{"id":1764,"date":"2026-01-01T13:02:18","date_gmt":"2026-01-01T06:02:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1764"},"modified":"2026-04-26T10:20:14","modified_gmt":"2026-04-26T03:20:14","slug":"beta-quyen-203-nam-tri-binh-thu-nhat-giap-thin-1064","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-203-nam-tri-binh-thu-nhat-giap-thin-1064\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 203: N\u0102M TR\u1eca B\u00ccNH TH\u1ee8 NH\u1ea4T (GI\u00c1P TH\u00ccN, 1064)","rendered":"QUY\u1ec2N 203: N\u0102M TR\u1eca B\u00ccNH TH\u1ee8 NH\u1ea4T (GI\u00c1P TH\u00ccN, 1064)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Vua Anh T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y Canh T\u00fd, duy\u1ec7t x\u00e9t v\u00f5 ngh\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u trong c\u00e1c qu\u00e2n, ban, tr\u1ef1c, v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c t\u00f9y theo n\u0103ng l\u1ef1c. Vua d\u1ee5 b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng T\u00fa, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Thi\u00ean V\u0169 h\u1eefu \u0111\u1ec7 tam qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u0110\u1eadu r\u1eb1ng: <i>\"V\u00f5 ngh\u1ec7 c\u1ee7a khanh tuy ch\u01b0a \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n nh\u01b0ng t\u1eebng c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, n\u00ean cho khanh l\u00e0m Ch\u00ednh th\u1ee9 s\u1eed.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i d\u1ee5 b\u1ea3o H\u1ed3 T\u00f2ng, T\u00e1n tr\u1ef1c \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu r\u1eb1ng: <i>\"V\u00f5 ngh\u1ec7 c\u1ee7a khanh tuy ch\u01b0a \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n nh\u01b0ng qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nghi\u00eam ch\u1ec9nh, n\u00ean cho khanh l\u00e0m N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9.\"<\/i> L\u1ec7nh cho H\u00e1c Ch\u1ea5t, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, nh\u1eafc nh\u1edf c\u00e1c qu\u00e2n ch\u0103m ch\u1ec9 luy\u1ec7n t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u00e1c qu\u00e2n, ban.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Chu M\u1ea1nh D\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, \u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n, v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n. Vua d\u1ee5 cho d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a l\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tri\u1ec7u ki\u1ebfn, h\u1ecfi han vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1, l\u1ea7n cu\u1ed1i \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Long Nho, n\u1eb1m trong v\u01b0\u1eddn sau c\u1ee7a c\u00e1c Nh\u0129 Anh, n\u01a1i qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u1ea5u: <i>\"Ng\u1ee5y qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u00f4ng \u00dd kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f5i, B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e1u \u0111\u00edch. Theo l\u1ec7 c\u0169, trong t\u00f4ng th\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong d\u00f2ng s\u1ebd k\u1ebf th\u1eeba. T\u00f4ng Ph\u00e1c, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Doanh, l\u00e0 con th\u1ee9 hai c\u1ee7a B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng, hi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong d\u00f2ng.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong T\u00f4ng Ph\u00e1c k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc K\u1ef3 qu\u1ed1c c\u00f4ng.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u \u0110\u1ec9nh t\u1ea5u: 'Theo nghi l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed t\u1ebf Tr\u1eddi H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, ng\u00e0y h\u1ea1 ch\u00ed t\u1ebf \u0110\u1ea5t Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. Ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang c\u1ea7u m\u00f9a, th\u00e1ng t\u01b0 t\u1ebf Vu, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi t\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0110\u1ecba K\u1ef3, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. Ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang t\u1ebf C\u1ea3m Sinh \u0110\u1ebf, l\u1ea5y Tuy\u00ean T\u1ed5 l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. Th\u00e1ng ch\u00edn t\u1ebf \u0110\u1ea1i H\u01b0\u1edfng Minh \u0110\u01b0\u1eddng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ea5y Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf, theo \u0111\u1ea1o nghi\u00eam ph\u1ee5 c\u1ee7a Chu C\u00f4ng, l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5 nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<em>\u0110\u1ee9c hi\u1ebfu thu\u1ea7n c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u1ea3m th\u00f4ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n. B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ebf th\u1eeba \u0111\u1ea1i th\u1ed1ng, n\u1ed1i nghi\u1ec7p l\u1edbn, \u1eaft ph\u1ea3i k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf. Nh\u00e2n T\u00f4ng tr\u1ecb v\u00ec 42 n\u0103m, t\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf 41 l\u1ea7n, nay b\u1ed7ng nhi\u00ean b\u1ecf t\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng, kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf, nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean v\u00e0 th\u1ea7n minh. Th\u1ea7n xin d\u1eabn l\u1eddi trong Kinh D\u1ecbch, qu\u1ebb D\u1ef1 n\u00f3i: \"Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u00f4n \u0111\u1ee9c, d\u00e2ng l\u1ec5 l\u1edbn l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean.\" Ch\u1eef \"t\u1ed5\" \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1ec9 t\u1ed5 g\u1ea7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 t\u1ed5 c\u00f3 c\u00f4ng khai qu\u1ed1c.<\/em>\r\n\r\n<i>X\u00e9t theo v\u0103n trong Kinh D\u1ecbch, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi Tr\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng V\u0169 \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, l\u1ea5y Nguy\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng Minh \u0110\u01b0\u1eddng, ki\u00eam ph\u1ed1i C\u1ea3m Sinh \u0110\u1ebf. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Trinh Qu\u00e1n, c\u0103n c\u1ee9 t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1ec5 nghi, t\u1ebf Cao T\u1ed5 ph\u1ed1i Minh \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed5i Th\u1ebf T\u1ed5 ph\u1ed1i C\u1ea3m Sinh \u0110\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf \u0111\u1ed5i thay t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, l\u00e0 c\u00e1ch tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc g\u1ea7n v\u1edbi c\u1ed5 nh\u00e2n nh\u1ea5t, \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. Th\u1ea7n xin \u0111\u1ed5i Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i t\u1ebf Vu th\u00e1ng t\u01b0, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u00f4ng chuy\u00ean ph\u1ed1i t\u1ebf c\u1ea7u m\u00f9a ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u00e2n v\u00e0 t\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0110\u1ecba K\u1ef3 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, theo \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Tr\u1eddi, \u00e2n \u0111\u1ee9c d\u00e0y d\u1eb7n, l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i.'<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n Khu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c quan x\u00e9t: Theo \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf t\u1ebf t\u1ef1, c\u00f3 b\u1ea3y l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, \u0111\u1ec1u theo \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea5y v\u1ecb Vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc, nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi, khai s\u00e1ng nghi\u1ec7p l\u1edbn l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. C\u00f2n l\u1ec5 t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, theo \u0111\u1ea1o nghi\u00eam ph\u1ee5 c\u1ee7a c\u1ed5 nh\u00e2n, l\u1ea5y v\u1ecb Vua g\u1ea7n nh\u1ea5t l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u1ea5y Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf, th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng l\u1ea5y Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf, nay l\u1ea5y Nh\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. Khi Nh\u00e2n T\u00f4ng m\u1edbi [l\u00ean ng\u00f4i] l\u1ea5y Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, b\u1ecf Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ed1i t\u1ebf n\u1eefa, nh\u01b0ng Th\u00e1i T\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ph\u1ed1i t\u1ebf c\u1ea7u m\u00f9a, t\u1ebf Vu v\u00e0 t\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0110\u1ecba K\u1ef3, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed5i thay. Nay Minh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 theo \u0111\u1ea1o nghi\u00eam ph\u1ee5, th\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi Tr\u1eddi, theo l\u1ec5 n\u00ean b\u1ecf, kh\u00f3 b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c chia l\u1ea1i vi\u1ec7c ph\u1ed1i t\u1ebf Vu.\"<\/i>\r\n\r\nThi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c L\u00fd Th\u1ee5, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng Ph\u00f3 Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng lo\u1ea1n l\u1ea1c, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i suy vi, Trung H\u1ea1 chia c\u1eaft, c\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n. Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng c\u1ee7a ta d\u00f9ng th\u1ea7n v\u0169 anh minh th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u1edbn lao c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi, Ch\u00e2n T\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ee9c l\u1edbn s\u00e1ng ng\u00f4i n\u1ed1i nghi\u1ec7p l\u1edbn, n\u00ean ti\u00ean \u0111\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu sai quan L\u1ec5 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, cho Ch\u00e2n T\u00f4ng c\u00f9ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 mi\u1ebfu th\u1edd v\u1ea1n \u0111\u1eddi kh\u00f4ng d\u1eddi. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ea1o ph\u1ed1i th\u1edd n\u00ean c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc m\u00e3i m\u00e3i, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 l\u1ea1i thi\u1ebfu l\u1ec5 \u1ea5y sao!<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n ngh\u1ecb l\u1ea1i cho r\u1eb1ng theo ngh\u0129a 'nghi\u00eam ph\u1ee5 ph\u1ed1i thi\u00ean', th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng 'nghi\u00eam ph\u1ee5' kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 cha. N\u00ean \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b n\u00f3i: 'Nghi\u00eam ph\u1ee5 kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng ph\u1ed1i thi\u00ean, Chu C\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady.' D\u01b0\u1edbi l\u1ea1i n\u00f3i: 'T\u1ebf giao H\u1eadu T\u1eafc \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i thi\u00ean, t\u1ebf t\u00f4ng V\u0103n V\u01b0\u01a1ng \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.' Ch\u1eef 'thi\u00ean' l\u00e0 ch\u1ec9 t\u1ebf giao ph\u1ed1i thi\u00ean; ch\u1eef '\u0111\u1ebf' l\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ea7n c\u1ee7a Ng\u0169 \u0111\u1ebf. N\u00ean tr\u00ean n\u00f3i 'nghi\u00eam ph\u1ee5 ph\u1ed1i thi\u00ean', d\u01b0\u1edbi l\u1ea1i n\u00f3i 't\u1ebf giao H\u1eadu T\u1eafc \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i thi\u00ean', th\u00ec 'ph\u1ee5' l\u00e0 ch\u1ec9 H\u1eadu T\u1eafc.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ea3 l\u1ea1i, ti\u00ean nho g\u1ecdi t\u1ed5 l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i ph\u1ee5, th\u00ec bi\u1ebft 'ph\u1ee5' kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 cha. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n ngh\u1ecb l\u1ea1i d\u1eabn ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1ea1i T\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a L\u1ec5 nghi s\u1ee9 \u0110\u1ed7 H\u1ed3ng Ti\u1ec7m, th\u00e1ng 9 t\u1ebf l\u1edbn \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y cha l\u00e0 T\u00fac T\u00f4ng ph\u1ed1i v\u1edbi H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, \u0110\u1ee9c T\u00f4ng c\u0169ng l\u1ea5y cha l\u00e0 \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ph\u1ed1i; l\u1ea1i d\u1eabn ch\u00fa c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kinh trong \u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b, n\u00f3i l\u00e0 theo \u0111\u1ea1o 'nghi\u00eam ph\u1ee5' c\u1ee7a Chu C\u00f4ng trong \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b. L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ed7 H\u1ed3ng Ti\u1ec7m, V\u01b0\u01a1ng Kinh ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1ea5t th\u1eddi, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m th\u00e0nh ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ea1n \u0111\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ec9nh c\u0169ng h\u1ee3p l\u1ec5, n\u1ebfu Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u1ed1i t\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e2u, kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u1ed9t s\u1edbm d\u1eddi \u0111\u1ed5i, th\u00ec xin l\u1ea5y Nh\u00e2n T\u00f4ng c\u00f9ng Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i t\u1ebf \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng, c\u0169ng l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh x\u00e9t \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b: 'T\u1ebf giao H\u1eadu T\u1eafc \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i thi\u00ean, t\u1ebf t\u00f4ng V\u0103n V\u01b0\u01a1ng \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.'<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i x\u00e9t \u300aL\u1ec5 K\u00fd - T\u1ebf Ph\u00e1p\u300b: 'Ng\u01b0\u1eddi Chu t\u1ebf \u0110\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao T\u1eafc, t\u1ed5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169 V\u01b0\u01a1ng.' V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, V\u0169 V\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1ed5 t\u00f4ng, th\u00ec bi\u1ebft t\u1ebf minh \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1i th\u1edd, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 V\u0169 V\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0 v\u1eady, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, V\u0169 V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i t\u1ebf \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng. N\u00ean Tr\u1ecbnh th\u1ecb n\u00f3i: 'T\u1ebf Ng\u0169 \u0111\u1ebf, Ng\u0169 th\u1ea7n \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed5 t\u00f4ng, t\u1ed5 t\u00f4ng l\u00e0 n\u00f3i chung.' Qu\u1ed1c gia t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u00e3 theo ngh\u0129a c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb, th\u00ec c\u0169ng n\u00ean x\u00e9t thuy\u1ebft t\u1ed5 t\u00f4ng c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i \u300aD\u1ecbch\u300b: 'Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 s\u00f9ng \u0111\u1ee9c, d\u00e2ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i t\u1ed5 kh\u1ea3o.' Nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng l\u00e0 l\u1ea5y t\u1ed5 kh\u1ea3o c\u00f9ng ph\u1ed1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf. T\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ebf t\u00f4ng \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng. X\u01b0a L\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129 Th\u00f4i Linh \u00c2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u, gi\u1ecfi v\u1ec1 l\u1ec5, t\u1ed5ng h\u1ee3p thuy\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c nho gia v\u1ec1 Tam l\u1ec5 m\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn th\u00e0nh \u300aNgh\u0129a T\u00f4ng\u300b, lu\u1eadn ngh\u1ecb r\u1ed9ng l\u1edbn, \u0111\u1eddi sau \u00edt ai s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng n\u00f3i r\u00f5 ngh\u0129a c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb, c\u0169ng cho r\u1eb1ng th\u00e1ng 9 t\u1ebf l\u1edbn Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, l\u1ea5y V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, V\u0169 V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i, g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed5 t\u00f4ng. T\u1ed5 l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u; t\u00f4ng l\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh. G\u1ecdi t\u1ebf l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00f4n k\u00ednh, \u0111\u1ec3 r\u00f5 trong m\u1ed9t l\u1ec5 t\u1ebf c\u00f3 hai ngh\u0129a \u1ea5y.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t l\u1eddi trong \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b, \u300aT\u1ebf Ph\u00e1p\u300b, \u300aChu D\u1ecbch\u300b, \u300aNgh\u0129a T\u00f4ng\u300b, th\u00ec cha con c\u00f9ng ph\u1ed1i th\u1edd, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i cha con c\u00f9ng ng\u1ed3i, tr\u00e1i v\u1edbi l\u1ec5 ch\u1ebf. Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, chuy\u1ec7n c\u0169 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec5 c\u00f9ng ph\u1ed1i th\u1edd[footnote] \u0110\u00e3 c\u00f3 l\u1ec5 c\u00f9ng ph\u1ed1i th\u1edd, ch\u1eef 'l\u1ec5' nguy\u00ean l\u00e0 'nghi', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 25-94 s\u1eeda.[\/footnote], hu\u1ed1ng chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong \u0111i\u1ec3n t\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u ta, Th\u00e1i T\u00f4ng th\u00e2n t\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 ph\u1ed1i; Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e2n t\u1ebf, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u1ed1i; Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e2n t\u1ebf, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng c\u00f9ng ph\u1ed1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1ea3i qua n\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i n\u0103m, c\u00e1c b\u1eadc th\u00f4ng nho trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai[footnote] C\u00e1c b\u1eadc th\u00f4ng nho trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai, ch\u1eef 'nho' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5.[\/footnote], th\u00ec ri\u00eang vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1edd! Nh\u01b0 v\u1eady, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng m\u1ea5t ch\u1ed7 ph\u1ed1i t\u1ebf, Ch\u00e2n T\u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1eddi ch\u1ed7 c\u0169 \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng, h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a t\u1ed5 t\u00f4ng nh\u00e0 Chu, h\u1ee3p v\u1edbi thuy\u1ebft ch\u00edn l\u1ec5 t\u1ebf c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb, th\u1ea7n minh y\u00ean \u1ed5n, t\u1ed5 kh\u1ea3o h\u01b0\u1edfng th\u1ee5, m\u00e0 \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu theo l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Khu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c quan.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ec9nh v\u00e0 L\u00fd Th\u1ee5, Ph\u00f3 Bi\u1ec7n r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, nay theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. L\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Bi\u1ec7n, Th\u1ee5 v\u1ec1 'nghi\u00eam ph\u1ee5' kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 cha g\u1ea7n, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf l\u1eddi c\u1ee7a Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5, T\u01b0 M\u00e3 Quang, L\u00e3 H\u1ed1i n\u00f3i th\u00e1ng gi\u00eang, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec l\u1eddi h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh m\u00e0 b\u1ecf kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 \u00c1m t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho trong ngo\u00e0i ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh. Th\u1ea7n th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi h\u1ea1 chi\u1ebfu ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eefa, th\u00ec th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed tr\u00f9ng l\u1eb7p, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c[footnote]c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, hai ch\u1eef 'c\u00f3 th\u1ec3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[6] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ra chi\u1ebfu c\u1ea5m c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng hai ch\u1eef <i>\"Th\u1ee5 \u00cdch\"<\/i>. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 \u00c1m t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ean c\u0169 c\u1ee7a Nh\u00e2n T\u00f4ng n\u00ean ph\u1ea3i ki\u00eang h\u00fay.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, sai \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung T\u1eeb \u1ee8c, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd S\u01b0 T\u00edch[footnote]Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd S\u01b0 T\u00edch, ch\u1eef 'lang' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 ph\u1ea7n 'Th\u00edch Thi\u1ec3m T\u00e2y ngh\u0129a d\u0169ng', c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u1ec1n C\u00f4ng K\u1ef7 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0n K\u1ef3 t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i, H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh, n\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tuy nhi\u1ec1u nh\u01b0ng chi ph\u00ed nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng r\u1ea5t \u00edt, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 uy hi\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ee9 di, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh d\u01b0 th\u1eeba c\u1ee7a th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng thi\u1ebft l\u1eadp ph\u1ee7 binh[footnote]Thi\u1ebft l\u1eadp ph\u1ee7 binh th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'thi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1ebf', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17 c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1eddi c\u1ed5 nh\u1ea5t, sau th\u1eddi Thi\u00ean B\u1ea3o, b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c[footnote]Ch\u1eef 'b\u00e3i b\u1ecf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 b\u1ed5 sung.[\/footnote], k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, ph\u1ea3i chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh \u0111i xa, n\u00ean l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n thi\u00ean h\u1ea1 m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung \u1ee9ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f3 g\u1ea7n t\u00e1m v\u1ea1n, d\u0169ng c\u1ea3m, c\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, thu\u1ea7n ph\u00e1c, b\u1ea9m sinh \u0111\u00e3 c\u00f3, l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n, cha m\u1eb9, v\u1ee3 con r\u00e0ng bu\u1ed9c, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00eam, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ph\u1ee7 binh th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. Khi m\u1edbi x\u1ea3y ra vi\u1ec7c ph\u00eda T\u00e2y, Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng t\u1eebng ch\u1ecdn m\u1ed9t trong ba trai tr\u00e1ng l\u00e0m cung th\u1ee7, sau \u0111\u00f3 tuy\u1ec3n l\u00e0m b\u1ea3o ti\u1ec7p ch\u00ednh qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn khi H\u1ea1 qu\u1ed1c xin h\u00f2a, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n b\u1ecf, nay c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u. H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y ba l\u1ed9, l\u00e0 n\u01a1i ph\u00f2ng th\u1ee7 ph\u00eda T\u00e2y B\u1eafc, vi\u1ec7c n\u00ean th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay n\u1ebfu \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng \u0111i\u1ec3m ngh\u0129a d\u0169ng, ch\u1ec9 x\u0103m tr\u00ean mu b\u00e0n tay, bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng x\u0103m l\u00ean m\u1eb7t, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ho\u1ea3ng s\u1ee3. Ho\u1eb7c cho ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng, H\u00e0 Trung, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng x\u0103m tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5y y\u00ean \u1ed5n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn, tuy c\u00f3 ch\u00fat x\u00e1o tr\u1ed9n nh\u1ea5t th\u1eddi, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd c\u00f3 l\u1ee3i l\u00e2u d\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u1ea5u. Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed3 T\u00fac xin t\u1ea1m x\u0103m \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00e0m lu\u00f4n m\u1ed9t th\u1ec3.\"<\/i>\r\n\r\nH\u00e0n K\u1ef3 c\u0169ng mu\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, b\u00e8n sai [T\u1eeb] \u1ee8c \u0111i, tr\u1eeb hai ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc kh\u00f4ng tuy\u1ec3n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tuy\u1ec3n ngh\u0129a d\u0169ng. Ph\u00e0m nh\u00e0 ch\u1ee7 h\u1ed9 c\u00f3 ba trai tr\u00e1ng th\u00ec ch\u1ecdn m\u1ed9t, s\u00e1u trai tr\u00e1ng ch\u1ecdn hai, ch\u00edn trai tr\u00e1ng ch\u1ecdn ba, tu\u1ed5i t\u1eeb hai m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn n\u0103m m\u01b0\u01a1i, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n, ch\u1ec9 x\u0103m tr\u00ean mu b\u00e0n tay. C\u1ee9 n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t ch\u1ec9 huy, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ec9 huy s\u1ee9 v\u00e0 hai ph\u00f3, ba ch\u00ednh \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u, m\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1edbng, ngu h\u1eadu, th\u1eeba c\u1ee5c, \u00e1p quan m\u1ed7i ch\u1ee9c n\u0103m ng\u01b0\u1eddi. H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi thay phi\u00ean l\u00ean, t\u1eadp luy\u1ec7n m\u1ed9t th\u00e1ng r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n.\r\n\r\nL\u1ea1i chi\u1ebfu cho s\u00e1u huy\u1ec7n Th\u00e0nh K\u1ef7 thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ea7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 mua ru\u1ed9ng b\u1ea3o ngh\u1ecb \u0111\u1ec3 gi\u1eef danh ng\u1ea1ch[footnote]Ch\u1eef 'ru\u1ed9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u00e1p', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190 Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ba trai tr\u00e1ng x\u0103m m\u1ed9t, s\u00e1u trai tr\u00e1ng x\u0103m hai, ch\u00edn trai tr\u00e1ng x\u0103m ba, \u0111\u1ec1u l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p hai ngh\u00ecn ti\u1ec1n. T\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n s\u00e1u ngh\u00ecn t\u00e1m tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t \u300aAnh T\u00f4ng k\u1ef7\u300b ch\u00e9p l\u00e0 m\u01b0\u1eddi ba v\u1ea1n, c\u00f3 l\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 li\u1ec7u trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, n\u00ean kh\u00e1c v\u1edbi \u1edf \u0111\u00e2y, c\u00f2n \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 x\u0103m ngh\u0129a d\u0169ng hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, th\u00ec l\u00e0 do sau \u0111\u00f3 H\u00e0n K\u1ef3 t\u0103ng th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n m\u00e0 nh\u1ea7m. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chi\u1ebfu cho m\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u T\u1ea7n, L\u0169ng, Nghi, V\u1ecb, Kinh, Nguy\u00ean, B\u00e2n, Ninh, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, Phu, Di\u00ean, khi tri\u1ec7u t\u1eadp ph\u00f2ng th\u1ee7[footnote]Ch\u1eef 'khi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191 Binh ch\u00ed b\u1ed5 sung.[\/footnote], m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p hai th\u0103ng g\u1ea1o, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ba tr\u0103m ti\u1ec1n mua t\u01b0\u01a1ng rau.