{"id":1782,"date":"2026-01-01T13:08:18","date_gmt":"2026-01-01T06:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1782"},"modified":"2026-04-27T17:09:44","modified_gmt":"2026-04-27T10:09:44","slug":"beta-quyen-212-nam-hi-ninh-thu-3-canh-tuat-1070","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-212-nam-hi-ninh-thu-3-canh-tuat-1070\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 212: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1070)","rendered":"QUY\u1ec2N 212: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1070)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c c\u00e1c l\u1ed9 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00e2u qu\u00e2n n\u00e0o b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n ho\u1eb7c l\u0169 l\u1ee5t nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[2] Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd S\u01b0 Trung t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n v\u00e2ng chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e0nh Cam C\u1ed1c, chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111ai \u1edf khu v\u1ef1c Thang C\u1ed1c, xem c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ba nh\u00e0 T\u00e2m Ba hay kh\u00f4ng[footnote]Ba nh\u00e0 T\u00e2m Ba nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ba nh\u00e0 B\u1ed1i Th\u1ef1c L\u1eb7c T\u00e2n B\u00e1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 8-23 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00e0 L\u01b0u Hi Th\u00edch c\u00f9ng th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean ch\u1ec9 d\u1eabn v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ranh gi\u1edbi r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra, th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean b\u1ecb tr\u01b0ng thu \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0o quan, hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c, xin tr\u1ea3 l\u1ea1i m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 n\u1ed9p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f2n c\u00e1c x\u1ea1 th\u1ee7 cung t\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1ea5t h\u1ee3p l\u1ec7 nh\u1eadp quan \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi[footnote]'C\u0103n c\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hi\u1ebfn', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1ebfn k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c theo ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u tra xem c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u0111\u1ea5t th\u1ef1c s\u1ef1 mu\u1ed1n n\u1ed9p bao nhi\u00eau, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 n\u1ed9p ban \u0111\u1ea7u th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i h\u1ebft. <i>(L\u01b0u Hi Th\u00edch l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 2.)<\/i>\r\n\r\n[3] Gi\u00e1 b\u1ed9 lang trung Chu Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, con c\u1ee7a T\u1ed1n, m\u1eb9 l\u00e0 L\u01b0u th\u1ecb.\r\n\r\nTh\u1ecd X\u01b0\u01a1ng sinh \u0111\u01b0\u1ee3c hai tu\u1ed5i, T\u1ed1n gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ee7 Tr\u01b0\u1eddng An, \u0111u\u1ed5i L\u01b0u th\u1ecb \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng trong d\u00e2n gian, m\u1eb9 con kh\u00f4ng bi\u1ebft nhau trong n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m. Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng \u0111i kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, t\u00ecm ki\u1ebfm kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0103n u\u1ed1ng \u00edt d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng kh\u00f3c l\u00f3c. D\u00f9ng ph\u00e9p Ph\u1eadt \u0111\u1ed1t tay, \u0111\u1ed1t \u0111\u1ea7u, l\u1ea5y m\u00e1u vi\u1ebft kinh Ph\u1eadt, hy v\u1ecdng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd nguy\u1ec7n. L\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ee9c quan v\u00e0o \u0111\u1ea5t T\u1ea7n, t\u1eeb bi\u1ec7t gia \u0111\u00ecnh, th\u1ec1 kh\u00f4ng g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 th\u00ec kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1. \u0110i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9, L\u01b0u th\u1ecb l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i.\r\n\r\nQuan tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt d\u00e2ng bi\u1ec3u khen ng\u1ee3i l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng x\u01b0ng b\u1ec7nh xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c, nh\u01b0ng theo ph\u00e9p t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c ph\u1ea3i hai n\u0103m m\u1edbi \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i xem x\u00e9t. Xin \u0111\u1eebng \u0111\u1ee3i h\u1ea1n t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c h\u1ebft, m\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 cho \u00f4ng.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u c\u00f4ng k\u00edch L\u00fd \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu tang m\u1eb9, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ebft l\u00f2ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0110\u1ecbnh, v\u00ec ghen gh\u00e9t Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, n\u00ean khi Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 giao cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n x\u1eed l\u00fd. Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n l\u00e0m quan \u1edf qu\u1eadn, b\u00e8n gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0 Trung ph\u1ee7, \u0111\u00f3n em c\u00f9ng m\u1eb9 v\u1ec1. \u1ede \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i n\u0103m, m\u1eb9 m\u1ea5t, kh\u00f3c l\u00f3c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c g\u1ea7n m\u00f9 m\u1eaft. Chim tr\u1eafng \u0111\u1eadu tr\u00ean m\u1ed9[footnote]Ch\u1eef '\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u1ec3u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456, truy\u1ec7n Chu Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i trong truy\u1ec7n Chu Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, ph\u00eda tr\u00ean c\u00f3 hai ch\u1eef 'k\u00ed t\u00e1ng', nghi l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote]. \u00d4ng c\u00e0ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau em, mua ru\u1ed9ng cho em \u1edf. \u0110\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd h\u00e0ng c\u0169ng h\u1ebft l\u00f2ng gi\u00fap \u0111\u1ee1, g\u1ea3 ch\u1ed3ng cho hai c\u00f4 ch\u00e1u g\u00e1i m\u1ed3 c\u00f4i, ch\u00f4n c\u1ea5t h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n ch\u00f4n. T\u00ednh t\u00ecnh \u00f4ng v\u1ed1n l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. <i>(Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, vi\u1ec7c n\u00e0y xem ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng 5.)<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh cho tri ch\u00e2u To\u1ea1i Ch\u00e2u khi m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 do Trung th\u01b0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, tri ch\u00e2u To\u1ea1i Ch\u00e2u n\u1ebfu tr\u1ecb d\u00e2n c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0111\u1ebfn nay b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u, Ung Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 ph\u00f3 t\u1ed5ng qu\u1ea3n \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u, L\u00fd S\u01b0 Trung \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n nghe ch\u1ec9. Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho T\u00e0o ty xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp ty th\u1ecb d\u1ecbch, v\u00e0 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ph\u00e2n t\u00edch vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6, S\u01b0 Trung t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp ty th\u1ecb d\u1ecbch v\u00e0 vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ban \u0111\u1ea7u sai V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n, L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu \u0111i\u1ec1u tra th\u1ef1c t\u1ebf. Khi V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi, S\u01b0 Trung \u0111\u00e3 \u1ee7ng h\u1ed9, \u0111\u1ebfn khi Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Phi\u00ean b\u1ed9 ki\u00eam Doanh \u0111i\u1ec1n, Th\u1ecb d\u1ecbch <i>(ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2)<\/i>, S\u01b0 Trung m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\r\n\r\nH\u01b0\u1edbng B\u1ea3o n\u00f3i: <i>\"Phi\u00ean b\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt v\u00e0 l\u1eddi ngon ng\u1ecdt \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00e2n, ph\u1ea3i d\u00f9ng \u00e2n uy song h\u00e0nh, v\u00e0 phi\u00ean b\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng.\"<\/i> \u00dd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00e1c v\u1edbi Thi\u1ec1u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i sai B\u1ea3o ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1ee3 l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c c\u1ee7a Thi\u1ec1u, v\u1ed9i b\u00e3i ch\u1ee9c \u00f4ng ta <i>(ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 4)<\/i>. Thi\u1ec1u v\u00e0 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed <i>(ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 4)<\/i>, hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng b\u00e0i x\u00edch B\u1ea3o, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00f3 l\u1eddi tr\u00e1i \u00fd.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 B\u1ea3o \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c S\u01b0 Trung tin d\u00f9ng, An Th\u1ea1ch v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a S\u01b0 Trung, t\u1eebng t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"S\u01b0 Trung tr\u01b0\u1edbc sau t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1eddi khinh m\u1ea1n, nay trong vi\u1ec7c c\u1ee7a Thi\u1ec1u l\u1ea1i c\u1ed1 t\u00ecnh g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n b\u1ea3o to\u00e0n, n\u00ean r\u0103n d\u1ea1y, khi\u1ebfn \u00f4ng ta bi\u1ebft ki\u00eang d\u00e8. N\u00ean n\u00f3i: 'Giao cho khanh m\u1ed9t l\u1ed9, n\u00ean v\u00ec Tr\u1eabm \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh t\u01b0\u1edbng t\u00e1, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft uy ph\u00fac c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay d\u00f9ng m\u1ed9t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, c\u00f3 g\u00ec thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1edbi H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, m\u00e0 l\u1ea1i o\u00e1n h\u1eadn kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ebft l\u00f2ng? N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i? Khanh l\u00e0 ch\u1ee7 so\u00e1i, h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00e1ch?' Nh\u1eefng vi\u1ec7c Thi\u1ec1u l\u00e0m, khanh \u0111\u1ec1u c\u00f9ng b\u00e0n, vi\u1ec7c th\u00e0nh b\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, \u1eaft l\u1ea5y khanh l\u00e0m \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf Thi\u1ec1u.'\"<\/i> Vua sai s\u1ee9 d\u1ee5 S\u01b0 Trung nh\u01b0 l\u1eddi An Th\u1ea1ch. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4.)<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3 S\u01b0 Trung c\u0169ng t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3o \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u00ean, xin b\u00e3i B\u1ea3o, giao vi\u1ec7c cho Thi\u1ec1u v\u00e0 Tu\u00e2n D\u1ee5.\"<\/i> G\u1eb7p l\u00fac hai t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c v\u00e0 Long B\u00e1c th\u00f9 \u0111\u1ecbch nhau, \u0110\u1ed5ng D\u1ee5[footnote]\u0110\u1ed5ng D\u1ee5, ch\u1eef 'D\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]\u0111em qu\u00e2n gi\u00fap Th\u00e1c Th\u1ea1c. Tu\u00e2n D\u1ee5 b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi S\u01b0 Trung, xin sai B\u1ea3o v\u1ec1 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. S\u01b0 Trung l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Phi\u00ean b\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 B\u1ea3o th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf, th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u1ec7nh \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c, xin v\u1eabn \u0111\u1ec3 B\u1ea3o l\u1ea1i, v\u00e0 ra l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1u c\u00f9ng \u0111o\u00e0n k\u1ebft.\"<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecbnh theo l\u1eddi xin, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i xin tr\u00e1ch ph\u1ea1t Thi\u1ec1u v\u1ec1 vi\u1ec7c r\u0103n d\u1ea1y. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ec1u h\u00e1 ch\u1ec9 b\u1ecb tr\u00e1ch r\u0103n, n\u00ean x\u00e9t r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1ef1c h\u01b0, \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang sai \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i> Khi \u0111\u01b0a l\u00ean, Vua th\u1ea5y S\u01b0 Trung t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc sau tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, mu\u1ed1n sai s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra nh\u01b0 \u00fd An Th\u1ea1ch.\r\n\r\nV\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ec1u, Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean t\u1ea5u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng qua ch\u1ee7 so\u00e1i, ch\u1ee7 so\u00e1i l\u1ea1i ph\u1ea3i nghe theo Thi\u1ec1u.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c Thi\u1ec1u l\u00e0m \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o ch\u1ee7 so\u00e1i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu vi\u1ec7c Thi\u1ec1u l\u00e0m c\u00f3 h\u1ea1i, S\u01b0 Trung t\u1ef1 ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. S\u01b0 Trung v\u1ed1n kh\u00f4ng ki\u00eang d\u00e8, chuy\u00ean khinh m\u1ea1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i nghe theo Thi\u1ec1u?\"<\/i> B\u00e8n xin b\u00e3i ch\u1ee9c S\u01b0 Trung, Vua mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 thay.\r\n\r\nT\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Di\u00ean Ch\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> Vua l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u Th\u00e1i \u0110\u0129nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu d\u00f9ng \u0110\u0129nh, kh\u00f4ng b\u1eb1ng d\u00f9ng Qu\u1ef3.\"<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Thi\u1ec3m T\u00e2y, Di\u00ean Ch\u00e2u quan tr\u1ecdng h\u01a1n T\u1ea7n Ch\u00e2u, Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u01b0ng nay phi\u00ean b\u1ed9 T\u1ea7n Ch\u00e2u ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i, H\u1ea1 qu\u1ed1c th\u1ec9nh tho\u1ea3ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau, th\u00ec vi\u1ec7c T\u1ea7n Ch\u00e2u h\u00e1 ch\u1eb3ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng? V\u1ea3 l\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec1u gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi H\u1ea1 qu\u1ed1c, n\u1ebfu m\u1ed9t n\u01a1i c\u00f3 s\u01a1 h\u1edf, H\u1ea1 qu\u1ed1c s\u1ebd nh\u00f2m ng\u00f3, th\u00ec n\u01a1i b\u1ecb nh\u00f2m ng\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi. N\u1ebfu Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u, sao kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh t\u1ea1m qu\u1ea3n?\"<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng c\u0169ng cho r\u1eb1ng Thu\u1ea5n Khanh c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o m\u00f9ng 8, c\u00f9ng v\u1edbi cu\u1ed1i th\u00e1ng, h\u1ee3p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u00fd S\u01b0 Trung ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u xin x\u00e2y d\u1ef1ng hai th\u00e0nh Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea1 \u1edf V\u1ecb Nguy\u00ean, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n, chi\u00eau d\u1ee5 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf \u0110\u00e0o, H\u00e0. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho S\u01b0 Trung b\u00e0n lu\u1eadn, S\u01b0 Trung t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nay vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ea5t ph\u1ea3i huy \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u binh l\u00ednh, t\u1ea1o thanh th\u1ebf l\u1edbn, l\u1ea1i b\u1eaft c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean d\u00e2ng \u0111\u1ea5t, chi\u00eau m\u1ed9 cung th\u1ee7, e r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c T\u00e2y Phi\u00ean c\u00f9ng \u0110\u00e0o H\u00e0, V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n s\u1ebd sinh nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i[footnote]Ch\u1eef 'tr\u1ea1i' trong 'C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0o n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng Ng\u00f4 b\u1ea3o t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng \u0110inh \u0111\u1ebfn H\u1ea1 \u0110inh, l\u00e0 do \u00e2n t\u00edn ch\u01b0a th\u00f4ng, nh\u00e2n t\u00ecnh ch\u01b0a h\u00f2a h\u1ee3p. Nay n\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean chi\u00eau d\u1ee5 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, V\u0169 Th\u1eafng c\u00f9ng \u0110\u00e0o, H\u00e0, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c T\u00e2y Phi\u00ean t\u1ea5t s\u1ebd xin x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i. Theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a h\u1ecd, huy \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh v\u1eeba ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 x\u00e2y m\u1ed9t th\u00e0nh ho\u1eb7c hai ba b\u1ea3o, nh\u1eb1m th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00fd ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a gi\u1eb7c H\u1ea1, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c t\u1ea5t s\u1ebd quy ph\u1ee5c. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u1edf T\u00e2y V\u1ef1c, m\u1ed7i khi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t li\u1ec1n l\u1eadp th\u00e0nh ch\u00e2u, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb m\u1ea5t, l\u1ea5y s\u00f4ng Thanh Th\u1ee7y l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 k\u1ebf s\u00e1ch c\u0103n b\u1ea3n ch\u01b0a v\u1eefng, m\u1ed1i h\u1ecda \u1edf trung t\u00e2m ch\u01b0a tr\u1eeb, m\u00e0 v\u1ed9i b\u00e0n chuy\u1ec7n xa x\u00f4i, tham \u0111\u1ea5t \u0111ai, th\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 ai kh\u00f4ng k\u1ebft c\u1ee5c nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu giao vi\u1ec7c qu\u00e2n cho Ph\u00f3 \u0110\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh, \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t: Vi\u1ec7c S\u01b0 Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p kh\u00e1 chi ti\u1ebft, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y, nay tham kh\u1ea3o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b \u0111\u1ec3 ch\u1ec9nh s\u1eeda, kh\u00f4ng l\u1ea5y theo b\u1ea3n truy\u1ec7n. L\u1ea1i x\u00e9t: V\u1ecb Nguy\u00ean, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 <i>\"V\u1ecb Kinh\"<\/i>, l\u00e0 sai.)<\/i>\r\n\r\n[6] Quang l\u1ed9c khanh, Tri Th\u01b0 Ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng D\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Nam Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c, do chuy\u1ec3n v\u1eadn ty cho r\u1eb1ng D\u01b0 nhu nh\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5.\r\n\r\n[7] Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Ho\u00e0ng H\u1ea3o Khi\u00eam v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"H\u1ea3o Khi\u00eam gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5n ph\u1eadn.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Hai t\u1edd t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean \u0111i\u1ec7n, l\u1eddi l\u1ebd c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1i l\u00fd.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady.\"<\/i> B\u00e8n sai H\u1ea3o Khi\u00eam bi\u00ean so\u1ea1n \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a Trung th\u01b0.\r\n\r\n[8] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, An ph\u1ee7, Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1ea5p \u1ea5n ch\u1ec9 cho c\u00e1c ch\u1ec9 s\u1eed, ghi ch\u00e9p c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, t\u00e1n tr\u1ef1c do \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty c\u1ea5p; sai s\u1ee9, \u0111i\u1ec7n th\u1ecb tr\u1edf l\u00ean do Tam ban vi\u1ec7n c\u1ea5p; qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng do Tam ty c\u1ea5p.\r\n\r\n[9] Ty Ch\u1ebf tr\u00ed Tam ty \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang Khai Phong ph\u1ee7 n\u1ed9p c\u1ecf, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sai 5.000 binh s\u0129 t\u00edch tr\u1eef c\u1ecf, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, v\u00ec ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ecf thu h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Do vi\u1ec7c n\u1ed9p c\u1ecf d\u1ed3n d\u1eadp, c\u1ea7n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng m\u1edbi tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f9n t\u1eafc v\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ee7a quan. Xin \u0111i\u1ec1u th\u00eam binh s\u0129 v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean d\u01b0 \u1edf c\u00e1c kho c\u1ecf, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u1eef s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 4.000 ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec cho ph\u00e9p \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, c\u1ea5m trong ph\u1ee7 v\u00e0 gi\u1edbi. Khi vi\u1ec7c n\u1ed9p c\u1ecf \u0111\u1ea1t m\u1ee9c quy \u0111\u1ecbnh, s\u1ebd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t gi\u1ea3m b\u1edbt.\"<\/i> L\u1ea1i xin m\u1ed7i kho c\u1ecf ch\u00ednh t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t tri\u1ec1u th\u1ea7n v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ee9 th\u1ea7n, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ed1 c\u0169 th\u00e0nh t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi; ba kho c\u1ecf T\u1ea3 H\u1eefu K\u1ef3 K\u1ef5, Thi\u00ean T\u1ee9 gi\u00e1m, Thi\u00ean C\u1ee9u v\u00e0 c\u00e1c kho c\u1ecf ti\u1ec7n l\u1ee3i c\u1ee7a ph\u01b0\u1eddng, gi\u00e1m \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t kinh tri\u1ec1u quan c\u00f9ng ti\u1ebfp nh\u1eadn. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ho\u00e0ng th\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i C\u00e1p m\u00f4n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ch\u1ed7 c\u0169, l\u1ec7nh cho T\u00f4ng ch\u00ednh ty xem x\u00e9t, n\u1ebfu cung vi\u1ec7n n\u00e0o c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda \u00edt th\u00ec d\u1eddi \u0111i, s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i cho \u0111\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\n[11] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tam ty chia c\u00e1c kho t\u00e0ng \u1edf kinh th\u00e0nh l\u00e0m b\u1ed1n khoa, l\u1ec7nh cho Tam ty c\u00f9ng c\u00e1c quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 c\u1ee7a ty \u0111\u1ec1 c\u1eed, m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n lu\u00e2n chuy\u1ec3n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3m tra m\u1ed9t khoa.\"<\/i> Do Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ty \u0111\u1ec1 c\u1eed qu\u1ea3n l\u00fd 72 n\u01a1i, sai quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, ch\u1ec9 m\u1ed7i qu\u00fd ki\u1ec3m tra xem v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ng\u0103n n\u1eafp kh\u00f4ng, c\u00f2n nh\u1eefng th\u1ee9 t\u1ed3n \u0111\u1ecdng h\u01b0 h\u1ecfng, thu\u1ed9c v\u1ec1 vi\u1ec7c Tam ty ph\u1ea3i x\u1eed l\u00fd, xin l\u1ec7nh cho khi ki\u1ec3m tra ngo\u00e0i vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean b\u1ea3n ty, c\u00f2n ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean Tam ty. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf. <i>(Vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300bc\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang.)<\/i>\r\n\r\n[12] L\u00fd S\u01b0 Trung t\u00e2u: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u xin r\u1eb1ng, mu\u1ed1n \u1edf Cam C\u1ed1c th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c c\u00f3 1.500 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng ch\u01b0a chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c cung ti\u1ec5n th\u1ee7, xin sai quan t\u1eeb 3-5 kho\u1ea3nh \u0111\u1ebfn h\u01a1n 10-20 kho\u1ea3nh, t\u1eebng \u0111o\u1ea1n \u0111\u00e1nh d\u1ea5u ranh gi\u1edbi, x\u00e1c nh\u1eadn kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, sau \u0111\u00f3 mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c ra b\u1ea3ng c\u00e1o, theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn canh t\u00e1c. V\u00ec b\u1ea3n ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi canh t\u00e1c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ea5t hoang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. Nay Thi\u1ec1u l\u1ea1i mu\u1ed1n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i \u0111ang chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7, tr\u00e1i v\u1edbi chi\u1ebfu ch\u1ec9; l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u1eddi ty th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb, th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u00e2y T\u1ea7n ch\u00e2u s\u1ebd c\u00e0ng th\u00eam nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng b\u00f9 m\u1ea5t. V\u00ec Thi\u1ec1u l\u00fac \u0111\u1ea7u d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n theo l\u1eddi t\u00e2u, ch\u01b0a t\u1eebng l\u1ec7nh cho th\u1ea7n xem x\u00e9t, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y th\u00e1c l\u1ea1i cho m\u1ed9t vi\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t l\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu sai quy\u1ec1n ph\u00e1n quan ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n v\u00e0 n\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu[footnote]L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ng\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo\u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 328, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]\u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 th\u1eadt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y m\u1ed3ng 7, B\u00ednh D\u1ea7n, v\u00e0 cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u00ean tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ty bi\u00ean tu c\u00e1p m\u00f4n nghi t\u00e2u: <i>\"Nay b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec5 nh\u1eadp c\u00e1p, t\u1ee9c l\u00e0 thi\u1ebfu l\u1ec5 th\u1ecb tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n, \u01b0\u1edbc theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, x\u00e9t \u0111\u1ecbnh nghi l\u1ec5 ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Ch\u00ednh v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ecb tri\u1ec1u \u1edf ch\u00ednh nha.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[14] Ch\u00e2u Tr\u1ecbnh t\u00e2u: <i>\"Tu s\u1eeda \u0111i\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf l\u0103ng T\u00f9ng, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea1ch ng\u00f3i g\u1ed7 \u0111\u00e1 t\u1ed1n k\u00e9m, xin l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 gian nh\u00e0.\"<\/i> Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf kho v\u1eadt li\u1ec7u x\u01b0\u1edfng l\u00e0m, gi\u1ea5u \u0111i s\u1ed1 tr\u00fac l\u00e0m c\u00e1n t\u00ean trong s\u1ed5 s\u00e1ch, xin v\u1edbi Tam ty mua b\u1ed5 sung, Tam ty kh\u00f4ng ki\u1ec3m tra x\u00e1c th\u1ef1c c\u00f3 hay kh\u00f4ng li\u1ec1n thi h\u00e0nh, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, Tam ty s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung t\u00e2u: <i>\"S\u1ed1 t\u00ean g\u1ed7 t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai tr\u0103m l\u1ebb t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ed1n tr\u0103m c\u00e2y, nh\u01b0ng s\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote]Ch\u1eef 'kh\u00e1m' nghi l\u00e0 'kham'.[\/footnote] ch\u1ec9 c\u00f3 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m c\u00e2y. G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u1edf \u0111\u1ebfn kinh kho\u1ea3ng h\u01a1n hai tri\u1ec7u c\u00e2y, n\u00ean sai quan \u0111i ch\u1ecdn mua.\"<\/i> Vua nghi ng\u1edd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 g\u1ed7 t\u1ed1t, sai B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111i ki\u1ec3m tra, qu\u1ea3 nhi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i g\u1ed7 t\u1ed1t, c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\nTi\u1ebft l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ea7n.\r\n\r\n[16] \u0110\u1ec1 c\u1eed Kinh T\u00e2y l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Tri Ki\u1ec7m t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u1ee5ng chi\u1ebfu x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n khai hoang t\u0103ng thu\u1ebf, trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 c\u1ee7a Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m h\u1ed9 anh em cha con d\u00f9ng t\u00ean gi\u1ea3 tr\u00f9ng l\u1eb7p, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c Thi\u00eam ph\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u00e0m gi\u1ea3 t\u0103ng di\u1ec7n t\u00edch ru\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u00e0o tu s\u1eeda hai \u0111\u1eadp Ho\u00e0ng, V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Vua sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan L\u00fd Nam C\u00f4ng x\u00e1c minh vi\u1ec7c Th\u01b0\u1ee3ng Khoan, Tu\u00e2n l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, v\u00e0 c\u00e1c quan b\u1ea3o l\u00e3nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 Nam C\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng Khoan c\u0169ng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, v\u00e0 li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c quan b\u1ea3o l\u00e3nh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, v\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, n\u00ean \u0111\u1ec1u tha c\u1ea3.