{"id":1792,"date":"2026-01-01T13:08:18","date_gmt":"2026-01-01T06:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1792"},"modified":"2026-04-27T21:48:10","modified_gmt":"2026-04-27T14:48:10","slug":"beta-quyen-217-nam-hi-ninh-thu-3-canh-tuat-1070","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-217-nam-hi-ninh-thu-3-canh-tuat-1070\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 217: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1070)","rendered":"QUY\u1ec2N 217: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1070)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu: <i>\"D\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y[footnote]Chi\u1ebfu d\u00e2n \u0111\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y, ch\u1eef 't\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ed3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty y\u00eau c\u1ea7u quan ch\u1ee9c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea3i c\u1ee9u t\u1ebf, an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e0 kh\u1eafc, h\u00f4n \u00e1m, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho L\u01b0u M\u00f4ng \u1edf Ch\u00e2u T\u00e2n, Qu\u1ea3n S\u01b0 Th\u01b0\u1eddng \u1edf Ch\u00e2u X\u1eed, Ung Chi H\u1ea1o \u1edf Ch\u00e2u L\u00e3ng[footnote]Ung Chi H\u1ea1o, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 34, m\u1ee5c 49 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Ung Chi K\u1ef3'.[\/footnote], C\u1ed5 U\u1ea9n, L\u00fd Qu\u1ef3 \u1edf Ch\u00e2u Gia, Chu D\u0129nh \u1edf Ch\u00e2u C\u00f9, H\u1ed3 Y\u1ec3n \u1edf Ch\u00e2u T\u1ec1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n; L\u00fd H\u00e0ng \u1edf Ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean[footnote]L\u00fd H\u00e0ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00fd Kh\u00e1ng'.[\/footnote], \u0110i\u1ec1n T\u1ecbch, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n[footnote]Tr\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Do'.[\/footnote], \u0110\u00e0m L\u1eadp Chi \u1edf Ch\u00e2u Trung[footnote]\u0110\u00e0m L\u1eadp Chi, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u00e0m Kh\u00e2u Chi'.[\/footnote], T\u00f4n Ti\u1ec1m \u1edf Ch\u00e2u Mi, Tr\u1ea7n Thu\u1ea5n Nh\u1ea1c \u1edf Ch\u00e2u Ki\u1ebfm, Th\u01b0\u1ee3ng C\u1ea3nh Thu\u1ea7n \u1edf Ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh, \u0110\u1eadu Tu\u1ea5n \u1edf Qu\u00e2n H\u00e1n D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc \u0110\u1ed3ng Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n; Nh\u1eadm Th\u00f4ng Phu \u1edf Ch\u00e2u Mi, Qu\u1ed1c Th\u00e1i \u1edf Ch\u00e2u H\u00ecnh, Y Tri\u1ec7n \u1edf Kinh Nam, Ung L\u00e2m T\u00f4ng \u1edf Ch\u00e2u Ph\u1ed5, Tr\u00ecnh L\u1ec5 \u1edf Qu\u00e2n L\u00e2m Giang, Chu T\u1ef1 \u1edf Qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, trong chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ea1i x\u00e1 Nam Giao, c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ti\u1ebft h\u1ea1nh, t\u00e0i n\u0103ng, h\u1ecdc v\u1ea5n, c\u00e1c Gi\u00e1m ty \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed L\u01b0u M\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u1ee9ng chi\u1ebfu, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p c\u00f3 22 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed[footnote]22 ng\u01b0\u1eddi, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 vi\u1ebft l\u00e0 '21 ng\u01b0\u1eddi'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 34, m\u1ee5c 48 v\u00e0 b\u1ea3n s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 211 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 '29 ng\u01b0\u1eddi'.[\/footnote]. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b \u0111\u1ed5i th\u00e0nh <i>\"ti\u1ebft h\u1ea1nh chi s\u0129\"<\/i>.)<\/i>\r\n\r\n[3] Gi\u1ea3m m\u1ed9t ch\u1ee9c quan c\u1ee7a \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf hai ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng v\u00e0 Thi\u1ec3m. Vua cho r\u1eb1ng do vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, binh l\u00ednh t\u1eadp trung nhi\u1ec1u \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba l\u1ea1i c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u quan ch\u1ee9c.\r\n\r\n[4] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c trong h\u1ecd <i>(th\u00e2n th\u00edch)<\/i> ra l\u00e0m quan ngo\u00e0i, n\u00ean ghi r\u00f5 h\u1ecd. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ban s\u1eafc ch\u1ec9 ho\u1eb7c t\u1ef1 d\u00e2ng bi\u1ec3u l\u00ean v\u00e0 khi tr\u1edf v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, th\u00ec ch\u1ec9 x\u01b0ng l\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e2n, kh\u00f4ng ghi h\u1ecd.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan khi \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u t\u1eeb t\u1ea1, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 c\u00e1c vi\u00ean Ng\u1ef1 s\u1eed c\u1ee7a ba vi\u1ec7n \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Trung th\u1eeba l\u00e0m l\u1ec5 b\u00e1i y\u1ebft, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu. Nay ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh Ng\u1ef1 s\u1eed l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ed1i b\u00e1i v\u1edbi m\u1ed9t vi\u00ean, kh\u00f4ng nh\u1eefng tr\u00e1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, m\u00e0 c\u00f2n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng khai ki\u1ec3m tra. Xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi c\u00f3 l\u1ec7nh b\u00e3i tri\u1ec1u th\u01b0\u1eddng, th\u00ec \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[6] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u[footnote]'Thi\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 329, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] xin \u0111\u1ed5i ph\u00e9p ch\u1ea7u \u1edf \u0111\u00e0i, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u0110\u1ebfn nay, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i l\u1ea1i cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u00ean l\u1ea1i theo nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ng\u1ef1 s\u1eed Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc n\u0103m nay v\u00e0o m\u00f9a thu h\u1ea1 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc, T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng ki\u1ebfm \u0103n, nh\u01b0ng Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u l\u00e0 Ng\u00f4 Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng h\u1ec1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng c\u1eeda kh\u00f4ng b\u00e1n th\u00f3c.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean. <i>(Vi\u1ec7c Ng\u00f4 Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng r\u1ed1t cu\u1ed9c n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Giang Ho\u00e0i l\u00e0 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng, Nhu\u1eadn, T\u00fa v\u00e0 qu\u00e2n Li\u00ean Th\u1ee7y, V\u00f4 Vi \u0111\u1ec1u c\u00f3 kho l\u1ee3i t\u1ee9c thu\u1ed9c quy\u1ec1n Ph\u00e1t v\u1eadn ty. Xin cho c\u00e1c Tri ch\u00e2u Th\u00f4ng, Th\u00e1i, H\u1ea3i[footnote]'H\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Mai', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Nhu\u1eadn, T\u00fa ch\u00e2u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn; c\u00f2n Tri qu\u00e2n Li\u00ean Th\u1ee7y, V\u00f4 Vi v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng, Nhu\u1eadn, T\u00fa th\u00ec xin cho b\u1ea3n ty tuy\u1ec3n c\u1eed.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ph\u00ea: <i>\"Ph\u00e1n quan Tuy\u00ean ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0 L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00e0 Qu\u1ea3n c\u00e2u c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 l\u00e0 L\u00fd Thanh Th\u1ea7n, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan Trung th\u01b0, n\u00ean \u0111\u01b0a s\u1eafc ch\u1ec9 v\u00e0o d\u1ecbch tr\u1ea1m trao cho, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd tr\u1ecdng d\u1ee5ng.\"<\/i> Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng. <i>(Vi\u1ec7c theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Gi\u00e1ng, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[10] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u00e3 m\u00e3n tang ba th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi.\r\n\r\n[11] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1eebng \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t vi\u1ec7c L\u00fd \u0110\u1ecbnh truy ph\u1ee5c m\u1eb9 \u0111\u1ebb, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ho\u00e0i Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ty b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi l\u00e1ng gi\u1ec1ng L\u00fd Tri\u1ec7u khai l\u1ea1i xem b\u00e0 h\u1ecd C\u1eebu c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh hay kh\u00f4ng. Th\u1ea7n th\u1ea5y \u0110\u1ecbnh t\u1eebng n\u00f3i L\u00fd Tri\u1ec7u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e1ng gi\u1ec1ng thu\u00ea nh\u00e0 t\u1eeb n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 b\u1ea3y, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9 l\u1ea5y l\u1eddi khai c\u1ee7a Tri\u1ec7u l\u1ea7n n\u1eefa, \u0110\u1ecbnh c\u0169ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng tin. X\u00e9t l\u1ea1i nguy\u00ean tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o v\u1edbi \u0110\u1ecbnh r\u1eb1ng b\u00e0 h\u1ecd C\u1eebu l\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh, nh\u01b0ng cha \u0110\u1ecbnh l\u1ea1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i. Xin cho \u0110\u1ecbnh khai t\u00ean ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u tra, \u1eaft s\u1ebd r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 vi\u1ec7c \u0110\u1ecbnh truy ph\u1ee5c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ec5 gi\u00e1o, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n x\u00e1c minh s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb. Th\u1ea7n c\u0169ng mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 \u0111\u00fang sai, n\u00ean theo l\u1eddi \u0110\u1ecbnh, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Ho\u00e0i Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ea5y l\u1eddi khai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 10, h\u1ecfi L\u00fd Tri\u1ec7u.)<\/i>\r\n\r\n[12] Chi\u1ebfu mi\u1ec5n tr\u1eeb to\u00e0n b\u1ed9 n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y.\r\n\r\n[13] Ph\u00e1n Di\u00ean Ch\u00e2u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"Ngh\u0129a d\u0169ng Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, t\u1eeb nay cho h\u1ecd t\u1ef1 mang theo l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed9t th\u00e1ng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea5u tr\u1eeb v\u00e0o thu\u1ebf h\u1ed9 sau n\u00e0y. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb, cho ph\u00e9p xin l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed9t th\u00e1ng t\u1eeb ch\u00e2u qu\u00e2n n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 do quan c\u1ea5p v\u00e0 qu\u1ea7n \u00e1o mang theo, n\u1ebfu ph\u1ea3i mang th\u00eam \u0111\u1ed3 n\u1eb7ng, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Phu Di\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0m nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nghe n\u00f3i c\u1ea3 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho ngh\u0129a d\u0169ng mi\u1ec5n mang l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4, l\u1ec7nh t\u1ef1 mang l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea5u tr\u1eeb thu\u1ebf, nh\u01b0 Qu\u1ef3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft, qu\u1ea3n c\u00e2u c\u01a1 quan v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Ph\u1ee7 Di\u00ean T\u1ed5ng qu\u1ea3n An ph\u1ee7 s\u1ee9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Hi\u1ec7u l\u00fd t\u1eadp hi\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Thi\u1ec3m T\u00e2y.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Ho\u00e0nh S\u01a1n, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua bi\u00ean gi\u1edbi n\u00fai, to\u00e0n l\u00e0 sa m\u1ea1c, thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf t\u1ed1t, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf, th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1ea5t nguy hi\u1ec3m. N\u1ebfu nh\u1edd uy binh chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n c\u01b0 v\u00f9ng n\u00fai \u0111\u1ebfn \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ea5t t\u1ed1t, kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y, th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 an \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb T\u00e2y Phi\u00ean qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u00e2n l\u00fac h\u1ecd suy y\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 gi\u1eb7c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i v\u1ea1ch k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00f9ng n\u00fai, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chi\u00eau h\u00e0ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng, hao t\u1ed5n binh l\u1ef1c \u0111\u00e1nh xa, ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(L\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ti\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c xu\u1ea5t binh ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 v\u0103n bia m\u1ed9, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi sau khi \u00f4ng nh\u1eadm ch\u1ee9c Hi\u1ebfn. Nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[15] \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7m Kh\u1edfi t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n phi\u00ean b\u1ed9 \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xin ban th\u00eam 500 t\u1edd \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf; l\u1ea1i xin ban th\u00eam 500 t\u1edd n\u1eefa \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1t c\u1ee9u t\u1ebf cho b\u1ed1n l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean v\u00e0 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<em>(Hai k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c mi\u1ec5n thu\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho d\u00e2n phi\u00ean b\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y.)<\/em>\r\n\r\n[16] Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 c\u00f9ng xem x\u00e9t k\u1ef9 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00ednh g\u1ed9p tang v\u1eadt n\u1eb7ng v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 tang v\u1eadt nh\u1eb9, \u0111\u1ecbnh ra m\u1ed9t ngh\u1ecb quy\u1ebft th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Ph\u1ea1m v\u00e0o c\u00e1c lo\u1ea1i tang v\u1eadt kh\u00e1c nhau, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng m\u1edbi t\u00ednh g\u1ed9p, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, m\u00e0 c\u00f2n r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f3 th\u00f4ng su\u1ed1t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a lu\u1eadt. Xin h\u00e3y t\u1ea1m th\u1eddi d\u1ef1a theo c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 l\u00e2u nay \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Lu\u1eadt quy \u0111\u1ecbnh, ph\u1ea1m t\u1ed9i do tang v\u1eadt, n\u1ebfu ph\u1ea1m nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00ec t\u00ednh g\u1ed9p l\u1ea1i. N\u1ebfu h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng, th\u00ec l\u1ea5y tang v\u1eadt n\u1eb7ng t\u00ednh g\u1ed9p v\u00e0o tang v\u1eadt nh\u1eb9, m\u1ed7i lo\u1ea1i \u0111\u1ec1u t\u00ednh g\u1ea5p \u0111\u00f4i. N\u1ebfu t\u00ednh g\u1ed9p m\u00e0 kh\u00f4ng t\u0103ng n\u1eb7ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, th\u00ec ch\u1ec9 theo h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Xem x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a lu\u1eadt, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i nhi\u1ec1u l\u1ea7n do tang v\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng lu\u1eadt hai t\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u1eed theo t\u1ed9i n\u1eb7ng, n\u00ean m\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh t\u00edch s\u1ed1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i; v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ea7n ph\u1ea1m, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh hai x\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh m\u1ed9t x\u00edch t\u1ed9i, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 khoan h\u1ed3ng th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy quy \u0111\u1ecbnh t\u00ednh g\u1ea5p \u0111\u00f4i, nh\u01b0ng c\u00f3 s\u00e1u lo\u1ea1i tang v\u1eadt, n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng. N\u1ebfu ph\u1ea1m hai lo\u1ea1i tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh g\u1ed9p nh\u1eb9 v\u00e0o n\u1eb7ng, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh t\u00ednh g\u1ed9p n\u1eb7ng v\u00e0o nh\u1eb9, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed5i tang v\u1eadt n\u1eb7ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt tang v\u1eadt nh\u1eb9, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 khoan h\u1ed3ng th\u1ee9 hai. N\u1ebfu t\u00ednh g\u1ed9p n\u1eb7ng v\u00e0o nh\u1eb9 r\u1ed3i ch\u1ec9 theo h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng[footnote] n\u1ebfu t\u00ednh g\u1ed9p n\u1eb7ng v\u00e0o nh\u1eb9 r\u1ed3i ch\u1ec9 theo h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 gi\u1ed1ng nhau. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, \u300aH\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'ch\u1ec9 theo', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], th\u00ec ch\u1ec9 theo m\u1ed9t h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ti\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ed5i theo ph\u00e1p lu\u1eadt nh\u1eb9, l\u00f9i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c dung t\u00fang gian t\u00e0, \u00fd ngh\u0129a r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3 hi\u1ec3u. Do Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n d\u1ef1a v\u00e0o gi\u1ea3 thi\u1ebft trong s\u01a1 ngh\u1ecb, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1eebng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh g\u1ed9p.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n t\u1ef1 cho r\u1eb1ng s\u01a1 ngh\u0129a \u0111\u1eb7t ra, ch\u1ec9 l\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n t\u1ea1m th\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng. N\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng m\u00e0 t\u00ednh g\u1ed9p h\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng th\u00ec ch\u1ec9 x\u1eed m\u1ed9t tang v\u1eadt, th\u00ec e r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft lu\u1eadt s\u1ebd \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m gian, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1ec9 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o may r\u1ee7i l\u00fac \u0111\u00f3. X\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1eb7t ra c\u1ea5m l\u1ec7nh, e r\u1eb1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, do \u0111\u00f3 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ra m\u1ed9t ngh\u1ecb quy\u1ebft th\u1ed1ng nh\u1ea5t.\"<\/i> Tr\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 ngh\u1ecb quy\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[17] H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh xong vi\u1ec7c sai d\u1ecbch, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 l\u1eadp ng\u1ea1ch. Hai huy\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u ngo\u00e0i ng\u1ea1ch c\u00f3 18 ng\u01b0\u1eddi cung th\u1ee7 thu\u1ed9c di\u1ec7n ph\u1ea3i gi\u1ea3m, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i.\"<\/i> Vua ph\u00ea chu\u1ea9n ngay theo l\u1eddi t\u00e2u. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m d\u1ecbch \u1edf hai \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t.\"<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u1ea5y Minh ph\u00e1p V\u01b0\u01a1ng Duy\u1ec5n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi xem x\u00e9t v\u00e0 cung \u1ee9ng c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u0103n t\u1ef1 \u1edf c\u00e1c ph\u00f2ng thu\u1ed9c Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf.\r\n\r\n[19] Thi\u1ec3m T\u00e2y Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng ty t\u00e2u: <i>\"Xin r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 nh\u01b0 thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u do ng\u01b0\u1eddi nha ti\u1ec1n mua ph\u00f3 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, khi h\u1ebft h\u1ea1n k\u1ef3 hi\u1ec7n t\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c mua ph\u00f3 n\u1eefa, m\u00e0 \u0111\u1ec1u thu v\u1ec1 quan. N\u1eeda n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, theo gi\u00e1 b\u00e1n t\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac d\u00e1n b\u1ea3ng, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn mua. N\u1ebfu sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n t\u0103ng gi\u00e1, th\u00ec h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u0103ng ti\u1ec1n, th\u00ec giao cho ng\u01b0\u1eddi sau. Kh\u00f4ng k\u1ec3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee9 theo c\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 h\u1ecfi. N\u1ebfu ngo\u00e0i h\u1ea1n m\u00e0 t\u0103ng ti\u1ec1n, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd v\u00e0 giao cho. S\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3 chia l\u00e0m ba k\u1ef3 trong ba m\u00f9a, n\u1ed9p v\u00e0o qu\u00e2n t\u01b0 kh\u1ed1. Xin ban xu\u1ed1ng cho b\u1ea3n l\u1ed9 tu\u00e2n theo thi h\u00e0nh.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c c\u1ee7a L\u1ed9 Ch\u00e2u, ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, thi\u1ebfp c\u1ee7a H\u00ecnh b\u1ed9 ghi ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 2, tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y 9 th\u00e1ng n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng kh\u1ea3o c\u1ee9u. Ban \u0111\u1ea7u, vi\u1ec7c mua ph\u00f3 ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ea5y r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, vi\u1ec7c mua ph\u00f3 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1 th\u00ec v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5[footnote] Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean l\u00e0 'ng\u00e0y 21', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 220, 230 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ghi: L\u1ee3i t\u1eeb r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 men, so v\u1edbi c\u00e1c kho\u1ea3n thu kh\u00e1c l\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00e2y Kinh l\u00e0 b\u00e1n men m\u00e0 th\u00f4i. R\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5m n\u1ea5u t\u01b0, quan \u0111\u1eb7t ty, n\u1ea5u th\u00ec \u0111\u1eb7t quan gi\u00e1m s\u00e1t. Ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t quan, th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng cho nha ti\u1ec1n. Nha ti\u1ec1n l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u, t\u00f9y theo nhi\u1ec1u \u00edt m\u00e0 th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ty r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u1ea5y l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u, b\u00f9 l\u1ea1i chi ph\u00ed lao \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u00e1ch nhi\u1ec5u, nha ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ph\u00e1 s\u1ea3n b\u1ecf tr\u1ed1n, l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 th\u01b0\u1edfng cho nha ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u do quan t\u1ef1 b\u00e1n, thu ti\u1ec1n v\u1ec1 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kho\u1ea3n b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nha ti\u1ec1n v\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ch nhi\u1ec5u c\u1ee7a l\u1ea1i[footnote] T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kho\u1ea3n b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nha ti\u1ec1n v\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ch nhi\u1ec5u c\u1ee7a l\u1ea1i, 'ti\u1ec1n' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u1ea5m. Nha ti\u1ec1n t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u00e0m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ti\u1ec1n t\u1eeb vi\u1ec7c quan t\u1ef1 b\u00e1n tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u1ed9c, d\u00e2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i lo ph\u00e1 s\u1ea3n v\u00ec vi\u1ec7c n\u1eb7ng. Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng c\u00f4ng ra s\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed9c \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng, m\u00e0 l\u1ee3i t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, thu ph\u1ea7n d\u01b0, l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u1ed9c cho l\u1ea1i trong c\u00f4ng. Ph\u00e1p n\u00e0y chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n mu\u1ed1n mua ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, cho t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1, ni\u00eam phong t\u1edd khai gi\u00e1, l\u00e0m kh\u00f3a, \u0111\u1ebfn k\u1ef3 m\u1edf ra, xem ai gi\u00e1 cao th\u00ec giao cho. Sau n\u00e0y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u0103ng l\u1ed9c cho l\u1ea1i trong ngo\u00e0i, m\u1ed7i n\u0103m chi h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110i\u1ec1u \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ghi, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng mua ph\u00f3 ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng. Nh\u00e2n vi\u1ec7c Thi\u1ec3m T\u00e2y th\u01b0\u01a1ng ty t\u00e2u xin m\u1edbi ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y. C\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Trung th\u01b0 bi\u00ean tu \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb c\u1ea5p tr\u1edf l\u00ean khi ch\u1ecbu tang cha m\u1eb9 xong, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o, nay xin ngo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u1edf hai ph\u1ee7 v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Ch\u00ednh