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p l\u00e0 x\u0103m ngh\u0129a d\u0169ng m\u01b0\u1eddi ba v\u1ea1n t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ed1n tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i l\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f9ng s\u1ed1 li\u1ec7u v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed. M\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ri\u00eang g\u1ea1o v\u00e0 ti\u1ec1n[footnote]Ch\u1eef 'ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u01b0\u1eddi th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m th\u1ee9 ba, b\u1ea3n ch\u00ed cho l\u00e0 n\u0103m nay, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, v\u00e0 ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\nKhi \u1ea5y, T\u01b0 M\u00e3 Quang, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y v\u00e0o th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh, Kh\u00e1nh L\u1ecbch, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o n\u1ed5i lo\u1ea1n, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t b\u1ea1i, thi\u1ebfu qu\u00e2n ch\u00ednh quy, b\u00e8n b\u1eaft d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y, trong ba \u0111inh ch\u1ecdn m\u1ed9t \u0111inh, l\u1ea5y l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7, sau l\u1ea1i b\u1eaft sung v\u00e0o qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p ch\u1ec9 huy, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi. D\u00e2n ch\u00fang trong l\u00e0ng x\u00f3m o\u00e1n h\u1eadn, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft. D\u00e2n l\u00e0m ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng d\u00e2u, kh\u00f4ng quen chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u1ed1n k\u00e9m qu\u1ea7n \u00e1o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, nh\u00e0 d\u00e2n l\u1ea1i ph\u1ea3i cung c\u1ea5p, th\u00e2n nh\u00e2n ly t\u00e1n, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn ti\u00eau tan. D\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ebfn nay h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m v\u1eabn ch\u01b0a kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 c\u0169 l\u00e0 v\u00ec v\u1eady. L\u00fac \u1ea5y, bi\u00ean s\u1ef1 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1ea1m y\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 b\u1eaft d\u00e2n sung v\u00e0o ngh\u0129a d\u0169ng, kh\u00f4ng b\u1eaft l\u00e0m qu\u00e2n ch\u00ednh quy.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay c\u00e1c quan ngh\u1ecb lu\u1eadn ch\u1ec9 tr\u00e1ch Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y ba \u0111inh \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111inh sung v\u00e0o qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p r\u1ed3i. T\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec thu\u1ebf m\u00e1, so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u1eefu, s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e3 hao t\u1ed5n hai ph\u1ea7n ba; l\u1ea1i th\u00eam nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5t m\u00f9a, m\u00f9a thu n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a nh\u1ecf, \u0111ang mong \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, l\u1ea1i g\u1eb7p bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ed9ng, l\u00f2ng d\u00e2n \u0111\u00e3 dao \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu l\u1ea1i nghe chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y ban xu\u1ed1ng, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y ra n\u00e1o lo\u1ea1n l\u1edbn. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay qu\u00e2n ch\u00ednh quy \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i thi\u1ebfu, sao l\u1ea1i v\u1ed9i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f3 h\u1ea1i kh\u00f4ng \u00edch n\u00e0y, \u0111\u1ec3 \u0111i theo v\u1ebft xe \u0111\u1ed5?\"<\/i>\r\n\r\n[Quang] L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u \u00fd vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ed3n tr\u00fa, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, m\u00e0 c\u00f2n \u1edf vi\u1ec7c ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i v\u00e0 s\u1eeda sang qu\u00e2n ch\u00ednh. Hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng so\u00e1i b\u1ea5t t\u00e0i ch\u01b0a nghe n\u00f3i c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, qu\u00e2n ch\u00ednh suy \u0111\u1ed3i ch\u01b0a nghe n\u00f3i c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh, m\u00e0 l\u1ea1i v\u00f4 c\u1edb b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng d\u00e2u ph\u1ea3i c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, ch\u1ec9 g\u00e2y th\u00eam kinh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng g\u00ec.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh, Kh\u00e1nh L\u1ecbch, \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u1eaft d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7[footnote] 'B\u1eaft d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7', ch\u1eef 'b\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang \u00f4n qu\u1ed1c v\u0103n ch\u00ednh t\u01b0 m\u00e3 c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31, \u300aNgh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ec7 nh\u1ecb tr\u00e1t t\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aTh\u00edch Thi\u1ec3m T\u00e2y ngh\u0129a d\u0169ng\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], ban \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u1ea3o v\u1ec7 l\u00e0ng x\u00f3m, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m ch\u00ednh qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ec7nh ch\u01b0a thu h\u1ed3i, m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1eaft h\u1ebft l\u00e0m qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p ch\u1ec9 huy, l\u1ec7nh cho h\u1ecd \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac \u0111\u00f3, th\u1ea7n \u0111ang ch\u1ecbu tang \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, ch\u1ee9ng ki\u1ebfn r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c. D\u00e2n ch\u00fang v\u1ed1n s\u1ed1ng trong th\u00e1i b\u00ecnh, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u00e0m l\u00ednh, t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2y, trong l\u00e0ng x\u00f3m nh\u01b0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 tang, m\u1ed7i nh\u00e0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u01b0\u1edbp, th\u01b0\u1eddng tr\u1ed1n tr\u00e1nh ra ngo\u00e0i, quan l\u1ea1i b\u1eaft cha m\u1eb9 v\u1ee3 con c\u1ee7a h\u1ecd, g\u1ea5p r\u00fat truy b\u1eaft[footnote] 'G\u1ea5p r\u00fat truy b\u1eaft', ch\u1eef 'g\u1ea5p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u00e1n ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng. Sau khi b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t, c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1o \u0111\u1ea7u th\u1ea5y h\u1ecd gi\u00e0u c\u00f3, tr\u0103m ph\u01b0\u01a1ng ngh\u00ecn k\u1ebf b\u00f3c l\u1ed9t; qu\u1ea7n \u00e1o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u1ef1 nu\u00f4i th\u00e2n, ph\u1ea3i l\u1ea5y t\u1eeb nh\u00e0 ri\u00eang; ho\u1eb7c \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ea1i ph\u1ea3i cung c\u1ea5p t\u1eeb xa ng\u00e0n d\u1eb7m, t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a cha m\u1eb9 ng\u00e0y c\u00e0ng hao m\u00f2n, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi, h\u1ecd v\u1ed1n ch\u1ec9 quen l\u00e0m ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng d\u00e2u, c\u00f2n \u00e1o gi\u00e1p cung n\u1ecf gi\u00e1o m\u00e1c, d\u00f9 c\u00f3 t\u1eadp luy\u1ec7n h\u00e0ng ng\u00e0y, v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi l\u00fang t\u00fang, khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch, ch\u1ec9 mu\u1ed1n b\u1ecf ch\u1ea1y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ef1 h\u1ea1i m\u00ecnh, m\u00e0 c\u00f2n k\u00e9o l\u00f9i c\u1ea3 \u0111\u1ed9i h\u00ecnh. Sau \u0111\u00f3, quan l\u1ea1i bi\u1ebft h\u1ecd v\u00f4 d\u1ee5ng, b\u00e8n lo\u1ea1i b\u1ecf ph\u1ea7n l\u1edbn, c\u1ea5p gi\u1ea5y t\u1edd, cho v\u1ec1 t\u1ef1 do. Nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u00e3 quen l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m ru\u1ed9ng n\u1eefa; th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn \u0111\u00e3 h\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ec1u l\u01b0u l\u1ea1c \u0111\u00f3i r\u00e9t, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u0111\u1ebfn nay nh\u1eafc l\u1ea1i, v\u1eabn th\u1edf d\u00e0i r\u01a1i l\u1ec7, vi\u1ec7c \u0111\u00f3 l\u00e0 sai l\u1ea7m[footnote] 'Vi\u1ec7c \u0111\u00f3 l\u00e0 sai l\u1ea7m', ch\u1eef 'l\u1ea7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nghi\u1ec7p', c\u0103n c\u1ee9 theo tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 x\u0103m l\u01b0ng b\u00e0n tay, l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n giao cho ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1eadp h\u1ee3p hu\u1ea5n luy\u1ec7n, ch\u1ec9 \u1edf l\u00e0ng x\u00f3m, kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ed3n tr\u00fa bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang nh\u1edb l\u1ea1i chuy\u1ec7n n\u0103m x\u01b0a, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i, kinh \u0111\u1ed9ng l\u1eabn nhau. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t t\u00edn, d\u00f9 quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ebfn t\u1eebng nh\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch, c\u0169ng kh\u00f4ng ai tin. Tr\u1ed1n tr\u00e1nh, t\u00f9 t\u1ed9i \u1eaft s\u1ebd nhi\u1ec1u, ti\u1ebfng o\u00e1n than lan kh\u1eafp m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng[footnote] 'Ti\u1ebfng o\u00e1n than lan kh\u1eafp m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng', t\u00e1m ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m lung lay l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng kh\u00ed h\u00f2a. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat \u00edch l\u1ee3i cho n\u01b0\u1edbc, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3; nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, r\u00f5 r\u00e0ng minh b\u1ea1ch. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n ch\u00fang, s\u1edbm b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng, Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: 'Kh\u00f4ng xa m\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i, kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. \u0110\u1ea1i c\u00e1t.' Thuy\u1ebft M\u1ec7nh n\u00f3i: 'Kh\u00f4ng x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u sai tr\u00e1i.' Nay tuy s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban xu\u1ed1ng, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111u\u1ed5i theo m\u00e0 ng\u0103n l\u1ea1i, v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 c\u1ee9 th\u1ebf l\u00e0m m\u00e0 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. Kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec tr\u00e1nh s\u1ef1 nghi ng\u1edd v\u1ec1 vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 r\u01a1i v\u00e0o c\u00e1i hung c\u1ee7a s\u1ef1 m\u00ea mu\u1ed1n. D\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00edch tay, th\u00ec su\u1ed1t \u0111\u1eddi b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 do, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i c\u0169ng bi\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh, khi tuy\u1ec3n ch\u1ecdn h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7[footnote]Ch\u1eef 'trung' trong 'Khang \u0110\u1ecbnh ni\u00ean trung' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 \u00d4n C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31, t\u1edd th\u1ee9 ba v\u1ec1 Ngh\u0129a D\u0169ng b\u1ed5 sung.[\/footnote], v\u1ed1n kh\u00f4ng ch\u00edch tay, sau \u0111\u1ebfn n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, ch\u00edch tay sung v\u00e0o qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p, nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a, thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh thay th\u1ebf. Nay t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ch\u00edch tay, t\u1ee9c l\u00e0 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i v\u0129nh vi\u1ec5n ph\u1ea3i ghi t\u00ean v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c n\u00e0y h\u1ea1i d\u00e2n c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong r\u1eb1ng h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, ch\u01b0a v\u1ed9i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 ch\u00edch tay Ngh\u0129a D\u0169ng, \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh sau, r\u1ed3i m\u1eddi c\u00e1c khanh s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, th\u1ea3o lu\u1eadn k\u1ef9 c\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 n\u00ean l\u00e0m hay kh\u00f4ng[footnote]Ch\u1eef 'ngh\u1ecb' v\u1ed1n l\u00e0 's\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nh\u1eefng ng\u00e0y qua \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y[footnote] 'Suy ngh\u0129 k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 c\u00f9ng \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 32 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1ea1i sao n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i? Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u1eefu v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c sai d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng h\u1ed9 gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. C\u00f2n nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o \u1edf th\u00f4n qu\u00ea, ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u1ed9p hai th\u1ee9 thu\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu th\u00eam lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1 g\u00ec, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m l\u1edbn, th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c no c\u01a1m \u1ea5m \u00e1o, cha con anh em vui v\u1ebb h\u00f2a thu\u1eadn.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, Kh\u00e1nh L\u1ecbch v\u1ec1 sau, \u0111em to\u00e0n b\u1ed9 cung th\u1ee7 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y sung v\u00e0o qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u B\u1ea3o Ti\u1ec7p, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf lo l\u1eafng. D\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng so v\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i r\u1eddi nh\u00e0 xa qu\u00ea \u0111i bi\u00ean th\u00f9y ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u0103m l\u00ean tay, n\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m l\u1ee5t l\u1ed9i h\u1ea1n h\u00e1n, mu\u1ed1n d\u1eaft d\u00edu nhau \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c ki\u1ebfm \u0103n, ho\u1eb7c mu\u1ed1n b\u00e1n h\u1ebft ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn \u0111i l\u00e0m thu\u00ea, \u0111\u1ec1u s\u1ee3 quan ph\u1ee7 b\u1ea5t ng\u1edd \u0111i\u1ec3m danh, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i \u0111\u00e2u. L\u00fac \u0111i\u1ec3m danh, quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n h\u00e1 ch\u1eb3ng nh\u0169ng nhi\u1ec5u? L\u00fac t\u1eadp luy\u1ec7n, qu\u00e2n quan gi\u00e1o \u0111\u1ea7u h\u00e1 ch\u1eb3ng v\u01a1 v\u00e9t? V\u00ec th\u1ebf ngo\u00e0i nh\u1eefng vi\u1ec7c sai d\u1ecbch th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t th\u1ee9 lao d\u1ecbch n\u1eefa.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai c\u00e1c quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c l\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 cung th\u1ee7, tr\u00e1ng \u0111inh, gi\u1ea3i t\u1eed, d\u1ecbch t\u1eed m\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, c\u0169ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt, g\u1ecdi l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ee9c d\u00e2n, nay l\u1ea1i v\u00f4 c\u1edb b\u1eaft h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n d\u00e2n m\u1ed9t l\u1ed9 x\u0103m v\u00e0o tay l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng. Sao tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc kia th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, nay l\u1ea1i n\u1ee1 l\u00f2ng, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 qu\u00ean vi\u1ec7c l\u1edbn?<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5, th\u00ec s\u1ed1 ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1, m\u1ed7i khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ho\u1eb7c b\u1ecf tr\u1ed1n, ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1ed5 sung ngay, m\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c \u0111\u1ebfn gi\u00e0 ch\u1ebft, n\u1ebfu con ch\u00e1u \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i tr\u00e1ng \u0111inh, l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb x\u0103m v\u00e0o tay l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, khi\u1ebfn cho d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi ki\u1ebfp ki\u1ebfp lu\u00f4n c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea7n ba l\u00e0m l\u00ednh. V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1ea1i sao n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i? Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u1eefu v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c sai d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng h\u1ed9 gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. C\u00f2n nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o \u1edf th\u00f4n qu\u00ea, ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u1ed9p hai th\u1ee9 thu\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu th\u00eam lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1 g\u00ec, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m l\u1edbn, th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c no c\u01a1m \u1ea5m \u00e1o, cha con anh em vui v\u1ebb h\u00f2a thu\u1eadn.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, Kh\u00e1nh L\u1ecbch v\u1ec1 sau, \u0111em to\u00e0n b\u1ed9 cung th\u1ee7 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y sung v\u00e0o qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u B\u1ea3o Ti\u1ec7p, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf lo l\u1eafng. D\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng so v\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i r\u1eddi nh\u00e0 xa qu\u00ea \u0111i bi\u00ean th\u00f9y ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u0103m l\u00ean tay, n\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m l\u1ee5t l\u1ed9i h\u1ea1n h\u00e1n, mu\u1ed1n d\u1eaft d\u00edu nhau \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c ki\u1ebfm \u0103n, ho\u1eb7c mu\u1ed1n b\u00e1n h\u1ebft ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn \u0111i l\u00e0m thu\u00ea, \u0111\u1ec1u s\u1ee3 quan ph\u1ee7 b\u1ea5t ng\u1edd \u0111i\u1ec3m danh, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i \u0111\u00e2u. L\u00fac \u0111i\u1ec3m danh, quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n h\u00e1 ch\u1eb3ng nh\u0169ng nhi\u1ec5u? L\u00fac t\u1eadp luy\u1ec7n, qu\u00e2n quan gi\u00e1o \u0111\u1ea7u h\u00e1 ch\u1eb3ng v\u01a1 v\u00e9t? V\u00ec th\u1ebf ngo\u00e0i nh\u1eefng vi\u1ec7c sai d\u1ecbch th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t th\u1ee9 lao d\u1ecbch n\u1eefa.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai c\u00e1c quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c l\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 cung th\u1ee7, tr\u00e1ng \u0111inh, gi\u1ea3i t\u1eed, d\u1ecbch t\u1eed m\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, c\u0169ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt, g\u1ecdi l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ee9c d\u00e2n, nay l\u1ea1i v\u00f4 c\u1edb b\u1eaft h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n d\u00e2n m\u1ed9t l\u1ed9 x\u0103m v\u00e0o tay l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng. Sao tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc kia th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, nay l\u1ea1i n\u1ee1 l\u00f2ng, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 qu\u00ean vi\u1ec7c l\u1edbn?<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5, th\u00ec s\u1ed1 ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1, m\u1ed7i khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ho\u1eb7c b\u1ecf tr\u1ed1n, ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1ed5 sung ngay, m\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c \u0111\u1ebfn gi\u00e0 ch\u1ebft, n\u1ebfu con ch\u00e1u \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i tr\u00e1ng \u0111inh, l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb x\u0103m v\u00e0o tay l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, khi\u1ebfn cho d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi ki\u1ebfp ki\u1ebfp lu\u00f4n c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea7n ba l\u00e0m l\u00ednh. V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i. T\u1ea1i sao n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng ch\u01b0a c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, \u0111\u1ebfn qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay, th\u1ebf m\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Kinh H\u1ed3, b\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2y Xuy\u00ean, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c Giang Nam; Th\u00e1i T\u00f4ng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1 d\u1ec5 nh\u01b0 nh\u1eb7t l\u00e1 kh\u00f4. \u0110\u00f3 h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ngh\u0129a d\u0169ng? \u1ea4y l\u00e0 do ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c tu ch\u1ec9nh, qu\u00e2n l\u1ec7nh nghi\u00eam minh, t\u01b0\u1edbng so\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n s\u0129 tinh nhu\u1ec7.<\/i>\r\n\r\n<i>Ni\u00ean hi\u1ec7u Khang \u0110\u1ecbnh, Kh\u00e1nh L\u1ecbch, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o ph\u1ee5 \u01a1n nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi, v\u00f4 c\u1edb l\u00e0m ph\u1ea3n, ng\u1ea1o m\u1ea1n b\u1ea5t k\u00ednh, x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1ed1c h\u1ebft s\u1ee9c l\u1ef1c trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, L\u01b0u B\u00ecnh, Nh\u00e2m Ph\u00fac, C\u00e1t Ho\u00e0i M\u1eabn l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t t\u1eed tr\u1eadn, qu\u00e2n s\u0129 ch\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n. Qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea1i th\u00eam h\u01b0\u01a1ng binh, kho ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea1i l\u1ea5y kho trong, s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7, c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ea1n ki\u1ec7t. Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0a m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf \u0111\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t t\u1ed9i \u00e1c, m\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1eabn nh\u1ee5c, ban cho danh hi\u1ec7u cao qu\u00fd, d\u00f9ng h\u1eadu l\u1ec5 d\u1ee5 d\u1ed7, m\u1edbi t\u1ea1m y\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac \u0111\u00f3, ba l\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng binh t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng? Xem \u0111\u00f3 th\u00ec bi\u1ebft ngh\u0129a d\u0169ng v\u00f4 d\u1ee5ng. Gi\u1ea3 Ngh\u1ecb n\u00f3i: 'Xe tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5, xe sau r\u00fat kinh nghi\u1ec7m.' Ch\u00ednh s\u00e1ch ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh, Kh\u00e1nh L\u1ecbch, qu\u1ed1c gia n\u00ean l\u1ea5y l\u00e0m b\u00e0i h\u1ecdc m\u00e3i m\u00e3i, nay l\u1ea1i c\u1ee9 theo \u0111\u00fang th\u1ec3 l\u1ec7 l\u00fac \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m, th\u00ec xe sau l\u1ea1i s\u1eafp \u0111\u1ed5.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5t v\u1ea5n th\u1ea7n r\u1eb1ng: 'Qu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb d\u00e2n, h\u00e1 d\u00e2n binh d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi x\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi nay sao?'<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111\u00e1p: 'Th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i, d\u00f9ng ph\u00e9p t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t qu\u00e2n s\u0129 xe ng\u1ef1a, \u1edf nh\u00e0 th\u00ec theo t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ef7, l\u01b0, t\u1ed9c, \u0111\u1ea3ng, ch\u00e2u, h\u01b0\u01a1ng, ra tr\u1eadn th\u00ec theo t\u1ed5 ch\u1ee9c ng\u0169, l\u01b0\u1ee1ng, t\u1ed1t, l\u1eef, s\u01b0, qu\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0 khanh s\u0129 \u0111\u1ea1i phu. \u0110\u1ea7u \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ph\u1ee7 binh \u0111\u1ec1u c\u00f3 doanh ph\u1ee7, c\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, lang t\u01b0\u1edbng, chi\u1ebft xung, qu\u1ea3 ngh\u1ecb \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh, v\u00ec th\u1ebf l\u1ec7nh v\u1eeba ban, m\u1ea5y v\u1ea1n qu\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p ngay, kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u1ed1n tr\u00e1nh. V\u00ec k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n. Nay h\u01b0\u01a1ng binh th\u00ec kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, tuy c\u00f3 danh hi\u1ec7u qu\u00e2n vi\u00ean ti\u1ebft c\u1ea5p, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch trong h\u1ecd t\u1ed9c, l\u00fac th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng nhau v\u1ed7 vai n\u1eafm tay, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e1nh nhau, kh\u00f4ng nh\u01b0 qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi nghi\u00eam ng\u1eb7t. N\u1ebfu l\u00fac y\u00ean \u1ed5n v\u00f4 s\u1ef1, ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1eadp h\u1ee3p t\u1eadp luy\u1ec7n, th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 h\u00e0ng ng\u0169 c\u1edd tr\u1ed1ng, gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn n\u1ecf, ng\u1ed3i \u0111\u1ee9ng h\u00f2 h\u00e9t, tr\u00f4ng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c; nh\u01b0ng n\u1ebfu nghe tin gi\u1eb7c l\u1edbn tr\u00e0n v\u00e0o, qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 thua, th\u00e0nh tr\u00ec th\u1ea5t th\u1ee7, th\u00ec kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng nghe gi\u00f3 b\u1ecf ch\u1ea1y, qu\u00e2n vi\u00ean ti\u1ebft c\u1ea5p s\u1ebd nh\u01b0 chim s\u1ee3, chu\u1ed9t ch\u1ea1y[footnote] 'Chim s\u1ee3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'qu\u1ea1 s\u1ee3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1ef1 c\u1ee9u m\u00ecnh c\u00f2n kh\u00f4ng xong, h\u00e1 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1ed1ng gi\u1eb7c kh\u00f4ng? Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00f2 tr\u1ebb con m\u00e0 th\u00f4i.'<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00e1 c\u00f3 v\u00ec qu\u1ed1c gia m\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n m\u1ed9t l\u1ed9, khi\u1ebfn h\u1ecd tan c\u1eeda n\u00e1t nh\u00e0, \u0111\u1ec3 l\u00e0m tr\u00f2 tr\u1ebb con sao? V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1eadp ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, \u1eaft s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng hi\u1ec7n nay H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng c\u1ea7n cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n tinh th\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi \u0111\u1ecbch; l\u1ea1i n\u1eefa, binh l\u00ednh xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb d\u00e2n gian, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed5 x\u01b0a. Th\u1ea7n xin n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. S\u1ed1 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 con s\u1ed1 h\u01b0 \u1ea3o; vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n tinh th\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebb b\u1ec1 ngo\u00e0i; vi\u1ec7c binh l\u00ednh xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb d\u00e2n gian, tuy danh ngh\u0129a gi\u1ed1ng c\u1ed5 x\u01b0a nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00e1c bi\u1ec7t.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a kia, binh l\u00ednh xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb d\u00e2n gian, nh\u1eefng g\u00ec thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb c\u00e0y c\u1ea5y, tr\u1ed3ng d\u00e2u \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, n\u00ean khi \u1edf nh\u00e0 th\u00ec gi\u00e0u c\u00f3, khi ra tr\u1eadn th\u00ec tinh nhu\u1ec7. Nay \u0111\u00e3 thu thu\u1ebf l\u00faa v\u1ea3i c\u1ee7a n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 nu\u00f4i qu\u00e2n ch\u00ednh quy, l\u1ea1i b\u1eaft n\u00f4ng d\u00e2n \u0111i l\u00ednh, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c vi\u1ec7c c\u1ee7a hai nh\u00e0. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u00e0i l\u1ef1c c\u1ee7a d\u00e2n sao kh\u00f4ng ki\u1ec7t qu\u1ec7? Theo \u00fd ki\u1ebfn ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n, d\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00ednh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f2n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 d\u00e2n ch\u01b0a b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00ednh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y?<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n bi\u1ebft th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u1ee3i h\u1ea1i, sao kh\u00f4ng th\u1eed tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb m\u00e0 h\u1ecfi r\u1eb1ng: \u2018T\u1eeb khi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1eadp ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ebfn nay, gi\u1eb7c \u0111\u00e3 m\u1ea5y l\u1ea7n x\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, d\u00f9ng ngh\u0129a d\u0169ng ch\u1ed1ng c\u1ef1 m\u00e0 gi\u1eb7c thua ch\u1ea1y? Nay \u0111\u00e3 c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng r\u1ed3i, ba l\u1ed9 qu\u00e2n ch\u00ednh quy c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa kh\u00f4ng?\u2019<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt gi\u1eb7c t\u1eebng x\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u, nh\u1edd s\u1ee9c ngh\u0129a d\u0169ng m\u00e0 thua ch\u1ea1y, nay sau khi b\u1eaft ngh\u0129a d\u0169ng, qu\u00e2n ch\u00ednh quy c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i mu\u00f4n \u0111\u1eddi, xin B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1eebng nghi ng\u1edd. N\u1ebfu t\u1eeb khi l\u1eadp ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a t\u1eebng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c, nay d\u00f9 c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, qu\u00e2n ch\u00ednh quy c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, th\u00ec sao n\u1ee1 l\u1ea5y h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n \u0111\u1ee9a tr\u1ebb v\u00f4 t\u1ed9i, b\u1eaft h\u1ebft l\u00e0m l\u00ednh v\u00f4 d\u1ee5ng? N\u1ebfu cho r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, kh\u00f4ng mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ngay, th\u00ec xin t\u1ea1m mi\u1ec5n vi\u1ec7c x\u0103m l\u00ean mu b\u00e0n tay, \u0111\u1ee3i khi bi\u00ean s\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n, l\u1ea1i tha v\u1ec1 nh\u01b0 c\u0169, th\u00ec d\u00e2n tuy c\u00f3 ch\u1ecbu phi\u1ec1n nhi\u1ec5u m\u1ed9t th\u1eddi, nh\u01b0ng v\u1eabn tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed5 b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c su\u1ed1t \u0111\u1eddi. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng l\u1eddi th\u1ea7n n\u00f3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 vu kho\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, th\u00ec ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m nh\u01a1 b\u1ea9n h\u00e0ng ng\u0169 gi\u00e1n quan, mong ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00e1c thay th\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n h\u00f4m qua l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ec7 h\u1ea1 tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra. Th\u1ea7n lui v\u1ec1 suy ngh\u0129, kh\u00f4ng kh\u1ecfi b\u1ee9c b\u1ed1i, su\u1ed1t \u0111\u00eam kh\u00f4ng ng\u1ee7, r\u1ea5t lo l\u1eafng v\u1ec1 l\u1eddi n\u00f3i sai l\u1ea7m n\u00e0y c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1eadc minh qu\u00e2n th\u00e1nh ch\u00faa, nghe \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi hay l\u1eadp t\u1ee9c thay \u0111\u1ed5i hi\u1ec7u l\u1ec7nh nhi\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ef1 bi\u1ebft suy ngh\u0129 ch\u01b0a ch\u00edn ch\u1eafn, hi\u1ec7u l\u1ec7nh \u0111\u00e3 sai, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n l\u1eddi can gi\u00e1n c\u1ee7a \u0111\u00e0i gi\u00e1n, b\u00e8n n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, kh\u00f3 m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i can gi\u00e1n v\u00e0 che \u0111\u1eady l\u1ed7i l\u1ea7m.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00e2m ch\u00ednh, \u0111ang l\u00e0 l\u00fac c\u1ea7u \u0111i\u1ec1u hay kh\u00f4ng ch\u00e1n, nghe l\u1eddi can gi\u00e1n nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y m\u00e0 l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f2n tr\u00f4ng mong g\u00ec n\u1eefa! V\u1ea3 l\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft \u0111\u1ec1u l\u00e0 thu\u1ed9c quan c\u1ee7a Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Th\u1ecb trung h\u1ea7u c\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh thi\u00ean t\u1eed[footnote] Ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Th\u1ecb trung h\u1ea7u c\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh thi\u00ean t\u1eed, ch\u1eef 'Th\u1ecb trung' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 32 t\u1edd s\u1edb th\u1ee9 6 v\u1ec1 vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c l\u1edbn, n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 sai s\u00f3t, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y th\u1eddi s\u1eeda ch\u1eefa.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay trong n\u01b0\u1edbc, h\u1ec5 c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ea5y v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ee7a hai ph\u1ee7 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi nhau, k\u00edn \u0111\u00e1o nghi\u00eam ng\u1eb7t, c\u00e1c quan ngo\u00e0i tri\u1ec1u kh\u00f4ng ai bi\u1ebft, \u0111\u1ebfn khi chi\u1ebfu s\u1eafc \u0111\u00e3 ban ra, r\u1ed3i c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. N\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u00fang, ph\u1ea3i b\u00e0n lu\u1eadn, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, kh\u00f3 m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec trong n\u01b0\u1edbc h\u1ec5 c\u00f3 ch\u00ednh s\u1ef1 sai l\u1ea7m, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ri\u00eang th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i n\u00e0y v\u00f4 d\u1ee5ng trong th\u1eddi bu\u1ed5i n\u00e0y, m\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c quan can gi\u00e1n \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf. Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, ch\u1ec9 n\u00ean b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00fang sai, l\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00e1i, kh\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, l\u1edbn b\u00e9 \u0111\u1ec1u hoang mang, nh\u01b0 \u0111ang \u1edf trong n\u01b0\u1edbc s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng, n\u1ebfu b\u1ed7ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 th\u1ecb, r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng t\u1ea1m ng\u1eebng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn[footnote] R\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng t\u1ea1m ng\u1eebng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, ch\u1eef 'h\u01b0u' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u00fa'.[\/footnote], nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00edch v\u00e0o mu b\u00e0n tay, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho gi\u1ea5y t\u1edd c\u00f4ng nh\u1eadn v\u00e0 cho v\u1ec1, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng[footnote] Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng, ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], ch\u1ebft \u0111i s\u1ed1ng l\u1ea1i. Ai m\u00e0 kh\u00f4ng vui m\u1eebng h\u00f2 reo, c\u1ea3m k\u00edch \u01a1n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, h\u00e1 c\u00f3 ai n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i n\u1eefa[footnote] H\u00e1 c\u00f3 ai n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i n\u1eefa, ch\u1eef 'nh\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]! B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 cha m\u1eb9 c\u1ee7a mu\u00f4n d\u00e2n, mu\u00f4n d\u00e2n l\u00e0 con \u0111\u1ecf c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, h\u00e1 c\u00f3 cha m\u1eb9 l\u1ee1 \u0111\u1ec3 con r\u01a1i xu\u1ed1ng gi\u1ebfng m\u00e0 n\u00f3i 'ta l\u1ee1 r\u1ed3i', r\u1ed3i n\u1ee1 l\u00f2ng kh\u00f4ng c\u1ee9u sao?<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a Thu\u1ea5n khen \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Nghi\u00eau r\u1eb1ng 'x\u00e9t \u00fd d\u00e2n, b\u1ecf m\u00ecnh theo ng\u01b0\u1eddi'; Tr\u1ecdng H\u00f4i khen \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Thang r\u1eb1ng 'd\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 m\u00ecnh, s\u1eeda l\u1ed7i kh\u00f4ng ti\u1ebfc'. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng l\u1ea5y l\u1eddi n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ch\u1ee7, h\u00e3y l\u1eafng l\u00f2ng b\u00ecnh t\u0129nh xem x\u00e9t n\u0103m l\u1ea7n th\u1ea7n t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u00fang hay sai. N\u1ebfu \u0111\u00fang, xin s\u1edbm ban ch\u1ec9 th\u1ecb, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y; n\u1ebfu sai, xin nh\u01b0 l\u1eddi th\u1ea7n t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00e1c thay th\u1ebf. Nh\u1eefng l\u1eddi 'm\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra', th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m r\u0103n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 nghe th\u1ea5y, b\u1ecbt k\u00edn con \u0111\u01b0\u1eddng nghe l\u1eddi hay.\"<\/i>\r\n\r\nVua cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng nghe.\r\n\r\nQuang l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb s\u00e1u l\u1ea7n v\u00e0 tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0, t\u1ef1 h\u1eb7c xin t\u1eeb ch\u1ee9c, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn[footnote] Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, ch\u1eef 'di\u1ec7c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 th\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\nQuang th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 tranh lu\u1eadn v\u1edbi H\u00e0n K\u1ef3, K\u1ef3 n\u00f3i v\u1edbi T\u01b0 M\u00e3 Quang: <i>\"Binh ph\u00e1p qu\u00fd \u1edf ti\u1ebfng t\u0103m tr\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c l\u1ef1c sau. Nay L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 \u0111ang ki\u00eau ng\u1ea1o, nghe tin Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ed9t nhi\u00ean t\u0103ng th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n, h\u00e1 ch\u1eb3ng kinh s\u1ee3 sao?\"<\/i>\r\n\r\nQuang \u0111\u00e1p: <i>\"D\u00f9ng ti\u1ebfng t\u0103m tr\u01b0\u1edbc trong binh ph\u00e1p l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c[footnote] v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c, b\u1ea3n \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang h\u01a1n; \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c'.[\/footnote], ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u1ecbch trong m\u1ed9t ng\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i, n\u1ebfu ch\u1eadm tr\u1ec5 th\u00ec \u0111\u1ecbch bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Nay ta tuy t\u0103ng th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, qua m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 bi\u1ebft r\u00f5 chi ti\u1ebft, h\u00e1 c\u00f2n s\u1ee3 n\u1eefa sao?\"<\/i>\r\n\r\nK\u1ef3 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"\u00d4ng ch\u1ec9 th\u1ea5y th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch, d\u00e2n l\u00e0ng Thi\u1ec3m T\u00e2y ban \u0111\u1ea7u x\u0103m l\u00ean mu b\u00e0n tay, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u x\u0103m l\u00ean m\u1eb7t sung l\u00e0m ch\u00ednh qu\u00e2n, lo ng\u1ea1i nay l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady. Nay \u0111\u00e3 ban s\u1eafc l\u1ec7nh h\u1ee9a v\u1edbi d\u00e2n, s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1eaft h\u1ecd sung qu\u00e2n \u0111i bi\u00ean th\u00f9y n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\nQuang n\u00f3i: <i>\"D\u00f9 l\u00e0 t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u1ecfi nghi ng\u1edd.\"<\/i>\r\n\r\nK\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Ta \u1edf \u0111\u00e2y, \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo l\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin.\"<\/i>\r\n\r\nQuang n\u00f3i: <i>\"T\u00f4i r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng d\u00e1m tin, kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng d\u00e1m, m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 tin \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nK\u1ef3 gi\u1eadn d\u1eef n\u00f3i: <i>\"\u00d4ng sao l\u1ea1i coi th\u01b0\u1eddng ta \u0111\u1ebfn th\u1ebf?\"<\/i>\r\n\r\nQuang \u0111\u00e1p: <i>\"T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng c\u1ee9 \u1edf \u0111\u00e2y th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00ean thay[footnote] n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00ean thay, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00ean thay'.[\/footnote], d\u1ef1a v\u00e0o qu\u00e2n \u0111\u1ed9i m\u00e0 t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng, sai ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y, ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n trong ch\u1edbp m\u1eaft th\u00f4i[footnote] ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n trong ch\u1edbp m\u1eaft th\u00f4i, theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 's\u1ef1'.[\/footnote]!\"<\/i> K\u1ef3 im l\u1eb7ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i.\r\n\r\nM\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7[footnote] K\u1ef3 im l\u1eb7ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, hai m\u01b0\u01a1i hai ch\u1eef n\u00e0y v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. L\u1ea1i \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17 ch\u00e9p l\u00e0 'K\u1ef3 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng s\u1eeda. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi Quang n\u00f3i'.[\/footnote].\r\n\r\n<i>(X\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y b\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 nhi\u1ec1u sai s\u00f3t, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTi\u1ebft Th\u1ecb T\u1ee5c C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho n\u1ed9i th\u1ecb g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft, Nam giao ti\u1ebfn con \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 c\u0169[footnote]Chi\u1ebfu n\u1ed9i th\u1ecb g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft Nam giao ti\u1ebfn con \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 c\u0169, hai ch\u1eef 'Nam giao' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa v\u0103n trong s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 189, ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4 b\u1ed5 sung[\/footnote].<em> (X\u00e9t s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ec7nh cho n\u1ed9i th\u1ecb nu\u00f4i con, ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4 ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf, theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, vi\u1ec7c n\u00e0y \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/em>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u L\u1ee5c S\u00e2n t\u1ea5u vi\u1ec7c s\u1ee9 Giao Ch\u1ec9 b\u00e0n ngh\u1ecb, Vua b\u00e8n h\u1ecfi: <i>\"Giao Ch\u1ec9 c\u00e1t c\u1ee9 t\u1eeb n\u0103m n\u00e0o?\"<\/i> C\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1eeb n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ee9c \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5i l\u00e0m An Nam \u0111\u00f4 h\u1ed9 ph\u1ee7, \u0111\u1ebfn n\u0103m Trinh Minh \u0111\u1eddi L\u01b0\u01a1ng, th\u1ed5 h\u00e0o Kh\u00fac Th\u1eeba M\u1ef9 chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nH\u00e0n K\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb khi L\u00ea Ho\u00e0n[footnote]L\u00ea Ho\u00e0n, hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488 truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 4\/21-22 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ho\u00e0n'[\/footnote] l\u00e0m ph\u1ea3n, Th\u00e1i T\u00f4ng sai t\u01b0\u1edbng \u0111i \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c, sau sai s\u1ee9 chi\u00eau d\u1ee5, m\u1edbi ch\u1ecbu thu\u1ea7n ph\u1ee5c. \u0110\u01b0\u1eddng n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, nhi\u1ec1u s\u01b0\u01a1ng m\u00f9, kh\u00ed \u0111\u1ed9c, d\u00f9 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f3 gi\u1eef, n\u00ean d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch khoan dung m\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1.\"<\/i>\r\n\r\nM\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u0111\u00f3, L\u1ee5c S\u00e2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i tu\u1ea7n bi\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ung, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u01b0\u1edbng l\u0129nh 45 \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c T\u1ea3 Giang, H\u1eefu Giang \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng[footnote]T\u01b0\u1edbng l\u0129nh 45 \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c H\u1eefu Giang \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, ch\u1eef 'ngh\u1ec7' v\u1ed1n ch\u00e9p l\u00e0 'ch\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332 truy\u1ec7n L\u1ee5c S\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], duy\u1ec7t binh d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c 5 v\u1ea1n tinh binh, b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, xin \u0111\u00fac l\u1ea1i \u1ea5n c\u1ea5p cho h\u1ecd, t\u1ea5u xin mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u1eadt t\u00edch n\u1ee3 m\u1ea5y v\u1ea1n \u1edf hai Giang. Giao Ch\u1ec9 r\u1ea5t s\u1ee3, b\u00e8n sai s\u1ee9 sang tri\u1ec1u c\u1ed1ng, l\u1eddi l\u1ebd cung k\u00ednh h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc. Sau \u0111\u00f3, L\u1ee5c S\u00e2n l\u1ea1i t\u1ea5u xin m\u1ed7i n\u0103m t\u1eadp luy\u1ec7n d\u00e2n binh m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u00e0 t\u1eeb nay c\u1ee9 ba n\u0103m l\u1eadp s\u1ed5 m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u00e9p k\u00e8m. Giao Ch\u1ec9 sai s\u1ee9 ch\u1eafc c\u00f3 ng\u00e0y th\u00e1ng ri\u00eang, L\u1ee5c S\u00e2n xin d\u00e2n binh c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea ch\u00e2u Ung m\u1ed7i n\u0103m t\u1eadp luy\u1ec7n m\u1ed9t l\u1ea7n, ba n\u0103m l\u1eadp s\u1ed5 m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 8 n\u0103m sau, nay ch\u00e9p k\u00e8m.)<\/i>\r\n\r\n[11] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p l\u00e0 Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Giang \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan. \u1ede T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p c\u00f3 \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, b\u1ecdn l\u00ednh c\u1eadn v\u1ec7 th\u1ea3 ng\u1ef1a ph\u00e1 ho\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, Thu\u1ea7n Nh\u00e2n b\u1eaft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i v\u1ed1n kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a huy\u1ec7n, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t h\u1ecfi Thu\u1ea7n Nh\u00e2n. Thu\u1ea7n Nh\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng binh l\u00ednh c\u1ea7n n\u00f4ng d\u00e2n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, th\u01b0\u01a1ng binh th\u00ec n\u00ean th\u01b0\u01a1ng n\u00f4ng d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho l\u00e0 ph\u1ea3i, tha kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ecfi, v\u00e0 cho ph\u00e9p \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a huy\u1ec7n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Thu\u1ea7n Nh\u00e2n.\r\n\r\nThu\u1ea7n Nh\u00e2n l\u00e0 con c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m tr\u00ed s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0 l\u00e0 Ng\u00f4 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c m\u1ea5t. \u00d4ng l\u00e0 cha c\u1ee7a Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Khu\u00ea, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0.\r\n\r\nHo\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00fac tr\u1ebb ngh\u00e8o h\u00e8n, kh\u00f4ng ch\u1ecbu g\u00f2 b\u00f3, \u0111\u1ebfn khi Khu\u00ea l\u00e0m quan to, v\u1eabn th\u01b0\u1eddng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e1nh b\u1ea1c v\u1edbi b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n ngo\u00e0i ch\u1ee3 kh\u00f4ng ch\u1ecdn l\u1ef1a, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Khu\u00ea r\u1ea5t nghi\u00eam kh\u1eafc, kh\u00f4ng v\u00ec con l\u00e0m quan m\u00e0 n\u1edbi tay. Khu\u00ea ch\u1ecbu tang cha, g\u1ea7y m\u00f2n, d\u1ef1ng l\u1ec1u \u1edf b\u00ean m\u1ed9, su\u1ed1t th\u1eddi gian ch\u1ecbu tang kh\u00f4ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0103n th\u1ecbt, ng\u00e0y l\u1ec5 t\u1ebft c\u00fang t\u1ebf nghi\u00eam trang, kh\u00f4ng theo t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c Ph\u1eadt gi\u00e1o. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam trong s\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Trai K\u00fd S\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n.)<\/i>\r\n\r\n[13] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh T\u00fd, Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch d\u00e2ng b\u00e0i \u300aHo\u00e0ng C\u1ef1c Ch\u00e2m\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng Tr\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Tr\u00f9 gi\u1ecfi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u0169ng c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch ti\u1ebfng t\u0103m l\u1eebng l\u1eaby m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nM\u1ed9t bu\u1ed5i t\u1ed1i, Vua ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec3u \u0111i\u1ec7n, tri\u1ec7u Tr\u00f9 v\u00e0o so\u1ea1n chi\u1ebfu, nh\u00e2n \u0111\u00f3 tr\u00f2 chuy\u1ec7n th\u00e2n m\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c trong ngo\u00e0i, n\u00f3i chuy\u1ec7n r\u1ea5t l\u00e2u. Vua vui m\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Khanh thanh li\u00eam, c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, hi\u1ebfu h\u1ecdc, Tr\u1eabm bi\u1ebft \u0111\u00e3 l\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00f4m nay m\u1edbi bi\u1ebft.\"<\/i> Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau, b\u00e8n c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. Tr\u00f9 t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb th\u00fac gi\u1ee5c Tr\u00f9 v\u00e0o, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a \u0111\u1ee3i, m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u00e3 x\u1ebf b\u00f3ng, \u0111\u1ee3i Tr\u00f9 v\u00e0o r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ec1.\r\n\r\nTri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5 phong ho\u00e0n t\u1eeb \u0111\u1ea7u, n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u00f9 danh v\u1ecdng nh\u1eb9, t\u01b0 c\u00e1ch c\u00f2n non, \u1edf \u0111\u00e0i ch\u1ec9 \u0103n l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c l\u1edbn, l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u c\u1eadn th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ee5 t\u00e1. Vua cho r\u1eb1ng m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai ph\u1ee7, m\u00e0 C\u00f4ng Ph\u1ee5 ng\u0103n tr\u1edf m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ch\u00e2u Tr\u1eeb, kh\u00f4ng k\u00fd t\u00ean v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00e2u. Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch xin gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i cho C\u00f4ng Ph\u1ee5, v\u00e0 kh\u00f4ng v\u1ed9i so\u1ea1n chi\u1ebfu. Vua mu\u1ed1n tr\u1ecb t\u1ed9i c\u1ea3 V\u00f4 Tr\u1ea1ch, Trung th\u01b0 can thi\u1ec7p, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, b\u1ecb ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\nTri gi\u00e1n vi\u1ec7n s\u1ef1 L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>\"Tr\u00f9 t\u1eeb khi \u0111\u1ed7 khoa thi \u0111\u00e3 35 n\u0103m, l\u00e0m quan kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi kinh th\u00e0nh, ti\u1ebfn th\u00e2n b\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft. C\u00f4ng Ph\u1ee5 n\u00f3i \u00f4ng ta t\u01b0 c\u00e1ch c\u00f2n non, danh v\u1ecdng nh\u1eb9, l\u00e0 mu\u1ed1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Gi\u00e1ng ch\u1ee9c qu\u00e1 n\u1eb7ng, s\u0129 lu\u1eadn x\u00f4n xao[footnote] S\u0129 lu\u1eadn x\u00f4n xao 'S\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u1ea1i. Xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169 cho C\u00f4ng Ph\u1ee5, ch\u1ec9 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c h\u00e0m, \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n nh\u1ecf h\u1ebbo l\u00e1nh, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta suy ngh\u0129 v\u1ec1 l\u1ed7i l\u1ea7m, nh\u1eb1m l\u00e0m d\u1ecbu b\u1edbt d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao.\"<\/i>\r\n\r\nThi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam th\u1ecb gi\u1ea3ng L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00f4ng Ph\u1ee5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0 S\u0129 T\u00f4ng nh\u00e2n t\u00e2u vi\u1ec7c Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, nh\u00e2n ti\u1ec7n l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Vua r\u1eb1ng d\u01b0 lu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00f4ng Ph\u1ee5 qu\u00e1 n\u1eb7ng, nh\u01b0ng Vua v\u1eabn kh\u00f4ng nghe. Th\u00e1ng 12 n\u0103m sau, m\u1edbi cho l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh, tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.\r\n\r\n[15] Ghi ch\u00e9p v\u1ec1 con trai c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadt, nguy\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u00e2n duy\u00ean \u0111\u1ed3ng t\u00edch khanh d\u00e3 ch\u00fa ti\u1ec1n s\u1ef1[footnote] \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u00e2n duy\u00ean \u0111\u1ed3ng t\u00edch khanh d\u00e3 ch\u00fa ti\u1ec1n s\u1ef1 'D\u00e3' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote], Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, t\u00ean l\u00e0 Ph\u1ee7 H\u1ea7u, l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu trai lang. <i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u1eabn vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u1ea7n Chu, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[16] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ty t\u00e2u xin s\u1eafp x\u1ebfp th\u1ee9 b\u1eadc cho c\u00e1c qu\u00e2n trong v\u00e0 ngo\u00e0i, n\u1ecf t\u1eeb b\u1ed1n th\u1ea1ch n\u0103m \u0111\u1ea5u tr\u1edf l\u00ean, hai \u0111\u1ea5u t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u cung, d\u01b0\u1edbi b\u1ed1n th\u1ea1ch n\u0103m \u0111\u1ea5u, ba \u0111\u1ea5u m\u1edbi t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u cung; \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111ao, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ed1 l\u1ea7n t\u1eadp luy\u1ec7n thu\u1ea7n th\u1ee5c l\u00e0m ti\u00eau chu\u1ea9n, n\u1ebfu k\u1ef9 n\u0103ng ngang nhau th\u00ec \u01b0u ti\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ee9 b\u1eadc s\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 cung, n\u1ecf, th\u01b0\u01a1ng, \u0111ao, nh\u01b0ng n\u1ecf b\u1ed1n th\u1ea1ch v\u1eabn x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi cung t\u00e1m \u0111\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean m\u1edbi c\u1ea3i c\u00e1ch.\r\n\r\n[17] N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh \u00e1p ban, V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t binh m\u00e3 tr\u00fa b\u1ea1c l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, chuy\u00ean qu\u1ea3n l\u1ed9 n\u00e0y ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c phi\u00ean b\u1ed9 l\u1ed9 Phu Di\u00ean, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u; Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quy\u1ec1n ki\u1ec1m h\u1ea1t binh m\u00e3 tr\u00fa b\u1ea1c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, chuy\u00ean qu\u1ea3n l\u1ed9 n\u00e0y ki\u00eam quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c phi\u00ean b\u1ed9 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u[footnote] 'Tr\u00fa tr\u00e1p' \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00fa b\u1ea1c', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u1ec7nh cho h\u1ecd th\u0103m d\u00f2 t\u00ecnh h\u00ecnh phi\u00ean, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng, n\u1ebfu c\u00f3 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t th\u00ec b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi t\u01b0\u1edbng l\u0129nh, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 t\u1ea5u s\u1ef1; t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh, ng\u1ef1a kh\u1ecfe, chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn th\u00ec b\u1ed1 tr\u00ed n\u01a1i an to\u00e0n cho ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu.\r\n\r\nV\u00e0i ng\u00e0y sau, l\u1ea1i b\u1ed5 T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1c qu\u1ea3n l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf H\u00e0n T\u1eafc Thu\u1eadn qu\u1ea3n l\u1ed9 Phu Di\u00ean, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh v\u00e0 L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu th\u00ec chuy\u00ean qu\u1ea3n l\u1ed9 c\u1ee7a m\u00ecnh. Th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, ho\u1ea1n quan tham gia vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u01b0\u1edbng l\u0129nh kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ebft kh\u1ea3 n\u0103ng[footnote] 'T\u01b0\u1edbng s\u00fay' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'su\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], khi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng cho l\u00e0 ti\u1ec7n. <i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u00e3i b\u1ecf, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng 6 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4, kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i>\r\n\r\nGi\u00e1n quan L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn nay, vi\u1ec7c c\u1ea5t qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do gi\u00e1m qu\u00e2n. Tri\u1ec1u ta v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n c\u0169, l\u00e2u nay ch\u01b0a c\u1ea3i c\u00e1ch, sao l\u1ea1i c\u00f2n th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y? Nh\u01b0 ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5, ph\u1ea9m h\u00e0m r\u1ea5t th\u1ea5p, m\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed9 \u0111\u00e3 ch\u1ecbu kh\u00f4ng n\u1ed5i vi\u1ec7c h\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd, hu\u1ed1ng chi nay ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u00e0 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, th\u1ef1c quy\u1ec1n \u0111\u00e3 ngang v\u1edbi An ph\u1ee7 s\u1ee9. Nguy\u00ean \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u1eaft l\u00e0 do tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ee5c h\u1ed9 ph\u1ea3n b\u1ed9i, cung ti\u1ec5n th\u1ee7 \u0111\u00e0o t\u1ea9u, n\u00ean cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c khao th\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, ch\u1ec9 bi\u1ebft khoan dung, sao l\u1ea1i s\u01a1 su\u1ea5t \u0111\u1ebfn th\u1ebf!<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n t\u1eebng th\u1ea5y th\u1ee5c h\u1ed9 c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng c\u00f4ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch, khi c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1 m\u1edbi xu\u1ea5t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u1ef1a, ngo\u00e0i ra kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m g\u00ec, y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n. Gi\u1edbi ngo\u1ea1i sinh h\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng ph\u1ea3n H\u00e1n l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng, ch\u1ec9 v\u00ec L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 d\u1ee5 d\u1ed7 h\u1ecd b\u1eb1ng l\u1ee3i l\u1edbn, uy hi\u1ebfp h\u1ecd b\u1eb1ng binh l\u1ef1c h\u00f9ng h\u1eadu, bi\u00ean th\u1ea7n ng\u1ed3i nh\u00ecn h\u1ecd b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ee9u gi\u00fap, h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ea1y tr\u1ed1n c\u00e1i ch\u1ebft[footnote] 'B\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ecbch', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 sao? N\u1ebfu uy v\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c thi th\u1ed1 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m l\u1ea5n, th\u1ee5c h\u1ed9 t\u1ef1 nhi\u00ean y\u00ean \u1ed5n. N\u1ebfu kh\u00f4ng, d\u00f9 c\u00f3 th\u1ebft \u0111\u00e3i b\u00f2 r\u01b0\u1ee3u h\u1eadu h\u0129, ng\u00e0y ng\u00e0y khao th\u01b0\u1edfng, c\u0169ng ch\u1ec9 t\u1ed1n k\u00e9m v\u00f4 \u00edch, c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c \u0111\u00e2u!<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 qu\u00e2n s\u0129 l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, l\u00e0 do quan binh kh\u00f4ng ch\u1ecbu ph\u1ed1i h\u1ee3p, gi\u1ea3 s\u1eed trong s\u1ed1 v\u0169 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean l\u00e0 n\u1ed9i th\u1ea7n[footnote] 'V\u0169' theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u l\u00e0 'Ng\u0169'.[\/footnote], th\u00ec kh\u00f4ng th\u00edch d\u1ea1y b\u1ea3o, ch\u1ec9 bi\u1ebft khoan dung, s\u1ee3 sinh chuy\u1ec7n. Tr\u00ean d\u01b0\u1edbi a dua qua loa, khi\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 tinh nhu\u1ec7, \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 khoan dung c\u1ee7a trung quan v\u1eady. Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed tr\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00e1i l\u1ee3i m\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00e1i h\u1ea1i, r\u00e0o gi\u1eadu ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c s\u1ebd \u0111\u1ed5 n\u00e1t h\u1ebft, r\u00e0o gi\u1eadu \u0111\u1ed5 n\u00e1t th\u00ec bi\u00ean th\u1ea7n nguy hi\u1ec3m.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u00e2u xin l\u00fac y\u00ean \u1ed5n ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n th\u1ee5c h\u1ed9, cung ti\u1ec5n th\u1ee7, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c, r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Th\u1ea7n xem c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed hi\u1ec7n nay, th\u1ef1c kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u1ebfu im l\u1eb7ng kh\u00f4ng n\u00f3i th\u00ec ph\u1ee5 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. B\u1ed1n vi\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t kia, th\u1ea7n xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1ecdn k\u1ef9 su\u00fd th\u1ea7n, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u giao ph\u00f3, \u0111\u1ec3 quy\u1ec1n ngo\u00e0i bi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean ch\u1ebf, th\u00ec th\u1ec3 ch\u1ebf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169, Tri\u1ec7u Chi\u00eam[footnote] 'Chi\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u1ec7m', theo T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 17, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 10 th\u01b0\u1ee3ng, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 341 Tri\u1ec7u Chi\u00eam truy\u1ec1n s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote] \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e2u b\u00e0y, Chi\u00eam l\u1ea1i nh\u00e2n v\u00e0o ch\u1ea7u, h\u1ebft s\u1ee9c xin \u0111\u00f2i Chi\u00eau Minh v\u1ec1, b\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u00ec xin b\u1ecb \u0111u\u1ed5i \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Chi\u00eam l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Chu Ch\u1ea5t.\r\n\r\n[18] V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean[footnote]'Th\u1ee7 l\u0129nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tuy\u00ean chi\u1ebfu khao th\u01b0\u1edfng, ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, ki\u1ec3m tra binh m\u00e3 c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy m\u00f4 l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed9c, chia th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, c\u1ea5p c\u1edd hi\u1ec7u, b\u1ea3o h\u1ecd tu s\u1eeda ph\u00e1o \u0111\u00e0i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi trang b\u1ecb kh\u00ed gi\u00e1p \u0111\u1ec3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi quy \u0111\u1ecbnh n\u1ebfu c\u00f3 l\u1ec7nh m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p, th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ed9i ng\u0169 s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.\r\n\r\nL\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 13 tr\u1ea1i, 41.194 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, 7.991 ng\u1ef1a kh\u1ecfe; L\u1ed9 Phu Di\u00ean c\u00f3 10 th\u00e0nh tr\u1ea1i qu\u00e2n s\u1ef1, 14.595 binh phi\u00ean, 2.382 ng\u1ef1a quan, 6.548 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, 810 ng\u1ef1a kh\u1ecfe; L\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean c\u00f3 21 tr\u1ea5n tr\u1ea1i th\u00e0nh, 12.466 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, 4.586 ng\u1ef1a kh\u1ecfe, chia th\u00e0nh 110 gi\u00e1p, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 505 \u0111\u1ed9i; L\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh c\u00f3 28 tr\u1ea5n tr\u1ea1i, 31.723 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, 3.495 ng\u1ef1a kh\u1ecfe, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 1.182 \u0111\u1ed9i. <i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n <i>\"Ch\u00ed\"<\/i>, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[19] Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u Tr\u00ecnh Kham t\u00e2u: <i>\"B\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean b\u1ecf tr\u1ed1n l\u00e0 do kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi h\u00e0 kh\u1eafc, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y d\u1ee5 d\u1ed7. Nay V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u t\u1eadp th\u1ee7 l\u0129nh, an \u1ee7i b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i, khao th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 k\u1ebft n\u1ed1i l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 l\u1ea1i g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi. N\u00ean thay \u0111\u1ed5i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m L\u1ed9 ph\u00e2n Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n m\u00e3, ki\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean n\u1eefa.\"<\/i> Nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng nghe theo. <i>(Ch\u00ednh truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u00ecnh Kham n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 sai.)<\/i>\r\n\r\n[20] Th\u1eadt l\u1ee5c vi\u1ec7n Ki\u1ec3m th\u1ea3o quan, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u, c\u00f9ng Ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 K\u00fd th\u1ea5t Tham qu\u00e2n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u00e0n Duy \u0111\u1ed3ng tu so\u1ea1n \u300aKh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa\u300b.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa b\u1ecb khuy\u1ebft, Trung th\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed M\u1eabn C\u1ea7u v\u00e0 Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i. Vua h\u1ecfi: <i>\"Ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Trung th\u01b0 \u0111\u00e1p: <i>\"Theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao trong khoa ch\u1ebf v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 danh ti\u1ebfng \u1edf c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong qu\u00e1n ki\u00eam nhi\u1ec7m. H\u1ed9i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 th\u1ee9 hai n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, nay theo th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa t\u1ee9c l\u00e0 Tri ch\u1ebf c\u00e1o, sao l\u1ea1i theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m!\"<\/i> B\u00e8n sai thay H\u1ed9i. H\u1ed9i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Mi\u00ean Tr\u00fac.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>\"Ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 \u0111\u1ec3 thay l\u1eddi Vua l\u00e0m chi\u1ebfu l\u1ec7nh, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m cung, l\u1ec7nh sung l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129[footnote]T\u1eeb \u0111\u00f3 tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m l\u1ec7nh sung l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00e2m'.[\/footnote], n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 danh ti\u1ebfng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y? G\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ng\u00e0y c\u00e0ng g\u1ea7n v\u1edbi vi\u1ec7c ban c\u00e1o m\u1ec7nh, c\u00f3 khi l\u1eddi l\u1ebd th\u00f4 thi\u1ec3n, tr\u1edf th\u00e0nh tr\u00f2 c\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1eddi x\u01b0a, khi qu\u1ed1c gia c\u00f3 vi\u1ec7c, c\u00f3 khi ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u1edd gi\u1ea5y, m\u1ed9t l\u1eddi n\u00f3i m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1 k\u1ebb \u0111\u1ecbch t\u1eeb ng\u00e0n d\u1eb7m xa, khi\u1ebfn ba qu\u00e2n c\u1ea3m k\u00edch, mu\u00f4n d\u00e2n vui v\u1ebb nghe theo, k\u1ebb ph\u1ea3n ngh\u1ecbch th\u1ea5y v\u1eady m\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u00f2ng, ph\u01b0\u01a1ng xa nghe tin m\u00e0 h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 gi\u00e1o h\u00f3a. V\u00ec v\u1eady, bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u0103n t\u1eeb v\u00e0 th\u01b0 m\u1ec7nh c\u00f3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c gi\u00fap uy qu\u1ed1c gia, tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Vua.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t l\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c trong c\u1ea5m cung, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb hai c\u1ea5m cung b\u1ecb gi\u00e1ng xu\u1ed1ng l\u00e0m qu\u1ea3n kh\u1ed1, \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u1ecdn ch\u1ee9c. Ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, t\u1ee9c l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u1ebf c\u00e1o[footnote]T\u1ee9c l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'Tr\u1eeb' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u1ee9'.[\/footnote]. Nay c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng tu d\u01b0\u1ee1ng li\u00eam s\u1ec9, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i vi ph\u1ea1m hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1p t\u00f2a t\u1ef1 ti\u1ec7n xin x\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ph\u1ea9m ch\u1ea5t, t\u00e0i n\u0103ng, h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 kh\u00ed ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ec1 b\u1ea1t v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3. V\u0103n v\u1eadt th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00e0y, \u00e1nh s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, khi\u1ebfn danh kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng v\u1ecdng, uy nghi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng cao.\"<\/i>\r\n\r\n<em>(L\u00fac n\u00e0y Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u00e3 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn, c\u00f3 l\u1ebd Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean Anh T\u00f4ng kh\u00f4ng theo l\u1ec7 m\u00e0 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ghi ch\u00e9p l\u1ea1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/em>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi Bi\u1ec7n \u0111i s\u1ee9 Th\u1ee5c, \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c th\u00edch t\u00e0 \u0111\u1ea1o, t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, xin x\u1eed t\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y. Khi Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb b\u1eaft giam, ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i. Bi\u1ec7n n\u00f3i v\u1edbi t\u00f9 nh\u00e2n: <i>\"C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 quay l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, ta s\u1ebd tha t\u1ed9i cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.\"<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y \u0111\u1ea7u xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, ch\u1ec9 x\u1eed t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c tha kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c vui m\u1eebng v\u00e0 k\u00ednh ph\u1ee5c. Sau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Vinh Nh\u00e2n: <i>\"Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n tr\u1ecb Th\u00e0nh \u0110\u00f4, th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch trung h\u00f2a v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, C\u00f4ng s\u1ef1 Tu t\u1ea1o \u00e1n Tam ty l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Huy \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1i l\u00e0m Ph\u00e1n quan H\u1ed9 b\u1ed9[footnote]Ch\u1eef 's\u1ef1' trong 'Tr\u01b0\u01a1ng Huy quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan s\u1ef1' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh l\u00e0 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1i l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u0110\u1ed9 chi[footnote]Ch\u1eef 's\u1ef1' trong 'B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan s\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi b\u1ed5 sung[\/footnote].\r\n\r\nNh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan Tam ty th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u, m\u1ecdi vi\u1ec7c v\u1ec1 t\u00e0i l\u1ee3i trong thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u0169ng ch\u01b0a k\u1ecbp t\u00ecm hi\u1ec3u t\u01b0\u1eddng t\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00e1c, n\u00ean d\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh th\u00f3i quen coi vi\u1ec7c gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00edch l\u0169y kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 t\u1ea1o b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec7m m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Trung th\u01b0 t\u00e2u xin ch\u1ecdn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u1ea5t, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u00edt kinh nghi\u1ec7m nh\u01b0ng gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, c\u00f2n l\u1ea1i d\u00e0nh cho c\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e0m b\u01b0\u1edbc th\u0103ng ti\u1ebfn.\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft, \u00e1n \u0110\u1ed9 chi Ti\u1ec1n b\u1ea1ch, \u00e1n Tu t\u1ea1o H\u1ed9 b\u1ed9 v\u00e0 ty Khai s\u00e1ch, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u00ean m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 quy\u1ec1n ph\u00e1i l\u00e0m vi\u1ec7c, sau ba n\u0103m th\u00ec cho t\u00e1i nhi\u1ec7m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 Tri ch\u00e2u; hai nhi\u1ec7m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee7 s\u00e1u n\u0103m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c; ba nhi\u1ec7m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee7 ch\u00edn n\u0103m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec7m th\u1ee9 hai v\u00e0 cho ra ngo\u00e0i; n\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n nhi\u1ec7m th\u1ee9 hai tr\u00ean m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 quy\u1ec1n ph\u00e1i l\u00e0m vi\u1ec7c, sau ba n\u0103m th\u00ec cho t\u00e1i nhi\u1ec7m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec7m \u0111\u1ea7u; hai nhi\u1ec7m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee7 s\u00e1u n\u0103m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec7m th\u1ee9 hai; ba nhi\u1ec7m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee7 ch\u00edn n\u0103m, th\u00ec cho l\u00e0m Ph\u00e1n quan Tam ty, ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n ra ngo\u00e0i th\u00ec cho l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 'ngo\u1ea1i' trong 'nguy\u1ec7n xu\u1ea5t ngo\u1ea1i gi\u1ea3 d\u1eef chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ed5 sung[\/footnote]. Nay l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Huy v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi n\u00e0y. <i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 7, T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 t\u00e0i l\u1ee3i, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\nT\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee9c Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty ph\u00e1n quan s\u1ef1, v\u1eeba \u0111\u1ec3 h\u1ecd gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, l\u1ea1i \u0111\u00e3i ng\u1ed9 b\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ecb kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam c\u00f4 tr\u1ef1c, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft khuy\u1ebfn kh\u00edch. B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt l\u00e0m quan, tham lam t\u00edch l\u0169y gi\u00e0u c\u00f3, t\u00ednh c\u00e1ch x\u1ea3o quy\u1ec7t, gi\u1ecfi ti\u1ebfn th\u1ee7, \u1edf kinh s\u01b0 th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1eebng xin x\u1ecf, \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec th\u01b0 t\u1eeb li\u00ean t\u1ee5c, chuy\u00ean d\u00f9ng th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u0111\u1ea7u ti\u00ean, th\u1ef1c kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd c\u1ea7u hi\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Xin thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, b\u1eaft v\u1ec1 l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169.\"<\/i> \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[23] N\u0103m \u0111\u00f3, s\u1ed1 h\u1ed9 l\u00e0 1.248.941, s\u1ed1 \u0111inh l\u00e0 2.882.252[footnote]B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ghi '2.881.252'.[\/footnote]; thu\u1ebf h\u1ea1 v\u00e0 thu l\u00e0 15.949.869 th\u1ea1ch, do thi\u00ean tai mi\u1ec5n gi\u1ea3m 2.931.800 th\u1ea1ch; x\u1eed t\u1eed 2.493 ng\u01b0\u1eddi.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Vua Anh T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y Canh T\u00fd, duy\u1ec7t x\u00e9t v\u00f5 ngh\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u trong c\u00e1c qu\u00e2n, ban, tr\u1ef1c, v\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c t\u00f9y theo n\u0103ng l\u1ef1c. Vua d\u1ee5 b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng T\u00fa, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Thi\u00ean V\u0169 h\u1eefu \u0111\u1ec7 tam qu\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u \u0110\u1eadu r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u00f5 ngh\u1ec7 c\u1ee7a khanh tuy ch\u01b0a \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n nh\u01b0ng t\u1eebng c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, n\u00ean cho khanh l\u00e0m Ch\u00ednh th\u1ee9 s\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i d\u1ee5 b\u1ea3o H\u1ed3 T\u00f2ng, T\u00e1n tr\u1ef1c \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u00f5 ngh\u1ec7 c\u1ee7a khanh tuy ch\u01b0a \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n nh\u01b0ng qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nghi\u00eam ch\u1ec9nh, n\u00ean cho khanh l\u00e0m N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9.&#8221;<\/i> L\u1ec7nh cho H\u00e1c Ch\u1ea5t, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, nh\u1eafc nh\u1edf c\u00e1c qu\u00e2n ch\u0103m ch\u1ec9 luy\u1ec7n t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u00e1c qu\u00e2n, ban.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Chu M\u1ea1nh D\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, \u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n, v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n. Vua d\u1ee5 cho d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a l\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tri\u1ec7u ki\u1ebfn, h\u1ecfi han vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1, l\u1ea7n cu\u1ed1i \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Long Nho, n\u1eb1m trong v\u01b0\u1eddn sau c\u1ee7a c\u00e1c Nh\u0129 Anh, n\u01a1i qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u1ea5u: <i>&#8220;Ng\u1ee5y qu\u1ed1c c\u00f4ng T\u00f4ng \u00dd kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f5i, B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e1u \u0111\u00edch. Theo l\u1ec7 c\u0169, trong t\u00f4ng th\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong d\u00f2ng s\u1ebd k\u1ebf th\u1eeba. T\u00f4ng Ph\u00e1c, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u Doanh, l\u00e0 con th\u1ee9 hai c\u1ee7a B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng, hi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong d\u00f2ng.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong T\u00f4ng Ph\u00e1c k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc K\u1ef3 qu\u1ed1c c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri\u1ec7u \u0110\u1ec9nh t\u1ea5u: &#8216;Theo nghi l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed t\u1ebf Tr\u1eddi H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, ng\u00e0y h\u1ea1 ch\u00ed t\u1ebf \u0110\u1ea5t Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. Ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang c\u1ea7u m\u00f9a, th\u00e1ng t\u01b0 t\u1ebf Vu, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi t\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0110\u1ecba K\u1ef3, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. Ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u00e2n th\u00e1ng gi\u00eang t\u1ebf C\u1ea3m Sinh \u0110\u1ebf, l\u1ea5y Tuy\u00ean T\u1ed5 l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. Th\u00e1ng ch\u00edn t\u1ebf \u0110\u1ea1i H\u01b0\u1edfng Minh \u0110\u01b0\u1eddng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ea5y Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf, theo \u0111\u1ea1o nghi\u00eam ph\u1ee5 c\u1ee7a Chu C\u00f4ng, l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5 nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><em>\u0110\u1ee9c hi\u1ebfu thu\u1ea7n c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u1ea3m th\u00f4ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n. B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ebf th\u1eeba \u0111\u1ea1i th\u1ed1ng, n\u1ed1i nghi\u1ec7p l\u1edbn, \u1eaft ph\u1ea3i k\u1ebf th\u1eeba ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf. Nh\u00e2n T\u00f4ng tr\u1ecb v\u00ec 42 n\u0103m, t\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf 41 l\u1ea7n, nay b\u1ed7ng nhi\u00ean b\u1ecf t\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng, kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf, nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean v\u00e0 th\u1ea7n minh. Th\u1ea7n xin d\u1eabn l\u1eddi trong Kinh D\u1ecbch, qu\u1ebb D\u1ef1 n\u00f3i: &#8220;Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u00f4n \u0111\u1ee9c, d\u00e2ng l\u1ec5 l\u1edbn l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean.&#8221; Ch\u1eef &#8220;t\u1ed5&#8221; \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1ec9 t\u1ed5 g\u1ea7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 t\u1ed5 c\u00f3 c\u00f4ng khai qu\u1ed1c.<\/em><\/p>\n<p><i>X\u00e9t theo v\u0103n trong Kinh D\u1ecbch, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi Tr\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng V\u0169 \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, l\u1ea5y Nguy\u00ean Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng Minh \u0110\u01b0\u1eddng, ki\u00eam ph\u1ed1i C\u1ea3m Sinh \u0110\u1ebf. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Trinh Qu\u00e1n, c\u0103n c\u1ee9 t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1ec5 nghi, t\u1ebf Cao T\u1ed5 ph\u1ed1i Minh \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed5i Th\u1ebf T\u1ed5 ph\u1ed1i C\u1ea3m Sinh \u0110\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf \u0111\u1ed5i thay t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, l\u00e0 c\u00e1ch tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc g\u1ea7n v\u1edbi c\u1ed5 nh\u00e2n nh\u1ea5t, \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. Th\u1ea7n xin \u0111\u1ed5i Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i t\u1ebf Vu th\u00e1ng t\u01b0, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u00f4ng chuy\u00ean ph\u1ed1i t\u1ebf c\u1ea7u m\u00f9a ng\u00e0y Th\u01b0\u1ee3ng T\u00e2n v\u00e0 t\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0110\u1ecba K\u1ef3 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, theo \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Tr\u1eddi, \u00e2n \u0111\u1ee9c d\u00e0y d\u1eb7n, l\u01b0u truy\u1ec1n m\u00e3i m\u00e3i.