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn b\u1eadc \u0111\u1ea1i qu\u1ed1c th\u00ec kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i phong t\u01b0\u1edbc n\u1eefa, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc cho v\u1ee3 th\u00ec theo qu\u1eadn, n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ch\u1ed3ng. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Con g\u00e1i t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m qu\u1eadn ch\u00faa, huy\u1ec7n ch\u00faa c\u0169ng tr\u00e1i v\u1edbi ngh\u0129a l\u00fd.\"<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu cho quan bi\u00ean tu \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a Trung th\u01b0 xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u1ed1 s\u1ef1 \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Ty \u0110i\u1ec1u l\u1ec7 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"K\u00ednh x\u00e9t s\u00e1ch \u300aH\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m U\u1ea5t T\u00f4ng ch\u00e9p: 'Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n, con g\u00e1i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m huy\u1ec7n C\u00f4ng ch\u00faa, nghi ph\u1ee5c gi\u1ed1ng nh\u01b0 li\u1ec7t h\u1ea7u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n s\u00f9ng th\u00ec th\u00eam hi\u1ec7u Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa, nghi ph\u1ee5c gi\u1ed1ng nh\u01b0 phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng. Con g\u00e1i c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng ch\u00faa, \u0111\u00ecnh C\u00f4ng ch\u00faa, nghi ph\u1ee5c gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u, \u0111\u00ecnh h\u1ea7u. Con g\u00e1i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m C\u00f4ng ch\u00faa th\u00ec con trai \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong m\u1eb9 l\u00e0m li\u1ec7t h\u1ea7u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 sau.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f2n t\u01b0\u1edbc phong h\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00ecnh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1eadp[footnote]Ch\u1eef 't\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aH\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 10 h\u1ea1, ph\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu k\u1ef7 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ch\u1ee9c quan, ph\u1ea9m tr\u1eadt \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ee9 b\u1eadc cao th\u1ea5p.' C\u00f2n th\u1eddi Ti\u1ec1n H\u00e1n, con g\u00e1i c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 '\u00d4ng ch\u00faa', ch\u1ecb c\u1ee7a T\u1ec1 L\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng v\u00ec l\u00e0 con c\u1ee7a h\u1ecd K\u1ef7 n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 K\u1ef7 \u00d4ng ch\u00faa. Trong \u300aV\u01b0\u01a1ng C\u00e1t truy\u1ec7n\u300b c\u0169ng ch\u00e9p: 'Nh\u00e0 H\u00e1n, li\u1ec7t h\u1ea7u c\u01b0\u1edbi C\u00f4ng ch\u00faa, ch\u01b0 h\u1ea7u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc c\u01b0\u1edbi \u00d4ng ch\u00faa.' C\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean nho cho r\u1eb1ng con g\u00e1i Vua g\u1ea3 xu\u1ed1ng cho ch\u01b0 h\u1ea7u, do ch\u01b0 h\u1ea7u c\u00f9ng h\u1ecd l\u00e0m ch\u1ee7 h\u00f4n n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 'C\u00f4ng ch\u00faa'. 'C\u00f4ng' l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi ch\u01b0 h\u1ea7u. Ch\u01b0 h\u1ea7u g\u1ea3 con g\u00e1i th\u00ec do cha l\u00e0m ch\u1ee7 h\u00f4n[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'qu\u1ed1c', theo \u300aH\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 72, \u300aV\u01b0\u01a1ng C\u00e1t truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a Nhan S\u01b0 C\u1ed5 trong \u300aCao \u0110\u1ebf k\u1ef7\u300b m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 '\u00d4ng ch\u00faa'. '\u00d4ng' l\u00e0 ch\u1ec9 cha.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0 v\u1eady, C\u00f4ng ch\u00faa, \u00d4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 h\u00f4n m\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean. Nay ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n l\u1ea1i phong tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m huy\u1ec7n C\u00f4ng ch\u00faa, con trai c\u1ee7a C\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong m\u1eb9 l\u00e0m li\u1ec7t h\u1ea7u, truy\u1ec1n n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 sau. Nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho. Sau \u0111\u00f3, con g\u00e1i c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng nh\u00e0 T\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m huy\u1ec7n ch\u00faa, nh\u00e0 T\u00f9y l\u1ea1i c\u00f3 qu\u1eadn ch\u00faa, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00f4ng'. \u0110\u1ebfn ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng th\u00ec con g\u00e1i th\u00e1i t\u1eed l\u00e0m qu\u1eadn ch\u00faa, phong qu\u1eadn; con g\u00e1i th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m huy\u1ec7n ch\u00faa, phong huy\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec ki\u00eang hi\u1ec7u c\u1ee7a con g\u00e1i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00ean b\u1ecf ch\u1eef 'c\u00f4ng', l\u1ea1i v\u00ec ng\u1ea1i n\u00ean kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 \u00d4ng ch\u00faa. Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eef 'ch\u00faa' kh\u00f4ng c\u00f2n mang ngh\u0129a ch\u1ee7 h\u00f4n n\u1eefa, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi ch\u1ee7 qu\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. S\u1ef1 sai l\u1ea7m do truy\u1ec1n t\u1ee5ng \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng danh hi\u1ec7u quan t\u01b0\u1edbc ng\u00e0y nay, m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a g\u1ed1c nh\u01b0 qu\u1eadn ch\u00faa, huy\u1ec7n ch\u00faa, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. N\u1ebfu mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i, n\u00ean xem vi\u1ec7c g\u1ea5p hay ch\u1eadm m\u00e0 l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc sau.\"<\/i> B\u00e0n lu\u1eadn \u1ea5y b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i.\r\n\r\n[18] \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh ty t\u00e2u: <i>\"Xin h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c c\u1ee7a M\u1ee5c Th\u00e2n, Qu\u1ea3ng Th\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c tr\u1ea1ch s\u1edf c\u1ee7a qu\u1eadn huy\u1ec7n ch\u1ee7, \u0111\u1ec1u giao cho b\u1ea3n ty qu\u1ea3n l\u00fd. Nay c\u00f3 t\u00e1m \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc th\u00fac v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ghi th\u00e0nh l\u1ec7nh.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c nhau v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c di <i>(n\u1eef gi\u00e1m)<\/i>, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ty x\u00e9t x\u1eed, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ngo\u1ea1i l\u1ec7, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n K\u1ef7\u300b v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu l\u1ea1i ch\u00e9p c\u00f3 m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc, \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 hai, nay theo \u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b b\u1ecf \u0111i. \u00c1n: B\u1ea3n k\u1ef7 v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 hai v\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba, \u0111\u1ec1u ch\u00e9p c\u00f3 m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, L\u01b0u T\u01b0\u1eddng, \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng Ng\u1ef1 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.\r\n\r\n<i>(N\u0103m ngo\u00e1i, th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn, ng\u00e0y Canh T\u00fd b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00e0o, th\u00e1ng 8 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Ph\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. N\u0103m nay, th\u00e1ng gi\u00eang ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, H\u00e0n K\u1ef3 d\u00e2ng t\u1ea5u, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: S\u00f4ng Ng\u1ef1 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb su\u1ed1i B\u00e1ch M\u00f4n \u1edf huy\u1ec7n C\u1ed9ng Th\u00e0nh, ch\u00e2u V\u1ec7, ch\u1ea3y qua Th\u00f4ng L\u1ee3i[footnote]Ch\u1eef 'L\u1ee3i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 95, \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], Can Ninh v\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1edbi, ra \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n. N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 2, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u00e0o t\u1eeb huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh, ch\u00e2u \u00c2n v\u00e0o l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 c\u1ee7a s\u00f4ng l\u1edbn, xu\u00f4i theo s\u00f4ng Ng\u0169 C\u1ed5. )<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu cho L\u01b0u Di, Th\u1eeba \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, c\u00f9ng Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t. Th\u00f4ng ph\u00e1n[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'V\u1eadn ph\u00e1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] ch\u00e2u K\u00fd l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng, \u0111\u00e0o d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4 th\u00ec ti\u1ec7n h\u01a1n. L\u01b0u Di v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 n\u00f4ng, l\u1ea7y l\u1ed9i, t\u1ed1n nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u00e0o t\u1eeb \u00d4 Lan \u0110\u1ec1[footnote]Theo s\u00e1ch tr\u00ean, c\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Y\u00ean', c\u00f3 l\u1ebd th\u1eeba; 'Lan \u0110\u1ec1' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 'Lan \u0110\u00ea'.[\/footnote] qua \u0110\u1ea1i, Ti\u1ec3u L\u01b0u C\u1ea3ng, c\u1eaft ngang s\u00f4ng l\u1edbn, v\u00e0o s\u00f4ng Ng\u0169 C\u1ed5 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169. B\u00e8n l\u1ec7nh cho B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt, \u0110\u1ec1 c\u1eed Ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch, v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam, \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t l\u1ea1i, v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c c\u00f9ng L\u01b0u Di, Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 6 v\u1ea1n binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n phu t\u1eeb 6 ch\u00e2u H\u00ecnh, Minh, T\u1eeb, T\u01b0\u01a1ng, Tri\u1ec7u, Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t. Th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 3, s\u00f4ng \u0111\u00e0o xong, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia, th\u00e1ng 8 th\u0103ng Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m Cung uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9, c\u00f2n l\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc. N\u0103m th\u1ee9 4, l\u1ec7nh cho Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u00f4ng Ho\u00e0ng, Ng\u1ef1[footnote]Ch\u1eef 'Ng\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u00f9ng Thi\u00eam th\u01b0 Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y th\u1eeba s\u1ef1, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, H\u00e0n Ch\u1ea9n t\u00e2u: <i>\"Nghi\u00eam Hu\u1ea5n, Th\u1ea7n h\u1ed5 ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ch\u00e2u T\u1ea5n, th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh tr\u1ea5n gi\u1eef ch\u00e2u Phong, qu\u00e2n H\u1ea1 v\u00e2y th\u00e0nh, Hu\u1ea5n d\u1eabn qu\u00e2n s\u0129 c\u1ed1 th\u1ee7, ch\u00e9m gi\u1ebft nhi\u1ec1u gi\u1eb7c; \u0111\u1ebfn khi th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1, b\u1ecb b\u1eaft, g\u1eb7p Nguy\u00ean H\u1ea1o m\u1eafng ch\u1eedi kh\u00f4ng ng\u1eebng, r\u1ed3i b\u1ecb h\u1ea1i. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho ch\u00e2u T\u1ea5n t\u00ecm con ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 ghi nh\u1eadn.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u. <i>(X\u00e9t: Vi\u1ec7c c\u1ee7a Nghi\u00eam Hu\u1ea5n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Binh b\u1ed9 lang trung, \u0110\u1ed3ng tri Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n H\u00e0n Ch\u1ea9n ki\u00eam ch\u1ee9c Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. Ch\u1ea9n v\u00ec anh l\u00e0 H\u00e0n T\u01b0\u01a1ng \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c ch\u00ednh s\u1ef1, n\u00ean c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Tu so\u1ea1n. <i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tu so\u1ea1n v\u00e0o ng\u00e0y 22 T\u00e2n T\u1ef5, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[22] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri huy\u1ec7n S\u01a1n \u00c2m Tr\u1ea7n Thu\u1ea5n D\u0169 l\u00e0m Gi\u00e1m Nam Khang qu\u00e2n Di\u00eam t\u1eedu thu\u1ebf, v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, kh\u00f4ng ph\u00e2n ph\u00e1t ti\u1ec1n Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh m\u00e0 t\u1ef1 h\u1eb7c t\u1ed9i.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Thu\u1ea5n D\u0169 \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu tri\u1ec7u th\u00ed \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, nh\u01b0ng c\u0169ng b\u1ecb chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf. Thu\u1ea5n D\u0169 t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft, kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00ecnh l\u00fd, l\u00e0m quan th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p tr\u1eafc tr\u1edf, gi\u1eefa ch\u1eebng t\u1eebng t\u1ee9c gi\u1eadn b\u1ecf quan, v\u1ec1 \u1edf \u1ea9n t\u1ea1i th\u00f4n B\u1ea1ch Ng\u01b0u, huy\u1ec7n Gia H\u00f2a, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 B\u1ea1ch Ng\u01b0u c\u01b0 s\u0129. Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, l\u1ea1i ra l\u00e0m quan. Khi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn Nam Khang, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e9p Thanh mi\u00eau th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i, ban \u0111\u1ea7u v\u00ec m\u00ea mu\u1ed9i n\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft. L\u00fac \u0111\u00f3, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Kinh mu\u1ed1n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y d\u00f9ng l\u1ea1i \u00f4ng, nh\u01b0ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y t\u00ednh t\u00ecnh ph\u1ea3n ph\u00fac, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, \u1edf kinh \u0111\u00f4 m\u1edbi thi\u1ebft l\u1eadp ph\u00e9p B\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111ang xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, m\u00e0 Tri ch\u00e2u T\u00fac Ch\u00e2u Nguy\u00ean T\u00edch Trung \u0111\u00e3 v\u1ed9i xin \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u00ean \u1edf kinh \u0111\u00f4 c\u00f3 c\u00e2u n\u00f3i: <i>\"Nguy\u00ean T\u00edch Trung ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u theo B\u1ea3o gi\u00e1p, Tr\u1ea7n Thu\u1ea5n D\u0169 h\u1ed1i h\u1eadn v\u1ec1 Thanh mi\u00eau.\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 chuy\u1ec7n \u0111\u00e1ng c\u01b0\u1eddi. <i>(Ph\u00f9ng Kinh nh\u1eadm ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 9, l\u1eadp ph\u00e9p B\u1ea3o gi\u00e1p v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12, vi\u1ec7c Thu\u1ea5n D\u0169 h\u1ed1i h\u1eadn n\u00ean ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 12, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Kinh, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u00f9ng Tam ty \u0110\u00f4 l\u00fd khi\u1ebfm ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 quan v\u1eadt.\r\n\r\n[24] Phong C\u1ea3m \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Vinh qu\u1ed1c c\u00f4ng Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m T\u1ea7n qu\u1ed1c c\u00f4ng, con th\u1ee9 ba c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ung, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6.\r\n\r\nKi\u1ebfn ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00f4ng T\u00fac l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a Do\u00e3n Ninh, ch\u00e1u c\u1ee7a Nguy\u00ean Ph\u1ea7n. V\u0103n ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u00c2n B\u00ecnh qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4ng \u0110\u1ea1t l\u00e0m Th\u00e1i qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng, l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 c\u1ee7a Nguy\u00ean X\u01b0ng, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4.\r\n\r\nC\u00e1t ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00f4ng Hu\u1ec7 l\u00e0m Ng\u1ee5y qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y T\u00f4ng L\u1eadp thay th\u1ebf T\u00f4ng Hu\u1ec7.\r\n\r\n\u0110\u1ea1i ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng B\u1ea3o l\u00e0m Y\u1ebfn qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u00e0nh, l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 c\u1ee7a Nguy\u00ean Hi, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4.\r\n\r\nLong V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n[footnote]Long V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4 chi 20 ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu Long V\u0169 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n'.[\/footnote], Qu\u1ea3 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, T\u1ec1 An qu\u1eadn c\u00f4ng Tr\u1ecdng C\u00e1p l\u00e0m Tr\u1ea7n qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a T\u00f4ng V\u1ecdng, ch\u00e1u c\u1ee7a Nguy\u00ean Ki\u1ec7t. H\u1eefu Ki\u00eau V\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u1ea7n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Th\u1ebf Tr\u00ecnh l\u00e0m Vi\u1ec7t qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng, ch\u00e1u c\u1ee7a Duy Ch\u00ednh, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y Th\u1ebf Thanh thay th\u1ebf Th\u1ebf Tr\u00ecnh.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, con ch\u00e1u c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong cung m\u00ecnh[footnote]B\u1ea3n cung nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'b\u1ea3n quan', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 224, b\u1ea3ng t\u00f4ng th\u1ea5t th\u1ebf h\u1ec7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 15, Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 th\u1ebf gia v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-19 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], phong t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ed5 l\u1ec5. V\u00ec v\u1eady, th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng, con ch\u00e1u c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m t\u00f4ng ch\u1ee7, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi phong t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan trong ho\u00e0n v\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ebf t\u1ef1, kh\u00f4ng v\u00ec h\u1ebft h\u1ea1n ph\u1ee5c tang m\u00e0 gi\u1ea3m l\u1ec5, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. C\u1ea9n th\u1eadn x\u00e9t theo l\u1ec7nh v\u0103n, c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng, h\u1ea7u, b\u00e1, t\u1eed, nam \u0111\u1ec1u do con ch\u00e1u th\u1eeba k\u1ebf ch\u00ednh th\u1ed1ng truy\u1ec1n n\u1ed1i. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 con trai ch\u00ednh th\u1ed1ng ho\u1eb7c c\u00f3 t\u1ed9i t\u1eadt, th\u00ec l\u1eadp ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng; ti\u1ebfp theo l\u00e0 l\u1eadp em trai c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a con trai ch\u00ednh th\u1ed1ng; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 em trai c\u00f9ng m\u1eb9, th\u00ec l\u1eadp con trai th\u1ee9; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 con trai th\u1ee9, th\u00ec l\u1eadp em trai c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 em trai c\u00f9ng m\u1eb9, th\u00ec l\u1eadp ch\u00e1u trai th\u1ee9. T\u1eeb t\u1eb1ng t\u00f4n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u theo quy t\u1eafc n\u00e0y. N\u00ean tu\u00e2n theo l\u1ec5 l\u1ec7nh, truy\u1ec1n n\u1ed1i ch\u00ednh th\u1ed1ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, quan L\u1ec5 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"C\u1ea9n th\u1eadn x\u00e9t, Chi\u00eau Th\u00e0nh Th\u00e1i t\u1eed Nguy\u00ean Hi[footnote]Nguy\u00ean Hi, ch\u1eef 'Hi' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Hi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 245, Chi\u00eau Th\u00e0nh Th\u00e1i t\u1eed Nguy\u00ean Hi truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 2-3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Tr\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ki\u1ec7t, Th\u00e1i V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f5i, m\u00e0 T\u00f4ng B\u1ea3o, T\u00f4ng \u0110\u1ea1t, Tr\u1ecdng C\u00e1p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp k\u1ebf th\u1eeba, hi\u1ec7n \u0111ang phong t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn c\u00f4ng, t\u1ef1 nhi\u00ean h\u1ee3p l\u1ec5. Con c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0 Vi\u1ec7t V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 Th\u1ebf Tr\u00ecnh; con c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u00f9ng m\u1eb9 l\u00e0 T\u00f4ng Hu\u1ec7; L\u1ed7 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng l\u00e0 T\u00f4ng T\u00fac; H\u00e0n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng l\u00e0 T\u00f4ng H\u1ed1i <i>(con c\u1ee7a Do\u00e3n B\u1eadt)<\/i>; Ng\u00f4 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 T\u00f4ng R\u00e1ng <i>(con c\u1ee7a Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng)<\/i>.\"<\/i>\r\n\r\nCh\u1ec9 c\u00f3 con ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 v\u00e0 S\u1edf V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng, quan L\u1ec5 b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t.\r\n\r\nPh\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn cho r\u1eb1ng:\r\n\r\n- Vi\u1ec7c truy\u1ec1n t\u1eadp l\u1ea5y \u0111\u00edch th\u1ed1ng l\u00e0m tr\u1ecdng, l\u1ec7nh v\u0103n n\u00f3i th\u1ee9 \u0111\u1ec7, th\u1ee9 t\u00f4n l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi con c\u1ee7a thi\u1ebfp, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng r\u1eddi kh\u1ecfi ch\u00ednh th\u1ed1ng. Theo l\u1ec5 truy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba c\u00f3 b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p: c\u00f3 ch\u00ednh th\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng truy\u1ec1n tr\u1ecdng, l\u00e0 \u0111\u00edch t\u1eed c\u00f3 t\u1ed9i ho\u1eb7c b\u1ec7nh; c\u00f3 truy\u1ec1n tr\u1ecdng m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00ednh th\u1ec3, l\u00e0 th\u1ee9 t\u00f4n k\u1ebf th\u1eeba; c\u00f3 th\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00ednh, l\u00e0 th\u1ee9 t\u1eed k\u1ebf th\u1eeba; c\u00f3 ch\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, l\u00e0 \u0111\u00edch t\u00f4n k\u1ebf th\u1eeba.\r\n\r\n- Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m b\u1ecf b\u1ea3n th\u1ed1ng m\u00e0 chuy\u1ec3n sang b\u00e0ng chi. Theo ngh\u1ecb lu\u1eadn c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tuy\u00ean \u0111\u1eddi T\u1ea5n, n\u1ebfu \u0111\u00edch t\u00f4n m\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u, th\u00ec con ch\u00e1u c\u1ee7a th\u1ee9 t\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n tr\u1ecdng. T\u1eeb \u0111\u00f3 suy ra, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u00edch ph\u00f2ng tuy\u1ec7t t\u1ef1, m\u1edbi cho ph\u00e9p con ch\u00e1u th\u1ee9 t\u1eed k\u1ebf th\u1eeba, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00edch ph\u00f2ng v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 t\u1eb1ng t\u00f4n?\r\n\r\n- X\u00e9t t\u00ecnh l\u00fd, n\u00ean l\u1ea5y th\u1ee9 t\u00f4n c\u1ee7a b\u1ea3n ph\u00f2ng k\u1ebf th\u1eeba t\u1ed5 ti\u00ean. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ee9 t\u00f4n th\u00ec truy\u1ec1n xu\u1ed1ng t\u1eb1ng t\u00f4n, kh\u00f4ng r\u1eddi b\u1ea3n th\u1ed1ng, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5 l\u1ec7nh. Nay T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 S\u1edf v\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb \u0111\u00edch t\u00f4n c\u00f9ng m\u1eb9 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f2n ai, T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea5y th\u1ee9 t\u1eb1ng t\u00f4n Kh\u1eafc k\u1ebf t\u1ef1; l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u1eeba Kh\u00e1nh, ch\u00e1u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Cung, t\u1eb1ng t\u00f4n c\u1ee7a \u0110\u00ecnh M\u1ef9, \u0111\u00e3 ghi trong th\u00e1ng 2 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4. S\u1edf v\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea5y th\u1ee9 t\u1eb1ng t\u00f4n Th\u1ebf D\u1eadt k\u1ebf t\u1ef1; l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f2ng H\u00fa, ch\u00e1u c\u1ee7a Duy T\u1ef1, t\u1eb1ng t\u00f4n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nVi\u1ec7n Tri l\u1ec5 l\u00e0 H\u00e0n Trung Ng\u1ea1n v\u00e0 Tr\u1ea7n M\u1ee5c cho r\u1eb1ng:\r\n\r\n- Quy ch\u1ebf trong l\u1ec7nh v\u0103n c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t so v\u1edbi c\u1ed5 l\u1ec5. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n m\u00e0 c\u00f3 ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u1eb1ng t\u00f4n, th\u00ec b\u1ecf qua ch\u00e1u t\u1eb1ng t\u00f4n m\u00e0 l\u1eadp em c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a con \u0111\u00edch. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 em c\u00f9ng m\u1eb9, th\u00ec l\u1ea1i l\u1eadp con th\u1ee9. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y c\u0169ng cho ph\u00e9p suy x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u00e1c chi nh\u00e1nh b\u00ean c\u1ea1nh, th\u01b0\u1eddng \u01b0u ti\u00ean ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn nh\u1ea5t.\r\n\r\n- Theo l\u1ec5 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 s\u1eafc l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u0169 ph\u1ee5c, con c\u1ee7a c\u00e1c con, tr\u1eeb con tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00edch ra, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00e1u th\u1ee9. \u0110\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 l\u1eadp ch\u00e1u th\u1ee9, th\u00ec n\u00ean ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong s\u1ed1 c\u00e1c ch\u00e1u th\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp. B\u1edfi v\u00ec v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ch\u00e1u th\u1ee9 c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00e1u \u0111\u00edch, ch\u00e1u th\u1ee9 so v\u1edbi ch\u00e1u t\u1eb1ng t\u00f4n th\u00ec d\u00f2ng d\u00f5i cao h\u01a1n v\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn h\u01a1n. N\u1ebfu ch\u1ec9 coi con c\u1ee7a thi\u1ebfp trong ph\u00f2ng \u0111\u00edch l\u00e0 ch\u00e1u th\u1ee9, th\u00ec con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng kh\u00e1c n\u00ean g\u1ecdi b\u1eb1ng quan h\u1ec7 g\u00ec?\r\n\r\n- Nay ch\u00e1u th\u1ee9 c\u00f2n s\u1ed1ng, ch\u1ec9 v\u00ec anh em trong ph\u00f2ng ch\u00e1u \u0111\u00edch \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 m\u1ea5t, b\u00e8n b\u1ecf qua ch\u00e1u th\u1ee9 kh\u00f4ng l\u1eadp, m\u00e0 truy\u1ec1n xu\u1ed1ng cho ch\u00e1u t\u1eb1ng t\u00f4n. N\u1ebfu kh\u00f4ng may l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e1u t\u1eb1ng t\u00f4n, ch\u1ec9 c\u00f2n ch\u00e1u th\u1ee9 c\u1ee7a ph\u00f2ng kh\u00e1c, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i coi l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba m\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf qu\u1ed1c gia sao? T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea5y ch\u00e1u th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng k\u1ebf v\u1ecb, S\u1edf v\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea5y ch\u00e1u th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 T\u00f2ng Th\u1ee9c k\u1ebf v\u1ecb.\r\n\r\nDuy Hi\u1ebfn l\u00e0 con, \u0110\u1ee9c Cung l\u00e0 ch\u00e1u, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 hai. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 S\u1edf v\u01b0\u01a1ng theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Trung Ng\u1ea1n, c\u00f2n l\u1ea1i theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quan l\u1ec5. V\u00ec v\u1eady, Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp, c\u00f2n T\u00f4ng H\u1ed1i v\u00e0 T\u00f4ng Gi\u00e1ng v\u00ec tang s\u1ef1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c phong sau, T\u00f2ng Th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i phong hi\u1ec7u, h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7n t\u1ea1i.