nhi\u1ec7m Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng, do c\u00e1c c\u01a1 quan x\u00e9t duy\u1ec7t t\u00e2u l\u00ean, ch\u1ec9 ban chi\u1ebfu th\u01b0 ho\u1eb7c tr\u00e1t t\u1eed; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thu\u1ed9c quy\u1ec1n th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0, l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o ri\u00eang. C\u00e1c quan xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00e2n thu\u1ed9c, giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan x\u00e9t theo ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c kho\u1ea3n mua s\u1eafm h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a Tam ty, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt, ch\u1ec9 l\u1ec7nh mua t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4; ho\u1eb7c nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ea7n thi\u1ebft h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i mua \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u00ean ngo\u00e0i, th\u00ec l\u1eadp th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh; n\u1ebfu ngo\u00e0i quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 mua s\u1eafm b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, ph\u1ea3i t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t duy\u1ec7t vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch, th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u01b0 Th\u1ea9m quan thi h\u00e0nh xong r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u00e9t x\u1eed; n\u1ebfu trong v\u1ee5 \u00e1n c\u00f3 c\u1ea3 quan v\u0103n v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, th\u00ec sau khi x\u00e9t x\u1eed xong \u1edf Trung th\u01b0, giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00f3m t\u1eaft, n\u00eau r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng v\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n[footnote] 'C\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ec', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u00ecnh l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 bi\u1ebft; vi\u1ec7c s\u1ee9 th\u1ea7n t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ec1u giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n thi h\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c quan khi l\u00ean \u0111i\u1ec7n tr\u00ecnh t\u1ea5u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7u may, v\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean C\u00e1p m\u00f4n \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Quan ch\u1ee9c v\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n, m\u1ed7i khi g\u1eb7p l\u1ec5 t\u1ebf giao \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c l\u00e2u ng\u00e0y, ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p v\u00e0o ng\u00e0y nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0 c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o. T\u1eeb nay xin ngo\u1ea1i tr\u1eeb t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, \u0110\u1ea1i khanh gi\u00e1m, Ch\u00ednh nhi\u1ec7m Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169[footnote] 'Th\u1ee9 s\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1eafc s\u1eed', theo v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c quan v\u0103n t\u1eeb Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m, Ho\u00e0nh h\u00e0nh, Th\u0103ng tri\u1ec1u quan, Kinh quan tr\u1edf xu\u1ed1ng, x\u00e9t s\u1ed1 l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, khi th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o, th\u00ec ban \u00e2n lu\u00f4n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1eb7ng, ch\u1ec9 tr\u00ecnh l\u00ean Quan c\u00e1o vi\u1ec7n. C\u00e1c quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c, ph\u00e2n ty, v\u1ec1 h\u01b0u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n. C\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, phong h\u00e0m Ng\u00e2n thanh Quang l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, Hi\u1ebfn h\u00e0m, \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>Trung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan \u0111\u01b0\u1ee3c phong Tri\u1ec1u t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, Ch\u1ee7 s\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c \u1edf Ng\u0169 vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong Du k\u00edch t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, L\u1ee5c s\u1ef1 tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, Ty thi\u00ean gi\u00e1m th\u1eeba, Chung c\u1ed5 vi\u1ec7n ti\u1ebft c\u1ea5p, H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u00e3i chi\u1ebfu y quan, \u0111\u01b0\u1ee3c phong T\u01b0\u1edbng s\u0129 lang, \u0111\u1ec1u ghi trong s\u1eafc b\u1ed5 nhi\u1ec7m; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng do s\u1eafc b\u1ed5, \u0111\u1ee3i khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p m\u1ed9t l\u1ea7n; v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1, L\u1eb7c l\u01b0u, \u0110\u1ed3ng ch\u00ednh v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, ban hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng, ki\u00eam nhi\u1ec7m; c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1, L\u1eb7c l\u01b0u, \u0110\u1ed3ng ch\u00ednh t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1ec5 t\u1ebf, ch\u1ec9 do Th\u1ea9m quan \u0111\u00f4ng vi\u1ec7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m. C\u00e1c b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n, c\u00f4ng \u0111\u1ee9c s\u1edb, Ph\u1eadt v\u0103n, Trai v\u0103n, giao cho c\u00e1c quan c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n so\u1ea1n th\u1ea3o, g\u1eedi c\u00e1c c\u01a1 quan bi\u00ean t\u1eadp, khi t\u1ebf l\u1ec5 th\u00ec s\u1eed d\u1ee5ng. C\u00e1c quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xin ngh\u1ec9 ch\u1eefa b\u1ec7nh, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, theo quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 h\u01b0u, ch\u1ec9 l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n x\u00e9t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ea9n tr\u00e1nh, l\u00e0m t\u1edd b\u1ea3o l\u00e3nh cho ngh\u1ec9 vi\u1ec7c r\u1ed3i tr\u00ecnh l\u00ean c\u1ea5p tr\u00ean; c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf l\u00ean ph\u1ea3i ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5; c\u00e1c quan kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 T\u1ec9nh ph\u00f3, Tri t\u1ea1p tr\u1edf l\u00ean, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, sai \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n c\u00f9ng x\u00e9t \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n lu\u1eadt l\u1ec7. Ban \u0111\u1ea7u c\u1eed Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng, nh\u01b0ng \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec ki\u00eam nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u00ean \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho O\u1ea3n.\r\n\r\n[22] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, quy\u1ec1n Phu Di\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh Ph\u00f3 s\u1ee9; T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng Ph\u00f3 s\u1ee9, Tri Ho\u00e0n ch\u00e2u Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng.\r\n\r\n<i>(Ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Ng\u1ea1c m\u01b0u l\u1ea5y \u0111\u1ea5t Ho\u00e0nh S\u01a1n. Ng\u00e0y m\u00f9ng 6 th\u00e1ng 10, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ec7nh Ng\u1ea1c v\u1ec1 kinh, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 sai Ng\u1ea1c gi\u1eef ch\u1ee9c Phu Di\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t, qu\u1ea3n c\u00e2u Phi\u00ean b\u1ed9 c\u00f4ng s\u1ef1. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 12, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng, Ng\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 kinh.<\/i>\r\n\r\n<i><i>\"B\u1ea3n truy\u1ec7n\"<\/i> c\u1ee7a Ng\u1ea1c ch\u00e9p: Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i Tuy ch\u00e2u th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c th\u00e0nh, g\u1eb7p l\u00fac H\u1ea7u Kh\u1ea3 b\u00e0n v\u1ec1 th\u1ee7y l\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c Tuy ch\u00e2u, Kh\u1ea3 n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e2ng m\u1eadt ch\u1ec9 l\u1ea5y Tuy ch\u00e2u r\u1ed3i l\u1ea1i tr\u1ecb t\u1ed9i, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta?\"<\/i> Vua c\u0169ng h\u1ed1i h\u1eadn. Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m, Ng\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u \u0110\u00f4 gi\u00e1m, nh\u01b0ng v\u00ec tang m\u1eb9 n\u00ean t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng Kinh Nguy\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed, trong m\u1ed9t n\u0103m ba l\u1ea7n b\u1eaft ph\u1ea3i b\u1ecf tang, nh\u01b0ng Ng\u1ea1c v\u1eabn ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0111\u1ec3 tang \u0111\u1ee7 ba n\u0103m.