{"id":1786,"date":"2026-01-01T13:08:18","date_gmt":"2026-01-01T06:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1786"},"modified":"2026-04-27T17:25:17","modified_gmt":"2026-04-27T10:25:17","slug":"beta-quyen-214-nam-hi-ninh-thu-3-canh-tuat-1070","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-214-nam-hi-ninh-thu-3-canh-tuat-1070\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 214: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1070)","rendered":"QUY\u1ec2N 214: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1070)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, T\u0129nh Nan Qu\u00e2n L\u01b0u H\u1eadu, Ph\u00e1n Di\u00ean Ch\u00e2u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong Ki\u1ec3m Hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00day, H\u00f9ng V\u0169 Qu\u00e2n L\u01b0u H\u1eadu, l\u1ec7nh cho ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea1i nhi\u1ec7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n H\u1ea1 d\u00f9ng th\u00e2n qu\u00e2n v\u00e0 k\u1ef5 binh h\u00f9ng m\u1ea1nh d\u1ecdc s\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m c\u00e1c tr\u1ea1i Thu\u1eadn An, Tuy B\u00ecnh, H\u1eafc Th\u1ee7y, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng xin \u0111\u00e1nh, Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, l\u1ee3i th\u1ebf \u1edf t\u1ed1c chi\u1ebfn, s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ch\u00fang ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u.\"<\/i> L\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t xu\u1ea5t qu\u00e2n. Qu\u00e2n do th\u00e1m b\u00e1o: <i>\"L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a gi\u1eb7c s\u1eafp h\u1ebft.\"<\/i> Qu\u1ef3 b\u00e8n xu\u1ea5t m\u1ed9t \u00edt qu\u00e2n \u1ee9ng ph\u00f3.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c b\u00e1o c\u1ea5p: <i>\"Gi\u1eb7c t\u0103ng qu\u00e2n, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u00fai \u0110\u1ecbnh Ti\u00ean, kh\u00f3i l\u1eeda ng\u1eadp tr\u1eddi.\"<\/i> Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n gi\u1eb7c s\u1eafp r\u00fat lui.\"<\/i> C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd, Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Chim \u01b0ng khi t\u1ea5n c\u00f4ng, \u1eaft gi\u1ea5u k\u00edn h\u00ecnh d\u1ea1ng. N\u1ebfu qu\u00e2n gi\u1eb7c th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn, sao l\u1ea1i ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng s\u1ed1 \u0111\u00f4ng? \u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 thanh, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u01b0\u1edbng k\u00e9m m\u1edbi nghi ng\u1edd.\"<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng xu\u1ea5t \u0111\u1ea1i qu\u00e2n.\r\n\r\nGi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t H\u00e1n, x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u1eef d\u1ed9i. Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i.\"<\/i> B\u00e8n sai L\u00fd An, L\u00fd Ngung xu\u1ea5t qu\u00e2n t\u1eeb Tuy \u0110\u1ee9c, B\u00e0nh \u0110\u1ea1t t\u1eeb Thu\u1eadn An, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t t\u1eeb Tuy B\u00ecnh, C\u1ed5 D\u1ef1c t\u1eeb An T\u1eafc, h\u1ecbch \u0111\u1ebfn ch\u00e2u H\u1ef1u v\u00e0 sai s\u1ee9 d\u1ee5 gi\u1eb7c r\u1eb1ng: <i>\"N\u01b0\u1edbc H\u1ea1 vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1, x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t H\u00e1n, t\u1ed9i r\u1ea5t l\u1edbn. N\u1ebfu bi\u1ebft h\u1ed1i l\u1ed7i, ta s\u1ebd cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i tr\u1edf v\u1ec1. N\u1ebfu kh\u00f4ng nghe, s\u1ebd gi\u1ebft kh\u00f4ng tha.\"<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, gi\u1eb7c b\u1ecf Thu\u1eadn An ch\u1ea1y, Qu\u1ef3 cho \u0111u\u1ed5i theo; nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ed1ng c\u1ef1 qu\u00e2n tri\u1ec1u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m h\u00e0ng tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 8, T\u00e2n M\u00f9i, s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam. X\u00e9t Truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 ghi ch\u00e9p c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t.)<\/i>\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, Vua c\u00f9ng c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n b\u1ea1c, mu\u1ed1n cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 n\u00ean chuy\u1ec3n tr\u1ea5n.\"<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Chuy\u1ec3n tr\u1ea5n \u1eaft kh\u00f4ng vui, chi b\u1eb1ng th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i \u0110\u0129nh \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Qu\u1ef3 sao l\u1ea1i th\u00f4i?\"<\/i> C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00eau v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 Tr\u00ecnh Kham. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng ban cho? Ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfc danh kh\u00ed, Qu\u1ef3 c\u0169ng \u1eaft tuy\u1ec7t v\u1ecdng, v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 Tr\u00ecnh Kham v\u1ed1n kh\u00f3 \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o ng\u00e0y nay.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u00e0n v\u1edbi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn gi\u1ed1ng T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, phi\u00ean tr\u1ea5n t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 chuy\u1ec3n l\u00ean, s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0 n\u00f3i: 'Trong qu\u00e2n ch\u1ec9 nghe Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 chuy\u1ec3n l\u00e0m B\u1ed9c x\u1ea1.' V\u00f5 th\u1ea7n kh\u00e1c v\u1edbi v\u0103n th\u1ea7n, v\u0103n th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ee9c v\u1ee5, ch\u1ec9 bi\u1ebft b\u00e1o qu\u1ed1c, v\u00f5 th\u1ea7n kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ee9c v\u1ee5.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Phi\u00ean tr\u1ea5n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00e1c v\u1edbi t\u00ecnh th\u1ebf ng\u00e0y nay. Th\u00e1i T\u1ed5 sai t\u01b0\u1edbng so\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam, c\u0169ng ch\u1ec9 ban ti\u1ec1n. Nay Qu\u1ef3 c\u00f3 c\u00f4ng g\u00ec m\u00e0 d\u00e1m mong \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u1ebft vi\u1ec7t.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi ng\u00e0y nay.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e0ng n\u00ean h\u1ea1n ch\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n ban ch\u1ee9c. Phi\u00ean tr\u1ea5n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00e1c v\u1edbi t\u00ecnh th\u1ebf ng\u00e0y nay, nay chuy\u1ec3n tr\u1ea5n ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n ch\u1ee9c Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u1ee9c Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9 khuy\u1ebft, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Nghi\u00eau D\u0169, nh\u01b0ng Vua n\u00f3i: <i>\"Nghi\u00eau D\u0169 c\u1ea9u th\u1ea3.\"<\/i> Khi Nghi\u00eau D\u0169 v\u00e0o ch\u1ea7u, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 qu\u00e1 g\u1ea5p, khi\u1ebfn ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ch\u1ee7, n\u00ean cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c khoan th\u1ee9 m\u1ed9t ch\u00fat.\"<\/i>\r\n\r\nT\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m quan ng\u00f4n s\u1ef1.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nghi\u00eau D\u0169 ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p v\u1edbi th\u00f3i t\u1ee5c \u0111\u1ec3 nu\u00f4i danh ti\u1ebfng, kh\u00f4ng n\u00ean cho l\u00e0m quan ng\u00f4n s\u1ef1. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9 \u1edf b\u1ed9, n\u00ean t\u1ea1m d\u00f9ng \u00f4ng \u1ea5y.\"<\/i> C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng Nghi\u00eau D\u0169 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho \u00f4ng \u1ea5y quy\u1ec1n thi\u00eam, m\u00e0 cho r\u1eb1ng n\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.[footnote] An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho quy\u1ec1n thi\u00eam m\u00e0 cho r\u1eb1ng n\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'kh\u00f4ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd v\u0103n, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'cho r\u1eb1ng'.[\/footnote]\r\n\r\nH\u00f4m \u0111\u00f3, H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c si\u00eau th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u00e3i ch\u1ebf, An Th\u1ea1ch v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng tranh lu\u1eadn th\u00eam, lui v\u1ec1 r\u1ed3i b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean Vua, n\u00f3i r\u1eb1ng Nghi\u00eau D\u0169 ch\u1ec9 n\u00ean quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean cho quy\u1ec1n. Vua nghe theo t\u1ea5u c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, l\u1ec7nh cho Nghi\u00eau D\u0169 quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n. C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 tranh, Vua m\u1edbi l\u1ec7nh cho quy\u1ec1n.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea v\u00e0o trung th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng b\u1ea3o c\u00e1c khanh r\u1eb1ng Nghi\u00eau D\u0169 t\u00ednh ch\u1eadm ch\u1ea1p, xu h\u01b0\u1edbng theo th\u00f3i c\u0169, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Sau v\u00ec trong ngo\u00e0i kh\u00f3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n t\u00e0i, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. Nay x\u00e9t l\u1ea1i, Nghi\u00eau D\u0169 t\u01b0 c\u00e1ch c\u00f2n non, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc t\u1eeb ch\u1ee9c tri gi\u00e1n vi\u1ec7n th\u0103ng l\u00e0m ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p, th\u1ef1c t\u1ebf ch\u01b0a t\u1eebng nh\u1eadn m\u1ec7nh, r\u1ed3i ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan. \u0110\u1ec3 tang xong, \u0111\u1ebfn kinh ch\u01b0a l\u00e2u. Nay v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u1ed3ng li\u00eau, th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c tr\u1ecdng, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, m\u00e0 k\u1ebb theo th\u00f3i c\u0169 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c may m\u1eafn. Nay \u0111\u00e3 l\u1ec7nh r\u1ed3i, e kh\u00f3 thu h\u1ed3i, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m cho quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n.\"<\/i> An Th\u1ea1ch gh\u00e9t Nghi\u00eau D\u0169 kh\u00f4ng theo m\u00ecnh, n\u00ean c\u1ed1 \u00fd d\u00f9ng t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf \u00f4ng. L\u00fac \u0111\u00f3, s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 giao cho c\u00e1c m\u00f4n, l\u1ea1i v\u1ed9i thay \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh.\r\n\r\n[3] Quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf Di\u00eau T\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed1n b\u1eadc; B\u1eafc l\u1ed9 \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m Qu\u1ea3ng, Nhu Vi\u1ec5n tr\u1ea1i Phi\u00ean b\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tri\u1ec7u D\u01b0 Kh\u00e1nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ba b\u1eadc; Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, V\u0103n t\u01b0 Ph\u00f3 s\u1ee9 An Th\u00e0nh, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn th\u00e0nh gi\u1edbi Phi\u00ean b\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tri\u1ec7u D\u01b0 \u0110\u1ee9c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Di\u00eau T\u1ee9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c do c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\nDi\u00eau T\u1ee9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ng\u0169 Nguy\u00ean. L\u00e2m Qu\u1ea3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Lai Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, qu\u00e2n H\u1ea1 v\u00e0o c\u01b0\u1edbp Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Di\u00eau T\u1ee9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p th\u00e1ng n\u00e0y, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Kh\u00e1nh Ch\u00e2u Di\u00eau T\u1ee9 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n H\u1ea1 \u1edf L\u1ec7 Nguy\u00ean b\u1ea3o, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u00e1ch Kh\u00e1nh v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m Cao M\u1eabn t\u1eed tr\u1eadn. Vi\u1ec7c c\u1ee7a Qu\u00e1ch Kh\u00e1nh v\u00e0 Cao M\u1eabn x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 <i>(24)<\/i> th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 L\u00fd T\u00edn \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c \u1edf ph\u00eda b\u1eafc tr\u1ea1i L\u1ec7 Nguy\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i. L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn s\u00e2u, ph\u00e1 b\u1ed1n tr\u1ea1i g\u1ed3m Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n v\u00e0 Cung Ch\u00e2u B\u1ea3o[footnote]Ch\u1eef 'Cung' trong 'Cung Ch\u00e2u B\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u1ea4n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 truy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 67 v\u00e0 \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u00e1nh th\u00e0nh B\u1ea1ch B\u00e1o v\u00e0 Kim Thang, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00ean tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u00eam qua s\u00f4ng L\u1ea1c, c\u00f3 gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u00fap, L\u00e2m Qu\u1ea3ng l\u1edbn ti\u1ebfng ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n s\u0129 ch\u1ecdn v\u00e0i tr\u0103m cung n\u1ecf \u0111\u1ee9ng b\u00ean b\u1edd ch\u1edd gi\u1eb7c, nh\u01b0ng th\u1ef1c ra thu qu\u00e2n \u00e1o gi\u00e1p \u0111i g\u1ea5p. Gi\u1eb7c nghe th\u1ea5y, nghi ng\u1edd kh\u00f4ng d\u00e1m v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng.\r\n\r\nL\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111em qu\u00e2n h\u1ed9 t\u1ed1ng Trung s\u1ee9 T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u0111i tu\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n Ho\u00e0i An r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, s\u1eafp \u0111\u1ebfn \u00d4 K\u00ea Xuy\u00ean, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft d\u1ecdc n\u00fai. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1, h\u1ecd b\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m tr\u1edf xa x\u00f4i, nh\u01b0ng L\u00e2m Qu\u1ea3ng kh\u00f4ng nghe. Qu\u1ea3 nhi\u00ean gi\u1eb7c ph\u1ee5c binh \u1edf \u00d4 K\u00ea Xuy\u00ean, khi nghe tin L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1, b\u00e8n r\u00fat lui. Ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin kia th\u1ef1c ra l\u00e0 gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00e2m Qu\u1ea3ng, b\u00e8n t\u0103ng qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Nhu Vi\u1ec5n.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, ngo\u1ea1i th\u00e0nh Nhu Vi\u1ec5n l\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1, gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh g\u1ea5p ngo\u1ea1i th\u00e0nh, L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00eam \u0111\u00f3n ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb v\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 n\u1ed9i th\u00e0nh. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 hay ph\u1ea3n ph\u00fac, lo c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00e1c, L\u00e2m Qu\u1ea3ng n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e2u nay l\u00e0 b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng che ch\u1eafn, l\u00fac nguy c\u1ea5p m\u00e0 b\u1ecf h\u1ecd, sau n\u00e0y h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\nKhi gi\u1eb7c v\u00e2y th\u00e0nh, L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00e3 d\u1eb7n tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef th\u00e0nh, n\u1ebfu c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh \u0111\u1ed9ng. Sau \u0111\u00f3 l\u1eeda ch\u00e1y gi\u1eefa \u0111\u1ed1ng c\u1ee7i, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef th\u00e0nh v\u1eabn im l\u1eb7ng, k\u1ebf c\u1ee7a gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u00e0nh. H\u00f4m sau, gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf M\u00e3 B\u00ecnh Xuy\u00ean, mang nhi\u1ec1u c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 h\u00e3i, L\u00e2m Qu\u1ea3ng li\u1ec1n m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p d\u1eabn qu\u00e2n m\u1edf c\u1ed5ng kh\u00e1c, t\u1ecf ra s\u1ebd ra ngo\u00e0i \u0111o\u1ea1t ng\u1ef1a c\u1ee7a gi\u1eb7c.\r\n\r\nGi\u1eb7c b\u1ecf th\u00e0nh \u0111i c\u1ee9u ng\u1ef1a, L\u00e2m Qu\u1ea3ng l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e0nh, nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u00eam th\u1eddi gian tu s\u1eeda ph\u00f2ng th\u1ee7. L\u00e2m Qu\u1ea3ng b\u00e8n chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 d\u00e1m ch\u1ebft \u0111\u00eam ra \u0111\u00e1nh \u00fap doanh tr\u1ea1i gi\u1eb7c, gi\u1eb7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, b\u00e8n r\u00fat lui.\r\n\r\n<i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u00e9p: Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 7, c\u00f9ng v\u1edbi Vi\u1ec7n M\u1eadt th\u1ea9m x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00e1c quan \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p gi\u1eb7c, Vua sai \u0111\u1ecbnh ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng, r\u1ea5t tinh t\u1ebf. L\u1ea1i n\u00f3i L\u00e2m Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0y m\u01b0u k\u1ebf, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u, L\u00e2m Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0y m\u01b0u k\u1ebf, h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh lui gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. V\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, m\u1ed9t m\u1eb7t ghi ch\u1ed7 t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Vua ph\u00ea: \u0110ang tra x\u00e9t L\u00fd T\u00edn, n\u00ean kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng k\u1ebft \u00e1n. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan c\u00f3 c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 An Th\u00e0nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban \u00e2n \u0111\u00e3 ban xu\u1ed1ng hay ch\u01b0a.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ba b\u1eadc, An Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc, v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 8, l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 h\u1ecfi vi\u1ec7c n\u00e0y. L\u1ea1i n\u00f3i L\u00e2m Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0y m\u01b0u k\u1ebf, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 g\u00ec, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u00e2m Qu\u1ea3ng ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4, Tuy\u00ean ty t\u00e2u: Gi\u1eb7c v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, L\u00e2m Qu\u1ea3ng c\u00f9ng L\u00fd Kh\u1eafc Trung m\u1edf th\u00e0nh \u0111\u00f3n qu\u00e2n Phi\u00ean, h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh gi\u1eef. L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c.)<\/i>\r\n\r\n[4] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Theo tin t\u1ee9c t\u1eeb c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Kinh Nguy\u00ean, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p, huy \u0111\u1ed9ng to\u00e0n qu\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh v\u00e0o gi\u1eefa th\u00e1ng 8 s\u1ebd x\u00e2m l\u1ea5n Tuy Ch\u00e2u v\u00e0 chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Cam C\u1ed1c th\u00e0nh. \u0110\u00e3 sai H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u00e0m Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 mi\u1ec5n vi\u1ec7c t\u1ea1 t\u1eeb, l\u1ec7nh l\u00ean \u0111i\u1ec7n xong l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, khi nghe tin gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y mu\u1ed1n g\u00e2y s\u1ef1, li\u1ec1n tri\u1ec7u t\u1eadp binh m\u00e3 h\u1ea1 phi\u00ean, n\u00ean r\u0103n \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Trong ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y g\u00e2y ra thi\u1ec7t h\u1ea1i kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, trong khi m\u1ed9t n\u0103m thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u1ecbch b\u1ec7nh, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00e2u ch\u1ec9 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, nh\u01b0ng thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u1ed5n th\u1ea5t g\u00ec. Thi\u00ean h\u1ea1 v\u00ec vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u00e0 l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh c\u00f9ng kh\u1ed1n, l\u00e0 do l\u00e3ng ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay.\"<\/i>\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb th\u00f9 l\u00e2n bang, sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean m\u00e0 kh\u00f4ng lo k\u1ebb th\u00f9 l\u00e2n bang nh\u00f2m ng\u00f3 chi\u1ebfm n\u01b0\u1edbc h\u1ecd? N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng s\u1ee3. Ph\u00f9 Ki\u00ean \u0111em to\u00e0n qu\u1ed1c nam ph\u1ea1t, n\u00ean b\u1ecb \u0110\u00f4ng T\u1ea5n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. \u0110\u00f4ng T\u1ea5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Ph\u00f9 Ki\u00ean, m\u00e0 v\u00ec Ph\u00f9 Ki\u00ean \u00e9p bu\u1ed9c to\u00e0n qu\u1ed1c \u0111i \u0111\u00e1nh, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, n\u00ean t\u1ef1 tan r\u00e3 m\u00e0 thua.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo th\u1ea7n \u0111o\u00e1n, \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng thanh th\u1ebf h\u01b0 \u1ea3o, khi\u1ebfn bi\u00ean t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ta t\u1eadp trung binh l\u00ednh, hao t\u1ed1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o hao t\u1ed1n th\u00ec Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, v\u00e0 khi\u1ebfn ta ch\u1ecbu thi\u1ec7t h\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, cho r\u1eb1ng n\u1ebfu th\u00e0nh tr\u1ea1i b\u1ecb gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ea1i binh ph\u00e1 th\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, n\u00ean bi\u00ean th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u1eadp trung binh l\u00ednh. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 t\u1eadp trung binh l\u00ednh ng\u1ed3i ch\u1edd hao t\u1ed1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ebfn khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ecbch. H\u01a1n n\u1eefa, Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n l\u00e0 do l\u00e3ng ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Nay kh\u00f4ng t\u1eadp trung binh l\u00ednh th\u00ec ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/i>\r\n\r\n<i>Gi\u1ea3 s\u1eed gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111em \u0111\u1ea1i binh \u0111\u00e1nh th\u00e0nh tr\u1ea1i, ta c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh l\u0169y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i, ch\u00fang d\u1ed1c s\u1ee9c \u0111\u00e1nh th\u00e0nh tr\u1ea1i nh\u1ecf, th\u00e0nh tr\u1ea1i nh\u1ecf b\u1ecb ph\u00e1, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ee3i, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ta n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, th\u00ec v\u1eabn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch th\u1ea5t b\u1ea1i, hu\u1ed1ng chi th\u00e0nh tr\u1ea1i ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1?<\/i>\r\n\r\n<i>Binh ph\u00e1p c\u00f3 c\u00e2u: 'Y\u00eau d\u00e2n th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, trong s\u1ea1ch th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nh\u1ee5c nh\u00e3[footnote] \u00c1i d\u00e2n kh\u1ea3 phi\u1ec1n, tinh khi\u1ebft kh\u1ea3 nh\u1ee5c, trong \u300aT\u00f4n T\u1eed - C\u1eedu bi\u1ebfn thi\u00ean\u300b vi\u1ebft: 'Li\u00eam khi\u1ebft, kh\u1ea3 nh\u1ee5c d\u00e3; \u00e1i d\u00e2n, kh\u1ea3 phi\u1ec1n d\u00e3'.[\/footnote]'. Nay ti\u1ebfc ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i nh\u1ecf, th\u00ec l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nh\u1ee5c nh\u00e3; ti\u1ebfc m\u1ed9t th\u00e0nh tr\u1ea1i nh\u1ecf m\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u1eadp trung binh l\u00ednh, hao t\u1ed1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, khi\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, th\u00ec l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng nghe vui l\u00f2ng.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 7, b\u1ea3n Chu c\u0169ng k\u00e8m theo, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt th\u00ec \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u1ecbch.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"K\u1ef7 lu\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ef1 tr\u1ecb, to\u00e1n s\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u1ecbch, n\u00ean binh ph\u00e1p n\u00f3i: 'Nhi\u1ec1u to\u00e1n th\u1eafng, \u00edt to\u00e1n kh\u00f4ng th\u1eafng, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 to\u00e1n?' Hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt, m\u00e0 c\u00f2n lo kh\u00f4ng c\u00f3 to\u00e1n s\u1ed1.\"<\/i>\r\n\r\nDo \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng khen ng\u1ee3i \u00c2u D\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ng\u1ef1a \u1edf Phu Di\u00ean, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u vi\u1ec7c, n\u00f3i: <i>\"Mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y h\u00f2a, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ef1 khu\u1ea5t ph\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y. Theo tin t\u1ee9c t\u00ecnh b\u00e1o, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh bi\u00ean gi\u1edbi g\u00e2y ra, n\u00ean nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y t\u1ef1 n\u00f3i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i, n\u1ebfu t\u1ecf ra m\u1ea1nh m\u1ebd v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ecbu nghe theo, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o? N\u1ebfu giao chi\u1ebfn, th\u00ec hi\u1ec7n nay th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u1ee7; n\u1ebfu kh\u00f4ng giao chi\u1ebfn, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac? N\u1ebfu t\u1ecf ra m\u1ea1nh tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i sau l\u1ea1i khu\u1ea5t ph\u1ee5c, th\u00ec c\u00e0ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. X\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf, n\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi d\u00f9ng c\u00e1ch m\u1ec1m m\u1ecfng, d\u00f9ng c\u00e1ch m\u1ec1m m\u1ecfng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch sai l\u1ea7m.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch c\u00f4ng th\u1ee7, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ea3i giao cho t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, kh\u00f3 m\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i s\u1ef1 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u0169ng ph\u1ea3i do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 7, b\u1ea3n Chu c\u0169ng ghi k\u00e8m, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[5] B\u00e3i b\u1ecf c\u01a1 quan xem x\u00e9t v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Ng\u00e2n \u0110\u00e0i ty. <i>(\u0110\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 2, nay b\u00e3i b\u1ecf.)<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tu\u1ea7n h\u1ea1t \u0111\u1ea5u m\u00f4n \u1edf Kinh T\u00e2y, v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1eafp \u0111\u00ea d\u1ecdc s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng d\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, Trung M\u00e2u v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea m\u00e0 b\u1ecb l\u1ee5t l\u1ed9i l\u1edbn.\r\n\r\nVua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a nghe vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua b\u00e8n sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i xem x\u00e9t, khi tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n r\u1ea5t thu\u1eadn l\u1ee3i nh\u1edd vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, c\u00f2n vi\u1ec7c l\u1ee5t l\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c. Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u0103m nay c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u01b0a xong, l\u00e0 do \u0110\u00f4 th\u1ee7y kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng v\u1eady.\"<\/i> R\u1ed3i b\u00e0n v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u0103m sau, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1ee7y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u01b0 M\u00e3 nh\u1eadt k\u00fd\u300b v\u00e0 \u300aV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u1eadt l\u1ee5c\u300b m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o. C\u00e1c ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 hai, \u1ea4t D\u1eadu th\u00e1ng 12, T\u00e2n H\u1ee3i v\u00e0 B\u00ednh Th\u00ecn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 ba, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o. L\u1ea1i c\u00f3 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n th\u1ee9 ba: Th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 ba, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c trong vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, khanh bi\u1ebft nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng bi\u1ebft.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f4 th\u1ee7y l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c l\u00e0 v\u00ec x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu \u0110\u00f4 th\u1ee7y kh\u00f4ng c\u1ed1 \u00fd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c, th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd. N\u1ebfu mu\u1ed1n giao vi\u1ec7c, n\u00ean l\u1ea5y D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m. Nh\u01b0ng C\u1ea5p ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn \u0111\u00e0i gi\u00e1n kh\u00f4ng b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng?\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng ph\u00e9p m\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u1ea1m x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? C\u1ea5p h\u00e1 ch\u1eb3ng h\u01a1n V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n Long sao?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu d\u00f9ng C\u1ea5p, cho l\u00e0m thu\u1ed9c h\u1ea1, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ed9t m\u00ecnh l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ea9m b\u00e1o v\u1edbi Tr\u1ea7m L\u1eadp, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng, C\u1ea5p sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m xong? N\u1ebfu l\u1eadp ri\u00eang m\u1ed9t ty, th\u00ec s\u1ee3 h\u1ecd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1ng 7, Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea x\u00e2m ph\u1ea1m nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, m\u00f9a m\u00e0ng v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng nghe c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. N\u1ebfu c\u00f3 th\u00ec n\u00ean b\u00e1o ngay.\"<\/i> Vua b\u00e8n sai Ph\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111i xem x\u00e9t. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, Vua khen l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4ng \u0110\u1ea1o, cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 sai.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1ng 8, l\u1ea5y H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn, D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p \u0111\u1ec1u t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba, \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea d\u1ecdc s\u00f4ng Bi\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[7] Duy\u1ec7t x\u00e9t vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung c\u1ee7a \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu Ho\u00e0n ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ed3 S\u0129 Nguy\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. B\u1ed5 nhi\u1ec7m S\u0129 Nguy\u00ean l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00e0 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ph\u00e2n c\u00f4ng c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[9] T\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Th\u1eeba trong Ty N\u00f4ng t\u1ef1, c\u00f9ng v\u1edbi Ch\u1ee7 b\u1ea1 th\u00e0nh t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai vi\u00ean, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n t\u1ef1 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh. Sau \u0111\u00f3, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng Th\u1eeba m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam 15.000 ti\u1ec1n, Ch\u1ee7 b\u1ea1 l\u00e0 quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c 12.000 ti\u1ec1n, tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c 10.000 ti\u1ec1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 \u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam 5.000 ti\u1ec1n m\u1ed7i th\u00e1ng. <em>(Vi\u1ec7c th\u00eam ti\u1ec1n v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i th\u00e1ng 8, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u00e2y.)<\/em>\r\n\r\n[10] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u00f9a thu h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ea1i c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, n\u00ean s\u1edbm c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o hi\u1ec7n c\u00f3 \u1edf ph\u00eda T\u00e2y v\u00e0 \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u1ed1 ng\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 chi d\u00f9ng.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Quang l\u1ed9c khanh Mi\u00eau Ch\u1ea5n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u1ee5c Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, Ti\u1ec1n Minh Ch\u00e2u ty l\u00fd tham qu\u00e2n T\u00e2n T\u00fac b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 B\u00f9i S\u0129 Nghi\u00eau b\u1ecb x\u1eed theo l\u1ec7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb thay th\u1ebf. Ch\u1ea5n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m quan \u1edf Minh Ch\u00e2u c\u00f3 h\u00e0nh vi ph\u1ea1m ph\u00e1p v\u00e0 c\u1ed1 t\u00ecnh vu kh\u1ed1ng t\u1ed9i cho S\u0129 Nghi\u00eau, c\u00f2n T\u00fac v\u00ec a dua theo n\u00ean c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, S\u0129 Nghi\u00eau l\u00e0m tri huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng H\u00f3a, nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p m\u00e0 Ch\u1ea5n giao xu\u1ed1ng huy\u1ec7n, S\u0129 Nghi\u00eau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, Ch\u1ea5n t\u1ee9c gi\u1eadn, b\u1eaft giam S\u0129 Nghi\u00eau v\u00e0o ng\u1ee5c, l\u1ea1i c\u00f2n vu kh\u1ed1ng t\u1ed9i tham \u00f4, \u00e1n t\u00e2u l\u00ean, S\u0129 Nghi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, S\u0129 Nghi\u00eau \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n t\u1ef1 t\u1ed1 c\u00e1o. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, c\u00e1c t\u1ed9i n\u1eb7ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c minh oan, ch\u1ec9 c\u00f2n t\u1ed9i t\u01b0 l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c bu\u00f4n r\u01b0\u1ee3u b\u1ecb ph\u1ea1t t\u1ed9i \u0111\u1ed3 m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0 t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 b\u1ecb ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh hai m\u01b0\u01a1i roi. G\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ea1i x\u00e1, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Do \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng k\u00fd v\u00e0o \u00e1n c\u1ee7a S\u0129 Nghi\u00eau, d\u00f9 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t hai m\u01b0\u01a1i c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0110inh Nh\u00e2n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i. L\u1ea1i c\u00f3 m\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u1ea1i d\u1ecbch \u1edf Minh Ch\u00e2u, c\u1eady th\u1ebf Ch\u1ea5n l\u00e0m c\u00e0n, x\u01b0ng l\u00e0 <i>\"Th\u1eadp \u0111\u1ea1i khanh\"<\/i>, trong \u0111\u00f3 b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t qu\u1ea3n th\u00fac.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110inh Nh\u00e2n, n\u00f3i: <i>\"Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 tri ch\u00e2u ngang h\u00e0ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa, n\u00ean ph\u1ea3i tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay nh\u1eefng quan nh\u1ecf ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa c\u1ea5p tr\u00ean. N\u1ebfu t\u1ecf ra kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch, h\u1ecd s\u1ebd c\u00e0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ee3.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ph\u00ea chu\u1ea9n giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n: <i>\"Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh d\u1eb9p c\u00e1c tr\u1ea1i gi\u1eb7c ph\u00eda t\u00e2y g\u1ea7n Tuy Ch\u00e2u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng n\u00ean s\u1edbm x\u1eed l\u00fd. Nay vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean, vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi n\u00ean nhanh ch\u00f3ng. L\u1ea1i giao cho Trung th\u01b0, nh\u1eefng ai c\u1ea7n c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o, h\u1ea1n trong ng\u00e0y ph\u1ea3i c\u1ea5p.\"<\/i>\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Ho\u00e0i Nam th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, quy\u1ec1n Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. \u0110\u00e1n l\u00e0 em c\u1ee7a L\u00e2m Hi. \u0110\u00e1n v\u00e0 Ph\u1ea1m D\u1ee5c c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, D\u1ee5c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 7.\r\n\r\n[14] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, quy\u1ec1n Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Khu\u00ea, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, quy\u1ec1n Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan L\u01b0u C\u1ea5n, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho nhau. Ban \u0111\u1ea7u, T\u00f4n Khu\u00ea nh\u1eadn m\u1ec7nh t\u1ea5u s\u1ef1, Vua kh\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean d\u00f9ng L\u01b0u C\u1ea5n.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c T\u00f4n Khu\u00ea t\u1ea5u l\u00e0 g\u00ec, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. <\/em><i>Nghi ng\u1edd vi\u1ec7c c\u1eed L\u01b0u C\u1ea5n l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec L\u00fd \u0110\u1ecbnh m\u00e0 s\u1eafp \u0111\u1eb7t, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[15] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam ki\u00eam quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.\r\n\r\n[16] Chi\u1ebfu cho Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c quan Ty thi\u00ean gi\u00e1m xem x\u00e9t vi\u1ec7c th\u00e1ng 8 n\u0103m nay ti\u1ebfn h\u00e0nh s\u00f3c v\u1ecdng c\u00f3 sai s\u00f3t g\u00ec kh\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, l\u1ecbch S\u00f9ng Thi\u00ean l\u1ea5y ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 8 l\u00e0m ng\u00e0y s\u00f3c, m\u00e0 ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 17. Quan ch\u00ednh Ty thi\u00ean l\u00e0 Chu T\u00f4ng so\u1ea1n l\u1ecbch Minh Thi\u00ean, th\u00ec l\u1ea5y ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u00e0m ng\u00e0y s\u00f3c, m\u00e0 ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 16.\r\n\r\nChu T\u00f4ng n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a nay ch\u00fa l\u1ecbch, ch\u01b0a c\u00f3 ng\u00e0y v\u1ecdng n\u00e0o l\u00e0 ng\u00e0y 17.\"<\/i> C\u00e1c quan l\u1ecbch S\u00f9ng Thi\u00ean l\u00e0 Th\u01b0 D\u1ecb Gi\u1ea3n n\u00f3i: <i>\"L\u1ecbch n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng nguy\u00ean ni\u00ean ch\u00fa ng\u00e0y v\u1ecdng th\u00e1ng 7 l\u00e0 ng\u00e0y 13, th\u00ec nay ch\u00fa ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 17 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 sai.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi c\u1ee7a Th\u01b0 D\u1ecb Gi\u1ea3n, nh\u01b0ng Chu T\u00f4ng v\u1eabn tranh c\u00e3i kh\u00f4ng th\u00f4i, n\u00ean sai L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng xem x\u00e9t.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c Th\u01b0 D\u1ecb Gi\u1ea3n ch\u1ec9 ra l\u1ecbch C\u00e0n H\u01b0ng ch\u00fa ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 13, l\u00e0 do l\u1ed7i c\u1ee7a l\u1ecbch t\u01b0, \u0111\u00e3 t\u1ef1 nh\u1eadn sai. Tuy nhi\u00ean, theo c\u00e1c ngh\u1ecb lu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e0m l\u1ecbch, d\u00f9 c\u00f3 ph\u00e9p l\u1ea5y ng\u00e0y 17 l\u00e0m ng\u00e0y v\u1ecdng, nh\u01b0ng khi ban l\u1ecbch th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fa ng\u00e0y 17 l\u00e0 ng\u00e0y v\u1ecdng. T\u1eeb n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 3 v\u1ec1 sau, ba l\u1ea7n ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 17, \u0111\u1ec1u ch\u00fa ng\u00e0y 16 l\u00e0 ng\u00e0y v\u1ecdng. V\u00ec \u0111\u1ebfn s\u00e1ng ng\u00e0y 17, \u0111\u1ed9 s\u1ed1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean ng\u00e0y v\u1ecdng v\u1eabn thu\u1ed9c \u0111\u00eam ng\u00e0y 16. Th\u00e1ng 8 n\u0103m nay, ng\u00e0y s\u00f3c theo l\u1ecbch S\u00f9ng Thi\u00ean v\u1ed1n kh\u00f4ng n\u00ean ti\u1ebfn, ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u00fa ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 16 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng.\r\n\r\n[17] Chi\u1ebfu cho Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn[footnote]ph\u00e1t v\u1eadn nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'ph\u00e1t khi\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], H\u1ed3 B\u1eafc v\u1eadn ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u00f4 Th\u1ee9c sau khi m\u00e3n tang \u0111i l\u1ea1i bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f9ng l\u1ec7nh cho Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung cung c\u1ea5p b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u00f4 Th\u1ee9c m\u1ea1o nh\u1eadn sai khi\u1ebfn binh l\u00ednh, \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, do Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ea5u. C\u1ea3nh \u00d4n c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00f4ng gia v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi sai khi\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110i\u1ec1u tra k\u1ef9, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec. Th\u1ee9c kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 bi\u1ec7n minh, l\u00e2u ng\u00e0y, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i ch\u1ee9c.\r\n\r\nVua ph\u00ea cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Trung th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u0111\u1ecbnh cho l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n D\u0129nh Ch\u00e2u, Vua l\u1ea1i ph\u00ea \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Th\u1ee9c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed vu c\u00e1o Th\u1ee9c c\u00f3 l\u1ed7i, Th\u1ee9c kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ef1 bi\u1ec7n minh m\u1ed9t l\u1eddi, xin ra ngo\u00e0i tr\u00e1nh \u0111i, l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u. Nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u00f3 Th\u1ee9c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m. Sang n\u0103m, cu\u1ed1i h\u1ea1 \u0111\u1ea7u thu, m\u1edbi r\u1eddi kinh \u0111\u00f4, t\u1eeb Tr\u1ea7n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn H\u00e0ng Ch\u00e2u. X\u00e9t: Th\u1ee9c c\u00f3 th\u01b0 g\u1eedi anh trai, n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e1ng 6 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m sau. Nay nh\u00e2n vi\u1ec7c T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ea5u n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ea5u Th\u1ee9c, \u0111\u00e3 ch\u00fa th\u00edch k\u00e8m ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 3. Th\u1ee9c theo l\u1ec7 n\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u, c\u0169ng xem ch\u00fa th\u00edch kia.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t \u300aT\u00f4 Th\u1ee9c b\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b, ch\u00e9p r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch gh\u00e9t Th\u1ee9c v\u00ec b\u00e0n lu\u1eadn tr\u00e1i \u00fd m\u00ecnh, n\u00ean cho l\u00e0m Ph\u00e1n quan c\u00e1o vi\u1ec7n, ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba \u0110\u1ed5ng Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban. H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng Kinh t\u1eebng l\u00e0m Nam Cung huy\u1ec7n l\u1ec7nh, b\u1eaft gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u1ebfn nay, nh\u00e2n d\u1ecbp kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u00f5.\r\n\r\n[19] Chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>\"H\u00f4m nay C\u01a1 U\u00e2n d\u1eabn tr\u00ecnh \u0111\u1ed9i ng\u0169 binh s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, xem th\u1ea5y ti\u1ebfn tho\u00e1i nh\u1eb9 nh\u00e0ng, kh\u00f4ng s\u1ee3 t\u00ean \u0111\u00e1, th\u1eadt l\u00e0 v\u0169 kh\u00ed l\u1ee3i h\u1ea1i. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, M\u00e3 qu\u00e2n ty ch\u1ecdn trong c\u00e1c qu\u00e2n b\u1ed9 binh ch\u1ec9 huy nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m gi\u00e1o d\u0169ng m\u00e3nh m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, theo ph\u00e9p c\u1ee7a U\u00e2n m\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o tinh th\u00f4ng v\u00f5 ngh\u1ec7 th\u00ec mi\u1ec5n sai d\u1ecbch trong ch\u1ec9 huy \u0111\u00f3, l\u1ea1i l\u01b0u l\u1ea1i hai ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ed9i Qu\u1ea3ng Ti\u1ec7p b\u00e0i th\u1ee7 l\u00e0m gi\u00e1o \u0111\u1ea7u.\"<\/i> <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ch\u00e2u H\u1ee9a ho\u1eb7c T\u00e2y Kinh L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Khanh sao l\u1ea1i mu\u1ed1n ra ngo\u00e0i? Tr\u1eabm mu\u1ed1n ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169 cho khanh, khanh h\u00e3y nh\u1eadn l\u1ea5y.\"<\/i> Quang n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f2n kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c?\"<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>\"T\u1ea1i sao v\u1eady?\"<\/i> Quang \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng d\u00e1m \u1edf l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nVua tr\u1ea7m ng\u00e2m h\u1ed3i l\u00e2u, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi khanh, sao l\u1ea1i t\u1ef1 nghi ng\u1edd?\"<\/i> Quang \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi An Th\u1ea1ch, nh\u01b0ng t\u1eeb khi \u00f4ng \u1ea5y n\u1eafm quy\u1ec1n, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c. Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1i \u00fd An Th\u1ea1ch nh\u01b0 T\u00f4 Th\u1ee9c \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i thanh danh, b\u1ecb \u00e1p d\u1ee5ng lu\u1eadt ph\u00e1p nguy hi\u1ec3m. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1nh vi\u1ec7c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1eef g\u00ecn thanh danh. Th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi An Th\u1ea1ch, th\u1ea7n \u0111\u00e2u b\u1eb1ng L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc. An Th\u1ea1ch l\u00fac \u0111\u1ea7u ti\u1ebfn c\u1eed C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc th\u1ebf n\u00e0o, sau l\u1ea1i h\u1ee7y b\u1ecf th\u1ebf n\u00e0o[footnote]Ch\u1eef 'h\u1eadu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 69 ph\u1ea7n H\u1ea1 v\u1ec1 ph\u00e9p Thanh mi\u00eau, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 11 ph\u1ea7n H\u1ea1 b\u1ed5 sung.[\/footnote], m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khen sau ch\u00ea, \u1eaft c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"An Th\u1ea1ch v\u1edbi C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0 keo v\u1edbi s\u01a1n, \u0111\u1ebfn khi C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u1ed9i kh\u00f4ng d\u00e1m che gi\u1ea5u, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng t\u1ed9t b\u1eadc c\u1ee7a An Th\u1ea1ch.\"<\/i> Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e9p Thanh mi\u00eau \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 r\u00f5 r\u1ec7t.