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n Khu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c quan x\u00e9t: Theo \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf t\u1ebf t\u1ef1, c\u00f3 b\u1ea3y l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, \u0111\u1ec1u theo \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea5y v\u1ecb Vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc, nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi, khai s\u00e1ng nghi\u1ec7p l\u1edbn l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. C\u00f2n l\u1ec5 t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, theo \u0111\u1ea1o nghi\u00eam ph\u1ee5 c\u1ee7a c\u1ed5 nh\u00e2n, l\u1ea5y v\u1ecb Vua g\u1ea7n nh\u1ea5t l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u1ea5y Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf, th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng l\u1ea5y Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf, nay l\u1ea5y Nh\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i t\u1ebf. Khi Nh\u00e2n T\u00f4ng m\u1edbi [l\u00ean ng\u00f4i] l\u1ea5y Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, b\u1ecf Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ed1i t\u1ebf n\u1eefa, nh\u01b0ng Th\u00e1i T\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ph\u1ed1i t\u1ebf c\u1ea7u m\u00f9a, t\u1ebf Vu v\u00e0 t\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u \u0110\u1ecba K\u1ef3, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed5i thay. Nay Minh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 theo \u0111\u1ea1o nghi\u00eam ph\u1ee5, th\u00ec l\u1ec5 t\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng v\u1edbi Tr\u1eddi, theo l\u1ec5 n\u00ean b\u1ecf, kh\u00f3 b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c chia l\u1ea1i vi\u1ec7c ph\u1ed1i t\u1ebf Vu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c L\u00fd Th\u1ee5, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng Ph\u00f3 Bi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng lo\u1ea1n l\u1ea1c, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i suy vi, Trung H\u1ea1 chia c\u1eaft, c\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n. Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng c\u1ee7a ta d\u00f9ng th\u1ea7n v\u0169 anh minh th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u1edbn lao c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1eddi, Ch\u00e2n T\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ee9c l\u1edbn s\u00e1ng ng\u00f4i n\u1ed1i nghi\u1ec7p l\u1edbn, n\u00ean ti\u00ean \u0111\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu sai quan L\u1ec5 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, cho Ch\u00e2n T\u00f4ng c\u00f9ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 mi\u1ebfu th\u1edd v\u1ea1n \u0111\u1eddi kh\u00f4ng d\u1eddi. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ea1o ph\u1ed1i th\u1edd n\u00ean c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc m\u00e3i m\u00e3i, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 l\u1ea1i thi\u1ebfu l\u1ec5 \u1ea5y sao!<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n ngh\u1ecb l\u1ea1i cho r\u1eb1ng theo ngh\u0129a &#8216;nghi\u00eam ph\u1ee5 ph\u1ed1i thi\u00ean&#8217;, th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng &#8216;nghi\u00eam ph\u1ee5&#8217; kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 cha. N\u00ean \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b n\u00f3i: &#8216;Nghi\u00eam ph\u1ee5 kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn b\u1eb1ng ph\u1ed1i thi\u00ean, Chu C\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady.&#8217; D\u01b0\u1edbi l\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;T\u1ebf giao H\u1eadu T\u1eafc \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i thi\u00ean, t\u1ebf t\u00f4ng V\u0103n V\u01b0\u01a1ng \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.&#8217; Ch\u1eef &#8216;thi\u00ean&#8217; l\u00e0 ch\u1ec9 t\u1ebf giao ph\u1ed1i thi\u00ean; ch\u1eef &#8216;\u0111\u1ebf&#8217; l\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ea7n c\u1ee7a Ng\u0169 \u0111\u1ebf. N\u00ean tr\u00ean n\u00f3i &#8216;nghi\u00eam ph\u1ee5 ph\u1ed1i thi\u00ean&#8217;, d\u01b0\u1edbi l\u1ea1i n\u00f3i &#8216;t\u1ebf giao H\u1eadu T\u1eafc \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i thi\u00ean&#8217;, th\u00ec &#8216;ph\u1ee5&#8217; l\u00e0 ch\u1ec9 H\u1eadu T\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ea3 l\u1ea1i, ti\u00ean nho g\u1ecdi t\u1ed5 l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i ph\u1ee5, th\u00ec bi\u1ebft &#8216;ph\u1ee5&#8217; kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 cha. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n ngh\u1ecb l\u1ea1i d\u1eabn ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1ea1i T\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a L\u1ec5 nghi s\u1ee9 \u0110\u1ed7 H\u1ed3ng Ti\u1ec7m, th\u00e1ng 9 t\u1ebf l\u1edbn \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y cha l\u00e0 T\u00fac T\u00f4ng ph\u1ed1i v\u1edbi H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, \u0110\u1ee9c T\u00f4ng c\u0169ng l\u1ea5y cha l\u00e0 \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ph\u1ed1i; l\u1ea1i d\u1eabn ch\u00fa c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Kinh trong \u300aGiao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b, n\u00f3i l\u00e0 theo \u0111\u1ea1o &#8216;nghi\u00eam ph\u1ee5&#8217; c\u1ee7a Chu C\u00f4ng trong \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b. L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ed7 H\u1ed3ng Ti\u1ec7m, V\u01b0\u01a1ng Kinh ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1ea5t th\u1eddi, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m th\u00e0nh ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ea1n \u0111\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ec9nh c\u0169ng h\u1ee3p l\u1ec5, n\u1ebfu Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u1ed1i t\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e2u, kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u1ed9t s\u1edbm d\u1eddi \u0111\u1ed5i, th\u00ec xin l\u1ea5y Nh\u00e2n T\u00f4ng c\u00f9ng Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i t\u1ebf \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng, c\u0169ng l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh x\u00e9t \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b: &#8216;T\u1ebf giao H\u1eadu T\u1eafc \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i thi\u00ean, t\u1ebf t\u00f4ng V\u0103n V\u01b0\u01a1ng \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i x\u00e9t \u300aL\u1ec5 K\u00fd &#8211; T\u1ebf Ph\u00e1p\u300b: &#8216;Ng\u01b0\u1eddi Chu t\u1ebf \u0110\u1ebf Kh\u1ed1c m\u00e0 giao T\u1eafc, t\u1ed5 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng m\u00e0 t\u00f4ng V\u0169 V\u01b0\u01a1ng.&#8217; V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, V\u0169 V\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1ed5 t\u00f4ng, th\u00ec bi\u1ebft t\u1ebf minh \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1i th\u1edd, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 V\u0169 V\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0 v\u1eady, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, V\u0169 V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i t\u1ebf \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng. N\u00ean Tr\u1ecbnh th\u1ecb n\u00f3i: &#8216;T\u1ebf Ng\u0169 \u0111\u1ebf, Ng\u0169 th\u1ea7n \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed5 t\u00f4ng, t\u1ed5 t\u00f4ng l\u00e0 n\u00f3i chung.&#8217; Qu\u1ed1c gia t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u00e3 theo ngh\u0129a c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb, th\u00ec c\u0169ng n\u00ean x\u00e9t thuy\u1ebft t\u1ed5 t\u00f4ng c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i \u300aD\u1ecbch\u300b: &#8216;Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 s\u00f9ng \u0111\u1ee9c, d\u00e2ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i t\u1ed5 kh\u1ea3o.&#8217; Nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng l\u00e0 l\u1ea5y t\u1ed5 kh\u1ea3o c\u00f9ng ph\u1ed1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf. T\u1ebf Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ebf t\u00f4ng \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng. X\u01b0a L\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c t\u1eed B\u00e1c s\u0129 Th\u00f4i Linh \u00c2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u, gi\u1ecfi v\u1ec1 l\u1ec5, t\u1ed5ng h\u1ee3p thuy\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c nho gia v\u1ec1 Tam l\u1ec5 m\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn th\u00e0nh \u300aNgh\u0129a T\u00f4ng\u300b, lu\u1eadn ngh\u1ecb r\u1ed9ng l\u1edbn, \u0111\u1eddi sau \u00edt ai s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng n\u00f3i r\u00f5 ngh\u0129a c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb, c\u0169ng cho r\u1eb1ng th\u00e1ng 9 t\u1ebf l\u1edbn Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, l\u1ea5y V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, V\u0169 V\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i, g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed5 t\u00f4ng. T\u1ed5 l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u; t\u00f4ng l\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh. G\u1ecdi t\u1ebf l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00f4n k\u00ednh, \u0111\u1ec3 r\u00f5 trong m\u1ed9t l\u1ec5 t\u1ebf c\u00f3 hai ngh\u0129a \u1ea5y.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t l\u1eddi trong \u300aHi\u1ebfu Kinh\u300b, \u300aT\u1ebf Ph\u00e1p\u300b, \u300aChu D\u1ecbch\u300b, \u300aNgh\u0129a T\u00f4ng\u300b, th\u00ec cha con c\u00f9ng ph\u1ed1i th\u1edd, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i cha con c\u00f9ng ng\u1ed3i, tr\u00e1i v\u1edbi l\u1ec5 ch\u1ebf. Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, chuy\u1ec7n c\u0169 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec5 c\u00f9ng ph\u1ed1i th\u1edd<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e3 c\u00f3 l\u1ec5 c\u00f9ng ph\u1ed1i th\u1edd, ch\u1eef 'l\u1ec5' nguy\u00ean l\u00e0 'nghi', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 25-94 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1764-1\" href=\"#footnote-1764-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, hu\u1ed1ng chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong \u0111i\u1ec3n t\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u ta, Th\u00e1i T\u00f4ng th\u00e2n t\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 ph\u1ed1i; Ch\u00e2n T\u00f4ng th\u00e2n t\u1ebf, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u1ed1i; Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u00e2n t\u1ebf, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng c\u00f9ng ph\u1ed1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1ea3i qua n\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i n\u0103m, c\u00e1c b\u1eadc th\u00f4ng nho trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1eadc th\u00f4ng nho trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai, ch\u1eef 'nho' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-1764-2\" href=\"#footnote-1764-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, th\u00ec ri\u00eang vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1edd! Nh\u01b0 v\u1eady, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng m\u1ea5t ch\u1ed7 ph\u1ed1i t\u1ebf, Ch\u00e2n T\u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1eddi ch\u1ed7 c\u0169 \u1edf minh \u0111\u01b0\u1eddng, h\u1ee3p v\u1edbi ngh\u0129a t\u1ed5 t\u00f4ng nh\u00e0 Chu, h\u1ee3p v\u1edbi thuy\u1ebft ch\u00edn l\u1ec5 t\u1ebf c\u1ee7a Tr\u1ecbnh th\u1ecb, th\u1ea7n minh y\u00ean \u1ed5n, t\u1ed5 kh\u1ea3o h\u01b0\u1edfng th\u1ee5, m\u00e0 \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu theo l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Khu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c quan.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Tri\u1ec7u \u0110\u1ec9nh v\u00e0 L\u00fd Th\u1ee5, Ph\u00f3 Bi\u1ec7n r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, nay theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. L\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Bi\u1ec7n, Th\u1ee5 v\u1ec1 &#8216;nghi\u00eam ph\u1ee5&#8217; kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 cha g\u1ea7n, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf l\u1eddi c\u1ee7a Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5, T\u01b0 M\u00e3 Quang, L\u00e3 H\u1ed1i n\u00f3i th\u00e1ng gi\u00eang, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec l\u1eddi h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh m\u00e0 b\u1ecf kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 \u00c1m t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho trong ngo\u00e0i ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh. Th\u1ea7n th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi h\u1ea1 chi\u1ebfu ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed n\u1eefa, th\u00ec th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed tr\u00f9ng l\u1eb7p, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, hai ch\u1eef 'c\u00f3 th\u1ec3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-3\" href=\"#footnote-1764-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[6] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ra chi\u1ebfu c\u1ea5m c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng hai ch\u1eef <i>&#8220;Th\u1ee5 \u00cdch&#8221;<\/i>. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Gi\u1ea3 \u00c1m t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ean c\u0169 c\u1ee7a Nh\u00e2n T\u00f4ng n\u00ean ph\u1ea3i ki\u00eang h\u00fay.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, sai \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung T\u1eeb \u1ee8c, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd S\u01b0 T\u00edch<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd S\u01b0 T\u00edch, ch\u1eef 'lang' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 ph\u1ea7n 'Th\u00edch Thi\u1ec3m T\u00e2y ngh\u0129a d\u0169ng', c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-4\" href=\"#footnote-1764-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u1ec1n C\u00f4ng K\u1ef7 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng H\u00e0n K\u1ef3 t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i, H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh, n\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tuy nhi\u1ec1u nh\u01b0ng chi ph\u00ed nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng r\u1ea5t \u00edt, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 uy hi\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ee9 di, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh d\u01b0 th\u1eeba c\u1ee7a th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng thi\u1ebft l\u1eadp ph\u1ee7 binh<a class=\"footnote\" title=\"Thi\u1ebft l\u1eadp ph\u1ee7 binh th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'thi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1ebf', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17 c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-5\" href=\"#footnote-1764-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1eddi c\u1ed5 nh\u1ea5t, sau th\u1eddi Thi\u00ean B\u1ea3o, b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'b\u00e3i b\u1ecf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-6\" href=\"#footnote-1764-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, ph\u1ea3i chi\u00eau m\u1ed9 binh l\u00ednh \u0111i xa, n\u00ean l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n thi\u00ean h\u1ea1 m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung \u1ee9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 g\u1ea7n m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f3 g\u1ea7n t\u00e1m v\u1ea1n, d\u0169ng c\u1ea3m, c\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, thu\u1ea7n ph\u00e1c, b\u1ea9m sinh \u0111\u00e3 c\u00f3, l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n, cha m\u1eb9, v\u1ee3 con r\u00e0ng bu\u1ed9c, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00eam, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ph\u1ee7 binh th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. Khi m\u1edbi x\u1ea3y ra vi\u1ec7c ph\u00eda T\u00e2y, Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng t\u1eebng ch\u1ecdn m\u1ed9t trong ba trai tr\u00e1ng l\u00e0m cung th\u1ee7, sau \u0111\u00f3 tuy\u1ec3n l\u00e0m b\u1ea3o ti\u1ec7p ch\u00ednh qu\u00e2n, \u0111\u1ebfn khi H\u1ea1 qu\u1ed1c xin h\u00f2a, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n b\u1ecf, nay c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u. H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y ba l\u1ed9, l\u00e0 n\u01a1i ph\u00f2ng th\u1ee7 ph\u00eda T\u00e2y B\u1eafc, vi\u1ec7c n\u00ean th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u1ebfu \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng \u0111i\u1ec3m ngh\u0129a d\u0169ng, ch\u1ec9 x\u0103m tr\u00ean mu b\u00e0n tay, bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng x\u0103m l\u00ean m\u1eb7t, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ho\u1ea3ng s\u1ee3. Ho\u1eb7c cho ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng, H\u00e0 Trung, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng x\u0103m tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5y y\u00ean \u1ed5n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn, tuy c\u00f3 ch\u00fat x\u00e1o tr\u1ed9n nh\u1ea5t th\u1eddi, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd c\u00f3 l\u1ee3i l\u00e2u d\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u1ea5u. Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed3 T\u00fac xin t\u1ea1m x\u0103m \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00e0m lu\u00f4n m\u1ed9t th\u1ec3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n K\u1ef3 c\u0169ng mu\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, b\u00e8n sai [T\u1eeb] \u1ee8c \u0111i, tr\u1eeb hai ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc kh\u00f4ng tuy\u1ec3n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tuy\u1ec3n ngh\u0129a d\u0169ng. Ph\u00e0m nh\u00e0 ch\u1ee7 h\u1ed9 c\u00f3 ba trai tr\u00e1ng th\u00ec ch\u1ecdn m\u1ed9t, s\u00e1u trai tr\u00e1ng ch\u1ecdn hai, ch\u00edn trai tr\u00e1ng ch\u1ecdn ba, tu\u1ed5i t\u1eeb hai m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn n\u0103m m\u01b0\u01a1i, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n, ch\u1ec9 x\u0103m tr\u00ean mu b\u00e0n tay. C\u1ee9 n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t ch\u1ec9 huy, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ec9 huy s\u1ee9 v\u00e0 hai ph\u00f3, ba ch\u00ednh \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u, m\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1edbng, ngu h\u1eadu, th\u1eeba c\u1ee5c, \u00e1p quan m\u1ed7i ch\u1ee9c n\u0103m ng\u01b0\u1eddi. H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi thay phi\u00ean l\u00ean, t\u1eadp luy\u1ec7n m\u1ed9t th\u00e1ng r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/p>\n<p>L\u1ea1i chi\u1ebfu cho s\u00e1u huy\u1ec7n Th\u00e0nh K\u1ef7 thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ea7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 mua ru\u1ed9ng b\u1ea3o ngh\u1ecb \u0111\u1ec3 gi\u1eef danh ng\u1ea1ch<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ru\u1ed9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u00e1p', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190 Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-7\" href=\"#footnote-1764-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, ba trai tr\u00e1ng x\u0103m m\u1ed9t, s\u00e1u trai tr\u00e1ng x\u0103m hai, ch\u00edn trai tr\u00e1ng x\u0103m ba, \u0111\u1ec1u l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p hai ngh\u00ecn ti\u1ec1n. T\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n s\u00e1u ngh\u00ecn t\u00e1m tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ba ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t \u300aAnh T\u00f4ng k\u1ef7\u300b ch\u00e9p l\u00e0 m\u01b0\u1eddi ba v\u1ea1n, c\u00f3 l\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 li\u1ec7u trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, n\u00ean kh\u00e1c v\u1edbi \u1edf \u0111\u00e2y, c\u00f2n \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 x\u0103m ngh\u0129a d\u0169ng hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, th\u00ec l\u00e0 do sau \u0111\u00f3 H\u00e0n K\u1ef3 t\u0103ng th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n m\u00e0 nh\u1ea7m. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chi\u1ebfu cho m\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u T\u1ea7n, L\u0169ng, Nghi, V\u1ecb, Kinh, Nguy\u00ean, B\u00e2n, Ninh, Ho\u00e0n, Kh\u00e1nh, Phu, Di\u00ean, khi tri\u1ec7u t\u1eadp ph\u00f2ng th\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'khi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191 Binh ch\u00ed b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-8\" href=\"#footnote-1764-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p hai th\u0103ng g\u1ea1o, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ba tr\u0103m ti\u1ec1n mua t\u01b0\u01a1ng rau.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p l\u00e0 x\u0103m ngh\u0129a d\u0169ng m\u01b0\u1eddi ba v\u1ea1n t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ed1n tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i l\u0103m ng\u01b0\u1eddi, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f9ng s\u1ed1 li\u1ec7u v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed. M\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ri\u00eang g\u1ea1o v\u00e0 ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-9\" href=\"#footnote-1764-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u01b0\u1eddi th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m th\u1ee9 ba, b\u1ea3n ch\u00ed cho l\u00e0 n\u0103m nay, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, v\u00e0 ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>Khi \u1ea5y, T\u01b0 M\u00e3 Quang, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y v\u00e0o th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh, Kh\u00e1nh L\u1ecbch, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o n\u1ed5i lo\u1ea1n, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t b\u1ea1i, thi\u1ebfu qu\u00e2n ch\u00ednh quy, b\u00e8n b\u1eaft d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y, trong ba \u0111inh ch\u1ecdn m\u1ed9t \u0111inh, l\u1ea5y l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7, sau l\u1ea1i b\u1eaft sung v\u00e0o qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p ch\u1ec9 huy, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi. D\u00e2n ch\u00fang trong l\u00e0ng x\u00f3m o\u00e1n h\u1eadn, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft. D\u00e2n l\u00e0m ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng d\u00e2u, kh\u00f4ng quen chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u1ed1n k\u00e9m qu\u1ea7n \u00e1o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, nh\u00e0 d\u00e2n l\u1ea1i ph\u1ea3i cung c\u1ea5p, th\u00e2n nh\u00e2n ly t\u00e1n, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn ti\u00eau tan. D\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ebfn nay h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m v\u1eabn ch\u01b0a kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 c\u0169 l\u00e0 v\u00ec v\u1eady. L\u00fac \u1ea5y, bi\u00ean s\u1ef1 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1ea1m y\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 b\u1eaft d\u00e2n sung v\u00e0o ngh\u0129a d\u0169ng, kh\u00f4ng b\u1eaft l\u00e0m qu\u00e2n ch\u00ednh quy.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay c\u00e1c quan ngh\u1ecb lu\u1eadn ch\u1ec9 tr\u00e1ch Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y ba \u0111inh \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111inh sung v\u00e0o qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p r\u1ed3i. T\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec thu\u1ebf m\u00e1, so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u1eefu, s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e3 hao t\u1ed5n hai ph\u1ea7n ba; l\u1ea1i th\u00eam nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5t m\u00f9a, m\u00f9a thu n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a nh\u1ecf, \u0111ang mong \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i, l\u1ea1i g\u1eb7p bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ed9ng, l\u00f2ng d\u00e2n \u0111\u00e3 dao \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu l\u1ea1i nghe chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y ban xu\u1ed1ng, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y ra n\u00e1o lo\u1ea1n l\u1edbn. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay qu\u00e2n ch\u00ednh quy \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i thi\u1ebfu, sao l\u1ea1i v\u1ed9i l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f3 h\u1ea1i kh\u00f4ng \u00edch n\u00e0y, \u0111\u1ec3 \u0111i theo v\u1ebft xe \u0111\u1ed5?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[Quang] L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u \u00fd vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ed3n tr\u00fa, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, m\u00e0 c\u00f2n \u1edf vi\u1ec7c ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i v\u00e0 s\u1eeda sang qu\u00e2n ch\u00ednh. Hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng so\u00e1i b\u1ea5t t\u00e0i ch\u01b0a nghe n\u00f3i c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, qu\u00e2n ch\u00ednh suy \u0111\u1ed3i ch\u01b0a nghe n\u00f3i c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh, m\u00e0 l\u1ea1i v\u00f4 c\u1edb b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng d\u00e2u ph\u1ea3i c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, ch\u1ec9 g\u00e2y th\u00eam kinh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh, Kh\u00e1nh L\u1ecbch, \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u1eaft d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1eaft d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7', ch\u1eef 'b\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang \u00f4n qu\u1ed1c v\u0103n ch\u00ednh t\u01b0 m\u00e3 c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31, \u300aNgh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ec7 nh\u1ecb tr\u00e1t t\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aTh\u00edch Thi\u1ec3m T\u00e2y ngh\u0129a d\u0169ng\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-10\" href=\"#footnote-1764-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, ban \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u1ea3o v\u1ec7 l\u00e0ng x\u00f3m, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m ch\u00ednh qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ec7nh ch\u01b0a thu h\u1ed3i, m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1eaft h\u1ebft l\u00e0m qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p ch\u1ec9 huy, l\u1ec7nh cho h\u1ecd \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, th\u1ea7n \u0111ang ch\u1ecbu tang \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, ch\u1ee9ng ki\u1ebfn r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c. D\u00e2n ch\u00fang v\u1ed1n s\u1ed1ng trong th\u00e1i b\u00ecnh, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u00e0m l\u00ednh, t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2y, trong l\u00e0ng x\u00f3m nh\u01b0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 tang, m\u1ed7i nh\u00e0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u01b0\u1edbp, th\u01b0\u1eddng tr\u1ed1n tr\u00e1nh ra ngo\u00e0i, quan l\u1ea1i b\u1eaft cha m\u1eb9 v\u1ee3 con c\u1ee7a h\u1ecd, g\u1ea5p r\u00fat truy b\u1eaft<a class=\"footnote\" title=\"'G\u1ea5p r\u00fat truy b\u1eaft', ch\u1eef 'g\u1ea5p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-11\" href=\"#footnote-1764-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, b\u00e1n ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng. Sau khi b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t, c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1o \u0111\u1ea7u th\u1ea5y h\u1ecd gi\u00e0u c\u00f3, tr\u0103m ph\u01b0\u01a1ng ngh\u00ecn k\u1ebf b\u00f3c l\u1ed9t; qu\u1ea7n \u00e1o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u1ef1 nu\u00f4i th\u00e2n, ph\u1ea3i l\u1ea5y t\u1eeb nh\u00e0 ri\u00eang; ho\u1eb7c \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ea1i ph\u1ea3i cung c\u1ea5p t\u1eeb xa ng\u00e0n d\u1eb7m, t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a cha m\u1eb9 ng\u00e0y c\u00e0ng hao m\u00f2n, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi, h\u1ecd v\u1ed1n ch\u1ec9 quen l\u00e0m ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng d\u00e2u, c\u00f2n \u00e1o gi\u00e1p cung n\u1ecf gi\u00e1o m\u00e1c, d\u00f9 c\u00f3 t\u1eadp luy\u1ec7n h\u00e0ng ng\u00e0y, v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi l\u00fang t\u00fang, khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch, ch\u1ec9 mu\u1ed1n b\u1ecf ch\u1ea1y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ef1 h\u1ea1i m\u00ecnh, m\u00e0 c\u00f2n k\u00e9o l\u00f9i c\u1ea3 \u0111\u1ed9i h\u00ecnh. Sau \u0111\u00f3, quan l\u1ea1i bi\u1ebft h\u1ecd v\u00f4 d\u1ee5ng, b\u00e8n lo\u1ea1i b\u1ecf ph\u1ea7n l\u1edbn, c\u1ea5p gi\u1ea5y t\u1edd, cho v\u1ec1 t\u1ef1 do. Nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u00e3 quen l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m ru\u1ed9ng n\u1eefa; th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn \u0111\u00e3 h\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ec1u l\u01b0u l\u1ea1c \u0111\u00f3i r\u00e9t, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 \u0111\u1ebfn nay nh\u1eafc l\u1ea1i, v\u1eabn th\u1edf d\u00e0i r\u01a1i l\u1ec7, vi\u1ec7c \u0111\u00f3 l\u00e0 sai l\u1ea7m<a class=\"footnote\" title=\"'Vi\u1ec7c \u0111\u00f3 l\u00e0 sai l\u1ea7m', ch\u1eef 'l\u1ea7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nghi\u1ec7p', c\u0103n c\u1ee9 theo tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-12\" href=\"#footnote-1764-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 x\u0103m l\u01b0ng b\u00e0n tay, l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n giao cho ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1eadp h\u1ee3p hu\u1ea5n luy\u1ec7n, ch\u1ec9 \u1edf l\u00e0ng x\u00f3m, kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ed3n tr\u00fa bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang nh\u1edb l\u1ea1i chuy\u1ec7n n\u0103m x\u01b0a, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i, kinh \u0111\u1ed9ng l\u1eabn nhau. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t t\u00edn, d\u00f9 quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ebfn t\u1eebng nh\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch, c\u0169ng kh\u00f4ng ai tin. Tr\u1ed1n tr\u00e1nh, t\u00f9 t\u1ed9i \u1eaft s\u1ebd nhi\u1ec1u, ti\u1ebfng o\u00e1n than lan kh\u1eafp m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"'Ti\u1ebfng o\u00e1n than lan kh\u1eafp m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng', t\u00e1m ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-13\" href=\"#footnote-1764-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m lung lay l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng kh\u00ed h\u00f2a. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat \u00edch l\u1ee3i cho n\u01b0\u1edbc, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3; nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, r\u00f5 r\u00e0ng minh b\u1ea1ch. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n ch\u00fang, s\u1edbm b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng, Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: &#8216;Kh\u00f4ng xa m\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i, kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. \u0110\u1ea1i c\u00e1t.&#8217; Thuy\u1ebft M\u1ec7nh n\u00f3i: &#8216;Kh\u00f4ng x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u sai tr\u00e1i.&#8217; Nay tuy s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban xu\u1ed1ng, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111u\u1ed5i theo m\u00e0 ng\u0103n l\u1ea1i, v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 c\u1ee9 th\u1ebf l\u00e0m m\u00e0 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. Kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec tr\u00e1nh s\u1ef1 nghi ng\u1edd v\u1ec1 vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 r\u01a1i v\u00e0o c\u00e1i hung c\u1ee7a s\u1ef1 m\u00ea mu\u1ed1n. D\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00edch tay, th\u00ec su\u1ed1t \u0111\u1eddi b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 do, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i c\u0169ng bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh, khi tuy\u1ec3n ch\u1ecdn h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'trung' trong 'Khang \u0110\u1ecbnh ni\u00ean trung' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 \u00d4n C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31, t\u1edd th\u1ee9 ba v\u1ec1 Ngh\u0129a D\u0169ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-14\" href=\"#footnote-1764-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, v\u1ed1n kh\u00f4ng ch\u00edch tay, sau \u0111\u1ebfn n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, ch\u00edch tay sung v\u00e0o qu\u00e2n B\u1ea3o Ti\u1ec7p, nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a, thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh thay th\u1ebf. Nay t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ch\u00edch tay, t\u1ee9c l\u00e0 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i v\u0129nh vi\u1ec5n ph\u1ea3i ghi t\u00ean v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, vi\u1ec7c n\u00e0y h\u1ea1i d\u00e2n c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong r\u1eb1ng h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, ch\u01b0a v\u1ed9i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 ch\u00edch tay Ngh\u0129a D\u0169ng, \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh sau, r\u1ed3i m\u1eddi c\u00e1c khanh s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, th\u1ea3o lu\u1eadn k\u1ef9 c\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 n\u00ean l\u00e0m hay kh\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ngh\u1ecb' v\u1ed1n l\u00e0 's\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-15\" href=\"#footnote-1764-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nh\u1eefng ng\u00e0y qua \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'Suy ngh\u0129 k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 c\u00f9ng \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 32 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-16\" href=\"#footnote-1764-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ea1i sao n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i? Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u1eefu v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c sai d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng h\u1ed9 gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. C\u00f2n nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o \u1edf th\u00f4n qu\u00ea, ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u1ed9p hai th\u1ee9 thu\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu th\u00eam lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1 g\u00ec, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m l\u1edbn, th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c no c\u01a1m \u1ea5m \u00e1o, cha con anh em vui v\u1ebb h\u00f2a thu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, Kh\u00e1nh L\u1ecbch v\u1ec1 sau, \u0111em to\u00e0n b\u1ed9 cung th\u1ee7 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y sung v\u00e0o qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u B\u1ea3o Ti\u1ec7p, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf lo l\u1eafng. D\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng so v\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i r\u1eddi nh\u00e0 xa qu\u00ea \u0111i bi\u00ean th\u00f9y ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u0103m l\u00ean tay, n\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m l\u1ee5t l\u1ed9i h\u1ea1n h\u00e1n, mu\u1ed1n d\u1eaft d\u00edu nhau \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c ki\u1ebfm \u0103n, ho\u1eb7c mu\u1ed1n b\u00e1n h\u1ebft ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn \u0111i l\u00e0m thu\u00ea, \u0111\u1ec1u s\u1ee3 quan ph\u1ee7 b\u1ea5t ng\u1edd \u0111i\u1ec3m danh, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i \u0111\u00e2u. L\u00fac \u0111i\u1ec3m danh, quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n h\u00e1 ch\u1eb3ng nh\u0169ng nhi\u1ec5u? L\u00fac t\u1eadp luy\u1ec7n, qu\u00e2n quan gi\u00e1o \u0111\u1ea7u h\u00e1 ch\u1eb3ng v\u01a1 v\u00e9t? V\u00ec th\u1ebf ngo\u00e0i nh\u1eefng vi\u1ec7c sai d\u1ecbch th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t th\u1ee9 lao d\u1ecbch n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai c\u00e1c quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c l\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 cung th\u1ee7, tr\u00e1ng \u0111inh, gi\u1ea3i t\u1eed, d\u1ecbch t\u1eed m\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, c\u0169ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt, g\u1ecdi l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ee9c d\u00e2n, nay l\u1ea1i v\u00f4 c\u1edb b\u1eaft h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n d\u00e2n m\u1ed9t l\u1ed9 x\u0103m v\u00e0o tay l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng. Sao tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc kia th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, nay l\u1ea1i n\u1ee1 l\u00f2ng, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 qu\u00ean vi\u1ec7c l\u1edbn?<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5, th\u00ec s\u1ed1 ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1, m\u1ed7i khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ho\u1eb7c b\u1ecf tr\u1ed1n, ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1ed5 sung ngay, m\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c \u0111\u1ebfn gi\u00e0 ch\u1ebft, n\u1ebfu con ch\u00e1u \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i tr\u00e1ng \u0111inh, l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb x\u0103m v\u00e0o tay l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, khi\u1ebfn cho d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi ki\u1ebfp ki\u1ebfp lu\u00f4n c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea7n ba l\u00e0m l\u00ednh. V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ea1i sao n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i? Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u1eefu v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c sai d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng h\u1ed9 gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. C\u00f2n nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o \u1edf th\u00f4n qu\u00ea, ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u1ed9p hai th\u1ee9 thu\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu th\u00eam lao d\u1ecbch n\u1eb7ng n\u1ec1 g\u00ec, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m l\u1edbn, th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c no c\u01a1m \u1ea5m \u00e1o, cha con anh em vui v\u1ebb h\u00f2a thu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, Kh\u00e1nh L\u1ecbch v\u1ec1 sau, \u0111em to\u00e0n b\u1ed9 cung th\u1ee7 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y sung v\u00e0o qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u B\u1ea3o Ti\u1ec7p, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf lo l\u1eafng. D\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng so v\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i r\u1eddi nh\u00e0 xa qu\u00ea \u0111i bi\u00ean th\u00f9y ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u0103m l\u00ean tay, n\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m l\u1ee5t l\u1ed9i h\u1ea1n h\u00e1n, mu\u1ed1n d\u1eaft d\u00edu nhau \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c ki\u1ebfm \u0103n, ho\u1eb7c mu\u1ed1n b\u00e1n h\u1ebft ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn \u0111i l\u00e0m thu\u00ea, \u0111\u1ec1u s\u1ee3 quan ph\u1ee7 b\u1ea5t ng\u1edd \u0111i\u1ec3m danh, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i \u0111\u00e2u. L\u00fac \u0111i\u1ec3m danh, quan l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n h\u00e1 ch\u1eb3ng nh\u0169ng nhi\u1ec5u? L\u00fac t\u1eadp luy\u1ec7n, qu\u00e2n quan gi\u00e1o \u0111\u1ea7u h\u00e1 ch\u1eb3ng v\u01a1 v\u00e9t? V\u00ec th\u1ebf ngo\u00e0i nh\u1eefng vi\u1ec7c sai d\u1ecbch th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, l\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t th\u1ee9 lao d\u1ecbch n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai c\u00e1c quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c l\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 cung th\u1ee7, tr\u00e1ng \u0111inh, gi\u1ea3i t\u1eed, d\u1ecbch t\u1eed m\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, c\u0169ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt, g\u1ecdi l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ee9c d\u00e2n, nay l\u1ea1i v\u00f4 c\u1edb b\u1eaft h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n d\u00e2n m\u1ed9t l\u1ed9 x\u0103m v\u00e0o tay l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng. Sao tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc kia th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, nay l\u1ea1i n\u1ee1 l\u00f2ng, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 qu\u00ean vi\u1ec7c l\u1edbn?<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 ghi t\u00ean v\u00e0o s\u1ed5, th\u00ec s\u1ed1 ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1, m\u1ed7i khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ho\u1eb7c b\u1ecf tr\u1ed1n, ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u1ed5 sung ngay, m\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c \u0111\u1ebfn gi\u00e0 ch\u1ebft, n\u1ebfu con ch\u00e1u \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i tr\u00e1ng \u0111inh, l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi b\u1ecb x\u0103m v\u00e0o tay l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, khi\u1ebfn cho d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi ki\u1ebfp ki\u1ebfp lu\u00f4n c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea7n ba l\u00e0m l\u00ednh. V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i. T\u1ea1i sao n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng ch\u01b0a c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, \u0111\u1ebfn qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay, th\u1ebf m\u00e0 Th\u00e1i T\u1ed5 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Kinh H\u1ed3, b\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2y Xuy\u00ean, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c Giang Nam; Th\u00e1i T\u00f4ng l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1 d\u1ec5 nh\u01b0 nh\u1eb7t l\u00e1 kh\u00f4. \u0110\u00f3 h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ngh\u0129a d\u0169ng? \u1ea4y l\u00e0 do ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c tu ch\u1ec9nh, qu\u00e2n l\u1ec7nh nghi\u00eam minh, t\u01b0\u1edbng so\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n s\u0129 tinh nhu\u1ec7.<\/i><\/p>\n<p><i>Ni\u00ean hi\u1ec7u Khang \u0110\u1ecbnh, Kh\u00e1nh L\u1ecbch, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o ph\u1ee5 \u01a1n nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi, v\u00f4 c\u1edb l\u00e0m ph\u1ea3n, ng\u1ea1o m\u1ea1n b\u1ea5t k\u00ednh, x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1ed1c h\u1ebft s\u1ee9c l\u1ef1c trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, L\u01b0u B\u00ecnh, Nh\u00e2m Ph\u00fac, C\u00e1t Ho\u00e0i M\u1eabn l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t t\u1eed tr\u1eadn, qu\u00e2n s\u0129 ch\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n. Qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea1i th\u00eam h\u01b0\u01a1ng binh, kho ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u1ea1i l\u1ea5y kho trong, s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7, c\u1ee7a c\u1ea3i c\u1ea1n ki\u1ec7t. Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0a m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf \u0111\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t t\u1ed9i \u00e1c, m\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1eabn nh\u1ee5c, ban cho danh hi\u1ec7u cao qu\u00fd, d\u00f9ng h\u1eadu l\u1ec5 d\u1ee5 d\u1ed7, m\u1edbi t\u1ea1m y\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, ba l\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u1eb7t h\u01b0\u01a1ng binh t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng? Xem \u0111\u00f3 th\u00ec bi\u1ebft ngh\u0129a d\u0169ng v\u00f4 d\u1ee5ng. Gi\u1ea3 Ngh\u1ecb n\u00f3i: &#8216;Xe tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5, xe sau r\u00fat kinh nghi\u1ec7m.&#8217; Ch\u00ednh s\u00e1ch ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh, Kh\u00e1nh L\u1ecbch, qu\u1ed1c gia n\u00ean l\u1ea5y l\u00e0m b\u00e0i h\u1ecdc m\u00e3i m\u00e3i, nay l\u1ea1i c\u1ee9 theo \u0111\u00fang th\u1ec3 l\u1ec7 l\u00fac \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m, th\u00ec xe sau l\u1ea1i s\u1eafp \u0111\u1ed5.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5t v\u1ea5n th\u1ea7n r\u1eb1ng: &#8216;Qu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb d\u00e2n, h\u00e1 d\u00e2n binh d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi x\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi nay sao?&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00e1p: &#8216;Th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i, d\u00f9ng ph\u00e9p t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t qu\u00e2n s\u0129 xe ng\u1ef1a, \u1edf nh\u00e0 th\u00ec theo t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ef7, l\u01b0, t\u1ed9c, \u0111\u1ea3ng, ch\u00e2u, h\u01b0\u01a1ng, ra tr\u1eadn th\u00ec theo t\u1ed5 ch\u1ee9c ng\u0169, l\u01b0\u1ee1ng, t\u1ed1t, l\u1eef, s\u01b0, qu\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0 khanh s\u0129 \u0111\u1ea1i phu. \u0110\u1ea7u \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ph\u1ee7 binh \u0111\u1ec1u c\u00f3 doanh ph\u1ee7, c\u00f3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, lang t\u01b0\u1edbng, chi\u1ebft xung, qu\u1ea3 ngh\u1ecb \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh, v\u00ec th\u1ebf l\u1ec7nh v\u1eeba ban, m\u1ea5y v\u1ea1n qu\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p ngay, kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u1ed1n tr\u00e1nh. V\u00ec k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n. Nay h\u01b0\u01a1ng binh th\u00ec kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, tuy c\u00f3 danh hi\u1ec7u qu\u00e2n vi\u00ean ti\u1ebft c\u1ea5p, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch trong h\u1ecd t\u1ed9c, l\u00fac th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng nhau v\u1ed7 vai n\u1eafm tay, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e1nh nhau, kh\u00f4ng nh\u01b0 qu\u00e2n ch\u00ednh hi\u1ec7u c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi nghi\u00eam ng\u1eb7t. N\u1ebfu l\u00fac y\u00ean \u1ed5n v\u00f4 s\u1ef1, ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1eadp h\u1ee3p t\u1eadp luy\u1ec7n, th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 h\u00e0ng ng\u0169 c\u1edd tr\u1ed1ng, gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn n\u1ecf, ng\u1ed3i \u0111\u1ee9ng h\u00f2 h\u00e9t, tr\u00f4ng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c; nh\u01b0ng n\u1ebfu nghe tin gi\u1eb7c l\u1edbn tr\u00e0n v\u00e0o, qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 thua, th\u00e0nh tr\u00ec th\u1ea5t th\u1ee7, th\u00ec kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng nghe gi\u00f3 b\u1ecf ch\u1ea1y, qu\u00e2n vi\u00ean ti\u1ebft c\u1ea5p s\u1ebd nh\u01b0 chim s\u1ee3, chu\u1ed9t ch\u1ea1y<a class=\"footnote\" title=\"'Chim s\u1ee3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'qu\u1ea1 s\u1ee3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-17\" href=\"#footnote-1764-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, t\u1ef1 c\u1ee9u m\u00ecnh c\u00f2n kh\u00f4ng xong, h\u00e1 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1ed1ng gi\u1eb7c kh\u00f4ng? Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00f2 tr\u1ebb con m\u00e0 th\u00f4i.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e1 c\u00f3 v\u00ec qu\u1ed1c gia m\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n m\u1ed9t l\u1ed9, khi\u1ebfn h\u1ecd tan c\u1eeda n\u00e1t nh\u00e0, \u0111\u1ec3 l\u00e0m tr\u00f2 tr\u1ebb con sao? V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1eadp ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, \u1eaft s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng hi\u1ec7n nay H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng c\u1ea7n cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n tinh th\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi \u0111\u1ecbch; l\u1ea1i n\u1eefa, binh l\u00ednh xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb d\u00e2n gian, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed5 x\u01b0a. Th\u1ea7n xin n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. S\u1ed1 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 con s\u1ed1 h\u01b0 \u1ea3o; vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n tinh th\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebb b\u1ec1 ngo\u00e0i; vi\u1ec7c binh l\u00ednh xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb d\u00e2n gian, tuy danh ngh\u0129a gi\u1ed1ng c\u1ed5 x\u01b0a nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00e1c bi\u1ec7t.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia, binh l\u00ednh xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb d\u00e2n gian, nh\u1eefng g\u00ec thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb c\u00e0y c\u1ea5y, tr\u1ed3ng d\u00e2u \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, n\u00ean khi \u1edf nh\u00e0 th\u00ec gi\u00e0u c\u00f3, khi ra tr\u1eadn th\u00ec tinh nhu\u1ec7. Nay \u0111\u00e3 thu thu\u1ebf l\u00faa v\u1ea3i c\u1ee7a n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 nu\u00f4i qu\u00e2n ch\u00ednh quy, l\u1ea1i b\u1eaft n\u00f4ng d\u00e2n \u0111i l\u00ednh, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c vi\u1ec7c c\u1ee7a hai nh\u00e0. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u00e0i l\u1ef1c c\u1ee7a d\u00e2n sao kh\u00f4ng ki\u1ec7t qu\u1ec7? Theo \u00fd ki\u1ebfn ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n, d\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00ednh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f2n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 d\u00e2n ch\u01b0a b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00ednh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n bi\u1ebft th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u1ee3i h\u1ea1i, sao kh\u00f4ng th\u1eed tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb m\u00e0 h\u1ecfi r\u1eb1ng: \u2018T\u1eeb khi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1eadp ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ebfn nay, gi\u1eb7c \u0111\u00e3 m\u1ea5y l\u1ea7n x\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba, d\u00f9ng ngh\u0129a d\u0169ng ch\u1ed1ng c\u1ef1 m\u00e0 gi\u1eb7c thua ch\u1ea1y? Nay \u0111\u00e3 c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng r\u1ed3i, ba l\u1ed9 qu\u00e2n ch\u00ednh quy c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa kh\u00f4ng?\u2019<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt gi\u1eb7c t\u1eebng x\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u, nh\u1edd s\u1ee9c ngh\u0129a d\u0169ng m\u00e0 thua ch\u1ea1y, nay sau khi b\u1eaft ngh\u0129a d\u0169ng, qu\u00e2n ch\u00ednh quy c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i mu\u00f4n \u0111\u1eddi, xin B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1eebng nghi ng\u1edd. N\u1ebfu t\u1eeb khi l\u1eadp ngh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a t\u1eebng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c, nay d\u00f9 c\u00f3 ngh\u0129a d\u0169ng, qu\u00e2n ch\u00ednh quy c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, th\u00ec sao n\u1ee1 l\u1ea5y h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n \u0111\u1ee9a tr\u1ebb v\u00f4 t\u1ed9i, b\u1eaft h\u1ebft l\u00e0m l\u00ednh v\u00f4 d\u1ee5ng? N\u1ebfu cho r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, kh\u00f4ng mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ngay, th\u00ec xin t\u1ea1m mi\u1ec5n vi\u1ec7c x\u0103m l\u00ean mu b\u00e0n tay, \u0111\u1ee3i khi bi\u00ean s\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n, l\u1ea1i tha v\u1ec1 nh\u01b0 c\u0169, th\u00ec d\u00e2n tuy c\u00f3 ch\u1ecbu phi\u1ec1n nhi\u1ec5u m\u1ed9t th\u1eddi, nh\u01b0ng v\u1eabn tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed5 b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c su\u1ed1t \u0111\u1eddi. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng l\u1eddi th\u1ea7n n\u00f3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 vu kho\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, th\u00ec ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m nh\u01a1 b\u1ea9n h\u00e0ng ng\u0169 gi\u00e1n quan, mong ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00e1c thay th\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n h\u00f4m qua l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ec7 h\u1ea1 tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra. Th\u1ea7n lui v\u1ec1 suy ngh\u0129, kh\u00f4ng kh\u1ecfi b\u1ee9c b\u1ed1i, su\u1ed1t \u0111\u00eam kh\u00f4ng ng\u1ee7, r\u1ea5t lo l\u1eafng v\u1ec1 l\u1eddi n\u00f3i sai l\u1ea7m n\u00e0y c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1eadc minh qu\u00e2n th\u00e1nh ch\u00faa, nghe \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi hay l\u1eadp t\u1ee9c thay \u0111\u1ed5i hi\u1ec7u l\u1ec7nh nhi\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ef1 bi\u1ebft suy ngh\u0129 ch\u01b0a ch\u00edn ch\u1eafn, hi\u1ec7u l\u1ec7nh \u0111\u00e3 sai, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n l\u1eddi can gi\u00e1n c\u1ee7a \u0111\u00e0i gi\u00e1n, b\u00e8n n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, kh\u00f3 m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i can gi\u00e1n v\u00e0 che \u0111\u1eady l\u1ed7i l\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00e2m ch\u00ednh, \u0111ang l\u00e0 l\u00fac c\u1ea7u \u0111i\u1ec1u hay kh\u00f4ng ch\u00e1n, nghe l\u1eddi can gi\u00e1n nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y m\u00e0 l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f2n tr\u00f4ng mong g\u00ec n\u1eefa! V\u1ea3 l\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Th\u1eadp di, B\u1ed5 khuy\u1ebft \u0111\u1ec1u l\u00e0 thu\u1ed9c quan c\u1ee7a Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ec9nh, ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Th\u1ecb trung h\u1ea7u c\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh thi\u00ean t\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Th\u1ecb trung h\u1ea7u c\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh thi\u00ean t\u1eed, ch\u1eef 'Th\u1ecb trung' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 32 t\u1edd s\u1edb th\u1ee9 6 v\u1ec1 vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-18\" href=\"#footnote-1764-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c l\u1edbn, n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 sai s\u00f3t, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y th\u1eddi s\u1eeda ch\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay trong n\u01b0\u1edbc, h\u1ec5 c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ea5y v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ee7a hai ph\u1ee7 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi nhau, k\u00edn \u0111\u00e1o nghi\u00eam ng\u1eb7t, c\u00e1c quan ngo\u00e0i tri\u1ec1u kh\u00f4ng ai bi\u1ebft, \u0111\u1ebfn khi chi\u1ebfu s\u1eafc \u0111\u00e3 ban ra, r\u1ed3i c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. N\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u00fang, ph\u1ea3i b\u00e0n lu\u1eadn, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, kh\u00f3 m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec trong n\u01b0\u1edbc h\u1ec5 c\u00f3 ch\u00ednh s\u1ef1 sai l\u1ea7m, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ri\u00eang th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i n\u00e0y v\u00f4 d\u1ee5ng trong th\u1eddi bu\u1ed5i n\u00e0y, m\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c quan can gi\u00e1n \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf. Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, ch\u1ec9 n\u00ean b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00fang sai, l\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00e1i, kh\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, l\u1edbn b\u00e9 \u0111\u1ec1u hoang mang, nh\u01b0 \u0111ang \u1edf trong n\u01b0\u1edbc s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng, n\u1ebfu b\u1ed7ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 th\u1ecb, r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng t\u1ea1m ng\u1eebng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn<a class=\"footnote\" title=\"R\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng t\u1ea1m ng\u1eebng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, ch\u1eef 'h\u01b0u' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u00fa'.\" id=\"return-footnote-1764-19\" href=\"#footnote-1764-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00edch v\u00e0o mu b\u00e0n tay, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho gi\u1ea5y t\u1edd c\u00f4ng nh\u1eadn v\u00e0 cho v\u1ec1, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng, ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-20\" href=\"#footnote-1764-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, ch\u1ebft \u0111i s\u1ed1ng l\u1ea1i. Ai m\u00e0 kh\u00f4ng vui m\u1eebng h\u00f2 reo, c\u1ea3m k\u00edch \u01a1n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, h\u00e1 c\u00f3 ai n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i n\u1eefa<a class=\"footnote\" title=\"H\u00e1 c\u00f3 ai n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i n\u1eefa, ch\u1eef 'nh\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-21\" href=\"#footnote-1764-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>! B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 cha m\u1eb9 c\u1ee7a mu\u00f4n d\u00e2n, mu\u00f4n d\u00e2n l\u00e0 con \u0111\u1ecf c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, h\u00e1 c\u00f3 cha m\u1eb9 l\u1ee1 \u0111\u1ec3 con r\u01a1i xu\u1ed1ng gi\u1ebfng m\u00e0 n\u00f3i &#8216;ta l\u1ee1 r\u1ed3i&#8217;, r\u1ed3i n\u1ee1 l\u00f2ng kh\u00f4ng c\u1ee9u sao?<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a Thu\u1ea5n khen \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Nghi\u00eau r\u1eb1ng &#8216;x\u00e9t \u00fd d\u00e2n, b\u1ecf m\u00ecnh theo ng\u01b0\u1eddi&#8217;; Tr\u1ecdng H\u00f4i khen \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Thang r\u1eb1ng &#8216;d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 m\u00ecnh, s\u1eeda l\u1ed7i kh\u00f4ng ti\u1ebfc&#8217;. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng l\u1ea5y l\u1eddi n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m ch\u1ee7, h\u00e3y l\u1eafng l\u00f2ng b\u00ecnh t\u0129nh xem x\u00e9t n\u0103m l\u1ea7n th\u1ea7n t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u00fang hay sai. N\u1ebfu \u0111\u00fang, xin s\u1edbm ban ch\u1ec9 th\u1ecb, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y; n\u1ebfu sai, xin nh\u01b0 l\u1eddi th\u1ea7n t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00e1c thay th\u1ebf. Nh\u1eefng l\u1eddi &#8216;m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra&#8217;, th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m r\u0103n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 nghe th\u1ea5y, b\u1ecbt k\u00edn con \u0111\u01b0\u1eddng nghe l\u1eddi hay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p>Quang l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb s\u00e1u l\u1ea7n v\u00e0 tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0, t\u1ef1 h\u1eb7c xin t\u1eeb ch\u1ee9c, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, ch\u1eef 'di\u1ec7c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 th\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-22\" href=\"#footnote-1764-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Quang th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 tranh lu\u1eadn v\u1edbi H\u00e0n K\u1ef3, K\u1ef3 n\u00f3i v\u1edbi T\u01b0 M\u00e3 Quang: <i>&#8220;Binh ph\u00e1p qu\u00fd \u1edf ti\u1ebfng t\u0103m tr\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c l\u1ef1c sau. Nay L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 \u0111ang ki\u00eau ng\u1ea1o, nghe tin Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ed9t nhi\u00ean t\u0103ng th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n, h\u00e1 ch\u1eb3ng kinh s\u1ee3 sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Quang \u0111\u00e1p: <i>&#8220;D\u00f9ng ti\u1ebfng t\u0103m tr\u01b0\u1edbc trong binh ph\u00e1p l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c<a class=\"footnote\" title=\"v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c, b\u1ea3n \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang h\u01a1n; \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c'.\" id=\"return-footnote-1764-23\" href=\"#footnote-1764-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u1ecbch trong m\u1ed9t ng\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i, n\u1ebfu ch\u1eadm tr\u1ec5 th\u00ec \u0111\u1ecbch bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Nay ta tuy t\u0103ng th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, qua m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 bi\u1ebft r\u00f5 chi ti\u1ebft, h\u00e1 c\u00f2n s\u1ee3 n\u1eefa sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef3 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4ng ch\u1ec9 th\u1ea5y th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch, d\u00e2n l\u00e0ng Thi\u1ec3m T\u00e2y ban \u0111\u1ea7u x\u0103m l\u00ean mu b\u00e0n tay, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u x\u0103m l\u00ean m\u1eb7t sung l\u00e0m ch\u00ednh qu\u00e2n, lo ng\u1ea1i nay l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady. Nay \u0111\u00e3 ban s\u1eafc l\u1ec7nh h\u1ee9a v\u1edbi d\u00e2n, s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1eaft h\u1ecd sung qu\u00e2n \u0111i bi\u00ean th\u00f9y n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Quang n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9 l\u00e0 t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u1ecfi nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Ta \u1edf \u0111\u00e2y, \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo l\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Quang n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4i r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng d\u00e1m tin, kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng d\u00e1m, m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 tin \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>K\u1ef3 gi\u1eadn d\u1eef n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4ng sao l\u1ea1i coi th\u01b0\u1eddng ta \u0111\u1ebfn th\u1ebf?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Quang \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng c\u1ee9 \u1edf \u0111\u00e2y th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00ean thay<a class=\"footnote\" title=\"n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00ean thay, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00ean thay'.\" id=\"return-footnote-1764-24\" href=\"#footnote-1764-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, d\u1ef1a v\u00e0o qu\u00e2n \u0111\u1ed9i m\u00e0 t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng, sai ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y, ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n trong ch\u1edbp m\u1eaft th\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n trong ch\u1edbp m\u1eaft th\u00f4i, theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 's\u1ef1'.\" id=\"return-footnote-1764-25\" href=\"#footnote-1764-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>!&#8221;<\/i> K\u1ef3 im l\u1eb7ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7<a class=\"footnote\" title=\"K\u1ef3 im l\u1eb7ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, hai m\u01b0\u01a1i hai ch\u1eef n\u00e0y v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. L\u1ea1i \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17 ch\u00e9p l\u00e0 'K\u1ef3 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng s\u1eeda. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi Quang n\u00f3i'.\" id=\"return-footnote-1764-26\" href=\"#footnote-1764-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y b\u1ea3n g\u1ed1c c\u00f3 nhi\u1ec1u sai s\u00f3t, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTi\u1ebft Th\u1ecb T\u1ee5c C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho n\u1ed9i th\u1ecb g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft, Nam giao ti\u1ebfn con \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu n\u1ed9i th\u1ecb g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft Nam giao ti\u1ebfn con \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 c\u0169, hai ch\u1eef 'Nam giao' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa v\u0103n trong s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 189, ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1764-27\" href=\"#footnote-1764-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>.<em> (X\u00e9t s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ec7nh cho n\u1ed9i th\u1ecb nu\u00f4i con, ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4 ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf, theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, vi\u1ec7c n\u00e0y \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/em><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u L\u1ee5c S\u00e2n t\u1ea5u vi\u1ec7c s\u1ee9 Giao Ch\u1ec9 b\u00e0n ngh\u1ecb, Vua b\u00e8n h\u1ecfi: <i>&#8220;Giao Ch\u1ec9 c\u00e1t c\u1ee9 t\u1eeb n\u0103m n\u00e0o?&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1eeb n\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ee9c \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5i l\u00e0m An Nam \u0111\u00f4 h\u1ed9 ph\u1ee7, \u0111\u1ebfn n\u0103m Trinh Minh \u0111\u1eddi L\u01b0\u01a1ng, th\u1ed5 h\u00e0o Kh\u00fac Th\u1eeba M\u1ef9 chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n K\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb khi L\u00ea Ho\u00e0n<a class=\"footnote\" title=\"L\u00ea Ho\u00e0n, hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488 truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 4\/21-22 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ho\u00e0n'\" id=\"return-footnote-1764-28\" href=\"#footnote-1764-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a> l\u00e0m ph\u1ea3n, Th\u00e1i T\u00f4ng sai t\u01b0\u1edbng \u0111i \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c, sau sai s\u1ee9 chi\u00eau d\u1ee5, m\u1edbi ch\u1ecbu thu\u1ea7n ph\u1ee5c. \u0110\u01b0\u1eddng n\u00fai hi\u1ec3m tr\u1edf, nhi\u1ec1u s\u01b0\u01a1ng m\u00f9, kh\u00ed \u0111\u1ed9c, d\u00f9 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f3 gi\u1eef, n\u00ean d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch khoan dung m\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m \u0111\u00f3, L\u1ee5c S\u00e2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i tu\u1ea7n bi\u00ean \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ung, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u01b0\u1edbng l\u0129nh 45 \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c T\u1ea3 Giang, H\u1eefu Giang \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng<a class=\"footnote\" title=\"T\u01b0\u1edbng l\u0129nh 45 \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c H\u1eefu Giang \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, ch\u1eef 'ngh\u1ec7' v\u1ed1n ch\u00e9p l\u00e0 'ch\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332 truy\u1ec7n L\u1ee5c S\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1764-29\" href=\"#footnote-1764-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, duy\u1ec7t binh d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c 5 v\u1ea1n tinh binh, b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, xin \u0111\u00fac l\u1ea1i \u1ea5n c\u1ea5p cho h\u1ecd, t\u1ea5u xin mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u1eadt t\u00edch n\u1ee3 m\u1ea5y v\u1ea1n \u1edf hai Giang. Giao Ch\u1ec9 r\u1ea5t s\u1ee3, b\u00e8n sai s\u1ee9 sang tri\u1ec1u c\u1ed1ng, l\u1eddi l\u1ebd cung k\u00ednh h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc. Sau \u0111\u00f3, L\u1ee5c S\u00e2n l\u1ea1i t\u1ea5u xin m\u1ed7i n\u0103m t\u1eadp luy\u1ec7n d\u00e2n binh m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u00e0 t\u1eeb nay c\u1ee9 ba n\u0103m l\u1eadp s\u1ed5 m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u00e9p k\u00e8m. Giao Ch\u1ec9 sai s\u1ee9 ch\u1eafc c\u00f3 ng\u00e0y th\u00e1ng ri\u00eang, L\u1ee5c S\u00e2n xin d\u00e2n binh c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea ch\u00e2u Ung m\u1ed7i n\u0103m t\u1eadp luy\u1ec7n m\u1ed9t l\u1ea7n, ba n\u0103m l\u1eadp s\u1ed5 m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 8 n\u0103m sau, nay ch\u00e9p k\u00e8m.)<\/i><\/p>\n<p>[11] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p l\u00e0 Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Giang \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan. \u1ede T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p c\u00f3 \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, b\u1ecdn l\u00ednh c\u1eadn v\u1ec7 th\u1ea3 ng\u1ef1a ph\u00e1 ho\u1ea1i ru\u1ed9ng d\u00e2n, Thu\u1ea7n Nh\u00e2n b\u1eaft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i v\u1ed1n kh\u00f4ng thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a huy\u1ec7n, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t h\u1ecfi Thu\u1ea7n Nh\u00e2n. Thu\u1ea7n Nh\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng binh l\u00ednh c\u1ea7n n\u00f4ng d\u00e2n nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, th\u01b0\u01a1ng binh th\u00ec n\u00ean th\u01b0\u01a1ng n\u00f4ng d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho l\u00e0 ph\u1ea3i, tha kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ecfi, v\u00e0 cho ph\u00e9p \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a huy\u1ec7n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Thu\u1ea7n Nh\u00e2n.<\/p>\n<p>Thu\u1ea7n Nh\u00e2n l\u00e0 con c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m tr\u00ed s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0 l\u00e0 Ng\u00f4 Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c m\u1ea5t. \u00d4ng l\u00e0 cha c\u1ee7a Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Khu\u00ea, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0.<\/p>\n<p>Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00fac tr\u1ebb ngh\u00e8o h\u00e8n, kh\u00f4ng ch\u1ecbu g\u00f2 b\u00f3, \u0111\u1ebfn khi Khu\u00ea l\u00e0m quan to, v\u1eabn th\u01b0\u1eddng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e1nh b\u1ea1c v\u1edbi b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n ngo\u00e0i ch\u1ee3 kh\u00f4ng ch\u1ecdn l\u1ef1a, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Khu\u00ea r\u1ea5t nghi\u00eam kh\u1eafc, kh\u00f4ng v\u00ec con l\u00e0m quan m\u00e0 n\u1edbi tay. Khu\u00ea ch\u1ecbu tang cha, g\u1ea7y m\u00f2n, d\u1ef1ng l\u1ec1u \u1edf b\u00ean m\u1ed9, su\u1ed1t th\u1eddi gian ch\u1ecbu tang kh\u00f4ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0103n th\u1ecbt, ng\u00e0y l\u1ec5 t\u1ebft c\u00fang t\u1ebf nghi\u00eam trang, kh\u00f4ng theo t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c Ph\u1eadt gi\u00e1o. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam trong s\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Trai K\u00fd S\u1ef1\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Canh T\u00fd, Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch d\u00e2ng b\u00e0i \u300aHo\u00e0ng C\u1ef1c Ch\u00e2m\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng Tr\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Tr\u00f9 gi\u1ecfi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u0169ng c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch ti\u1ebfng t\u0103m l\u1eebng l\u1eaby m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ed9t bu\u1ed5i t\u1ed1i, Vua ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec3u \u0111i\u1ec7n, tri\u1ec7u Tr\u00f9 v\u00e0o so\u1ea1n chi\u1ebfu, nh\u00e2n \u0111\u00f3 tr\u00f2 chuy\u1ec7n th\u00e2n m\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c trong ngo\u00e0i, n\u00f3i chuy\u1ec7n r\u1ea5t l\u00e2u. Vua vui m\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh thanh li\u00eam, c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, hi\u1ebfu h\u1ecdc, Tr\u1eabm bi\u1ebft \u0111\u00e3 l\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00f4m nay m\u1edbi bi\u1ebft.&#8221;<\/i> Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau, b\u00e8n c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y. Tr\u00f9 t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb th\u00fac gi\u1ee5c Tr\u00f9 v\u00e0o, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a \u0111\u1ee3i, m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u00e3 x\u1ebf b\u00f3ng, \u0111\u1ee3i Tr\u00f9 v\u00e0o r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ec1.<\/p>\n<p>Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5 phong ho\u00e0n t\u1eeb \u0111\u1ea7u, n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u00f9 danh v\u1ecdng nh\u1eb9, t\u01b0 c\u00e1ch c\u00f2n non, \u1edf \u0111\u00e0i ch\u1ec9 \u0103n l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c l\u1edbn, l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u c\u1eadn th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ee5 t\u00e1. Vua cho r\u1eb1ng m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai ph\u1ee7, m\u00e0 C\u00f4ng Ph\u1ee5 ng\u0103n tr\u1edf m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ch\u00e2u Tr\u1eeb, kh\u00f4ng k\u00fd t\u00ean v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00e2u. Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch xin gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i cho C\u00f4ng Ph\u1ee5, v\u00e0 kh\u00f4ng v\u1ed9i so\u1ea1n chi\u1ebfu. Vua mu\u1ed1n tr\u1ecb t\u1ed9i c\u1ea3 V\u00f4 Tr\u1ea1ch, Trung th\u01b0 can thi\u1ec7p, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, b\u1ecb ph\u1ea1t 30 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n s\u1ef1 L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u00f9 t\u1eeb khi \u0111\u1ed7 khoa thi \u0111\u00e3 35 n\u0103m, l\u00e0m quan kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi kinh th\u00e0nh, ti\u1ebfn th\u00e2n b\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft. C\u00f4ng Ph\u1ee5 n\u00f3i \u00f4ng ta t\u01b0 c\u00e1ch c\u00f2n non, danh v\u1ecdng nh\u1eb9, l\u00e0 mu\u1ed1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Gi\u00e1ng ch\u1ee9c qu\u00e1 n\u1eb7ng, s\u0129 lu\u1eadn x\u00f4n xao<a class=\"footnote\" title=\"S\u0129 lu\u1eadn x\u00f4n xao 'S\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1764-30\" href=\"#footnote-1764-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u1ea1i. Xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169 cho C\u00f4ng Ph\u1ee5, ch\u1ec9 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c h\u00e0m, \u0111i\u1ec1u \u0111i l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n nh\u1ecf h\u1ebbo l\u00e1nh, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta suy ngh\u0129 v\u1ec1 l\u1ed7i l\u1ea7m, nh\u1eb1m l\u00e0m d\u1ecbu b\u1edbt d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam th\u1ecb gi\u1ea3ng L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00f4ng Ph\u1ee5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0 S\u0129 T\u00f4ng nh\u00e2n t\u00e2u vi\u1ec7c Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, nh\u00e2n ti\u1ec7n l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi Vua r\u1eb1ng d\u01b0 lu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00f4ng Ph\u1ee5 qu\u00e1 n\u1eb7ng, nh\u01b0ng Vua v\u1eabn kh\u00f4ng nghe. Th\u00e1ng 12 n\u0103m sau, m\u1edbi cho l\u00e0m Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh, tri qu\u00e2n Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>[15] Ghi ch\u00e9p v\u1ec1 con trai c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadt, nguy\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u00e2n duy\u00ean \u0111\u1ed3ng t\u00edch khanh d\u00e3 ch\u00fa ti\u1ec1n s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u00e2n duy\u00ean \u0111\u1ed3ng t\u00edch khanh d\u00e3 ch\u00fa ti\u1ec1n s\u1ef1 'D\u00e3' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-31\" href=\"#footnote-1764-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, t\u00ean l\u00e0 Ph\u1ee7 H\u1ea7u, l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu trai lang. <i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u1eabn vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u1ea7n Chu, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[16] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ty t\u00e2u xin s\u1eafp x\u1ebfp th\u1ee9 b\u1eadc cho c\u00e1c qu\u00e2n trong v\u00e0 ngo\u00e0i, n\u1ecf t\u1eeb b\u1ed1n th\u1ea1ch n\u0103m \u0111\u1ea5u tr\u1edf l\u00ean, hai \u0111\u1ea5u t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u cung, d\u01b0\u1edbi b\u1ed1n th\u1ea1ch n\u0103m \u0111\u1ea5u, ba \u0111\u1ea5u m\u1edbi t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u cung; \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111ao, l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ed1 l\u1ea7n t\u1eadp luy\u1ec7n thu\u1ea7n th\u1ee5c l\u00e0m ti\u00eau chu\u1ea9n, n\u1ebfu k\u1ef9 n\u0103ng ngang nhau th\u00ec \u01b0u ti\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ee9 b\u1eadc s\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 cung, n\u1ecf, th\u01b0\u01a1ng, \u0111ao, nh\u01b0ng n\u1ecf b\u1ed1n th\u1ea1ch v\u1eabn x\u1ebfp d\u01b0\u1edbi cung t\u00e1m \u0111\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean m\u1edbi c\u1ea3i c\u00e1ch.<\/p>\n<p>[17] N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh \u00e1p ban, V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t binh m\u00e3 tr\u00fa b\u1ea1c l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, chuy\u00ean qu\u1ea3n l\u1ed9 n\u00e0y ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c phi\u00ean b\u1ed9 l\u1ed9 Phu Di\u00ean, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u; Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quy\u1ec1n ki\u1ec1m h\u1ea1t binh m\u00e3 tr\u00fa b\u1ea1c l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, chuy\u00ean qu\u1ea3n l\u1ed9 n\u00e0y ki\u00eam quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c phi\u00ean b\u1ed9 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u00fa tr\u00e1p' \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00fa b\u1ea1c', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-32\" href=\"#footnote-1764-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>. L\u1ec7nh cho h\u1ecd th\u0103m d\u00f2 t\u00ecnh h\u00ecnh phi\u00ean, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng, n\u1ebfu c\u00f3 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t th\u00ec b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi t\u01b0\u1edbng l\u0129nh, vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00f9ng ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 t\u1ea5u s\u1ef1; t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh, ng\u1ef1a kh\u1ecfe, chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn th\u00ec b\u1ed1 tr\u00ed n\u01a1i an to\u00e0n cho ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu.<\/p>\n<p>V\u00e0i ng\u00e0y sau, l\u1ea1i b\u1ed5 T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u1ef1c qu\u1ea3n l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf H\u00e0n T\u1eafc Thu\u1eadn qu\u1ea3n l\u1ed9 Phu Di\u00ean, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh v\u00e0 L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu th\u00ec chuy\u00ean qu\u1ea3n l\u1ed9 c\u1ee7a m\u00ecnh. Th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, ho\u1ea1n quan tham gia vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u01b0\u1edbng l\u0129nh kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ebft kh\u1ea3 n\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"'T\u01b0\u1edbng s\u00fay' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'su\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1764-33\" href=\"#footnote-1764-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, khi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng cho l\u00e0 ti\u1ec7n. <i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u00e3i b\u1ecf, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00e1ng 6 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4, kh\u00f4ng l\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>Gi\u00e1n quan L\u00e3 H\u1ed1i t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn nay, vi\u1ec7c c\u1ea5t qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do gi\u00e1m qu\u00e2n. Tri\u1ec1u ta v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n c\u0169, l\u00e2u nay ch\u01b0a c\u1ea3i c\u00e1ch, sao l\u1ea1i c\u00f2n th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y? Nh\u01b0 ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5, ph\u1ea9m h\u00e0m r\u1ea5t th\u1ea5p, m\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed9 \u0111\u00e3 ch\u1ecbu kh\u00f4ng n\u1ed5i vi\u1ec7c h\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd, hu\u1ed1ng chi nay ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u00e0 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, th\u1ef1c quy\u1ec1n \u0111\u00e3 ngang v\u1edbi An ph\u1ee7 s\u1ee9. Nguy\u00ean \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u1eaft l\u00e0 do tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ee5c h\u1ed9 ph\u1ea3n b\u1ed9i, cung ti\u1ec5n th\u1ee7 \u0111\u00e0o t\u1ea9u, n\u00ean cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c khao th\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, ch\u1ec9 bi\u1ebft khoan dung, sao l\u1ea1i s\u01a1 su\u1ea5t \u0111\u1ebfn th\u1ebf!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eebng th\u1ea5y th\u1ee5c h\u1ed9 c\u00e0y c\u1ea5y ru\u1ed9ng c\u00f4ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch, khi c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1 m\u1edbi xu\u1ea5t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u1ef1a, ngo\u00e0i ra kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m g\u00ec, y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n. Gi\u1edbi ngo\u1ea1i sinh h\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng ph\u1ea3n H\u00e1n l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng, ch\u1ec9 v\u00ec L\u01b0\u1ee3ng T\u1ed9 d\u1ee5 d\u1ed7 h\u1ecd b\u1eb1ng l\u1ee3i l\u1edbn, uy hi\u1ebfp h\u1ecd b\u1eb1ng binh l\u1ef1c h\u00f9ng h\u1eadu, bi\u00ean th\u1ea7n ng\u1ed3i nh\u00ecn h\u1ecd b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ee9u gi\u00fap, h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ea1y tr\u1ed1n c\u00e1i ch\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ecbch', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1764-34\" href=\"#footnote-1764-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 sao? N\u1ebfu uy v\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c thi th\u1ed1 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m l\u1ea5n, th\u1ee5c h\u1ed9 t\u1ef1 nhi\u00ean y\u00ean \u1ed5n. N\u1ebfu kh\u00f4ng, d\u00f9 c\u00f3 th\u1ebft \u0111\u00e3i b\u00f2 r\u01b0\u1ee3u h\u1eadu h\u0129, ng\u00e0y ng\u00e0y khao th\u01b0\u1edfng, c\u0169ng ch\u1ec9 t\u1ed1n k\u00e9m v\u00f4 \u00edch, c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c \u0111\u00e2u!<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 qu\u00e2n s\u0129 l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, l\u00e0 do quan binh kh\u00f4ng ch\u1ecbu ph\u1ed1i h\u1ee3p, gi\u1ea3 s\u1eed trong s\u1ed1 v\u0169 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean l\u00e0 n\u1ed9i th\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"'V\u0169' theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u l\u00e0 'Ng\u0169'.