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo <i>\"M\u1ed9 ch\u00ed\"<\/i> c\u1ee7a Ng\u1ea1c: Vua \u0111\u1ed5i Tuy ch\u00e2u th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c th\u00e0nh, v\u00e0i th\u00e1ng sau, Ng\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u \u0110\u00f4 gi\u00e1m, nh\u01b0ng v\u00ec tang m\u1eb9 n\u00ean kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c. N\u0103m th\u1ee9 ba, \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1ea7n ch\u00e2u \u0110\u00f4 gi\u00e1m. T\u01b0\u1edbng Kinh Nguy\u00ean ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t b\u1ea3n l\u1ed9, t\u01b0\u1edbng T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m b\u1ea3n l\u1ed9, ba l\u1ea7n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u1eaft b\u1ecf tang, nh\u01b0ng Ng\u1ea1c c\u00e0ng ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ec3 tang \u0111\u1ee7 ba n\u0103m. Ch\u1eef <i>\"n\u0103m th\u1ee9 ba\"<\/i> n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh <i>\"n\u0103m th\u1ee9 hai\"<\/i>.<\/i>\r\n\r\n<i><i>\"H\u00e0nh tr\u1ea1ng\"<\/i> c\u1ee7a Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n ch\u00e9p: Ng\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea7n ch\u00e2u \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Thu\u1ea7n Nh\u00e2n cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i><i>\"Nh\u1eadt l\u1ee5c\"<\/i> c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ng\u00e0y m\u00f9ng 8 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 hai ch\u00e9p: Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c hi\u1ec7n \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u.<\/i>\r\n\r\n<i><i>\"M\u1ed9 ch\u00ed\"<\/i> c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n ch\u00e9p: Ch\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tri Ho\u00e0n ch\u00e2u, Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ed5i l\u00e0m B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, sau ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n. N\u0103m th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ec7nh cho gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t b\u1ea3n l\u1ed9.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c \u00f4ng l\u00e0m Th\u00f4ng s\u1ef1, so v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00e1c nhau. C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/i>\r\n\r\n[23] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c xem x\u00e9t k\u1ef9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n v\u1ec1 t\u1ed9i danh nguy\u00ean ph\u1ea1m, n\u1ebfu th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 do ch\u00e2u qu\u1eadn bi\u00ean qu\u1ea3n ngo\u00e0i ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c th\u1ea3 cho v\u1ec1; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec xin ch\u1ec9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t \u0111\u1ecbnh bi\u00ean ph\u1ed1i m\u00e0 t\u1ea5u xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 huy vi\u1ec7c d\u1eddi ch\u1ed7, c\u0169ng theo nh\u01b0 th\u1ebf.\r\n\r\n[24] V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n, ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3o d\u00e3, d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u01a1 m\u1eadt l\u1ee3i h\u1ea1i \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 thi v\u00f5 ngh\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, Tam ban sai s\u1ee9, Ch\u1ec9 s\u1ee9 ty Tuy\u00ean ph\u1ee7.\r\n\r\n[25] Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecf huy\u1ec7n H\u1ed3 Th\u00e0nh thu\u1ed9c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y th\u00e0nh tr\u1ea5n, v\u00ec n\u01a1i \u0111\u00f3 d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, n\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 cho s\u1ee9 th\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 vi\u1ec7c d\u00e2n. Xin x\u00e9t xem n\u1ebfu c\u00f3 nh\u1eefng tr\u1ea5n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, th\u00ec theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, giao cho Gi\u00e1m ty c\u1eed quan kinh tri\u1ec1u th\u00e2n d\u00e2n qu\u1ea3n l\u00fd, cho ph\u00e9p x\u1eed c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng trong th\u00e0nh t\u1eeb t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 x\u00e9t xem nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n b\u1ed5 quan kinh tri\u1ec1u gi\u00e1m tr\u1ea5n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, quan ph\u00e1n tr\u1ecb Di\u00ean Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, b\u1eaft gi\u1ebft c\u00f3 c\u00f4ng, chia c\u00f4ng l\u00e0m ba b\u1eadc.\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"B\u1eadc \u01b0u \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a, quan H\u00e1n gi\u1ea3m hai n\u0103m, quan Phi\u00ean gi\u1ea3m n\u0103m n\u0103m.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1eadc nh\u1ea5t t\u1eeb quan Phi\u00ean \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec7u d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a, \u0111\u1ee3i l\u1eadp th\u00eam c\u00f4ng s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1eadc nh\u00ec gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a, quan H\u00e1n l\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n gi\u1ea3m ba n\u0103m, n\u1ebfu \u0111\u00e3 thu\u1ed9c b\u1ea3y n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a th\u00ec gi\u1ea3m b\u1ed1n n\u0103m, quan Phi\u00ean l\u00e0 \u0111i\u1ec7n th\u1ecb gi\u1ea3m m\u01b0\u1eddi n\u0103m.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1eadc ba gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a, quan H\u00e1n gi\u1ea3m hai n\u0103m, quan Phi\u00ean gi\u1ea3m n\u0103m n\u0103m, quan Phi\u00ean l\u00e0 ch\u01b0 ty s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ban b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 b\u1eadc nh\u1ea5t t\u1eeb b\u1ed9 Phi\u00ean \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh hai m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u00f3c sinh \u0111\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c[footnote] Tr\u00f3c sinh \u0111\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c 'T\u0103ng', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0103ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote], nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec7u d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i l\u1eadp th\u00eam c\u00f4ng s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00f4 gi\u00e1m b\u1ea3n l\u1ed9, b\u1eadc nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng s\u1ee9 ng\u1ea1ch n\u0103m b\u1eadc, b\u1eadc nh\u00ec gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a ba n\u0103m.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t quan Phi\u00ean theo \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110i\u1ec1n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 c\u1ee7a gi\u1eb7c, m\u01b0\u1eddi ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi theo Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd Ngung \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c T\u00e2y H\u1ea1, \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00f4ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129, \u0111\u1ee3i l\u1eadp th\u00eam c\u00f4ng, s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9 th\u0103ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1eadc.\r\n\r\n[27] Bi\u00ean tu trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"V\u00e2ng chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c b\u1ea3o l\u00e3nh, b\u1ed5 nhi\u1ec7m, thi c\u1eed, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u1ee7a l\u1ea1i vi\u00ean trung th\u01b0: Khi c\u00f3 ch\u1ee9c th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng quan trung th\u01b0 khuy\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sai quan hai t\u1ec9nh kh\u1ea3o th\u00ed, g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u00e9p thi, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan d\u00f9ng \u00e2n t\u00ecnh xin b\u1ea3o l\u00e3nh, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eeba b\u00e3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan qua m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ebf Nam Giao, ch\u1ee7 s\u1ef1 hai l\u1ea7n, l\u1ee5c s\u1ef1, ch\u1ee7 th\u01b0, th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng quan ba l\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u1eabn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c l\u00e0m t\u01b0 danh, h\u1ecdc t\u1eadp hai n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi, ba l\u1ea7n thi kh\u00f4ng \u0111\u1ed7 th\u00ec b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ed7 khuy\u1ebft. Ch\u1ee9c th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng quan khuy\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc tuy c\u00f3 ph\u00e9p thi, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i vi\u1ebft ch\u1eef, nay \u0111\u00e3 h\u1ecdc t\u1eadp c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 h\u1ecdc m\u00e0 thi.