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn n\u00f3i th\u1ebf n\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng An Th\u00e1ch \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: <i>\"Nay chi\u1ebfu l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb cho T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 S\u1edf v\u01b0\u01a1ng, hai v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f3 con \u0111\u00edch, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e1u \u0111\u00edch, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 con th\u1ee9, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 em trai c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a ch\u00e1u \u0111\u00edch, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e1u th\u1ee9, th\u00ec n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u th\u1ee9 m\u00e0 th\u00f4i. Ch\u00e1u th\u1ee9 l\u00e0, ngo\u00e0i ch\u00e1u \u0111\u00edch c\u1ee7a hai v\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, con c\u1ee7a c\u00e1c con \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00e1u th\u1ee9. Nay Ti\u1ebfn l\u1ea1i cho con c\u1ee7a con \u0111\u00edch l\u00e0 ch\u00e1u th\u1ee9, con c\u1ee7a c\u00e1c con l\u00e0 ch\u00e1u kh\u00e1c ph\u00f2ng, v\u00e0 T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng n\u00f3i ch\u00e1u c\u1ee7a Ung v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ch\u00e1u kh\u00e1c ph\u00f2ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi con c\u1ee7a c\u00e1c con m\u00ecnh l\u00e0 con.\"<\/i>\r\n\r\nUng v\u01b0\u01a1ng Quang T\u1ebf l\u00e0 anh c\u1ee7a T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong n\u0103m Ki\u1ebfn Long th\u1ee9 ba. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. C\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong qu\u1ed1c hi\u1ec7u nhi\u1ec1u l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, l\u1ec7nh ph\u1ea3i ghi v\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1edbi qu\u1ed1c hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c phong, \u0111\u1ec3 d\u1ec5 nh\u1eadn bi\u1ebft.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p phong t\u00f4ng th\u1ea5t T\u1ea7n, L\u1ed7, Th\u00e1i, Ng\u1ee5y, Y\u1ebfn, Tr\u1ea7n, Vi\u1ec7t b\u1ea3y v\u01b0\u01a1ng sau l\u00e0m c\u00f4ng. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd m\u1edbi ch\u00e9p Ng\u1ee5y, Vi\u1ec7t.)<\/i>\r\n\r\n[25] T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang, sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b v\u00e0 \u300aT\u00f4ng Phi\u00ean Kh\u00e1nh T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b, cung c\u1ea5p cho Long \u0110\u1ed3, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c. Nay t\u1ed5 ti\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch trong v\u00f2ng n\u0103m \u0111\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean v\u00e0 phong ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u theo ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u1ee7a quan ngo\u00e0i, c\u00f3 n\u00ean hay kh\u00f4ng n\u00ean ghi v\u00e0o s\u00e1ch \u0111\u1ed3?\"<\/i> Chi\u1ebfu giao cho L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\nQuan L\u1ec5 t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4ng t\u1ed9c, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m d\u1ea7n, \u0111\u1ebfn s\u00e1u \u0111\u1eddi th\u00ec h\u1ebft, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 th\u00e2n s\u01a1. D\u00f9 h\u1ebft \u0111\u1ea1o th\u00e2n th\u00edch, v\u1eabn ghi ch\u00e9p ngu\u1ed3n g\u1ed1c, tr\u0103m \u0111\u1eddi kh\u00f4ng lo\u1ea1n, \u0111\u1ec3 ghi r\u00f5 s\u1ef1 gi\u1ed1ng nhau v\u1ec1 th\u1ebf h\u1ec7. Th\u00e2n s\u01a1 kh\u00e1c nhau th\u00ec \u00e2n l\u1ec5 c\u0169ng ph\u1ea3i kh\u00e1c; th\u1ebf h\u1ec7 gi\u1ed1ng nhau th\u00ec s\u00e1ch \u0111\u1ed3 c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u1ed1ng. Hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y song h\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1i nhau, ngh\u0129a th\u00e2n th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ec5 n\u00f3i: 'B\u1ed1n \u0111\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o tang v\u1ea3i th\u01b0a[footnote] B\u1ed1n \u0111\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o tang v\u1ea3i th\u01b0a, \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u00b7\u0110\u1ea1i Truy\u1ec7n\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed1n \u0111\u1eddi th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o tang v\u1ea3i th\u01b0a'.[\/footnote], l\u00e0 h\u1ebft tang v\u1eady. N\u0103m \u0111\u1eddi th\u00ec b\u1ecf tang, gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00f9ng h\u1ecd. S\u00e1u \u0111\u1eddi th\u00ec h\u1ebft th\u00e2n th\u00edch. H\u1ecd kh\u00e1c \u1edf tr\u00ean, th\u00e2n th\u00edch h\u1ebft \u1edf d\u01b0\u1edbi, h\u00f4n nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng hay kh\u00f4ng? Bu\u1ed9c theo h\u1ecd m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t, n\u1ed1i theo \u0103n u\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00e1c, tr\u0103m \u0111\u1eddi kh\u00f4ng th\u00f4ng h\u00f4n nh\u00e2n, \u0111\u1ea1o nh\u00e0 Chu l\u00e0 v\u1eady.' Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa: 'Bu\u1ed9c m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t, gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00f4ng th\u1ea5t thu\u1ed9c t\u1ecbch ng\u00e0y nay.' \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo vi\u1ec7c H\u00e1n T\u00f4ng Ch\u00ednh h\u00e0ng n\u0103m d\u00e2ng danh t\u1ecbch, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi kinh L\u1ec5.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i theo l\u1ec7nh H\u1ed9, t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c d\u00f9 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y, con ch\u00e1u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ph\u1ee5 t\u1ecbch v\u00e0o T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 h\u00e0ng n\u0103m g\u1eedi t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u \u0111\u1ebfn T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y trong l\u1ec7nh H\u1ed9 c\u0169ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ed5 ch\u1ebf. Theo \u0111\u00f3, \u00e2n hu\u1ec7 xa g\u1ea7n v\u1ed1n n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng ghi ch\u00e9p gia ph\u1ea3 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u01b0u gi\u1eef.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong quan cho ho\u00e0ng t\u1ed9c, m\u00e0 th\u00e2n th\u00edch ngo\u00e0i n\u0103m \u0111\u1eddi v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, d\u1ef1 thi khoa c\u1eed, th\u0103ng quan c\u1ea5p b\u1ed5ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u01b0u \u0111\u00e3i, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng theo ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u1ee7a quan ngo\u00e0i v\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, n\u00ean d\u00f9 th\u00e2n th\u00edch xa nh\u01b0ng \u00e2n l\u1ec5 kh\u00f4ng thi\u00ean l\u1ec7ch[footnote] \u00c2n l\u1ec5 kh\u00f4ng thi\u00ean l\u1ec7ch, \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4 chi 36 vi\u1ebft l\u00e0 '\u00c2n l\u1ec5 kh\u00f4ng d\u1ee9t'.[\/footnote]. N\u1ebfu s\u00e1ch \u0111\u1ed3 b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n g\u1ed1c, v\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u1ee9 l\u00e2u d\u00e0i. V\u1eady xin cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00e2n th\u00edch trong v\u00f2ng n\u0103m \u0111\u1eddi c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 ghi v\u00e0o \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b v\u00e0 \u300aT\u00f4ng Phi\u00ean Kh\u00e1nh T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan ngo\u00e0i[footnote] Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan ngo\u00e0i, b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i', c\u00f9ng s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u1ede ngo\u00e0i h\u1ecd'. Nghi b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], giao cho T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 h\u00e0ng n\u0103m thu th\u1eadp v\u00e0 ph\u1ee5 t\u1ecbch.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[26] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch t\u00e0i l\u1ee3i c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam, khi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea7n nh\u1eefng quan l\u1ea1i am hi\u1ec3u t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ec9 th\u1ecb, nh\u01b0ng n\u1ebfu Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng. V\u1eabn lo r\u1eb1ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 xa, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, t\u1eeb nay c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, n\u1ebfu h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, th\u00ec l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 xa.\"<\/i> Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 hai, thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n th\u00e2u, li\u1ec1n cho ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m thu\u1ed9c quan. Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 9, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c khai th\u00e1c m\u1ecf b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n[27] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Quan t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ea1t, H\u1ed3 Tr\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, Quy\u1ec1n Thi\u1ebfu khanh Th\u00e1i Quan Khanh b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, Quy\u1ec1n Ph\u00e1n s\u1ef1 H\u1ee9a Tu\u00e2n, quan t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh l\u00e0 Chu \u0110\u1ea1i Gi\u1ea3n, H\u00e0n T\u1ea5n Khanh, Tri\u1ec7u V\u0103n X\u01b0\u01a1ng, Ph\u00f9ng An Chi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n ch\u1ee9c v\u1ee5, v\u00ec \u0111\u00e3 x\u1eed sai v\u1ee5 \u00e1n d\u00e2n T\u00e0o Ch\u00ednh \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft ch\u01b0a quy\u1ebft. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u00e1n ng\u00e2n sa x\u1eed sai \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u00c1n ng\u00e2n sa \u0111\u00e3 l\u00e0 x\u1eed sai, n\u00ean c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. T\u1ea5n Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An Kh\u00e2u.\r\n\r\n[28] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Khu m\u1eadt vi\u1ec7n m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i n\u1ed9p m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u1ed5 ghi t\u00ean h\u1ecd, ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1eeb ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u1ee9c C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady. C\u00e1c ch\u1ee9c Ch\u01b0 ty s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 N\u1ed9i th\u01b0\u1eddng th\u1ecb tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c ch\u1ee9c Ch\u01b0 ty s\u1ee9, t\u00ean h\u1ecd, ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i n\u1ed9p s\u1ed5 ghi, l\u1ec7nh cho T\u00e2y vi\u1ec7n sao ch\u00e9p n\u1ed9p; ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 ch\u00ednh nhi\u1ec7m ho\u00e0nh h\u00e0nh, n\u1ed9i th\u1ea7n Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00e1c ph\u00f2ng ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, t\u00ean h\u1ecd, ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i n\u1ed9p s\u1ed5 ghi, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n sao ch\u00e9p n\u1ed9p. C\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00e2u c\u1eed \u0110\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng ti\u1ebfn ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty theo t\u1eebng h\u1ea1ng ph\u00e1t ph\u00f3ng; c\u1eed L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean, g\u1eedi \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, b\u1ea3n vi\u1ec7n theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc giao cho L\u1ea1i ph\u00f2ng ghi l\u00fd l\u1ecbch xong, r\u1ed3i ph\u00ea giao cho Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n; c\u1eed c\u00e1c ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh sai khi\u1ec3n, \u0111\u1ec1u g\u1eedi th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n thi h\u00e0nh.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt.)<\/i>\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau cho ph\u00e9p c\u00e1c quan T\u00e0o quan \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u c\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[30] Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Chu \u00d4n K\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh, h\u1ee3p l\u1ec7 nh\u1eadp t\u01b0 t\u1ef1. Khi \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Kinh t\u00e2u: <i>\"\u00d4n K\u00ec t\u1eeb ch\u1ee9c B\u1eafc Kinh ph\u00e1p t\u00e0o tham qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 t\u01b0\u1eddng ph\u00fac quan n\u0103m n\u0103m, h\u1ee3p l\u1ec7 coi l\u00e0 hai nhi\u1ec7m k\u1ef3. Th\u00e1ng 5 n\u0103m nay, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n sai khi\u1ec3n, t\u01b0 t\u1ef1 c\u00f2n non, li\u1ec1n cho quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m thi\u1ebfu khanh, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 h\u00e0ng ng\u0169. Xin h\u00e3y ch\u1ecdn trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan, tri ch\u00e2u c\u00f3 t\u01b0 t\u1ef1, ho\u1eb7c ch\u1ecdn trong s\u1ed1 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p, gi\u1eef m\u1ef1c c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 c\u00f3 t\u01b0 v\u1ecdng s\u00e2u d\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng minh chi\u1ebfu, khi\u1ebfn tr\u0103m quan ti\u1ebfn tho\u00e1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 tranh gi\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nVua d\u1ee5 Ph\u00f9ng Kinh r\u1eb1ng: <i>\"\u00d4n K\u00ec b\u00e1c b\u1ecf \u00e1n ki\u1ec7n c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1ebf, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.\"<\/i> Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 c\u0169ng t\u00e2u: <i>\"\u00d4n K\u00ec ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ecdc t\u1ee5ng lu\u1eadt s\u1edb, kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a x\u01b0a, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0110\u00ecnh \u00fay. Mong ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe.\r\n\r\n[31] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tu s\u1eeda V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng mi\u1ebfu.\r\n\r\n[32] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u01b0 M\u00e3 Quang xin c\u1eed Th\u00ed hi\u1ec7u th\u01b0 lang, nguy\u00ean Tri Long Th\u1ee7y huy\u1ec7n Ph\u1ea1m T\u1ed5 V\u0169 c\u00f9ng tu so\u1ea1n \u300aT\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. T\u1ed5 V\u0169 l\u00e0 ch\u00e1u g\u1ecdi Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n b\u1eb1ng \u00f4ng ch\u00fa.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, ki\u00eam ch\u1ee9c T\u01b0 hu\u00e2n Lang trung, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf; La Ch\u1eedng, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9. Khi \u1ea5y, Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Kinh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Phong th\u00e1i c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta l\u00e0m th\u1ecb t\u00f2ng. H\u00e3y \u0111\u1ee3i khi Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch r\u00f5 r\u1ec7t, r\u1ed3i ban th\u01b0\u1edfng c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.\"<\/i> Nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nPh\u00f9ng Kinh l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"X\u00e9t ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ec3 tham v\u1ea5n, \u0111i theo h\u1ea7u h\u1ea1 trong c\u00e1c cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n y\u1ebfn ti\u1ec7c, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn nh\u1ea5t trong h\u00e0ng ph\u00e1p t\u00f2ng, h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i tr\u00ed s\u00e1ng su\u1ed1t, th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim, th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn. Nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty, \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 Ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tu so\u1ea1n \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n; khi thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1o, l\u1ea1i b\u1ed5 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 coi tr\u1ecdng danh kh\u00ed, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, kh\u00f4ng ng\u1edd nay l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec nh\u1eefng g\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i l\u00e0 s\u1ef1 coi tr\u1ecdng danh kh\u00ed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c coi tr\u1ecdng n\u1eefa. Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf qu\u1eadn nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u00e0m Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 m\u1ed9t n\u0103m ch\u01b0a c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec n\u1ed5i b\u1eadt, n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a ch\u00edn l\u1ed9, qu\u1eadn \u1ea5p nhi\u1ec1u vi\u1ec7c n\u1eb7ng n\u1ec1, d\u00f9 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u0103ng th\u00eam l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i, nh\u01b0ng t\u1eeb c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng thi\u1ebft l\u1eadp ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng g\u00ec. Nay v\u1ed9i b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, d\u01b0 lu\u1eadn ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u, Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ee9a Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, nh\u01b0ng H\u1ee9a Nguy\u00ean \u0111\u00e3 h\u1ed1i l\u1ed9 c\u00e1c quy\u1ec1n th\u1ebf, d\u00f9ng tr\u0103m m\u01b0u k\u1ebf x\u1ea3o quy\u1ec7t, ban \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, sau l\u1ea1i l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, t\u1ea1i ch\u1ee9c nhi\u1ec1u n\u0103m, cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y. D\u01b0 lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. C\u00f2n Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, ch\u01b0a l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb a dua, qu\u00e1 m\u1ee9c t\u00e2ng b\u1ed1c, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 tin r\u1eb1ng \u00f4ng ta c\u00f3 c\u00f4ng lao, v\u1ed9i ban \u00e2n th\u01b0\u1edfng, th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng nghe theo l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a b\u1ec1 tr\u00ean, m\u00e0 nghe theo vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1ec1 tr\u00ean. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c gi\u00e1o v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, m\u00e0 ch\u1ec9 mong b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng l\u1ee3i \u00edch, t\u1eeb m\u1ed9t t\u1ea5c v\u1ea3i, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o, m\u1ed9t ch\u00fat l\u1ee3i nhu\u1eadn nh\u1ecf, mi\u1ec5n l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch thu l\u1ea5y, \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c quan. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang ng\u00e0y c\u00e0ng l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c. Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t nh\u1ecf, nh\u01b0ng t\u00e1c h\u1ea1i l\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn. \u0110i\u1ec1u th\u1ea7n lo l\u1eafng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1eady m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nTri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n c\u0169ng t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, th\u00ec l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00f4ng lao. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Giang, Ho\u00e0i, ch\u01b0a c\u00f3 ch\u00fat c\u00f4ng lao n\u00e0o, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3 c\u00f4ng. M\u1ed9t k\u1ebb b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 bi\u1ebft v\u01a1 v\u00e9t, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00eam n\u1eefa, n\u0103m ngo\u00e1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho H\u01b0\u1edbng m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c, hai ph\u00e9p v\u1ec1 l\u1ee5a v\u00e0 g\u1ea1o, th\u00ec vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p, vi\u1ec7c thu\u00ea thuy\u1ec1n bu\u00f4n, th\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u00f4ng t\u01b0 ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng. C\u00f2n l\u1ea1i m\u1ea5y vi\u1ec7c, m\u1edbi sai thu\u1ed9c l\u1ea1i t\u00ednh to\u00e1n, Tr\u1ea7n Sai v\u00e0o Ph\u00fac Ki\u1ebfn, V\u1ec7 K\u1ef3 \u0111\u1ebfn L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, L\u01b0u Th\u1ea7m \u0111i Giang T\u00e2y, Th\u1ea9m Th\u00fac Th\u00f4ng \u0111i kh\u1eafp Ho\u00e0i Nam, \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam, Kinh H\u1ed3, th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ean h\u1ecd, \u0111\u1ec1u h\u1eb9n th\u00e1ng b\u1ea3y \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u b\u00e0n b\u1ea1c l\u1ee3i h\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay trong m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c, ch\u01b0a c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3y t\u00e1m ph\u1ea7n, m\u00e0 H\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, n\u1ebfu H\u01b0\u1edbng l\u00e0m xong m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i l\u1ea5y ch\u1ee9c g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng n\u1eefa? Mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ty v\u00e0 Tam ty l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 thi h\u00e0nh, c\u00f4ng b\u1ed1 trong ngo\u00e0i, n\u1ebfu H\u01b0\u1edbng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, th\u00ec th\u1ea7n xin ch\u1ecbu t\u1ed9i n\u00f3i sai, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec, th\u00ec xin thu h\u1ed3i s\u1eafc c\u00e1o, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng xem t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n, n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p s\u1eafp x\u1ebfp c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u1edf v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng T\u00f4 Th\u00e1i, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4, Vinh Nh\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ph\u00f9ng Kinh kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00ea ho\u1eb7c, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1edd t\u00e2u n\u00e0y r\u1ea5t sai l\u1ea7m, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 t\u1eebng ch\u1ea5t v\u1ea5n t\u1eebng \u0111i\u1ec1u, Kinh li\u1ec1n nh\u1eadn ra l\u1ed7i c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u1ea1y t\u1ea1 r\u1ed3i \u0111i.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1edd t\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf qua.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n m\u1edbi c\u00f3 ghi ch\u00fa kh\u00e1c bi\u1ec7t, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ebd n\u00e0o c\u00f3 chuy\u1ec7n Ph\u00f9ng Kinh v\u00e0 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n hai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, m\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u00f9ng Kinh l\u00e0 sai l\u1ea7m? \u0110\u00e2y l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf s\u00e1ch Chu, theo v\u0103n c\u0169. Nay \u0111\u1ec1u theo s\u00e1ch Chu.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>C\u1ea3nh \u00d4n n\u00f3i r\u1eb1ng Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng s\u1eafp x\u1ebfp hai ph\u00e1p l\u1ee5a v\u00e0 g\u1ea1o kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Th\u01b0\u1ee3ng ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho H\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch. V\u00ec v\u1eady, Tr\u1eabm giao cho khanh vi\u1ec7c thu thu\u1ebf \u1edf \u0110\u00f4ng Nam, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1eafm r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh th\u0103ng tr\u1ea7m, thu nh\u1eadp v\u00e0 chi ti\u00eau. M\u00e0 khanh trung th\u00e0nh, ki\u00ean \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng vi\u1ec7c, truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd Tr\u1eabm, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u00edch, Tr\u1eabm r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xem t\u1edd t\u00e2u, Tr\u1eabm c\u00f2n lo l\u1eafng v\u00ec l\u1eddi \u0111\u1ed3n g\u00e2y hoang mang, l\u00f2ng Tr\u1eabm kh\u00f4ng ph\u1ea3i [ch\u1ec9 l\u00e0] \u0111\u00e1, \u0111\u00e2u d\u1ec5 lay chuy\u1ec3n. Khanh h\u00e3y ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd Tr\u1eabm.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n ch\u00ed ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c H\u01b0\u1edbng v\u00e0 Ch\u1eedng th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ghi v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6. \u00c1n: S\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng H\u01b0\u1edbng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, b\u00e0n v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1 th\u00f4ng su\u1ed1t, r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. Th\u1ea7n T\u00f4ng r\u1ea5t hi\u1ec3u t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng, An Th\u1ea1ch t\u1eeb trong tri\u1ec1u \u1ee7ng h\u1ed9, c\u00e0ng gi\u00fap \u00f4ng ph\u00e1t huy t\u00e0i n\u0103ng. Theo \u0111\u00f3, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o vi\u1ec7c a dua v\u1edbi An Th\u1ea1ch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ee5a v\u00e0 g\u1ea1o, b\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[34] T\u01b0 hu\u00e2n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc gi\u00e1m m\u1ee5c s\u1ee9 Th\u00f4i \u0110\u00e0i Ph\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1. Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p <em>\"\u00e1n v\u1ea5n d\u1ee5c c\u1eed\" (ND: tra h\u1ecfi v\u00e0 t\u1ed1 gi\u00e1c)<\/em>, \u0110\u00e0i Ph\u00f9 nghe th\u1ea5y, gi\u01a1 tay l\u00ean tr\u00e1n n\u00f3i: <i>\"M\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m nay d\u00f9ng sai h\u00ecnh danh, nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch khen ng\u1ee3i vi\u1ec7c \u00f4ng theo m\u00ecnh, n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y.\r\n\r\n[35] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng kho l\u01b0\u01a1ng \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe d\u00e2n gian gi\u00e1 g\u1ea1o h\u01a1i cao, c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t g\u1ea1o m\u1edbi cung c\u1ea5p t\u1eeb Ho\u00e0i Nam, l\u1ec7nh \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 v\u1eeba ph\u1ea3i, c\u1eed quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u1ee3, \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng b\u00e1n ra, \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 c\u1ea3.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ph\u00ea: L\u01b0\u01a1ng \u0110oan, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n xem x\u00e9t v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 ph\u00f9 h\u1ee3p.\r\n\r\n\u0110oan t\u1eebng \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, b\u00e0n r\u1eb1ng ti\u1ec1n thanh mi\u00eau kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft l\u1eadp quan ch\u1ee9c v\u00e0 c\u01a1 quan, c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean, Thi\u1ec3m, Nh\u1ecb Qu\u1ea3ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ea5p ph\u00e1t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac \u0111\u00e1p. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecb \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0n \u0110\u1ea1c ng\u0103n c\u1ea3n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i r\u00f5 vi\u1ec7c \u0110\u1ea1c ng\u0103n c\u1ea3n m\u00ecnh, b\u00e8n d\u00f9ng vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 t\u00e2n ph\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u1ef1 h\u1eb7c, xin b\u00e3i ch\u1ee9c, giao vi\u1ec7c c\u1ee7a ty \u0111\u1ec1 c\u1eed cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.\r\n\r\nChuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 d\u00e2ng t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0110oan[footnote]Ch\u1eef 'c\u1eadp' trong 'chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1eadp ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111oan tr\u1ea1ng' nghi ng\u1edd n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e2u[\/footnote], H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i: <i>\"\u0110oan th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng, ngay th\u1eb3ng, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, s\u1ee3 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 b\u1ecf qua \u00f4ng ta, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt c\u00f2n kh\u00f4ng b\u1ecf.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110oan \u1eaft c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi do Gi\u00e1ng ti\u1ebfn c\u1eed? Nay b\u00e0n vi\u1ec7c d\u1ecbch, v\u1ed1n l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Gi\u00e1ng, \u1eaft l\u00e0 \u00f4ng ta th\u1ea5y nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec t\u00e0 \u00fd. Nh\u01b0ng nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1ec7 h\u1ea1 \u1eaft kh\u00f4ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 su\u1ed1t \u0111\u1eddi b\u1ecf qua t\u00e0i n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng c\u1ee7a \u00f4ng ta.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. \u0110oan, ng\u01b0\u1eddi Chu Ch\u1ea5t, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00e3 H\u1ed1i ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u1eadn ch\u1ee9c Suy tr\u1ef1c quan \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.