\"<\/i> Quang \u0111\u00e1p: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"T\u00f4 Th\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, khanh \u0111\u00e3 nh\u1ea7m khi bi\u1ebft \u00f4ng ta. Ti\u00ean Vu S\u00e2n \u1edf xa, Th\u1ee9c \u0111em b\u1ea3n t\u1ea5u truy\u1ec1n cho, H\u00e0n K\u1ef3 t\u1eb7ng 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn, l\u1ea1i \u0111i bu\u00f4n mu\u1ed1i v\u00e0 g\u1ed7 t\u00f4, \u0111\u1ed3 g\u1ed1m.\"<\/i> Quang n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e0m tr\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh. L\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n c\u1ee7a Th\u1ee9c \u0111\u00e2u th\u1ec3 so v\u1edbi s\u1ed1 b\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng? An Th\u1ea1ch v\u1ed1n gh\u00e9t Th\u1ee9c, b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft? L\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n l\u00e0 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n l\u00e0m tay sai, sai \u0111i c\u00f4ng k\u00edch, th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111i. V\u1ea3 l\u1ea1i, Th\u1ee9c tuy kh\u00f4ng t\u1ed1t, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng l\u1ebd kh\u00f4ng h\u01a1n L\u00fd \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu tang m\u1eb9, thua c\u1ea3 lo\u00e0i c\u1ea7m th\u00fa, An Th\u1ea1ch l\u1ea1i th\u00edch, mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00e0m quan Ng\u1ef1 s\u1eed.\"<\/i>\r\n\r\nTi\u00ean Vu S\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e3ng Trung, t\u1eebng l\u00e0m ch\u1ee9c Th\u00e1i H\u00e0 B\u00e1t ph\u00e1t, \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Hi Ninh, \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i 16 vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u Vua t\u00f4i c\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng l\u00fac ban \u0111\u1ea7u. Vua y\u00eau th\u00edch v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u01b0a cho Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 xem, n\u00f3i: <i>\"V\u0103n n\u00e0y kh\u00f4ng k\u00e9m V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o.\"<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t x\u1eed t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9 t\u1eeb t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh roi th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng An, \u0110\u1ed3ng Hoa m\u00f9a thu h\u1ea1n h\u00e1n r\u1ea5t n\u1eb7ng, \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Kinh T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm \u0103n. H\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, Kinh T\u00e2y nhanh ch\u00f3ng \u0111i\u1ec1u tra c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xu\u1ea5t th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh, gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o.\"<\/i> L\u00fac n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m th\u00ec di d\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f3 l\u00faa. Nay nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi Quan T\u00e2y v\u00e0o Kinh T\u00e2y ki\u1ebfm l\u00faa, th\u1eadt l\u00e0 l\u1ee3i l\u1edbn.\"<\/i>\r\n\r\n[23] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ki mi ch\u00e2u Ng\u00f4 Ch\u00e2u, Cung ph\u1ee5ng quan Mi\u00eau Th\u1eeba H\u1eefu kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c L\u00e3o v\u00e0o c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n H\u00e1n, g\u1eb7p \u0111\u1ee9c \u00e2n, n\u00ean ph\u1ea1t 6 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Ch\u1ee9c tr\u00e1ch l\u00e0 b\u1eaft c\u01b0\u1edbp, \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c ho\u00e0nh h\u00e0nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1eef, l\u1ea1i v\u00e2ng theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f2n d\u00e1m l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng ra \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn xem l\u00faa \u1edf v\u01b0\u1eddn sau.\r\n\r\n[25] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang v\u1ec1 h\u01b0u. Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ed9i Di\u1ec5m gi\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu v\u1ec1 h\u01b0u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 c\u1ea3nh c\u00e1o T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng.\r\n\r\n[26] Vua ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i ch\u00e2u V\u1ec7 h\u1ea1n h\u00e1n r\u1ea5t n\u1eb7ng, h\u00e3y l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 thi\u1ebfu khanh Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 L\u00fd Duy B\u1ea3o, ti\u1ec1n chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Quang l\u1ed9c khanh H\u1ea7u C\u1ea5n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc ch\u1ee9c v\u1ee5. V\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng h\u1eb7c t\u1ed9i T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch, Mi\u00eau Ch\u1ea5n, l\u1ea1i x\u1ebfp h\u1ea1ng kh\u00f3a t\u00edch c\u1ee7a Ch\u1ea5n v\u00e0o lo\u1ea1i trung b\u00ecnh.\r\n\r\n[28] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u00e1ng 4, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 sai 2 v\u1ea1n qu\u00e2n[footnote]\u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 ch\u00e9p l\u00e0 '3 v\u1ea1n'.[\/footnote] x\u00e2m ph\u1ea1m th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c, x\u00e2y 8 \u0111\u1ed3n, g\u1ea7n nh\u1ea5t c\u00e1ch 4 d\u1eb7m. Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Kh\u00ed th\u1ebf \u0111\u1ecbch \u0111ang h\u0103ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n, ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u00fang l\u00e0m, \u0111\u1ee3i khi ch\u00fang r\u00fat \u0111i th\u00ec san b\u1eb1ng.\"<\/i> Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch sau khi x\u00e2y xong \u0111\u1ed3n, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 2, 3 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi ph\u00f2ng th\u1ee7. Th\u00e1ng 5, Qu\u1ef3 sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t \u0111\u00e1nh 2 \u0111\u1ed3n l\u1edbn, m\u1ed9t ng\u00e0y h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed3n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y. <em>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbch x\u00e2y 8 \u0111\u1ed3n, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 8.)<\/em>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch l\u1ea1i x\u00e2y \u0111\u1ed3n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ed3n L\u1ec7 Nguy\u00ean, ch\u00e2u Kh\u00e1nh, g\u1ecdi l\u00e0 N\u00e1o Ngoa, c\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi h\u01a1n 20 d\u1eb7m. Nghe tin \u0111\u1ed3n Di\u00ean Ch\u00e2u th\u1ea5t th\u1ee7, ch\u00fang c\u0169ng ng\u1eebng x\u00e2y, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xin \u0111\u00ecnh chi\u1ebfn nh\u01b0ng qu\u00e2n v\u1eabn \u0111\u00f3ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ed9 l\u1ea1c l\u00e0 L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u1ed3n \u0111\u1ecbch, b\u1ecb ch\u00fang qu\u1ea5y nhi\u1ec5u vi\u1ec7c canh t\u00e1c, b\u00e8n d\u1eabn h\u01a1n 1.000 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf N\u00e1o Ngoa. L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u00e0 L\u00fd T\u00edn \u0111\u1ebfn h\u1ed7 tr\u1ee3, nh\u01b0ng T\u00edn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n trong \u0111\u1ed3n kh\u00f4ng ra. T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng l\u1ee3i, r\u00fat v\u1ec1 \u0111\u1ed3n, T\u00edn m\u1edf c\u1eeda c\u1ea7m g\u01b0\u01a1m ng\u0103n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Kinh l\u01b0\u1ee3c c\u00f3 l\u1ec7nh: Ai d\u00e1m v\u00e0o \u0111\u1ed3n s\u1ebd ch\u00e9m!\"<\/i> T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng quay l\u1ea1i \u0111\u00e1nh v\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn.\r\n\r\nPh\u1ee5c Khu\u00ea tr\u00e1ch T\u00edn do d\u1ef1. T\u00edn s\u1ee3 h\u00e3i, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, d\u1eabn 3.000 qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ecbch. Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n c\u0169ng \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea5t H\u00e1n. T\u00edn b\u1eafn t\u00ean tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"Ta c\u00f3 th\u00f9 v\u1edbi T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh v\u1edbi qu\u00e2n T\u1ed1ng.\"<\/i> T\u00edn n\u00f3i: <i>\"T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng l\u00e0 d\u00e2n thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a ta.\"<\/i> R\u1ed3i l\u1ea1i b\u1eafn. \u0110\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i th\u1eadt s\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh sao[footnote]'Th\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1ef1c', theo \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]?\"<\/i> B\u00e8n cho qu\u00e2n hai c\u00e1nh bao v\u00e2y, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh: <i>\"Ch\u1ec9 gi\u1ebft l\u00ednh, kh\u00f4ng gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng.\"<\/i> L\u1ea1i m\u1edf m\u1ed9t g\u00f3c v\u00f2ng v\u00e2y \u0111\u1ec3 T\u00edn ch\u1ea1y tho\u00e1t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe tin, sai Ph\u1ee5c Khu\u00ea \u0111\u1ec1n b\u00f9. Ph\u1ee5c Khu\u00ea sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i Kim Thang, B\u1ea1ch B\u00e1o, Lan L\u00e3ng, Manh M\u00f4n, H\u00f2a Th\u1ecb, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\nTh\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u1ea1i sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 L\u00fd Kh\u1eafc Trung t\u1eadp k\u00edch Kim Thang, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ph\u1ee5c binh \u0111\u00e1nh \u00fap, ch\u00e9m \u0111\u1ee9t l\u00e0m hai, Kh\u1eafc Trung ch\u1ea1y v\u1ec1 Di\u00ean Ch\u00e2u, \u0111em t\u00e0n qu\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n<i>(\u300aL\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea ph\u1ee5 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 10 v\u1ea1n x\u00e2y \u0111\u1ed3n trong \u0111\u1ea5t m\u00ecnh, kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t H\u00e1n. Ph\u1ee5c Khu\u00ea mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng bi\u00ean gi\u1edbi, sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd T\u00edn \u0111em 3.000 qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u1ed3n L\u1ec7 Nguy\u00ean \u0111\u00eam ra t\u1eadp k\u00edch, kh\u00f4ng th\u1eafng, \u0111\u1ed5 t\u1ed9i ch\u00e9m T\u00edn, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho l\u00e0 oan. L\u1ea1i \u0111\u00e1nh ph\u00e1 Kim Thang, B\u1ea1ch B\u00e1o, Lan L\u00e3ng, Manh M\u00f4n, H\u00f2a Th\u1ecb. B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m, c\u00e1ch th\u00e0nh 40 d\u1eb7m, 9 ng\u00e0y sau r\u00fat lui. Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd g\u00e2y chi\u1ebfn d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o T\u0129nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111em 10 v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi x\u00e2y \u0111\u1ed3n, Ph\u1ee5c Khu\u00ea sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd T\u00edn \u0111em 3.000 qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u1ed3n L\u1ec7 Nguy\u00ean h\u1eb9n gi\u1edd t\u1eadp k\u00edch, T\u00edn do d\u1ef1, tr\u00e1i l\u1ec7nh n\u00ean thua. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp \u00e1n \u1edf ch\u00e2u Kh\u00e1nh x\u00e9t T\u00edn, ch\u00e9m \u0111i. L\u1ea1i sai Thi\u00ean t\u01b0\u1edbng L\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i Kim Thang, B\u1ea1ch B\u00e1o, Lan L\u00e3ng, Manh M\u00f4n, H\u00f2a Th\u1ecb, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, v\u00e2y th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf Du L\u00e2m, c\u00e1ch ch\u00e2u 40 d\u1eb7m, Thi\u1ec3m H\u1eefu \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n. Ch\u00edn ng\u00e0y sau, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch gi\u1ea3i v\u00e2y r\u00fat lui.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd g\u00e2y chi\u1ebfn d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o T\u0129nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ea3n Thi\u1ec7u Th\u00e1nh. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00eanh Ph\u1ee5c Khu\u00ea, n\u00ean s\u1eed quan \u0111\u1eddi Thi\u1ec7u Th\u00e1nh s\u1eeda l\u1ea1i b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u. Tuy nhi\u00ean b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Nay d\u00f9ng \u300aNh\u1eadt k\u00fd T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n vi\u1ebft minh v\u0103n m\u1ed9 ch\u00ed cho Ph\u1ee5c Khu\u00ea c\u0169ng t\u00f4 v\u1ebd cho \u00f4ng, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u1ee5c Khu\u00ea \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh th\u00edch g\u00e2y s\u1ef1, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u1ed3n L\u1ec7 Nguy\u00ean, ch\u00e2u Kh\u00e1nh thu nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, l\u1ea1i x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111ai, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed3n N\u00e1o Ngoa x\u00e2y th\u00e0nh, qu\u00e2n s\u1ed1 l\u00ean \u0111\u1ebfn 10 v\u1ea1n, l\u1ea1i x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n. Qu\u00e2n b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng th\u1eafng, Ph\u1ee5c Khu\u00ea sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd T\u00edn, Gi\u00e1m \u00e1p Ch\u1ee7ng V\u1ecbnh, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u01b0u Ph\u1ee7, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u00e1ch Qu\u00fd \u0111em 3.000 qu\u00e2n ra \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ea1i b\u1ea1i ch\u1ea1y v\u1ec1. L\u1ea1i sai \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng chia qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 o\u00e1n h\u1eadn. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 8, \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn. M\u1ed7i l\u1ea7n Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u00e2u xin xu\u1ea5t qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u r\u0103n n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi hay x\u00e2y \u0111\u1ed3n l\u1ea5n \u0111\u1ea5t H\u00e1n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn s\u00e2u c\u1ea7u l\u1ee3i, nh\u01b0ng Ph\u1ee5c Khu\u00ea kh\u00f4ng tu\u00e2n theo. Th\u00e0nh x\u00e2y \u1edf Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n thu\u1ed9c \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea5t H\u00e1n. \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u00e9p theo b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Ph\u1ee5c Khu\u00ea \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, th\u00edch g\u00e2y chuy\u1ec7n. Khi \u0111\u00f3, th\u00e0nh L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u chi\u00eau n\u1ea1p ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 x\u00e2m canh \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ea1i c\u1eed. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn th\u00e0nh N\u00e1o Ngoa B\u1ea3o x\u00e2y th\u00e0nh, qu\u00e2n s\u1ed1 l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng[footnote]L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, ch\u00ednh v\u0103n ghi l\u00e0 'L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng'.[\/footnote]d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh nhau nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1eafng.\r\n\r\nL\u1ea1i x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n. Ph\u1ee5c Khu\u00ea b\u00e8n sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd T\u00edn, Gi\u00e1m \u00e1p Ch\u1ee7ng V\u1ecbnh, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u01b0u Ph\u1ee7, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u00e1ch Qu\u00fd \u0111em ba ngh\u00ecn qu\u00e2n ra \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ea1i b\u1ea1i r\u00fat ch\u1ea1y. L\u1ea1i sai \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng chia qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i c\u1ee7a gi\u1eb7c. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 o\u00e1n gi\u1eadn, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc k\u00e9o \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, c\u1ea3 v\u00f9ng \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n.\r\n\r\nKhi \u0111\u00f3, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y mu\u1ed1n tu s\u1eeda th\u00e0nh N\u00e1o Ngoa B\u1ea3o, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 l\u1ec7nh Ph\u1ee5c Khu\u00ea tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ng\u0103n ch\u1eb7n, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y ch\u1ed1ng c\u1ef1 th\u00ec b\u1eaft gi\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham tranh ti\u1ec3u l\u1ee3i. \u0110\u1ebfn khi qu\u00e2n N\u00e1o Ngoa thua tr\u1eadn, Vua tr\u00e1ch Ph\u1ee5c Khu\u00ea x\u1eed s\u1ef1 khinh su\u1ea5t. Khi xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea1i c\u0103n d\u1eb7n r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 x\u00e2y th\u00e0nh x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t H\u00e1n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi c\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, qu\u00e2n Kh\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3i t\u00e1n, s\u1ebd nghe ch\u1ec9 ri\u00eang. Nh\u01b0ng th\u00e0nh Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ean \u0111\u1ea5t H\u00e1n, Ph\u1ee5c Khu\u00ea kh\u00f4ng nghe l\u1ec7nh, n\u00ean th\u1ea5t b\u1ea1i.\r\n\r\n<i>(Tuy nhi\u00ean, s\u00e1ch Thi\u1ec7u Th\u00e1nh ghi ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady. Nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda, ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a theo\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300bc\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. Th\u1ef1c l\u1ee5c hai b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi L\u00e2m Qu\u1ea3ng ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i gi\u1eb7c, \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300bl\u1ea1i ghi con trai c\u1ee7a Tri\u1ec7u Minh t\u1eadp k\u00edch ch\u1ee3 h\u00f2a, nay theo Thi\u1ec7u Th\u00e1nh. Ph\u1ee5 truy\u1ec1n ghi t\u00ean L\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t, c\u00f2n t\u00ean L\u00fd Kh\u1eafc Trung ch\u1ec9 c\u00f3 trong\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b, ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 6 v\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 4 c\u0169ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee7a Kh\u1eafc Trung.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t\u300aT\u1ed1ng s\u1eed b\u1ea3n k\u1ef7\u300bv\u00e0 truy\u1ec7n L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u, c\u00f2n vi\u1ec7c L\u00fd T\u00edn do d\u1ef1 d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t b\u1ea1i th\u00ec l\u01b0\u1ee3c qua kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u00f3 l\u1ebd mu\u1ed1n \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho Ph\u1ee5c Khu\u00ea v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aT\u1ee5c c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300bch\u00e9p Ph\u1ee5c Khu\u00ea ch\u00e9m L\u00fd T\u00edn r\u1ed3i l\u1ea1i xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1, gi\u1ebft h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb. Chuy\u1ec7n n\u00e0y h\u01a1i kh\u00e1c, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\n[29] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua, c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng danh. An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Thi\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua, mu\u1ed1n k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng m\u1edbi n\u1ed5i, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e1m m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Du Long Kha, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed d\u0169ng. Nay nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch \u00f4ng ta \u0111\u1ec1 ra, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1eadu h\u1ecda, ch\u1ec9 c\u1ea7n s\u1edbm \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ecbp th\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u1ea7n nhanh ch\u00f3ng, m\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1. Nh\u01b0 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, n\u1ebfu b\u1ea3n l\u1ed9 s\u1edbm nghe theo, th\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00f4ng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1 Th\u00e1c Th\u1ea1c v\u00e0 \u0110\u1ed5ng D\u1ee5. \u0110\u1ebfn khi c\u00f3 bi\u1ebfn, n\u1ebfu s\u1edbm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 ph\u1ea1m, th\u00ec c\u0169ng \u0111\u00e3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i. Hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00ec kh\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng, n\u00ean \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a xong.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ec1u mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t ch\u1ee3 bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 th\u00f4i. Khi\u1ebfn c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 giao d\u1ecbch v\u1edbi quan ph\u1ee7, kh\u00f4ng lo ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ed1n n\u1ee3, v\u1eeba \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 thu l\u1ee3i nhu\u1eadn \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n ph\u00ed. C\u1ed5 V\u1ecb v\u1ed1n n\u00ean t\u1eadp trung binh l\u1ef1c, ch\u1ec9 lo thi\u1ebfu ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb ch\u1ee3 bu\u00f4n b\u00e1n, l\u1ea1i khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang, th\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai C\u1ed5 V\u1ecb ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp trung binh l\u1ef1c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee3 bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00e0y c\u1ea5y v\u00e0 chi\u00eau n\u1ea1p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady. Th\u1ea7n nghe C\u01a1 U\u00e2n n\u00f3i, v\u00f9ng Thao H\u00e0 b\u1ecb H\u1ea1 qu\u1ed1c chi\u1ebfm gi\u1eef, th\u00ec s\u1ebd m\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng mua ng\u1ef1a, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng chi\u00eau d\u1ee5.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u1ea7n Ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng lo \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng kh\u00f3 qu\u1ea3n l\u00fd, n\u1ebfu C\u1ed5 V\u1ecb ph\u1ed3n th\u1ecbnh, n\u00ean l\u1eadp qu\u00e2n[footnote] L\u1eadp qu\u00e2n 'l\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda.[\/footnote] \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u1ee9ng c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i l\u00e2n c\u1eadn, chia s\u1ebb tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1edbi T\u1ea7n Ch\u00e2u, ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean v\u00f9ng Thao H\u00e0, l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn. Nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, cho \u00f4ng ta l\u00e3nh \u0111\u1ea1o qu\u00e2n s\u1ef1 C\u1ed5 V\u1ecb, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. Th\u1ea7n nghe C\u01a1 U\u00e2n n\u00f3i b\u1ed9 t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ea3y t\u00e1m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u1ea3y t\u00e1m v\u1ea1n, c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 ba b\u1ed1n v\u1ea1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u1ebfm Tuy Ch\u00e2u, t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng l\u1ee3i \u00edch kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Nay n\u1ebfu chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1eadp th\u00e0nh qu\u00e2n, th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd n\u00ean phong m\u1ed9t ch\u1ee9c quan trong c\u00e1c ty, cho l\u00e0m qu\u00e2n s\u1ee9, c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. V\u00ec sao? T\u1ea7n Ch\u00e2u c\u1ea7n n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebfu \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1eadp th\u00e0nh qu\u00e2n, cho quan H\u00e1n h\u1ed7 tr\u1ee3, l\u1ea1i l\u1eadp C\u1ed5 V\u1ecb th\u00e0nh qu\u00e2n, th\u00ec th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a T\u1ea7n Ch\u00e2u s\u1ebd \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, m\u1ed9t ch\u1ee9c quan trong c\u00e1c ty ai m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m, sao l\u1ea1i ti\u1ebfc?<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, th\u00ec t\u01b0\u1edbng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111o\u00e1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng b\u00e0n, c\u0169ng s\u1ebd l\u1ea5y c\u1edb ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 m\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1edbi ch\u1eafc ch\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u1ea5u r\u1eb1ng m\u1ed9t n\u0103m ch\u1ec9 t\u1ed1n hai ba ng\u00e0n quan ti\u1ec1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 mu\u1ed1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u1edbn. B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7n kh\u00edch l\u1ec7 \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd to\u00e0n t\u00e2m to\u00e0n \u00fd l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch, kh\u00f4ng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi ti\u1ec1n l\u1ec7 c\u0169. H\u00e1n Cao T\u1ed5 phong ch\u1ee9c l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n B\u00e1i, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u01b0\u1ee1i xe ng\u1ef1a \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c th\u00e0nh \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng theo phong t\u1ee5c, m\u1ebfn l\u1ee3i m\u00e0 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay \u0111\u1ed1i x\u1eed h\u1eadu v\u1edbi k\u1ebb m\u1edbi quy ph\u1ee5, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng s\u1ebd vui m\u1eebng, tranh nhau \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u H\u00e1n, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 thu ph\u1ee5c th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd, r\u00f5 r\u00e0ng quy \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y s\u1eed d\u1ee5ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec ch\u1ec9 t\u1ed1n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c h\u1ecd giao thi\u1ec7p v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, l\u00fac c\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00f4 \u00edch.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y d\u1ef1a theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8. B\u1ea3n Chu \u0111\u01b0a v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 10, l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i. Kho\u00e1i Th\u00f4ng khuy\u00ean V\u0169 T\u00edn Qu\u00e2n phong ch\u1ee9c l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i H\u00e1n Cao T\u1ed5 phong ch\u1ee9c l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n B\u00e1i. An Th\u1ea1ch nh\u1edb nh\u1ea7m, nay t\u1ea1m gi\u1eef nguy\u00ean.)<\/i>\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, Vua sai An Th\u1ea1ch vi\u1ebft th\u01b0 d\u1ee5 Thi\u1ec1u, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c c\u1ea7n tr\u00ecnh l\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u00e1o l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch b\u00e8n n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Ch\u1ea9n tuy c\u00f3 ch\u00fat t\u00e0i kh\u00ed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng danh, b\u1ec7 h\u1ea1 ban cho ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ee7. Trong th\u00ec b\u1ecb c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn \u00e1p l\u1ef1c, ngo\u00e0i l\u1ea1i b\u1ecb l\u1eddi l\u1ebd c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m kh\u00f3, v\u1ed1n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ed kh\u00ed l\u1eadp c\u00f4ng danh, l\u1ea1i th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ch\u1ea9n ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec1u s\u01a1 s\u00e0i, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tin d\u00f9ng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i th\u00fac gi\u1ee5c khi\u1ebfn h\u1ecd ti\u1ebfn l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u1eaft cho r\u1eb1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u00e0ng th\u00eam ghen gh\u00e9t Thi\u1ec1u, ch\u00ednh l\u00e0 h\u1ea1i \u00f4ng ta, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u00fang. H\u00e1n Cao T\u1ed5 sai Tr\u1ea7n B\u00ecnh gi\u1eef qu\u00e2n, B\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh vi nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ph\u1ee5c, Cao T\u1ed5 sai gi\u1eef h\u1ebft c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, m\u1edbi kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i. B\u1eadc nh\u00e2n ch\u1ee7 ph\u1ea3i \u0111\u00e0n \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi y\u00ean \u1ed5n, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp s\u1ef1 nghi\u1ec7p.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u0103n d\u1ea1y Ch\u1ea9n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft nghi\u00eam kh\u1eafc x\u1eed tr\u00ed L\u00fd S\u01b0 Trung \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft s\u1ee3, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 s\u1ebd ch\u1ea1y theo \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo th\u00e1nh ch\u1ec9; n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f9 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u0169ng kh\u00f3 tr\u00e1nh b\u1ecb h\u1ecfng vi\u1ec7c. V\u00ed nh\u01b0 tr\u1eddi d\u00f9ng d\u01b0\u01a1ng kh\u00ed l\u00e0m v\u1ea1n v\u1eadt sinh s\u00f4i, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u01b0\u1edbi t\u1eebng th\u1ee9, ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t kh\u00ed v\u1eadn h\u00e0nh m\u00e0 th\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ee9c c\u01b0\u01a1ng ki\u1ec7n v\u1eefng v\u00e0ng, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea7n m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u0169ng t\u1ef1 theo; n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c c\u01b0\u01a1ng ki\u1ec7n, th\u00ec th\u00f3i t\u1ee5c v\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng suy. L\u1ea5y quy\u1ec1n th\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng suy m\u00e0 mu\u1ed1n th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e8 \u0111\u1ea3ng ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, \u1eaft kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y th\u1ea5y trong\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bng\u00e0y 15, nay theo \u0111\u00f3, ph\u1ee5 v\u00e0o sau ng\u00e0y 14 T\u00e2n M\u00f9i.)<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0o ch\u1ea7u m\u1ed9t m\u00ecnh. Vua b\u1ea3o An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>\"T\u01b0 M\u00e3 Quang r\u1ea5t o\u00e1n khanh.\"<\/i> An Th\u1ea1ch h\u1ecfi: <i>\"V\u00ec sao th\u1ebf?\"<\/i>\r\n\r\nVua \u0111\u00e1p: <i>\"Quang h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o ch\u1ea7u xin ra ngo\u00e0i, n\u00f3i r\u1eb1ng: 'T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n n\u00f3i x\u1ea5u T\u00f4 Th\u1ee9c, t\u1ea5t s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u00e1ch ph\u1ea1t Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, th\u00ec th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c.' T\u00f4 Th\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, c\u00f2n T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 c\u00e1nh tay \u0111\u1eafc l\u1ef1c c\u1ee7a khanh.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng khen C\u1ea3nh \u00d4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1eb1ng ngay th\u1eb3ng, ch\u1ec9 v\u00ec th\u1ea5y H\u00e0n K\u1ef3 n\u1eafm quy\u1ec1n trong tri\u1ec1u, c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi em v\u1ee3 K\u1ef3 l\u00e0 Th\u00f4i C\u00f4ng Nh\u1ee5. C\u00f4ng Nh\u1ee5 ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111ua nhau khen ng\u1ee3i. H\u00e0n K\u1ef3 th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i C\u00f4ng Nh\u1ee5, b\u00e8n cho r\u1eb1ng C\u00f4ng Nh\u1ee5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c \u0111\u00e1ng tin, n\u00ean c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o C\u00f4ng Nh\u1ee5 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 C\u1ea3nh \u00d4n kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c C\u00f4ng Nh\u1ee5, n\u00ean th\u1ea7n khen ng\u1ee3i \u00f4ng ta.\"<\/i>\r\n\r\nKhi Ng\u00f4 Sung l\u00e0m Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, g\u1eb7p C\u00f4ng Nh\u1ee5 c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng th\u00eam l\u1ec5 \u0111\u1ed9. Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi Ng\u00f4 Sung c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf hai ph\u1ee7 kh\u00f4ng, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Sung l\u00e0 th\u00e2n gia c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u1ea3o: <i>\"Kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u00e1nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu x\u00e9t v\u1ec1 uy t\u00edn, th\u00ec Ng\u00f4 Sung c\u0169ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf hai ph\u1ee7. Hi\u1ec7n nay trong h\u00e0ng l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 T\u00f4n V\u0129nh, H\u00e0n Duy l\u00e0 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng nh\u1ea5t, nh\u01b0ng ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd ch\u01b0a t\u1eebng mu\u1ed1n gi\u00fap \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o l\u00fd t\u1ed1i cao.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Sung so v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Duy th\u00ec hi\u1ec3u r\u00f5 vi\u1ec7c quan h\u01a1n.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Hai ph\u1ee7 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1ed5 sung th\u00eam v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eebng n\u00f3i Th\u00e1i \u0110\u0129nh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i m\u00e0 d\u00e1m l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian tr\u00e1 th\u00ec kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t. B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u1ea1o l\u00fd, s\u00e1ng su\u1ed1t d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, th\u00ec d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i m\u00e0 mu\u1ed1n l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u1ea3y sinh \u00fd gian, nh\u01b0 T\u01b0 M\u00e3 Quang, l\u1ea1i l\u00e0m sao m\u00ea ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1!\"<\/i>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung t\u00e2u: <i>\"Ba l\u1ed9 \u0111\u1ed3n tr\u1eef binh m\u00e3, chi ph\u00ed kh\u00f4ng nh\u1ecf. V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc h\u00e0ng n\u0103m \u1edf ty Gi\u00e1c h\u00f3a c\u1ea5p ba \u0111\u1ebfn hai tr\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n[footnote]C\u1ea5p ba \u0111\u1ebfn hai tr\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, ch\u1eef 'quan' d\u01b0\u1edbi nghi l\u00e0 thi\u1ebfu ch\u1eef 'ti\u1ec1n'.[\/footnote], \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p ti\u1ec7n vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng kho\u1ea3n \u1ee9ng ph\u00f3 b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 \u0111\u00f3; Thi\u1ec3m T\u00e2y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y xu\u1ea5t kho T\u1ea3 t\u00e0ng v\u00e0 kho n\u1ed9i ph\u1ee7 ti\u1ec1n, b\u1ea1c, l\u1ee5a, l\u0129nh h\u00e0ng tr\u0103m v\u1ea1n; H\u00e0 \u0110\u00f4ng h\u00e0ng n\u0103m chi ti\u00eau \u1edf kinh \u0111\u00f4 kh\u00f4ng \u00edt. Khi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, th\u01b0\u1eddng lo kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Xin t\u1eeb n\u0103m sau gi\u1ea3m hai tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o v\u1eadn t\u1ea3i t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i, giao cho Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf s\u00e1u l\u1ed9 \u0111\u00f4ng nam \u0111\u1ed5i th\u00e0nh h\u00e0ng h\u00f3a nh\u1eb9 hai tr\u0103m v\u1ea1n quan. Sau n\u0103m n\u0103m, g\u1ea1o v\u1eadn t\u1ea3i nh\u01b0 c\u0169, s\u1ed1 ti\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0n v\u1ea1n quan, chuy\u1ec3n v\u1ec1 ba l\u1ed9 phong t\u1ed3n, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n, c\u00f9ng d\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n m\u1eb7t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c, \u01b0u \u0111\u00e3i c\u1ea5p h\u00e0ng h\u00f3a, giao cho ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c qu\u1ea3n l\u00fd, v\u1eabn l\u1ea5y kho\u1ea3n ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c phong t\u1ed3n b\u00ecnh gi\u00e1 mua l\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 ph\u00f2ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a Tam ty l\u00e0m m\u1ee5c. Tam ty h\u00e0ng n\u0103m c\u1eed hai ba vi\u00ean quan, ki\u1ec3m tra th\u00fac gi\u1ee5c.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu cho Tam ty xem x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng, Tam ty xin theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Sung, Vua theo. V\u1eabn chi\u1ebfu ch\u1ec9 chuy\u1ec3n v\u1ec1 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1eadn ti\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd, theo ph\u00e9p Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh m\u1edbi, c\u0103n c\u1ee9 gi\u00e1 l\u00faa \u0111\u1eaft r\u1ebb m\u00e0 mua b\u00e1n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1ea5u c\u1ee7a Sung \u0111\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng ti\u1ec1n n\u00ean giao cho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, ph\u00e9p Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh m\u1edbi v\u1ed1n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00f2ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i.\r\n\r\nVua l\u1ec7nh giao cho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Hai tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch e l\u00e0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u1ec9 m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nay n\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i hai tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o, th\u00ec g\u1ea1o ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd r\u1ebb \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t; n\u1ebfu mu\u1ed1n d\u1ef1 tr\u1eef hai tr\u0103m v\u1ea1n quan h\u00e0ng h\u00f3a nh\u1eb9, th\u00ec h\u00e0ng h\u00f3a ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u1eaft \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho thuy\u1ec1n bu\u00f4n ch\u1edf g\u1ea1o \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, r\u1ed3i b\u00e1n g\u1ea1o l\u1ea5y ti\u1ec1n \u1edf kinh \u0111\u00f4 l\u00e0 ti\u1ec7n.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n v\u1ed1n c\u0169ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, nh\u01b0ng kinh \u0111\u00f4 m\u1ed9t n\u0103m mu\u1ed1n b\u00e1n hai tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o, e r\u1eb1ng g\u1ea1o l\u1ea1i r\u1ebb. Th\u00eam n\u1eefa s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u00ec kh\u00f3 mua. E r\u1eb1ng c\u0169ng ph\u1ea3i l\u1ec7nh cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty xem x\u00e9t c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 n\u01a1i g\u1ea1o \u0111\u1eaft \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i th\u00e0nh h\u00e0ng h\u00f3a nh\u1eb9 m\u1edbi ti\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng tu s\u1eeda s\u00f4ng Ng\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc. L\u1ea1i sai \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y l\u1ee3i nh\u01b0 s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(\u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ch\u00e9p: \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ea3y b\u1eadc, l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng kh\u01a1i th\u00f4ng s\u00f4ng Ng\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u00f4ng V\u0129nh T\u1ebf t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng V\u0169 Th\u00e0nh ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh, sau b\u1ecb s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1eb7n l\u1ea1i, ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ed5 v\u00e0o Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 B\u1ea1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ecb s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ng\u0103n l\u1ea1i, g\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u1eeda kh\u1ea9u L\u00fd Th\u00f4n v\u1ee1, ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ed5 v\u00e0o Ng\u0169 Thi\u00ean C\u1eeb. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng l\u1ea1i kh\u01a1i th\u00f4ng, s\u00f4ng l\u1ea1i theo d\u00f2ng c\u0169 c\u1ee7a Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: S\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n l\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u1eeb n\u00fai ph\u00eda t\u00e2y, t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u T\u1eeb, Minh ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda nam v\u00e0o tr\u1ea5n T\u00e2n H\u00e0 thu\u1ed9c ch\u00e2u K\u00fd, h\u1ee3p l\u01b0u v\u1edbi s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4. Sau \u0111\u00f3, d\u00f2ng ch\u1ea3y thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ed5 v\u00e0o s\u00f4ng l\u1edbn. Th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t. Th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4 b\u1eaft \u0111\u1ea7u thi c\u00f4ng, huy \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n binh l\u00ednh, d\u00e0i 160 d\u1eb7m. N\u0103m th\u1ee9 5 th\u00ec ho\u00e0n th\u00e0nh. C\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, L\u00fd Nghi Chi, Tri ch\u00e2u Minh l\u00e0 Ho\u00e0ng B\u1ec9nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n c\u00f3 kh\u00e1c nhau.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua b\u00e0n v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ee7 t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n, y\u00ean d\u00e2n l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ee9c lao d\u1ecbch. H\u01a1n n\u1eefa, s\u00f4ng l\u00e2u kh\u00f4ng kh\u01a1i th\u00f4ng, kh\u00f4ng ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ee3i h\u1ea1i l\u00e0 nh\u01b0 nhau. Nay huy \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 kh\u01a1i th\u00f4ng, chuy\u1ec3n d\u00f2ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng hay ph\u00eda t\u00e2y, c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u1ec3 s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y[footnote]Theo v\u0103n d\u01b0\u1edbi, nghi ng\u1edd n\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y'.[\/footnote], \u0111\u1ec1u g\u00e2y h\u1ea1i nh\u01b0 nhau. Kh\u01a1i th\u00f4ng \u0111\u1ec3 n\u00f3 ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. N\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u1ec3 n\u00f3 ch\u1ea3y ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y, l\u1ee3i h\u1ea1i nh\u01b0 nhau, th\u00ec Vua V\u0169 l\u00e0m g\u00ec? Kh\u01a1i th\u00f4ng s\u00f4ng ng\u00f2i \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec? D\u1ed1c s\u1ee9c v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u1ea1ch, l\u00e0 vi\u1ec7c lao d\u1ecbch m\u00e0 c\u00e1c Vua tr\u01b0\u1edbc coi tr\u1ecdng, nh\u01b0ng d\u00f9ng \u0111\u1ea1o ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn d\u00e2n, tuy c\u00f3 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng.\"<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u01a1i th\u00f4ng, d\u00e2n cho l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4, huy \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n binh l\u00ednh, \u0111\u00e3 th\u00eam v\u00e0o c\u00e1c l\u1eddi <i>\"Vua b\u00e0n v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh\"<\/i> v.v... T\u1eeb <i>\"tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3\"<\/i> \u0111\u1ebfn <i>\"kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng\"<\/i>, l\u00e0 ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4, L\u01b0u Ch\u00ed, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i n\u00f3i v.v...)<\/i>\r\n\r\n[33] Chi\u1ebfu sai l\u00ednh tr\u1ea1m d\u1ecdc theo bi\u00ean gi\u1edbi s\u00f4ng chuy\u1ec3n ch\u1edf v\u1eadt d\u1ee5ng c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 nh\u00e2n, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u01b0. Theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i.\r\n\r\n[34] Quy\u1ec1n Gi\u00e1m m\u1ee5c s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 Chu C\u00e1ch t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta l\u1eadp L\u00ea D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch kh\u00f4ng kh\u00e1c x\u01b0a, nh\u01b0ng s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u so v\u1edbi x\u01b0a ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec lao d\u1ecbch. Xin b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n n\u00e0y, tr\u1ea3 l\u1ea1i thu\u1ed9c v\u1ec1 V\u1ec7 Ch\u00e2u.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p cu\u1ed1i th\u00e1ng l\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, s\u1eed m\u1edbi kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\nL\u00fac n\u00e0y, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>\"H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u1eadp ch\u00e2u huy\u1ec7n qu\u00e1 nhi\u1ec1u.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e8n b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u1ea7n d\u00f9ng \u1ea5p nh\u1ecf s\u00e1p nh\u1eadp th\u00e0nh l\u1edbn r\u1ed3i tr\u1edf n\u00ean c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, c\u00f9ng vi\u1ec7c \u0110\u01b0\u1eddng x\u00e2y ba th\u00e0nh Th\u1ee5 Gi\u00e1ng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Nay d\u00e2n ch\u1ee3, c\u00f4ng nh\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n s\u00e1p nh\u1eadp, s\u00e1p nh\u1eadp th\u00ec nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u1ea1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nghe theo. \u0110\u00e3 s\u00e1p nh\u1eadp r\u1ed3i l\u1ea1i t\u00e1ch ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00edt. K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n quen th\u1ea5y nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean m\u1ed7i l\u1ea7n s\u00e1p nh\u1eadp m\u1ed9t huy\u1ec7n, li\u1ec1n n\u00f3i l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n; ph\u00e0m nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i b\u1ea5t ti\u1ec7n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 do g\u1ea7n huy\u1ec7n c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a h\u00e0o t\u1ed9c v\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, th\u00ec ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 s\u00e1p nh\u1eadp r\u1ea5t nhi\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0 B\u1eafc th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 phi\u00ean tr\u1ea5n mu\u1ed1n ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng h\u01b0 danh, d\u00f9 ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng b\u00e0n, ch\u1ec9 n\u00ean t\u00ednh \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i hi\u1ec7n nay th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Lu\u1eadn khinh B\u1eafc tr\u1ecdng Nam c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ty, t\u00f9 nh\u00e2n t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh \u0111\u1ec1u theo ph\u00e1p c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7 g\u1eedi \u0111\u1ebfn ty C\u1ee7 s\u00e1t \u0111\u1ec3 l\u1ee5c v\u1ea5n.\r\n\r\n[36] Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110\u00f4 gi\u00e1m An ph\u1ee7 duy\u00ean bi\u00ean H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Quang T\u1ed5 t\u00e2u m\u1eb7t r\u1eb1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tu\u1ea7n tra \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac, nghe n\u00f3i quan l\u1ea1i ph\u00e1t ti\u1ec1n Thanh Mi\u00eau ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n t\u1ef1 k\u1ebft b\u1ea3o, m\u00e0 b\u1eaft th\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9 b\u1ea3o l\u00e3nh h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng b\u1ea7n d\u00e2n, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t th\u00f4n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ph\u00e2n ph\u00e1t, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra th\u00eam r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\"<\/i> B\u00e8n giao cho ty An ph\u1ee7 duy\u00ean bi\u00ean H\u00e0 B\u1eafc \u0111i\u1ec1u tra.