<\/i>\r\n\r\n<i>Ghi ch\u00e9p c\u00f4ng t\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c, gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u0169ng v\u1eady, c\u00f4ng t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u00f9 tr\u1eeb. T\u1eeb ch\u1ee7 s\u1ef1 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u0169 ph\u00f2ng ba n\u0103m th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u01b0\u1eddi n\u0103m, c\u0169ng tr\u1eeb l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, l\u00e0m th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i ch\u00edn \u0111i\u1ec1u. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\nVua ph\u00ea: <i>\"Theo nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng quan trung th\u01b0 Th\u1eddi Th\u1ea7m v\u00e0 c\u00e1c quan v\u00ec t\u00e2u xin \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u1edbi kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, xin ra l\u00e0m quan ngo\u1ea1i, Th\u1ea7m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng c\u1ea5p. <i>(S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p: \u0110\u1ecbnh ph\u00e9p thi b\u1ed5 v\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a l\u1ea1i vi\u00ean trung th\u01b0.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng b\u00e1n g\u1ea1o \u1edf kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ee3i khi gi\u00e1 g\u1ea1o h\u01a1i cao, t\u00e2u xin ch\u1ec9.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ty m\u00f4n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u00e0i H\u00e0 b\u00e1t ph\u00e1t Gi\u1ea3 Thanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Kinh T\u00e2y l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n, Ng\u1ef1 s\u1eed Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, L\u00e2m \u0110\u00e1n \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng Thanh tu\u1ed5i tr\u1ebb, h\u00e0nh vi \u00f4 u\u1ebf, b\u1ecb s\u0129 phu khinh b\u1ec9, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m gi\u00e1m ty. Vua kh\u00f4ng nghe.\r\n\r\nThanh l\u00e0 con c\u1ee7a X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u.\r\n\r\n[30] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m Ph\u1ee7, Giang Ninh, V\u1eadn, Thanh, T\u1ec1, H\u00e0ng, Vi\u1ec7t, T\u00f4, V\u1ee5, T\u00fac, Th\u1ecd, Tuy\u00ean, H\u1ea5p, Ki\u1ec1n, H\u1ed3ng, C\u00e1t, \u0110\u00e0m, Qu\u1ea3ng, Ph\u00fac, Ki\u1ebfn, ch\u1ee9c L\u1ee5c s\u1ef1 Tham qu\u00e2n l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f3 kh\u0103n ph\u1ee9c t\u1ea1p, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u c\u1eed quan ch\u1ee9c tri huy\u1ec7n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng nhi\u1ec1u m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch xin nh\u1eadn, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p 15 ngh\u00ecn ti\u1ec1n sao.\"<\/i>\r\n\r\n[31] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u1edf kho t\u00e0ng, ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p c\u00e1c n\u01a1i ti\u1ebfn c\u1eed sai khi\u1ec3n.\"<\/i>\r\n\r\n[32] Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 m\u00f9a thu n\u0103m nay m\u00f9a m\u00e0ng k\u00e9m, xin theo ph\u00e9p c\u0169 chia l\u00e0m hai \u0111\u1ee3t c\u1ea5p ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau[footnote]Xin theo ph\u00e9p c\u0169 chia l\u00e0m hai \u0111\u1ee3t c\u1ea5p ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau, ch\u1eef '\u0111\u1ee3t' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 53-11 s\u1eeda[\/footnote], v\u00e0 cho ph\u00e9p c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00e2n ph\u00e1t ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau theo \u0111\u1ee3t[footnote]Ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau theo \u0111\u1ee3t, ch\u1eef '\u0111\u1ee3t' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda[\/footnote], t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 c\u1eed chuy\u00ean tr\u00e1ch xem x\u00e9t v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.\r\n\r\n[33] S\u1edf Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y Khai Phong ph\u1ee7 cho ph\u00e9p b\u1ed1n s\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t quan, nh\u01b0ng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed \u1edf m\u1ed7i s\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng nhi\u1ec1u. Xin ch\u1ec9 c\u1eed hai vi\u00ean quan kinh tri\u1ec1u ph\u00e2n chia qu\u1ea3n l\u00fd hai s\u01b0\u01a1ng x\u00e9t x\u1eed, v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1ed1n s\u01b0\u01a1ng c\u0169 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng c\u00e1c vi\u1ec7c sai ph\u00e1i kh\u00e1c.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2u. <i>(C\u1ea3 \u300aK\u1ef7\u300b m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aThi\u00ean v\u0103n ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n gi\u1eefa sao Thi\u00ean Khu\u00e2n, ch\u1ee7 v\u1ec1 lo l\u1eafng h\u1ecfa ho\u1ea1n \u1edf kho t\u00e0ng.)<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Tri Ninh Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u00eau Ch\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7, \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, L\u00fd T\u00edn v\u00e0 L\u01b0u Ph\u1ee7 b\u1ea1i tr\u1eadn \u1edf H\u1ed3 T\u1eed L\u0129nh, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn v\u00e2y \u0111\u00e1nh L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o, c\u00e1c th\u00e0nh li\u1ec1n nhau \u0111\u1ec1u c\u1ed1 th\u1ee7. Ti\u00eau Ch\u00fa ban \u0111\u00eam m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh, y\u1ebfn ti\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n y\u00ean t\u00e2m kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i. Ti\u00eau Ch\u00fa l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea, n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1eb7c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn s\u00e2u, n\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi c\u1ed1 th\u1ee7, \u0111\u1ee3i khi ch\u00fang mu\u1ed1n r\u00fat lui th\u00ec m\u1edbi \u0111\u00e1nh. Ph\u1ee5c Khu\u00ea kh\u00f4ng nghe, sai Qu\u00e1ch Kh\u00e1nh \u0111em m\u1ea5y ng\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh, to\u00e0n qu\u00e2n b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. Do \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u Ti\u00eau Ch\u00fa v\u1ec1 kinh, l\u1ec7nh cho Ch\u00fa thay V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u00e2n qu\u1ea3n c\u00e2u qu\u00e2n m\u00e3 L\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi l\u00e0 ph\u1ee5c ch\u1ee9c, l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i[footnote]Ch\u1eef 'T\u1ecbnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00ednh', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u1ea3n c\u00e2u qu\u00e2n m\u00e3 L\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 16 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, do V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u00e2n v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169, m\u1edbi th\u1ea5y ghi ch\u00e9p. Nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[36] Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u00e1p c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh n\u00ean d\u00f9ng \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf trung dung. T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Chu[footnote] T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Chu, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m b\u1ed5 sung.