\r\n\r\n<i>(Nh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p r\u1eb1ng, \u0110oan kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0111\u1ec1 h\u00ecnh, v\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c thanh mi\u00eau kh\u00f4ng ti\u1ec7n n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. Nay ch\u1ec9 theo th\u1ef1c l\u1ee5c. H\u00e0n \u0110\u1ea1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0111\u1ea7u.)<\/i>\r\n\r\n[37] Ghi ch\u00e9p: L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, quan phi\u00ean ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, con trai l\u00e0 Duy L\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, sung ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9; An Nhi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, ban t\u00ean Duy Trung, v\u00ec T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.\r\n\r\n[39] Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u, xin th\u00fac gi\u1ee5c \u0110\u1ea1i l\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n c\u00f4ng \u00e1n c\u1ee7a Di\u1ec7p L\u00e2n, tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u. Vua ph\u00ea: <i>\"H\u00ecnh ng\u1ee5c ch\u1eadm tr\u1ec5 nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 kh\u00f4ng t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed? G\u1ea7n \u0111\u00e2y Trung th\u01b0 h\u00ecnh ph\u00f2ng \u0111\u00e3 l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, th\u00fac gi\u1ee5c, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean xem x\u00e9t v\u00e0 l\u1eadp ph\u00e1p ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m theo c\u00e1ch n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u1ea3n mi\u1ec5n tr\u1edf xu\u1ed1ng, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c Ph\u00f3 su\u1ea5t tr\u1edf l\u00ean, sau khi c\u00f3 chi\u1ebfu ph\u1ea3i xin c\u1ea5p c\u00e1c kho\u1ea3n: kh\u0103n b\u1ecbt \u0111\u1ea7u, \u00e1o m\u1eb7c khi l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0ng ng\u00e0y, ti\u1ec1n \u0111i \u0111\u01b0a tang, ng\u1ef1a c\u1ea5p cho ng\u00e0y v\u00e0o ch\u1ea7u[footnote]Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'ph\u00f3 tri\u1ec1u nh\u1eadt chi m\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1edfi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-23 m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], theo l\u1ec7 c\u1ea5p cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c t\u1eeb \u0111\u1ea3n mi\u1ec5n.\r\n\r\n[41] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0110\u1ec1 h\u00ecnh ty Kinh \u0110\u00f4ng thu th\u1eadp s\u1ed1 li\u1ec7u v\u1ec1 s\u1ed1 h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00e0 vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd sau n\u00e0y c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, \u0111i\u1ec1u tra th\u1ef1c t\u1ebf r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. V\u00ec Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf Nam Kinh \u0111\u00e3 c\u1eed quan \u0111i ki\u1ec3m tra thi\u1ec7t h\u1ea1i do thi\u00ean tai, nh\u01b0ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ea1i \u00e9p c\u00e1c h\u1ed9 ph\u1ea3i nh\u1eadn l\u1ea1i m\u1ee9c thu\u1ebf c\u0169.\r\n\r\n[42] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. <i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ea1 \u01a1n.)<\/i>\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 c\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 ph\u1ed1i \u0111\u00e0y do c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, An ph\u1ee7, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n x\u1eed l\u00fd, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2n Ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i ch\u1ee9c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>\"H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u00e0m h\u1ecfng ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ea1i b\u00e0n r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t T\u00e2y th\u1ea9m quan \u0111\u1ec3 chia quy\u1ec1n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u00f4n tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n; h\u01a1n n\u1eefa, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ban \u00e2n hu\u1ec7, g\u00e2y h\u1ea1i cho ch\u00ednh s\u1ef1. L\u1eddi n\u00f3i n\u00e0y nh\u1eb1m l\u1eadt \u0111\u1ed5 Trung th\u01b0, cho r\u1eb1ng l\u00e0m suy y\u1ebfu Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. V\u00ec Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u00e0n lu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady. L\u1ea1i n\u00f3i v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, \u00fd c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 mu\u1ed1n h\u1ea1 b\u1ec7 H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u00e0 th\u00f4i. Tr\u1eabm t\u1eebng tr\u00e1ch m\u1eb7t r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n, gi\u00e1m ty c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i, nh\u01b0ng \u00f4ng ta ch\u1eb3ng h\u1ec1 l\u00e0m tai m\u1eaft cho Tr\u1eabm, ch\u1ec9 chuy\u00ean ph\u00e1 ho\u1ea1i nh\u1eefng vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n l\u00e0m. T\u00f4ng D\u0169 r\u1ea5t x\u1ea5u h\u1ed5, n\u00f3i r\u1eb1ng: 'B\u1ec7 h\u1ea1 cho ph\u00e9p th\u1ea7n, th\u1ea7n m\u1edbi d\u00e1m n\u00f3i.' Ng\u00e0y h\u00f4m sau li\u1ec1n n\u00f3i vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea.\"<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"T\u00f4ng D\u0169 ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng th\u00f4 l\u1ed7, kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"T\u00f4ng D\u0169 c\u00f3 v\u1ebb ngay th\u1eb3ng, nh\u01b0ng x\u00e9t vi\u1ec7c r\u1ea5t tinh t\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u00e0m \u00fd, chuy\u00ean nh\u1eb1m tr\u00fang th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngay th\u1eb3ng.\"<\/i> C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111u\u1ed5i c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 can gi\u00e1n, m\u00e0 l\u00e0 gi\u00e8m pha th\u00f4i.\"<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u xin Vua t\u1ea1m th\u1eddi bao dung. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ean l\u1ea5y vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc l\u00e0m tr\u1ecdng, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec hi\u1ec1m kh\u00edch c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 dung t\u00fang nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y.\"<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m quan gi\u00e1n, l\u1ea1i nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 n\u00f3i vi\u1ec7c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f4ng hay.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1nh ch\u1ec9 n\u1ebfu \u0111\u00fang, quan gi\u00e1n thu\u1eadn theo c\u0169ng kh\u00f4ng sai, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u1ed9i c\u1ee7a T\u00f4ng D\u0169; ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c mang \u00fd x\u1ea5u ph\u00e1 ho\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1 m\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9.\"<\/i> Vua ra l\u1ec7nh tra x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch xin Vua ph\u00ea chu\u1ea9n n\u00eau r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng gian tr\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng ta, do \u0111\u00f3 Vua ph\u00ea chu\u1ea9n giao cho Trung th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>\"T\u00f4ng D\u0169 kh\u00ed th\u1ebf gian tr\u00e1, t\u1eeb khi nh\u1eadn ch\u1ee9c gi\u00e1n quan, ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t l\u00f2ng gi\u00fap \u00edch cho \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; m\u1ed7i khi v\u00e0o ch\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c, \u1eaft \u1ea9n gi\u1ea5u \u00fd \u0111\u1ed3 x\u1ea5u xa, che gi\u1ea5u s\u1ef1 th\u1eadt, b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd t\u00e0 thuy\u1ebft, l\u1ea5y vi\u1ec7c ri\u00eang thay vi\u1ec7c c\u00f4ng, chuy\u00ean ph\u00e1 ho\u1ea1i \u0111\u1ea1o l\u00fd ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, tr\u00fang th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. L\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ef1 che m\u1eaft m\u00ecnh sao? V\u00ec th\u1ebf ph\u1ea3i gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\"<\/i> V\u1eabn h\u1ea1n trong m\u1ed9t th\u00e1ng, l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf c\u1eed m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hai quan vi\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 gi\u00e1n quan c\u00f2n khuy\u1ebft.\r\n\r\nT\u00f4ng D\u0169 l\u00e0m quan gi\u00e1n, g\u1eb7p vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng n\u00f3i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u00eau t\u00ean, l\u1eddi l\u1ebd ph\u1ea7n nhi\u1ec1u k\u00edn \u0111\u00e1o, n\u00ean trong l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua c\u00f3 c\u00e2u <i>\"\u1ea9n gi\u1ea5u \u00fd \u0111\u1ed3 tr\u00fang th\u01b0\u01a1ng\"<\/i>. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u1eddi ph\u00ea \u0111\u00f3 l\u00e0 do L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh vi\u1ebft. Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh cho l\u00e0m Tri huy\u1ec7n, T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, m\u1edbi b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n.\r\n\r\n<i>(<i>\"T\u00f4ng D\u0169 n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean\"<\/i>, <i>\"L\u1eddi ph\u00ea l\u00e0 do L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh vi\u1ebft\"<\/i>, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo nh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. B\u1ed1n ch\u1eef <i>\"kh\u00ed th\u1ebf gian tr\u00e1\"<\/i> v\u1ed1n \u1edf tr\u00ean c\u00e2u <i>\"t\u1ef1 che m\u1eaft m\u00ecnh\"<\/i>, ng\u1eef kh\u00ed c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng li\u1ec1n m\u1ea1ch. B\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u kh\u00f4ng c\u00f3, b\u1ea3n m\u1edbi gi\u1ed1ng b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u. Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea3n Chu v\u00e0 Ng\u1ef1 t\u1eadp c\u00f3 \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, nay ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng chuy\u1ec3n l\u00ean tr\u00ean c\u00e2u <i>\"t\u1eeb khi nh\u1eadn ch\u1ee9c gi\u00e1n quan\"<\/i>.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eadt k\u00fd l\u1ea1i ch\u00e9p: T\u00f4ng D\u0169 l\u00e0m quan gi\u00e1n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i vi\u1ec7c. L\u1ea1i n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y t\u1eebng \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, H\u00e0n Gi\u00e1ng k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi \u00f4ng ta. T\u00f4ng D\u0169 th\u1ef1c ra ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i x\u1ea5u H\u00e0n Gi\u00e1ng, nh\u1eefng k\u1ebb gh\u00e9t \u00f4ng ta cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi gi\u00e8m pha m\u00e0 th\u00f4i.)<\/i>\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111\u1eb7t hai ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan T\u00e2y, l\u1ea5y quan \u0111\u00e3 th\u0103ng tri\u1ec1u l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri vi\u1ec7n H\u00e0n Ch\u1ea9n.\r\n\r\n[46] Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n V\u0129nh ki\u00eam xem x\u00e9t vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u1ed1i t\u1ed9i nh\u00e2n theo t\u1ed9i nguy\u00ean ph\u1ea1m. T\u00f4n V\u0129nh v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 3 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f2a Ch\u00e2u, kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Bi\u00ean s\u1eafc, ki\u00eam Tri Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng. <i>(Ch\u1ec9 n\u00ean ghi vi\u1ec7c \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, vi\u1ec7c xem x\u00e9t n\u00e0y kh\u00f4ng c\u1ea7n ghi l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9 L\u01b0u C\u1ea5n ti\u1ebfn c\u1eed Quy\u1ec1n Qu\u00e2n s\u1ef1 Ph\u00e1n quan Li\u1ec5u Ch\u00e2u T\u1ed1ng Ng\u1ea1c thi v\u1ec1 h\u00ecnh danh. Trung th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng Ng\u1ea1c t\u1eebng thi v\u1ec1 lu\u1eadt, h\u1ed1i l\u1ed9 l\u1ea1i nh\u00e2n, \u0103n c\u1eafp \u00e1n quy\u1ebft, mu\u1ed1n kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Vua ph\u00ea: <i>\"D\u00f9 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00f4ng th\u1ea1o lu\u1eadt, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady. Cho Ng\u1ea1c thi kh\u00f4ng sao, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd b\u1ecb lo\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[48] Sai Trung s\u1ee9, \u0111\u01b0a b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea5t Nam T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng giao cho Tam ty, l\u1ec7nh t\u00ednh to\u00e1n s\u1eeda ch\u1eefa. Ban \u0111\u1ea7u, Vua th\u1ea5y c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh \u1edf nh\u00e0 thu\u00ea t\u1ea3n m\u00e1c xa x\u00f4i, khi c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 kh\u1ea9n c\u1ea5p, l\u1ea1i nh\u00e2n ch\u1ea1y t\u1ee9 t\u00e1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ecdp b\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean mu\u1ed1n x\u00e2y ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u1edf. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, sai Trung nh\u00e2n \u0111\u1ebfn B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng quy ho\u1ea1ch, v\u00e0 s\u00e1p nh\u1eadp B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng v\u00e0o ph\u00eda nam. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u1ed5i Nam, B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng th\u00e0nh \u0110\u00f4ng, T\u00e2y, danh ng\u1ea1ch c\u1ee7a S\u1ee9 v\u00e0 Ph\u00f3 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 9, x\u00e2y \u0110\u00f4ng ph\u1ee7 v\u00e0 T\u00e2y ph\u1ee7.\r\n\r\n[49] Vua \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c L\u00fd S\u01b0 Trung, m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau, ph\u00ea d\u1ee5 giao cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n r\u1eb1ng: <i>\"Long B\u00e1c, Th\u00e1c Th\u1ea1c gi\u1ebft h\u1ea1i l\u1eabn nhau, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc. Nay H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00e1, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 c\u0169ng c\u00f9ng \u0111i, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u1ec7nh \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9 d\u1ee5, \u0111\u1ee3i V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra xong s\u1ebd b\u00e0n ri\u00eang.\"<\/i> Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o m\u00f9ng 7 th\u00e1ng n\u00e0y. Vua th\u1ea5y l\u1ea1 v\u1ec1 vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u b\u00e1o trong m\u1ed9t ng\u00e0y c\u00f3 hai c\u00e1ch n\u00f3i, ban \u0111\u1ea7u n\u00f3i b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n tan r\u00e3, sau l\u1ea1i n\u00f3i \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 h\u1ed7 tr\u1ee3 m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n, c\u00e1ch nhau ch\u1ec9 hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9 nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\nV\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ebft s\u1ee9c gi\u1ea3i th\u00edch, cho r\u1eb1ng: <i>\"Thi\u1ec1u ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o tin t\u1ee9c do ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m b\u00e1o c\u00e1o. B\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n ch\u1ed1ng c\u1ef1, th\u00ec trong hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c gi\u1ea3 v\u1edd r\u00fat lui r\u1ed3i l\u1ea1i ti\u1ebfn, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 tan r\u00e3 r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p, l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i Thi\u1ec1u. Nh\u01b0ng th\u1ea7n c\u0169ng nghi ng\u1edd Thi\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t v\u1ec1 tr\u00ed tu\u1ec7. Khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng Thi\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 v\u1eabn l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u00e2u, Thi\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i, th\u1ea7n nghi ng\u1edd Thi\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t v\u1ec1 tr\u00ed tu\u1ec7, ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ec1u \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, v\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee9c, uy t\u00edn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nghe theo, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed9i tr\u00e1ch c\u1ee9 vi\u1ec7c kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n. N\u1ebfu v\u1ed9i l\u1ec7nh cho \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9 d\u1ee5, e r\u1eb1ng l\u00e0m n\u1ea3n ch\u00ed c\u1ee7a Thi\u1ec1u. Sau khi \u0111i\u1ec1u tra xong, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u00e2m tr\u1ea1ng s\u1ebd c\u00e0ng e d\u00e8.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u0169ng lo r\u1eb1ng Thi\u1ec1u v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 c\u00f3 k\u1ebb th\u1eeba c\u01a1 gieo r\u1eafc hi\u1ec1m kh\u00edch, nh\u01b0ng \u0111ang d\u1ef1a v\u00e0o H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o d\u00f9ng binh, Thi\u1ec1u \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u1ea3n tr\u1edf H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ec1u \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, b\u1ecb L\u00fd S\u01b0 Trung ghen gh\u00e9t, b\u1ecb c\u00e1c quan qu\u00e2n gh\u00e9t b\u1ecf, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3n tr\u1edf H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 lo V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0i x\u00edch, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng lo Thi\u1ec1u c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o. Xin th\u00fac gi\u1ee5c Thi\u1ec1u ph\u00e2n t\u00edch, ch\u01b0a c\u1ea7n l\u1ec7nh cho \u0111\u1ebfn T\u1ea7n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nM\u1ea5y ng\u00e0y sau, l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u1ea3n ph\u00e2n t\u00edch vi\u1ec7c T\u1ea7n ch\u00e2u c\u1ee7a L\u00fd S\u01b0 Trung, S\u01b0 Trung xin truy c\u1ee9u vi\u1ec7c xin c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban x\u1eed ph\u1ea1t. An Th\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111em b\u1ea3n ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a S\u01b0 Trung t\u00e2u l\u00ean Vua, n\u00f3i: <i>\"Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u00fac \u0111\u1ea7u d\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eafp x\u1ebfp g\u00ec, H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Thi\u1ec1u. \u0110\u00e3 kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho B\u1ea3o c\u00f9ng Thi\u1ec1u l\u00e0m vi\u1ec7c chung, B\u1ea3o chuy\u00ean mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, Thi\u1ec1u chuy\u00ean mu\u1ed1n chi\u00eau ph\u1ee7, t\u00ecnh th\u1ebf \u1eaft s\u1ebd c\u1ea3n tr\u1edf l\u1eabn nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec v\u1eady th\u1ea7n mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, ch\u1ec9 d\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u. Thi\u1ec1u mu\u1ed1n chi\u00eau ph\u1ee7, n\u00ean l\u1ec7nh l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n; B\u1ea3o mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, n\u00ean l\u1ec7nh v\u1eabn l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t nh\u01b0 c\u0169. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 h\u00f2a, th\u00ec giao cho Thi\u1ec1u h\u00f2a gi\u1ea3i; n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00f2a, th\u00ec l\u1ec7nh cho H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o \u0111\u00e1nh nhau. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u00fd \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi giao cho L\u00fd S\u01b0 Trung l\u00e0m t\u01b0\u1edbng. H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o tuy b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, nh\u01b0ng v\u1eabn mang ch\u1ee9c \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ee5 b\u1ea1c H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o. B\u1ea3o tuy kh\u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, nh\u01b0ng v\u1eabn \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t, v\u1ed1n ch\u01b0a t\u1eebng \u0111o\u1ea1t m\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 S\u01b0 Trung d\u1ef1a v\u00e0o, sao l\u1ea1i khi\u1ebfn b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n g\u00e2y lo\u1ea1n?<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, S\u01b0 Trung cho r\u1eb1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 g\u00e2y lo\u1ea1n, li\u1ec1n coi \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a Thi\u1ec1u. Thi\u1ec1u v\u1edbi \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n thi\u1ebft, l\u1ea1i uy t\u00edn c\u1ee7a \u00f4ng ta ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nghe theo, th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng b\u1eb1ng S\u01b0 Trung, S\u01b0 Trung \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 g\u00e2y lo\u1ea1n, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t m\u00ecnh?\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng: <i>\"D\u00f9ng H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh, d\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 h\u00f2a, d\u00f9ng S\u01b0 Trung l\u00e0 \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 g\u00ec thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1edbi H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, m\u00e0 S\u01b0 Trung l\u1ea1i n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i gi\u1ea3i th\u00edch h\u1ed9 S\u01b0 Trung, Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y \u0111\u1ee3i \u0111i\u1ec1u tra xong s\u1ebd b\u00e0n ri\u00eang.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng 7 B\u00ednh D\u1ea7n, m\u00f9ng 8 \u0110inh M\u00e3o n\u00ean tham kh\u1ea3o. Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7 K\u1ef7 H\u1ee3i \u0111i\u1ec1u tra xong, theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y 17, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ebfn T\u1ea7n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9 d\u1ee5, ng\u00e0y 25, tr\u00ecnh b\u1ea3n ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a L\u00fd S\u01b0 Trung, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 6. N\u1ebfu kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ebft l\u00f2ng \u1ee7ng h\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, s\u1ef1 bi\u1ec7n gi\u1ea3i gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u01b0 M\u00e3 Quang trong\u300aL\u1ee5c nguy\u1ec7t nh\u1eadt k\u00fd\u300bghi r\u1eb1ng: \"H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o h\u00f2a hai t\u1ed9c, gi\u1ebft \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\n<i>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bghi: \"Vua ph\u00ea v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Th\u1eeba th\u1ee5 T\u1ea7n Ch\u00e2u r\u1eb1ng: Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u00e3 sai H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i ph\u00e1 tan, chi\u00eau an kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean.\" \u0110\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 ph\u00e1 tan xong, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh. Vi\u1ec7c T\u01b0 M\u00e3 Quang ghi ch\u00e9p v\u1ec1 hai t\u1ed9c h\u00f2a, gi\u1ebft \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i x\u00e9t trong\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300bng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba, Vua ph\u00ea v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Th\u1eeba th\u1ee5 L\u01b0u Hi Th\u00edch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1eb1ng: \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o d\u1eabn theo L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc c\u00f9ng qu\u00e2n m\u00e3, binh Phi\u00ean, tr\u1ea1i h\u1ed9, cung ti\u1ec5n th\u1ee7 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111i ph\u00e1 tan, gi\u1ebft ch\u1ebft gi\u1eb7c Phi\u00ean. Vua ph\u00ea: \"Xem c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed n\u00e0y, \u00e2n uy tr\u01b0\u1edbc sau, th\u1ee9 t\u1ef1 xu\u1ea5t binh, qu\u1ea3 th\u1eadt r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd.\" L\u1eddi ph\u00ea n\u00e0y c\u1ee7a Vua ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 17.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean,\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300bghi l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 8, c\u00f2n An Th\u1ea1ch l\u1ea1i ghi l\u00e0 ng\u00e0y 17, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao. C\u0169ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n ph\u00e1 tan, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh.)<\/i>\r\n\r\n[50] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, b\u1ecf huy\u1ec7n B\u00ecnh T\u1ea5n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111em \u0111\u1ea5t \u1ea5y s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c huy\u1ec7n Du Th\u1ee9, Thanh Nguy\u00ean, D\u01b0\u01a1ng Kh\u00fac.\r\n\r\n[51] L\u01b0 S\u0129 T\u00f4ng, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, m\u1ea5t. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c c\u00e1c l\u1ed9 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00e2u qu\u00e2n n\u00e0o b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n ho\u1eb7c l\u0169 l\u1ee5t nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[2] Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd S\u01b0 Trung t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u00e2ng chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e0nh Cam C\u1ed1c, chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111ai \u1edf khu v\u1ef1c Thang C\u1ed1c, xem c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ba nh\u00e0 T\u00e2m Ba hay kh\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ba nh\u00e0 T\u00e2m Ba nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ba nh\u00e0 B\u1ed1i Th\u1ef1c L\u1eb7c T\u00e2n B\u00e1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 8-23 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1782-1\" href=\"#footnote-1782-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00e0 L\u01b0u Hi Th\u00edch c\u00f9ng th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean ch\u1ec9 d\u1eabn v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ranh gi\u1edbi r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra, th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean b\u1ecb tr\u01b0ng thu \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0o quan, hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c, xin tr\u1ea3 l\u1ea1i m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 n\u1ed9p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f2n c\u00e1c x\u1ea1 th\u1ee7 cung t\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1ea5t h\u1ee3p l\u1ec7 nh\u1eadp quan \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'C\u0103n c\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hi\u1ebfn', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1782-2\" href=\"#footnote-1782-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1ebfn k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c theo ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u tra xem c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u0111\u1ea5t th\u1ef1c s\u1ef1 mu\u1ed1n n\u1ed9p bao nhi\u00eau, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 n\u1ed9p ban \u0111\u1ea7u th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i h\u1ebft. <i>(L\u01b0u Hi Th\u00edch l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eef ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Gi\u00e1 b\u1ed9 lang trung Chu Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, con c\u1ee7a T\u1ed1n, m\u1eb9 l\u00e0 L\u01b0u th\u1ecb.<\/p>\n<p>Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng sinh \u0111\u01b0\u1ee3c hai tu\u1ed5i, T\u1ed1n gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ee7 Tr\u01b0\u1eddng An, \u0111u\u1ed5i L\u01b0u th\u1ecb \u0111i l\u1ea5y ch\u1ed3ng trong d\u00e2n gian, m\u1eb9 con kh\u00f4ng bi\u1ebft nhau trong n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m. Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng \u0111i kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, t\u00ecm ki\u1ebfm kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0103n u\u1ed1ng \u00edt d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng kh\u00f3c l\u00f3c. D\u00f9ng ph\u00e9p Ph\u1eadt \u0111\u1ed1t tay, \u0111\u1ed1t \u0111\u1ea7u, l\u1ea5y m\u00e1u vi\u1ebft kinh Ph\u1eadt, hy v\u1ecdng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd nguy\u1ec7n. L\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ee9c quan v\u00e0o \u0111\u1ea5t T\u1ea7n, t\u1eeb bi\u1ec7t gia \u0111\u00ecnh, th\u1ec1 kh\u00f4ng g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9 th\u00ec kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1. \u0110i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t \u0110\u1ed3ng Ch\u00e2u, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb9, L\u01b0u th\u1ecb l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i.