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3 ty An ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>\"Hai qu\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a d\u00e2n, k\u1ebft th\u00e0nh b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n, ch\u01b0a t\u1eebng \u00e9p bu\u1ed9c, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00ednh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong th\u00f4n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1t.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Quang T\u1ed5 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha t\u1ed9i. Quang T\u1ed5 l\u00e0 con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, T\u00f4 Quy\u00ean, quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ed1n l\u1ed9 Phu Di\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng d\u1eddi ph\u00fa thu\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 c\u1ef1c v\u00ec v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9. Nay mu\u1ed1n t\u1eeb s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0 L\u1ea1c Th\u1ee7y v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0o l\u1ed9 Phu Di\u00ean \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u, t\u1eeb s\u00f4ng V\u1ecb Th\u1ee7y v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0o l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn T\u1ea7n Ch\u00e2u, t\u1eeb s\u00f4ng Kinh Th\u1ee7y v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0o l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean v\u00e0 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ch\u00e2u v\u00e0 Kh\u00e1nh Ch\u00e2u. Trong b\u1ed1n l\u1ed9, th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c xa nh\u1ea5t, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0o s\u00f4ng V\u00f4 \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ninh L\u00e2n, nguy\u00ean l\u00e0 tri huy\u1ec7n Hoa \u00c2m, v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Kham, nguy\u00ean l\u00e0 huy\u1ec7n l\u1ec7nh Ph\u1ed5 Nhu\u1eadn thu\u1ed9c Ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng gi\u00e1 \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea1nh tranh \u0111\u01b0a l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, s\u00f4ng Kinh v\u00e0 s\u00f4ng V\u00f4 \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0a th\u1ea5y t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ninh L\u00e2n n\u00f3i th\u1ea5y thuy\u1ec1n \u0111i tr\u00ean s\u00f4ng n\u00fai \u1edf C\u00f9 Ch\u00e2u, e r\u1eb1ng Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 n\u01a1i t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Th\u1ea7n n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quen th\u1ee7y t\u00ednh \u1edf khe C\u00f9 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y. \u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho Ninh L\u00e2n kh\u1ea3o s\u00e1t, n\u1ebfu mu\u1ed1n l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi quen th\u1ee7y t\u00ednh \u1edf C\u00f9 Ch\u00e2u v\u00e0 khe C\u00f9 \u0110\u01b0\u1eddng, xin t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00e1 ng\u1ea7m, kh\u00e1c v\u1edbi s\u00f4ng n\u00fai, th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Khi n\u01b0\u1edbc khe C\u00f9 \u0110\u01b0\u1eddng d\u00e2ng cao, kh\u00f4ng c\u00f2n lo \u0111\u00e1 ng\u1ea7m, nh\u01b0ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft, kh\u00f3 l\u00ean xu\u1ed1ng, ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi quen th\u1ee7y t\u00ednh m\u1edbi \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. E r\u1eb1ng th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0 s\u00f4ng V\u00f4 \u0110\u1ecbnh c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u Vua th\u00fac gi\u1ee5c Ninh L\u00e2n kh\u1ea3o s\u00e1t.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, L\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Kham t\u00e2u l\u00ean, Trung th\u01b0 H\u1ed9 ph\u00f2ng n\u00f3i: <i>\"N\u01a1i \u0111\u00f3 n\u00fai s\u00f4ng hi\u1ec3m tr\u1edf, \u0111\u00e1 ng\u1ea7m nguy hi\u1ec3m, e kh\u00f3 th\u00f4ng th\u1ee7y v\u1eadn, xin b\u00e3i b\u1ecf ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(<i>\"Cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u00e3i b\u1ecf th\u1ee7y v\u1eadn\"<\/i>, theo b\u1ea3n Chu. Nay b\u1ea3n m\u1edbi b\u1ecf \u0111i, e m\u1ea5t s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean ghi l\u1ea1i, nh\u01b0ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn sau khi th\u00fac gi\u1ee5c Ninh L\u00e2n kh\u1ea3o s\u00e1t.)<\/i>\r\n\r\n[38] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ee9c d\u00e2n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam th\u1ebf n\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang kh\u1ed1n kh\u00f3, Vua cho r\u1eb1ng do d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng. L\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"\u1ede Kinh H\u1ed3, Ho\u00e0i Nam v\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u1ea5t ch\u01b0a khai kh\u1ea9n, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, ho\u1eb7c tu s\u1eeda kh\u00f4ng ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ho\u1eb7c k\u00eanh r\u1ea1ch, \u0111\u00ea \u0111\u1eadp b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do \u0111\u1ecba l\u1ee3i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c h\u1ebft. Nu\u00f4i d\u00e2n ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o l\u1ee5c ph\u1ee7, l\u1ee5c ph\u1ee7 l\u1ea5y th\u1ee7y th\u1ed5 l\u00e0m g\u1ed1c, vi\u1ec7c tr\u1ecb th\u1ee7y th\u1ed5 th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\n[39] Vua ban chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t vi\u1ec7c L\u00fd \u0110\u1ecbnh c\u00f3 n\u00ean truy ph\u1ee5c tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb hay kh\u00f4ng. L\u00fd \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5, Vua b\u00e8n mu\u1ed1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan cho \u0110\u1ecbnh, h\u1ecfi T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0110\u1ecbnh ch\u01b0a t\u1eebng truy ph\u1ee5c, n\u00ean \u0111\u1ec3 L\u1ec5 b\u1ed9 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"L\u1ec5 quan Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn hi\u1ec7n l\u00e0 tr\u01b0\u1edfng quan, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 L\u1ec5 b\u1ed9 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh?\"<\/i> B\u00e8n giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng 8 m\u1edbi giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. T\u01b0 M\u00e3 Quang trong nh\u1eadt k\u00fd ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu th\u00e1ng 7, e l\u00e0 nh\u1ea7m.)<\/i>\r\n\r\n[40] H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Y\u1ebfn Qu\u1ef3 m\u1ea5t.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, T\u01b0 hu\u00e2n lang trung, quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac th\u1ecd Li\u00eau ch\u1ee7, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 l\u00e0m ph\u00f3; Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd L\u1eadp Chi l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac T\u1ebft, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf L\u01b0u Tr\u1ea5n l\u00e0m ph\u00f3. Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n V\u0129nh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac th\u1ecd Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac T\u1ebft, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadt l\u00e0m ph\u00f3. Sau \u0111\u00f3 L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i s\u1ee9, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan Tri\u1ec7u Chi\u00eam.\r\n\r\n<em>(Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 12, Chi\u00eam l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, ch\u1eb3ng l\u1ebd Chi\u00eam c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i s\u1ee9? Kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u1ea1i c\u1eed ai thay Chi\u00eam.)<\/em>\r\n\r\n[42] Trung th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 h\u00ecnh lu\u1eadt ch\u01b0a \u1ed5n:\r\n\r\n<i>\"M\u1ed9t l\u00e0, m\u1ed7i n\u0103m x\u1eed t\u1eed h\u00ecnh g\u1ea7n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc th\u00ec nhi\u1ec1u h\u01a1n h\u1eb3n. T\u1eeb x\u01b0a, k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1ebft, d\u00f9ng s\u00e1t \u0111\u1ec3 ng\u0103n s\u00e1t, kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ea3m nh\u1eb9 ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n, khi\u1ebfn k\u1ebb \u00e1c n\u1ea3y l\u00f2ng may m\u1eafn. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e2u xin tha t\u1ed9i ch\u1ebft, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng trong thi\u00ean h\u1ea1. V\u00ed nh\u01b0 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 lu\u1eadt t\u1eed h\u00ecnh, nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u1ea5t xa, n\u1ebfu b\u1eaft t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ebft, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i theo m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u00e9t tha t\u1ed9i ch\u1ebft, l\u1eadp ra h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00e1c, nh\u01b0 vi\u1ec7c ch\u1eb7t ng\u00f3n ch\u00e2n c\u00e1i b\u00ean ph\u1ea3i th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111i\u1ec1u \u00e1c v\u00e0 tr\u1eeb h\u1ea1i. C\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c, gi\u1ebft kh\u00f4ng tha. Qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 kh\u00f4ng \u1edf bi\u00ean ph\u00f2ng m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u1edbi r\u1ed9ng th\u1eddi h\u1ea1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1ng s\u0129, thu \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u1eeb s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i>\r\n\r\n<i>Hai l\u00e0, ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 t\u1ed9i \u0111\u1ed3, l\u01b0u v\u00e0 \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, l\u01b0\u1edbi ph\u00e1p lu\u1eadt ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1eb7t ch\u1ebd. D\u00e2n l\u00e0nh v\u00f4 t\u00ecnh ph\u1ea1m t\u1ed9i, li\u1ec1n b\u1ecb \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng, b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khinh b\u1ec9, tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ed7i nh\u1ee5c su\u1ed1t \u0111\u1eddi; c\u00f2n k\u1ebb ngu mu\u1ed9i d\u00f9 b\u1ecb h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u00e0y l\u00e0 l\u00e0nh, \u0111\u00e3 qu\u00ean \u0111au \u0111\u1edbn, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng h\u1ed5 th\u1eb9n, nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb c\u00e1i \u00e1c. N\u1ebfu b\u1ea3o t\u1ed9i \u0111\u1ed3, l\u01b0u m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft kh\u00f4ng qu\u00e1 nghi\u00eam tr\u1ecdng, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt c\u01b0 t\u00e1c th\u1eddi x\u01b0a, n\u1ebfu g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1, ch\u1ec9 gi\u1ea3m b\u1edbt th\u1eddi gian, khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0nh kh\u1ecfi b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng da th\u1ecbt, ch\u1ec9 ph\u1ea3i ch\u1ecbu kh\u1ed5 sai, h\u1ebft n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed1i c\u1ea3i t\u1ef1 l\u00e0m m\u1edbi; c\u00f2n k\u1ebb ngoan c\u1ed1 th\u00ec b\u1ecb giam gi\u1eef t\u1ea1i n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c, tr\u1ea3i qua n\u0103m th\u00e1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec phong t\u1ee5c s\u1ebd c\u00f3 th\u1eddi k\u1ef3 bi\u1ebft h\u1ed5 th\u1eb9n, quan l\u1ea1i c\u00f3 l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng lao \u0111\u1ed9ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Ba, ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u00f3 h\u01a1n hai tr\u0103m \u0111i\u1ec1u, d\u00e2n ngu \u00edt bi\u1ebft s\u1ee3. Khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ph\u1ea3i ly t\u00e1n, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ed9 t\u1ed1ng c\u0169ng v\u1ea5t v\u1ea3 t\u1ed1n k\u00e9m. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh x\u01b0a v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0y \u0111i ho\u1eb7c di d\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng[footnote]C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh x\u01b0a v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0y \u0111i ho\u1eb7c di d\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'chi t\u1ecda'.[\/footnote], \u0111\u1ee3i khi h\u1ecd t\u00e1i ph\u1ea1m, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 sung qu\u00e2n. C\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m nh\u1eb9 v\u00e0 cho \u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c g\u1ea7n \u0111\u00f3. Nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c c\u1ee9ng \u0111\u1ea7u v\u1eabn theo ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c[footnote]Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c, c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1, v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 1-7 vi\u1ebft: 'T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c'.[\/footnote], \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n lao d\u1ecbch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea1o \u0111\u1ea7u v\u00e0 \u0111eo g\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ed1n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t s\u0129 d\u00e2n[footnote]L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t s\u0129 d\u00e2n, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'th\u1ec3', theo c\u00e1c b\u1ea3n in v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 1-7, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u00e3 x\u00f3a.[\/footnote], ai c\u00f3 hi\u1ebfu \u0111\u1ec5 v\u00e0 ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, giao cho c\u00e1c b\u1eadc k\u1ef3 l\u00e3o trong l\u00e0ng c\u00f9ng quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, ch\u00e2u c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, n\u1ebfu g\u1eb7p ph\u1ea3i t\u1ed9i nh\u1eb9 c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem x\u00e9t vi\u1ec7c chu\u1ed9c t\u1ed9i, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m, l\u1ea1i x\u1eed ph\u1ea1t.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m, t\u1ea5u tr\u00ecnh xin ch\u1ec9 th\u1ecb, \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n qu\u00e1 nhi\u1ec1u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, c\u0169ng n\u00ean r\u00fat g\u1ecdn. Chi\u1ebfu giao cho Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp ph\u00e1p.\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, quan Bi\u00ean s\u1eafc T\u0103ng B\u1ed1 d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u01b0a, n\u00f3i r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng nh\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 nh\u1eefng h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u01b0 ch\u1eb7t tay ch\u00e2n, kh\u1eafc l\u00ean da th\u1ecbt cho \u0111\u1ebfn gi\u1ebft ch\u00f3c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. B\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i, d\u00f9ng ti\u1ec1n chu\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e, n\u00ean b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u0103m m\u00ecnh; n\u1ebfu x\u0103m m\u00ecnh v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 r\u0103n \u0111e, th\u00ec \u0111\u1ebfn h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1eaft m\u0169i, ch\u1eb7t ch\u00e2n, thi\u1ebfn, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 t\u1eed h\u00ecnh. Nh\u01b0ng v\u1eabn cho l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, n\u00ean c\u00f3 th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh roi, xem nh\u01b0 nh\u1eb9, ho\u1eb7c tha b\u1ed5ng n\u0103m h\u00ecnh ph\u1ea1t, xem nh\u01b0 n\u1eb7ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 lu\u1eadt l\u01b0u \u0111\u00e0y. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu, Tam \u0110\u1ea1i, tr\u1ea3i qua h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn n\u0103m, s\u1ef1 tr\u1ecb lo\u1ea1n, th\u1ecbnh suy, c\u00f3 l\u00fac n\u1eb7ng l\u00fac nh\u1eb9, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i. \u0110\u1ebfn th\u1eddi Chi\u1ebfn Qu\u1ed1c v\u00e0 T\u1ea7n, ch\u00fa tr\u1ecdng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t gi\u1ebft c\u1ea3 h\u1ecd, n\u1ea5u s\u1ed1ng, \u0111\u1ee5c x\u01b0\u01a1ng. Nh\u00e0 H\u00e1n d\u1ea5y l\u00ean, cho d\u00e2n ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh ba ch\u01b0\u01a1ng lu\u1eadt, nh\u01b0ng c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ch\u01b0a b\u00e3i b\u1ecf; \u0111\u1ebfn th\u1eddi V\u0103n \u0110\u1ebf, b\u1ecf h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u1ebbo th\u1ecbt, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh roi, b\u1ec1 ngo\u00e0i c\u00f3 ti\u1ebfng l\u00e0 nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft l\u1ea1i c\u00e0ng nhi\u1ec1u. \u0110\u1eddi sau noi theo, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh lu\u1eadt l\u1ec7nh, sau t\u1eed h\u00ecnh l\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y, thay th\u1ebf cho c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u0103m m\u00ecnh, c\u1eaft m\u0169i, ch\u1eb7t ch\u00e2n, thi\u1ebfn. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd l\u01b0u \u0111\u00e0y c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m m\u1ea5t s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9. B\u1edfi l\u01b0u \u0111\u00e0y theo lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh so v\u1edbi n\u0103m h\u00ecnh l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u1eddi x\u01b0a, \u0111\u00e3 nh\u1eb9 h\u01a1n nhi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a kia, \u0111\u1ea5t \u0111ai trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c chia theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u00e0 c\u1eeda, t\u00f4ng t\u1ed9c, m\u1ed3 m\u1ea3, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn c\u00f9ng chung m\u1ed9t t\u1ec9nh, c\u00f9ng nhau canh gi\u1eef, gi\u00fap \u0111\u1ee1 khi \u1ed1m \u0111au, n\u00ean ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p, kh\u00f4ng mu\u1ed1n r\u1eddi b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. Khi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u01a1i xa, h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ph\u1ea3i ch\u1ecbu c\u1ea3nh kh\u1ed5 nh\u1ee5c nh\u01b0 n\u00f4 l\u1ec7 su\u1ed1t \u0111\u1eddi, g\u1ea7n ch\u00fat n\u1eefa l\u00e0 ch\u1ebft. D\u00e2n ch\u00fang th\u1eddi nay r\u1eddi b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, coi nh\u1eb9 gia \u0111\u00ecnh, \u0111i kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng t\u00e2y nam b\u1eafc, xem \u0111\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u1edf l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c m\u1ed9t n\u0103m l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp t\u1ecbch. Nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 mu\u1ed1n tr\u1eebng tr\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 qu\u00e1 khoan h\u1ed3ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi nay l\u1ea1i thi h\u00e0nh ph\u00e9p chi\u1ebft tr\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u01b0u, \u0111\u1ed3, tr\u01b0\u1ee3ng, si ch\u1ec9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh roi th\u1eddi x\u01b0a. H\u00ecnh ph\u1ea1t t\u1eed h\u00ecnh th\u00ec n\u1eb7ng, h\u00ecnh ph\u1ea1t sinh h\u00ecnh th\u00ec nh\u1eb9, n\u00ean k\u1ebb ph\u1ea1m ph\u00e1p nhi\u1ec1u m\u00e0 roi v\u1ecdt kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ea5t h\u1ea1nh thay \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00ec kh\u00f4ng n\u1ee1 m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 mu\u1ed1n nh\u1eb9 m\u00e0 l\u1ea1i th\u00e0nh n\u1eb7ng.<\/i>\r\n\r\n<i>D\u01b0\u01a1ng T\u1eed n\u00f3i: \"H\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1ee5c h\u00ecnh c\u0169ng l\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t.\" Ch\u1ec9 c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf m\u00e0 t\u0103ng gi\u1ea3m, th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng nh\u1eb9 s\u1ebd c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1, m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u1eddi x\u01b0a. Th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, th\u1eddi lo\u1ea1n l\u1ea1c h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb9, n\u00ean n\u0103m h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u00f3 \u0111\u1ebfn ba ngh\u00ecn \u0111i\u1ec1u, m\u00e0 quan ch\u1ee9c nh\u00e0 Chu quy \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u1eed h\u00ecnh c\u00f3 n\u0103m tr\u0103m \u0111i\u1ec1u, \u0111\u1ebfn th\u1eddi M\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng x\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf m\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t, th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u1eed h\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f2n hai tr\u0103m \u0111i\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n t\u1eed h\u00ecnh r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u1ebfu ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 khoan h\u1ed3ng, x\u1eed b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t cung, ph\u00ed, th\u00ec s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng s\u1ebd r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nh\u01b0 qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u00e0o ng\u0169 \u0111\u00e1ng ch\u00e9m, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tang v\u1eadt \u0111\u1ee7 \u0111\u00e1ng treo c\u1ed5, th\u00ec ch\u1eb7t ch\u00e2n; x\u00e2m ph\u1ea1m ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n theo lu\u1eadt \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec x\u1eed cung h\u00ecnh. C\u00f2n nh\u01b0 h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u0103m m\u1eb7t, th\u00edch ch\u1eef, th\u00ec ph\u00e9p th\u00edch ph\u1ed1i c\u0169ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng. T\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf xu\u1ed1ng, x\u1eed b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u01b0u, \u0111\u1ed3, tr\u01b0\u1ee3ng, si, th\u00ec c\u00e1c b\u1eadc h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7.<\/i>\r\n\r\n<em>Trong c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0o n\u1eb7ng h\u01a1n h\u00ecnh cung h\u00ecnh. Nay h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb v\u00f4 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9c v\u1ee5 h\u1ea7u h\u1ea1 trong cung, ch\u1ec9 v\u00ec ch\u00fang quen thu\u1ed9c v\u00e0 nghe th\u1ea5y nhi\u1ec1u, n\u00ean thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng ai cho l\u00e0 sai. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea5y ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 x\u00e9t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng ch\u1ebft b\u1ecb h\u00ecnh ph\u1ea1t m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng, n\u1ebfu cho l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 m\u00ea mu\u1ed9i v\u00e0 sai l\u1ea7m.<\/em>\r\n\r\n<em>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf nh\u1ee5c h\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, nay gi\u00e1o h\u00f3a ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n, phong t\u1ee5c ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh, m\u00e0 mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u1eddi c\u1ed5, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n t\u1eeb kh\u00f4ng l\u00e0m. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u00fang. H\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00f4ng c\u00f2n h\u00ecnh ph\u1ea1t, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u00e1ch m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tr\u1ecb th\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi suy x\u00e9t ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, thu\u1eadn theo s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, l\u00e0m r\u00f5 th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ee7a h\u00ecnh ph\u1ea1t, m\u00e0 d\u00f9ng s\u1ef1 s\u1ed1ng thay cho c\u00e1i ch\u1ebft, d\u00f9ng n\u1eb7ng thay cho nh\u1eb9, \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u nh\u00e2n t\u1eeb nh\u1ea5t sao!<\/em>\r\n\r\n<em>\u0110\u1ebfn khi gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, phong t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea1m v\u00e0o l\u1ec5 ngh\u0129a, vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t s\u1ebd kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean th\u00eam hai h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u00e0 ch\u1eb7t ch\u00e2n v\u00e0 cung h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf cho nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u1eb9 h\u01a1n t\u1eed h\u00ecnh; quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y, \u0111\u1ec3 noi theo c\u00e1ch x\u1eed ph\u1ea1t th\u1eddi c\u1ed5; ti\u1ebfp theo l\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t l\u01b0u \u0111\u00e0y, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd.\"<\/em>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng: <em>\"Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1ee5c h\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/em> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>\"V\u1ec1 l\u00fd m\u00e0 n\u00f3i, th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ef9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1ee5c h\u00ecnh, nh\u01b0 l\u00ednh c\u1ea5m v\u1ec7 b\u1ecf tr\u1ed1n ch\u01b0a t\u1eebng c\u1ea5u k\u1ebft l\u00e0m vi\u1ec7c x\u1ea5u, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u1edf n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng ch\u00e9m, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7t ch\u00e2n.\"<\/em> Ph\u00f9ng Kinh cho r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng qu\u00e2n ph\u00e1p, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>\"Qu\u00e2n ph\u00e1p th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng trong th\u1eddi chi\u1ebfn, n\u1ebfu h\u1ebft chi\u1ebfn tranh th\u00ec gi\u1ea3i t\u00e1n. Lu\u1eadt ph\u00e1p trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 th\u1eddi b\u00ecnh v\u1ed1n kh\u00e1c nhau.\"<\/em>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <em>\"Nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nh\u1ee5c h\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n nghi ng\u1edd, ch\u1eb7t ng\u00f3n ch\u00e2n c\u0169ng l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt g\u1ea7n \u0111\u00e2y.\"<\/em> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00f9ng, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>\"Th\u00e1i T\u00f4ng tuy d\u00f9ng l\u01b0u \u0111\u00e0y thay cho ch\u1eb7t ng\u00f3n ch\u00e2n, nh\u01b0ng l\u01b0u \u0111\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng ri\u00eang l\u1ebb, n\u00ean th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 c\u00f3 lu\u1eadt \u0111\u00e1nh roi v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y. V\u00ec th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 s\u1eafc l\u1ec7nh ri\u00eang \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00f9ng lu\u1eadt. N\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng lu\u1eadt, th\u00ec ngo\u00e0i t\u1ed9i ch\u1ebft ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u01b0u \u0111\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb gian, tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/em>\r\n\r\nKi\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u0103ng B\u1ed1 t\u00e2u:<em> \"G\u1ea7n \u0111\u00e2y n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ean g\u1ecdi v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a h\u00ecnh ph\u1ea1t trong \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a \u1ed5n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho th\u1ea7n xem x\u00e9t. Nay ph\u00e2n t\u00edch ngh\u0129a l\u00fd trong \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b[footnote]'Ph\u00e2n t\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'chi\u1ebft', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 75 lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1ee5c h\u00ecnh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], d\u00e0i d\u00f2ng v\u00e0 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, c\u00f9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u00e1c b\u1ecf trong ngh\u0129a l\u00fd sai l\u1ea7m v\u00e0 l\u1ed9n x\u1ed9n t\u1ed5ng c\u1ed9ng tr\u0103m vi\u1ec7c, l\u00e0m th\u00e0nh ba quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/em>\r\n\r\nVua ra chi\u1ebfu cho T\u0103ng B\u1ed1 xem x\u00e9t \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(\u300aNguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y Canh Th\u00e2n th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4 c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, \u300aChu s\u1eed\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i. \u300aV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4 c\u00f3 ghi vi\u1ec7c Vua h\u1ecfi T\u0103ng B\u1ed1 v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1ee5c h\u00ecnh kh\u00f4ng, \u300aChu s\u1eed\u300b l\u1ea1i ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1i n\u00e0o \u0111\u00fang, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t. Nay t\u1ea1m theo \u300aChu s\u1eed\u300b, c\u00f9ng v\u1edbi lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1ee5c h\u00ecnh c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1 ghi v\u00e0o \u0111\u00e2y, v\u1eabn k\u00e8m theo vi\u1ec7c b\u00e1c b\u1ecf nh\u1eefng sai l\u1ea7m trong lu\u1eadt ph\u00e1p.)<\/i>\r\n\r\nB\u1ed1 l\u00fac \u0111\u1ea7u l\u00e0m quan Bi\u00ean s\u1eafc San \u0111\u1ecbnh, li\u1ec1n n\u00f3i: <i>\"L\u1eadp ph\u00e1p t\u1ea5t ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o lu\u1eadt, n\u1ebfu lu\u1eadt ch\u01b0a \u1ed5n \u0111\u1ecbnh m\u00e0 kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n hi\u1ec7u l\u1ec7nh nh\u1ea5t th\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecf g\u1ed1c m\u00e0 lo ng\u1ecdn.\"<\/i> B\u00e8n xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft s\u1eeda ch\u00ednh lu\u1eadt v\u0103n. Chi\u1ebfu cho B\u1ed1 ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng t\u00e2u l\u00ean. B\u1ed1 n\u00f3i r\u1eb1ng ngh\u0129a l\u00fd trong Lu\u1eadt s\u01a1 qu\u00e1 d\u00e0i d\u00f2ng v\u00e0 th\u00f4 t\u1ee5c, c\u00f9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u00e1p d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1ec9 ra \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m \u0111i\u1ec1u sai l\u1ea7m, so\u1ea1n th\u00e0nh ba quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu cho B\u1ed1 n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e2n t\u00edch t\u00e2u l\u00ean. T\u01b0 M\u00e3 Quang n\u00f3i r\u1eb1ng B\u1ed1 v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch y\u00eau m\u1ebfn, sai s\u1eeda \u0111\u1ed5i lu\u1eadt v\u0103n. Kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u1ebft qu\u1ea3 th\u1ebf n\u00e0o, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[43] Trung th\u01b0 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"V\u00e2ng theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, v\u00ec vi\u1ec7c binh l\u00ednh c\u00e1c n\u01a1i ph\u1ea3i \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc, ti\u1ec5n \u0111\u01b0a v\u1ea5t v\u1ea3, mu\u1ed1n m\u1edf ra ph\u00e9p cho quan vi\u00ean xa \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn n\u01a1i g\u1ea7n. X\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c l\u1ed9 nh\u01b0 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng v.v..., quan vi\u00ean xa \u0111i l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 kh\u00f3 kh\u0103n, h\u00e0nh l\u00fd t\u1ed1n k\u00e9m, v\u00ec th\u1ebf vi\u1ec7c nh\u1eadm ch\u1ee9c b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, ho\u1eb7c t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ed1n tr\u00e1nh, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c qu\u00e1 h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay, ho\u1eb7c l\u00e2u ng\u00e0y thi\u1ebfu quan ch\u00ednh, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i th\u00eam binh d\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i xa ph\u1ea3i \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc v\u1ea5t v\u1ea3, mu\u1ed1n \u00e1p d\u1ee5ng cho b\u1ea3y l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, tr\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u1ee7y cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1eadp s\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft, ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng c\u00e1c quan nh\u1eadm ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, ba m\u01b0\u01a1i th\u00e1ng thay th\u1ebf \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m, ba n\u0103m thay th\u1ebf \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, thu l\u00e0m th\u1ee9 t\u1ef1 khuy\u1ebft, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ea7u th\u00e1ng ki\u1ec3m tra c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 quan t\u1ea1i ch\u1ed7[footnote] G\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 quan t\u1ea1i ch\u1ed7, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, nghi ng\u1edd 'khuy\u1ebft b\u00e1o' l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'quan b\u00e1o'.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu quan \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c c\u00f2n d\u01b0\u1edbi n\u1eeda n\u0103m n\u1eefa l\u00e0 h\u1ebft h\u1ea1n, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ea3n th\u00e2n ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft, trong \u0111\u00f3 quan kinh tri\u1ec1u gi\u00e1m \u0111\u00e1ng h\u1ee3p v\u00e0o d\u00e2n, h\u1ee3p th\u0103ng ch\u1ee9c v\u1ee5, tuy\u1ec3n nh\u00e2n h\u1ee3p v\u00e0o ch\u1ee9c quan[footnote] Ch\u1ee9c quan nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ec7nh l\u1ee5c v\u00e0 th\u0103ng c\u1ea5p \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c theo. Nay khi m\u00e3n nhi\u1ec7m h\u1ee3p v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c v\u1ee5, h\u1ea1n trong m\u1ed9t n\u0103m sau khi ki\u1ec3m tra, chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ecbnh r\u00f5 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m[footnote] T\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadp', theo v\u0103n ngh\u0129a s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u00ecnh l\u00ean Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00e2u l\u00ean, ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu nhi\u1ec7m c\u0169 ch\u01b0a h\u1ebft, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi thay ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec7m c\u0169 ch\u1edd khuy\u1ebft. N\u1ebfu nhi\u1ec7m m\u1edbi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft th\u1ee9 t\u1ef1, th\u00ec l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m m\u1edbi. N\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf tr\u01b0\u1edbc; huy\u1ec7n l\u1ec7nh th\u00ec \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, c\u0169ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf tr\u01b0\u1edbc.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu quan trong ch\u00e2u mu\u1ed1n nh\u1eadn l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ch\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p mu\u1ed1n nh\u1eadn l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 trong l\u1ed9, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft trong m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec tr\u00ecnh l\u00ean Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan, n\u1ebfu ch\u01b0a b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u00e0 c\u00f3 quan trong l\u1ed9 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean thi h\u00e0nh. N\u1ebfu \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u00ec h\u1ea1n trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu sau n\u00e0y v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n kh\u00f3 c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft cho ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c b\u1ea3y l\u1ed9, cho ph\u00e9p t\u1ea1m b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o n\u01a1i xa th\u1ee9 hai ho\u1eb7c g\u1ea7n. N\u00ean so\u1ea1n th\u1ea3o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, l\u1ec7nh Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 t\u00e2u l\u00ean, vi\u1ec7c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u00e1c l\u1ed9, v\u1eabn l\u1ec7nh Tam ty \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean. Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n, Tam ban vi\u1ec7n s\u1ee9 th\u1ea7n l\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n theo \u0111\u00f3 so\u1ea1n th\u1ea3o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\nTheo \u0111\u00f3. L\u1ea1i chi\u1ebfu cho b\u1ea3y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty m\u1ed7i n\u01a1i ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t quan vi\u00ean qu\u1ea3n l\u00fd v\u0103n th\u01b0.\r\n\r\n[44] Ban \u0111\u1ea7u, Vua ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh ch\u1ec9 huy c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng xa x\u00f4i, cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i ch\u1ed7 th\u00f4ng qua v\u0103n b\u1ea3n. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1n t\u1ea1m th\u1eddi giao cho c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i nhi\u1ec7m s\u1ebd \u00edt \u0111i.\"<\/i>\r\n\r\nKhi so\u1ea1n th\u1ea3o, An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n vi\u1ebft r\u1eb1ng ngo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 tri ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i ch\u1ed7. C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c tri ch\u00e2u ph\u1ea3i do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua s\u1eeda l\u1ea1i theo b\u1ea3n th\u1ea3o c\u1ee7a An Th\u1ea1ch. Khi \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan th\u1ea9m quan, thuy\u00ean chuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi xa v\u1ec1 g\u1ea7n, Vua n\u00f3i: <i>\"N\u00ean th\u00eam v\u00e0o l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf v\u00f9ng th\u1ee9 xa v\u00e0 g\u1ea7n.\"<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m tri ch\u00e2u \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do, Kinh \u0111\u00e1p: <i>\"Hi\u1ec7n nay, quan l\u1ea1i m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m xa, m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m g\u1ea7n, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ed9 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p li\u00ean t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9, nh\u01b0 v\u1eady h\u1ecd th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1eadn ti\u1ec7n v\u1ec1 nh\u00e0, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn l\u1edbn.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"L\u00fd do ph\u00e2n chia xa g\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng nh\u1ecdc nh\u1eb1n v\u00e0 thu\u1eadn l\u1ee3i. Hi\u1ec7n nay, ng\u01b0\u1eddi v\u00f9ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn b\u1ed1n l\u1ed9, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ed9 l\u1ea1i th\u00edch thu\u1eadn ti\u1ec7n v\u1ec1 nh\u00e0. D\u00f9ng ph\u00e1p m\u1edbi th\u00ec c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u00fd, sao ph\u1ea3i b\u1eaft h\u1ecd ch\u1ecbu thi\u1ec7t c\u1ea3 hai b\u00ean? H\u01a1n n\u1eefa, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho s\u0129 nh\u00e2n m\u00e0 c\u00f2n ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00e0 chi ph\u00ed \u0111\u01b0a \u0111\u00f3n c\u1ee7a l\u1ea1i t\u1ed1t, th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1p l\u1ec7nh t\u1ed1t.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Sau \u0111\u00f3, Ph\u00f9ng Kinh c\u00f2n n\u00f3i th\u00eam, s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bv\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4. C\u1ea3\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300bv\u00e0\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b\u0111\u1ec1u ghi chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ea3y l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Qu\u1ea3ng Nam, vi\u1ec7c \u0111\u01b0a \u0111\u00f3n quan l\u1ea1i khi nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0 m\u00e3n nhi\u1ec7m r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3. Nay l\u1ec7nh cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1eadp quy ch\u1ebf b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i ch\u1ed7, mi\u1ec5n cho h\u1ecd ph\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u1ee9ng tuy\u1ec3n. L\u1eadp th\u00e0nh l\u1ec7nh.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[45] Vua b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda t\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t d\u1ec5 gi\u1ea3i quy\u1ebft, ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp, \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t, ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n vi\u1ec7n d\u1eabn xa x\u00f4i \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, h\u00e3y xem nh\u01b0 S\u00e0i Th\u1ebf T\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t Trung Qu\u1ed1c y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi m\u1ea5y ch\u00e2u \u0111\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e2y H\u1ea1, \u0111\u1ee9a tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i m\u1ea5y tu\u1ed5i, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eb9p s\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i> An Th\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u00e0n n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao, thay \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c. L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"'C\u00e0n', l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Vua. Kh\u00f4ng c\u01b0\u01a1ng ki\u1ec7n thu\u1ea7n t\u00fay th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m 'C\u00e0n'.\"<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"N\u00ean k\u1ebft h\u1ee3p d\u00f9ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u00e0 b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u00e2y gi\u1edd n\u00f3i \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"'H\u01b0\u01a1ng nguy\u1ec7n' gi\u1ed1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Trong \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t t\u1edbi.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u t\u00f9y ti\u1ec7n theo th\u00f3i t\u1ee5c, l\u1ea5y ph\u1ea3i l\u00e0m tr\u00e1i, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 sao?\"<\/i> An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ea7y thu\u1ed1c d\u00f9ng thu\u1ed1c, ph\u1ea3i bi\u1ebft h\u01b0 th\u1ef1c h\u00e0n nhi\u1ec7t. Khi h\u01b0 h\u00e0n, d\u00f9ng to\u00e0n \u00f4 \u0111\u1ea7u, ph\u1ee5 t\u1eed, kh\u00f4ng s\u1ee3 qu\u00e1 n\u00f3ng.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"\u1ede kinh th\u00e0nh v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nhi\u1ec1u, nay gi\u1ea3m t\u1ed9i kh\u00f4ng n\u00ean tha cho b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp.\"<\/i> Vua \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Nguy\u00ean Nh\u00e2n Ch\u00ednh, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Vinh ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan coi cung qu\u00e1n; L\u00fd B\u00ecnh, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9. Ch\u1ee9c \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean ho\u1eb7c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, sau n\u00e0y chuy\u00ean d\u00f9ng l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i d\u00f9ng s\u0129 nh\u00e2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh. Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd B\u00ecnh, h\u1ecfi v\u1ec1 l\u1ec7 c\u0169 th\u1ebf n\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u1ebfu \u0111\u00fang, kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi l\u1ec7 c\u0169. B\u1ecb v\u1eadt chi ph\u1ed1i, l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i; chi ph\u1ed1i v\u1eadt, l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Vua. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu h\u1ecfi l\u1ec7 c\u0169 c\u00f3 hay kh\u00f4ng, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ecb v\u1eadt chi ph\u1ed1i.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 8 ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, th\u00e1ng 9 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, K\u1ef7 D\u1eadu.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ch\u00e9m L\u00fd T\u00edn, Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, v\u00e0 L\u01b0u Ph\u1ee7, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m ph\u00eda \u0111\u00f4ng Kh\u00e1nh Ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111em m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u1eafp l\u0169y trong l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd. L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea \u0111\u01b0a b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn \u0111\u1ecba v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c giao cho L\u00fd T\u00edn, L\u01b0u Ph\u1ee7 v\u00e0 Gi\u00e1m \u00e1p Ch\u1ee7ng V\u1ecbnh, sai h\u1ecd t\u1eeb L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o \u01b0\u1edbc ng\u00e0y gi\u1edd \u0111\u1ec3 t\u1eadp k\u00edch. L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m theo l\u1ec7nh, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i gi\u1eb7c, qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00e3 k\u00e9o \u0111\u1ebfn r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 c\u00f3 ba ng\u00e0n qu\u00e2n, giao chi\u1ebfn kh\u00f4ng l\u1ee3i, b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t nhi\u1ec1u, ph\u1ea3i r\u00fat v\u1ec1 L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o.\r\n\r\nL\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea v\u1ed9i thu l\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn \u0111\u1ecba v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 giao tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1eaft L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c giao cho Ninh Ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho quan ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Chi\u00eau D\u1ee5ng x\u00e9t t\u1ed9i h\u1ecd vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh, c\u00f2n Ch\u1ee7ng V\u1ecbnh th\u00ec ch\u1ebft trong ng\u1ee5c. V\u1ee5 \u00e1n xong, L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Qu\u00e1ch Qu\u00fd, \u0110\u00f4 gi\u00e1m L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o, v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng \u1ee9ng c\u1ee9u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, mi\u1ec5n t\u1ed9i x\u0103m m\u1eb7t, ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea ch\u00e9m L\u00fd T\u00edn l\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00fang.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00f9ng Kinh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Tr\u1eabm b\u1ea3o Ng\u1ea1n B\u00e1c r\u1eb1ng: Khanh h\u00e3y t\u1ea1m g\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 sang m\u1ed9t b\u00ean, th\u1eed xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1eb1ng m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi. L\u00fd T\u00edn l\u00e0m ch\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e1m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft?\"<\/i>\r\n\r\nTh\u1ef1c ra, ban \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t H\u00e1n, L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea c\u1ea7u may l\u1eadp c\u00f4ng n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi, khi\u1ebfn L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb thua v\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u th\u1ea5y oan cho h\u1ecd. Sau \u0111\u00f3, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0 cho ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 v\u1ec1 vi\u1ec7c L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, v\u00e0 xin ban chi\u1ebfu ch\u1ec9. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 ch\u1ec9 th\u1ea5y L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n x\u00e2m ph\u1ea1m, kh\u00f4ng bi\u1ebft nguy\u00ean do, c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd h\u01a1i s\u1ee3 h\u00e3i. N\u1ebfu g\u1eedi th\u01b0 b\u00e1o cho h\u1ecd bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt, h\u1ecd s\u1ebd c\u00e0ng c\u1ee9ng r\u1eafn ch\u1ed1ng l\u1ea1i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea3i.