[\/footnote], qua n\u0103m \u0111\u1eddi lo\u1ea1n l\u1ea1c, h\u00ecnh ph\u00e1p d\u00f9ng \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf nh\u1ea5t th\u1eddi, v\u00ec v\u1eady ngo\u00e0i lu\u1eadt ph\u00e1p, t\u1ed9i nh\u1eb9 c\u00f3 khi b\u1ecb x\u1eed n\u1eb7ng, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y c\u00f3 khi b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. D\u00f9ng bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh lo\u1ea1n l\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a lu\u1eadt ph\u00e1p, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m ph\u00e1p lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 tr\u0103m n\u0103m, n\u00ean d\u00f9ng \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf trung dung, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay v\u1eabn c\u00f2n d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt c\u0169, c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n lu\u1eadt c\u0169[footnote] C\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n lu\u1eadt c\u0169, ch\u1eef 'n\u1eb7ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201 H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ed nh\u01b0 t\u1ed9i gi\u1ea3 m\u1ea1o c\u00f4ng v\u0103n, theo lu\u1eadt ch\u1ec9 b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y hai ng\u00e0n d\u1eb7m, nay l\u1ea1i x\u1eed t\u1ed9i th\u1eaft c\u1ed5; l\u1ea1i c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1eb7ng h\u01a1n, do g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 quan vi\u00ean d\u00e2ng s\u1edb xin, ph\u00e0m t\u00e1i ph\u1ea1m t\u1ed9i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u1ea5n t\u00edn d\u00f9 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh c\u0169ng b\u1ecb x\u1eed th\u1eaft c\u1ed5, \u0111\u00f3 l\u00e0 x\u1eed t\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu v\u00ec t\u1ed9i t\u00e1i ph\u1ea1m m\u00e0 tr\u00e1ch c\u1ee9 h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u00ec nh\u01b0 t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp c\u00f3 v\u0169 kh\u00ed, tang v\u1eadt \u0111\u1ee7 n\u0103m t\u1ea5m v\u1ea3i m\u1edbi b\u1ecb t\u1eed h\u00ecnh, n\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ed1n t\u1ea5m, d\u00f9 ph\u1ea1m n\u0103m b\u1ea3y l\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u1eaft c\u1ed5, hu\u1ed1ng chi t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp c\u00f3 v\u0169 kh\u00ed, b\u1ea3n th\u00e2n lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u00e3 n\u1eb7ng h\u01a1n t\u1ed9i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u1ea5n t\u00edn, nh\u01b0ng c\u00e1ch d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt hi\u1ec7n nay l\u1ea1i r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi v\u0103n b\u1ea3n lu\u1eadt.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1[footnote] B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1eef 'B\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] nh\u00e2n t\u1eeb bao tr\u00f9m mu\u00f4n n\u01b0\u1edbc, lu\u00f4n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111\u1ebfn h\u00ecnh ph\u00e1p, v\u1eeba ban chi\u1ebfu cho quan t\u01b0 ph\u00e1p b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf h\u00ecnh ph\u00e1p, xin h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 t\u1eeb \u0111\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng t\u1ed9i danh hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00e1p d\u1ee5ng m\u00e0 n\u1eb7ng h\u01a1n lu\u1eadt c\u0169, nh\u01b0 t\u1ed9i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u1ea5n t\u00edn, \u0111em so s\u00e1nh v\u1edbi s\u1eafc l\u1ec7nh v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p, ch\u1ecdn d\u00f9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u00edch \u0111\u00e1ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf.\r\n\r\n[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u0103m sau s\u1ebd ban t\u1eb7ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a cho n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty xem x\u00e9t, ph\u00e2n ph\u00e1t cho b\u1ed1n l\u1ed9 An ph\u1ee7 ty nh\u1eefng n\u01a1i thi\u1ebfu \u0111\u1ec3 phong trang. Do Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u1eafp t\u1edbi s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb ti\u1ec1n v\u1eadt \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf v\u00e0 khao th\u01b0\u1edfng, xin l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ea5p m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn T\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ec3 phong trang.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung c\u1ee7a T\u00f4n Hi v\u00e0 H\u00e0n Li\u00eam, phong cho T\u00f4n Hi l\u00e0m Ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb c\u1ea5p Phi \u0110\u00e1i; H\u00e0n Li\u00eam l\u00e0m Ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb c\u1ea5p H\u1ea1, c\u00f9ng l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u1edf l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng. <i>(T\u00f4n Hi v\u00e0 H\u00e0n Li\u00eam l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u, c\u00f9ng v\u00ec sao \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c, c\u1ea3 s\u00e1ch th\u1ef1c l\u1ee5c m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 \u0111\u1ec1u ghi nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[39] Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, d\u00f9ng 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n m\u1eb7t t\u1eeb vi\u1ec7c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ee7a b\u1ed1n l\u1ed9 T\u00e2y Xuy\u00ean, \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u1ed1n cho tr\u01b0\u1eddng in gi\u1ea5y mu\u1ed1i c\u1ee7a Ty Ch\u1ebf tr\u00ed gi\u1ea3i di\u00eam. Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u0103m nguy\u00ean ni\u00ean, l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 c\u00f3 s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u01b0 l\u00e0 74 v\u1ea1n quan, 19 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, 5 v\u1ea1n t\u1ea5m the, 13 v\u1ea1n t\u1ea5m v\u1ea3i, 6 v\u1ea1n l\u1ea1ng t\u01a1, 46 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u00f4ng, 4.900 l\u1ea1ng b\u1ea1c. Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 xem x\u00e9t ngo\u00e0i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m[footnote]Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 xem x\u00e9t ngo\u00e0i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-5 ghi l\u00e0 'l\u1ea1i chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 xem x\u00e9t ngo\u00e0i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m'.[\/footnote], s\u1ed1 ti\u1ec1n hi\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt ph\u1ea9m v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u00f2n l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u chuy\u1ec3n h\u1ebft \u0111\u1ebfn Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n m\u1eb7t, l\u00e0m v\u1ed1n cho tr\u01b0\u1eddng in gi\u1ea5y mu\u1ed1i T\u00e2y Di\u00eam, ngo\u00e0i ra, phong tr\u1eef \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng chi ph\u00ed bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua, d\u1eddi v\u1eadt ph\u1ea9m t\u1eeb Ba Th\u1ee5c \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 phong tr\u1eef, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ti\u1ebft ki\u1ec7m vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c[footnote]V\u1eadn chuy\u1ec3n, ch\u1eef 'v\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'lu\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c chi ph\u00ed chi tr\u1ea3 t\u1eeb kinh s\u01b0, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 hai, c\u1ea5p 10 v\u1ea1n quan, nay t\u0103ng l\u00ean 20 v\u1ea1n quan, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 24 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua gi\u1ea5y mu\u1ed1i.)<\/i>\r\n\r\n[40] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Khai Phong ph\u1ee7, huy\u1ec7n Trung M\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng, 17 chu\u1ed3ng ng\u1ef1a c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 2-3 h\u1ed9 d\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 tr\u00f4ng coi, cho ph\u00e9p tr\u1ed3ng tr\u1ecdt 2-3 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng tr\u00ean \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, mi\u1ec5n thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u0103m tr\u1ed3ng c\u00e2y du v\u00e0 li\u1ec5u \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u1eadt li\u1ec7u chu\u1ed3ng. H\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, mi\u1ec5n sai d\u1ecbch c\u1ee7a \u0111\u1eb3ng \u0111\u00f3. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u1ed9 n\u1ed9p thu\u1ebf l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng coi chu\u1ed3ng ng\u1ef1a.