<\/p>\n<p>Quan tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt d\u00e2ng bi\u1ec3u khen ng\u1ee3i l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng x\u01b0ng b\u1ec7nh xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c, nh\u01b0ng theo ph\u00e9p t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c ph\u1ea3i hai n\u0103m m\u1edbi \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i xem x\u00e9t. Xin \u0111\u1eebng \u0111\u1ee3i h\u1ea1n t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c h\u1ebft, m\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 cho \u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u c\u00f4ng k\u00edch L\u00fd \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu tang m\u1eb9, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ebft l\u00f2ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0110\u1ecbnh, v\u00ec ghen gh\u00e9t Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, n\u00ean khi Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 giao cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n x\u1eed l\u00fd. Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n l\u00e0m quan \u1edf qu\u1eadn, b\u00e8n gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0 Trung ph\u1ee7, \u0111\u00f3n em c\u00f9ng m\u1eb9 v\u1ec1. \u1ede \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i n\u0103m, m\u1eb9 m\u1ea5t, kh\u00f3c l\u00f3c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c g\u1ea7n m\u00f9 m\u1eaft. Chim tr\u1eafng \u0111\u1eadu tr\u00ean m\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u1ec3u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456, truy\u1ec7n Chu Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i trong truy\u1ec7n Chu Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, ph\u00eda tr\u00ean c\u00f3 hai ch\u1eef 'k\u00ed t\u00e1ng', nghi l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1782-3\" href=\"#footnote-1782-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>. \u00d4ng c\u00e0ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau em, mua ru\u1ed9ng cho em \u1edf. \u0110\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd h\u00e0ng c\u0169ng h\u1ebft l\u00f2ng gi\u00fap \u0111\u1ee1, g\u1ea3 ch\u1ed3ng cho hai c\u00f4 ch\u00e1u g\u00e1i m\u1ed3 c\u00f4i, ch\u00f4n c\u1ea5t h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n ch\u00f4n. T\u00ednh t\u00ecnh \u00f4ng v\u1ed1n l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. <i>(Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, vi\u1ec7c n\u00e0y xem ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng 5.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh cho tri ch\u00e2u To\u1ea1i Ch\u00e2u khi m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 do Trung th\u01b0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, tri ch\u00e2u To\u1ea1i Ch\u00e2u n\u1ebfu tr\u1ecb d\u00e2n c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0111\u1ebfn nay b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u, Ung Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 ph\u00f3 t\u1ed5ng qu\u1ea3n \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u, L\u00fd S\u01b0 Trung \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n nghe ch\u1ec9. Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho T\u00e0o ty xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp ty th\u1ecb d\u1ecbch, v\u00e0 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ph\u00e2n t\u00edch vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6, S\u01b0 Trung t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp ty th\u1ecb d\u1ecbch v\u00e0 vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ban \u0111\u1ea7u sai V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n, L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu \u0111i\u1ec1u tra th\u1ef1c t\u1ebf. Khi V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi, S\u01b0 Trung \u0111\u00e3 \u1ee7ng h\u1ed9, \u0111\u1ebfn khi Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Phi\u00ean b\u1ed9 ki\u00eam Doanh \u0111i\u1ec1n, Th\u1ecb d\u1ecbch <i>(ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2)<\/i>, S\u01b0 Trung m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o n\u00f3i: <i>&#8220;Phi\u00ean b\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt v\u00e0 l\u1eddi ngon ng\u1ecdt \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00e2n, ph\u1ea3i d\u00f9ng \u00e2n uy song h\u00e0nh, v\u00e0 phi\u00ean b\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng.&#8221;<\/i> \u00dd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00e1c v\u1edbi Thi\u1ec1u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i sai B\u1ea3o ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1ee3 l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c c\u1ee7a Thi\u1ec1u, v\u1ed9i b\u00e3i ch\u1ee9c \u00f4ng ta <i>(ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 4)<\/i>. Thi\u1ec1u v\u00e0 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed <i>(ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 4)<\/i>, hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng b\u00e0i x\u00edch B\u1ea3o, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00f3 l\u1eddi tr\u00e1i \u00fd.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 B\u1ea3o \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c S\u01b0 Trung tin d\u00f9ng, An Th\u1ea1ch v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a S\u01b0 Trung, t\u1eebng t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u01b0 Trung tr\u01b0\u1edbc sau t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1eddi khinh m\u1ea1n, nay trong vi\u1ec7c c\u1ee7a Thi\u1ec1u l\u1ea1i c\u1ed1 t\u00ecnh g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu mu\u1ed1n b\u1ea3o to\u00e0n, n\u00ean r\u0103n d\u1ea1y, khi\u1ebfn \u00f4ng ta bi\u1ebft ki\u00eang d\u00e8. N\u00ean n\u00f3i: &#8216;Giao cho khanh m\u1ed9t l\u1ed9, n\u00ean v\u00ec Tr\u1eabm \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh t\u01b0\u1edbng t\u00e1, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft uy ph\u00fac c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay d\u00f9ng m\u1ed9t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, c\u00f3 g\u00ec thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1edbi H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, m\u00e0 l\u1ea1i o\u00e1n h\u1eadn kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ebft l\u00f2ng? N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i? Khanh l\u00e0 ch\u1ee7 so\u00e1i, h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00e1ch?&#8217; Nh\u1eefng vi\u1ec7c Thi\u1ec1u l\u00e0m, khanh \u0111\u1ec1u c\u00f9ng b\u00e0n, vi\u1ec7c th\u00e0nh b\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, \u1eaft l\u1ea5y khanh l\u00e0m \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf Thi\u1ec1u.'&#8221;<\/i> Vua sai s\u1ee9 d\u1ee5 S\u01b0 Trung nh\u01b0 l\u1eddi An Th\u1ea1ch. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4.)<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 S\u01b0 Trung c\u0169ng t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3o \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u00ean, xin b\u00e3i B\u1ea3o, giao vi\u1ec7c cho Thi\u1ec1u v\u00e0 Tu\u00e2n D\u1ee5.&#8221;<\/i> G\u1eb7p l\u00fac hai t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c v\u00e0 Long B\u00e1c th\u00f9 \u0111\u1ecbch nhau, \u0110\u1ed5ng D\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ed5ng D\u1ee5, ch\u1eef 'D\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1782-4\" href=\"#footnote-1782-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>\u0111em qu\u00e2n gi\u00fap Th\u00e1c Th\u1ea1c. Tu\u00e2n D\u1ee5 b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi S\u01b0 Trung, xin sai B\u1ea3o v\u1ec1 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. S\u01b0 Trung l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Phi\u00ean b\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 B\u1ea3o th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf, th\u1ea7n \u0111\u00e3 l\u1ec7nh \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c, xin v\u1eabn \u0111\u1ec3 B\u1ea3o l\u1ea1i, v\u00e0 ra l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1u c\u00f9ng \u0111o\u00e0n k\u1ebft.&#8221;<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecbnh theo l\u1eddi xin, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i xin tr\u00e1ch ph\u1ea1t Thi\u1ec1u v\u1ec1 vi\u1ec7c r\u0103n d\u1ea1y. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ec1u h\u00e1 ch\u1ec9 b\u1ecb tr\u00e1ch r\u0103n, n\u00ean x\u00e9t r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1ef1c h\u01b0, \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang sai \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i> Khi \u0111\u01b0a l\u00ean, Vua th\u1ea5y S\u01b0 Trung t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc sau tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, mu\u1ed1n sai s\u1ee9 \u0111i\u1ec1u tra nh\u01b0 \u00fd An Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ec1u, Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean t\u1ea5u vi\u1ec7c, kh\u00f4ng qua ch\u1ee7 so\u00e1i, ch\u1ee7 so\u00e1i l\u1ea1i ph\u1ea3i nghe theo Thi\u1ec1u.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c Thi\u1ec1u l\u00e0m \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o ch\u1ee7 so\u00e1i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu vi\u1ec7c Thi\u1ec1u l\u00e0m c\u00f3 h\u1ea1i, S\u01b0 Trung t\u1ef1 ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. S\u01b0 Trung v\u1ed1n kh\u00f4ng ki\u00eang d\u00e8, chuy\u00ean khinh m\u1ea1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, sao l\u1ea1i ph\u1ea3i nghe theo Thi\u1ec1u?&#8221;<\/i> B\u00e8n xin b\u00e3i ch\u1ee9c S\u01b0 Trung, Vua mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 thay.<\/p>\n<p>T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Di\u00ean Ch\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u Th\u00e1i \u0110\u0129nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu d\u00f9ng \u0110\u0129nh, kh\u00f4ng b\u1eb1ng d\u00f9ng Qu\u1ef3.&#8221;<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Thi\u1ec3m T\u00e2y, Di\u00ean Ch\u00e2u quan tr\u1ecdng h\u01a1n T\u1ea7n Ch\u00e2u, Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u01b0ng nay phi\u00ean b\u1ed9 T\u1ea7n Ch\u00e2u ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i, H\u1ea1 qu\u1ed1c th\u1ec9nh tho\u1ea3ng x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau, th\u00ec vi\u1ec7c T\u1ea7n Ch\u00e2u h\u00e1 ch\u1eb3ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng? V\u1ea3 l\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec1u gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi H\u1ea1 qu\u1ed1c, n\u1ebfu m\u1ed9t n\u01a1i c\u00f3 s\u01a1 h\u1edf, H\u1ea1 qu\u1ed1c s\u1ebd nh\u00f2m ng\u00f3, th\u00ec n\u01a1i b\u1ecb nh\u00f2m ng\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi. N\u1ebfu Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u, sao kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh t\u1ea1m qu\u1ea3n?&#8221;<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng c\u0169ng cho r\u1eb1ng Thu\u1ea5n Khanh c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o m\u00f9ng 8, c\u00f9ng v\u1edbi cu\u1ed1i th\u00e1ng, h\u1ee3p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u00fd S\u01b0 Trung ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u xin x\u00e2y d\u1ef1ng hai th\u00e0nh Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u1ea1 \u1edf V\u1ecb Nguy\u00ean, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n, chi\u00eau d\u1ee5 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf \u0110\u00e0o, H\u00e0. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho S\u01b0 Trung b\u00e0n lu\u1eadn, S\u01b0 Trung t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ea5t ph\u1ea3i huy \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u binh l\u00ednh, t\u1ea1o thanh th\u1ebf l\u1edbn, l\u1ea1i b\u1eaft c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean d\u00e2ng \u0111\u1ea5t, chi\u00eau m\u1ed9 cung th\u1ee7, e r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c T\u00e2y Phi\u00ean c\u00f9ng \u0110\u00e0o H\u00e0, V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n s\u1ebd sinh nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tr\u1ea1i' trong 'C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1782-5\" href=\"#footnote-1782-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a> v\u00e0o n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng Qu\u1ea3ng Ng\u00f4 b\u1ea3o t\u1eeb Th\u01b0\u1ee3ng \u0110inh \u0111\u1ebfn H\u1ea1 \u0110inh, l\u00e0 do \u00e2n t\u00edn ch\u01b0a th\u00f4ng, nh\u00e2n t\u00ecnh ch\u01b0a h\u00f2a h\u1ee3p. Nay n\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean chi\u00eau d\u1ee5 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, V\u0169 Th\u1eafng c\u00f9ng \u0110\u00e0o, H\u00e0, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c T\u00e2y Phi\u00ean t\u1ea5t s\u1ebd xin x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i. Theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a h\u1ecd, huy \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh v\u1eeba ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 x\u00e2y m\u1ed9t th\u00e0nh ho\u1eb7c hai ba b\u1ea3o, nh\u1eb1m th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00fd ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c c\u1ee7a gi\u1eb7c H\u1ea1, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c t\u1ea5t s\u1ebd quy ph\u1ee5c. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u1edf T\u00e2y V\u1ef1c, m\u1ed7i khi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t li\u1ec1n l\u1eadp th\u00e0nh ch\u00e2u, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb m\u1ea5t, l\u1ea5y s\u00f4ng Thanh Th\u1ee7y l\u00e0m gi\u1edbi h\u1ea1n. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 k\u1ebf s\u00e1ch c\u0103n b\u1ea3n ch\u01b0a v\u1eefng, m\u1ed1i h\u1ecda \u1edf trung t\u00e2m ch\u01b0a tr\u1eeb, m\u00e0 v\u1ed9i b\u00e0n chuy\u1ec7n xa x\u00f4i, tham \u0111\u1ea5t \u0111ai, th\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 ai kh\u00f4ng k\u1ebft c\u1ee5c nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu giao vi\u1ec7c qu\u00e2n cho Ph\u00f3 \u0110\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh, \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t: Vi\u1ec7c S\u01b0 Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p kh\u00e1 chi ti\u1ebft, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y, nay tham kh\u1ea3o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b \u0111\u1ec3 ch\u1ec9nh s\u1eeda, kh\u00f4ng l\u1ea5y theo b\u1ea3n truy\u1ec7n. L\u1ea1i x\u00e9t: V\u1ecb Nguy\u00ean, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 <i>&#8220;V\u1ecb Kinh&#8221;<\/i>, l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Quang l\u1ed9c khanh, Tri Th\u01b0 Ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng D\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Nam Kinh l\u00e0m vi\u1ec7c, do chuy\u1ec3n v\u1eadn ty cho r\u1eb1ng D\u01b0 nhu nh\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5.<\/p>\n<p>[7] Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Ho\u00e0ng H\u1ea3o Khi\u00eam v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;H\u1ea3o Khi\u00eam gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5n ph\u1eadn.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Hai t\u1edd t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean \u0111i\u1ec7n, l\u1eddi l\u1ebd c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1i l\u00fd.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai H\u1ea3o Khi\u00eam bi\u00ean so\u1ea1n \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a Trung th\u01b0.<\/p>\n<p>[8] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, An ph\u1ee7, Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1ea5p \u1ea5n ch\u1ec9 cho c\u00e1c ch\u1ec9 s\u1eed, ghi ch\u00e9p c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, t\u00e1n tr\u1ef1c do \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty c\u1ea5p; sai s\u1ee9, \u0111i\u1ec7n th\u1ecb tr\u1edf l\u00ean do Tam ban vi\u1ec7n c\u1ea5p; qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng do Tam ty c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[9] Ty Ch\u1ebf tr\u00ed Tam ty \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang Khai Phong ph\u1ee7 n\u1ed9p c\u1ecf, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sai 5.000 binh s\u0129 t\u00edch tr\u1eef c\u1ecf, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, v\u00ec ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ecf thu h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Do vi\u1ec7c n\u1ed9p c\u1ecf d\u1ed3n d\u1eadp, c\u1ea7n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng m\u1edbi tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f9n t\u1eafc v\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ee7a quan. Xin \u0111i\u1ec1u th\u00eam binh s\u0129 v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean d\u01b0 \u1edf c\u00e1c kho c\u1ecf, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u1eef s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 4.000 ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec cho ph\u00e9p \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, c\u1ea5m trong ph\u1ee7 v\u00e0 gi\u1edbi. Khi vi\u1ec7c n\u1ed9p c\u1ecf \u0111\u1ea1t m\u1ee9c quy \u0111\u1ecbnh, s\u1ebd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t gi\u1ea3m b\u1edbt.&#8221;<\/i> L\u1ea1i xin m\u1ed7i kho c\u1ecf ch\u00ednh t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t tri\u1ec1u th\u1ea7n v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ee9 th\u1ea7n, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ed1 c\u0169 th\u00e0nh t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi; ba kho c\u1ecf T\u1ea3 H\u1eefu K\u1ef3 K\u1ef5, Thi\u00ean T\u1ee9 gi\u00e1m, Thi\u00ean C\u1ee9u v\u00e0 c\u00e1c kho c\u1ecf ti\u1ec7n l\u1ee3i c\u1ee7a ph\u01b0\u1eddng, gi\u00e1m \u0111\u1ec1u t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t kinh tri\u1ec1u quan c\u00f9ng ti\u1ebfp nh\u1eadn. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ho\u00e0ng th\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed9p bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i C\u00e1p m\u00f4n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ch\u1ed7 c\u0169, l\u1ec7nh cho T\u00f4ng ch\u00ednh ty xem x\u00e9t, n\u1ebfu cung vi\u1ec7n n\u00e0o c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda \u00edt th\u00ec d\u1eddi \u0111i, s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i cho \u0111\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tam ty chia c\u00e1c kho t\u00e0ng \u1edf kinh th\u00e0nh l\u00e0m b\u1ed1n khoa, l\u1ec7nh cho Tam ty c\u00f9ng c\u00e1c quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 c\u1ee7a ty \u0111\u1ec1 c\u1eed, m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n lu\u00e2n chuy\u1ec3n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3m tra m\u1ed9t khoa.&#8221;<\/i> Do Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c ty \u0111\u1ec1 c\u1eed qu\u1ea3n l\u00fd 72 n\u01a1i, sai quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, ch\u1ec9 m\u1ed7i qu\u00fd ki\u1ec3m tra xem v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ng\u0103n n\u1eafp kh\u00f4ng, c\u00f2n nh\u1eefng th\u1ee9 t\u1ed3n \u0111\u1ecdng h\u01b0 h\u1ecfng, thu\u1ed9c v\u1ec1 vi\u1ec7c Tam ty ph\u1ea3i x\u1eed l\u00fd, xin l\u1ec7nh cho khi ki\u1ec3m tra ngo\u00e0i vi\u1ec7c b\u00e1o l\u00ean b\u1ea3n ty, c\u00f2n ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean Tam ty. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf. <i>(Vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300bc\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang.)<\/i><\/p>\n<p>[12] L\u00fd S\u01b0 Trung t\u00e2u: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u xin r\u1eb1ng, mu\u1ed1n \u1edf Cam C\u1ed1c th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c c\u00f3 1.500 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng ch\u01b0a chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c cung ti\u1ec5n th\u1ee7, xin sai quan t\u1eeb 3-5 kho\u1ea3nh \u0111\u1ebfn h\u01a1n 10-20 kho\u1ea3nh, t\u1eebng \u0111o\u1ea1n \u0111\u00e1nh d\u1ea5u ranh gi\u1edbi, x\u00e1c nh\u1eadn kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, sau \u0111\u00f3 mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c ra b\u1ea3ng c\u00e1o, theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn canh t\u00e1c. V\u00ec b\u1ea3n ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi canh t\u00e1c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ea5t hoang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. Nay Thi\u1ec1u l\u1ea1i mu\u1ed1n chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i \u0111ang chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7, tr\u00e1i v\u1edbi chi\u1ebfu ch\u1ec9; l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u1eddi ty th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i C\u1ed5 V\u1ecb, th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u00e2y T\u1ea7n ch\u00e2u s\u1ebd c\u00e0ng th\u00eam nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng b\u00f9 m\u1ea5t. V\u00ec Thi\u1ec1u l\u00fac \u0111\u1ea7u d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n theo l\u1eddi t\u00e2u, ch\u01b0a t\u1eebng l\u1ec7nh cho th\u1ea7n xem x\u00e9t, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y th\u00e1c l\u1ea1i cho m\u1ed9t vi\u00ean chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu sai quy\u1ec1n ph\u00e1n quan ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n v\u00e0 n\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ng\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo\u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 328, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1782-6\" href=\"#footnote-1782-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>\u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 th\u1eadt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y m\u1ed3ng 7, B\u00ednh D\u1ea7n, v\u00e0 cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u00ean tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ty bi\u00ean tu c\u00e1p m\u00f4n nghi t\u00e2u: <i>&#8220;Nay b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec5 nh\u1eadp c\u00e1p, t\u1ee9c l\u00e0 thi\u1ebfu l\u1ec5 th\u1ecb tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf v\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n, \u01b0\u1edbc theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, x\u00e9t \u0111\u1ecbnh nghi l\u1ec5 ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Tuy\u00ean Ch\u00ednh v\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c v\u1ecdng, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ecb tri\u1ec1u \u1edf ch\u00ednh nha.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[14] Ch\u00e2u Tr\u1ecbnh t\u00e2u: <i>&#8220;Tu s\u1eeda \u0111i\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf l\u0103ng T\u00f9ng, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u1ea1ch ng\u00f3i g\u1ed7 \u0111\u00e1 t\u1ed1n k\u00e9m, xin l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 gian nh\u00e0.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf kho v\u1eadt li\u1ec7u x\u01b0\u1edfng l\u00e0m, gi\u1ea5u \u0111i s\u1ed1 tr\u00fac l\u00e0m c\u00e1n t\u00ean trong s\u1ed5 s\u00e1ch, xin v\u1edbi Tam ty mua b\u1ed5 sung, Tam ty kh\u00f4ng ki\u1ec3m tra x\u00e1c th\u1ef1c c\u00f3 hay kh\u00f4ng li\u1ec1n thi h\u00e0nh, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, Tam ty s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1ed1 t\u00ean g\u1ed7 t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai tr\u0103m l\u1ebb t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ed1n tr\u0103m c\u00e2y, nh\u01b0ng s\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'kh\u00e1m' nghi l\u00e0 'kham'.\" id=\"return-footnote-1782-7\" href=\"#footnote-1782-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a> ch\u1ec9 c\u00f3 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m c\u00e2y. G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u1edf \u0111\u1ebfn kinh kho\u1ea3ng h\u01a1n hai tri\u1ec7u c\u00e2y, n\u00ean sai quan \u0111i ch\u1ecdn mua.&#8221;<\/i> Vua nghi ng\u1edd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 g\u1ed7 t\u1ed1t, sai B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Ch\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111i ki\u1ec3m tra, qu\u1ea3 nhi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i g\u1ed7 t\u1ed1t, c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>Ti\u1ebft l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ea7n.<\/p>\n<p>[16] \u0110\u1ec1 c\u1eed Kinh T\u00e2y l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Tri Ki\u1ec7m t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u1ee5ng chi\u1ebfu x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n khai hoang t\u0103ng thu\u1ebf, trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 c\u1ee7a Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m h\u1ed9 anh em cha con d\u00f9ng t\u00ean gi\u1ea3 tr\u00f9ng l\u1eb7p, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c Thi\u00eam ph\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n l\u00e0m gi\u1ea3 t\u0103ng di\u1ec7n t\u00edch ru\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u00e0o tu s\u1eeda hai \u0111\u1eadp Ho\u00e0ng, V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Vua sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan L\u00fd Nam C\u00f4ng x\u00e1c minh vi\u1ec7c Th\u01b0\u1ee3ng Khoan, Tu\u00e2n l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, v\u00e0 c\u00e1c quan b\u1ea3o l\u00e3nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 Nam C\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng Khoan c\u0169ng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, v\u00e0 li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c quan b\u1ea3o l\u00e3nh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, v\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, n\u00ean \u0111\u1ec1u tha c\u1ea3.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn b\u1eadc \u0111\u1ea1i qu\u1ed1c th\u00ec kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i phong t\u01b0\u1edbc n\u1eefa, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc cho v\u1ee3 th\u00ec theo qu\u1eadn, n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ch\u1ed3ng. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Con g\u00e1i t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m qu\u1eadn ch\u00faa, huy\u1ec7n ch\u00faa c\u0169ng tr\u00e1i v\u1edbi ngh\u0129a l\u00fd.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban chi\u1ebfu cho quan bi\u00ean tu \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a Trung th\u01b0 xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u1ed1 s\u1ef1 \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Ty \u0110i\u1ec1u l\u1ec7 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;K\u00ednh x\u00e9t s\u00e1ch \u300aH\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m U\u1ea5t T\u00f4ng ch\u00e9p: &#8216;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n, con g\u00e1i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m huy\u1ec7n C\u00f4ng ch\u00faa, nghi ph\u1ee5c gi\u1ed1ng nh\u01b0 li\u1ec7t h\u1ea7u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n s\u00f9ng th\u00ec th\u00eam hi\u1ec7u Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa, nghi ph\u1ee5c gi\u1ed1ng nh\u01b0 phi\u00ean v\u01b0\u01a1ng. Con g\u00e1i c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m h\u01b0\u01a1ng C\u00f4ng ch\u00faa, \u0111\u00ecnh C\u00f4ng ch\u00faa, nghi ph\u1ee5c gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u, \u0111\u00ecnh h\u1ea7u. Con g\u00e1i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m C\u00f4ng ch\u00faa th\u00ec con trai \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong m\u1eb9 l\u00e0m li\u1ec7t h\u1ea7u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 sau.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n t\u01b0\u1edbc phong h\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00ecnh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1eadp<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aH\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 10 h\u1ea1, ph\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu k\u1ef7 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1782-8\" href=\"#footnote-1782-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Ch\u1ee9c quan, ph\u1ea9m tr\u1eadt \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ee9 b\u1eadc cao th\u1ea5p.&#8217; C\u00f2n th\u1eddi Ti\u1ec1n H\u00e1n, con g\u00e1i c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;\u00d4ng ch\u00faa&#8217;, ch\u1ecb c\u1ee7a T\u1ec1 L\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng v\u00ec l\u00e0 con c\u1ee7a h\u1ecd K\u1ef7 n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 K\u1ef7 \u00d4ng ch\u00faa. Trong \u300aV\u01b0\u01a1ng C\u00e1t truy\u1ec7n\u300b c\u0169ng ch\u00e9p: &#8216;Nh\u00e0 H\u00e1n, li\u1ec7t h\u1ea7u c\u01b0\u1edbi C\u00f4ng ch\u00faa, ch\u01b0 h\u1ea7u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc c\u01b0\u1edbi \u00d4ng ch\u00faa.&#8217; C\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean nho cho r\u1eb1ng con g\u00e1i Vua g\u1ea3 xu\u1ed1ng cho ch\u01b0 h\u1ea7u, do ch\u01b0 h\u1ea7u c\u00f9ng h\u1ecd l\u00e0m ch\u1ee7 h\u00f4n n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;C\u00f4ng ch\u00faa&#8217;. &#8216;C\u00f4ng&#8217; l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi ch\u01b0 h\u1ea7u. Ch\u01b0 h\u1ea7u g\u1ea3 con g\u00e1i th\u00ec do cha l\u00e0m ch\u1ee7 h\u00f4n<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'qu\u1ed1c', theo \u300aH\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 72, \u300aV\u01b0\u01a1ng C\u00e1t truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a Nhan S\u01b0 C\u1ed5 trong \u300aCao \u0110\u1ebf k\u1ef7\u300b m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1782-9\" href=\"#footnote-1782-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;\u00d4ng ch\u00faa&#8217;. &#8216;\u00d4ng&#8217; l\u00e0 ch\u1ec9 cha.