\"<\/i> R\u1ed3i kh\u00f4ng g\u1eedi th\u01b0 n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh, L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u1ec7nh cho L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xu\u1ea5t chi\u1ebfn. X\u00e9t: N\u01a1i L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thua tr\u1eadn l\u00e0 ph\u00eda b\u1eafc L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh. Vi\u1ec7c ph\u00eda b\u1eafc L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m, c\u00f2n vi\u1ec7c x\u00e2m ph\u1ea1m \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m. Khi gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh, L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft giam t\u1eeb l\u00e2u, v\u00e0 s\u1eafp b\u1ecb x\u1eed t\u1eed r\u1ed3i.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n Chu v\u00ec V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00ean nhi\u1ec1u ch\u1ed7 che gi\u1ea5u cho L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea, t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda b\u1ea3n M\u1eb7c, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c vi ph\u1ea1m l\u1ec7nh c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea n\u00ean b\u1ecb thua. Ph\u1ee5 truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u00ec ho\u00e3n vi ph\u1ea1m th\u1eddi h\u1ea1n qu\u00e2n l\u1ec7nh. \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. B\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u0169ng n\u00f3i L\u00fd T\u00edn b\u1ecb ch\u00e9m v\u00ec vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi che \u0111\u1eady. Nay theo b\u1ea3n M\u1eb7c n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u v\u00e0 \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0 v\u00e0 xin ban chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b l\u00e0 ng\u00e0y 26, nay ch\u00e9p chung v\u00e0o.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, L\u00fd T\u00edn, Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, v\u00e0 L\u01b0u Ph\u1ee7, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 b\u1ecb thua n\u00ean b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1edbi ch\u00e9p vi\u1ec7c hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u0169ng cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ch\u00e9m L\u00fd T\u00edn v\u00e0 L\u01b0u Ph\u1ee7 x\u1ea3y ra khi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh, c\u00f2n vi\u1ec7c thua tr\u1eadn ph\u00eda b\u1eafc L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o th\u00ec b\u1ecf s\u00f3t kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 sai.)<\/i>\r\n\r\n[48] \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c m\u1ed9t huy\u1ec7n, d\u00f9 nhi\u1ec1u hay \u00edt, ch\u1ec9 c\u00f3 hai vi\u00ean l\u00e0 l\u1ec7nh v\u00e0 t\u00e1, c\u00f2n ch\u1ee7 b\u1ea1 v\u00e0 huy\u1ec7n \u00fay \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c nhau. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c sai s\u00f3t m\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee7a m\u00ecnh, d\u00f9 th\u1ea5y vi\u1ec7c h\u1ecfng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa. Xin cho ch\u1ee7 b\u1ea1 chuy\u00ean qu\u1ea3n vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, huy\u1ec7n \u00fay chuy\u00ean qu\u1ea3n vi\u1ec7c b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp nh\u01b0 c\u0169, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c trong huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u cho th\u00f4ng qu\u1ea3n.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[49] Chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, c\u00e1c quan t\u1eeb \u0110\u1ea1i khanh, Gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng xin \u00e2n tr\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 r\u1ed3i m\u1edbi ti\u1ebfn tr\u00ecnh, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00e2u m\u1eb7t.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, b\u00e3i b\u1ecf Thanh B\u00ecnh qu\u00e2n, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u; Tuy\u00ean H\u00f3a qu\u00e2n \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n Cao Uy\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, \u0111\u1eb7t hai huy\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0m qu\u00e2n, chia qu\u00e2n \u0111\u1ed3n th\u00fa. \u0110\u1ebfn nay, Gi\u00e1m ty Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 cho l\u00e0 v\u00f4 d\u1ee5ng, b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n ng\u1ea1ch, tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m huy\u1ec7n nh\u01b0 c\u0169, v\u00e0 \u0111\u01b0a qu\u00e2n \u0111\u1ed3n th\u00fa v\u1ec1 hai ch\u00e2u T\u1ec1 v\u00e0 Truy. S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf hai qu\u00e2n n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng, s\u1eed m\u1edbi kh\u00f4ng ch\u00e9p.\r\n\r\n[51] Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, san \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc T\u0103ng B\u1ed1 bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 bi\u00ean s\u1eafc, ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 9 l\u00e0m Trung do\u00e3n, Thuy\u1ebft th\u01b0, ng\u00e0y 14 t\u1eadp hi\u1ec7u, ng\u00e0y 25 ki\u1ec3m tra H\u1ed9 b\u1ed9.\r\n\r\n[52] Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eeb ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, v\u00e2y \u0111\u00e1nh th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, b\u1ea3o L\u1ec7 Nguy\u00ean, tr\u1ea5n Ho\u00e0i An, tr\u1ea1i \u0110\u00f4ng C\u1ed1c, tr\u1ea1i T\u00e2y C\u1ed1c, tr\u1ea5n Nghi\u1ec7p L\u1ea1c, qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec hi\u1ec7u 30 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec 20 v\u1ea1n[footnote]Qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec hi\u1ec7u 30 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec 20 v\u1ea1n, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15 ch\u00e9p 'qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec hi\u1ec7u 20 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec 2 v\u1ea1n'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 \u300aH\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p 'qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec 20 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi 1, 2 v\u1ea1n'.[\/footnote], v\u00e2y \u0111\u00e1nh ho\u1eb7c 6, 7 ng\u00e0y, ho\u1eb7c 1, 2 ng\u00e0y.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Cao M\u1eabn, \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu; Qu\u00e1ch Kh\u00e1nh, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9; Ng\u1ee5y Kh\u00e1nh T\u00f4ng, Ch\u1ec9 s\u1eed ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c; T\u1ea7n B\u1ed9t, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft. Ban \u0111\u1ea7u, gi\u1eb7c nghe \u0111\u1ed3n mang l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7 tr\u0103m ng\u00e0y ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Phu Di\u00ean, Cao M\u1eabn nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e1o v\u1edbi L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u00e0 binh th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng k\u1ebf \u0111\u00e1nh l\u1ea1c h\u01b0\u1edbng, h\u01a1n n\u1eefa Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u1eebng ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i Kim Thang, B\u1ea1ch B\u00e1o, m\u1ed1i th\u00f9 \u0111\u00e3 s\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb.\"<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, B\u00ednh Th\u01b0\u1eddng qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111em ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh. Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n D\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i Ngh\u0129a, l\u1ec7nh cho Cao M\u1eabn l\u00e0m t\u01b0\u1edbng ti\u00ean phong. Gi\u1eb7c chi\u1ebfm th\u1ee7y tr\u1ea1i th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, v\u00e2y \u0111\u00e1nh c\u00e0ng g\u1ea5p, Cao M\u1eabn ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1eeb gi\u1edd D\u1ea7n \u0111\u1ebfn gi\u1edd Ng\u1ecd, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba ti\u1ebfn, ch\u00e9m gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn Du L\u00e2m, vi\u1ec7n binh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, tr\u00fang t\u00ean m\u00e0 ch\u1ebft. Gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m, c\u00e1ch Kh\u00e1nh Ch\u00e2u b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, k\u1ef5 binh tu\u1ea7n ti\u1ec5u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, v\u00f9ng Thi\u1ec3m H\u1eefu ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, ch\u00edn ng\u00e0y sau gi\u1eb7c m\u1edbi r\u00fat lui.\r\n\r\n<i>(Cao M\u1eabn \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, t\u1eeb ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 10 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m[footnote]Chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m 'gi\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], k\u1ef5 binh tu\u1ea7n ti\u1ec5u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, ch\u00edn ng\u00e0y sau m\u1edbi gi\u1ea3i v\u00e2y r\u00fat lui, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea v\u00e0 \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e3 ch\u00fa \u1edf ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd.)<\/i>\r\n\r\n[54] V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri Kh\u00e1nh ch\u00e2u. Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ed9i L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi binh g\u00e2y h\u1ecda, n\u00ean l\u1ea5y Qu\u1ea3ng Uy\u00ean thay th\u1ebf. Ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u1ea3ng Uy\u00ean l\u00e0m Tu so\u1ea1n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u00e0m Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, h\u01a1n n\u1eefa Qu\u1ea3ng Uy\u00ean m\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, n\u00ean cho ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t, s\u1ee3 r\u1eb1ng no \u0111\u1ee7 s\u1ebd bay \u0111i.\"<\/i> Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng nghe theo l\u1eddi An Th\u1ea1ch.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m D\u1ee5c t\u00e2u: <i>\"Qu\u1ea3ng Uy\u00ean b\u1ec1 ngo\u00e0i tuy nhanh nh\u1eb9n, nh\u01b0ng trong l\u00f2ng \u0111\u1ea7y m\u01b0u m\u1eb9o, kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf h\u00e0ng th\u1ecb t\u00f9ng. Hu\u1ed1ng chi T\u00e2y Nhung ch\u01b0a quy ph\u1ee5c, vi\u1ec7c ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. Xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi v\u0103n v\u00f5 song to\u00e0n, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c d\u0169ng c\u1ea3m, \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh m\u1ed9t \u0111\u1ea1o, th\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng s\u1ebd y\u00ean, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe.\r\n\r\n[55] H\u1eefu V\u0169 L\u00e2m qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Thi\u1ec7u Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u1ec7nh Y\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c <i>(\u0111\u00e3 h\u1ebft tang)<\/i> t\u1eeb ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan ngo\u00e0i tri\u1ec1u. L\u1ec7nh Y\u1ebfn tuy l\u00e0 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, nh\u01b0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1ee9ng chi\u1ebfu. T\u00f4ng Ch\u00ednh ty c\u00f9ng c\u00e1c quan h\u1ecdc ch\u00ednh b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, n\u00ean \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c L\u1ec7nh Y\u1ebfn l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[56] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n ph\u1ee5ng ch\u1ee9c kh\u1ea3o th\u00ed v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n, theo quy \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u00ed cung m\u00e3, n\u1ebfu \u0111\u1ea1t th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ed s\u00e1ch. Vi\u1ec7c th\u00ed cung m\u00e3 l\u00e0 c\u00e1ch tuy\u1ec3n ch\u1ecdn binh s\u0129, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u00ecm t\u01b0\u1edbng so\u00e1i. N\u1ebfu kh\u00f4ng may c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u00e9o n\u1eb7ng, phi ng\u1ef1a nhanh, d\u00f9 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng so\u00e1i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi l\u1eadp khoa v\u00f5 c\u1eed. H\u01a1n n\u1eefa, ph\u00e9p th\u00ed cung m\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u k\u00e9o cung v\u00e0 n\u1eafm cung ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n. T\u1eeb nay xin cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u00e0i s\u00e1ch xu\u1ea5t s\u1eafc v\u00e0 k\u00e9o cung, n\u1eafm cung \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi.\"<\/i> Trung th\u01b0 xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Vua ph\u00ea: <i>\"Xem x\u00e9t l\u1ea1i.\"<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng theo t\u1ea5u c\u1ee7a Trung th\u01b0.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n Chu cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i. Nay theo b\u1ea3n m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng ch\u01b0a thi h\u00e0nh m\u00e0 b\u1ecf \u0111i, th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng b\u1ecf c\u00f2n nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa.)<\/i>\r\n\r\n[57] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ti\u1ec1n c\u1ee7a Ph\u1ee5 D\u00e2n gi\u00e1m \u1edf Hu\u1ec7 Ch\u00e2u d\u00e0nh ri\u00eang c\u1ea5p cho Thi\u1ec1u Ch\u00e2u; n\u1ebfu chi ph\u00ed mua \u0111\u1ed3ng \u1edf S\u1ea7m Th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng c\u00f2n d\u01b0 th\u00ec giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty s\u1eed d\u1ee5ng. Ban \u0111\u1ea7u, Tam ty ph\u00e1n quan Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf gi\u00e1m n\u00e0y, nh\u01b0ng b\u1ea3n l\u1ed9 cho r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, sau khi tr\u1eeb chi ph\u00ed v\u1ed1n c\u00f2n l\u00e3i 13 v\u1ea1n quan, b\u00e3i b\u1ecf th\u00ec \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\r\n\r\n[58] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Hai ch\u00e2u Gia, Th\u1ee5c vi ph\u1ea1m ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng, giao cho Tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 L\u1ee5c S\u00e2n x\u00e9t t\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> S\u00e2n ch\u1eb3ng bao l\u00e2u th\u00ec m\u1ea5t, n\u00ean vi\u1ec7c x\u00e9t t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u00e0nh. <i>(S\u00e2n m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu[footnote] S\u00e2n m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, theo v\u0103n d\u01b0\u1edbi th\u00ec '\u1ea4t D\u1eadu' n\u00ean l\u00e0 'B\u00ednh Tu\u1ea5t'.[\/footnote], nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng cho vay ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, S\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p[footnote] Xuy\u00ean H\u1ea1p, 'Xuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332, \u300aL\u1ee5c S\u00e2n truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] kh\u00e1c v\u1edbi n\u1ed9i \u0111\u1ecba, d\u00e2n c\u00e0y c\u1ea5y b\u1eb1ng dao, \u0111\u1ed1t n\u01b0\u01a1ng l\u00e0m r\u1eaby[footnote] C\u00e0y c\u1ea5y b\u1eb1ng dao, 'dao' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ef1c', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ph\u1ea3i tr\u1ed3ng khoai \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u00f3i. Nay thu\u1ebf kho\u00e1 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u00e3 n\u1eb7ng, d\u00e2n Th\u1ee5c t\u00ednh khinh b\u1ea1c kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00edch tr\u1eef, n\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3 quan, s\u1ebd \u0111\u1ea9y d\u00e2n v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u1ebft, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. Xin b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u1ed1n l\u1ed9, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi vi\u1ec7c tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u vi\u1ec7c sai d\u1ecbch v\u00e0 thu\u1ef7 l\u1ee3i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i. Sau \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 ba l\u1ed9, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ec1 c\u1eed quan \u1edf l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n Chu ch\u00fa th\u00edch r\u1eb1ng sau n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 x\u00e9t t\u1ed9i c\u1ee7a L\u1ee5c S\u00e2n, n\u00ean \u0111\u00e3 xo\u00e1 \u0111i. Nay theo b\u1ea3n m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. T\u1ea5u s\u1edb c\u1ee7a S\u00e2n, theo \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 3. B\u1ea3n M\u1ef1c ch\u00e9p r\u1eb1ng t\u1ea5u s\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, li\u1ec1n b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 ba l\u1ed9. B\u1ea3n Chu s\u1eeda ch\u1eef <i>\"li\u1ec1n\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec th\u1ebf b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 ba l\u1ed9\"<\/i>.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u1eddi gian th\u1ef1c t\u1ebf b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 ba l\u1ed9, t\u1ea1m ghi nh\u01b0 v\u1eady. Tri ch\u00e2u Gia l\u00e0 Lang trung Ty m\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfp nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 2. Tri ch\u00e2u Th\u1ee5c l\u00e0 Lang trung Gi\u00e1 b\u1ed9 Cao L\u01b0\u01a1ng T\u00e1 nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 2, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 3 thay ch\u1ee9c, Lang trung T\u1ec9 b\u1ed9 Y\u1ebfn Gi\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 3.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b ng\u00e0y 25 Nh\u00e2m Ng\u1ecd l\u1ea1i ch\u00e9p Ty N\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty Th\u00e0nh \u0110\u00f4 x\u1eed t\u1ed9i c\u00f4ng nh\u00e2n ch\u00e2u L\u0103ng v\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n thu\u1ebf l\u00e0m ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, l\u1ec7nh ph\u00e2n t\u00edch, e r\u1eb1ng Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i c\u00f3 l\u1ebd do vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u. Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3, L\u00fd Nam C\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf kinh s\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i xin l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 \u0111\u1ea5u, nh\u1ea5t l\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n xu\u1ea5t tr\u1eadn th\u00ec gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t nhi\u1ec1u h\u01a1n. Khi xin l\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c vi\u00ean coi kho v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1ed5ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f2i h\u1ecfi, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ta mu\u1ed1n y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u01b0\u1edbng s\u0129. T\u1eeb nay, m\u1ed7i th\u1ea1ch ph\u1ea3i chi th\u1ef1c 10 \u0111\u1ea5u. C\u00e1c kho\u1ea3n hao h\u1ee5t trong kho, th\u1eddi h\u1ea1n ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng, b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a vi\u00ean coi kho, vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba, c\u00f9ng c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi, ba ty h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c vi\u00ean coi kho v\u00e0 l\u00ednh th\u01b0\u1eddng l\u1eeba \u0111\u1ea3o, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u1eeb 3 \u0111\u1ebfn 4 ph\u1ea7n 10 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Vua bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu, v\u00e0 ra l\u1ec7nh cho tam ty \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7. Do \u0111\u00f3, tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi coi kho, m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00eam 14.000 quan ti\u1ec1n. N\u1ebfu \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, v\u00e0 th\u01b0\u1edfng 50.000 \u0111\u1ed3ng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, d\u00f9 c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\"<\/i>\r\n\r\nTrung th\u01b0 cho r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u00f3 \u00edt nhi\u1ec1u, t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u0169ng kh\u00e1c. Nay ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u x\u1eed nh\u01b0 nhau, e l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. H\u01a1n n\u1eefa, l\u01b0\u01a1ng t\u0103ng kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eaft h\u1ecd li\u00eam ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m l\u00ean 18.900 quan. \u1ede kinh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kho n\u1ebfu nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi xin l\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c c\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u00e1c nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kho, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9: d\u01b0\u1edbi 100 \u0111\u1ed3ng th\u00ec ph\u1ea1t \u0111i \u0111\u00e0y m\u1ed9t n\u0103m, c\u1ee9 th\u00eam 100 \u0111\u1ed3ng th\u00ec t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc; 1.000 \u0111\u1ed3ng th\u00ec l\u01b0u \u0111\u00e0y 2.000 d\u1eb7m[footnote] '1.000 \u0111\u1ed3ng l\u01b0u \u0111\u00e0y 2.000 d\u1eb7m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '1.000 d\u1eb7m'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b quy\u1ec3n 1, l\u01b0u h\u00ecnh chia l\u00e0m ba b\u1eadc: 2.000 d\u1eb7m, 2.500 d\u1eb7m, 3.000 d\u1eb7m. V\u1eady '2.000 d\u1eb7m' l\u00e0 \u0111\u00fang. C\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26\/5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 199, h\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u1ee9 th\u00eam 1.000 \u0111\u1ed3ng th\u00ec t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed1i \u0111a l\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y 3.000 d\u1eb7m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ph\u1ea1m s\u1ebd gi\u1ea3m t\u1ed9i hai b\u1eadc so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111i lao d\u1ecbch ngo\u00e0i 500 d\u1eb7m, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y ph\u1ea3i \u0111i ngo\u00e0i 1.000 d\u1eb7m, n\u1ebfu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 tr\u00ean 10.000 \u0111\u1ed3ng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. N\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ee9a h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 ch\u01b0a nh\u1eadn, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ph\u1ea1m s\u1ebd gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u theo \u0111i\u1ec1u tr\u00ean m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n th\u00ec s\u1ebd \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1eabn cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, n\u1ebfu ph\u1ea1m nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y th\u00ec th\u01b0\u1edfng 100.000 \u0111\u1ed3ng[footnote] 'Ph\u1ea1m nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y th\u01b0\u1edfng 100.000 \u0111\u1ed3ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nh\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26\/5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u01b0\u1edfng 200.000 \u0111\u1ed3ng, \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n th\u01b0\u1edfng 300.000 \u0111\u1ed3ng. N\u1ebfu l\u00e0 quan ch\u1ee9c, ngo\u00e0i ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean, v\u1eabn cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eadn th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b: \u0110\u1ec1 c\u1eed Tam ty Tr\u01b0\u1edbng ty T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, ban h\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 kho l\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0. X\u00e9t ra, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 l\u1eadp ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 kho.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>\"Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: c\u00e1c kho c\u1ea5p ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, th\u01b0\u1eddng l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c c\u00e2n \u0111ong \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1eady, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u1eeb 3 \u0111\u1ebfn 4 ph\u1ea7n 10 l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n[footnote] 'Chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u1eeb 3 \u0111\u1ebfn 4 ph\u1ea7n 10 l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. T\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho ng\u01b0\u1eddi coi kho, l\u1eadp ra ph\u00e1p l\u1ec7nh nghi\u00eam kh\u1eafc v\u1ec1 vi\u1ec7c thu h\u1ed3i. Nh\u1edd \u0111\u00f3, gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 500 l\u00ednh v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, tr\u1ed9m c\u1eafp kh\u00f4ng c\u00f2n ho\u00e0nh h\u00e0nh. Sau n\u00e0y \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i cho quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i, quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u coi tr\u1ecdng ph\u00e1p l\u1ec7nh[footnote] 'Quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u coi tr\u1ecdng ph\u00e1p l\u1ec7nh' c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u0103n c\u1ee9 v\u0103n tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'nh\u01b0ng' l\u00e0 ch\u1eef 'kho' vi\u1ebft nh\u1ea7m.[\/footnote].\"<\/i> \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ecf \u0111i. B\u1ecf \u0111i l\u1eddi khen t\u00e2ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng vi\u1ec7c l\u1eadp ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 kho sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u00e9p?)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng t\u00e0i n\u0103ng kh\u00f3 ki\u1ebfm n\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"L\u01b0u Y\u1ebfn \u1edf Giang, Ho\u00e0i, d\u00f9ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i t\u00e0i n\u0103ng, nay nh\u01b0 Vinh Nh\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c, d\u00f9ng h\u1ecd \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec?\"<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y \u0111\u1ec3 Ng\u00f4 Sung t\u00e2u xin thay ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 b\u00e3i ch\u1ee9c Vinh Nh\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4, \u0111\u1ec1u cho b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i.\r\n\r\nVua l\u1ea1i b\u00e0n r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1n quan ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, ki\u00eam Tam ty th\u01b0\u1eddng l\u1ea5n quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c ty kh\u00e1c, vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ee9c tr\u00e1ch.\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tam ty l\u00e0m vi\u1ec7c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u sinh s\u1ef1 \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i nu\u00f4i l\u1ea1i nh\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec sao Tam ty l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn th\u1ebf? Ch\u1ec9 nh\u01b0 vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ebfn kinh, b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i b\u00e1o Tam ty r\u1ed3i kho m\u1edbi d\u00e1m nh\u1eadn, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f2i v\u00e0i tr\u0103m ti\u1ec1n, nh\u01b0ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1ed1n k\u00e9m kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00e0i tr\u0103m ti\u1ec1n.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c Tam ty l\u00e0m, g\u1ea7n th\u00ec qu\u00e1 chi ti\u1ebft, xa th\u00ec qu\u00e1 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, chi ti\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u00e2n d\u1ec5 ki\u1ebfm l\u1ee3i. N\u1ebfu mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c n\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i l\u1ea1i nh\u00e2n, khi\u1ebfn l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng h\u1eadu h\u0129nh m\u00e0 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb v\u00ec qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, n\u00ean coi c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t, nay ti\u1ebfc h\u1eadu l\u1ed9c kh\u00f4ng cho l\u1ea1i nh\u00e2n, m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, c\u0169ng l\u00e0 t\u1eeb t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00e3 d\u00f9ng t\u00e0i s\u1ea3n thi\u00ean h\u1ea1, chi b\u1eb1ng d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 c\u1ea5p, nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n tr\u00ean th\u1ea5y trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, nay theo b\u1ea3n Chu m\u00e0 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>\"L\u1ea1i nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, kho t\u00e0ng, n\u00ean c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. Nay kh\u00f4ng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, h\u1ecd v\u1eabn ph\u1ea3i d\u00f9ng c\u1ee7a c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng, v\u00ec nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 sinh s\u1ef1 ph\u00e1 ph\u00e1p, t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t nhi\u1ec1u. N\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 thu l\u1ea1i c\u1ee7a c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec3 nu\u00f4i h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi chi\u1ebfu ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 5[footnote]Ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c, n\u00ean v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i. \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b d\u1ef1a v\u00e0o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b m\u00e0 ch\u00e9p li\u1ec1n th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n. \u300aH\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed\u300b d\u1ef1a v\u00e0o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p li\u1ec1n th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n, t\u00f3m t\u1eaft r\u1eb1ng: Trung th\u01b0 xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i 10 \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc th\u00fac, thi h\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Sau \u0111\u00f3, trong tri\u1ec1u th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ngo\u00e0i th\u00ec gi\u00e1m ty, \u0111\u1ec1u b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc theo ph\u00e1p n\u00e0y. Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ra th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, trong ngo\u00e0i t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u quan, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, b\u1ebfn \u0111\u00f2, th\u1ecb l\u1ec7, mi\u1ec5n d\u1ecbch, ti\u1ec1n l\u00e3i, kh\u00f4ng hao t\u1ed5n c\u1ee7a quan, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u0103ng thu\u1ebf d\u00e2n, m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Kinh s\u01b0 t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i nh\u00e2n 413.400 quan, gi\u00e1m ty v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u 689.800 quan, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, b\u1ebfn \u0111\u00f2, th\u1ecb l\u1ec7, mi\u1ec5n d\u1ecbch, ti\u1ec1n l\u00e3i, m\u00e0 c\u1ee7a quan kh\u00f4ng b\u1ecb hao t\u1ed5n. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[60] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, \u0111\u1eadp, c\u1eeda c\u1ed1ng \u1edf s\u00f4ng Th\u00e1i H\u00e0 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a Ty \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban s\u1eafc th\u01b0, kh\u00ed t\u1ec7, \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai b\u1ea1c cho th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed1i cao c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c B\u00e1ch Man \u1edf v\u00f9ng n\u00fai tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau s\u00f4ng Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean ph\u00eda nam s\u00f4ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9, l\u00e0 T\u01b0 Kh\u1eafc, \u0111\u1ec3 ch\u00fac m\u1eebng vi\u1ec7c l\u00ean ng\u00f4i v\u00e0 c\u1ed1ng n\u1ea1p ng\u1ef1a.\r\n\r\n[62] Cao Ph\u00fa, Quang l\u1ed9c khanh, Tri ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 chuy\u00ean qu\u1ea3n c\u00e1c vi\u1ec7c v\u1ec1 kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Qu\u1ea3ng hu\u1ec7, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, th\u1ee7y l\u1ee3i, sai d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ed7i cu\u1ed1i n\u0103m, ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean c\u00e1c vi\u1ec7c sau \u0111\u00e2y, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a r\u00f5 th\u00ec th\u00eam b\u1edbt ch\u1ec9 th\u1ecb: S\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c hi\u1ec7n c\u00f3 trong kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, Qu\u1ea3ng hu\u1ec7 trong thi\u00ean h\u1ea1; s\u1ed1 ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau \u0111\u00e3 ph\u00e1t ra trong m\u00f9a h\u1ea1, thu; s\u1ed1 th\u00f3c ph\u1ea3i thu, \u0111\u00e3 thu, ch\u01b0a thu, ho\u00e3n thu; s\u1ed1 th\u00f3c \u0111\u00e3 mua, gi\u00e1 m\u1ed7i th\u00f9ng; s\u1ed1 th\u00f3c \u0111\u00e3 b\u00e1n ra; t\u1ed5ng s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00e3i thu \u0111\u01b0\u1ee3c; s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u1ee9u t\u1ebf; s\u1ed1 c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y l\u1ee3i \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng trong thi\u00ean h\u1ea1; s\u1ed1 nh\u00e2n c\u00f4ng, binh l\u00ednh, d\u00e2n \u0111inh \u0111\u00e3 huy \u0111\u1ed9ng; s\u1ed1 m\u1eabu ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbi ti\u00eau; s\u1ed1 thu\u1ebf t\u0103ng th\u00eam; s\u1ed1 \u0111\u1ea5t hoang khai kh\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c; s\u1ed1 thu\u1ebf t\u0103ng th\u00eam; s\u1ed1 vi\u1ec7c sai d\u1ecbch \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i trong thi\u00ean h\u1ea1; s\u1ed1 d\u00e2n l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b m\u00e0 s\u1eeda ch\u00e9p l\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng Vua ph\u00ea cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 chuy\u00ean qu\u1ea3n c\u00e1c vi\u1ec7c v\u1ec1 kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Qu\u1ea3ng hu\u1ec7, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, th\u1ee7y l\u1ee3i, sai d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eeb nay cu\u1ed1i n\u0103m, ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c hi\u1ec7n c\u00f3 trong kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, Qu\u1ea3ng hu\u1ec7, vi\u1ec7c thu ph\u00e1t ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau m\u00f9a h\u1ea1, thu, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, ho\u00e3n thu, mua b\u00e1n th\u00f3c, v\u1ed1n l\u00e3i, c\u1ee9u t\u1ebf, s\u1ed1 binh d\u00e2n huy \u0111\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng th\u1ee7y l\u1ee3i, s\u1ed1 m\u1eabu ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbi ti\u00eau v\u00e0 \u0111\u1ea5t hoang khai kh\u1ea9n l\u00e0m t\u0103ng thu\u1ebf, s\u1ed1 vi\u1ec7c sai d\u1ecbch \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i.)<\/i>\r\n\r\n[63] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u00e2u c\u1eed ch\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c Chi, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd V\u0103n Khanh, Khai Phong ph\u1ee7 Binh t\u00e0o tham qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e1n t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1ea3n ty v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb sai ph\u00e1i. Nay vi\u1ec7c thu nh\u1eadn v\u00e0 ph\u00e1t chuy\u1ec3n \u0111\u00e3 th\u00e0nh n\u1ec1 n\u1ebfp. Xin cho c\u00e1c v\u1ecb \u1ea5y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u00e1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf b\u1ea3n ty, ri\u00eang Tr\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c Chi xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ee7a v\u1eadn ph\u00e1n.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c Chi \u0111\u1ee3i m\u1ed9t n\u0103m, n\u1ebfu l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t th\u00ec s\u1ebd b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[64] Xem x\u00e9t l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a c\u00e1c quan bi\u00ean tu \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 Trung th\u01b0, xem x\u00e9t 22 vi\u1ec7c n\u00ean giao v\u1ec1 c\u00e1c ty:\r\n\r\n<i>\"Xin cho c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau c\u1eed tuy\u1ec3n nh\u00e2n chuy\u1ec3n quan tu\u1ea7n t\u1ef1, l\u1ec7nh Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty g\u1eedi th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn ty tuy\u1ec3n; Khi quan vi\u00ean qua \u0111\u1eddi, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u00e1o l\u00ean Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n;<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c trong ngo\u00e0i v\u00e0 c\u00e1c quan hai ch\u1ebf c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh c\u00e1c quan \u0111\u00e3 m\u1ea5t xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00e2n th\u00edch, xin ch\u1ec9 do Trung th\u01b0 ph\u00ea duy\u1ec7t g\u1eedi v\u1ec1 c\u00e1c ty thi h\u00e0nh; Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan vi\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu c\u1ea5p, th\u00ec g\u1eedi tr\u00e1t xu\u1ed1ng Tam ty theo quy \u0111\u1ecbnh, chi\u1ebfu c\u1ea5p cho t\u00f4ng th\u1ea5t c\u0169ng theo c\u00e1ch n\u00e0y;<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m t\u1eeb Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb Ti\u1ec3u t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean khi qua \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ebfu t\u1eb7ng, \u0111\u1ec1u g\u1eedi tr\u00e1t xu\u1ed1ng N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh chi\u1ebfu c\u1ea5p, xin \u1edf kinh th\u00e0nh giao cho Tam ty, \u1edf ngo\u00e0i giao cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n chi c\u1ea5p;<\/i>\r\n\r\n<i>Xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u1ed9p gia tr\u1ea1ng khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m tuy\u1ec3n nh\u00e2n; C\u00e1c gia \u0111\u00ecnh quan vi\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m kinh quan trong ba \u0111\u1eddi, xin \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u00f4n trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang, xin l\u1eadp \u0111i\u1ec1u l\u1ec7;<\/i>\r\n\r\n<i>Khi phong v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c d\u1eddi tr\u1ea5n, c\u1ea7n ban b\u1ed1 ch\u00ednh l\u1ec7nh trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n h\u1ea1t, ch\u1ec9 l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u; L\u1ec7nh c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau chi\u1ebfu c\u1ea5p v\u00e0 hi\u1ebfu t\u1eb7ng, \u0111\u1ee3i khi so\u1ea1n xong quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec g\u1eedi v\u00e0o N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 chi\u1ebfu c\u1ea5p.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua th\u1ea5y vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt v\u00e0 giao v\u1ec1 c\u00e1c ty, mu\u1ed1n d\u1ee5 c\u00e1c quan bi\u00ean tu \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c vi\u1ec7c c\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt r\u1ed3i d\u1ea7n d\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, sai \u0111\u1ec1 c\u1eed V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 quan t\u1ea1i c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 \u1edf kinh, c\u00f9ng v\u1edbi tam ty s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c quy ch\u1ebf c\u1ee7a tam ty. Khi ho\u00e0n th\u00e0nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t b\u1ea3n, l\u1ec7nh cho tam ty c\u00f9ng tu\u00e2n th\u1ee7 thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, duy\u1ec7t binh 956 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u1ec9 huy v\u0169 v\u1ec7 \u1edf T\u1ebf Ch\u00e2u, xem x\u00e9t vi\u1ec7c b\u00e0y binh tr\u1eadn. Sai L\u01b0u Thu\u1ea5n Khanh, ph\u00f3 s\u1ee9 t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1, \u0111ang l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o duy\u1ec7t, l\u00e0m ch\u1ee9c c\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, ch\u1ec9 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, ban t\u01a1 l\u1ee5a; m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh b\u00e0y tr\u1eadn, hai gi\u00e1o \u0111\u1ea7u, m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u0111\u00e1nh nhau b\u1eb1ng th\u01b0\u01a1ng \u0111ao \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n[67] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho tam ty, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o vi\u1ec7n x\u00e1 nh\u00e2n ho\u1eb7c t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u0129nh c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u1eb7t.\r\n\r\n[68] Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u0129 Khu\u00ea, tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nay x\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c lo\u1ea1i kho\u00e1n l\u1ecbch xin c\u1ea5p cho t\u00f4ng th\u1ea5t, chia ra th\u00e0nh 419 \u0111\u1ea1o, xin giao cho tam ty qu\u1ea3n l\u00fd, m\u1ed7i th\u00e1ng ch\u1ec9 theo l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n m\u00e0 x\u00e9t c\u1ea5p, th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.\"<\/i> Vua nghe theo. [footnote]S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 8, \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u0129 Khu\u00ea, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.[\/footnote]\r\n\r\n[69] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd B\u00ecnh, \u0111\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, sung ch\u1ee9c xu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, lo r\u1eb1ng c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf vi\u1ec7n n\u00e0y, th\u1ec3 th\u1ee9c \u0111\u00e3i ng\u1ed9 kh\u00e1c v\u1edbi l\u1ea1i nh\u00e2n, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i th\u1ec3 l\u1ec7 khi H\u1ea1 Th\u1ee7 B\u00e2n v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n[70] L\u1ee5c S\u00e2n, long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, m\u1ea5t. [footnote]\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 8, \u0111\u00e3 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 24, \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.[\/footnote]","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, T\u0129nh Nan Qu\u00e2n L\u01b0u H\u1eadu, Ph\u00e1n Di\u00ean Ch\u00e2u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong Ki\u1ec3m Hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00day, H\u00f9ng V\u0169 Qu\u00e2n L\u01b0u H\u1eadu, l\u1ec7nh cho ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea1i nhi\u1ec7m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n H\u1ea1 d\u00f9ng th\u00e2n qu\u00e2n v\u00e0 k\u1ef5 binh h\u00f9ng m\u1ea1nh d\u1ecdc s\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m c\u00e1c tr\u1ea1i Thu\u1eadn An, Tuy B\u00ecnh, H\u1eafc Th\u1ee7y, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng xin \u0111\u00e1nh, Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c t\u1eeb xa \u0111\u1ebfn, l\u1ee3i th\u1ebf \u1edf t\u1ed1c chi\u1ebfn, s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ch\u00fang ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u.&#8221;<\/i> L\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t xu\u1ea5t qu\u00e2n. Qu\u00e2n do th\u00e1m b\u00e1o: <i>&#8220;L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a gi\u1eb7c s\u1eafp h\u1ebft.&#8221;<\/i> Qu\u1ef3 b\u00e8n xu\u1ea5t m\u1ed9t \u00edt qu\u00e2n \u1ee9ng ph\u00f3.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c b\u00e1o c\u1ea5p: <i>&#8220;Gi\u1eb7c t\u0103ng qu\u00e2n, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u00fai \u0110\u1ecbnh Ti\u00ean, kh\u00f3i l\u1eeda ng\u1eadp tr\u1eddi.&#8221;<\/i> Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n gi\u1eb7c s\u1eafp r\u00fat lui.&#8221;<\/i> C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd, Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Chim \u01b0ng khi t\u1ea5n c\u00f4ng, \u1eaft gi\u1ea5u k\u00edn h\u00ecnh d\u1ea1ng. N\u1ebfu qu\u00e2n gi\u1eb7c th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn, sao l\u1ea1i ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng s\u1ed1 \u0111\u00f4ng? \u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 thanh, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u01b0\u1edbng k\u00e9m m\u1edbi nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng xu\u1ea5t \u0111\u1ea1i qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t H\u00e1n, x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u1eef d\u1ed9i. Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai L\u00fd An, L\u00fd Ngung xu\u1ea5t qu\u00e2n t\u1eeb Tuy \u0110\u1ee9c, B\u00e0nh \u0110\u1ea1t t\u1eeb Thu\u1eadn An, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t t\u1eeb Tuy B\u00ecnh, C\u1ed5 D\u1ef1c t\u1eeb An T\u1eafc, h\u1ecbch \u0111\u1ebfn ch\u00e2u H\u1ef1u v\u00e0 sai s\u1ee9 d\u1ee5 gi\u1eb7c r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u01b0\u1edbc H\u1ea1 vi ph\u1ea1m l\u1eddi th\u1ec1, x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t H\u00e1n, t\u1ed9i r\u1ea5t l\u1edbn. N\u1ebfu bi\u1ebft h\u1ed1i l\u1ed7i, ta s\u1ebd cho c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i tr\u1edf v\u1ec1. N\u1ebfu kh\u00f4ng nghe, s\u1ebd gi\u1ebft kh\u00f4ng tha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, gi\u1eb7c b\u1ecf Thu\u1eadn An ch\u1ea1y, Qu\u1ef3 cho \u0111u\u1ed5i theo; nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ed1ng c\u1ef1 qu\u00e2n tri\u1ec1u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh, ch\u00e9m h\u00e0ng tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 8, T\u00e2n M\u00f9i, s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam. X\u00e9t Truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 ghi ch\u00e9p c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t.)<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Vua c\u00f9ng c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n b\u1ea1c, mu\u1ed1n cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 n\u00ean chuy\u1ec3n tr\u1ea5n.&#8221;<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Chuy\u1ec3n tr\u1ea5n \u1eaft kh\u00f4ng vui, chi b\u1eb1ng th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i \u0110\u0129nh \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Qu\u1ef3 sao l\u1ea1i th\u00f4i?&#8221;<\/i> C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00eau v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 Tr\u00ecnh Kham. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng ban cho? Ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfc danh kh\u00ed, Qu\u1ef3 c\u0169ng \u1eaft tuy\u1ec7t v\u1ecdng, v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 Tr\u00ecnh Kham v\u1ed1n kh\u00f3 \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o ng\u00e0y nay.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u00e0n v\u1edbi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn gi\u1ed1ng T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, phi\u00ean tr\u1ea5n t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 chuy\u1ec3n l\u00ean, s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0 n\u00f3i: &#8216;Trong qu\u00e2n ch\u1ec9 nghe Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 chuy\u1ec3n l\u00e0m B\u1ed9c x\u1ea1.&#8217; V\u00f5 th\u1ea7n kh\u00e1c v\u1edbi v\u0103n th\u1ea7n, v\u0103n th\u1ea7n kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ee9c v\u1ee5, ch\u1ec9 bi\u1ebft b\u00e1o qu\u1ed1c, v\u00f5 th\u1ea7n kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ee9c v\u1ee5.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Phi\u00ean tr\u1ea5n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00e1c v\u1edbi t\u00ecnh th\u1ebf ng\u00e0y nay. Th\u00e1i T\u1ed5 sai t\u01b0\u1edbng so\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam, c\u0169ng ch\u1ec9 ban ti\u1ec1n. Nay Qu\u1ef3 c\u00f3 c\u00f4ng g\u00ec m\u00e0 d\u00e1m mong \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u1ebft vi\u1ec7t.