111\u1ed3ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 266, 'V\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 truy\u1ec7n' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-149-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-30\">Mong l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3 'S\u1ee9 ph\u00f3' nguy\u00ean l\u00e0 'Ph\u00f3 s\u1ee9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i. Sau \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-149-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-31\"> c\u0169ng nh\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd thu\u1ebf mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, kho t\u00e0ng, 'r\u01b0\u1ee3u' v\u1ed1n ghi l\u00e0 's\u1eaft', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-149-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-32\"> 'm\u01b0\u1eddi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc', 'm\u01b0\u1eddi' v\u1ed1n ghi l\u00e0 '\u01b0', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-149-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-33\"> th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00eam v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1m l\u00e2m s\u1ef1 v\u1ee5 v\u00e0 S\u1ee9 th\u1ea7n, 'v\u00e0' v\u1ed1n \u0111\u1ea3o l\u00ean tr\u00ean 'tri\u1ec1u quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-149-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-34\">H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf T\u1eafc, H\u1ed3ng Tr\u1ea1m c\u00f9ng d\u00e2ng s\u1edb xin l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed, 'C\u00e1p' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Khuy\u1ebft', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng t\u00f3m t\u1eaft v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 16 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-149-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-35\">Di\u00ean Tr\u1ea1ch l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb, '\u0110\u00ecnh V\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u00ecnh V\u0129', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t s\u00e1ch 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 271 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch \u0110\u00ecnh V\u1ecb, Di\u00ean Tr\u1ea1ch l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u00ecnh D\u1ee5, anh c\u1ee7a \u0110\u00ecnh V\u1ecb, nghi ng\u1edd nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'T\u00f2ng'. <a href=\"#return-footnote-149-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-36\">'h\u01b0\u1edbng minh nhi l\u00ed': hai ch\u1eef 'nhi l\u00ed' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'Nghi ch\u1ebf nh\u1ea5t chi nh\u1ecb nh\u1ecb', 'Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c' quy\u1ec3n 4, 'T\u1ea5u ngh\u1ecb' quy\u1ec3n 119, 'L\u1ec5 nh\u1ea1c b\u1ed5' m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o. <a href=\"#return-footnote-149-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-37\">'song nh\u1eadt' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u00edch nh\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu', 'Nghi ch\u1ebf nh\u1ea5t chi nh\u1ecb nh\u1ecb' m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-149-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-38\">B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m L\u00fd Ch\u00ed: 'B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m' nguy\u00ean t\u00e1c 'B\u00ed th\u01b0 vi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-149-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-39\">L\u00e3 T\u00e1 Chi: C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed3ng. T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'L\u00e3 H\u1ef1u Chi'. X\u00e9t tri\u1ec1u Th\u00e1i T\u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 ai t\u00ean 'L\u00e3 T\u00e1 Chi' gi\u1eef ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 34 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 4 th\u00e1ng 9 c\u00f3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 H\u1ef1u Chi. L\u00e3 H\u1ef1u Chi, 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 296 c\u00f3 truy\u1ec7n. Nghi ng\u1edd 'L\u00e3 T\u00e1 Chi' l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'L\u00e3 H\u1ef1u Chi'. <a href=\"#return-footnote-149-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-40\">ch\u1eef 'tr\u1ea1i' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu, ph\u1ea7n Phi\u00ean di, ch\u01b0\u01a1ng 3, m\u1ee5c 2 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-149-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-149-41\">ch\u1eef 'ph\u00f3' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0111\u00e3 d\u1eabn \u1edf tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-149-41\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 41\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":15,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-149","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":119,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":150,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/149\/revisions\/150"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/119"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/149\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=149"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=149"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}