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 v\u1eady, C\u00f4ng ch\u00faa, \u00d4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 h\u00f4n m\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean. Nay ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n l\u1ea1i phong tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m huy\u1ec7n C\u00f4ng ch\u00faa, con trai c\u1ee7a C\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp phong m\u1eb9 l\u00e0m li\u1ec7t h\u1ea7u, truy\u1ec1n n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 sau. Nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho. Sau \u0111\u00f3, con g\u00e1i c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng nh\u00e0 T\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m huy\u1ec7n ch\u00faa, nh\u00e0 T\u00f9y l\u1ea1i c\u00f3 qu\u1eadn ch\u00faa, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef &#8216;c\u00f4ng&#8217;. \u0110\u1ebfn ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng th\u00ec con g\u00e1i th\u00e1i t\u1eed l\u00e0m qu\u1eadn ch\u00faa, phong qu\u1eadn; con g\u00e1i th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m huy\u1ec7n ch\u00faa, phong huy\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec ki\u00eang hi\u1ec7u c\u1ee7a con g\u00e1i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00ean b\u1ecf ch\u1eef &#8216;c\u00f4ng&#8217;, l\u1ea1i v\u00ec ng\u1ea1i n\u00ean kh\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 \u00d4ng ch\u00faa. Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eef &#8216;ch\u00faa&#8217; kh\u00f4ng c\u00f2n mang ngh\u0129a ch\u1ee7 h\u00f4n n\u1eefa, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi ch\u1ee7 qu\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. S\u1ef1 sai l\u1ea7m do truy\u1ec1n t\u1ee5ng \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng danh hi\u1ec7u quan t\u01b0\u1edbc ng\u00e0y nay, m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a g\u1ed1c nh\u01b0 qu\u1eadn ch\u00faa, huy\u1ec7n ch\u00faa, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. N\u1ebfu mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i, n\u00ean xem vi\u1ec7c g\u1ea5p hay ch\u1eadm m\u00e0 l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc sau.&#8221;<\/i> B\u00e0n lu\u1eadn \u1ea5y b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[18] \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh ty t\u00e2u: <i>&#8220;Xin h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c c\u1ee7a M\u1ee5c Th\u00e2n, Qu\u1ea3ng Th\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c tr\u1ea1ch s\u1edf c\u1ee7a qu\u1eadn huy\u1ec7n ch\u1ee7, \u0111\u1ec1u giao cho b\u1ea3n ty qu\u1ea3n l\u00fd. Nay c\u00f3 t\u00e1m \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc th\u00fac v\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ghi th\u00e0nh l\u1ec7nh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c nhau v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c di <i>(n\u1eef gi\u00e1m)<\/i>, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ty x\u00e9t x\u1eed, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ngo\u1ea1i l\u1ec7, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00f3. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n K\u1ef7\u300b v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu l\u1ea1i ch\u00e9p c\u00f3 m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc, \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 hai, nay theo \u300aC\u1ef1u K\u1ef7\u300b b\u1ecf \u0111i. \u00c1n: B\u1ea3n k\u1ef7 v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 hai v\u00e0 ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba, \u0111\u1ec1u ch\u00e9p c\u00f3 m\u00e2y ng\u0169 s\u1eafc, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, L\u01b0u T\u01b0\u1eddng, \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng Ng\u1ef1 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m ngo\u00e1i, th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn, ng\u00e0y Canh T\u00fd b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00e0o, th\u00e1ng 8 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Ph\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. N\u0103m nay, th\u00e1ng gi\u00eang ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, H\u00e0n K\u1ef3 d\u00e2ng t\u1ea5u, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: S\u00f4ng Ng\u1ef1 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb su\u1ed1i B\u00e1ch M\u00f4n \u1edf huy\u1ec7n C\u1ed9ng Th\u00e0nh, ch\u00e2u V\u1ec7, ch\u1ea3y qua Th\u00f4ng L\u1ee3i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'L\u1ee3i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 95, \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1782-10\" href=\"#footnote-1782-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, Can Ninh v\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1edbi, ra \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n. N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 2, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u00e0o t\u1eeb huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh, ch\u00e2u \u00c2n v\u00e0o l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169 c\u1ee7a s\u00f4ng l\u1edbn, xu\u00f4i theo s\u00f4ng Ng\u0169 C\u1ed5. )<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho L\u01b0u Di, Th\u1eeba \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, c\u00f9ng Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t. Th\u00f4ng ph\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'V\u1eadn ph\u00e1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1782-11\" href=\"#footnote-1782-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a> ch\u00e2u K\u00fd l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng, \u0111\u00e0o d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4 th\u00ec ti\u1ec7n h\u01a1n. L\u01b0u Di v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 n\u00f4ng, l\u1ea7y l\u1ed9i, t\u1ed1n nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u00e0o t\u1eeb \u00d4 Lan \u0110\u1ec1<a class=\"footnote\" title=\"Theo s\u00e1ch tr\u00ean, c\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Y\u00ean', c\u00f3 l\u1ebd th\u1eeba; 'Lan \u0110\u1ec1' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 'Lan \u0110\u00ea'.\" id=\"return-footnote-1782-12\" href=\"#footnote-1782-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a> qua \u0110\u1ea1i, Ti\u1ec3u L\u01b0u C\u1ea3ng, c\u1eaft ngang s\u00f4ng l\u1edbn, v\u00e0o s\u00f4ng Ng\u0169 C\u1ed5 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u00f2ng s\u00f4ng c\u0169. B\u00e8n l\u1ec7nh cho B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt, \u0110\u1ec1 c\u1eed Ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch, v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam, \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t l\u1ea1i, v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c c\u00f9ng L\u01b0u Di, Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 6 v\u1ea1n binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n phu t\u1eeb 6 ch\u00e2u H\u00ecnh, Minh, T\u1eeb, T\u01b0\u01a1ng, Tri\u1ec7u, Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t. Th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 3, s\u00f4ng \u0111\u00e0o xong, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia, th\u00e1ng 8 th\u0103ng Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m Cung uy\u1ec3n ph\u00f3 s\u1ee9, c\u00f2n l\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc. N\u0103m th\u1ee9 4, l\u1ec7nh cho Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u00f4ng Ho\u00e0ng, Ng\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Ng\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1782-13\" href=\"#footnote-1782-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng Thi\u00eam th\u01b0 Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y th\u1eeba s\u1ef1, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, H\u00e0n Ch\u1ea9n t\u00e2u: <i>&#8220;Nghi\u00eam Hu\u1ea5n, Th\u1ea7n h\u1ed5 ph\u00f3 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ch\u00e2u T\u1ea5n, th\u1eddi Khang \u0110\u1ecbnh tr\u1ea5n gi\u1eef ch\u00e2u Phong, qu\u00e2n H\u1ea1 v\u00e2y th\u00e0nh, Hu\u1ea5n d\u1eabn qu\u00e2n s\u0129 c\u1ed1 th\u1ee7, ch\u00e9m gi\u1ebft nhi\u1ec1u gi\u1eb7c; \u0111\u1ebfn khi th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1, b\u1ecb b\u1eaft, g\u1eb7p Nguy\u00ean H\u1ea1o m\u1eafng ch\u1eedi kh\u00f4ng ng\u1eebng, r\u1ed3i b\u1ecb h\u1ea1i. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho ch\u00e2u T\u1ea5n t\u00ecm con ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 ghi nh\u1eadn.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u. <i>(X\u00e9t: Vi\u1ec7c c\u1ee7a Nghi\u00eam Hu\u1ea5n, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Binh b\u1ed9 lang trung, \u0110\u1ed3ng tri Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n H\u00e0n Ch\u1ea9n ki\u00eam ch\u1ee9c Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. Ch\u1ea9n v\u00ec anh l\u00e0 H\u00e0n T\u01b0\u01a1ng \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c ch\u00ednh s\u1ef1, n\u00ean c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n Tu so\u1ea1n. <i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tu so\u1ea1n v\u00e0o ng\u00e0y 22 T\u00e2n T\u1ef5, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri huy\u1ec7n S\u01a1n \u00c2m Tr\u1ea7n Thu\u1ea5n D\u0169 l\u00e0m Gi\u00e1m Nam Khang qu\u00e2n Di\u00eam t\u1eedu thu\u1ebf, v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, kh\u00f4ng ph\u00e2n ph\u00e1t ti\u1ec1n Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh m\u00e0 t\u1ef1 h\u1eb7c t\u1ed9i.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Thu\u1ea5n D\u0169 \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu tri\u1ec7u th\u00ed \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, nh\u01b0ng c\u0169ng b\u1ecb chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf. Thu\u1ea5n D\u0169 t\u00ednh t\u00ecnh c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft, kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00ecnh l\u00fd, l\u00e0m quan th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p tr\u1eafc tr\u1edf, gi\u1eefa ch\u1eebng t\u1eebng t\u1ee9c gi\u1eadn b\u1ecf quan, v\u1ec1 \u1edf \u1ea9n t\u1ea1i th\u00f4n B\u1ea1ch Ng\u01b0u, huy\u1ec7n Gia H\u00f2a, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 B\u1ea1ch Ng\u01b0u c\u01b0 s\u0129. Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, l\u1ea1i ra l\u00e0m quan. Khi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn Nam Khang, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e9p Thanh mi\u00eau th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i, ban \u0111\u1ea7u v\u00ec m\u00ea mu\u1ed9i n\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft. L\u00fac \u0111\u00f3, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Kinh mu\u1ed1n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y d\u00f9ng l\u1ea1i \u00f4ng, nh\u01b0ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y t\u00ednh t\u00ecnh ph\u1ea3n ph\u00fac, sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, \u1edf kinh \u0111\u00f4 m\u1edbi thi\u1ebft l\u1eadp ph\u00e9p B\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111ang xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, m\u00e0 Tri ch\u00e2u T\u00fac Ch\u00e2u Nguy\u00ean T\u00edch Trung \u0111\u00e3 v\u1ed9i xin \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u00ean \u1edf kinh \u0111\u00f4 c\u00f3 c\u00e2u n\u00f3i: <i>&#8220;Nguy\u00ean T\u00edch Trung ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u theo B\u1ea3o gi\u00e1p, Tr\u1ea7n Thu\u1ea5n D\u0169 h\u1ed1i h\u1eadn v\u1ec1 Thanh mi\u00eau.&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 chuy\u1ec7n \u0111\u00e1ng c\u01b0\u1eddi. <i>(Ph\u00f9ng Kinh nh\u1eadm ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 9, l\u1eadp ph\u00e9p B\u1ea3o gi\u00e1p v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12, vi\u1ec7c Thu\u1ea5n D\u0169 h\u1ed1i h\u1eadn n\u00ean ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 12, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Kinh, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u00f9ng Tam ty \u0110\u00f4 l\u00fd khi\u1ebfm ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 quan v\u1eadt.<\/p>\n<p>[24] Phong C\u1ea3m \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Vinh qu\u1ed1c c\u00f4ng Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m T\u1ea7n qu\u1ed1c c\u00f4ng, con th\u1ee9 ba c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ung, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6.<\/p>\n<p>Ki\u1ebfn ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00f4ng T\u00fac l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a Do\u00e3n Ninh, ch\u00e1u c\u1ee7a Nguy\u00ean Ph\u1ea7n. V\u0103n ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u00c2n B\u00ecnh qu\u1eadn c\u00f4ng T\u00f4ng \u0110\u1ea1t l\u00e0m Th\u00e1i qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng, l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 c\u1ee7a Nguy\u00ean X\u01b0ng, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4.<\/p>\n<p>C\u00e1t ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00f4ng Hu\u1ec7 l\u00e0m Ng\u1ee5y qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh nguy\u00ean ni\u00ean, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y T\u00f4ng L\u1eadp thay th\u1ebf T\u00f4ng Hu\u1ec7.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea1i ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u00f4ng B\u1ea3o l\u00e0m Y\u1ebfn qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u00e0nh, l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 c\u1ee7a Nguy\u00ean Hi, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4.<\/p>\n<p>Long V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Long V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4 chi 20 ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu Long V\u0169 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n'.\" id=\"return-footnote-1782-14\" href=\"#footnote-1782-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, Qu\u1ea3 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, T\u1ec1 An qu\u1eadn c\u00f4ng Tr\u1ecdng C\u00e1p l\u00e0m Tr\u1ea7n qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a T\u00f4ng V\u1ecdng, ch\u00e1u c\u1ee7a Nguy\u00ean Ki\u1ec7t. H\u1eefu Ki\u00eau V\u1ec7 T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u1ea7n ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Th\u1ebf Tr\u00ecnh l\u00e0m Vi\u1ec7t qu\u1ed1c c\u00f4ng, con c\u1ee7a T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng, ch\u00e1u c\u1ee7a Duy Ch\u00ednh, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y Th\u1ebf Thanh thay th\u1ebf Th\u1ebf Tr\u00ecnh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, con ch\u00e1u c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong cung m\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea3n cung nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'b\u1ea3n quan', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 224, b\u1ea3ng t\u00f4ng th\u1ea5t th\u1ebf h\u1ec7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 15, Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 th\u1ebf gia v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-19 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1782-15\" href=\"#footnote-1782-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, phong t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ed5 l\u1ec5. V\u00ec v\u1eady, th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng, con ch\u00e1u c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m t\u00f4ng ch\u1ee7, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi phong t\u01b0\u1edbc c\u00f4ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan trong ho\u00e0n v\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ebf t\u1ef1, kh\u00f4ng v\u00ec h\u1ebft h\u1ea1n ph\u1ee5c tang m\u00e0 gi\u1ea3m l\u1ec5, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. C\u1ea9n th\u1eadn x\u00e9t theo l\u1ec7nh v\u0103n, c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng, h\u1ea7u, b\u00e1, t\u1eed, nam \u0111\u1ec1u do con ch\u00e1u th\u1eeba k\u1ebf ch\u00ednh th\u1ed1ng truy\u1ec1n n\u1ed1i. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 con trai ch\u00ednh th\u1ed1ng ho\u1eb7c c\u00f3 t\u1ed9i t\u1eadt, th\u00ec l\u1eadp ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng; ti\u1ebfp theo l\u00e0 l\u1eadp em trai c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a con trai ch\u00ednh th\u1ed1ng; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 em trai c\u00f9ng m\u1eb9, th\u00ec l\u1eadp con trai th\u1ee9; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 con trai th\u1ee9, th\u00ec l\u1eadp em trai c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 em trai c\u00f9ng m\u1eb9, th\u00ec l\u1eadp ch\u00e1u trai th\u1ee9. T\u1eeb t\u1eb1ng t\u00f4n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u theo quy t\u1eafc n\u00e0y. N\u00ean tu\u00e2n theo l\u1ec5 l\u1ec7nh, truy\u1ec1n n\u1ed1i ch\u00ednh th\u1ed1ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, quan L\u1ec5 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;C\u1ea9n th\u1eadn x\u00e9t, Chi\u00eau Th\u00e0nh Th\u00e1i t\u1eed Nguy\u00ean Hi<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean Hi, ch\u1eef 'Hi' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Hi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 245, Chi\u00eau Th\u00e0nh Th\u00e1i t\u1eed Nguy\u00ean Hi truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 2-3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1782-16\" href=\"#footnote-1782-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, Tr\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ki\u1ec7t, Th\u00e1i V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean X\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f5i, m\u00e0 T\u00f4ng B\u1ea3o, T\u00f4ng \u0110\u1ea1t, Tr\u1ecdng C\u00e1p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp k\u1ebf th\u1eeba, hi\u1ec7n \u0111ang phong t\u01b0\u1edbc qu\u1eadn c\u00f4ng, t\u1ef1 nhi\u00ean h\u1ee3p l\u1ec5. Con c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5 l\u00e0 Vi\u1ec7t V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Chi\u00eau n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 Th\u1ebf Tr\u00ecnh; con c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean T\u00e1 n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u00f9ng m\u1eb9 l\u00e0 T\u00f4ng Hu\u1ec7; L\u1ed7 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Ph\u1ea7n n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng l\u00e0 T\u00f4ng T\u00fac; H\u00e0n V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean \u1ed0c n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai ch\u00ednh th\u1ed1ng l\u00e0 T\u00f4ng H\u1ed1i <i>(con c\u1ee7a Do\u00e3n B\u1eadt)<\/i>; Ng\u00f4 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u trai tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 T\u00f4ng R\u00e1ng <i>(con c\u1ee7a Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng)<\/i>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ch\u1ec9 c\u00f3 con ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 v\u00e0 S\u1edf V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng, quan L\u1ec5 b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn cho r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>&#8211; Vi\u1ec7c truy\u1ec1n t\u1eadp l\u1ea5y \u0111\u00edch th\u1ed1ng l\u00e0m tr\u1ecdng, l\u1ec7nh v\u0103n n\u00f3i th\u1ee9 \u0111\u1ec7, th\u1ee9 t\u00f4n l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi con c\u1ee7a thi\u1ebfp, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng r\u1eddi kh\u1ecfi ch\u00ednh th\u1ed1ng. Theo l\u1ec5 truy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba c\u00f3 b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p: c\u00f3 ch\u00ednh th\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng truy\u1ec1n tr\u1ecdng, l\u00e0 \u0111\u00edch t\u1eed c\u00f3 t\u1ed9i ho\u1eb7c b\u1ec7nh; c\u00f3 truy\u1ec1n tr\u1ecdng m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00ednh th\u1ec3, l\u00e0 th\u1ee9 t\u00f4n k\u1ebf th\u1eeba; c\u00f3 th\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00ednh, l\u00e0 th\u1ee9 t\u1eed k\u1ebf th\u1eeba; c\u00f3 ch\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, l\u00e0 \u0111\u00edch t\u00f4n k\u1ebf th\u1eeba.<\/p>\n<p>&#8211; Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m b\u1ecf b\u1ea3n th\u1ed1ng m\u00e0 chuy\u1ec3n sang b\u00e0ng chi. Theo ngh\u1ecb lu\u1eadn c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tuy\u00ean \u0111\u1eddi T\u1ea5n, n\u1ebfu \u0111\u00edch t\u00f4n m\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u, th\u00ec con ch\u00e1u c\u1ee7a th\u1ee9 t\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n tr\u1ecdng. T\u1eeb \u0111\u00f3 suy ra, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u00edch ph\u00f2ng tuy\u1ec7t t\u1ef1, m\u1edbi cho ph\u00e9p con ch\u00e1u th\u1ee9 t\u1eed k\u1ebf th\u1eeba, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00edch ph\u00f2ng v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 t\u1eb1ng t\u00f4n?<\/p>\n<p>&#8211; X\u00e9t t\u00ecnh l\u00fd, n\u00ean l\u1ea5y th\u1ee9 t\u00f4n c\u1ee7a b\u1ea3n ph\u00f2ng k\u1ebf th\u1eeba t\u1ed5 ti\u00ean. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ee9 t\u00f4n th\u00ec truy\u1ec1n xu\u1ed1ng t\u1eb1ng t\u00f4n, kh\u00f4ng r\u1eddi b\u1ea3n th\u1ed1ng, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ec5 l\u1ec7nh. Nay T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 S\u1edf v\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb \u0111\u00edch t\u00f4n c\u00f9ng m\u1eb9 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f2n ai, T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea5y th\u1ee9 t\u1eb1ng t\u00f4n Kh\u1eafc k\u1ebf t\u1ef1; l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u1eeba Kh\u00e1nh, ch\u00e1u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Cung, t\u1eb1ng t\u00f4n c\u1ee7a \u0110\u00ecnh M\u1ef9, \u0111\u00e3 ghi trong th\u00e1ng 2 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4. S\u1edf v\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea5y th\u1ee9 t\u1eb1ng t\u00f4n Th\u1ebf D\u1eadt k\u1ebf t\u1ef1; l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f2ng H\u00fa, ch\u00e1u c\u1ee7a Duy T\u1ef1, t\u1eb1ng t\u00f4n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7n Tri l\u1ec5 l\u00e0 H\u00e0n Trung Ng\u1ea1n v\u00e0 Tr\u1ea7n M\u1ee5c cho r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>&#8211; Quy ch\u1ebf trong l\u1ec7nh v\u0103n c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t so v\u1edbi c\u1ed5 l\u1ec5. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n m\u00e0 c\u00f3 ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u1eb1ng t\u00f4n, th\u00ec b\u1ecf qua ch\u00e1u t\u1eb1ng t\u00f4n m\u00e0 l\u1eadp em c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a con \u0111\u00edch. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 em c\u00f9ng m\u1eb9, th\u00ec l\u1ea1i l\u1eadp con th\u1ee9. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y c\u0169ng cho ph\u00e9p suy x\u00e9t \u0111\u1ebfn c\u00e1c chi nh\u00e1nh b\u00ean c\u1ea1nh, th\u01b0\u1eddng \u01b0u ti\u00ean ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>&#8211; Theo l\u1ec5 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 s\u1eafc l\u1ec7nh v\u1ec1 ng\u0169 ph\u1ee5c, con c\u1ee7a c\u00e1c con, tr\u1eeb con tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00edch ra, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00e1u th\u1ee9. \u0110\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 l\u1eadp ch\u00e1u th\u1ee9, th\u00ec n\u00ean ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i nh\u1ea5t trong s\u1ed1 c\u00e1c ch\u00e1u th\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp. B\u1edfi v\u00ec v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ch\u00e1u th\u1ee9 c\u0169ng nh\u01b0 ch\u00e1u \u0111\u00edch, ch\u00e1u th\u1ee9 so v\u1edbi ch\u00e1u t\u1eb1ng t\u00f4n th\u00ec d\u00f2ng d\u00f5i cao h\u01a1n v\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn h\u01a1n. N\u1ebfu ch\u1ec9 coi con c\u1ee7a thi\u1ebfp trong ph\u00f2ng \u0111\u00edch l\u00e0 ch\u00e1u th\u1ee9, th\u00ec con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng kh\u00e1c n\u00ean g\u1ecdi b\u1eb1ng quan h\u1ec7 g\u00ec?<\/p>\n<p>&#8211; Nay ch\u00e1u th\u1ee9 c\u00f2n s\u1ed1ng, ch\u1ec9 v\u00ec anh em trong ph\u00f2ng ch\u00e1u \u0111\u00edch \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 m\u1ea5t, b\u00e8n b\u1ecf qua ch\u00e1u th\u1ee9 kh\u00f4ng l\u1eadp, m\u00e0 truy\u1ec1n xu\u1ed1ng cho ch\u00e1u t\u1eb1ng t\u00f4n. N\u1ebfu kh\u00f4ng may l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e1u t\u1eb1ng t\u00f4n, ch\u1ec9 c\u00f2n ch\u00e1u th\u1ee9 c\u1ee7a ph\u00f2ng kh\u00e1c, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i coi l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba m\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf qu\u1ed1c gia sao? T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea5y ch\u00e1u th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng k\u1ebf v\u1ecb, S\u1edf v\u01b0\u01a1ng n\u00ean l\u1ea5y ch\u00e1u th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 T\u00f2ng Th\u1ee9c k\u1ebf v\u1ecb.<\/p>\n<p>Duy Hi\u1ebfn l\u00e0 con, \u0110\u1ee9c Cung l\u00e0 ch\u00e1u, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 hai. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 S\u1edf v\u01b0\u01a1ng theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Trung Ng\u1ea1n, c\u00f2n l\u1ea1i theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quan l\u1ec5. V\u00ec v\u1eady, Th\u1eeba L\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp, c\u00f2n T\u00f4ng H\u1ed1i v\u00e0 T\u00f4ng Gi\u00e1ng v\u00ec tang s\u1ef1 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c phong sau, T\u00f2ng Th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i phong hi\u1ec7u, h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7n t\u1ea1i.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn n\u00f3i th\u1ebf n\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng An Th\u00e1ch \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay chi\u1ebfu l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb cho T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 S\u1edf v\u01b0\u01a1ng, hai v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f3 con \u0111\u00edch, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00e1u \u0111\u00edch, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 con th\u1ee9, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 em trai c\u00f9ng m\u1eb9 c\u1ee7a ch\u00e1u \u0111\u00edch, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e1u th\u1ee9, th\u00ec n\u00ean l\u1eadp ch\u00e1u th\u1ee9 m\u00e0 th\u00f4i. Ch\u00e1u th\u1ee9 l\u00e0, ngo\u00e0i ch\u00e1u \u0111\u00edch c\u1ee7a hai v\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, con c\u1ee7a c\u00e1c con \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00e1u th\u1ee9. Nay Ti\u1ebfn l\u1ea1i cho con c\u1ee7a con \u0111\u00edch l\u00e0 ch\u00e1u th\u1ee9, con c\u1ee7a c\u00e1c con l\u00e0 ch\u00e1u kh\u00e1c ph\u00f2ng, v\u00e0 T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng n\u00f3i ch\u00e1u c\u1ee7a Ung v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ch\u00e1u kh\u00e1c ph\u00f2ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi con c\u1ee7a c\u00e1c con m\u00ecnh l\u00e0 con.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ung v\u01b0\u01a1ng Quang T\u1ebf l\u00e0 anh c\u1ee7a T\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong n\u0103m Ki\u1ebfn Long th\u1ee9 ba. Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. C\u00e1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong qu\u1ed1c hi\u1ec7u nhi\u1ec1u l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, l\u1ec7nh ph\u1ea3i ghi v\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1edbi qu\u1ed1c hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c phong, \u0111\u1ec3 d\u1ec5 nh\u1eadn bi\u1ebft.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p phong t\u00f4ng th\u1ea5t T\u1ea7n, L\u1ed7, Th\u00e1i, Ng\u1ee5y, Y\u1ebfn, Tr\u1ea7n, Vi\u1ec7t b\u1ea3y v\u01b0\u01a1ng sau l\u00e0m c\u00f4ng. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd m\u1edbi ch\u00e9p Ng\u1ee5y, Vi\u1ec7t.)<\/i><\/p>\n<p>[25] T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang, sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b v\u00e0 \u300aT\u00f4ng Phi\u00ean Kh\u00e1nh T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b, cung c\u1ea5p cho Long \u0110\u1ed3, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c. Nay t\u1ed5 ti\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch trong v\u00f2ng n\u0103m \u0111\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean v\u00e0 phong ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u theo ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u1ee7a quan ngo\u00e0i, c\u00f3 n\u00ean hay kh\u00f4ng n\u00ean ghi v\u00e0o s\u00e1ch \u0111\u1ed3?