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi ng\u00e0y nay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e0ng n\u00ean h\u1ea1n ch\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n ban ch\u1ee9c. Phi\u00ean tr\u1ea5n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00e1c v\u1edbi t\u00ecnh th\u1ebf ng\u00e0y nay, nay chuy\u1ec3n tr\u1ea5n ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n ch\u1ee9c Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u1ee9c Tam ty ph\u00f3 s\u1ee9 khuy\u1ebft, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Nghi\u00eau D\u0169, nh\u01b0ng Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u00eau D\u0169 c\u1ea9u th\u1ea3.&#8221;<\/i> Khi Nghi\u00eau D\u0169 v\u00e0o ch\u1ea7u, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 qu\u00e1 g\u1ea5p, khi\u1ebfn ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ch\u1ee7, n\u00ean cho h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c khoan th\u1ee9 m\u1ed9t ch\u00fat.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng \u1ea5y l\u00e0m quan ng\u00f4n s\u1ef1.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u00eau D\u0169 ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p v\u1edbi th\u00f3i t\u1ee5c \u0111\u1ec3 nu\u00f4i danh ti\u1ebfng, kh\u00f4ng n\u00ean cho l\u00e0m quan ng\u00f4n s\u1ef1. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9 \u1edf b\u1ed9, n\u00ean t\u1ea1m d\u00f9ng \u00f4ng \u1ea5y.&#8221;<\/i> C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng Nghi\u00eau D\u0169 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho \u00f4ng \u1ea5y quy\u1ec1n thi\u00eam, m\u00e0 cho r\u1eb1ng n\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<a class=\"footnote\" title=\"An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho quy\u1ec1n thi\u00eam m\u00e0 cho r\u1eb1ng n\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'kh\u00f4ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd v\u0103n, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'cho r\u1eb1ng'.\" id=\"return-footnote-1786-1\" href=\"#footnote-1786-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c si\u00eau th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u00e3i ch\u1ebf, An Th\u1ea1ch v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng tranh lu\u1eadn th\u00eam, lui v\u1ec1 r\u1ed3i b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean Vua, n\u00f3i r\u1eb1ng Nghi\u00eau D\u0169 ch\u1ec9 n\u00ean quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean cho quy\u1ec1n. Vua nghe theo t\u1ea5u c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, l\u1ec7nh cho Nghi\u00eau D\u0169 quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n. C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 tranh, Vua m\u1edbi l\u1ec7nh cho quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea v\u00e0o trung th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng b\u1ea3o c\u00e1c khanh r\u1eb1ng Nghi\u00eau D\u0169 t\u00ednh ch\u1eadm ch\u1ea1p, xu h\u01b0\u1edbng theo th\u00f3i c\u0169, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Sau v\u00ec trong ngo\u00e0i kh\u00f3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n t\u00e0i, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. Nay x\u00e9t l\u1ea1i, Nghi\u00eau D\u0169 t\u01b0 c\u00e1ch c\u00f2n non, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc t\u1eeb ch\u1ee9c tri gi\u00e1n vi\u1ec7n th\u0103ng l\u00e0m ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p, th\u1ef1c t\u1ebf ch\u01b0a t\u1eebng nh\u1eadn m\u1ec7nh, r\u1ed3i ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan. \u0110\u1ec3 tang xong, \u0111\u1ebfn kinh ch\u01b0a l\u00e2u. Nay v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u1ed3ng li\u00eau, th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c tr\u1ecdng, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, m\u00e0 k\u1ebb theo th\u00f3i c\u0169 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c may m\u1eafn. Nay \u0111\u00e3 l\u1ec7nh r\u1ed3i, e kh\u00f3 thu h\u1ed3i, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m cho quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch gh\u00e9t Nghi\u00eau D\u0169 kh\u00f4ng theo m\u00ecnh, n\u00ean c\u1ed1 \u00fd d\u00f9ng t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf \u00f4ng. L\u00fac \u0111\u00f3, s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 giao cho c\u00e1c m\u00f4n, l\u1ea1i v\u1ed9i thay \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[3] Quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf Di\u00eau T\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ed1n b\u1eadc; B\u1eafc l\u1ed9 \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m Qu\u1ea3ng, Nhu Vi\u1ec5n tr\u1ea1i Phi\u00ean b\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tri\u1ec7u D\u01b0 Kh\u00e1nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ba b\u1eadc; Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, V\u0103n t\u01b0 Ph\u00f3 s\u1ee9 An Th\u00e0nh, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn th\u00e0nh gi\u1edbi Phi\u00ean b\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tri\u1ec7u D\u01b0 \u0110\u1ee9c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Di\u00eau T\u1ee9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c do c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>Di\u00eau T\u1ee9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ng\u0169 Nguy\u00ean. L\u00e2m Qu\u1ea3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Lai Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, qu\u00e2n H\u1ea1 v\u00e0o c\u01b0\u1edbp Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Di\u00eau T\u1ee9 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p th\u00e1ng n\u00e0y, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Kh\u00e1nh Ch\u00e2u Di\u00eau T\u1ee9 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n H\u1ea1 \u1edf L\u1ec7 Nguy\u00ean b\u1ea3o, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u00e1ch Kh\u00e1nh v\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m Cao M\u1eabn t\u1eed tr\u1eadn. Vi\u1ec7c c\u1ee7a Qu\u00e1ch Kh\u00e1nh v\u00e0 Cao M\u1eabn x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 <i>(24)<\/i> th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 L\u00fd T\u00edn \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c \u1edf ph\u00eda b\u1eafc tr\u1ea1i L\u1ec7 Nguy\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i. L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn s\u00e2u, ph\u00e1 b\u1ed1n tr\u1ea1i g\u1ed3m Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n v\u00e0 Cung Ch\u00e2u B\u1ea3o<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Cung' trong 'Cung Ch\u00e2u B\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u1ea4n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 truy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 67 v\u00e0 \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-2\" href=\"#footnote-1786-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e1nh th\u00e0nh B\u1ea1ch B\u00e1o v\u00e0 Kim Thang, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00ean tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u00eam qua s\u00f4ng L\u1ea1c, c\u00f3 gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh \u00fap, L\u00e2m Qu\u1ea3ng l\u1edbn ti\u1ebfng ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n s\u0129 ch\u1ecdn v\u00e0i tr\u0103m cung n\u1ecf \u0111\u1ee9ng b\u00ean b\u1edd ch\u1edd gi\u1eb7c, nh\u01b0ng th\u1ef1c ra thu qu\u00e2n \u00e1o gi\u00e1p \u0111i g\u1ea5p. Gi\u1eb7c nghe th\u1ea5y, nghi ng\u1edd kh\u00f4ng d\u00e1m v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng.<\/p>\n<p>L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111em qu\u00e2n h\u1ed9 t\u1ed1ng Trung s\u1ee9 T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u0111i tu\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n Ho\u00e0i An r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1, s\u1eafp \u0111\u1ebfn \u00d4 K\u00ea Xuy\u00ean, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft d\u1ecdc n\u00fai. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1, h\u1ecd b\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m tr\u1edf xa x\u00f4i, nh\u01b0ng L\u00e2m Qu\u1ea3ng kh\u00f4ng nghe. Qu\u1ea3 nhi\u00ean gi\u1eb7c ph\u1ee5c binh \u1edf \u00d4 K\u00ea Xuy\u00ean, khi nghe tin L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c tr\u1edf v\u1ec1, b\u00e8n r\u00fat lui. Ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin kia th\u1ef1c ra l\u00e0 gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00e2m Qu\u1ea3ng, b\u00e8n t\u0103ng qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Nhu Vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, ngo\u1ea1i th\u00e0nh Nhu Vi\u1ec5n l\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1, gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh g\u1ea5p ngo\u1ea1i th\u00e0nh, L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00eam \u0111\u00f3n ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb v\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 n\u1ed9i th\u00e0nh. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 hay ph\u1ea3n ph\u00fac, lo c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00e1c, L\u00e2m Qu\u1ea3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e2u nay l\u00e0 b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng che ch\u1eafn, l\u00fac nguy c\u1ea5p m\u00e0 b\u1ecf h\u1ecd, sau n\u00e0y h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi gi\u1eb7c v\u00e2y th\u00e0nh, L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u00e3 d\u1eb7n tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef th\u00e0nh, n\u1ebfu c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh \u0111\u1ed9ng. Sau \u0111\u00f3 l\u1eeda ch\u00e1y gi\u1eefa \u0111\u1ed1ng c\u1ee7i, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef th\u00e0nh v\u1eabn im l\u1eb7ng, k\u1ebf c\u1ee7a gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u00e0nh. H\u00f4m sau, gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf M\u00e3 B\u00ecnh Xuy\u00ean, mang nhi\u1ec1u c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 h\u00e3i, L\u00e2m Qu\u1ea3ng li\u1ec1n m\u1eb7c \u00e1o gi\u00e1p d\u1eabn qu\u00e2n m\u1edf c\u1ed5ng kh\u00e1c, t\u1ecf ra s\u1ebd ra ngo\u00e0i \u0111o\u1ea1t ng\u1ef1a c\u1ee7a gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>Gi\u1eb7c b\u1ecf th\u00e0nh \u0111i c\u1ee9u ng\u1ef1a, L\u00e2m Qu\u1ea3ng l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e0nh, nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u00eam th\u1eddi gian tu s\u1eeda ph\u00f2ng th\u1ee7. L\u00e2m Qu\u1ea3ng b\u00e8n chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 d\u00e1m ch\u1ebft \u0111\u00eam ra \u0111\u00e1nh \u00fap doanh tr\u1ea1i gi\u1eb7c, gi\u1eb7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, b\u00e8n r\u00fat lui.<\/p>\n<p><i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u00e9p: Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 7, c\u00f9ng v\u1edbi Vi\u1ec7n M\u1eadt th\u1ea9m x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00e1c quan \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p gi\u1eb7c, Vua sai \u0111\u1ecbnh ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng, r\u1ea5t tinh t\u1ebf. L\u1ea1i n\u00f3i L\u00e2m Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0y m\u01b0u k\u1ebf, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u, L\u00e2m Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0y m\u01b0u k\u1ebf, h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh lui gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. V\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, m\u1ed9t m\u1eb7t ghi ch\u1ed7 t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Vua ph\u00ea: \u0110ang tra x\u00e9t L\u00fd T\u00edn, n\u00ean kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng k\u1ebft \u00e1n. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan c\u00f3 c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 An Th\u00e0nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban \u00e2n \u0111\u00e3 ban xu\u1ed1ng hay ch\u01b0a.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ba b\u1eadc, An Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc, v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 8, l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 h\u1ecfi vi\u1ec7c n\u00e0y. L\u1ea1i n\u00f3i L\u00e2m Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0y m\u01b0u k\u1ebf, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 g\u00ec, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u00e2m Qu\u1ea3ng ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4, Tuy\u00ean ty t\u00e2u: Gi\u1eb7c v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, L\u00e2m Qu\u1ea3ng c\u00f9ng L\u00fd Kh\u1eafc Trung m\u1edf th\u00e0nh \u0111\u00f3n qu\u00e2n Phi\u00ean, h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh gi\u1eef. L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Theo tin t\u1ee9c t\u1eeb c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Kinh Nguy\u00ean, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p, huy \u0111\u1ed9ng to\u00e0n qu\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh v\u00e0o gi\u1eefa th\u00e1ng 8 s\u1ebd x\u00e2m l\u1ea5n Tuy Ch\u00e2u v\u00e0 chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Cam C\u1ed1c th\u00e0nh. \u0110\u00e3 sai H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u00e0m Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 mi\u1ec5n vi\u1ec7c t\u1ea1 t\u1eeb, l\u1ec7nh l\u00ean \u0111i\u1ec7n xong l\u1eadp t\u1ee9c \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, khi nghe tin gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y mu\u1ed1n g\u00e2y s\u1ef1, li\u1ec1n tri\u1ec7u t\u1eadp binh m\u00e3 h\u1ea1 phi\u00ean, n\u00ean r\u0103n \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y g\u00e2y ra thi\u1ec7t h\u1ea1i kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, trong khi m\u1ed9t n\u0103m thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u1ecbch b\u1ec7nh, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00e2u ch\u1ec9 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, nh\u01b0ng thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u1ed5n th\u1ea5t g\u00ec. Thi\u00ean h\u1ea1 v\u00ec vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u00e0 l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh c\u00f9ng kh\u1ed1n, l\u00e0 do l\u00e3ng ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb th\u00f9 l\u00e2n bang, sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean m\u00e0 kh\u00f4ng lo k\u1ebb th\u00f9 l\u00e2n bang nh\u00f2m ng\u00f3 chi\u1ebfm n\u01b0\u1edbc h\u1ecd? N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng s\u1ee3. Ph\u00f9 Ki\u00ean \u0111em to\u00e0n qu\u1ed1c nam ph\u1ea1t, n\u00ean b\u1ecb \u0110\u00f4ng T\u1ea5n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. \u0110\u00f4ng T\u1ea5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Ph\u00f9 Ki\u00ean, m\u00e0 v\u00ec Ph\u00f9 Ki\u00ean \u00e9p bu\u1ed9c to\u00e0n qu\u1ed1c \u0111i \u0111\u00e1nh, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i, n\u00ean t\u1ef1 tan r\u00e3 m\u00e0 thua.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo th\u1ea7n \u0111o\u00e1n, \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng thanh th\u1ebf h\u01b0 \u1ea3o, khi\u1ebfn bi\u00ean t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ta t\u1eadp trung binh l\u00ednh, hao t\u1ed1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o hao t\u1ed1n th\u00ec Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, v\u00e0 khi\u1ebfn ta ch\u1ecbu thi\u1ec7t h\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, cho r\u1eb1ng n\u1ebfu th\u00e0nh tr\u1ea1i b\u1ecb gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ea1i binh ph\u00e1 th\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, n\u00ean bi\u00ean th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u1eadp trung binh l\u00ednh. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 t\u1eadp trung binh l\u00ednh ng\u1ed3i ch\u1edd hao t\u1ed1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ebfn khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ecbch. H\u01a1n n\u1eefa, Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n l\u00e0 do l\u00e3ng ph\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Nay kh\u00f4ng t\u1eadp trung binh l\u00ednh th\u00ec ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/i><\/p>\n<p><i>Gi\u1ea3 s\u1eed gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111em \u0111\u1ea1i binh \u0111\u00e1nh th\u00e0nh tr\u1ea1i, ta c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh l\u0169y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i, ch\u00fang d\u1ed1c s\u1ee9c \u0111\u00e1nh th\u00e0nh tr\u1ea1i nh\u1ecf, th\u00e0nh tr\u1ea1i nh\u1ecf b\u1ecb ph\u00e1, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ee3i, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ta n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, th\u00ec v\u1eabn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch th\u1ea5t b\u1ea1i, hu\u1ed1ng chi th\u00e0nh tr\u1ea1i ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1?<\/i><\/p>\n<p><i>Binh ph\u00e1p c\u00f3 c\u00e2u: &#8216;Y\u00eau d\u00e2n th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, trong s\u1ea1ch th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nh\u1ee5c nh\u00e3<a class=\"footnote\" title=\"\u00c1i d\u00e2n kh\u1ea3 phi\u1ec1n, tinh khi\u1ebft kh\u1ea3 nh\u1ee5c, trong \u300aT\u00f4n T\u1eed - C\u1eedu bi\u1ebfn thi\u00ean\u300b vi\u1ebft: 'Li\u00eam khi\u1ebft, kh\u1ea3 nh\u1ee5c d\u00e3; \u00e1i d\u00e2n, kh\u1ea3 phi\u1ec1n d\u00e3'.\" id=\"return-footnote-1786-3\" href=\"#footnote-1786-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>&#8216;. Nay ti\u1ebfc ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i nh\u1ecf, th\u00ec l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nh\u1ee5c nh\u00e3; ti\u1ebfc m\u1ed9t th\u00e0nh tr\u1ea1i nh\u1ecf m\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u1eadp trung binh l\u00ednh, hao t\u1ed1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, khi\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, th\u00ec l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng nghe vui l\u00f2ng.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 7, b\u1ea3n Chu c\u0169ng k\u00e8m theo, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt th\u00ec \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u1ecbch.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ef7 lu\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ef1 tr\u1ecb, to\u00e1n s\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u1ecbch, n\u00ean binh ph\u00e1p n\u00f3i: &#8216;Nhi\u1ec1u to\u00e1n th\u1eafng, \u00edt to\u00e1n kh\u00f4ng th\u1eafng, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 to\u00e1n?&#8217; Hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt, m\u00e0 c\u00f2n lo kh\u00f4ng c\u00f3 to\u00e1n s\u1ed1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng khen ng\u1ee3i \u00c2u D\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ng\u1ef1a \u1edf Phu Di\u00ean, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u vi\u1ec7c, n\u00f3i: <i>&#8220;Mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y h\u00f2a, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ef1 khu\u1ea5t ph\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y. Theo tin t\u1ee9c t\u00ecnh b\u00e1o, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh bi\u00ean gi\u1edbi g\u00e2y ra, n\u00ean nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y t\u1ef1 n\u00f3i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i, n\u1ebfu t\u1ecf ra m\u1ea1nh m\u1ebd v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ecbu nghe theo, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o? N\u1ebfu giao chi\u1ebfn, th\u00ec hi\u1ec7n nay th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u1ee7; n\u1ebfu kh\u00f4ng giao chi\u1ebfn, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac? N\u1ebfu t\u1ecf ra m\u1ea1nh tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i sau l\u1ea1i khu\u1ea5t ph\u1ee5c, th\u00ec c\u00e0ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. X\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf, n\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi d\u00f9ng c\u00e1ch m\u1ec1m m\u1ecfng, d\u00f9ng c\u00e1ch m\u1ec1m m\u1ecfng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch sai l\u1ea7m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch c\u00f4ng th\u1ee7, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ea3i giao cho t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, kh\u00f3 m\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i s\u1ef1 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u0169ng ph\u1ea3i do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 7, b\u1ea3n Chu c\u0169ng ghi k\u00e8m, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[5] B\u00e3i b\u1ecf c\u01a1 quan xem x\u00e9t v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Ng\u00e2n \u0110\u00e0i ty. <i>(\u0110\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 2, nay b\u00e3i b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tu\u1ea7n h\u1ea1t \u0111\u1ea5u m\u00f4n \u1edf Kinh T\u00e2y, v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1eafp \u0111\u00ea d\u1ecdc s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng d\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, Trung M\u00e2u v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea m\u00e0 b\u1ecb l\u1ee5t l\u1ed9i l\u1edbn.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a nghe vi\u1ec7c n\u00e0y. Vua b\u00e8n sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i xem x\u00e9t, khi tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n r\u1ea5t thu\u1eadn l\u1ee3i nh\u1edd vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, c\u00f2n vi\u1ec7c l\u1ee5t l\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c. Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m nay c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u01b0a xong, l\u00e0 do \u0110\u00f4 th\u1ee7y kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng v\u1eady.&#8221;<\/i> R\u1ed3i b\u00e0n v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u0103m sau, nh\u00e2n \u0111\u00f3 sai D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1ee7y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u01b0 M\u00e3 nh\u1eadt k\u00fd\u300b v\u00e0 \u300aV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u1eadt l\u1ee5c\u300b m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o. C\u00e1c ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 hai, \u1ea4t D\u1eadu th\u00e1ng 12, T\u00e2n H\u1ee3i v\u00e0 B\u00ednh Th\u00ecn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 ba, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o. L\u1ea1i c\u00f3 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n th\u1ee9 ba: Th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 ba, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c trong vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, khanh bi\u1ebft nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng bi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f4 th\u1ee7y l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c l\u00e0 v\u00ec x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0110\u00f4 th\u1ee7y kh\u00f4ng c\u1ed1 \u00fd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c, th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd. N\u1ebfu mu\u1ed1n giao vi\u1ec7c, n\u00ean l\u1ea5y D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m. Nh\u01b0ng C\u1ea5p ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn \u0111\u00e0i gi\u00e1n kh\u00f4ng b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng ph\u00e9p m\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u1ea1m x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? C\u1ea5p h\u00e1 ch\u1eb3ng h\u01a1n V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n Long sao?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu d\u00f9ng C\u1ea5p, cho l\u00e0m thu\u1ed9c h\u1ea1, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ed9t m\u00ecnh l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ea9m b\u00e1o v\u1edbi Tr\u1ea7m L\u1eadp, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng, C\u1ea5p sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m xong? N\u1ebfu l\u1eadp ri\u00eang m\u1ed9t ty, th\u00ec s\u1ee3 h\u1ecd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1ng 7, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea x\u00e2m ph\u1ea1m nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, m\u00f9a m\u00e0ng v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng nghe c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. N\u1ebfu c\u00f3 th\u00ec n\u00ean b\u00e1o ngay.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n sai Ph\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111i xem x\u00e9t. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, Vua khen l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4ng \u0110\u1ea1o, cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 sai.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1ng 8, l\u1ea5y H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn, D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p \u0111\u1ec1u t\u1ea1m gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba, \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea d\u1ecdc s\u00f4ng Bi\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Duy\u1ec7t x\u00e9t vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung c\u1ee7a \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu Ho\u00e0n ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ed3 S\u0129 Nguy\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. B\u1ed5 nhi\u1ec7m S\u0129 Nguy\u00ean l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00e0 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ph\u00e2n c\u00f4ng c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[9] T\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Th\u1eeba trong Ty N\u00f4ng t\u1ef1, c\u00f9ng v\u1edbi Ch\u1ee7 b\u1ea1 th\u00e0nh t\u1ed5ng c\u1ed9ng hai vi\u00ean, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n t\u1ef1 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh. Sau \u0111\u00f3, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng Th\u1eeba m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam 15.000 ti\u1ec1n, Ch\u1ee7 b\u1ea1 l\u00e0 quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c 12.000 ti\u1ec1n, tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c 10.000 ti\u1ec1n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 \u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam 5.000 ti\u1ec1n m\u1ed7i th\u00e1ng. <em>(Vi\u1ec7c th\u00eam ti\u1ec1n v\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i th\u00e1ng 8, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u00e2y.)<\/em><\/p>\n<p>[10] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u00f9a thu h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ea1i c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, n\u00ean s\u1edbm c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o hi\u1ec7n c\u00f3 \u1edf ph\u00eda T\u00e2y v\u00e0 \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u1ed1 ng\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 chi d\u00f9ng.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Quang l\u1ed9c khanh Mi\u00eau Ch\u1ea5n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u1ee5c Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, Ti\u1ec1n Minh Ch\u00e2u ty l\u00fd tham qu\u00e2n T\u00e2n T\u00fac b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 B\u00f9i S\u0129 Nghi\u00eau b\u1ecb x\u1eed theo l\u1ec7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb thay th\u1ebf. Ch\u1ea5n b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m quan \u1edf Minh Ch\u00e2u c\u00f3 h\u00e0nh vi ph\u1ea1m ph\u00e1p v\u00e0 c\u1ed1 t\u00ecnh vu kh\u1ed1ng t\u1ed9i cho S\u0129 Nghi\u00eau, c\u00f2n T\u00fac v\u00ec a dua theo n\u00ean c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, S\u0129 Nghi\u00eau l\u00e0m tri huy\u1ec7n Ph\u1ee5ng H\u00f3a, nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p m\u00e0 Ch\u1ea5n giao xu\u1ed1ng huy\u1ec7n, S\u0129 Nghi\u00eau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, Ch\u1ea5n t\u1ee9c gi\u1eadn, b\u1eaft giam S\u0129 Nghi\u00eau v\u00e0o ng\u1ee5c, l\u1ea1i c\u00f2n vu kh\u1ed1ng t\u1ed9i tham \u00f4, \u00e1n t\u00e2u l\u00ean, S\u0129 Nghi\u00eau b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, S\u0129 Nghi\u00eau \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng V\u0103n t\u1ef1 t\u1ed1 c\u00e1o. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, c\u00e1c t\u1ed9i n\u1eb7ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c minh oan, ch\u1ec9 c\u00f2n t\u1ed9i t\u01b0 l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c bu\u00f4n r\u01b0\u1ee3u b\u1ecb ph\u1ea1t t\u1ed9i \u0111\u1ed3 m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0 t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 b\u1ecb ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh hai m\u01b0\u01a1i roi. G\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ea1i x\u00e1, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Do \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng k\u00fd v\u00e0o \u00e1n c\u1ee7a S\u0129 Nghi\u00eau, d\u00f9 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t hai m\u01b0\u01a1i c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Th\u00f4ng ph\u00e1n \u0110inh Nh\u00e2n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i. L\u1ea1i c\u00f3 m\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u1ea1i d\u1ecbch \u1edf Minh Ch\u00e2u, c\u1eady th\u1ebf Ch\u1ea5n l\u00e0m c\u00e0n, x\u01b0ng l\u00e0 <i>&#8220;Th\u1eadp \u0111\u1ea1i khanh&#8221;<\/i>, trong \u0111\u00f3 b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t qu\u1ea3n th\u00fac.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110inh Nh\u00e2n, n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00f4ng ph\u00e1n v\u00e0 tri ch\u00e2u ngang h\u00e0ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa, n\u00ean ph\u1ea3i tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay nh\u1eefng quan nh\u1ecf ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap v\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa c\u1ea5p tr\u00ean. N\u1ebfu t\u1ecf ra kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch, h\u1ecd s\u1ebd c\u00e0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ee3.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ph\u00ea chu\u1ea9n giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n: <i>&#8220;Phu Di\u00ean l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh d\u1eb9p c\u00e1c tr\u1ea1i gi\u1eb7c ph\u00eda t\u00e2y g\u1ea7n Tuy Ch\u00e2u, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng n\u00ean s\u1edbm x\u1eed l\u00fd. Nay vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean, vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi n\u00ean nhanh ch\u00f3ng. L\u1ea1i giao cho Trung th\u01b0, nh\u1eefng ai c\u1ea7n c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o, h\u1ea1n trong ng\u00e0y ph\u1ea3i c\u1ea5p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Ho\u00e0i Nam th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh s\u1ef1 L\u00e2m \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, quy\u1ec1n Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. \u0110\u00e1n l\u00e0 em c\u1ee7a L\u00e2m Hi. \u0110\u00e1n v\u00e0 Ph\u1ea1m D\u1ee5c c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, D\u1ee5c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 7.<\/p>\n<p>[14] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, quy\u1ec1n Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Khu\u00ea, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, quy\u1ec1n Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan L\u01b0u C\u1ea5n, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho nhau. Ban \u0111\u1ea7u, T\u00f4n Khu\u00ea nh\u1eadn m\u1ec7nh t\u1ea5u s\u1ef1, Vua kh\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean d\u00f9ng L\u01b0u C\u1ea5n.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c T\u00f4n Khu\u00ea t\u1ea5u l\u00e0 g\u00ec, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. <\/em><i>Nghi ng\u1edd vi\u1ec7c c\u1eed L\u01b0u C\u1ea5n l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec L\u00fd \u0110\u1ecbnh m\u00e0 s\u1eafp \u0111\u1eb7t, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[15] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam ki\u00eam quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>[16] Chi\u1ebfu cho Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c quan Ty thi\u00ean gi\u00e1m xem x\u00e9t vi\u1ec7c th\u00e1ng 8 n\u0103m nay ti\u1ebfn h\u00e0nh s\u00f3c v\u1ecdng c\u00f3 sai s\u00f3t g\u00ec kh\u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, l\u1ecbch S\u00f9ng Thi\u00ean l\u1ea5y ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 8 l\u00e0m ng\u00e0y s\u00f3c, m\u00e0 ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 17. Quan ch\u00ednh Ty thi\u00ean l\u00e0 Chu T\u00f4ng so\u1ea1n l\u1ecbch Minh Thi\u00ean, th\u00ec l\u1ea5y ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u00e0m ng\u00e0y s\u00f3c, m\u00e0 ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 16.<\/p>\n<p>Chu T\u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a nay ch\u00fa l\u1ecbch, ch\u01b0a c\u00f3 ng\u00e0y v\u1ecdng n\u00e0o l\u00e0 ng\u00e0y 17.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan l\u1ecbch S\u00f9ng Thi\u00ean l\u00e0 Th\u01b0 D\u1ecb Gi\u1ea3n n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ecbch n\u0103m C\u00e0n H\u01b0ng nguy\u00ean ni\u00ean ch\u00fa ng\u00e0y v\u1ecdng th\u00e1ng 7 l\u00e0 ng\u00e0y 13, th\u00ec nay ch\u00fa ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 17 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 sai.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi c\u1ee7a Th\u01b0 D\u1ecb Gi\u1ea3n, nh\u01b0ng Chu T\u00f4ng v\u1eabn tranh c\u00e3i kh\u00f4ng th\u00f4i, n\u00ean sai L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng xem x\u00e9t.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c Th\u01b0 D\u1ecb Gi\u1ea3n ch\u1ec9 ra l\u1ecbch C\u00e0n H\u01b0ng ch\u00fa ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 13, l\u00e0 do l\u1ed7i c\u1ee7a l\u1ecbch t\u01b0, \u0111\u00e3 t\u1ef1 nh\u1eadn sai. Tuy nhi\u00ean, theo c\u00e1c ngh\u1ecb lu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e0m l\u1ecbch, d\u00f9 c\u00f3 ph\u00e9p l\u1ea5y ng\u00e0y 17 l\u00e0m ng\u00e0y v\u1ecdng, nh\u01b0ng khi ban l\u1ecbch th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fa ng\u00e0y 17 l\u00e0 ng\u00e0y v\u1ecdng. T\u1eeb n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 3 v\u1ec1 sau, ba l\u1ea7n ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 17, \u0111\u1ec1u ch\u00fa ng\u00e0y 16 l\u00e0 ng\u00e0y v\u1ecdng. V\u00ec \u0111\u1ebfn s\u00e1ng ng\u00e0y 17, \u0111\u1ed9 s\u1ed1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean ng\u00e0y v\u1ecdng v\u1eabn thu\u1ed9c \u0111\u00eam ng\u00e0y 16. Th\u00e1ng 8 n\u0103m nay, ng\u00e0y s\u00f3c theo l\u1ecbch S\u00f9ng Thi\u00ean v\u1ed1n kh\u00f4ng n\u00ean ti\u1ebfn, ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u00fa ng\u00e0y v\u1ecdng l\u00e0 ng\u00e0y 16 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng.<\/p>\n<p>[17] Chi\u1ebfu cho Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"ph\u00e1t v\u1eadn nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'ph\u00e1t khi\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-4\" href=\"#footnote-1786-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, H\u1ed3 B\u1eafc v\u1eadn ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u00f4 Th\u1ee9c sau khi m\u00e3n tang \u0111i l\u1ea1i bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f9ng l\u1ec7nh cho Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung cung c\u1ea5p b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u00f4 Th\u1ee9c m\u1ea1o nh\u1eadn sai khi\u1ebfn binh l\u00ednh, \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, do Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ea5u. C\u1ea3nh \u00d4n c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00f4ng gia v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi sai khi\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110i\u1ec1u tra k\u1ef9, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec. Th\u1ee9c kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 bi\u1ec7n minh, l\u00e2u ng\u00e0y, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u1ea1i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Vua ph\u00ea cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u, Trung th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u0111\u1ecbnh cho l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n D\u0129nh Ch\u00e2u, Vua l\u1ea1i ph\u00ea \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ee9c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed vu c\u00e1o Th\u1ee9c c\u00f3 l\u1ed7i, Th\u1ee9c kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ef1 bi\u1ec7n minh m\u1ed9t l\u1eddi, xin ra ngo\u00e0i tr\u00e1nh \u0111i, l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u. Nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u00f3 Th\u1ee9c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m. Sang n\u0103m, cu\u1ed1i h\u1ea1 \u0111\u1ea7u thu, m\u1edbi r\u1eddi kinh \u0111\u00f4, t\u1eeb Tr\u1ea7n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn H\u00e0ng Ch\u00e2u. X\u00e9t: Th\u1ee9c c\u00f3 th\u01b0 g\u1eedi anh trai, n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e1ng 6 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m sau. Nay nh\u00e2n vi\u1ec7c T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ea5u n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ea5u Th\u1ee9c, \u0111\u00e3 ch\u00fa th\u00edch k\u00e8m ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00e1ng 3. Th\u1ee9c theo l\u1ec7 n\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u, c\u0169ng xem ch\u00fa th\u00edch kia.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t \u300aT\u00f4 Th\u1ee9c b\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b, ch\u00e9p r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch gh\u00e9t Th\u1ee9c v\u00ec b\u00e0n lu\u1eadn tr\u00e1i \u00fd m\u00ecnh, n\u00ean cho l\u00e0m Ph\u00e1n quan c\u00e1o vi\u1ec7n, ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba \u0110\u1ed5ng Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban. H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng Kinh t\u1eebng l\u00e0m Nam Cung huy\u1ec7n l\u1ec7nh, b\u1eaft gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u1ebfn nay, nh\u00e2n d\u1ecbp kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c v\u00f5.<\/p>\n<p>[19] Chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>&#8220;H\u00f4m nay C\u01a1 U\u00e2n d\u1eabn tr\u00ecnh \u0111\u1ed9i ng\u0169 binh s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, xem th\u1ea5y ti\u1ebfn tho\u00e1i nh\u1eb9 nh\u00e0ng, kh\u00f4ng s\u1ee3 t\u00ean \u0111\u00e1, th\u1eadt l\u00e0 v\u0169 kh\u00ed l\u1ee3i h\u1ea1i. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, M\u00e3 qu\u00e2n ty ch\u1ecdn trong c\u00e1c qu\u00e2n b\u1ed9 binh ch\u1ec9 huy nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m gi\u00e1o d\u0169ng m\u00e3nh m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, theo ph\u00e9p c\u1ee7a U\u00e2n m\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o tinh th\u00f4ng v\u00f5 ngh\u1ec7 th\u00ec mi\u1ec5n sai d\u1ecbch trong ch\u1ec9 huy \u0111\u00f3, l\u1ea1i l\u01b0u l\u1ea1i hai ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ed9i Qu\u1ea3ng Ti\u1ec7p b\u00e0i th\u1ee7 l\u00e0m gi\u00e1o \u0111\u1ea7u.&#8221;<\/i> <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ch\u00e2u H\u1ee9a ho\u1eb7c T\u00e2y Kinh L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh sao l\u1ea1i mu\u1ed1n ra ngo\u00e0i? Tr\u1eabm mu\u1ed1n ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169 cho khanh, khanh h\u00e3y nh\u1eadn l\u1ea5y.&#8221;<\/i> Quang n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f2n kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c?&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;T\u1ea1i sao v\u1eady?&#8221;<\/i> Quang \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng d\u00e1m \u1edf l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua tr\u1ea7m ng\u00e2m h\u1ed3i l\u00e2u, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi khanh, sao l\u1ea1i t\u1ef1 nghi ng\u1edd?&#8221;<\/i> Quang \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi An Th\u1ea1ch, nh\u01b0ng t\u1eeb khi \u00f4ng \u1ea5y n\u1eafm quy\u1ec1n, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c. Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1i \u00fd An Th\u1ea1ch nh\u01b0 T\u00f4 Th\u1ee9c \u0111\u1ec1u b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i thanh danh, b\u1ecb \u00e1p d\u1ee5ng lu\u1eadt ph\u00e1p nguy hi\u1ec3m. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1nh vi\u1ec7c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1eef g\u00ecn thanh danh. Th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi An Th\u1ea1ch, th\u1ea7n \u0111\u00e2u b\u1eb1ng L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc. An Th\u1ea1ch l\u00fac \u0111\u1ea7u ti\u1ebfn c\u1eed C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc th\u1ebf n\u00e0o, sau l\u1ea1i h\u1ee7y b\u1ecf th\u1ebf n\u00e0o<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u1eadu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 69 ph\u1ea7n H\u1ea1 v\u1ec1 ph\u00e9p Thanh mi\u00eau, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 11 ph\u1ea7n H\u1ea1 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1786-5\" href=\"#footnote-1786-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khen sau ch\u00ea, \u1eaft c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;An Th\u1ea1ch v\u1edbi C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0 keo v\u1edbi s\u01a1n, \u0111\u1ebfn khi C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u1ed9i kh\u00f4ng d\u00e1m che gi\u1ea5u, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng t\u1ed9t b\u1eadc c\u1ee7a An Th\u1ea1ch.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e9p Thanh mi\u00eau \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 r\u00f5 r\u1ec7t.&#8221;<\/i> Quang \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4 Th\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, khanh \u0111\u00e3 nh\u1ea7m khi bi\u1ebft \u00f4ng ta. Ti\u00ean Vu S\u00e2n \u1edf xa, Th\u1ee9c \u0111em b\u1ea3n t\u1ea5u truy\u1ec1n cho, H\u00e0n K\u1ef3 t\u1eb7ng 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn, l\u1ea1i \u0111i bu\u00f4n mu\u1ed1i v\u00e0 g\u1ed7 t\u00f4, \u0111\u1ed3 g\u1ed1m.&#8221;<\/i> Quang n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e0m tr\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh. L\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n c\u1ee7a Th\u1ee9c \u0111\u00e2u th\u1ec3 so v\u1edbi s\u1ed1 b\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng? An Th\u1ea1ch v\u1ed1n gh\u00e9t Th\u1ee9c, b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft? L\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n l\u00e0 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n l\u00e0m tay sai, sai \u0111i c\u00f4ng k\u00edch, th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111i. V\u1ea3 l\u1ea1i, Th\u1ee9c tuy kh\u00f4ng t\u1ed1t, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng l\u1ebd kh\u00f4ng h\u01a1n L\u00fd \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu tang m\u1eb9, thua c\u1ea3 lo\u00e0i c\u1ea7m th\u00fa, An Th\u1ea1ch l\u1ea1i th\u00edch, mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00e0m quan Ng\u1ef1 s\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ti\u00ean Vu S\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e3ng Trung, t\u1eebng l\u00e0m ch\u1ee9c Th\u00e1i H\u00e0 B\u00e1t ph\u00e1t, \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Hi Ninh, \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i 16 vi\u1ec7c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u Vua t\u00f4i c\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng l\u00fac ban \u0111\u1ea7u. Vua y\u00eau th\u00edch v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u01b0a cho Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 xem, n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0103n n\u00e0y kh\u00f4ng k\u00e9m V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t x\u1eed t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9 t\u1eeb t\u1ed9i ch\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh roi th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u Tr\u01b0\u1eddng An, \u0110\u1ed3ng Hoa m\u00f9a thu h\u1ea1n h\u00e1n r\u1ea5t n\u1eb7ng, \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Kinh T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm \u0103n. H\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, Kinh T\u00e2y nhanh ch\u00f3ng \u0111i\u1ec1u tra c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xu\u1ea5t th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh, gi\u1ea3m gi\u00e1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o.&#8221;<\/i> L\u00fac n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m th\u00ec di d\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f3 l\u00faa. Nay nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi Quan T\u00e2y v\u00e0o Kinh T\u00e2y ki\u1ebfm l\u00faa, th\u1eadt l\u00e0 l\u1ee3i l\u1edbn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[23] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ki mi ch\u00e2u Ng\u00f4 Ch\u00e2u, Cung ph\u1ee5ng quan Mi\u00eau Th\u1eeba H\u1eefu kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c L\u00e3o v\u00e0o c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n H\u00e1n, g\u1eb7p \u0111\u1ee9c \u00e2n, n\u00ean ph\u1ea1t 6 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ch\u1ee9c tr\u00e1ch l\u00e0 b\u1eaft c\u01b0\u1edbp, \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c ho\u00e0nh h\u00e0nh c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c b\u1eaft gi\u1eef, l\u1ea1i v\u00e2ng theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f2n d\u00e1m l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng ra \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn xem l\u00faa \u1edf v\u01b0\u1eddn sau.<\/p>\n<p>[25] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang v\u1ec1 h\u01b0u. Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ed9i Di\u1ec5m gi\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu v\u1ec1 h\u01b0u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 c\u1ea3nh c\u00e1o T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>[26] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i ch\u00e2u V\u1ec7 h\u1ea1n h\u00e1n r\u1ea5t n\u1eb7ng, h\u00e3y l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mi\u1ec5n thu\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 thi\u1ebfu khanh Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 L\u00fd Duy B\u1ea3o, ti\u1ec1n chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Quang l\u1ed9c khanh H\u1ea7u C\u1ea5n, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc ch\u1ee9c v\u1ee5. V\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng h\u1eb7c t\u1ed9i T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch, Mi\u00eau Ch\u1ea5n, l\u1ea1i x\u1ebfp h\u1ea1ng kh\u00f3a t\u00edch c\u1ee7a Ch\u1ea5n v\u00e0o lo\u1ea1i trung b\u00ecnh.<\/p>\n<p>[28] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u00e1ng 4, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 sai 2 v\u1ea1n qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"\u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 ch\u00e9p l\u00e0 '3 v\u1ea1n'.\" id=\"return-footnote-1786-6\" href=\"#footnote-1786-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> x\u00e2m ph\u1ea1m th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c, x\u00e2y 8 \u0111\u1ed3n, g\u1ea7n nh\u1ea5t c\u00e1ch 4 d\u1eb7m. Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00ed th\u1ebf \u0111\u1ecbch \u0111ang h\u0103ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n, ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u00fang l\u00e0m, \u0111\u1ee3i khi ch\u00fang r\u00fat \u0111i th\u00ec san b\u1eb1ng.