\" id=\"return-footnote-1764-35\" href=\"#footnote-1764-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>, th\u00ec kh\u00f4ng th\u00edch d\u1ea1y b\u1ea3o, ch\u1ec9 bi\u1ebft khoan dung, s\u1ee3 sinh chuy\u1ec7n. Tr\u00ean d\u01b0\u1edbi a dua qua loa, khi\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 tinh nhu\u1ec7, \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 khoan dung c\u1ee7a trung quan v\u1eady. Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed tr\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00e1i l\u1ee3i m\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00e1i h\u1ea1i, r\u00e0o gi\u1eadu ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c s\u1ebd \u0111\u1ed5 n\u00e1t h\u1ebft, r\u00e0o gi\u1eadu \u0111\u1ed5 n\u00e1t th\u00ec bi\u00ean th\u1ea7n nguy hi\u1ec3m.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u00e2u xin l\u00fac y\u00ean \u1ed5n ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n th\u1ee5c h\u1ed9, cung ti\u1ec5n th\u1ee7, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c, r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Th\u1ea7n xem c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed hi\u1ec7n nay, th\u1ef1c kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u1ebfu im l\u1eb7ng kh\u00f4ng n\u00f3i th\u00ec ph\u1ee5 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. B\u1ed1n vi\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t kia, th\u1ea7n xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1ecdn k\u1ef9 su\u00fd th\u1ea7n, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u giao ph\u00f3, \u0111\u1ec3 quy\u1ec1n ngo\u00e0i bi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean ch\u1ebf, th\u00ec th\u1ec3 ch\u1ebf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169, Tri\u1ec7u Chi\u00eam<a class=\"footnote\" title=\"'Chi\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u1ec7m', theo T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 17, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 10 th\u01b0\u1ee3ng, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 341 Tri\u1ec7u Chi\u00eam truy\u1ec1n s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-1764-36\" href=\"#footnote-1764-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e2u b\u00e0y, Chi\u00eam l\u1ea1i nh\u00e2n v\u00e0o ch\u1ea7u, h\u1ebft s\u1ee9c xin \u0111\u00f2i Chi\u00eau Minh v\u1ec1, b\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u00ec xin b\u1ecb \u0111u\u1ed5i \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Chi\u00eam l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Chu Ch\u1ea5t.<\/p>\n<p>[18] V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ee7 l\u0129nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1764-37\" href=\"#footnote-1764-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>, tuy\u00ean chi\u1ebfu khao th\u01b0\u1edfng, ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, ki\u1ec3m tra binh m\u00e3 c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy m\u00f4 l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed9c, chia th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, c\u1ea5p c\u1edd hi\u1ec7u, b\u1ea3o h\u1ecd tu s\u1eeda ph\u00e1o \u0111\u00e0i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi trang b\u1ecb kh\u00ed gi\u00e1p \u0111\u1ec3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi quy \u0111\u1ecbnh n\u1ebfu c\u00f3 l\u1ec7nh m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1eadp h\u1ee3p, th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ed9i ng\u0169 s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.<\/p>\n<p>L\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 13 tr\u1ea1i, 41.194 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, 7.991 ng\u1ef1a kh\u1ecfe; L\u1ed9 Phu Di\u00ean c\u00f3 10 th\u00e0nh tr\u1ea1i qu\u00e2n s\u1ef1, 14.595 binh phi\u00ean, 2.382 ng\u1ef1a quan, 6.548 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, 810 ng\u1ef1a kh\u1ecfe; L\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean c\u00f3 21 tr\u1ea5n tr\u1ea1i th\u00e0nh, 12.466 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, 4.586 ng\u1ef1a kh\u1ecfe, chia th\u00e0nh 110 gi\u00e1p, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 505 \u0111\u1ed9i; L\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh c\u00f3 28 tr\u1ea5n tr\u1ea1i, 31.723 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd, 3.495 ng\u1ef1a kh\u1ecfe, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 1.182 \u0111\u1ed9i. <i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n <i>&#8220;Ch\u00ed&#8221;<\/i>, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u Tr\u00ecnh Kham t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean b\u1ecf tr\u1ed1n l\u00e0 do kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi h\u00e0 kh\u1eafc, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y d\u1ee5 d\u1ed7. Nay V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec7u t\u1eadp th\u1ee7 l\u0129nh, an \u1ee7i b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i, khao th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 k\u1ebft n\u1ed1i l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 l\u1ea1i g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi. N\u00ean thay \u0111\u1ed5i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m V\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m L\u1ed9 ph\u00e2n Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n m\u00e3, ki\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean n\u1eefa.&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng nghe theo. <i>(Ch\u00ednh truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u00ecnh Kham n\u00f3i r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Th\u1eadt l\u1ee5c vi\u1ec7n Ki\u1ec3m th\u1ea3o quan, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u, c\u00f9ng Ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 K\u00fd th\u1ea5t Tham qu\u00e2n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u00e0n Duy \u0111\u1ed3ng tu so\u1ea1n \u300aKh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa\u300b.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa b\u1ecb khuy\u1ebft, Trung th\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed M\u1eabn C\u1ea7u v\u00e0 Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp hi\u1ec1n D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i. Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 cao trong khoa ch\u1ebf v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 danh ti\u1ebfng \u1edf c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong qu\u00e1n ki\u00eam nhi\u1ec7m. H\u1ed9i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 th\u1ee9 hai n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, nay theo th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa t\u1ee9c l\u00e0 Tri ch\u1ebf c\u00e1o, sao l\u1ea1i theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m!&#8221;<\/i> B\u00e8n sai thay H\u1ed9i. H\u1ed9i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Mi\u00ean Tr\u00fac.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0 \u0111\u1ec3 thay l\u1eddi Vua l\u00e0m chi\u1ebfu l\u1ec7nh, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m cung, l\u1ec7nh sung l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb \u0111\u00f3 tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m l\u1ec7nh sung l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00e2m'.\" id=\"return-footnote-1764-38\" href=\"#footnote-1764-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 danh ti\u1ebfng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y? G\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ng\u00e0y c\u00e0ng g\u1ea7n v\u1edbi vi\u1ec7c ban c\u00e1o m\u1ec7nh, c\u00f3 khi l\u1eddi l\u1ebd th\u00f4 thi\u1ec3n, tr\u1edf th\u00e0nh tr\u00f2 c\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1eddi x\u01b0a, khi qu\u1ed1c gia c\u00f3 vi\u1ec7c, c\u00f3 khi ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u1edd gi\u1ea5y, m\u1ed9t l\u1eddi n\u00f3i m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1 k\u1ebb \u0111\u1ecbch t\u1eeb ng\u00e0n d\u1eb7m xa, khi\u1ebfn ba qu\u00e2n c\u1ea3m k\u00edch, mu\u00f4n d\u00e2n vui v\u1ebb nghe theo, k\u1ebb ph\u1ea3n ngh\u1ecbch th\u1ea5y v\u1eady m\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u00f2ng, ph\u01b0\u01a1ng xa nghe tin m\u00e0 h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 gi\u00e1o h\u00f3a. V\u00ec v\u1eady, bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u0103n t\u1eeb v\u00e0 th\u01b0 m\u1ec7nh c\u00f3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c gi\u00fap uy qu\u1ed1c gia, tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a Vua.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t l\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c trong c\u1ea5m cung, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb hai c\u1ea5m cung b\u1ecb gi\u00e1ng xu\u1ed1ng l\u00e0m qu\u1ea3n kh\u1ed1, \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u1ecdn ch\u1ee9c. Ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, t\u1ee9c l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u1ebf c\u00e1o<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ee9c l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'Tr\u1eeb' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-1764-39\" href=\"#footnote-1764-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a>. Nay c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng tu d\u01b0\u1ee1ng li\u00eam s\u1ec9, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i vi ph\u1ea1m hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1p t\u00f2a t\u1ef1 ti\u1ec7n xin x\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, ph\u1ea3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ph\u1ea9m ch\u1ea5t, t\u00e0i n\u0103ng, h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 kh\u00ed ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ec1 b\u1ea1t v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3. V\u0103n v\u1eadt th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00e0y, \u00e1nh s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, khi\u1ebfn danh kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng v\u1ecdng, uy nghi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng cao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><em>(L\u00fac n\u00e0y Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u00e3 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1eadn, c\u00f3 l\u1ebd Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean Anh T\u00f4ng kh\u00f4ng theo l\u1ec7 m\u00e0 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ghi ch\u00e9p l\u1ea1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/em><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n, L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi Bi\u1ec7n \u0111i s\u1ee9 Th\u1ee5c, \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c th\u00edch t\u00e0 \u0111\u1ea1o, t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, xin x\u1eed t\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y. Khi Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb b\u1eaft giam, ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i. Bi\u1ec7n n\u00f3i v\u1edbi t\u00f9 nh\u00e2n: <i>&#8220;C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 quay l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, ta s\u1ebd tha t\u1ed9i cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.&#8221;<\/i> T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ea1y \u0111\u1ea7u xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, ch\u1ec9 x\u1eed t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c tha kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c vui m\u1eebng v\u00e0 k\u00ednh ph\u1ee5c. Sau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Vinh Nh\u00e2n: <i>&#8220;Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n tr\u1ecb Th\u00e0nh \u0110\u00f4, th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch trung h\u00f2a v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, C\u00f4ng s\u1ef1 Tu t\u1ea1o \u00e1n Tam ty l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Huy \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1i l\u00e0m Ph\u00e1n quan H\u1ed9 b\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u1ef1' trong 'Tr\u01b0\u01a1ng Huy quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan s\u1ef1' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1764-40\" href=\"#footnote-1764-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a>. \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh l\u00e0 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1i l\u00e0m Ph\u00e1n quan \u0110\u1ed9 chi<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u1ef1' trong 'B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan s\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1764-41\" href=\"#footnote-1764-41\" aria-label=\"Footnote 41\"><sup class=\"footnote\">[41]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan Tam ty th\u0103ng ch\u1ee9c theo th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u, m\u1ecdi vi\u1ec7c v\u1ec1 t\u00e0i l\u1ee3i trong thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u0169ng ch\u01b0a k\u1ecbp t\u00ecm hi\u1ec3u t\u01b0\u1eddng t\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00e1c, n\u00ean d\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh th\u00f3i quen coi vi\u1ec7c gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00edch l\u0169y kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 t\u1ea1o b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec7m m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Trung th\u01b0 t\u00e2u xin ch\u1ecdn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u1ea5t, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u00edt kinh nghi\u1ec7m nh\u01b0ng gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, c\u00f2n l\u1ea1i d\u00e0nh cho c\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e0m b\u01b0\u1edbc th\u0103ng ti\u1ebfn.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u00e1n Di\u00eam thi\u1ebft, \u00e1n \u0110\u1ed9 chi Ti\u1ec1n b\u1ea1ch, \u00e1n Tu t\u1ea1o H\u1ed9 b\u1ed9 v\u00e0 ty Khai s\u00e1ch, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u00ean m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 quy\u1ec1n ph\u00e1i l\u00e0m vi\u1ec7c, sau ba n\u0103m th\u00ec cho t\u00e1i nhi\u1ec7m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 Tri ch\u00e2u; hai nhi\u1ec7m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee7 s\u00e1u n\u0103m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c; ba nhi\u1ec7m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee7 ch\u00edn n\u0103m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec7m th\u1ee9 hai v\u00e0 cho ra ngo\u00e0i; n\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n nhi\u1ec7m th\u1ee9 hai tr\u00ean m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 quy\u1ec1n ph\u00e1i l\u00e0m vi\u1ec7c, sau ba n\u0103m th\u00ec cho t\u00e1i nhi\u1ec7m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec7m \u0111\u1ea7u; hai nhi\u1ec7m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee7 s\u00e1u n\u0103m, t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec7m th\u1ee9 hai; ba nhi\u1ec7m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee7 ch\u00edn n\u0103m, th\u00ec cho l\u00e0m Ph\u00e1n quan Tam ty, ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n ra ngo\u00e0i th\u00ec cho l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ngo\u1ea1i' trong 'nguy\u1ec7n xu\u1ea5t ngo\u1ea1i gi\u1ea3 d\u1eef chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1764-42\" href=\"#footnote-1764-42\" aria-label=\"Footnote 42\"><sup class=\"footnote\">[42]<\/sup><\/a>. Nay l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Huy v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi n\u00e0y. <i>(Th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 7, T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 t\u00e0i l\u1ee3i, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee9c Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty ph\u00e1n quan s\u1ef1, v\u1eeba \u0111\u1ec3 h\u1ecd gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, l\u1ea1i \u0111\u00e3i ng\u1ed9 b\u1eb1ng ch\u1ee9c v\u1ecb kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam c\u00f4 tr\u1ef1c, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft khuy\u1ebfn kh\u00edch. B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt l\u00e0m quan, tham lam t\u00edch l\u0169y gi\u00e0u c\u00f3, t\u00ednh c\u00e1ch x\u1ea3o quy\u1ec7t, gi\u1ecfi ti\u1ebfn th\u1ee7, \u1edf kinh s\u01b0 th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1eebng xin x\u1ecf, \u1edf ngo\u00e0i th\u00ec th\u01b0 t\u1eeb li\u00ean t\u1ee5c, chuy\u00ean d\u00f9ng th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u0111\u1ea7u ti\u00ean, th\u1ef1c kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd c\u1ea7u hi\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Xin thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, b\u1eaft v\u1ec1 l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169.&#8221;<\/i> \u00d4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[23] N\u0103m \u0111\u00f3, s\u1ed1 h\u1ed9 l\u00e0 1.248.941, s\u1ed1 \u0111inh l\u00e0 2.882.252<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ghi '2.881.252'.\" id=\"return-footnote-1764-43\" href=\"#footnote-1764-43\" aria-label=\"Footnote 43\"><sup class=\"footnote\">[43]<\/sup><\/a>; thu\u1ebf h\u1ea1 v\u00e0 thu l\u00e0 15.949.869 th\u1ea1ch, do thi\u00ean tai mi\u1ec5n gi\u1ea3m 2.931.800 th\u1ea1ch; x\u1eed t\u1eed 2.493 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1764-1\"> \u0110\u00e3 c\u00f3 l\u1ec5 c\u00f9ng ph\u1ed1i th\u1edd, ch\u1eef 'l\u1ec5' nguy\u00ean l\u00e0 'nghi', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 25-94 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1764-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-2\"> C\u00e1c b\u1eadc th\u00f4ng nho trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai, ch\u1eef 'nho' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-1764-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-3\">c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c, hai ch\u1eef 'c\u00f3 th\u1ec3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-4\">Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd S\u01b0 T\u00edch, ch\u1eef 'lang' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 ph\u1ea7n 'Th\u00edch Thi\u1ec3m T\u00e2y ngh\u0129a d\u0169ng', c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-5\">Thi\u1ebft l\u1eadp ph\u1ee7 binh th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'thi\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ch\u1ebf', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17 c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-6\">Ch\u1eef 'b\u00e3i b\u1ecf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-7\">Ch\u1eef 'ru\u1ed9ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gi\u00e1p', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190 Binh ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-8\">Ch\u1eef 'khi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191 Binh ch\u00ed b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-9\">Ch\u1eef 'ch\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u0111o\u1ea1n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-10\"> 'B\u1eaft d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng cung th\u1ee7', ch\u1eef 'b\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang \u00f4n qu\u1ed1c v\u0103n ch\u00ednh t\u01b0 m\u00e3 c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31, \u300aNgh\u0129a d\u0169ng \u0111\u1ec7 nh\u1ecb tr\u00e1t t\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aTh\u00edch Thi\u1ec3m T\u00e2y ngh\u0129a d\u0169ng\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-11\"> 'G\u1ea5p r\u00fat truy b\u1eaft', ch\u1eef 'g\u1ea5p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-12\"> 'Vi\u1ec7c \u0111\u00f3 l\u00e0 sai l\u1ea7m', ch\u1eef 'l\u1ea7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'nghi\u1ec7p', c\u0103n c\u1ee9 theo tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-13\"> 'Ti\u1ebfng o\u00e1n than lan kh\u1eafp m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng', t\u00e1m ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo tr\u00e1t t\u1eed tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-14\">Ch\u1eef 'trung' trong 'Khang \u0110\u1ecbnh ni\u00ean trung' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 \u00d4n C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 31, t\u1edd th\u1ee9 ba v\u1ec1 Ngh\u0129a D\u0169ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-15\">Ch\u1eef 'ngh\u1ecb' v\u1ed1n l\u00e0 's\u00e1t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-16\"> 'Suy ngh\u0129 k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 c\u00f9ng \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 32 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-17\"> 'Chim s\u1ee3' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'qu\u1ea1 s\u1ee3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-18\"> Ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Th\u1ecb trung h\u1ea7u c\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh thi\u00ean t\u1eed, ch\u1eef 'Th\u1ecb trung' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 32 t\u1edd s\u1edb th\u1ee9 6 v\u1ec1 vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-19\"> R\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng t\u1ea1m ng\u1eebng tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, ch\u1eef 'h\u01b0u' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u00fa'. <a href=\"#return-footnote-1764-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-20\"> Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng, ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-21\"> H\u00e1 c\u00f3 ai n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i n\u1eefa, ch\u1eef 'nh\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 t\u1edd s\u1edb n\u00f3i tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-22\"> Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, ch\u1eef 'di\u1ec7c' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 th\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-23\"> v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c, b\u1ea3n \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang h\u01a1n; \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56 ch\u00e9p l\u00e0 'v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c l\u1ef1c'. <a href=\"#return-footnote-1764-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-24\"> n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00ean thay, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 56, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00ean thay'. <a href=\"#return-footnote-1764-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-25\"> ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n trong ch\u1edbp m\u1eaft th\u00f4i, theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 's\u1ef1'. <a href=\"#return-footnote-1764-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-26\"> K\u1ef3 im l\u1eb7ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, hai m\u01b0\u01a1i hai ch\u1eef n\u00e0y v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. L\u1ea1i \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 17 ch\u00e9p l\u00e0 'K\u1ef3 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng s\u1eeda. M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111i bi\u00ean th\u00f9y tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi Quang n\u00f3i'. <a href=\"#return-footnote-1764-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-27\">Chi\u1ebfu n\u1ed9i th\u1ecb g\u1eb7p ng\u00e0y Th\u00e1nh ti\u1ebft Nam giao ti\u1ebfn con \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c nh\u01b0 c\u0169, hai ch\u1eef 'Nam giao' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa v\u0103n trong s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 189, ng\u00e0y Canh T\u00fd th\u00e1ng 5 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 4 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1764-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-28\">L\u00ea Ho\u00e0n, hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 488 truy\u1ec7n Giao Ch\u1ec9, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 4\/21-22 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ho\u00e0n' <a href=\"#return-footnote-1764-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-29\">T\u01b0\u1edbng l\u0129nh 45 \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c H\u1eefu Giang \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng, ch\u1eef 'ngh\u1ec7' v\u1ed1n ch\u00e9p l\u00e0 'ch\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332 truy\u1ec7n L\u1ee5c S\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1764-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-30\"> S\u0129 lu\u1eadn x\u00f4n xao 'S\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1764-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-31\"> \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u00e2n duy\u00ean \u0111\u1ed3ng t\u00edch khanh d\u00e3 ch\u00fa ti\u1ec1n s\u1ef1 'D\u00e3' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-32\"> 'Tr\u00fa tr\u00e1p' \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00fa b\u1ea1c', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-33\"> 'T\u01b0\u1edbng s\u00fay' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'su\u00fd', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1764-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-34\"> 'B\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ecbch', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1764-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-35\"> 'V\u0169' theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u l\u00e0 'Ng\u0169'. <a href=\"#return-footnote-1764-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-36\"> 'Chi\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'Thi\u1ec7m', theo T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 17, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 10 th\u01b0\u1ee3ng, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 341 Tri\u1ec7u Chi\u00eam truy\u1ec1n s\u1eeda. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-1764-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-37\">'Th\u1ee7 l\u0129nh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1764-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-38\">T\u1eeb \u0111\u00f3 tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m l\u1ec7nh sung l\u00e0m h\u1ecdc s\u0129, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00e2m'. <a href=\"#return-footnote-1764-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-39\">T\u1ee9c l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'Tr\u1eeb' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'th\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-1764-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-40\">Ch\u1eef 's\u1ef1' trong 'Tr\u01b0\u01a1ng Huy quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan s\u1ef1' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 10 ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1764-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-41\">Ch\u1eef 's\u1ef1' trong 'B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan s\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1764-41\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 41\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-42\">Ch\u1eef 'ngo\u1ea1i' trong 'nguy\u1ec7n xu\u1ea5t ngo\u1ea1i gi\u1ea3 d\u1eef chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1764-42\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 42\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1764-43\">B\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ghi '2.881.252'. <a href=\"#return-footnote-1764-43\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 43\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":4,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1764","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":184,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2657,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1764\/revisions\/2657"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/184"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1764\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1764"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1764"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}