&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao cho L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>Quan L\u1ec5 t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4ng t\u1ed9c, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m d\u1ea7n, \u0111\u1ebfn s\u00e1u \u0111\u1eddi th\u00ec h\u1ebft, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 th\u00e2n s\u01a1. D\u00f9 h\u1ebft \u0111\u1ea1o th\u00e2n th\u00edch, v\u1eabn ghi ch\u00e9p ngu\u1ed3n g\u1ed1c, tr\u0103m \u0111\u1eddi kh\u00f4ng lo\u1ea1n, \u0111\u1ec3 ghi r\u00f5 s\u1ef1 gi\u1ed1ng nhau v\u1ec1 th\u1ebf h\u1ec7. Th\u00e2n s\u01a1 kh\u00e1c nhau th\u00ec \u00e2n l\u1ec5 c\u0169ng ph\u1ea3i kh\u00e1c; th\u1ebf h\u1ec7 gi\u1ed1ng nhau th\u00ec s\u00e1ch \u0111\u1ed3 c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u1ed1ng. Hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y song h\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1i nhau, ngh\u0129a th\u00e2n th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ec5 n\u00f3i: &#8216;B\u1ed1n \u0111\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o tang v\u1ea3i th\u01b0a<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ed1n \u0111\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o tang v\u1ea3i th\u01b0a, \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u00b7\u0110\u1ea1i Truy\u1ec7n\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed1n \u0111\u1eddi th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o tang v\u1ea3i th\u01b0a'.\" id=\"return-footnote-1782-17\" href=\"#footnote-1782-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, l\u00e0 h\u1ebft tang v\u1eady. N\u0103m \u0111\u1eddi th\u00ec b\u1ecf tang, gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00f9ng h\u1ecd. S\u00e1u \u0111\u1eddi th\u00ec h\u1ebft th\u00e2n th\u00edch. H\u1ecd kh\u00e1c \u1edf tr\u00ean, th\u00e2n th\u00edch h\u1ebft \u1edf d\u01b0\u1edbi, h\u00f4n nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng hay kh\u00f4ng? Bu\u1ed9c theo h\u1ecd m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t, n\u1ed1i theo \u0103n u\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00e1c, tr\u0103m \u0111\u1eddi kh\u00f4ng th\u00f4ng h\u00f4n nh\u00e2n, \u0111\u1ea1o nh\u00e0 Chu l\u00e0 v\u1eady.&#8217; Tr\u1ecbnh Huy\u1ec1n ch\u00fa: &#8216;Bu\u1ed9c m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t, gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00f4ng th\u1ea5t thu\u1ed9c t\u1ecbch ng\u00e0y nay.&#8217; \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo vi\u1ec7c H\u00e1n T\u00f4ng Ch\u00ednh h\u00e0ng n\u0103m d\u00e2ng danh t\u1ecbch, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi kinh L\u1ec5.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i theo l\u1ec7nh H\u1ed9, t\u00f4ng mi\u1ebfu c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c d\u00f9 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y, con ch\u00e1u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ph\u1ee5 t\u1ecbch v\u00e0o T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 h\u00e0ng n\u0103m g\u1eedi t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u \u0111\u1ebfn T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y trong l\u1ec7nh H\u1ed9 c\u0169ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ed5 ch\u1ebf. Theo \u0111\u00f3, \u00e2n hu\u1ec7 xa g\u1ea7n v\u1ed1n n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng ghi ch\u00e9p gia ph\u1ea3 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u01b0u gi\u1eef.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong quan cho ho\u00e0ng t\u1ed9c, m\u00e0 th\u00e2n th\u00edch ngo\u00e0i n\u0103m \u0111\u1eddi v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba t\u1eadp t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, d\u1ef1 thi khoa c\u1eed, th\u0103ng quan c\u1ea5p b\u1ed5ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u01b0u \u0111\u00e3i, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng theo ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u1ee7a quan ngo\u00e0i v\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, n\u00ean d\u00f9 th\u00e2n th\u00edch xa nh\u01b0ng \u00e2n l\u1ec5 kh\u00f4ng thi\u00ean l\u1ec7ch<a class=\"footnote\" title=\"\u00c2n l\u1ec5 kh\u00f4ng thi\u00ean l\u1ec7ch, \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4 chi 36 vi\u1ebft l\u00e0 '\u00c2n l\u1ec5 kh\u00f4ng d\u1ee9t'.\" id=\"return-footnote-1782-18\" href=\"#footnote-1782-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu s\u00e1ch \u0111\u1ed3 b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n g\u1ed1c, v\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u1ee9 l\u00e2u d\u00e0i. V\u1eady xin cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00e2n th\u00edch trong v\u00f2ng n\u0103m \u0111\u1eddi c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 ghi v\u00e0o \u300aTi\u00ean Nguy\u00ean T\u00edch Kh\u00e1nh \u0110\u1ed3\u300b v\u00e0 \u300aT\u00f4ng Phi\u00ean Kh\u00e1nh T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan ngo\u00e0i, b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i', c\u00f9ng s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u1ede ngo\u00e0i h\u1ecd'. Nghi b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1782-19\" href=\"#footnote-1782-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, giao cho T\u00f4ng Ch\u00ednh t\u1ef1 h\u00e0ng n\u0103m thu th\u1eadp v\u00e0 ph\u1ee5 t\u1ecbch.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[26] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch t\u00e0i l\u1ee3i c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam, khi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea7n nh\u1eefng quan l\u1ea1i am hi\u1ec3u t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ec9 th\u1ecb, nh\u01b0ng n\u1ebfu Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng. V\u1eabn lo r\u1eb1ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 xa, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, t\u1eeb nay c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, n\u1ebfu h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, th\u00ec l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 xa.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 hai, thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n th\u00e2u, li\u1ec1n cho ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m thu\u1ed9c quan. Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 9, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu ki\u00eam qu\u1ea3n vi\u1ec7c khai th\u00e1c m\u1ecf b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[27] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Quan t\u01b0\u1eddng \u0111o\u1ea1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1ea1t, H\u1ed3 Tr\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, Quy\u1ec1n Thi\u1ebfu khanh Th\u00e1i Quan Khanh b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, Quy\u1ec1n Ph\u00e1n s\u1ef1 H\u1ee9a Tu\u00e2n, quan t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb Vi\u1ec7n Th\u1ea9m h\u00ecnh l\u00e0 Chu \u0110\u1ea1i Gi\u1ea3n, H\u00e0n T\u1ea5n Khanh, Tri\u1ec7u V\u0103n X\u01b0\u01a1ng, Ph\u00f9ng An Chi \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n ch\u1ee9c v\u1ee5, v\u00ec \u0111\u00e3 x\u1eed sai v\u1ee5 \u00e1n d\u00e2n T\u00e0o Ch\u00ednh \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u b\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ebft ch\u01b0a quy\u1ebft. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u00e1n ng\u00e2n sa x\u1eed sai \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u00c1n ng\u00e2n sa \u0111\u00e3 l\u00e0 x\u1eed sai, n\u00ean c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. T\u1ea5n Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An Kh\u00e2u.<\/p>\n<p>[28] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khu m\u1eadt vi\u1ec7n m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i n\u1ed9p m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u1ed5 ghi t\u00ean h\u1ecd, ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1eeb ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u1ee9c C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady. C\u00e1c ch\u1ee9c Ch\u01b0 ty s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 N\u1ed9i th\u01b0\u1eddng th\u1ecb tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c ch\u1ee9c Ch\u01b0 ty s\u1ee9, t\u00ean h\u1ecd, ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i n\u1ed9p s\u1ed5 ghi, l\u1ec7nh cho T\u00e2y vi\u1ec7n sao ch\u00e9p n\u1ed9p; ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 ch\u00ednh nhi\u1ec7m ho\u00e0nh h\u00e0nh, n\u1ed9i th\u1ea7n Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00e1c ph\u00f2ng ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, t\u00ean h\u1ecd, ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i n\u1ed9p s\u1ed5 ghi, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n sao ch\u00e9p n\u1ed9p. C\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00e2u c\u1eed \u0110\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Th\u00f4ng ti\u1ebfn ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty theo t\u1eebng h\u1ea1ng ph\u00e1t ph\u00f3ng; c\u1eed L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m, Tri ch\u00e2u qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean, g\u1eedi \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, b\u1ea3n vi\u1ec7n theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc giao cho L\u1ea1i ph\u00f2ng ghi l\u00fd l\u1ecbch xong, r\u1ed3i ph\u00ea giao cho Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n; c\u1eed c\u00e1c ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh sai khi\u1ec3n, \u0111\u1ec1u g\u1eedi th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau cho ph\u00e9p c\u00e1c quan T\u00e0o quan \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u c\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[30] Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Chu \u00d4n K\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh, h\u1ee3p l\u1ec7 nh\u1eadp t\u01b0 t\u1ef1. Khi \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Kinh t\u00e2u: <i>&#8220;\u00d4n K\u00ec t\u1eeb ch\u1ee9c B\u1eafc Kinh ph\u00e1p t\u00e0o tham qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 t\u01b0\u1eddng ph\u00fac quan n\u0103m n\u0103m, h\u1ee3p l\u1ec7 coi l\u00e0 hai nhi\u1ec7m k\u1ef3. Th\u00e1ng 5 n\u0103m nay, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n sai khi\u1ec3n, t\u01b0 t\u1ef1 c\u00f2n non, li\u1ec1n cho quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m thi\u1ebfu khanh, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 h\u00e0ng ng\u0169. Xin h\u00e3y ch\u1ecdn trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan, tri ch\u00e2u c\u00f3 t\u01b0 t\u1ef1, ho\u1eb7c ch\u1ecdn trong s\u1ed1 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tinh th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p, gi\u1eef m\u1ef1c c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 c\u00f3 t\u01b0 v\u1ecdng s\u00e2u d\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng minh chi\u1ebfu, khi\u1ebfn tr\u0103m quan ti\u1ebfn tho\u00e1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 tranh gi\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua d\u1ee5 Ph\u00f9ng Kinh r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u00d4n K\u00ec b\u00e1c b\u1ecf \u00e1n ki\u1ec7n c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1ebf, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.&#8221;<\/i> Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 c\u0169ng t\u00e2u: <i>&#8220;\u00d4n K\u00ec ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ecdc t\u1ee5ng lu\u1eadt s\u1edb, kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a x\u01b0a, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0110\u00ecnh \u00fay. Mong ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p>[31] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tu s\u1eeda V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[32] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u01b0 M\u00e3 Quang xin c\u1eed Th\u00ed hi\u1ec7u th\u01b0 lang, nguy\u00ean Tri Long Th\u1ee7y huy\u1ec7n Ph\u1ea1m T\u1ed5 V\u0169 c\u00f9ng tu so\u1ea1n \u300aT\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. T\u1ed5 V\u0169 l\u00e0 ch\u00e1u g\u1ecdi Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n b\u1eb1ng \u00f4ng ch\u00fa.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, ki\u00eam ch\u1ee9c T\u01b0 hu\u00e2n Lang trung, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf; La Ch\u1eedng, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9. Khi \u1ea5y, Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Ph\u00f9ng Kinh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Phong th\u00e1i c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta l\u00e0m th\u1ecb t\u00f2ng. H\u00e3y \u0111\u1ee3i khi Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch r\u00f5 r\u1ec7t, r\u1ed3i ban th\u01b0\u1edfng c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Kinh l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;X\u00e9t ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ec3 tham v\u1ea5n, \u0111i theo h\u1ea7u h\u1ea1 trong c\u00e1c cu\u1ed9c du ngo\u1ea1n y\u1ebfn ti\u1ec7c, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn nh\u1ea5t trong h\u00e0ng ph\u00e1p t\u00f2ng, h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i tr\u00ed s\u00e1ng su\u1ed1t, th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim, th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn. Nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty, \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 Ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tu so\u1ea1n \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n; khi thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1o, l\u1ea1i b\u1ed5 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 coi tr\u1ecdng danh kh\u00ed, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, kh\u00f4ng ng\u1edd nay l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec nh\u1eefng g\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i l\u00e0 s\u1ef1 coi tr\u1ecdng danh kh\u00ed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c coi tr\u1ecdng n\u1eefa. Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf qu\u1eadn nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u00e0m Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 m\u1ed9t n\u0103m ch\u01b0a c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec n\u1ed5i b\u1eadt, n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a ch\u00edn l\u1ed9, qu\u1eadn \u1ea5p nhi\u1ec1u vi\u1ec7c n\u1eb7ng n\u1ec1, d\u00f9 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u0103ng th\u00eam l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i, nh\u01b0ng t\u1eeb c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng thi\u1ebft l\u1eadp ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng g\u00ec. Nay v\u1ed9i b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, d\u01b0 lu\u1eadn ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u, Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ee9a Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen l\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, nh\u01b0ng H\u1ee9a Nguy\u00ean \u0111\u00e3 h\u1ed1i l\u1ed9 c\u00e1c quy\u1ec1n th\u1ebf, d\u00f9ng tr\u0103m m\u01b0u k\u1ebf x\u1ea3o quy\u1ec7t, ban \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, sau l\u1ea1i l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, t\u1ea1i ch\u1ee9c nhi\u1ec1u n\u0103m, cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y. D\u01b0 lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. C\u00f2n Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, ch\u01b0a l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb a dua, qu\u00e1 m\u1ee9c t\u00e2ng b\u1ed1c, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 tin r\u1eb1ng \u00f4ng ta c\u00f3 c\u00f4ng lao, v\u1ed9i ban \u00e2n th\u01b0\u1edfng, th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng nghe theo l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a b\u1ec1 tr\u00ean, m\u00e0 nghe theo vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1ec1 tr\u00ean. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c gi\u00e1o v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, m\u00e0 ch\u1ec9 mong b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng l\u1ee3i \u00edch, t\u1eeb m\u1ed9t t\u1ea5c v\u1ea3i, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o, m\u1ed9t ch\u00fat l\u1ee3i nhu\u1eadn nh\u1ecf, mi\u1ec5n l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec1u s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch thu l\u1ea5y, \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c quan. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang ng\u00e0y c\u00e0ng l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c. Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t nh\u1ecf, nh\u01b0ng t\u00e1c h\u1ea1i l\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn. \u0110i\u1ec1u th\u1ea7n lo l\u1eafng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1eady m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n c\u0169ng t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ea7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, th\u00ec l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00f4ng lao. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Giang, Ho\u00e0i, ch\u01b0a c\u00f3 ch\u00fat c\u00f4ng lao n\u00e0o, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3 c\u00f4ng. M\u1ed9t k\u1ebb b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 bi\u1ebft v\u01a1 v\u00e9t, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00eam n\u1eefa, n\u0103m ngo\u00e1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho H\u01b0\u1edbng m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c, hai ph\u00e9p v\u1ec1 l\u1ee5a v\u00e0 g\u1ea1o, th\u00ec vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p, vi\u1ec7c thu\u00ea thuy\u1ec1n bu\u00f4n, th\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u00f4ng t\u01b0 ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng. C\u00f2n l\u1ea1i m\u1ea5y vi\u1ec7c, m\u1edbi sai thu\u1ed9c l\u1ea1i t\u00ednh to\u00e1n, Tr\u1ea7n Sai v\u00e0o Ph\u00fac Ki\u1ebfn, V\u1ec7 K\u1ef3 \u0111\u1ebfn L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, L\u01b0u Th\u1ea7m \u0111i Giang T\u00e2y, Th\u1ea9m Th\u00fac Th\u00f4ng \u0111i kh\u1eafp Ho\u00e0i Nam, \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Nam, Kinh H\u1ed3, th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ean h\u1ecd, \u0111\u1ec1u h\u1eb9n th\u00e1ng b\u1ea3y \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u b\u00e0n b\u1ea1c l\u1ee3i h\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay trong m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c, ch\u01b0a c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3y t\u00e1m ph\u1ea7n, m\u00e0 H\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, n\u1ebfu H\u01b0\u1edbng l\u00e0m xong m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i l\u1ea5y ch\u1ee9c g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng n\u1eefa? Mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ty v\u00e0 Tam ty l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 thi h\u00e0nh, c\u00f4ng b\u1ed1 trong ngo\u00e0i, n\u1ebfu H\u01b0\u1edbng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, th\u00ec th\u1ea7n xin ch\u1ecbu t\u1ed9i n\u00f3i sai, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec, th\u00ec xin thu h\u1ed3i s\u1eafc c\u00e1o, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng xem t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n, n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p s\u1eafp x\u1ebfp c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u1edf v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng T\u00f4 Th\u00e1i, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4, Vinh Nh\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00f9ng Kinh kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00ea ho\u1eb7c, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1edd t\u00e2u n\u00e0y r\u1ea5t sai l\u1ea7m, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 t\u1eebng ch\u1ea5t v\u1ea5n t\u1eebng \u0111i\u1ec1u, Kinh li\u1ec1n nh\u1eadn ra l\u1ed7i c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u1ea1y t\u1ea1 r\u1ed3i \u0111i.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1edd t\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf qua.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n m\u1edbi c\u00f3 ghi ch\u00fa kh\u00e1c bi\u1ec7t, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ebd n\u00e0o c\u00f3 chuy\u1ec7n Ph\u00f9ng Kinh v\u00e0 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n hai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, m\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u00f9ng Kinh l\u00e0 sai l\u1ea7m? \u0110\u00e2y l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf s\u00e1ch Chu, theo v\u0103n c\u0169. Nay \u0111\u1ec1u theo s\u00e1ch Chu.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>C\u1ea3nh \u00d4n n\u00f3i r\u1eb1ng Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng s\u1eafp x\u1ebfp hai ph\u00e1p l\u1ee5a v\u00e0 g\u1ea1o kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. Th\u01b0\u1ee3ng ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho H\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch. V\u00ec v\u1eady, Tr\u1eabm giao cho khanh vi\u1ec7c thu thu\u1ebf \u1edf \u0110\u00f4ng Nam, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1eafm r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh th\u0103ng tr\u1ea7m, thu nh\u1eadp v\u00e0 chi ti\u00eau. M\u00e0 khanh trung th\u00e0nh, ki\u00ean \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng vi\u1ec7c, truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u00fd Tr\u1eabm, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u00edch, Tr\u1eabm r\u1ea5t khen ng\u1ee3i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xem t\u1edd t\u00e2u, Tr\u1eabm c\u00f2n lo l\u1eafng v\u00ec l\u1eddi \u0111\u1ed3n g\u00e2y hoang mang, l\u00f2ng Tr\u1eabm kh\u00f4ng ph\u1ea3i [ch\u1ec9 l\u00e0] \u0111\u00e1, \u0111\u00e2u d\u1ec5 lay chuy\u1ec3n. Khanh h\u00e3y ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd Tr\u1eabm.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n ch\u00ed ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c H\u01b0\u1edbng v\u00e0 Ch\u1eedng th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ghi v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6. \u00c1n: S\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng H\u01b0\u1edbng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang, b\u00e0n v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1 th\u00f4ng su\u1ed1t, r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. Th\u1ea7n T\u00f4ng r\u1ea5t hi\u1ec3u t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng, An Th\u1ea1ch t\u1eeb trong tri\u1ec1u \u1ee7ng h\u1ed9, c\u00e0ng gi\u00fap \u00f4ng ph\u00e1t huy t\u00e0i n\u0103ng. Theo \u0111\u00f3, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o vi\u1ec7c a dua v\u1edbi An Th\u1ea1ch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ee5a v\u00e0 g\u1ea1o, b\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[34] T\u01b0 hu\u00e2n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc gi\u00e1m m\u1ee5c s\u1ee9 Th\u00f4i \u0110\u00e0i Ph\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1. Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p <em>&#8220;\u00e1n v\u1ea5n d\u1ee5c c\u1eed&#8221; (ND: tra h\u1ecfi v\u00e0 t\u1ed1 gi\u00e1c)<\/em>, \u0110\u00e0i Ph\u00f9 nghe th\u1ea5y, gi\u01a1 tay l\u00ean tr\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m nay d\u00f9ng sai h\u00ecnh danh, nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch khen ng\u1ee3i vi\u1ec7c \u00f4ng theo m\u00ecnh, n\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y.<\/p>\n<p>[35] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng kho l\u01b0\u01a1ng \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe d\u00e2n gian gi\u00e1 g\u1ea1o h\u01a1i cao, c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t g\u1ea1o m\u1edbi cung c\u1ea5p t\u1eeb Ho\u00e0i Nam, l\u1ec7nh \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 v\u1eeba ph\u1ea3i, c\u1eed quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u1ee3, \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng b\u00e1n ra, \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 c\u1ea3.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ph\u00ea: L\u01b0\u01a1ng \u0110oan, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n xem x\u00e9t v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 ph\u00f9 h\u1ee3p.<\/p>\n<p>\u0110oan t\u1eebng \u0111\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, b\u00e0n r\u1eb1ng ti\u1ec1n thanh mi\u00eau kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft l\u1eadp quan ch\u1ee9c v\u00e0 c\u01a1 quan, c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean, Thi\u1ec3m, Nh\u1ecb Qu\u1ea3ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ea5p ph\u00e1t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac \u0111\u00e1p. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecb \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0n \u0110\u1ea1c ng\u0103n c\u1ea3n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i r\u00f5 vi\u1ec7c \u0110\u1ea1c ng\u0103n c\u1ea3n m\u00ecnh, b\u00e8n d\u00f9ng vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 t\u00e2n ph\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u1ef1 h\u1eb7c, xin b\u00e3i ch\u1ee9c, giao vi\u1ec7c c\u1ee7a ty \u0111\u1ec1 c\u1eed cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 d\u00e2ng t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0110oan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u1eadp' trong 'chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1eadp ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111oan tr\u1ea1ng' nghi ng\u1edd n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e2u\" id=\"return-footnote-1782-20\" href=\"#footnote-1782-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110oan th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng, ngay th\u1eb3ng, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, s\u1ee3 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 b\u1ecf qua \u00f4ng ta, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt c\u00f2n kh\u00f4ng b\u1ecf.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110oan \u1eaft c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi do Gi\u00e1ng ti\u1ebfn c\u1eed? Nay b\u00e0n vi\u1ec7c d\u1ecbch, v\u1ed1n l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Gi\u00e1ng, \u1eaft l\u00e0 \u00f4ng ta th\u1ea5y nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec t\u00e0 \u00fd. Nh\u01b0ng nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1ec7 h\u1ea1 \u1eaft kh\u00f4ng v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 su\u1ed1t \u0111\u1eddi b\u1ecf qua t\u00e0i n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng c\u1ee7a \u00f4ng ta.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. \u0110oan, ng\u01b0\u1eddi Chu Ch\u1ea5t, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00e3 H\u1ed1i ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u1eadn ch\u1ee9c Suy tr\u1ef1c quan \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.<\/p>\n<p><i>(Nh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p r\u1eb1ng, \u0110oan kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0111\u1ec1 h\u00ecnh, v\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c thanh mi\u00eau kh\u00f4ng ti\u1ec7n n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. Nay ch\u1ec9 theo th\u1ef1c l\u1ee5c. H\u00e0n \u0110\u1ea1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0111\u1ea7u.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ghi ch\u00e9p: L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, quan phi\u00ean ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, con trai l\u00e0 Duy L\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, sung ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9; An Nhi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, ban t\u00ean Duy Trung, v\u00ec T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[39] Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u, xin th\u00fac gi\u1ee5c \u0110\u1ea1i l\u00fd t\u1ef1 x\u1eed \u00e1n c\u00f4ng \u00e1n c\u1ee7a Di\u1ec7p L\u00e2n, tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh ngh\u0129a d\u0169ng \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;H\u00ecnh ng\u1ee5c ch\u1eadm tr\u1ec5 nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 kh\u00f4ng t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed? G\u1ea7n \u0111\u00e2y Trung th\u01b0 h\u00ecnh ph\u00f2ng \u0111\u00e3 l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, th\u00fac gi\u1ee5c, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean xem x\u00e9t v\u00e0 l\u1eadp ph\u00e1p ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m theo c\u00e1ch n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u1ea3n mi\u1ec5n tr\u1edf xu\u1ed1ng, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c Ph\u00f3 su\u1ea5t tr\u1edf l\u00ean, sau khi c\u00f3 chi\u1ebfu ph\u1ea3i xin c\u1ea5p c\u00e1c kho\u1ea3n: kh\u0103n b\u1ecbt \u0111\u1ea7u, \u00e1o m\u1eb7c khi l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0ng ng\u00e0y, ti\u1ec1n \u0111i \u0111\u01b0a tang, ng\u1ef1a c\u1ea5p cho ng\u00e0y v\u00e0o ch\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'ph\u00f3 tri\u1ec1u nh\u1eadt chi m\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1edfi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-23 m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1782-21\" href=\"#footnote-1782-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, theo l\u1ec7 c\u1ea5p cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c t\u1eeb \u0111\u1ea3n mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[41] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0110\u1ec1 h\u00ecnh ty Kinh \u0110\u00f4ng thu th\u1eadp s\u1ed1 li\u1ec7u v\u1ec1 s\u1ed1 h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u00e0 vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd sau n\u00e0y c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, \u0111i\u1ec1u tra th\u1ef1c t\u1ebf r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. V\u00ec Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf Nam Kinh \u0111\u00e3 c\u1eed quan \u0111i ki\u1ec3m tra thi\u1ec7t h\u1ea1i do thi\u00ean tai, nh\u01b0ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ea1i \u00e9p c\u00e1c h\u1ed9 ph\u1ea3i nh\u1eadn l\u1ea1i m\u1ee9c thu\u1ebf c\u0169.