&#8221;<\/i> Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch sau khi x\u00e2y xong \u0111\u1ed3n, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i 2, 3 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi ph\u00f2ng th\u1ee7. Th\u00e1ng 5, Qu\u1ef3 sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t \u0111\u00e1nh 2 \u0111\u1ed3n l\u1edbn, m\u1ed9t ng\u00e0y h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed3n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y. <em>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbch x\u00e2y 8 \u0111\u1ed3n, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd th\u00e1ng 8.)<\/em><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch l\u1ea1i x\u00e2y \u0111\u1ed3n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ed3n L\u1ec7 Nguy\u00ean, ch\u00e2u Kh\u00e1nh, g\u1ecdi l\u00e0 N\u00e1o Ngoa, c\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi h\u01a1n 20 d\u1eb7m. Nghe tin \u0111\u1ed3n Di\u00ean Ch\u00e2u th\u1ea5t th\u1ee7, ch\u00fang c\u0169ng ng\u1eebng x\u00e2y, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xin \u0111\u00ecnh chi\u1ebfn nh\u01b0ng qu\u00e2n v\u1eabn \u0111\u00f3ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ed9 l\u1ea1c l\u00e0 L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u1ed3n \u0111\u1ecbch, b\u1ecb ch\u00fang qu\u1ea5y nhi\u1ec5u vi\u1ec7c canh t\u00e1c, b\u00e8n d\u1eabn h\u01a1n 1.000 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf N\u00e1o Ngoa. L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u00e0 L\u00fd T\u00edn \u0111\u1ebfn h\u1ed7 tr\u1ee3, nh\u01b0ng T\u00edn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n trong \u0111\u1ed3n kh\u00f4ng ra. T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng l\u1ee3i, r\u00fat v\u1ec1 \u0111\u1ed3n, T\u00edn m\u1edf c\u1eeda c\u1ea7m g\u01b0\u01a1m ng\u0103n l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Kinh l\u01b0\u1ee3c c\u00f3 l\u1ec7nh: Ai d\u00e1m v\u00e0o \u0111\u1ed3n s\u1ebd ch\u00e9m!&#8221;<\/i> T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng quay l\u1ea1i \u0111\u00e1nh v\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Khu\u00ea tr\u00e1ch T\u00edn do d\u1ef1. T\u00edn s\u1ee3 h\u00e3i, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, d\u1eabn 3.000 qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ecbch. Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n c\u0169ng \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea5t H\u00e1n. T\u00edn b\u1eafn t\u00ean tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;Ta c\u00f3 th\u00f9 v\u1edbi T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh v\u1edbi qu\u00e2n T\u1ed1ng.&#8221;<\/i> T\u00edn n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng l\u00e0 d\u00e2n thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a ta.&#8221;<\/i> R\u1ed3i l\u1ea1i b\u1eafn. \u0110\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i th\u1eadt s\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh sao<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1ef1c', theo \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-7\" href=\"#footnote-1786-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>?&#8221;<\/i> B\u00e8n cho qu\u00e2n hai c\u00e1nh bao v\u00e2y, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh: <i>&#8220;Ch\u1ec9 gi\u1ebft l\u00ednh, kh\u00f4ng gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> L\u1ea1i m\u1edf m\u1ed9t g\u00f3c v\u00f2ng v\u00e2y \u0111\u1ec3 T\u00edn ch\u1ea1y tho\u00e1t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe tin, sai Ph\u1ee5c Khu\u00ea \u0111\u1ec1n b\u00f9. Ph\u1ee5c Khu\u00ea sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i Kim Thang, B\u1ea1ch B\u00e1o, Lan L\u00e3ng, Manh M\u00f4n, H\u00f2a Th\u1ecb, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u1ea1i sai t\u01b0\u1edbng l\u00e0 L\u00fd Kh\u1eafc Trung t\u1eadp k\u00edch Kim Thang, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ph\u1ee5c binh \u0111\u00e1nh \u00fap, ch\u00e9m \u0111\u1ee9t l\u00e0m hai, Kh\u1eafc Trung ch\u1ea1y v\u1ec1 Di\u00ean Ch\u00e2u, \u0111em t\u00e0n qu\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea ph\u1ee5 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 10 v\u1ea1n x\u00e2y \u0111\u1ed3n trong \u0111\u1ea5t m\u00ecnh, kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t H\u00e1n. Ph\u1ee5c Khu\u00ea mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng bi\u00ean gi\u1edbi, sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd T\u00edn \u0111em 3.000 qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u1ed3n L\u1ec7 Nguy\u00ean \u0111\u00eam ra t\u1eadp k\u00edch, kh\u00f4ng th\u1eafng, \u0111\u1ed5 t\u1ed9i ch\u00e9m T\u00edn, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho l\u00e0 oan. L\u1ea1i \u0111\u00e1nh ph\u00e1 Kim Thang, B\u1ea1ch B\u00e1o, Lan L\u00e3ng, Manh M\u00f4n, H\u00f2a Th\u1ecb. B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m, c\u00e1ch th\u00e0nh 40 d\u1eb7m, 9 ng\u00e0y sau r\u00fat lui. Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd g\u00e2y chi\u1ebfn d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o T\u0129nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111em 10 v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi x\u00e2y \u0111\u1ed3n, Ph\u1ee5c Khu\u00ea sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd T\u00edn \u0111em 3.000 qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u1ed3n L\u1ec7 Nguy\u00ean h\u1eb9n gi\u1edd t\u1eadp k\u00edch, T\u00edn do d\u1ef1, tr\u00e1i l\u1ec7nh n\u00ean thua. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp \u00e1n \u1edf ch\u00e2u Kh\u00e1nh x\u00e9t T\u00edn, ch\u00e9m \u0111i. L\u1ea1i sai Thi\u00ean t\u01b0\u1edbng L\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i Kim Thang, B\u1ea1ch B\u00e1o, Lan L\u00e3ng, Manh M\u00f4n, H\u00f2a Th\u1ecb, ban chi\u1ebfu khen th\u01b0\u1edfng. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, v\u00e2y th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf Du L\u00e2m, c\u00e1ch ch\u00e2u 40 d\u1eb7m, Thi\u1ec3m H\u1eefu \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n. Ch\u00edn ng\u00e0y sau, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch gi\u1ea3i v\u00e2y r\u00fat lui.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri t\u1ea1p Ng\u1ef1 s\u1eed T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd g\u00e2y chi\u1ebfn d\u1eabn \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o T\u0129nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ea3n Thi\u1ec7u Th\u00e1nh. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00eanh Ph\u1ee5c Khu\u00ea, n\u00ean s\u1eed quan \u0111\u1eddi Thi\u1ec7u Th\u00e1nh s\u1eeda l\u1ea1i b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u. Tuy nhi\u00ean b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Nay d\u00f9ng \u300aNh\u1eadt k\u00fd T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n vi\u1ebft minh v\u0103n m\u1ed9 ch\u00ed cho Ph\u1ee5c Khu\u00ea c\u0169ng t\u00f4 v\u1ebd cho \u00f4ng, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u1ee5c Khu\u00ea \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh th\u00edch g\u00e2y s\u1ef1, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u1ed3n L\u1ec7 Nguy\u00ean, ch\u00e2u Kh\u00e1nh thu nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, l\u1ea1i x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111ai, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ebfn. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed3n N\u00e1o Ngoa x\u00e2y th\u00e0nh, qu\u00e2n s\u1ed1 l\u00ean \u0111\u1ebfn 10 v\u1ea1n, l\u1ea1i x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n. Qu\u00e2n b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng th\u1eafng, Ph\u1ee5c Khu\u00ea sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd T\u00edn, Gi\u00e1m \u00e1p Ch\u1ee7ng V\u1ecbnh, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u01b0u Ph\u1ee7, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u00e1ch Qu\u00fd \u0111em 3.000 qu\u00e2n ra \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ea1i b\u1ea1i ch\u1ea1y v\u1ec1. L\u1ea1i sai \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng chia qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 o\u00e1n h\u1eadn. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 8, \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn. M\u1ed7i l\u1ea7n Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u00e2u xin xu\u1ea5t qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u r\u0103n n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi hay x\u00e2y \u0111\u1ed3n l\u1ea5n \u0111\u1ea5t H\u00e1n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn s\u00e2u c\u1ea7u l\u1ee3i, nh\u01b0ng Ph\u1ee5c Khu\u00ea kh\u00f4ng tu\u00e2n theo. Th\u00e0nh x\u00e2y \u1edf Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n thu\u1ed9c \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea5t H\u00e1n. \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u00e9p theo b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Ph\u1ee5c Khu\u00ea \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, th\u00edch g\u00e2y chuy\u1ec7n. Khi \u0111\u00f3, th\u00e0nh L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u chi\u00eau n\u1ea1p ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u00e0 x\u00e2m canh \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ea1i c\u1eed. Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn th\u00e0nh N\u00e1o Ngoa B\u1ea3o x\u00e2y th\u00e0nh, qu\u00e2n s\u1ed1 l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, ch\u00ednh v\u0103n ghi l\u00e0 'L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng'.\" id=\"return-footnote-1786-8\" href=\"#footnote-1786-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh nhau nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1eafng.<\/p>\n<p>L\u1ea1i x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n. Ph\u1ee5c Khu\u00ea b\u00e8n sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd T\u00edn, Gi\u00e1m \u00e1p Ch\u1ee7ng V\u1ecbnh, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u01b0u Ph\u1ee7, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u00e1ch Qu\u00fd \u0111em ba ngh\u00ecn qu\u00e2n ra \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ea1i b\u1ea1i r\u00fat ch\u1ea1y. L\u1ea1i sai \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng chia qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i c\u1ee7a gi\u1eb7c. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 o\u00e1n gi\u1eadn, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc k\u00e9o \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, c\u1ea3 v\u00f9ng \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u00f3, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y mu\u1ed1n tu s\u1eeda th\u00e0nh N\u00e1o Ngoa B\u1ea3o, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 l\u1ec7nh Ph\u1ee5c Khu\u00ea tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ng\u0103n ch\u1eb7n, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y ch\u1ed1ng c\u1ef1 th\u00ec b\u1eaft gi\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham tranh ti\u1ec3u l\u1ee3i. \u0110\u1ebfn khi qu\u00e2n N\u00e1o Ngoa thua tr\u1eadn, Vua tr\u00e1ch Ph\u1ee5c Khu\u00ea x\u1eed s\u1ef1 khinh su\u1ea5t. Khi xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ea1i c\u0103n d\u1eb7n r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 x\u00e2y th\u00e0nh x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t H\u00e1n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi c\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, qu\u00e2n Kh\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3i t\u00e1n, s\u1ebd nghe ch\u1ec9 ri\u00eang. Nh\u01b0ng th\u00e0nh Th\u1eadp Nh\u1ecb B\u00e0n x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ean \u0111\u1ea5t H\u00e1n, Ph\u1ee5c Khu\u00ea kh\u00f4ng nghe l\u1ec7nh, n\u00ean th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Tuy nhi\u00ean, s\u00e1ch Thi\u1ec7u Th\u00e1nh ghi ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady. Nay tham kh\u1ea3o v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda, ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a theo\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300bc\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. Th\u1ef1c l\u1ee5c hai b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi L\u00e2m Qu\u1ea3ng ph\u00e1 th\u00e0nh tr\u1ea1i gi\u1eb7c, \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300bl\u1ea1i ghi con trai c\u1ee7a Tri\u1ec7u Minh t\u1eadp k\u00edch ch\u1ee3 h\u00f2a, nay theo Thi\u1ec7u Th\u00e1nh. Ph\u1ee5 truy\u1ec1n ghi t\u00ean L\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng C\u00e1t, c\u00f2n t\u00ean L\u00fd Kh\u1eafc Trung ch\u1ec9 c\u00f3 trong\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b, ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 6 v\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 4 c\u0169ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee7a Kh\u1eafc Trung.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t\u300aT\u1ed1ng s\u1eed b\u1ea3n k\u1ef7\u300bv\u00e0 truy\u1ec7n L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u, c\u00f2n vi\u1ec7c L\u00fd T\u00edn do d\u1ef1 d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t b\u1ea1i th\u00ec l\u01b0\u1ee3c qua kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u00f3 l\u1ebd mu\u1ed1n \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho Ph\u1ee5c Khu\u00ea v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u1ee5c c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300bch\u00e9p Ph\u1ee5c Khu\u00ea ch\u00e9m L\u00fd T\u00edn r\u1ed3i l\u1ea1i xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1, gi\u1ebft h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb. Chuy\u1ec7n n\u00e0y h\u01a1i kh\u00e1c, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua, c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng danh. An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Thi\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua, mu\u1ed1n k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng m\u1edbi n\u1ed5i, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e1m m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Du Long Kha, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed d\u0169ng. Nay nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch \u00f4ng ta \u0111\u1ec1 ra, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1eadu h\u1ecda, ch\u1ec9 c\u1ea7n s\u1edbm \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ecbp th\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u1ea7n nhanh ch\u00f3ng, m\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1. Nh\u01b0 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, n\u1ebfu b\u1ea3n l\u1ed9 s\u1edbm nghe theo, th\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00f4ng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1 Th\u00e1c Th\u1ea1c v\u00e0 \u0110\u1ed5ng D\u1ee5. \u0110\u1ebfn khi c\u00f3 bi\u1ebfn, n\u1ebfu s\u1edbm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 ph\u1ea1m, th\u00ec c\u0169ng \u0111\u00e3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i. Hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00ec kh\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng, n\u00ean \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a xong.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ec1u mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t ch\u1ee3 bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 th\u00f4i. Khi\u1ebfn c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 giao d\u1ecbch v\u1edbi quan ph\u1ee7, kh\u00f4ng lo ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi tr\u1ed1n n\u1ee3, v\u1eeba \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 thu l\u1ee3i nhu\u1eadn \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n ph\u00ed. C\u1ed5 V\u1ecb v\u1ed1n n\u00ean t\u1eadp trung binh l\u1ef1c, ch\u1ec9 lo thi\u1ebfu ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1eeb ch\u1ee3 bu\u00f4n b\u00e1n, l\u1ea1i khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang, th\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai C\u1ed5 V\u1ecb ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp trung binh l\u1ef1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee3 bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00e0y c\u1ea5y v\u00e0 chi\u00eau n\u1ea1p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady. Th\u1ea7n nghe C\u01a1 U\u00e2n n\u00f3i, v\u00f9ng Thao H\u00e0 b\u1ecb H\u1ea1 qu\u1ed1c chi\u1ebfm gi\u1eef, th\u00ec s\u1ebd m\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng mua ng\u1ef1a, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng chi\u00eau d\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea7n Ch\u00e2u th\u01b0\u1eddng lo \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng kh\u00f3 qu\u1ea3n l\u00fd, n\u1ebfu C\u1ed5 V\u1ecb ph\u1ed3n th\u1ecbnh, n\u00ean l\u1eadp qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eadp qu\u00e2n 'l\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1786-9\" href=\"#footnote-1786-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u1ee9ng c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i l\u00e2n c\u1eadn, chia s\u1ebb tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1edbi T\u1ea7n Ch\u00e2u, ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean v\u00f9ng Thao H\u00e0, l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn. Nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, cho \u00f4ng ta l\u00e3nh \u0111\u1ea1o qu\u00e2n s\u1ef1 C\u1ed5 V\u1ecb, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. Th\u1ea7n nghe C\u01a1 U\u00e2n n\u00f3i b\u1ed9 t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ea3y t\u00e1m v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u1ea3y t\u00e1m v\u1ea1n, c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 ba b\u1ed1n v\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u1ebfm Tuy Ch\u00e2u, t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng l\u1ee3i \u00edch kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Nay n\u1ebfu chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1eadp th\u00e0nh qu\u00e2n, th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd n\u00ean phong m\u1ed9t ch\u1ee9c quan trong c\u00e1c ty, cho l\u00e0m qu\u00e2n s\u1ee9, c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. V\u00ec sao? T\u1ea7n Ch\u00e2u c\u1ea7n n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebfu \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Thanh \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1eadp th\u00e0nh qu\u00e2n, cho quan H\u00e1n h\u1ed7 tr\u1ee3, l\u1ea1i l\u1eadp C\u1ed5 V\u1ecb th\u00e0nh qu\u00e2n, th\u00ec th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a T\u1ea7n Ch\u00e2u s\u1ebd \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, m\u1ed9t ch\u1ee9c quan trong c\u00e1c ty ai m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m, sao l\u1ea1i ti\u1ebfc?<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, th\u00ec t\u01b0\u1edbng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111o\u00e1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng b\u00e0n, c\u0169ng s\u1ebd l\u1ea5y c\u1edb ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 m\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n, ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1edbi ch\u1eafc ch\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u1ea5u r\u1eb1ng m\u1ed9t n\u0103m ch\u1ec9 t\u1ed1n hai ba ng\u00e0n quan ti\u1ec1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 mu\u1ed1n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u1edbn. B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7n kh\u00edch l\u1ec7 \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd to\u00e0n t\u00e2m to\u00e0n \u00fd l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch, kh\u00f4ng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi ti\u1ec1n l\u1ec7 c\u0169. H\u00e1n Cao T\u1ed5 phong ch\u1ee9c l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n B\u00e1i, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u01b0\u1ee1i xe ng\u1ef1a \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c th\u00e0nh \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng theo phong t\u1ee5c, m\u1ebfn l\u1ee3i m\u00e0 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u1ed1i x\u1eed h\u1eadu v\u1edbi k\u1ebb m\u1edbi quy ph\u1ee5, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng s\u1ebd vui m\u1eebng, tranh nhau \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u H\u00e1n, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 thu ph\u1ee5c th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd, r\u00f5 r\u00e0ng quy \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y s\u1eed d\u1ee5ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec ch\u1ec9 t\u1ed1n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c h\u1ecd giao thi\u1ec7p v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, l\u00fac c\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00f4 \u00edch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y d\u1ef1a theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8. B\u1ea3n Chu \u0111\u01b0a v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 10, l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i. Kho\u00e1i Th\u00f4ng khuy\u00ean V\u0169 T\u00edn Qu\u00e2n phong ch\u1ee9c l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n Ph\u1ea1m D\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i H\u00e1n Cao T\u1ed5 phong ch\u1ee9c l\u1ec7nh cho huy\u1ec7n B\u00e1i. An Th\u1ea1ch nh\u1edb nh\u1ea7m, nay t\u1ea1m gi\u1eef nguy\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Vua sai An Th\u1ea1ch vi\u1ebft th\u01b0 d\u1ee5 Thi\u1ec1u, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c c\u1ea7n tr\u00ecnh l\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u00e1o l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch b\u00e8n n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Ch\u1ea9n tuy c\u00f3 ch\u00fat t\u00e0i kh\u00ed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng danh, b\u1ec7 h\u1ea1 ban cho ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ee7. Trong th\u00ec b\u1ecb c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn \u00e1p l\u1ef1c, ngo\u00e0i l\u1ea1i b\u1ecb l\u1eddi l\u1ebd c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m kh\u00f3, v\u1ed1n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ed kh\u00ed l\u1eadp c\u00f4ng danh, l\u1ea1i th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ch\u1ea9n ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ec1u s\u01a1 s\u00e0i, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tin d\u00f9ng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i th\u00fac gi\u1ee5c khi\u1ebfn h\u1ecd ti\u1ebfn l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u1eaft cho r\u1eb1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u00e0ng th\u00eam ghen gh\u00e9t Thi\u1ec1u, ch\u00ednh l\u00e0 h\u1ea1i \u00f4ng ta, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u00fang. H\u00e1n Cao T\u1ed5 sai Tr\u1ea7n B\u00ecnh gi\u1eef qu\u00e2n, B\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh vi nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng ph\u1ee5c, Cao T\u1ed5 sai gi\u1eef h\u1ebft c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, m\u1edbi kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i. B\u1eadc nh\u00e2n ch\u1ee7 ph\u1ea3i \u0111\u00e0n \u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi y\u00ean \u1ed5n, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp s\u1ef1 nghi\u1ec7p.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u0103n d\u1ea1y Ch\u1ea9n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft nghi\u00eam kh\u1eafc x\u1eed tr\u00ed L\u00fd S\u01b0 Trung \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft s\u1ee3, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u00f3i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 s\u1ebd ch\u1ea1y theo \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo th\u00e1nh ch\u1ec9; n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f9 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u0169ng kh\u00f3 tr\u00e1nh b\u1ecb h\u1ecfng vi\u1ec7c. V\u00ed nh\u01b0 tr\u1eddi d\u00f9ng d\u01b0\u01a1ng kh\u00ed l\u00e0m v\u1ea1n v\u1eadt sinh s\u00f4i, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u01b0\u1edbi t\u1eebng th\u1ee9, ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t kh\u00ed v\u1eadn h\u00e0nh m\u00e0 th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ee9c c\u01b0\u01a1ng ki\u1ec7n v\u1eefng v\u00e0ng, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea7n m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u0169ng t\u1ef1 theo; n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c c\u01b0\u01a1ng ki\u1ec7n, th\u00ec th\u00f3i t\u1ee5c v\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng suy. L\u1ea5y quy\u1ec1n th\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng suy m\u00e0 mu\u1ed1n th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e8 \u0111\u1ea3ng ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, \u1eaft kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y th\u1ea5y trong\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bng\u00e0y 15, nay theo \u0111\u00f3, ph\u1ee5 v\u00e0o sau ng\u00e0y 14 T\u00e2n M\u00f9i.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0o ch\u1ea7u m\u1ed9t m\u00ecnh. Vua b\u1ea3o An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u01b0 M\u00e3 Quang r\u1ea5t o\u00e1n khanh.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch h\u1ecfi: <i>&#8220;V\u00ec sao th\u1ebf?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Quang h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o ch\u1ea7u xin ra ngo\u00e0i, n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n n\u00f3i x\u1ea5u T\u00f4 Th\u1ee9c, t\u1ea5t s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u00e1ch ph\u1ea1t Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, th\u00ec th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8217; T\u00f4 Th\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, c\u00f2n T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 c\u00e1nh tay \u0111\u1eafc l\u1ef1c c\u1ee7a khanh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng khen C\u1ea3nh \u00d4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1eb1ng ngay th\u1eb3ng, ch\u1ec9 v\u00ec th\u1ea5y H\u00e0n K\u1ef3 n\u1eafm quy\u1ec1n trong tri\u1ec1u, c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi em v\u1ee3 K\u1ef3 l\u00e0 Th\u00f4i C\u00f4ng Nh\u1ee5. C\u00f4ng Nh\u1ee5 ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111ua nhau khen ng\u1ee3i. H\u00e0n K\u1ef3 th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i C\u00f4ng Nh\u1ee5, b\u00e8n cho r\u1eb1ng C\u00f4ng Nh\u1ee5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c \u0111\u00e1ng tin, n\u00ean c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o C\u00f4ng Nh\u1ee5 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 C\u1ea3nh \u00d4n kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c C\u00f4ng Nh\u1ee5, n\u00ean th\u1ea7n khen ng\u1ee3i \u00f4ng ta.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi Ng\u00f4 Sung l\u00e0m Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, g\u1eb7p C\u00f4ng Nh\u1ee5 c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng th\u00eam l\u1ec5 \u0111\u1ed9. Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi Ng\u00f4 Sung c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf hai ph\u1ee7 kh\u00f4ng, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Sung l\u00e0 th\u00e2n gia c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u00e1nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu x\u00e9t v\u1ec1 uy t\u00edn, th\u00ec Ng\u00f4 Sung c\u0169ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf hai ph\u1ee7. Hi\u1ec7n nay trong h\u00e0ng l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 T\u00f4n V\u0129nh, H\u00e0n Duy l\u00e0 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng nh\u1ea5t, nh\u01b0ng ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd ch\u01b0a t\u1eebng mu\u1ed1n gi\u00fap \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o l\u00fd t\u1ed1i cao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Sung so v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Duy th\u00ec hi\u1ec3u r\u00f5 vi\u1ec7c quan h\u01a1n.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Hai ph\u1ee7 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1ed5 sung th\u00eam v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eebng n\u00f3i Th\u00e1i \u0110\u0129nh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i m\u00e0 d\u00e1m l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian tr\u00e1 th\u00ec kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t. B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u1ea1o l\u00fd, s\u00e1ng su\u1ed1t d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, th\u00ec d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i m\u00e0 mu\u1ed1n l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u1ea3y sinh \u00fd gian, nh\u01b0 T\u01b0 M\u00e3 Quang, l\u1ea1i l\u00e0m sao m\u00ea ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung t\u00e2u: <i>&#8220;Ba l\u1ed9 \u0111\u1ed3n tr\u1eef binh m\u00e3, chi ph\u00ed kh\u00f4ng nh\u1ecf. V\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc h\u00e0ng n\u0103m \u1edf ty Gi\u00e1c h\u00f3a c\u1ea5p ba \u0111\u1ebfn hai tr\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"C\u1ea5p ba \u0111\u1ebfn hai tr\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, ch\u1eef 'quan' d\u01b0\u1edbi nghi l\u00e0 thi\u1ebfu ch\u1eef 'ti\u1ec1n'.\" id=\"return-footnote-1786-10\" href=\"#footnote-1786-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p ti\u1ec7n vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng kho\u1ea3n \u1ee9ng ph\u00f3 b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 \u0111\u00f3; Thi\u1ec3m T\u00e2y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y xu\u1ea5t kho T\u1ea3 t\u00e0ng v\u00e0 kho n\u1ed9i ph\u1ee7 ti\u1ec1n, b\u1ea1c, l\u1ee5a, l\u0129nh h\u00e0ng tr\u0103m v\u1ea1n; H\u00e0 \u0110\u00f4ng h\u00e0ng n\u0103m chi ti\u00eau \u1edf kinh \u0111\u00f4 kh\u00f4ng \u00edt. Khi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, th\u01b0\u1eddng lo kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Xin t\u1eeb n\u0103m sau gi\u1ea3m hai tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o v\u1eadn t\u1ea3i t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i, giao cho Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf s\u00e1u l\u1ed9 \u0111\u00f4ng nam \u0111\u1ed5i th\u00e0nh h\u00e0ng h\u00f3a nh\u1eb9 hai tr\u0103m v\u1ea1n quan. Sau n\u0103m n\u0103m, g\u1ea1o v\u1eadn t\u1ea3i nh\u01b0 c\u0169, s\u1ed1 ti\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0n v\u1ea1n quan, chuy\u1ec3n v\u1ec1 ba l\u1ed9 phong t\u1ed3n, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n, c\u00f9ng d\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n m\u1eb7t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1ed9p th\u00f3c, \u01b0u \u0111\u00e3i c\u1ea5p h\u00e0ng h\u00f3a, giao cho ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c qu\u1ea3n l\u00fd, v\u1eabn l\u1ea5y kho\u1ea3n ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c phong t\u1ed3n b\u00ecnh gi\u00e1 mua l\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 ph\u00f2ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a Tam ty l\u00e0m m\u1ee5c. Tam ty h\u00e0ng n\u0103m c\u1eed hai ba vi\u00ean quan, ki\u1ec3m tra th\u00fac gi\u1ee5c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho Tam ty xem x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng, Tam ty xin theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Sung, Vua theo. V\u1eabn chi\u1ebfu ch\u1ec9 chuy\u1ec3n v\u1ec1 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1eadn ti\u1ec7n qu\u1ea3n l\u00fd, theo ph\u00e9p Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh m\u1edbi, c\u0103n c\u1ee9 gi\u00e1 l\u00faa \u0111\u1eaft r\u1ebb m\u00e0 mua b\u00e1n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u1ea5u c\u1ee7a Sung \u0111\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng ti\u1ec1n n\u00ean giao cho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, ph\u00e9p Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh m\u1edbi v\u1ed1n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ph\u00f2ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>Vua l\u1ec7nh giao cho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Hai tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch e l\u00e0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u1ec9 m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nay n\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i hai tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o, th\u00ec g\u1ea1o ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd r\u1ebb \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t; n\u1ebfu mu\u1ed1n d\u1ef1 tr\u1eef hai tr\u0103m v\u1ea1n quan h\u00e0ng h\u00f3a nh\u1eb9, th\u00ec h\u00e0ng h\u00f3a ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u1eaft \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho thuy\u1ec1n bu\u00f4n ch\u1edf g\u1ea1o \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, r\u1ed3i b\u00e1n g\u1ea1o l\u1ea5y ti\u1ec1n \u1edf kinh \u0111\u00f4 l\u00e0 ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u1ed1n c\u0169ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, nh\u01b0ng kinh \u0111\u00f4 m\u1ed9t n\u0103m mu\u1ed1n b\u00e1n hai tr\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o, e r\u1eb1ng g\u1ea1o l\u1ea1i r\u1ebb. Th\u00eam n\u1eefa s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, th\u00ec kh\u00f3 mua. E r\u1eb1ng c\u0169ng ph\u1ea3i l\u1ec7nh cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty xem x\u00e9t c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 n\u01a1i g\u1ea1o \u0111\u1eaft \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i th\u00e0nh h\u00e0ng h\u00f3a nh\u1eb9 m\u1edbi ti\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng tu s\u1eeda s\u00f4ng Ng\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc. L\u1ea1i sai \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y l\u1ee3i nh\u01b0 s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u300aNh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ch\u00e9p: \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1ea3y b\u1eadc, l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng kh\u01a1i th\u00f4ng s\u00f4ng Ng\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u00f4ng V\u0129nh T\u1ebf t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng V\u0169 Th\u00e0nh ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh, sau b\u1ecb s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1eb7n l\u1ea1i, ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ed5 v\u00e0o Tr\u01b0\u1eddng L\u00f4 B\u1ea1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u1ea1i b\u1ecb s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ng\u0103n l\u1ea1i, g\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u1eeda kh\u1ea9u L\u00fd Th\u00f4n v\u1ee1, ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ed5 v\u00e0o Ng\u0169 Thi\u00ean C\u1eeb. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng l\u1ea1i kh\u01a1i th\u00f4ng, s\u00f4ng l\u1ea1i theo d\u00f2ng c\u0169 c\u1ee7a Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: S\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n l\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u1eeb n\u00fai ph\u00eda t\u00e2y, t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u T\u1eeb, Minh ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda nam v\u00e0o tr\u1ea5n T\u00e2n H\u00e0 thu\u1ed9c ch\u00e2u K\u00fd, h\u1ee3p l\u01b0u v\u1edbi s\u00f4ng H\u1ed3 L\u00f4. Sau \u0111\u00f3, d\u00f2ng ch\u1ea3y thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ed5 v\u00e0o s\u00f4ng l\u1edbn. Th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t. Th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4 b\u1eaft \u0111\u1ea7u thi c\u00f4ng, huy \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n binh l\u00ednh, d\u00e0i 160 d\u1eb7m. N\u0103m th\u1ee9 5 th\u00ec ho\u00e0n th\u00e0nh. C\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, L\u00fd Nghi Chi, Tri ch\u00e2u Minh l\u00e0 Ho\u00e0ng B\u1ec9nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n c\u00f3 kh\u00e1c nhau.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua b\u00e0n v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ee7 t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 y\u00ean d\u00e2n, y\u00ean d\u00e2n l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ee9c lao d\u1ecbch. H\u01a1n n\u1eefa, s\u00f4ng l\u00e2u kh\u00f4ng kh\u01a1i th\u00f4ng, kh\u00f4ng ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ee3i h\u1ea1i l\u00e0 nh\u01b0 nhau. Nay huy \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 kh\u01a1i th\u00f4ng, chuy\u1ec3n d\u00f2ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng hay ph\u00eda t\u00e2y, c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u1ec3 s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Theo v\u0103n d\u01b0\u1edbi, nghi ng\u1edd n\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y'.\" id=\"return-footnote-1786-11\" href=\"#footnote-1786-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u g\u00e2y h\u1ea1i nh\u01b0 nhau. Kh\u01a1i th\u00f4ng \u0111\u1ec3 n\u00f3 ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. N\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u1ec3 n\u00f3 ch\u1ea3y ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y, l\u1ee3i h\u1ea1i nh\u01b0 nhau, th\u00ec Vua V\u0169 l\u00e0m g\u00ec? Kh\u01a1i th\u00f4ng s\u00f4ng ng\u00f2i \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec? D\u1ed1c s\u1ee9c v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u1ea1ch, l\u00e0 vi\u1ec7c lao d\u1ecbch m\u00e0 c\u00e1c Vua tr\u01b0\u1edbc coi tr\u1ecdng, nh\u01b0ng d\u00f9ng \u0111\u1ea1o ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn d\u00e2n, tuy c\u00f3 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng.&#8221;<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u01a1i th\u00f4ng, d\u00e2n cho l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4, huy \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n binh l\u00ednh, \u0111\u00e3 th\u00eam v\u00e0o c\u00e1c l\u1eddi <i>&#8220;Vua b\u00e0n v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh&#8221;<\/i> v.v&#8230; T\u1eeb <i>&#8220;tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3&#8221;<\/i> \u0111\u1ebfn <i>&#8220;kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng&#8221;<\/i>, l\u00e0 ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4, L\u01b0u Ch\u00ed, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i n\u00f3i v.v&#8230;)<\/i><\/p>\n<p>[33] Chi\u1ebfu sai l\u00ednh tr\u1ea1m d\u1ecdc theo bi\u00ean gi\u1edbi s\u00f4ng chuy\u1ec3n ch\u1edf v\u1eadt d\u1ee5ng c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 nh\u00e2n, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u01b0. Theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ee3i.<\/p>\n<p>[34] Quy\u1ec1n Gi\u00e1m m\u1ee5c s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 Chu C\u00e1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta l\u1eadp L\u00ea D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i thu\u1ebf m\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch kh\u00f4ng kh\u00e1c x\u01b0a, nh\u01b0ng s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u so v\u1edbi x\u01b0a ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec lao d\u1ecbch. Xin b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n n\u00e0y, tr\u1ea3 l\u1ea1i thu\u1ed9c v\u1ec1 V\u1ec7 Ch\u00e2u.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p cu\u1ed1i th\u00e1ng l\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i, s\u1eed m\u1edbi kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac n\u00e0y, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>&#8220;H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u1eadp ch\u00e2u huy\u1ec7n qu\u00e1 nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e8n b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u1ea7n d\u00f9ng \u1ea5p nh\u1ecf s\u00e1p nh\u1eadp th\u00e0nh l\u1edbn r\u1ed3i tr\u1edf n\u00ean c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, c\u00f9ng vi\u1ec7c \u0110\u01b0\u1eddng x\u00e2y ba th\u00e0nh Th\u1ee5 Gi\u00e1ng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Nay d\u00e2n ch\u1ee3, c\u00f4ng nh\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n s\u00e1p nh\u1eadp, s\u00e1p nh\u1eadp th\u00ec nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u1ea1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nghe theo. \u0110\u00e3 s\u00e1p nh\u1eadp r\u1ed3i l\u1ea1i t\u00e1ch ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00edt. K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n quen th\u1ea5y nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean m\u1ed7i l\u1ea7n s\u00e1p nh\u1eadp m\u1ed9t huy\u1ec7n, li\u1ec1n n\u00f3i l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n; ph\u00e0m nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i b\u1ea5t ti\u1ec7n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 do g\u1ea7n huy\u1ec7n c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a h\u00e0o t\u1ed9c v\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, th\u00ec ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 s\u00e1p nh\u1eadp r\u1ea5t nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0 B\u1eafc th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 phi\u00ean tr\u1ea5n mu\u1ed1n ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng h\u01b0 danh, d\u00f9 ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng b\u00e0n, ch\u1ec9 n\u00ean t\u00ednh \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i hi\u1ec7n nay th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Lu\u1eadn khinh B\u1eafc tr\u1ecdng Nam c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ty, t\u00f9 nh\u00e2n t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh \u0111\u1ec1u theo ph\u00e1p c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7 g\u1eedi \u0111\u1ebfn ty C\u1ee7 s\u00e1t \u0111\u1ec3 l\u1ee5c v\u1ea5n.<\/p>\n<p>[36] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110\u00f4 gi\u00e1m An ph\u1ee7 duy\u00ean bi\u00ean H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Quang T\u1ed5 t\u00e2u m\u1eb7t r\u1eb1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tu\u1ea7n tra \u0111\u1ebfn qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac, nghe n\u00f3i quan l\u1ea1i ph\u00e1t ti\u1ec1n Thanh Mi\u00eau ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n t\u1ef1 k\u1ebft b\u1ea3o, m\u00e0 b\u1eaft th\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9 b\u1ea3o l\u00e3nh h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng b\u1ea7n d\u00e2n, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t th\u00f4n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ph\u00e2n ph\u00e1t, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra th\u00eam r\u1ed3i thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> B\u00e8n giao cho ty An ph\u1ee7 duy\u00ean bi\u00ean H\u00e0 B\u1eafc \u0111i\u1ec1u tra.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 ty An ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>&#8220;Hai qu\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a d\u00e2n, k\u1ebft th\u00e0nh b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n, ch\u01b0a t\u1eebng \u00e9p bu\u1ed9c, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00ednh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong th\u00f4n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1t.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Quang T\u1ed5 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha t\u1ed9i. Quang T\u1ed5 l\u00e0 con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, T\u00f4 Quy\u00ean, quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ed1n l\u1ed9 Phu Di\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng d\u1eddi ph\u00fa thu\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p, d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 c\u1ef1c v\u00ec v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9. Nay mu\u1ed1n t\u1eeb s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0 L\u1ea1c Th\u1ee7y v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0o l\u1ed9 Phu Di\u00ean \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u, t\u1eeb s\u00f4ng V\u1ecb Th\u1ee7y v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0o l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn T\u1ea7n Ch\u00e2u, t\u1eeb s\u00f4ng Kinh Th\u1ee7y v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0o l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean v\u00e0 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ch\u00e2u v\u00e0 Kh\u00e1nh Ch\u00e2u. Trong b\u1ed1n l\u1ed9, th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c xa nh\u1ea5t, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0o s\u00f4ng V\u00f4 \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ninh L\u00e2n, nguy\u00ean l\u00e0 tri huy\u1ec7n Hoa \u00c2m, v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Kham, nguy\u00ean l\u00e0 huy\u1ec7n l\u1ec7nh Ph\u1ed5 Nhu\u1eadn thu\u1ed9c Ph\u1ee7 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng, \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng gi\u00e1 \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang c\u1ea1nh tranh \u0111\u01b0a l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, s\u00f4ng Kinh v\u00e0 s\u00f4ng V\u00f4 \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0a th\u1ea5y t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ninh L\u00e2n n\u00f3i th\u1ea5y thuy\u1ec1n \u0111i tr\u00ean s\u00f4ng n\u00fai \u1edf C\u00f9 Ch\u00e2u, e r\u1eb1ng Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 n\u01a1i t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Th\u1ea7n n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quen th\u1ee7y t\u00ednh \u1edf khe C\u00f9 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y. \u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho Ninh L\u00e2n kh\u1ea3o s\u00e1t, n\u1ebfu mu\u1ed1n l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi quen th\u1ee7y t\u00ednh \u1edf C\u00f9 Ch\u00e2u v\u00e0 khe C\u00f9 \u0110\u01b0\u1eddng, xin t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00e1 ng\u1ea7m, kh\u00e1c v\u1edbi s\u00f4ng n\u00fai, th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Khi n\u01b0\u1edbc khe C\u00f9 \u0110\u01b0\u1eddng d\u00e2ng cao, kh\u00f4ng c\u00f2n lo \u0111\u00e1 ng\u1ea7m, nh\u01b0ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft, kh\u00f3 l\u00ean xu\u1ed1ng, ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi quen th\u1ee7y t\u00ednh m\u1edbi \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. E r\u1eb1ng th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0 s\u00f4ng V\u00f4 \u0110\u1ecbnh c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u Vua th\u00fac gi\u1ee5c Ninh L\u00e2n kh\u1ea3o s\u00e1t.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, L\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng Kham t\u00e2u l\u00ean, Trung th\u01b0 H\u1ed9 ph\u00f2ng n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01a1i \u0111\u00f3 n\u00fai s\u00f4ng hi\u1ec3m tr\u1edf, \u0111\u00e1 ng\u1ea7m nguy hi\u1ec3m, e kh\u00f3 th\u00f4ng th\u1ee7y v\u1eadn, xin b\u00e3i b\u1ecf ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(<i>&#8220;Cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u00e3i b\u1ecf th\u1ee7y v\u1eadn&#8221;<\/i>, theo b\u1ea3n Chu. Nay b\u1ea3n m\u1edbi b\u1ecf \u0111i, e m\u1ea5t s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean ghi l\u1ea1i, nh\u01b0ng d\u1eddi \u0111\u1ebfn sau khi th\u00fac gi\u1ee5c Ninh L\u00e2n kh\u1ea3o s\u00e1t.)