<\/p>\n<p>[42] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. <i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ea1 \u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 c\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 ph\u1ed1i \u0111\u00e0y do c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, An ph\u1ee7, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n x\u1eed l\u00fd, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2n Ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i ch\u1ee9c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>&#8220;H\u1ed3 T\u00f4ng D\u0169 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u00e0m h\u1ecfng ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ea1i b\u00e0n r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t T\u00e2y th\u1ea9m quan \u0111\u1ec3 chia quy\u1ec1n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u00f4n tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n; h\u01a1n n\u1eefa, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i ban \u00e2n hu\u1ec7, g\u00e2y h\u1ea1i cho ch\u00ednh s\u1ef1. L\u1eddi n\u00f3i n\u00e0y nh\u1eb1m l\u1eadt \u0111\u1ed5 Trung th\u01b0, cho r\u1eb1ng l\u00e0m suy y\u1ebfu Khu m\u1eadt vi\u1ec7n. V\u00ec Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u00e0n lu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady. L\u1ea1i n\u00f3i v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, \u00fd c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 mu\u1ed1n h\u1ea1 b\u1ec7 H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u00e0 th\u00f4i. Tr\u1eabm t\u1eebng tr\u00e1ch m\u1eb7t r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n, gi\u00e1m ty c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i, nh\u01b0ng \u00f4ng ta ch\u1eb3ng h\u1ec1 l\u00e0m tai m\u1eaft cho Tr\u1eabm, ch\u1ec9 chuy\u00ean ph\u00e1 ho\u1ea1i nh\u1eefng vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n l\u00e0m. T\u00f4ng D\u0169 r\u1ea5t x\u1ea5u h\u1ed5, n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;B\u1ec7 h\u1ea1 cho ph\u00e9p th\u1ea7n, th\u1ea7n m\u1edbi d\u00e1m n\u00f3i.&#8217; Ng\u00e0y h\u00f4m sau li\u1ec1n n\u00f3i vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea.&#8221;<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4ng D\u0169 ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eb3ng th\u00f4 l\u1ed7, kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4ng D\u0169 c\u00f3 v\u1ebb ngay th\u1eb3ng, nh\u01b0ng x\u00e9t vi\u1ec7c r\u1ea5t tinh t\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u00e0m \u00fd, chuy\u00ean nh\u1eb1m tr\u00fang th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngay th\u1eb3ng.&#8221;<\/i> C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111u\u1ed5i c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 can gi\u00e1n, m\u00e0 l\u00e0 gi\u00e8m pha th\u00f4i.&#8221;<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u xin Vua t\u1ea1m th\u1eddi bao dung. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ean l\u1ea5y vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc l\u00e0m tr\u1ecdng, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec hi\u1ec1m kh\u00edch c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 dung t\u00fang nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y.&#8221;<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m quan gi\u00e1n, l\u1ea1i nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 n\u00f3i vi\u1ec7c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f4ng hay.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1nh ch\u1ec9 n\u1ebfu \u0111\u00fang, quan gi\u00e1n thu\u1eadn theo c\u0169ng kh\u00f4ng sai, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u1ed9i c\u1ee7a T\u00f4ng D\u0169; ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c mang \u00fd x\u1ea5u ph\u00e1 ho\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1 m\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9.&#8221;<\/i> Vua ra l\u1ec7nh tra x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch xin Vua ph\u00ea chu\u1ea9n n\u00eau r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng gian tr\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng ta, do \u0111\u00f3 Vua ph\u00ea chu\u1ea9n giao cho Trung th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00f4ng D\u0169 kh\u00ed th\u1ebf gian tr\u00e1, t\u1eeb khi nh\u1eadn ch\u1ee9c gi\u00e1n quan, ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t l\u00f2ng gi\u00fap \u00edch cho \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; m\u1ed7i khi v\u00e0o ch\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c, \u1eaft \u1ea9n gi\u1ea5u \u00fd \u0111\u1ed3 x\u1ea5u xa, che gi\u1ea5u s\u1ef1 th\u1eadt, b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd t\u00e0 thuy\u1ebft, l\u1ea5y vi\u1ec7c ri\u00eang thay vi\u1ec7c c\u00f4ng, chuy\u00ean ph\u00e1 ho\u1ea1i \u0111\u1ea1o l\u00fd ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, tr\u00fang th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. L\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ef1 che m\u1eaft m\u00ecnh sao? V\u00ec th\u1ebf ph\u1ea3i gi\u00e1ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> V\u1eabn h\u1ea1n trong m\u1ed9t th\u00e1ng, l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf c\u1eed m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hai quan vi\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 gi\u00e1n quan c\u00f2n khuy\u1ebft.<\/p>\n<p>T\u00f4ng D\u0169 l\u00e0m quan gi\u00e1n, g\u1eb7p vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng n\u00f3i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u00eau t\u00ean, l\u1eddi l\u1ebd ph\u1ea7n nhi\u1ec1u k\u00edn \u0111\u00e1o, n\u00ean trong l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua c\u00f3 c\u00e2u <i>&#8220;\u1ea9n gi\u1ea5u \u00fd \u0111\u1ed3 tr\u00fang th\u01b0\u01a1ng&#8221;<\/i>. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u1eddi ph\u00ea \u0111\u00f3 l\u00e0 do L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh vi\u1ebft. Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh cho l\u00e0m Tri huy\u1ec7n, T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, m\u1edbi b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(<i>&#8220;T\u00f4ng D\u0169 n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean&#8221;<\/i>, <i>&#8220;L\u1eddi ph\u00ea l\u00e0 do L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh vi\u1ebft&#8221;<\/i>, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo nh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. B\u1ed1n ch\u1eef <i>&#8220;kh\u00ed th\u1ebf gian tr\u00e1&#8221;<\/i> v\u1ed1n \u1edf tr\u00ean c\u00e2u <i>&#8220;t\u1ef1 che m\u1eaft m\u00ecnh&#8221;<\/i>, ng\u1eef kh\u00ed c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng li\u1ec1n m\u1ea1ch. B\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u kh\u00f4ng c\u00f3, b\u1ea3n m\u1edbi gi\u1ed1ng b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u. Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea3n Chu v\u00e0 Ng\u1ef1 t\u1eadp c\u00f3 \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, nay ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng chuy\u1ec3n l\u00ean tr\u00ean c\u00e2u <i>&#8220;t\u1eeb khi nh\u1eadn ch\u1ee9c gi\u00e1n quan&#8221;<\/i>.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eadt k\u00fd l\u1ea1i ch\u00e9p: T\u00f4ng D\u0169 l\u00e0m quan gi\u00e1n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i vi\u1ec7c. L\u1ea1i n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y t\u1eebng \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, H\u00e0n Gi\u00e1ng k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi \u00f4ng ta. T\u00f4ng D\u0169 th\u1ef1c ra ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i x\u1ea5u H\u00e0n Gi\u00e1ng, nh\u1eefng k\u1ebb gh\u00e9t \u00f4ng ta cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi gi\u00e8m pha m\u00e0 th\u00f4i.)<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111\u1eb7t hai ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan T\u00e2y, l\u1ea5y quan \u0111\u00e3 th\u0103ng tri\u1ec1u l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri vi\u1ec7n H\u00e0n Ch\u1ea9n.<\/p>\n<p>[46] Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n V\u0129nh ki\u00eam xem x\u00e9t vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u1ed1i t\u1ed9i nh\u00e2n theo t\u1ed9i nguy\u00ean ph\u1ea1m. T\u00f4n V\u0129nh v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 3 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00f2a Ch\u00e2u, kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Bi\u00ean s\u1eafc, ki\u00eam Tri Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng. <i>(Ch\u1ec9 n\u00ean ghi vi\u1ec7c \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1, vi\u1ec7c xem x\u00e9t n\u00e0y kh\u00f4ng c\u1ea7n ghi l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9 L\u01b0u C\u1ea5n ti\u1ebfn c\u1eed Quy\u1ec1n Qu\u00e2n s\u1ef1 Ph\u00e1n quan Li\u1ec5u Ch\u00e2u T\u1ed1ng Ng\u1ea1c thi v\u1ec1 h\u00ecnh danh. Trung th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng Ng\u1ea1c t\u1eebng thi v\u1ec1 lu\u1eadt, h\u1ed1i l\u1ed9 l\u1ea1i nh\u00e2n, \u0103n c\u1eafp \u00e1n quy\u1ebft, mu\u1ed1n kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;D\u00f9 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00f4ng th\u1ea1o lu\u1eadt, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady. Cho Ng\u1ea1c thi kh\u00f4ng sao, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd b\u1ecb lo\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Sai Trung s\u1ee9, \u0111\u01b0a b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea5t Nam T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng giao cho Tam ty, l\u1ec7nh t\u00ednh to\u00e1n s\u1eeda ch\u1eefa. Ban \u0111\u1ea7u, Vua th\u1ea5y c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh \u1edf nh\u00e0 thu\u00ea t\u1ea3n m\u00e1c xa x\u00f4i, khi c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 kh\u1ea9n c\u1ea5p, l\u1ea1i nh\u00e2n ch\u1ea1y t\u1ee9 t\u00e1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ecdp b\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean mu\u1ed1n x\u00e2y ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u1edf. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, sai Trung nh\u00e2n \u0111\u1ebfn B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng quy ho\u1ea1ch, v\u00e0 s\u00e1p nh\u1eadp B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng v\u00e0o ph\u00eda nam. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u1ed5i Nam, B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng th\u00e0nh \u0110\u00f4ng, T\u00e2y, danh ng\u1ea1ch c\u1ee7a S\u1ee9 v\u00e0 Ph\u00f3 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady. Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 9, x\u00e2y \u0110\u00f4ng ph\u1ee7 v\u00e0 T\u00e2y ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[49] Vua \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c L\u00fd S\u01b0 Trung, m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y sau, ph\u00ea d\u1ee5 giao cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Long B\u00e1c, Th\u00e1c Th\u1ea1c gi\u1ebft h\u1ea1i l\u1eabn nhau, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc. Nay H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00e1, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 c\u0169ng c\u00f9ng \u0111i, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u1ec7nh \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9 d\u1ee5, \u0111\u1ee3i V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra xong s\u1ebd b\u00e0n ri\u00eang.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o m\u00f9ng 7 th\u00e1ng n\u00e0y. Vua th\u1ea5y l\u1ea1 v\u1ec1 vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u b\u00e1o trong m\u1ed9t ng\u00e0y c\u00f3 hai c\u00e1ch n\u00f3i, ban \u0111\u1ea7u n\u00f3i b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n tan r\u00e3, sau l\u1ea1i n\u00f3i \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 h\u1ed7 tr\u1ee3 m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n, c\u00e1ch nhau ch\u1ec9 hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ebft s\u1ee9c gi\u1ea3i th\u00edch, cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thi\u1ec1u ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o tin t\u1ee9c do ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m b\u00e1o c\u00e1o. B\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n ch\u1ed1ng c\u1ef1, th\u00ec trong hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c gi\u1ea3 v\u1edd r\u00fat lui r\u1ed3i l\u1ea1i ti\u1ebfn, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 tan r\u00e3 r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p, l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i Thi\u1ec1u. Nh\u01b0ng th\u1ea7n c\u0169ng nghi ng\u1edd Thi\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t v\u1ec1 tr\u00ed tu\u1ec7. Khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng Thi\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 v\u1eabn l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u00e2u, Thi\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i, th\u1ea7n nghi ng\u1edd Thi\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t v\u1ec1 tr\u00ed tu\u1ec7, ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ec1u \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, v\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee9c, uy t\u00edn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nghe theo, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed9i tr\u00e1ch c\u1ee9 vi\u1ec7c kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n. N\u1ebfu v\u1ed9i l\u1ec7nh cho \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9 d\u1ee5, e r\u1eb1ng l\u00e0m n\u1ea3n ch\u00ed c\u1ee7a Thi\u1ec1u. Sau khi \u0111i\u1ec1u tra xong, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho l\u00e0m vi\u1ec7c, t\u00e2m tr\u1ea1ng s\u1ebd c\u00e0ng e d\u00e8.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u0169ng lo r\u1eb1ng Thi\u1ec1u v\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 c\u00f3 k\u1ebb th\u1eeba c\u01a1 gieo r\u1eafc hi\u1ec1m kh\u00edch, nh\u01b0ng \u0111ang d\u1ef1a v\u00e0o H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o d\u00f9ng binh, Thi\u1ec1u \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u1ea3n tr\u1edf H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ec1u \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, b\u1ecb L\u00fd S\u01b0 Trung ghen gh\u00e9t, b\u1ecb c\u00e1c quan qu\u00e2n gh\u00e9t b\u1ecf, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3n tr\u1edf H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 lo V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0i x\u00edch, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng lo Thi\u1ec1u c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o. Xin th\u00fac gi\u1ee5c Thi\u1ec1u ph\u00e2n t\u00edch, ch\u01b0a c\u1ea7n l\u1ec7nh cho \u0111\u1ebfn T\u1ea7n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>M\u1ea5y ng\u00e0y sau, l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u1ea3n ph\u00e2n t\u00edch vi\u1ec7c T\u1ea7n ch\u00e2u c\u1ee7a L\u00fd S\u01b0 Trung, S\u01b0 Trung xin truy c\u1ee9u vi\u1ec7c xin c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban x\u1eed ph\u1ea1t. An Th\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111em b\u1ea3n ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a S\u01b0 Trung t\u00e2u l\u00ean Vua, n\u00f3i: <i>&#8220;Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u00fac \u0111\u1ea7u d\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eafp x\u1ebfp g\u00ec, H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Thi\u1ec1u. \u0110\u00e3 kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho B\u1ea3o c\u00f9ng Thi\u1ec1u l\u00e0m vi\u1ec7c chung, B\u1ea3o chuy\u00ean mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, Thi\u1ec1u chuy\u00ean mu\u1ed1n chi\u00eau ph\u1ee7, t\u00ecnh th\u1ebf \u1eaft s\u1ebd c\u1ea3n tr\u1edf l\u1eabn nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady th\u1ea7n mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, ch\u1ec9 d\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u. Thi\u1ec1u mu\u1ed1n chi\u00eau ph\u1ee7, n\u00ean l\u1ec7nh l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n; B\u1ea3o mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, n\u00ean l\u1ec7nh v\u1eabn l\u00e0m \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t nh\u01b0 c\u0169. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 h\u00f2a, th\u00ec giao cho Thi\u1ec1u h\u00f2a gi\u1ea3i; n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00f2a, th\u00ec l\u1ec7nh cho H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o \u0111\u00e1nh nhau. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u00fd \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi giao cho L\u00fd S\u01b0 Trung l\u00e0m t\u01b0\u1edbng. H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o tuy b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, nh\u01b0ng v\u1eabn mang ch\u1ee9c \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ee5 b\u1ea1c H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o. B\u1ea3o tuy kh\u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, nh\u01b0ng v\u1eabn \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t, v\u1ed1n ch\u01b0a t\u1eebng \u0111o\u1ea1t m\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 S\u01b0 Trung d\u1ef1a v\u00e0o, sao l\u1ea1i khi\u1ebfn b\u1ed9 l\u1ea1c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n g\u00e2y lo\u1ea1n?<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, S\u01b0 Trung cho r\u1eb1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 g\u00e2y lo\u1ea1n, li\u1ec1n coi \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a Thi\u1ec1u. Thi\u1ec1u v\u1edbi \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n thi\u1ebft, l\u1ea1i uy t\u00edn c\u1ee7a \u00f4ng ta ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nghe theo, th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng b\u1eb1ng S\u01b0 Trung, S\u01b0 Trung \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 g\u00e2y lo\u1ea1n, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t m\u00ecnh?&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua n\u00f3i v\u1edbi T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00f9ng H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh, d\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 h\u00f2a, d\u00f9ng S\u01b0 Trung l\u00e0 \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 g\u00ec thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1edbi H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, m\u00e0 S\u01b0 Trung l\u1ea1i n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i gi\u1ea3i th\u00edch h\u1ed9 S\u01b0 Trung, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y \u0111\u1ee3i \u0111i\u1ec1u tra xong s\u1ebd b\u00e0n ri\u00eang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng 7 B\u00ednh D\u1ea7n, m\u00f9ng 8 \u0110inh M\u00e3o n\u00ean tham kh\u1ea3o. Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7 K\u1ef7 H\u1ee3i \u0111i\u1ec1u tra xong, theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y 17, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ebfn T\u1ea7n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9 d\u1ee5, ng\u00e0y 25, tr\u00ecnh b\u1ea3n ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a L\u00fd S\u01b0 Trung, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 6. N\u1ebfu kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ebft l\u00f2ng \u1ee7ng h\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, s\u1ef1 bi\u1ec7n gi\u1ea3i gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u01b0 M\u00e3 Quang trong\u300aL\u1ee5c nguy\u1ec7t nh\u1eadt k\u00fd\u300bghi r\u1eb1ng: &#8220;H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o h\u00f2a hai t\u1ed9c, gi\u1ebft \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bghi: &#8220;Vua ph\u00ea v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Th\u1eeba th\u1ee5 T\u1ea7n Ch\u00e2u r\u1eb1ng: Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u00e3 sai H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i ph\u00e1 tan, chi\u00eau an kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean.&#8221; \u0110\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 ph\u00e1 tan xong, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh. Vi\u1ec7c T\u01b0 M\u00e3 Quang ghi ch\u00e9p v\u1ec1 hai t\u1ed9c h\u00f2a, gi\u1ebft \u0110\u1ed5ng D\u1ee5 h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i x\u00e9t trong\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300bng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 ba, Vua ph\u00ea v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Th\u1eeba th\u1ee5 L\u01b0u Hi Th\u00edch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1eb1ng: \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o d\u1eabn theo L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u01af\u1edbc c\u00f9ng qu\u00e2n m\u00e3, binh Phi\u00ean, tr\u1ea1i h\u1ed9, cung ti\u1ec5n th\u1ee7 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111i ph\u00e1 tan, gi\u1ebft ch\u1ebft gi\u1eb7c Phi\u00ean. Vua ph\u00ea: &#8220;Xem c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed n\u00e0y, \u00e2n uy tr\u01b0\u1edbc sau, th\u1ee9 t\u1ef1 xu\u1ea5t binh, qu\u1ea3 th\u1eadt r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd.&#8221; L\u1eddi ph\u00ea n\u00e0y c\u1ee7a Vua ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 17.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean,\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300bghi l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 8, c\u00f2n An Th\u1ea1ch l\u1ea1i ghi l\u00e0 ng\u00e0y 17, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao. C\u0169ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n ph\u00e1 tan, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y b\u1ed9 t\u1ed9c Phi\u00ean \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, b\u1ecf huy\u1ec7n B\u00ecnh T\u1ea5n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111em \u0111\u1ea5t \u1ea5y s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c huy\u1ec7n Du Th\u1ee9, Thanh Nguy\u00ean, D\u01b0\u01a1ng Kh\u00fac.<\/p>\n<p>[51] L\u01b0 S\u0129 T\u00f4ng, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, m\u1ea5t. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1782-1\">Ba nh\u00e0 T\u00e2m Ba nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ba nh\u00e0 B\u1ed1i Th\u1ef1c L\u1eb7c T\u00e2n B\u00e1', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 8-23 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1782-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-2\">'C\u0103n c\u1ee9' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'hi\u1ebfn', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1782-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-3\">Ch\u1eef '\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111i\u1ec3u', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456, truy\u1ec7n Chu Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i trong truy\u1ec7n Chu Th\u1ecd X\u01b0\u01a1ng, ph\u00eda tr\u00ean c\u00f3 hai ch\u1eef 'k\u00ed t\u00e1ng', nghi l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1782-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-4\">\u0110\u1ed5ng D\u1ee5, ch\u1eef 'D\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1782-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-5\">Ch\u1eef 'tr\u1ea1i' trong 'C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1782-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-6\">L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ng\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo\u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300bquy\u1ec3n 328, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1782-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-7\">Ch\u1eef 'kh\u00e1m' nghi l\u00e0 'kham'. <a href=\"#return-footnote-1782-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-8\">Ch\u1eef 't\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aH\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 10 h\u1ea1, ph\u1ea7n Ho\u00e0ng h\u1eadu k\u1ef7 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1782-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-9\">Nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'qu\u1ed1c', theo \u300aH\u00e1n Th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 72, \u300aV\u01b0\u01a1ng C\u00e1t truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a Nhan S\u01b0 C\u1ed5 trong \u300aCao \u0110\u1ebf k\u1ef7\u300b m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1782-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-10\">Ch\u1eef 'L\u1ee3i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 95, \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1782-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-11\">Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'V\u1eadn ph\u00e1n', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1782-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-12\">Theo s\u00e1ch tr\u00ean, c\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'Y\u00ean', c\u00f3 l\u1ebd th\u1eeba; 'Lan \u0110\u1ec1' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 'Lan \u0110\u00ea'. <a href=\"#return-footnote-1782-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-13\">Ch\u1eef 'Ng\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1782-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-14\">Long V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4 chi 20 ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu Long V\u0169 V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n'. <a href=\"#return-footnote-1782-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-15\">B\u1ea3n cung nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'b\u1ea3n quan', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 224, b\u1ea3ng t\u00f4ng th\u1ea5t th\u1ebf h\u1ec7, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 15, Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh M\u1ef9 th\u1ebf gia v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-19 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1782-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-16\">Nguy\u00ean Hi, ch\u1eef 'Hi' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'Hi', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 245, Chi\u00eau Th\u00e0nh Th\u00e1i t\u1eed Nguy\u00ean Hi truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 2-3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1782-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-17\"> B\u1ed1n \u0111\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o tang v\u1ea3i th\u01b0a, \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u00b7\u0110\u1ea1i Truy\u1ec7n\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'B\u1ed1n \u0111\u1eddi th\u00ec m\u1eb7c \u00e1o tang v\u1ea3i th\u01b0a'. <a href=\"#return-footnote-1782-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-18\"> \u00c2n l\u1ec5 kh\u00f4ng thi\u00ean l\u1ec7ch, \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4 chi 36 vi\u1ebft l\u00e0 '\u00c2n l\u1ec5 kh\u00f4ng d\u1ee9t'. <a href=\"#return-footnote-1782-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-19\"> Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan ngo\u00e0i, b\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i', c\u00f9ng s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u1ede ngo\u00e0i h\u1ecd'. Nghi b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1782-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-20\">Ch\u1eef 'c\u1eadp' trong 'chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1eadp ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111oan tr\u1ea1ng' nghi ng\u1edd n\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e2u <a href=\"#return-footnote-1782-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1782-21\">Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'ph\u00f3 tri\u1ec1u nh\u1eadt chi m\u00e3' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1edfi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-23 m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1782-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":3,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1782","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2677,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1782\/revisions\/2677"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1782\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1782"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1782"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}