<\/i><\/p>\n<p>[38] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ee9c d\u00e2n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam th\u1ebf n\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang kh\u1ed1n kh\u00f3, Vua cho r\u1eb1ng do d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng. L\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;\u1ede Kinh H\u1ed3, Ho\u00e0i Nam v\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u1ea5t ch\u01b0a khai kh\u1ea9n, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda, ho\u1eb7c tu s\u1eeda kh\u00f4ng ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ho\u1eb7c k\u00eanh r\u1ea1ch, \u0111\u00ea \u0111\u1eadp b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do \u0111\u1ecba l\u1ee3i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c h\u1ebft. Nu\u00f4i d\u00e2n ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o l\u1ee5c ph\u1ee7, l\u1ee5c ph\u1ee7 l\u1ea5y th\u1ee7y th\u1ed5 l\u00e0m g\u1ed1c, vi\u1ec7c tr\u1ecb th\u1ee7y th\u1ed5 th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] Vua ban chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t vi\u1ec7c L\u00fd \u0110\u1ecbnh c\u00f3 n\u00ean truy ph\u1ee5c tang m\u1eb9 \u0111\u1ebb hay kh\u00f4ng. L\u00fd \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5, Vua b\u00e8n mu\u1ed1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c quan cho \u0110\u1ecbnh, h\u1ecfi T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0110\u1ecbnh ch\u01b0a t\u1eebng truy ph\u1ee5c, n\u00ean \u0111\u1ec3 L\u1ec5 b\u1ed9 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ec5 quan Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn hi\u1ec7n l\u00e0 tr\u01b0\u1edfng quan, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 L\u1ec5 b\u1ed9 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh?&#8221;<\/i> B\u00e8n giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng 8 m\u1edbi giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. T\u01b0 M\u00e3 Quang trong nh\u1eadt k\u00fd ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu th\u00e1ng 7, e l\u00e0 nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[40] H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Y\u1ebfn Qu\u1ef3 m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, T\u01b0 hu\u00e2n lang trung, quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac th\u1ecd Li\u00eau ch\u1ee7, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u X\u01b0\u01a1ng T\u1ed9 l\u00e0m ph\u00f3; Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd L\u1eadp Chi l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac T\u1ebft, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf L\u01b0u Tr\u1ea5n l\u00e0m ph\u00f3. Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf T\u00f4n V\u0129nh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac th\u1ecd Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng L\u1ec5 l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac T\u1ebft, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadt l\u00e0m ph\u00f3. Sau \u0111\u00f3 L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i s\u1ee9, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan Tri\u1ec7u Chi\u00eam.<\/p>\n<p><em>(Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 12, Chi\u00eam l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, ch\u1eb3ng l\u1ebd Chi\u00eam c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i s\u1ee9? Kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u1ea1i c\u1eed ai thay Chi\u00eam.)<\/em><\/p>\n<p>[42] Trung th\u01b0 d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 h\u00ecnh lu\u1eadt ch\u01b0a \u1ed5n:<\/p>\n<p><i>&#8220;M\u1ed9t l\u00e0, m\u1ed7i n\u0103m x\u1eed t\u1eed h\u00ecnh g\u1ea7n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc th\u00ec nhi\u1ec1u h\u01a1n h\u1eb3n. T\u1eeb x\u01b0a, k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u1ebft, d\u00f9ng s\u00e1t \u0111\u1ec3 ng\u0103n s\u00e1t, kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1ea3m nh\u1eb9 ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n, khi\u1ebfn k\u1ebb \u00e1c n\u1ea3y l\u00f2ng may m\u1eafn. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e2u xin tha t\u1ed9i ch\u1ebft, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng trong thi\u00ean h\u1ea1. V\u00ed nh\u01b0 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 lu\u1eadt t\u1eed h\u00ecnh, nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u1ea5t xa, n\u1ebfu b\u1eaft t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ebft, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i theo m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u00e9t tha t\u1ed9i ch\u1ebft, l\u1eadp ra h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00e1c, nh\u01b0 vi\u1ec7c ch\u1eb7t ng\u00f3n ch\u00e2n c\u00e1i b\u00ean ph\u1ea3i th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111i\u1ec1u \u00e1c v\u00e0 tr\u1eeb h\u1ea1i. C\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c, gi\u1ebft kh\u00f4ng tha. Qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 kh\u00f4ng \u1edf bi\u00ean ph\u00f2ng m\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u1edbi r\u1ed9ng th\u1eddi h\u1ea1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1ng s\u0129, thu \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u1eeb s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i><\/p>\n<p><i>Hai l\u00e0, ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 t\u1ed9i \u0111\u1ed3, l\u01b0u v\u00e0 \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, l\u01b0\u1edbi ph\u00e1p lu\u1eadt ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1eb7t ch\u1ebd. D\u00e2n l\u00e0nh v\u00f4 t\u00ecnh ph\u1ea1m t\u1ed9i, li\u1ec1n b\u1ecb \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng, b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khinh b\u1ec9, tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ed7i nh\u1ee5c su\u1ed1t \u0111\u1eddi; c\u00f2n k\u1ebb ngu mu\u1ed9i d\u00f9 b\u1ecb h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u00e0y l\u00e0 l\u00e0nh, \u0111\u00e3 qu\u00ean \u0111au \u0111\u1edbn, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng h\u1ed5 th\u1eb9n, nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb c\u00e1i \u00e1c. N\u1ebfu b\u1ea3o t\u1ed9i \u0111\u1ed3, l\u01b0u m\u00e0 t\u00ecnh ti\u1ebft kh\u00f4ng qu\u00e1 nghi\u00eam tr\u1ecdng, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt c\u01b0 t\u00e1c th\u1eddi x\u01b0a, n\u1ebfu g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1, ch\u1ec9 gi\u1ea3m b\u1edbt th\u1eddi gian, khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0nh kh\u1ecfi b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng da th\u1ecbt, ch\u1ec9 ph\u1ea3i ch\u1ecbu kh\u1ed5 sai, h\u1ebft n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed1i c\u1ea3i t\u1ef1 l\u00e0m m\u1edbi; c\u00f2n k\u1ebb ngoan c\u1ed1 th\u00ec b\u1ecb giam gi\u1eef t\u1ea1i n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c, tr\u1ea3i qua n\u0103m th\u00e1ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec phong t\u1ee5c s\u1ebd c\u00f3 th\u1eddi k\u1ef3 bi\u1ebft h\u1ed5 th\u1eb9n, quan l\u1ea1i c\u00f3 l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng lao \u0111\u1ed9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Ba, ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u00f3 h\u01a1n hai tr\u0103m \u0111i\u1ec1u, d\u00e2n ngu \u00edt bi\u1ebft s\u1ee3. Khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ph\u1ea3i ly t\u00e1n, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ed9 t\u1ed1ng c\u0169ng v\u1ea5t v\u1ea3 t\u1ed1n k\u00e9m. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh x\u01b0a v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0y \u0111i ho\u1eb7c di d\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh x\u01b0a v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0y \u0111i ho\u1eb7c di d\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'chi t\u1ecda'.\" id=\"return-footnote-1786-12\" href=\"#footnote-1786-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ee3i khi h\u1ecd t\u00e1i ph\u1ea1m, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 sung qu\u00e2n. C\u00e1c t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m nh\u1eb9 v\u00e0 cho \u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c g\u1ea7n \u0111\u00f3. Nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c c\u1ee9ng \u0111\u1ea7u v\u1eabn theo ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c, c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1, v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 1-7 vi\u1ebft: 'T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c'.\" id=\"return-footnote-1786-13\" href=\"#footnote-1786-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n lao d\u1ecbch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea1o \u0111\u1ea7u v\u00e0 \u0111eo g\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ed1n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t s\u0129 d\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t s\u0129 d\u00e2n, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'th\u1ec3', theo c\u00e1c b\u1ea3n in v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 1-7, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u00e3 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-1786-14\" href=\"#footnote-1786-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, ai c\u00f3 hi\u1ebfu \u0111\u1ec5 v\u00e0 ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, giao cho c\u00e1c b\u1eadc k\u1ef3 l\u00e3o trong l\u00e0ng c\u00f9ng quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, ch\u00e2u c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, n\u1ebfu g\u1eb7p ph\u1ea3i t\u1ed9i nh\u1eb9 c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem x\u00e9t vi\u1ec7c chu\u1ed9c t\u1ed9i, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m, l\u1ea1i x\u1eed ph\u1ea1t.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m, t\u1ea5u tr\u00ecnh xin ch\u1ec9 th\u1ecb, \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n qu\u00e1 nhi\u1ec1u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, c\u0169ng n\u00ean r\u00fat g\u1ecdn. Chi\u1ebfu giao cho Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 l\u1eadp ph\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, quan Bi\u00ean s\u1eafc T\u0103ng B\u1ed1 d\u00e2ng t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u01b0a, n\u00f3i r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng nh\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 nh\u1eefng h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u01b0 ch\u1eb7t tay ch\u00e2n, kh\u1eafc l\u00ean da th\u1ecbt cho \u0111\u1ebfn gi\u1ebft ch\u00f3c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. B\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i, d\u00f9ng ti\u1ec1n chu\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e, n\u00ean b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u0103m m\u00ecnh; n\u1ebfu x\u0103m m\u00ecnh v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 r\u0103n \u0111e, th\u00ec \u0111\u1ebfn h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1eaft m\u0169i, ch\u1eb7t ch\u00e2n, thi\u1ebfn, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 t\u1eed h\u00ecnh. Nh\u01b0ng v\u1eabn cho l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, n\u00ean c\u00f3 th\u00eam h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh roi, xem nh\u01b0 nh\u1eb9, ho\u1eb7c tha b\u1ed5ng n\u0103m h\u00ecnh ph\u1ea1t, xem nh\u01b0 n\u1eb7ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 lu\u1eadt l\u01b0u \u0111\u00e0y. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu, Tam \u0110\u1ea1i, tr\u1ea3i qua h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn n\u0103m, s\u1ef1 tr\u1ecb lo\u1ea1n, th\u1ecbnh suy, c\u00f3 l\u00fac n\u1eb7ng l\u00fac nh\u1eb9, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i. \u0110\u1ebfn th\u1eddi Chi\u1ebfn Qu\u1ed1c v\u00e0 T\u1ea7n, ch\u00fa tr\u1ecdng h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n kh\u1ed1c, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t gi\u1ebft c\u1ea3 h\u1ecd, n\u1ea5u s\u1ed1ng, \u0111\u1ee5c x\u01b0\u01a1ng. Nh\u00e0 H\u00e1n d\u1ea5y l\u00ean, cho d\u00e2n ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh ba ch\u01b0\u01a1ng lu\u1eadt, nh\u01b0ng c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng t\u1ed5n ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ch\u01b0a b\u00e3i b\u1ecf; \u0111\u1ebfn th\u1eddi V\u0103n \u0110\u1ebf, b\u1ecf h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u1ebbo th\u1ecbt, \u0111\u1ecbnh l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh roi, b\u1ec1 ngo\u00e0i c\u00f3 ti\u1ebfng l\u00e0 nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft l\u1ea1i c\u00e0ng nhi\u1ec1u. \u0110\u1eddi sau noi theo, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh lu\u1eadt l\u1ec7nh, sau t\u1eed h\u00ecnh l\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y, thay th\u1ebf cho c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u0103m m\u00ecnh, c\u1eaft m\u0169i, ch\u1eb7t ch\u00e2n, thi\u1ebfn. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd l\u01b0u \u0111\u00e0y c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m m\u1ea5t s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1eb7ng nh\u1eb9. B\u1edfi l\u01b0u \u0111\u00e0y theo lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh so v\u1edbi n\u0103m h\u00ecnh l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u1eddi x\u01b0a, \u0111\u00e3 nh\u1eb9 h\u01a1n nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia, \u0111\u1ea5t \u0111ai trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c chia theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u00e0 c\u1eeda, t\u00f4ng t\u1ed9c, m\u1ed3 m\u1ea3, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn c\u00f9ng chung m\u1ed9t t\u1ec9nh, c\u00f9ng nhau canh gi\u1eef, gi\u00fap \u0111\u1ee1 khi \u1ed1m \u0111au, n\u00ean ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p, kh\u00f4ng mu\u1ed1n r\u1eddi b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. Khi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn n\u01a1i xa, h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ph\u1ea3i ch\u1ecbu c\u1ea3nh kh\u1ed5 nh\u1ee5c nh\u01b0 n\u00f4 l\u1ec7 su\u1ed1t \u0111\u1eddi, g\u1ea7n ch\u00fat n\u1eefa l\u00e0 ch\u1ebft. D\u00e2n ch\u00fang th\u1eddi nay r\u1eddi b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, coi nh\u1eb9 gia \u0111\u00ecnh, \u0111i kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng t\u00e2y nam b\u1eafc, xem \u0111\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u1edf l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c m\u1ed9t n\u0103m l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp t\u1ecbch. Nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 mu\u1ed1n tr\u1eebng tr\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u00e1ng ch\u1ebft th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 qu\u00e1 khoan h\u1ed3ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi nay l\u1ea1i thi h\u00e0nh ph\u00e9p chi\u1ebft tr\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u01b0u, \u0111\u1ed3, tr\u01b0\u1ee3ng, si ch\u1ec9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh roi th\u1eddi x\u01b0a. H\u00ecnh ph\u1ea1t t\u1eed h\u00ecnh th\u00ec n\u1eb7ng, h\u00ecnh ph\u1ea1t sinh h\u00ecnh th\u00ec nh\u1eb9, n\u00ean k\u1ebb ph\u1ea1m ph\u00e1p nhi\u1ec1u m\u00e0 roi v\u1ecdt kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ea5t h\u1ea1nh thay \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00ec kh\u00f4ng n\u1ee1 m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 mu\u1ed1n nh\u1eb9 m\u00e0 l\u1ea1i th\u00e0nh n\u1eb7ng.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u01b0\u01a1ng T\u1eed n\u00f3i: &#8220;H\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1ee5c h\u00ecnh c\u0169ng l\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t.&#8221; Ch\u1ec9 c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf m\u00e0 t\u0103ng gi\u1ea3m, th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng nh\u1eb9 s\u1ebd c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1, m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u1eddi x\u01b0a. Th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, th\u1eddi lo\u1ea1n l\u1ea1c h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb9, n\u00ean n\u0103m h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u00f3 \u0111\u1ebfn ba ngh\u00ecn \u0111i\u1ec1u, m\u00e0 quan ch\u1ee9c nh\u00e0 Chu quy \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u1eed h\u00ecnh c\u00f3 n\u0103m tr\u0103m \u0111i\u1ec1u, \u0111\u1ebfn th\u1eddi M\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng x\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf m\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ph\u1ea1t, th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u1eed h\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f2n hai tr\u0103m \u0111i\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n t\u1eed h\u00ecnh r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u1ebfu ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 khoan h\u1ed3ng, x\u1eed b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t cung, ph\u00ed, th\u00ec s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng s\u1ebd r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nh\u01b0 qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111\u00e0o ng\u0169 \u0111\u00e1ng ch\u00e9m, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tang v\u1eadt \u0111\u1ee7 \u0111\u00e1ng treo c\u1ed5, th\u00ec ch\u1eb7t ch\u00e2n; x\u00e2m ph\u1ea1m ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n theo lu\u1eadt \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9 th\u00ec x\u1eed cung h\u00ecnh. C\u00f2n nh\u01b0 h\u00ecnh ph\u1ea1t x\u0103m m\u1eb7t, th\u00edch ch\u1eef, th\u00ec ph\u00e9p th\u00edch ph\u1ed1i c\u0169ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng. T\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf xu\u1ed1ng, x\u1eed b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u01b0u, \u0111\u1ed3, tr\u01b0\u1ee3ng, si, th\u00ec c\u00e1c b\u1eadc h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><em>Trong c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0o n\u1eb7ng h\u01a1n h\u00ecnh cung h\u00ecnh. Nay h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb v\u00f4 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9c v\u1ee5 h\u1ea7u h\u1ea1 trong cung, ch\u1ec9 v\u00ec ch\u00fang quen thu\u1ed9c v\u00e0 nghe th\u1ea5y nhi\u1ec1u, n\u00ean thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng ai cho l\u00e0 sai. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea5y ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 x\u00e9t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng ch\u1ebft b\u1ecb h\u00ecnh ph\u1ea1t m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng, n\u1ebfu cho l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 m\u00ea mu\u1ed9i v\u00e0 sai l\u1ea7m.<\/em><\/p>\n<p><em>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf nh\u1ee5c h\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, nay gi\u00e1o h\u00f3a ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n, phong t\u1ee5c ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh, m\u00e0 mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u1eddi c\u1ed5, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n t\u1eeb kh\u00f4ng l\u00e0m. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u00fang. H\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00f4ng c\u00f2n h\u00ecnh ph\u1ea1t, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u00e1ch m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tr\u1ecb th\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi suy x\u00e9t ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, thu\u1eadn theo s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, l\u00e0m r\u00f5 th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ee7a h\u00ecnh ph\u1ea1t, m\u00e0 d\u00f9ng s\u1ef1 s\u1ed1ng thay cho c\u00e1i ch\u1ebft, d\u00f9ng n\u1eb7ng thay cho nh\u1eb9, \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u nh\u00e2n t\u1eeb nh\u1ea5t sao!<\/em><\/p>\n<p><em>\u0110\u1ebfn khi gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, phong t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea1m v\u00e0o l\u1ec5 ngh\u0129a, vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec h\u00ecnh ph\u1ea1t s\u1ebd kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean th\u00eam hai h\u00ecnh ph\u1ea1t l\u00e0 ch\u1eb7t ch\u00e2n v\u00e0 cung h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf cho nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u1eb9 h\u01a1n t\u1eed h\u00ecnh; quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y, \u0111\u1ec3 noi theo c\u00e1ch x\u1eed ph\u1ea1t th\u1eddi c\u1ed5; ti\u1ebfp theo l\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t l\u01b0u \u0111\u00e0y, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng: <em>&#8220;Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1ee5c h\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/em> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>&#8220;V\u1ec1 l\u00fd m\u00e0 n\u00f3i, th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ef9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1ee5c h\u00ecnh, nh\u01b0 l\u00ednh c\u1ea5m v\u1ec7 b\u1ecf tr\u1ed1n ch\u01b0a t\u1eebng c\u1ea5u k\u1ebft l\u00e0m vi\u1ec7c x\u1ea5u, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u1edf n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng ch\u00e9m, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7t ch\u00e2n.&#8221;<\/em> Ph\u00f9ng Kinh cho r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng qu\u00e2n ph\u00e1p, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>&#8220;Qu\u00e2n ph\u00e1p th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng trong th\u1eddi chi\u1ebfn, n\u1ebfu h\u1ebft chi\u1ebfn tranh th\u00ec gi\u1ea3i t\u00e1n. Lu\u1eadt ph\u00e1p trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 th\u1eddi b\u00ecnh v\u1ed1n kh\u00e1c nhau.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <em>&#8220;Nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nh\u1ee5c h\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n nghi ng\u1edd, ch\u1eb7t ng\u00f3n ch\u00e2n c\u0169ng l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt g\u1ea7n \u0111\u00e2y.&#8221;<\/em> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00f9ng, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>&#8220;Th\u00e1i T\u00f4ng tuy d\u00f9ng l\u01b0u \u0111\u00e0y thay cho ch\u1eb7t ng\u00f3n ch\u00e2n, nh\u01b0ng l\u01b0u \u0111\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng ri\u00eang l\u1ebb, n\u00ean th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 c\u00f3 lu\u1eadt \u0111\u00e1nh roi v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y. V\u00ec th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 s\u1eafc l\u1ec7nh ri\u00eang \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00f9ng lu\u1eadt. N\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng lu\u1eadt, th\u00ec ngo\u00e0i t\u1ed9i ch\u1ebft ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u01b0u \u0111\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb gian, tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u0103ng B\u1ed1 t\u00e2u:<em> &#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ean g\u1ecdi v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a h\u00ecnh ph\u1ea1t trong \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a \u1ed5n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho th\u1ea7n xem x\u00e9t. Nay ph\u00e2n t\u00edch ngh\u0129a l\u00fd trong \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u00e2n t\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'chi\u1ebft', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 75 lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1ee5c h\u00ecnh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-15\" href=\"#footnote-1786-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, d\u00e0i d\u00f2ng v\u00e0 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, c\u00f9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u00e1c b\u1ecf trong ngh\u0129a l\u00fd sai l\u1ea7m v\u00e0 l\u1ed9n x\u1ed9n t\u1ed5ng c\u1ed9ng tr\u0103m vi\u1ec7c, l\u00e0m th\u00e0nh ba quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Vua ra chi\u1ebfu cho T\u0103ng B\u1ed1 xem x\u00e9t \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u300aNguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y Canh Th\u00e2n th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4 c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, \u300aChu s\u1eed\u300b \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i. \u300aV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4 c\u00f3 ghi vi\u1ec7c Vua h\u1ecfi T\u0103ng B\u1ed1 v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1ee5c h\u00ecnh kh\u00f4ng, \u300aChu s\u1eed\u300b l\u1ea1i ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1i n\u00e0o \u0111\u00fang, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t. Nay t\u1ea1m theo \u300aChu s\u1eed\u300b, c\u00f9ng v\u1edbi lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1ee5c h\u00ecnh c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1 ghi v\u00e0o \u0111\u00e2y, v\u1eabn k\u00e8m theo vi\u1ec7c b\u00e1c b\u1ecf nh\u1eefng sai l\u1ea7m trong lu\u1eadt ph\u00e1p.)<\/i><\/p>\n<p>B\u1ed1 l\u00fac \u0111\u1ea7u l\u00e0m quan Bi\u00ean s\u1eafc San \u0111\u1ecbnh, li\u1ec1n n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eadp ph\u00e1p t\u1ea5t ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o lu\u1eadt, n\u1ebfu lu\u1eadt ch\u01b0a \u1ed5n \u0111\u1ecbnh m\u00e0 kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n hi\u1ec7u l\u1ec7nh nh\u1ea5t th\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ecf g\u1ed1c m\u00e0 lo ng\u1ecdn.&#8221;<\/i> B\u00e8n xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft s\u1eeda ch\u00ednh lu\u1eadt v\u0103n. Chi\u1ebfu cho B\u1ed1 ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng t\u00e2u l\u00ean. B\u1ed1 n\u00f3i r\u1eb1ng ngh\u0129a l\u00fd trong Lu\u1eadt s\u01a1 qu\u00e1 d\u00e0i d\u00f2ng v\u00e0 th\u00f4 t\u1ee5c, c\u00f9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u00e1p d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1ec9 ra \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m \u0111i\u1ec1u sai l\u1ea7m, so\u1ea1n th\u00e0nh ba quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu cho B\u1ed1 n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e2n t\u00edch t\u00e2u l\u00ean. T\u01b0 M\u00e3 Quang n\u00f3i r\u1eb1ng B\u1ed1 v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch y\u00eau m\u1ebfn, sai s\u1eeda \u0111\u1ed5i lu\u1eadt v\u0103n. Kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u1ebft qu\u1ea3 th\u1ebf n\u00e0o, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Trung th\u01b0 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00e2ng theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, v\u00ec vi\u1ec7c binh l\u00ednh c\u00e1c n\u01a1i ph\u1ea3i \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc, ti\u1ec5n \u0111\u01b0a v\u1ea5t v\u1ea3, mu\u1ed1n m\u1edf ra ph\u00e9p cho quan vi\u00ean xa \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn n\u01a1i g\u1ea7n. X\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c l\u1ed9 nh\u01b0 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng v.v&#8230;, quan vi\u00ean xa \u0111i l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 kh\u00f3 kh\u0103n, h\u00e0nh l\u00fd t\u1ed1n k\u00e9m, v\u00ec th\u1ebf vi\u1ec7c nh\u1eadm ch\u1ee9c b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, ho\u1eb7c t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ed1n tr\u00e1nh, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c qu\u00e1 h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay, ho\u1eb7c l\u00e2u ng\u00e0y thi\u1ebfu quan ch\u00ednh, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i th\u00eam binh d\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i xa ph\u1ea3i \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc v\u1ea5t v\u1ea3, mu\u1ed1n \u00e1p d\u1ee5ng cho b\u1ea3y l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p, Qu\u1ea3ng Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, tr\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c tri ch\u00e2u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u1ee7y cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1eadp s\u1ed5 ghi ch\u00e9p c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft, ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng c\u00e1c quan nh\u1eadm ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, ba m\u01b0\u01a1i th\u00e1ng thay th\u1ebf \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m, ba n\u0103m thay th\u1ebf \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, thu l\u00e0m th\u1ee9 t\u1ef1 khuy\u1ebft, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, m\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ea7u th\u00e1ng ki\u1ec3m tra c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 quan t\u1ea1i ch\u1ed7<a class=\"footnote\" title=\"G\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 quan t\u1ea1i ch\u1ed7, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, nghi ng\u1edd 'khuy\u1ebft b\u00e1o' l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'quan b\u00e1o'.\" id=\"return-footnote-1786-16\" href=\"#footnote-1786-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu quan \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c c\u00f2n d\u01b0\u1edbi n\u1eeda n\u0103m n\u1eefa l\u00e0 h\u1ebft h\u1ea1n, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ea3n th\u00e2n ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft, trong \u0111\u00f3 quan kinh tri\u1ec1u gi\u00e1m \u0111\u00e1ng h\u1ee3p v\u00e0o d\u00e2n, h\u1ee3p th\u0103ng ch\u1ee9c v\u1ee5, tuy\u1ec3n nh\u00e2n h\u1ee3p v\u00e0o ch\u1ee9c quan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ee9c quan nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-17\" href=\"#footnote-1786-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh l\u1ee5c v\u00e0 th\u0103ng c\u1ea5p \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c theo. Nay khi m\u00e3n nhi\u1ec7m h\u1ee3p v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c v\u1ee5, h\u1ea1n trong m\u1ed9t n\u0103m sau khi ki\u1ec3m tra, chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ecbnh r\u00f5 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m<a class=\"footnote\" title=\"T\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadp', theo v\u0103n ngh\u0129a s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-18\" href=\"#footnote-1786-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, tr\u00ecnh l\u00ean Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00e2u l\u00ean, ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu nhi\u1ec7m c\u0169 ch\u01b0a h\u1ebft, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi thay ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec7m c\u0169 ch\u1edd khuy\u1ebft. N\u1ebfu nhi\u1ec7m m\u1edbi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft th\u1ee9 t\u1ef1, th\u00ec l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m m\u1edbi. N\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf tr\u01b0\u1edbc; huy\u1ec7n l\u1ec7nh th\u00ec \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, c\u0169ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf tr\u01b0\u1edbc.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu quan trong ch\u00e2u mu\u1ed1n nh\u1eadn l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ch\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi qu\u00ea \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p mu\u1ed1n nh\u1eadn l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5 trong l\u1ed9, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u1ebfu ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft trong m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec tr\u00ecnh l\u00ean Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan, n\u1ebfu ch\u01b0a b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u00e0 c\u00f3 quan trong l\u1ed9 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u l\u00ean thi h\u00e0nh. N\u1ebfu \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u00ec h\u1ea1n trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu sau n\u00e0y v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n kh\u00f3 c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 khuy\u1ebft cho ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c b\u1ea3y l\u1ed9, cho ph\u00e9p t\u1ea1m b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o n\u01a1i xa th\u1ee9 hai ho\u1eb7c g\u1ea7n. N\u00ean so\u1ea1n th\u1ea3o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, l\u1ec7nh Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 t\u00e2u l\u00ean, vi\u1ec7c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u00e1c l\u1ed9, v\u1eabn l\u1ec7nh Tam ty \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean. Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n, Tam ban vi\u1ec7n s\u1ee9 th\u1ea7n l\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n theo \u0111\u00f3 so\u1ea1n th\u1ea3o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Theo \u0111\u00f3. L\u1ea1i chi\u1ebfu cho b\u1ea3y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty m\u1ed7i n\u01a1i ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t quan vi\u00ean qu\u1ea3n l\u00fd v\u0103n th\u01b0.<\/p>\n<p>[44] Ban \u0111\u1ea7u, Vua ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh ch\u1ec9 huy c\u00e1c l\u1ed9 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng xa x\u00f4i, cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i ch\u1ed7 th\u00f4ng qua v\u0103n b\u1ea3n. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1n t\u1ea1m th\u1eddi giao cho c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i nhi\u1ec7m s\u1ebd \u00edt \u0111i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi so\u1ea1n th\u1ea3o, An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n vi\u1ebft r\u1eb1ng ngo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0 tri ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i ch\u1ed7. C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c tri ch\u00e2u ph\u1ea3i do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua s\u1eeda l\u1ea1i theo b\u1ea3n th\u1ea3o c\u1ee7a An Th\u1ea1ch. Khi \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan th\u1ea9m quan, thuy\u00ean chuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi xa v\u1ec1 g\u1ea7n, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean th\u00eam v\u00e0o l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf v\u00f9ng th\u1ee9 xa v\u00e0 g\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m tri ch\u00e2u \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do, Kinh \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay, quan l\u1ea1i m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m xa, m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m g\u1ea7n, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ed9 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p li\u00ean t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9, nh\u01b0 v\u1eady h\u1ecd th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1eadn ti\u1ec7n v\u1ec1 nh\u00e0, th\u1ef1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn l\u1edbn.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd do ph\u00e2n chia xa g\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng nh\u1ecdc nh\u1eb1n v\u00e0 thu\u1eadn l\u1ee3i. Hi\u1ec7n nay, ng\u01b0\u1eddi v\u00f9ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn b\u1ed1n l\u1ed9, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u1ed9 l\u1ea1i th\u00edch thu\u1eadn ti\u1ec7n v\u1ec1 nh\u00e0. D\u00f9ng ph\u00e1p m\u1edbi th\u00ec c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u00fd, sao ph\u1ea3i b\u1eaft h\u1ecd ch\u1ecbu thi\u1ec7t c\u1ea3 hai b\u00ean? H\u01a1n n\u1eefa, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho s\u0129 nh\u00e2n m\u00e0 c\u00f2n ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00e0 chi ph\u00ed \u0111\u01b0a \u0111\u00f3n c\u1ee7a l\u1ea1i t\u1ed1t, th\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1p l\u1ec7nh t\u1ed1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Sau \u0111\u00f3, Ph\u00f9ng Kinh c\u00f2n n\u00f3i th\u00eam, s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bv\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4. C\u1ea3\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300bv\u00e0\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b\u0111\u1ec1u ghi chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ea3y l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Qu\u1ea3ng Nam, vi\u1ec7c \u0111\u01b0a \u0111\u00f3n quan l\u1ea1i khi nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0 m\u00e3n nhi\u1ec7m r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3. Nay l\u1ec7nh cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1eadp quy ch\u1ebf b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i ch\u1ed7, mi\u1ec5n cho h\u1ecd ph\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u1ee9ng tuy\u1ec3n. L\u1eadp th\u00e0nh l\u1ec7nh.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[45] Vua b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda t\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t d\u1ec5 gi\u1ea3i quy\u1ebft, ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp, \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t, ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n vi\u1ec7n d\u1eabn xa x\u00f4i \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, h\u00e3y xem nh\u01b0 S\u00e0i Th\u1ebf T\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t Trung Qu\u1ed1c y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi m\u1ea5y ch\u00e2u \u0111\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e2y H\u1ea1, \u0111\u1ee9a tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i m\u1ea5y tu\u1ed5i, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eb9p s\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u00e0n n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao, thay \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c. L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;&#8216;C\u00e0n&#8217;, l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Vua. Kh\u00f4ng c\u01b0\u01a1ng ki\u1ec7n thu\u1ea7n t\u00fay th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m &#8216;C\u00e0n&#8217;.&#8221;<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean k\u1ebft h\u1ee3p d\u00f9ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u00e0 b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u00e2y gi\u1edd n\u00f3i \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;&#8216;H\u01b0\u01a1ng nguy\u1ec7n&#8217; gi\u1ed1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trong \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t t\u1edbi.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u t\u00f9y ti\u1ec7n theo th\u00f3i t\u1ee5c, l\u1ea5y ph\u1ea3i l\u00e0m tr\u00e1i, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 sao?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ea7y thu\u1ed1c d\u00f9ng thu\u1ed1c, ph\u1ea3i bi\u1ebft h\u01b0 th\u1ef1c h\u00e0n nhi\u1ec7t. Khi h\u01b0 h\u00e0n, d\u00f9ng to\u00e0n \u00f4 \u0111\u1ea7u, ph\u1ee5 t\u1eed, kh\u00f4ng s\u1ee3 qu\u00e1 n\u00f3ng.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;\u1ede kinh th\u00e0nh v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c nhi\u1ec1u, nay gi\u1ea3m t\u1ed9i kh\u00f4ng n\u00ean tha cho b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Nguy\u00ean Nh\u00e2n Ch\u00ednh, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Vinh ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan coi cung qu\u00e1n; L\u00fd B\u00ecnh, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9. Ch\u1ee9c \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean ho\u1eb7c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, sau n\u00e0y chuy\u00ean d\u00f9ng l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i d\u00f9ng s\u0129 nh\u00e2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh. Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd B\u00ecnh, h\u1ecfi v\u1ec1 l\u1ec7 c\u0169 th\u1ebf n\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u1ebfu \u0111\u00fang, kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi l\u1ec7 c\u0169. B\u1ecb v\u1eadt chi ph\u1ed1i, l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i; chi ph\u1ed1i v\u1eadt, l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Vua. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu h\u1ecfi l\u1ec7 c\u0169 c\u00f3 hay kh\u00f4ng, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ecb v\u1eadt chi ph\u1ed1i.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 8 ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, th\u00e1ng 9 ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, K\u1ef7 D\u1eadu.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ch\u00e9m L\u00fd T\u00edn, Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, v\u00e0 L\u01b0u Ph\u1ee7, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m ph\u00eda \u0111\u00f4ng Kh\u00e1nh Ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111em m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u1eafp l\u0169y trong l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd. L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea \u0111\u01b0a b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn \u0111\u1ecba v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c giao cho L\u00fd T\u00edn, L\u01b0u Ph\u1ee7 v\u00e0 Gi\u00e1m \u00e1p Ch\u1ee7ng V\u1ecbnh, sai h\u1ecd t\u1eeb L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o \u01b0\u1edbc ng\u00e0y gi\u1edd \u0111\u1ec3 t\u1eadp k\u00edch. L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m theo l\u1ec7nh, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i gi\u1eb7c, qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u00e3 k\u00e9o \u0111\u1ebfn r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 c\u00f3 ba ng\u00e0n qu\u00e2n, giao chi\u1ebfn kh\u00f4ng l\u1ee3i, b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t nhi\u1ec1u, ph\u1ea3i r\u00fat v\u1ec1 L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o.<\/p>\n<p>L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea v\u1ed9i thu l\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1eadn \u0111\u1ecba v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 giao tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1eaft L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c giao cho Ninh Ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho quan ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Chi\u00eau D\u1ee5ng x\u00e9t t\u1ed9i h\u1ecd vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh, c\u00f2n Ch\u1ee7ng V\u1ecbnh th\u00ec ch\u1ebft trong ng\u1ee5c. V\u1ee5 \u00e1n xong, L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. Qu\u00e1ch Qu\u00fd, \u0110\u00f4 gi\u00e1m L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o, v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng \u1ee9ng c\u1ee9u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, mi\u1ec5n t\u1ed9i x\u0103m m\u1eb7t, ph\u1ea1t \u0111\u00e1nh v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea ch\u00e9m L\u00fd T\u00edn l\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00fang.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00f9ng Kinh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i. Tr\u1eabm b\u1ea3o Ng\u1ea1n B\u00e1c r\u1eb1ng: Khanh h\u00e3y t\u1ea1m g\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 sang m\u1ed9t b\u00ean, th\u1eed xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1eb1ng m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi. L\u00fd T\u00edn l\u00e0m ch\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e1m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u1ef1c ra, ban \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t H\u00e1n, L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea c\u1ea7u may l\u1eadp c\u00f4ng n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi, khi\u1ebfn L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb thua v\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u th\u1ea5y oan cho h\u1ecd. Sau \u0111\u00f3, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0 cho ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 v\u1ec1 vi\u1ec7c L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, v\u00e0 xin ban chi\u1ebfu ch\u1ec9. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 ch\u1ec9 th\u1ea5y L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n x\u00e2m ph\u1ea1m, kh\u00f4ng bi\u1ebft nguy\u00ean do, c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd h\u01a1i s\u1ee3 h\u00e3i. N\u1ebfu g\u1eedi th\u01b0 b\u00e1o cho h\u1ecd bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt, h\u1ecd s\u1ebd c\u00e0ng c\u1ee9ng r\u1eafn ch\u1ed1ng l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea3i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i kh\u00f4ng g\u1eedi th\u01b0 n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh, L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u1ec7nh cho L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xu\u1ea5t chi\u1ebfn. X\u00e9t: N\u01a1i L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thua tr\u1eadn l\u00e0 ph\u00eda b\u1eafc L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh. Vi\u1ec7c ph\u00eda b\u1eafc L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m, c\u00f2n vi\u1ec7c x\u00e2m ph\u1ea1m \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng t\u00e1m. Khi gi\u1eb7c x\u00e2m ph\u1ea1m \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh, L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft giam t\u1eeb l\u00e2u, v\u00e0 s\u1eafp b\u1ecb x\u1eed t\u1eed r\u1ed3i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n Chu v\u00ec V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00ean nhi\u1ec1u ch\u1ed7 che gi\u1ea5u cho L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea, t\u1ef1 \u00fd s\u1eeda b\u1ea3n M\u1eb7c, n\u00f3i r\u1eb1ng L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c vi ph\u1ea1m l\u1ec7nh c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea n\u00ean b\u1ecb thua. Ph\u1ee5 truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng L\u00fd T\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u00ec ho\u00e3n vi ph\u1ea1m th\u1eddi h\u1ea1n qu\u00e2n l\u1ec7nh. \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. B\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n c\u0169ng n\u00f3i L\u00fd T\u00edn b\u1ecb ch\u00e9m v\u00ec vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi che \u0111\u1eady. Nay theo b\u1ea3n M\u1eb7c n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u v\u00e0 \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0 v\u00e0 xin ban chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b l\u00e0 ng\u00e0y 26, nay ch\u00e9p chung v\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, L\u00fd T\u00edn, Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, v\u00e0 L\u01b0u Ph\u1ee7, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 b\u1ecb thua n\u00ean b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1edbi ch\u00e9p vi\u1ec7c hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed t\u1eed.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b c\u0169ng cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ch\u00e9m L\u00fd T\u00edn v\u00e0 L\u01b0u Ph\u1ee7 x\u1ea3y ra khi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh, c\u00f2n vi\u1ec7c thua tr\u1eadn ph\u00eda b\u1eafc L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o th\u00ec b\u1ecf s\u00f3t kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[48] \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c m\u1ed9t huy\u1ec7n, d\u00f9 nhi\u1ec1u hay \u00edt, ch\u1ec9 c\u00f3 hai vi\u00ean l\u00e0 l\u1ec7nh v\u00e0 t\u00e1, c\u00f2n ch\u1ee7 b\u1ea1 v\u00e0 huy\u1ec7n \u00fay \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c nhau. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c sai s\u00f3t m\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee7a m\u00ecnh, d\u00f9 th\u1ea5y vi\u1ec7c h\u1ecfng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa. Xin cho ch\u1ee7 b\u1ea1 chuy\u00ean qu\u1ea3n vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, huy\u1ec7n \u00fay chuy\u00ean qu\u1ea3n vi\u1ec7c b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp nh\u01b0 c\u0169, c\u00f2n c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c trong huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u cho th\u00f4ng qu\u1ea3n.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[49] Chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, c\u00e1c quan t\u1eeb \u0110\u1ea1i khanh, Gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng xin \u00e2n tr\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 r\u1ed3i m\u1edbi ti\u1ebfn tr\u00ecnh, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00e2u m\u1eb7t.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, b\u00e3i b\u1ecf Thanh B\u00ecnh qu\u00e2n, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u; Tuy\u00ean H\u00f3a qu\u00e2n \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n Cao Uy\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 3, \u0111\u1eb7t hai huy\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0m qu\u00e2n, chia qu\u00e2n \u0111\u1ed3n th\u00fa. \u0110\u1ebfn nay, Gi\u00e1m ty Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 cho l\u00e0 v\u00f4 d\u1ee5ng, b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n ng\u1ea1ch, tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m huy\u1ec7n nh\u01b0 c\u0169, v\u00e0 \u0111\u01b0a qu\u00e2n \u0111\u1ed3n th\u00fa v\u1ec1 hai ch\u00e2u T\u1ec1 v\u00e0 Truy. S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf hai qu\u00e2n n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng, s\u1eed m\u1edbi kh\u00f4ng ch\u00e9p.<\/p>\n<p>[51] Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, san \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc T\u0103ng B\u1ed1 bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 bi\u00ean s\u1eafc, ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 9 l\u00e0m Trung do\u00e3n, Thuy\u1ebft th\u01b0, ng\u00e0y 14 t\u1eadp hi\u1ec7u, ng\u00e0y 25 ki\u1ec3m tra H\u1ed9 b\u1ed9.<\/p>\n<p>[52] Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eeb ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u01b0\u1edbp, v\u00e2y \u0111\u00e1nh th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, b\u1ea3o L\u1ec7 Nguy\u00ean, tr\u1ea5n Ho\u00e0i An, tr\u1ea1i \u0110\u00f4ng C\u1ed1c, tr\u1ea1i T\u00e2y C\u1ed1c, tr\u1ea5n Nghi\u1ec7p L\u1ea1c, qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec hi\u1ec7u 30 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec 20 v\u1ea1n<a class=\"footnote\" title=\"Qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec hi\u1ec7u 30 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec 20 v\u1ea1n, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15 ch\u00e9p 'qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec hi\u1ec7u 20 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec 2 v\u1ea1n'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 \u300aH\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p 'qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec 20 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi 1, 2 v\u1ea1n'.\" id=\"return-footnote-1786-19\" href=\"#footnote-1786-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, v\u00e2y \u0111\u00e1nh ho\u1eb7c 6, 7 ng\u00e0y, ho\u1eb7c 1, 2 ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Cao M\u1eabn, \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu; Qu\u00e1ch Kh\u00e1nh, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9; Ng\u1ee5y Kh\u00e1nh T\u00f4ng, Ch\u1ec9 s\u1eed ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c; T\u1ea7n B\u1ed9t, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft. Ban \u0111\u1ea7u, gi\u1eb7c nghe \u0111\u1ed3n mang l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7 tr\u0103m ng\u00e0y ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Phu Di\u00ean, Cao M\u1eabn nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e1o v\u1edbi L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u00e0 binh th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng k\u1ebf \u0111\u00e1nh l\u1ea1c h\u01b0\u1edbng, h\u01a1n n\u1eefa Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u1eebng ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i Kim Thang, B\u1ea1ch B\u00e1o, m\u1ed1i th\u00f9 \u0111\u00e3 s\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, B\u00ednh Th\u01b0\u1eddng qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111em ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh. Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n D\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i \u0110\u1ea1i Ngh\u0129a, l\u1ec7nh cho Cao M\u1eabn l\u00e0m t\u01b0\u1edbng ti\u00ean phong. Gi\u1eb7c chi\u1ebfm th\u1ee7y tr\u1ea1i th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, v\u00e2y \u0111\u00e1nh c\u00e0ng g\u1ea5p, Cao M\u1eabn ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1eeb gi\u1edd D\u1ea7n \u0111\u1ebfn gi\u1edd Ng\u1ecd, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba ti\u1ebfn, ch\u00e9m gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn Du L\u00e2m, vi\u1ec7n binh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, tr\u00fang t\u00ean m\u00e0 ch\u1ebft. Gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m, c\u00e1ch Kh\u00e1nh Ch\u00e2u b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, k\u1ef5 binh tu\u1ea7n ti\u1ec5u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, v\u00f9ng Thi\u1ec3m H\u1eefu ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, ch\u00edn ng\u00e0y sau gi\u1eb7c m\u1edbi r\u00fat lui.<\/p>\n<p><i>(Cao M\u1eabn \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, t\u1eeb ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 10 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m<a class=\"footnote\" title=\"Chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m 'gi\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-20\" href=\"#footnote-1786-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, k\u1ef5 binh tu\u1ea7n ti\u1ec5u \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, ch\u00edn ng\u00e0y sau m\u1edbi gi\u1ea3i v\u00e2y r\u00fat lui, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea v\u00e0 \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e3 ch\u00fa \u1edf ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd.)<\/i><\/p>\n<p>[54] V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri Kh\u00e1nh ch\u00e2u. Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ed9i L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi binh g\u00e2y h\u1ecda, n\u00ean l\u1ea5y Qu\u1ea3ng Uy\u00ean thay th\u1ebf. Ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u1ea3ng Uy\u00ean l\u00e0m Tu so\u1ea1n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u00e0m Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, h\u01a1n n\u1eefa Qu\u1ea3ng Uy\u00ean m\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c, n\u00ean cho ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t, s\u1ee3 r\u1eb1ng no \u0111\u1ee7 s\u1ebd bay \u0111i.&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng nghe theo l\u1eddi An Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m D\u1ee5c t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u1ea3ng Uy\u00ean b\u1ec1 ngo\u00e0i tuy nhanh nh\u1eb9n, nh\u01b0ng trong l\u00f2ng \u0111\u1ea7y m\u01b0u m\u1eb9o, kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf h\u00e0ng th\u1ecb t\u00f9ng. Hu\u1ed1ng chi T\u00e2y Nhung ch\u01b0a quy ph\u1ee5c, vi\u1ec7c ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. Xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi v\u0103n v\u00f5 song to\u00e0n, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c d\u0169ng c\u1ea3m, \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh m\u1ed9t \u0111\u1ea1o, th\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng s\u1ebd y\u00ean, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p>[55] H\u1eefu V\u0169 L\u00e2m qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Thi\u1ec7u Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u1ec7nh Y\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea3 K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c <i>(\u0111\u00e3 h\u1ebft tang)<\/i> t\u1eeb ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan ngo\u00e0i tri\u1ec1u. L\u1ec7nh Y\u1ebfn tuy l\u00e0 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, nh\u01b0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1ee9ng chi\u1ebfu. T\u00f4ng Ch\u00ednh ty c\u00f9ng c\u00e1c quan h\u1ecdc ch\u00ednh b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, n\u00ean \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c L\u1ec7nh Y\u1ebfn l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[56] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n ph\u1ee5ng ch\u1ee9c kh\u1ea3o th\u00ed v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n, theo quy \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u00ed cung m\u00e3, n\u1ebfu \u0111\u1ea1t th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ed s\u00e1ch. Vi\u1ec7c th\u00ed cung m\u00e3 l\u00e0 c\u00e1ch tuy\u1ec3n ch\u1ecdn binh s\u0129, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u00ecm t\u01b0\u1edbng so\u00e1i. N\u1ebfu kh\u00f4ng may c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u00e9o n\u1eb7ng, phi ng\u1ef1a nhanh, d\u00f9 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng so\u00e1i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi l\u1eadp khoa v\u00f5 c\u1eed. H\u01a1n n\u1eefa, ph\u00e9p th\u00ed cung m\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u k\u00e9o cung v\u00e0 n\u1eafm cung ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n. T\u1eeb nay xin cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u00e0i s\u00e1ch xu\u1ea5t s\u1eafc v\u00e0 k\u00e9o cung, n\u1eafm cung \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Xem x\u00e9t l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Cu\u1ed1i c\u00f9ng theo t\u1ea5u c\u1ee7a Trung th\u01b0.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Chu cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i. Nay theo b\u1ea3n m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng ch\u01b0a thi h\u00e0nh m\u00e0 b\u1ecf \u0111i, th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng b\u1ecf c\u00f2n nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ti\u1ec1n c\u1ee7a Ph\u1ee5 D\u00e2n gi\u00e1m \u1edf Hu\u1ec7 Ch\u00e2u d\u00e0nh ri\u00eang c\u1ea5p cho Thi\u1ec1u Ch\u00e2u; n\u1ebfu chi ph\u00ed mua \u0111\u1ed3ng \u1edf S\u1ea7m Th\u1ee7y tr\u01b0\u1eddng c\u00f2n d\u01b0 th\u00ec giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty s\u1eed d\u1ee5ng. Ban \u0111\u1ea7u, Tam ty ph\u00e1n quan Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf gi\u00e1m n\u00e0y, nh\u01b0ng b\u1ea3n l\u1ed9 cho r\u1eb1ng m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, sau khi tr\u1eeb chi ph\u00ed v\u1ed1n c\u00f2n l\u00e3i 13 v\u1ea1n quan, b\u00e3i b\u1ecf th\u00ec \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.<\/p>\n<p>[58] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hai ch\u00e2u Gia, Th\u1ee5c vi ph\u1ea1m ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng, giao cho Tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 L\u1ee5c S\u00e2n x\u00e9t t\u1ed9i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> S\u00e2n ch\u1eb3ng bao l\u00e2u th\u00ec m\u1ea5t, n\u00ean vi\u1ec7c x\u00e9t t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u00e0nh. <i>(S\u00e2n m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e2n m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, theo v\u0103n d\u01b0\u1edbi th\u00ec '\u1ea4t D\u1eadu' n\u00ean l\u00e0 'B\u00ednh Tu\u1ea5t'.\" id=\"return-footnote-1786-21\" href=\"#footnote-1786-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng cho vay ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, S\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p<a class=\"footnote\" title=\"Xuy\u00ean H\u1ea1p, 'Xuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332, \u300aL\u1ee5c S\u00e2n truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-22\" href=\"#footnote-1786-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a> kh\u00e1c v\u1edbi n\u1ed9i \u0111\u1ecba, d\u00e2n c\u00e0y c\u1ea5y b\u1eb1ng dao, \u0111\u1ed1t n\u01b0\u01a1ng l\u00e0m r\u1eaby<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e0y c\u1ea5y b\u1eb1ng dao, 'dao' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ef1c', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-23\" href=\"#footnote-1786-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ph\u1ea3i tr\u1ed3ng khoai \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u00f3i. Nay thu\u1ebf kho\u00e1 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u00e3 n\u1eb7ng, d\u00e2n Th\u1ee5c t\u00ednh khinh b\u1ea1c kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00edch tr\u1eef, n\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3 quan, s\u1ebd \u0111\u1ea9y d\u00e2n v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u1ebft, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. Xin b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u1ed1n l\u1ed9, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi vi\u1ec7c tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u vi\u1ec7c sai d\u1ecbch v\u00e0 thu\u1ef7 l\u1ee3i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i. Sau \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 ba l\u1ed9, ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ec1 c\u1eed quan \u1edf l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Chu ch\u00fa th\u00edch r\u1eb1ng sau n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 x\u00e9t t\u1ed9i c\u1ee7a L\u1ee5c S\u00e2n, n\u00ean \u0111\u00e3 xo\u00e1 \u0111i. Nay theo b\u1ea3n m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. T\u1ea5u s\u1edb c\u1ee7a S\u00e2n, theo \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 3. B\u1ea3n M\u1ef1c ch\u00e9p r\u1eb1ng t\u1ea5u s\u1edb d\u00e2ng l\u00ean, li\u1ec1n b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 ba l\u1ed9. B\u1ea3n Chu s\u1eeda ch\u1eef <i>&#8220;li\u1ec1n&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec th\u1ebf b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 ba l\u1ed9&#8221;<\/i>.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u1eddi gian th\u1ef1c t\u1ebf b\u00e3i b\u1ecf s\u1ee9 gi\u1ea3 ba l\u1ed9, t\u1ea1m ghi nh\u01b0 v\u1eady. Tri ch\u00e2u Gia l\u00e0 Lang trung Ty m\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfp nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 2. Tri ch\u00e2u Th\u1ee5c l\u00e0 Lang trung Gi\u00e1 b\u1ed9 Cao L\u01b0\u01a1ng T\u00e1 nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 2, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 3 thay ch\u1ee9c, Lang trung T\u1ec9 b\u1ed9 Y\u1ebfn Gi\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 3.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b ng\u00e0y 25 Nh\u00e2m Ng\u1ecd l\u1ea1i ch\u00e9p Ty N\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty Th\u00e0nh \u0110\u00f4 x\u1eed t\u1ed9i c\u00f4ng nh\u00e2n ch\u00e2u L\u0103ng v\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n thu\u1ebf l\u00e0m ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, l\u1ec7nh ph\u00e2n t\u00edch, e r\u1eb1ng Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i c\u00f3 l\u1ebd do vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u. Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3, L\u00fd Nam C\u00f4ng ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf kinh s\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i xin l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 \u0111\u1ea5u, nh\u1ea5t l\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n xu\u1ea5t tr\u1eadn th\u00ec gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t nhi\u1ec1u h\u01a1n. Khi xin l\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c vi\u00ean coi kho v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1ed5ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f2i h\u1ecfi, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ta mu\u1ed1n y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u01b0\u1edbng s\u0129. T\u1eeb nay, m\u1ed7i th\u1ea1ch ph\u1ea3i chi th\u1ef1c 10 \u0111\u1ea5u. C\u00e1c kho\u1ea3n hao h\u1ee5t trong kho, th\u1eddi h\u1ea1n ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng, b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a vi\u00ean coi kho, vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba, c\u00f9ng c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi, ba ty h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c vi\u00ean coi kho v\u00e0 l\u00ednh th\u01b0\u1eddng l\u1eeba \u0111\u1ea3o, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u1eeb 3 \u0111\u1ebfn 4 ph\u1ea7n 10 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Vua bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu, v\u00e0 ra l\u1ec7nh cho tam ty \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7. Do \u0111\u00f3, tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi coi kho, m\u1ed7i n\u0103m t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng th\u00eam 14.000 quan ti\u1ec1n. N\u1ebfu \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, v\u00e0 th\u01b0\u1edfng 50.000 \u0111\u1ed3ng cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, d\u00f9 c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Trung th\u01b0 cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u00f3 \u00edt nhi\u1ec1u, t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u0169ng kh\u00e1c. Nay ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u x\u1eed nh\u01b0 nhau, e l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. H\u01a1n n\u1eefa, l\u01b0\u01a1ng t\u0103ng kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eaft h\u1ecd li\u00eam ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m l\u00ean 18.900 quan. \u1ede kinh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kho n\u1ebfu nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi xin l\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c c\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u00e1c nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kho, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9: d\u01b0\u1edbi 100 \u0111\u1ed3ng th\u00ec ph\u1ea1t \u0111i \u0111\u00e0y m\u1ed9t n\u0103m, c\u1ee9 th\u00eam 100 \u0111\u1ed3ng th\u00ec t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc; 1.000 \u0111\u1ed3ng th\u00ec l\u01b0u \u0111\u00e0y 2.000 d\u1eb7m<a class=\"footnote\" title=\"'1.000 \u0111\u1ed3ng l\u01b0u \u0111\u00e0y 2.000 d\u1eb7m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '1.000 d\u1eb7m'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b quy\u1ec3n 1, l\u01b0u h\u00ecnh chia l\u00e0m ba b\u1eadc: 2.000 d\u1eb7m, 2.500 d\u1eb7m, 3.000 d\u1eb7m. V\u1eady '2.000 d\u1eb7m' l\u00e0 \u0111\u00fang. C\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26\/5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 199, h\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-24\" href=\"#footnote-1786-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, c\u1ee9 th\u00eam 1.000 \u0111\u1ed3ng th\u00ec t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed1i \u0111a l\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y 3.000 d\u1eb7m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ph\u1ea1m s\u1ebd gi\u1ea3m t\u1ed9i hai b\u1eadc so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111i lao d\u1ecbch ngo\u00e0i 500 d\u1eb7m, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y ph\u1ea3i \u0111i ngo\u00e0i 1.000 d\u1eb7m, n\u1ebfu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 tr\u00ean 10.000 \u0111\u1ed3ng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. N\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ee9a h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 ch\u01b0a nh\u1eadn, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng ph\u1ea1m s\u1ebd gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u theo \u0111i\u1ec1u tr\u00ean m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n th\u00ec s\u1ebd \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1eabn cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, n\u1ebfu ph\u1ea1m nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y th\u00ec th\u01b0\u1edfng 100.000 \u0111\u1ed3ng<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u1ea1m nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y th\u01b0\u1edfng 100.000 \u0111\u1ed3ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nh\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26\/5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-25\" href=\"#footnote-1786-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u01b0\u1edfng 200.000 \u0111\u1ed3ng, \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n th\u01b0\u1edfng 300.000 \u0111\u1ed3ng. N\u1ebfu l\u00e0 quan ch\u1ee9c, ngo\u00e0i ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean, v\u1eabn cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eadn th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b: \u0110\u1ec1 c\u1eed Tam ty Tr\u01b0\u1edbng ty T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, ban h\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 kho l\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0. X\u00e9t ra, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 l\u1eadp ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 kho.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: c\u00e1c kho c\u1ea5p ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, th\u01b0\u1eddng l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c c\u00e2n \u0111ong \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1eady, chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u1eeb 3 \u0111\u1ebfn 4 ph\u1ea7n 10 l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"'Chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u1eeb 3 \u0111\u1ebfn 4 ph\u1ea7n 10 l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-26\" href=\"#footnote-1786-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>. T\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho ng\u01b0\u1eddi coi kho, l\u1eadp ra ph\u00e1p l\u1ec7nh nghi\u00eam kh\u1eafc v\u1ec1 vi\u1ec7c thu h\u1ed3i. Nh\u1edd \u0111\u00f3, gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 500 l\u00ednh v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea1m t\u1ed9i, tr\u1ed9m c\u1eafp kh\u00f4ng c\u00f2n ho\u00e0nh h\u00e0nh. Sau n\u00e0y \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i cho quan l\u1ea1i trong ngo\u00e0i, quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u coi tr\u1ecdng ph\u00e1p l\u1ec7nh<a class=\"footnote\" title=\"'Quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u coi tr\u1ecdng ph\u00e1p l\u1ec7nh' c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u0103n c\u1ee9 v\u0103n tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'nh\u01b0ng' l\u00e0 ch\u1eef 'kho' vi\u1ebft nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-1786-27\" href=\"#footnote-1786-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ecf \u0111i. B\u1ecf \u0111i l\u1eddi khen t\u00e2ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng vi\u1ec7c l\u1eadp ra ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 kho sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u00e9p?)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng t\u00e0i n\u0103ng kh\u00f3 ki\u1ebfm n\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00e0nh t\u00edch.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u01b0u Y\u1ebfn \u1edf Giang, Ho\u00e0i, d\u00f9ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i t\u00e0i n\u0103ng, nay nh\u01b0 Vinh Nh\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c, d\u00f9ng h\u1ecd \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec?&#8221;<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y \u0111\u1ec3 Ng\u00f4 Sung t\u00e2u xin thay ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 b\u00e3i ch\u1ee9c Vinh Nh\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng S\u00f4, \u0111\u1ec1u cho b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i b\u00e0n r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1n quan ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, ki\u00eam Tam ty th\u01b0\u1eddng l\u1ea5n quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c ty kh\u00e1c, vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ee9c tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tam ty l\u00e0m vi\u1ec7c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u sinh s\u1ef1 \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i nu\u00f4i l\u1ea1i nh\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec sao Tam ty l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn th\u1ebf? Ch\u1ec9 nh\u01b0 vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ebfn kinh, b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i b\u00e1o Tam ty r\u1ed3i kho m\u1edbi d\u00e1m nh\u1eadn, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f2i v\u00e0i tr\u0103m ti\u1ec1n, nh\u01b0ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1ed1n k\u00e9m kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00e0i tr\u0103m ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c Tam ty l\u00e0m, g\u1ea7n th\u00ec qu\u00e1 chi ti\u1ebft, xa th\u00ec qu\u00e1 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, chi ti\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u00e2n d\u1ec5 ki\u1ebfm l\u1ee3i. N\u1ebfu mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c n\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i l\u1ea1i nh\u00e2n, khi\u1ebfn l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng h\u1eadu h\u0129nh m\u00e0 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb v\u00ec qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, n\u00ean coi c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t, nay ti\u1ebfc h\u1eadu l\u1ed9c kh\u00f4ng cho l\u1ea1i nh\u00e2n, m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, c\u0169ng l\u00e0 t\u1eeb t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e3 d\u00f9ng t\u00e0i s\u1ea3n thi\u00ean h\u1ea1, chi b\u1eb1ng d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 c\u1ea5p, nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n tr\u00ean th\u1ea5y trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, nay theo b\u1ea3n Chu m\u00e0 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>&#8220;L\u1ea1i nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, kho t\u00e0ng, n\u00ean c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. Nay kh\u00f4ng c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, h\u1ecd v\u1eabn ph\u1ea3i d\u00f9ng c\u1ee7a c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng, v\u00ec nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 sinh s\u1ef1 ph\u00e1 ph\u00e1p, t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t nhi\u1ec1u. N\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 thu l\u1ea1i c\u1ee7a c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec3 nu\u00f4i h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi chi\u1ebfu ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 5<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1786-28\" href=\"#footnote-1786-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c, n\u00ean v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i. \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b d\u1ef1a v\u00e0o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b m\u00e0 ch\u00e9p li\u1ec1n th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n. \u300aH\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed\u300b d\u1ef1a v\u00e0o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p li\u1ec1n th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n, t\u00f3m t\u1eaft r\u1eb1ng: Trung th\u01b0 xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i 10 \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc th\u00fac, thi h\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, trong tri\u1ec1u th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ngo\u00e0i th\u00ec gi\u00e1m ty, \u0111\u1ec1u b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc theo ph\u00e1p n\u00e0y. Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ra th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, trong ngo\u00e0i t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u quan, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, b\u1ebfn \u0111\u00f2, th\u1ecb l\u1ec7, mi\u1ec5n d\u1ecbch, ti\u1ec1n l\u00e3i, kh\u00f4ng hao t\u1ed5n c\u1ee7a quan, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u0103ng thu\u1ebf d\u00e2n, m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Kinh s\u01b0 t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i nh\u00e2n 413.400 quan, gi\u00e1m ty v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u 689.800 quan, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, b\u1ebfn \u0111\u00f2, th\u1ecb l\u1ec7, mi\u1ec5n d\u1ecbch, ti\u1ec1n l\u00e3i, m\u00e0 c\u1ee7a quan kh\u00f4ng b\u1ecb hao t\u1ed5n. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[60] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, \u0111\u1eadp, c\u1eeda c\u1ed1ng \u1edf s\u00f4ng Th\u00e1i H\u00e0 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a Ty \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban s\u1eafc th\u01b0, kh\u00ed t\u1ec7, \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai b\u1ea1c cho th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed1i cao c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c B\u00e1ch Man \u1edf v\u00f9ng n\u00fai tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau s\u00f4ng Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean ph\u00eda nam s\u00f4ng \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed9, l\u00e0 T\u01b0 Kh\u1eafc, \u0111\u1ec3 ch\u00fac m\u1eebng vi\u1ec7c l\u00ean ng\u00f4i v\u00e0 c\u1ed1ng n\u1ea1p ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[62] Cao Ph\u00fa, Quang l\u1ed9c khanh, Tri ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 chuy\u00ean qu\u1ea3n c\u00e1c vi\u1ec7c v\u1ec1 kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Qu\u1ea3ng hu\u1ec7, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, th\u1ee7y l\u1ee3i, sai d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ed7i cu\u1ed1i n\u0103m, ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean c\u00e1c vi\u1ec7c sau \u0111\u00e2y, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a r\u00f5 th\u00ec th\u00eam b\u1edbt ch\u1ec9 th\u1ecb: S\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c hi\u1ec7n c\u00f3 trong kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, Qu\u1ea3ng hu\u1ec7 trong thi\u00ean h\u1ea1; s\u1ed1 ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau \u0111\u00e3 ph\u00e1t ra trong m\u00f9a h\u1ea1, thu; s\u1ed1 th\u00f3c ph\u1ea3i thu, \u0111\u00e3 thu, ch\u01b0a thu, ho\u00e3n thu; s\u1ed1 th\u00f3c \u0111\u00e3 mua, gi\u00e1 m\u1ed7i th\u00f9ng; s\u1ed1 th\u00f3c \u0111\u00e3 b\u00e1n ra; t\u1ed5ng s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00e3i thu \u0111\u01b0\u1ee3c; s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u1ee9u t\u1ebf; s\u1ed1 c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y l\u1ee3i \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng trong thi\u00ean h\u1ea1; s\u1ed1 nh\u00e2n c\u00f4ng, binh l\u00ednh, d\u00e2n \u0111inh \u0111\u00e3 huy \u0111\u1ed9ng; s\u1ed1 m\u1eabu ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbi ti\u00eau; s\u1ed1 thu\u1ebf t\u0103ng th\u00eam; s\u1ed1 \u0111\u1ea5t hoang khai kh\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c; s\u1ed1 thu\u1ebf t\u0103ng th\u00eam; s\u1ed1 vi\u1ec7c sai d\u1ecbch \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i trong thi\u00ean h\u1ea1; s\u1ed1 d\u00e2n l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b m\u00e0 s\u1eeda ch\u00e9p l\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng Vua ph\u00ea cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 chuy\u00ean qu\u1ea3n c\u00e1c vi\u1ec7c v\u1ec1 kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Qu\u1ea3ng hu\u1ec7, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, th\u1ee7y l\u1ee3i, sai d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1, t\u1eeb nay cu\u1ed1i n\u0103m, ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00f3c hi\u1ec7n c\u00f3 trong kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, Qu\u1ea3ng hu\u1ec7, vi\u1ec7c thu ph\u00e1t ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau m\u00f9a h\u1ea1, thu, n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, ho\u00e3n thu, mua b\u00e1n th\u00f3c, v\u1ed1n l\u00e3i, c\u1ee9u t\u1ebf, s\u1ed1 binh d\u00e2n huy \u0111\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng th\u1ee7y l\u1ee3i, s\u1ed1 m\u1eabu ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbi ti\u00eau v\u00e0 \u0111\u1ea5t hoang khai kh\u1ea9n l\u00e0m t\u0103ng thu\u1ebf, s\u1ed1 vi\u1ec7c sai d\u1ecbch \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i.)<\/i><\/p>\n<p>[63] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u00e2u c\u1eed ch\u1ee9c Ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c Chi, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd V\u0103n Khanh, Khai Phong ph\u1ee7 Binh t\u00e0o tham qu\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e1n t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a b\u1ea3n ty v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb sai ph\u00e1i. Nay vi\u1ec7c thu nh\u1eadn v\u00e0 ph\u00e1t chuy\u1ec3n \u0111\u00e3 th\u00e0nh n\u1ec1 n\u1ebfp. Xin cho c\u00e1c v\u1ecb \u1ea5y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u00e1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf b\u1ea3n ty, ri\u00eang Tr\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c Chi xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ee7a v\u1eadn ph\u00e1n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c Chi \u0111\u1ee3i m\u1ed9t n\u0103m, n\u1ebfu l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t th\u00ec s\u1ebd b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[64] Xem x\u00e9t l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a c\u00e1c quan bi\u00ean tu \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 Trung th\u01b0, xem x\u00e9t 22 vi\u1ec7c n\u00ean giao v\u1ec1 c\u00e1c ty:<\/p>\n<p><i>&#8220;Xin cho c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau c\u1eed tuy\u1ec3n nh\u00e2n chuy\u1ec3n quan tu\u1ea7n t\u1ef1, l\u1ec7nh Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty g\u1eedi th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn ty tuy\u1ec3n; Khi quan vi\u00ean qua \u0111\u1eddi, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u00e1o l\u00ean Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n;<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c trong ngo\u00e0i v\u00e0 c\u00e1c quan hai ch\u1ebf c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh c\u00e1c quan \u0111\u00e3 m\u1ea5t xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00e2n th\u00edch, xin ch\u1ec9 do Trung th\u01b0 ph\u00ea duy\u1ec7t g\u1eedi v\u1ec1 c\u00e1c ty thi h\u00e0nh; Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan vi\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu c\u1ea5p, th\u00ec g\u1eedi tr\u00e1t xu\u1ed1ng Tam ty theo quy \u0111\u1ecbnh, chi\u1ebfu c\u1ea5p cho t\u00f4ng th\u1ea5t c\u0169ng theo c\u00e1ch n\u00e0y;<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m t\u1eeb Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb Ti\u1ec3u t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean khi qua \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ebfu t\u1eb7ng, \u0111\u1ec1u g\u1eedi tr\u00e1t xu\u1ed1ng N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh chi\u1ebfu c\u1ea5p, xin \u1edf kinh th\u00e0nh giao cho Tam ty, \u1edf ngo\u00e0i giao cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n chi c\u1ea5p;<\/i><\/p>\n<p><i>Xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u1ed9p gia tr\u1ea1ng khi b\u1ed5 nhi\u1ec7m tuy\u1ec3n nh\u00e2n; C\u00e1c gia \u0111\u00ecnh quan vi\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m kinh quan trong ba \u0111\u1eddi, xin \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u00f4n trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang, xin l\u1eadp \u0111i\u1ec1u l\u1ec7;<\/i><\/p>\n<p><i>Khi phong v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c d\u1eddi tr\u1ea5n, c\u1ea7n ban b\u1ed1 ch\u00ednh l\u1ec7nh trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n h\u1ea1t, ch\u1ec9 l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ki\u1ec3m tra.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u; L\u1ec7nh c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau chi\u1ebfu c\u1ea5p v\u00e0 hi\u1ebfu t\u1eb7ng, \u0111\u1ee3i khi so\u1ea1n xong quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec g\u1eedi v\u00e0o N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 chi\u1ebfu c\u1ea5p.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua th\u1ea5y vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1edf Trung th\u01b0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt v\u00e0 giao v\u1ec1 c\u00e1c ty, mu\u1ed1n d\u1ee5 c\u00e1c quan bi\u00ean tu \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c vi\u1ec7c c\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt r\u1ed3i d\u1ea7n d\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, sai \u0111\u1ec1 c\u1eed V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 quan t\u1ea1i c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 \u1edf kinh, c\u00f9ng v\u1edbi tam ty s\u1ee9 v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 ph\u1ee5 tr\u00e1ch bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c quy ch\u1ebf c\u1ee7a tam ty. Khi ho\u00e0n th\u00e0nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u1ed9t b\u1ea3n, l\u1ec7nh cho tam ty c\u00f9ng tu\u00e2n th\u1ee7 thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, duy\u1ec7t binh 956 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u1ec9 huy v\u0169 v\u1ec7 \u1edf T\u1ebf Ch\u00e2u, xem x\u00e9t vi\u1ec7c b\u00e0y binh tr\u1eadn. Sai L\u01b0u Thu\u1ea5n Khanh, ph\u00f3 s\u1ee9 t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1, \u0111ang l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o duy\u1ec7t, l\u00e0m ch\u1ee9c c\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, ch\u1ec9 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, ban t\u01a1 l\u1ee5a; m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh b\u00e0y tr\u1eadn, hai gi\u00e1o \u0111\u1ea7u, m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u0111\u00e1nh nhau b\u1eb1ng th\u01b0\u01a1ng \u0111ao \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[67] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho tam ty, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o vi\u1ec7n x\u00e1 nh\u00e2n ho\u1eb7c t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u0129nh c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u1eb7t.<\/p>\n<p>[68] Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u0129 Khu\u00ea, tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay x\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c lo\u1ea1i kho\u00e1n l\u1ecbch xin c\u1ea5p cho t\u00f4ng th\u1ea5t, chia ra th\u00e0nh 419 \u0111\u1ea1o, xin giao cho tam ty qu\u1ea3n l\u00fd, m\u1ed7i th\u00e1ng ch\u1ec9 theo l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n m\u00e0 x\u00e9t c\u1ea5p, th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. <a class=\"footnote\" title=\"S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 8, \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u0129 Khu\u00ea, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1786-29\" href=\"#footnote-1786-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[69] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd B\u00ecnh, \u0111\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, sung ch\u1ee9c xu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, lo r\u1eb1ng c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf vi\u1ec7n n\u00e0y, th\u1ec3 th\u1ee9c \u0111\u00e3i ng\u1ed9 kh\u00e1c v\u1edbi l\u1ea1i nh\u00e2n, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i th\u1ec3 l\u1ec7 khi H\u1ea1 Th\u1ee7 B\u00e2n v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[70] L\u1ee5c S\u00e2n, long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, m\u1ea5t. <a class=\"footnote\" title=\"\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 8, \u0111\u00e3 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 24, \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.\" id=\"return-footnote-1786-30\" href=\"#footnote-1786-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1786-1\"> An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho quy\u1ec1n thi\u00eam m\u00e0 cho r\u1eb1ng n\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'kh\u00f4ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd v\u0103n, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 l\u1ebd n\u00ean \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'cho r\u1eb1ng'. <a href=\"#return-footnote-1786-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-2\">Ch\u1eef 'Cung' trong 'Cung Ch\u00e2u B\u1ea3o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u1ea4n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 truy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 67 v\u00e0 \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-3\"> \u00c1i d\u00e2n kh\u1ea3 phi\u1ec1n, tinh khi\u1ebft kh\u1ea3 nh\u1ee5c, trong \u300aT\u00f4n T\u1eed - C\u1eedu bi\u1ebfn thi\u00ean\u300b vi\u1ebft: 'Li\u00eam khi\u1ebft, kh\u1ea3 nh\u1ee5c d\u00e3; \u00e1i d\u00e2n, kh\u1ea3 phi\u1ec1n d\u00e3'. <a href=\"#return-footnote-1786-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-4\">ph\u00e1t v\u1eadn nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'ph\u00e1t khi\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-5\">Ch\u1eef 'h\u1eadu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 69 ph\u1ea7n H\u1ea1 v\u1ec1 ph\u00e9p Thanh mi\u00eau, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 11 ph\u1ea7n H\u1ea1 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1786-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-6\">\u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 ch\u00e9p l\u00e0 '3 v\u1ea1n'. <a href=\"#return-footnote-1786-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-7\">'Th\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u1ef1c', theo \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 22 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-8\">L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, ch\u00ednh v\u0103n ghi l\u00e0 'L\u00fd T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng'. <a href=\"#return-footnote-1786-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-9\"> L\u1eadp qu\u00e2n 'l\u1eadp' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n d\u01b0\u1edbi s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1786-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-10\">C\u1ea5p ba \u0111\u1ebfn hai tr\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, ch\u1eef 'quan' d\u01b0\u1edbi nghi l\u00e0 thi\u1ebfu ch\u1eef 'ti\u1ec1n'. <a href=\"#return-footnote-1786-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-11\">Theo v\u0103n d\u01b0\u1edbi, nghi ng\u1edd n\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y'. <a href=\"#return-footnote-1786-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-12\">C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh x\u01b0a v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0y \u0111i ho\u1eb7c di d\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'chi t\u1ecda'. <a href=\"#return-footnote-1786-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-13\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c, c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1, v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 1-7 vi\u1ebft: 'T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c'. <a href=\"#return-footnote-1786-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-14\">L\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u1ea3o s\u00e1t s\u0129 d\u00e2n, ch\u1eef 'l\u1ec7nh' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'th\u1ec3', theo c\u00e1c b\u1ea3n in v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p 1-7, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 167, ph\u1ea7n H\u00ecnh kh\u1ea3o, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, ph\u1ea7n H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed, \u0111\u00e3 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-1786-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-15\">'Ph\u00e2n t\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'chi\u1ebft', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 75 lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1ee5c h\u00ecnh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-16\"> G\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 quan t\u1ea1i ch\u1ed7, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. X\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, nghi ng\u1edd 'khuy\u1ebft b\u00e1o' l\u00e0 sai l\u1ea7m c\u1ee7a 'quan b\u00e1o'. <a href=\"#return-footnote-1786-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-17\"> Ch\u1ee9c quan nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-18\"> T\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1eadp', theo v\u0103n ngh\u0129a s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-19\">Qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec hi\u1ec7u 30 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec 20 v\u1ea1n, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15 ch\u00e9p 'qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec hi\u1ec7u 20 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec 2 v\u1ea1n'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486 \u300aH\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p 'qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec 20 v\u1ea1n, \u00edt th\u00ec kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi 1, 2 v\u1ea1n'. <a href=\"#return-footnote-1786-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-20\">Chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Du L\u00e2m 'gi\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-21\"> S\u00e2n m\u1ea5t v\u00e0o th\u00e1ng 8 ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, theo v\u0103n d\u01b0\u1edbi th\u00ec '\u1ea4t D\u1eadu' n\u00ean l\u00e0 'B\u00ednh Tu\u1ea5t'. <a href=\"#return-footnote-1786-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-22\"> Xuy\u00ean H\u1ea1p, 'Xuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332, \u300aL\u1ee5c S\u00e2n truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-23\"> C\u00e0y c\u1ea5y b\u1eb1ng dao, 'dao' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ef1c', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-24\"> '1.000 \u0111\u1ed3ng l\u01b0u \u0111\u00e0y 2.000 d\u1eb7m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '1.000 d\u1eb7m'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b quy\u1ec3n 1, l\u01b0u h\u00ecnh chia l\u00e0m ba b\u1eadc: 2.000 d\u1eb7m, 2.500 d\u1eb7m, 3.000 d\u1eb7m. V\u1eady '2.000 d\u1eb7m' l\u00e0 \u0111\u00fang. C\u0103n c\u1ee9 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26\/5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 199, h\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-25\"> 'Ph\u1ea1m nh\u00e2n b\u1ecb t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y th\u01b0\u1edfng 100.000 \u0111\u1ed3ng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nh\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26\/5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-26\"> 'Chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t t\u1eeb 3 \u0111\u1ebfn 4 ph\u1ea7n 10 l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-27\"> 'Quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u coi tr\u1ecdng ph\u00e1p l\u1ec7nh' c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u0103n c\u1ee9 v\u0103n tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'nh\u01b0ng' l\u00e0 ch\u1eef 'kho' vi\u1ebft nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-1786-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-28\">Ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u0129', theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1786-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-29\">S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 8, \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u0129 Khu\u00ea, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1786-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1786-30\">\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 8, \u0111\u00e3 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 24, \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i. <a href=\"#return-footnote-1786-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":5,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1786","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2681,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1786\/revisions\/2681"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1786\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1786"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1786"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}