\"<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan th\u0103ng tri\u1ec1u, ngo\u00e0i vi\u1ec7c phong t\u1eb7ng cha m\u1eb9 theo l\u1ec7 x\u00e1 t\u1ed9i Nam Giao, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c gia \u00e2n, chuy\u1ec3n ch\u1ee9c, ph\u1ea9m ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 trao l\u1ea1i ho\u1eb7c phong t\u1eb7ng cho th\u00e2n thu\u1ed9c c\u00f3 tang ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 tang. C\u00e1c th\u1ec3 l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\n[42] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, c\u00f3 n\u01a1i s\u1ed1 qu\u00e2n qu\u00e1 \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ec9 huy, m\u1ed7i khi sai ph\u00e1i th\u00ec r\u1ea5t l\u1ebb t\u1ebb. Xin giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty thu th\u1eadp s\u1ed1 qu\u00e2n hi\u1ec7n c\u00f3 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, tr\u1eeb c\u00e1c qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh ph\u1ea3i luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00f9ng c\u00e1c qu\u00e2n tr\u00e1ng th\u00e0nh, t\u00e1c vi\u1ec7n, \u0111\u1ec7 ph\u1ed1, lao th\u00e0nh kh\u00f3 h\u1ee3p nh\u1ea5t, xin h\u1ee3p c\u00e1c qu\u00e2n l\u1ebb t\u1ebb th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ec9 huy tr\u00ean 400 ng\u01b0\u1eddi, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean l\u01b0\u01a1ng c\u0169. S\u1ed1 qu\u00e2n vi\u00ean d\u01b0 ra th\u00ec b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 hai, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9, nay m\u1edf r\u1ed9ng ra c\u00e1c l\u1ed9. B\u1ea3n Chu b\u1ecf s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 hai, ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Nay gi\u1eef c\u1ea3 hai. Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 12, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quy\u1ec1n tam ty s\u1ee9. T\u00fac Chi ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00fac gi\u1ee5c, \u0111\u1ebfn ch\u01b0a l\u00e2u l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[44] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf c\u01a1 quan thu chi ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh n\u1ebfu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh x\u1eed ph\u1ea1t theo \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc v\u1ec1 vi\u1ec7c thu nh\u1eadn ti\u1ec1n v\u1eadt khi sai ph\u00e1i nh\u00e2n phu, nh\u01b0ng v\u1eabn lo ch\u01b0a \u0111\u1ee7 r\u0103n \u0111e, t\u1eeb nay ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn, ph\u1ea1t \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y v\u00e0o lao th\u00e0nh b\u1ea3n ch\u00e2u. Cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, th\u01b0\u1edfng 50 ng\u00e0n ti\u1ec1n cho t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng, 100 ng\u00e0n ti\u1ec1n cho t\u1ed9i \u0111\u1ed3.\r\n\r\n[45] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y do c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i ngo\u00e0i s\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf b\u00ea, tuy \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t tr\u00e1ch ph\u1ea1t c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n th\u00e0nh tr\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c qua loa, m\u00e0 ngay c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi si\u00eang n\u0103ng trong c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u0169ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u00e1c gi\u00e1m ty ng\u0103n c\u1ea3n, nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 binh l\u00ednh, th\u1ee3 thuy\u1ec1n v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng ngay, d\u00f9 mu\u1ed1n t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y[footnote]tuy mu\u1ed1n t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u1eef '\u0110\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Ki\u1ec7t', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 28-9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t s\u1ef1 qua loa, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c, n\u00ean b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp ph\u00e1p.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00e1c quan l\u1ea1i th\u00e0nh tr\u1ea1i xin binh l\u00ednh, th\u1ee3 thuy\u1ec1n, v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ph\u00f2ng th\u1ee7, th\u00ec ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t \u0111\u00e1p \u1ee9ng. N\u1ebfu nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, cho ph\u00e9p n\u01a1i \u0111\u00f3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Gi\u00e1m t\u1ea1i kinh Ch\u00fa s\u00e1t v\u1ee5 \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 bi\u00ean tu \u300aTrung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7\u300b. Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nTr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, bi\u00ean tu \u300aTrung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7\u300b Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Trong s\u1ed1 binh l\u00ednh gi\u1ea3n trung \u1edf V\u1eadn ch\u00e2u c\u00f3 Chu T\u00edn v\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u1ed1n l\u00e0 quan th\u00e2n t\u00f2ng, xin l\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t l\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i trong \u0111i\u1ec7n n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn, th\u00ec theo l\u1ec7nh tuy\u00ean m\u00e0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"\u0110i\u1ec1n v\u00e0o Long M\u00e3nh[footnote]Long M\u00e3nh nguy\u00ean l\u00e0 'M\u00e3nh H\u1ed5', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Long K\u1ef5, v\u1ed1n l\u00e0 qu\u00e2n c\u1ea5m l\u1eef \u1edf kinh, v\u1ec1 l\u00fd kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Nay ch\u1ec9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi xa, d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8 c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u01b0 nhau.\"<\/i>\r\n\r\n[48] Ban chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt tr\u00e1nh th\u00e2n cho quan l\u1ea1i trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u.\r\n\r\n[49] H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang tr\u00ed s\u0129 B\u00e0nh T\u01b0 V\u0129nh m\u1ea5t.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tri\u1ec7u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, quan ph\u00e1n ch\u00e2u Di\u00ean, v\u1ec1 kinh. H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u00f9ng m\u01b0u c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, \u0111\u1ecbnh \u0111em qu\u00e2n chi\u1ebfm Ho\u00e0nh S\u01a1n. Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ea1c ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb cu\u1ed3ng v\u1ecdng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng y v\u00ec gia th\u1ebf, th\u1eadt l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Ng\u00e0y sau l\u00e0m b\u1ea1i qu\u1ed1c s\u1ef1, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y.\"<\/i> Gi\u00e1ng b\u00e0n v\u1edbi Qu\u1ef3 vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n, Qu\u1ef3 h\u1ebft s\u1ee9c n\u00f3i kh\u00f4ng n\u00ean, sai m\u1ea1c ph\u1ee7[footnote] Ch\u1eef 'm\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ed9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] tranh lu\u1eadn v\u1edbi Qu\u1ef3. Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00f4 c\u00f4ng, e c\u00f2n sinh ra bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i lo l\u1eafng cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> Gi\u00e1ng t\u1ee9c gi\u1eadn, t\u00e2u r\u1eb1ng Qu\u1ef3 c\u1ea3n tr\u1edf qu\u00e2n s\u1ef1[footnote] Ch\u1eef 'tr\u1edf' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u1ea5u', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u00e3 x\u00f3a.[\/footnote], n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[51] L\u1ea1i sai H\u00e0n Gi\u00e1ng, Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng; L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, quan ph\u00e1n, l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Gi\u00e1ng l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u1edf Phu Di\u00ean, mu\u1ed1n m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng sang H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[52] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Theo t\u1ea5u tr\u00ecnh c\u1ee7a Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u: 'L\u1ed9 n\u00e0y th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y danh ngh\u0129a v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u1eadt ph\u1ea9m nh\u1ecf c\u1ee7a quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 kh\u1edfi ph\u00e1t c\u00e1c \u0111o\u00e0n v\u1eadn t\u1ea3i, g\u00e2y l\u00e3ng ph\u00ed v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n l\u1edbn cho c\u00e1c nha ti\u1ec1n. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 Ch\u00e2u Nhung nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u1edfi ph\u00e1t ba \u0111o\u00e0n v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u00e2n v\u00e0 s\u1eebng tr\u00e2u, ch\u1edf quan vi\u00ean \u0111\u1ebfn Kinh Nam, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1edf 45 c\u00e2n g\u00e2n tr\u00e2u, 90 \u0111\u00f4i s\u1eebng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 55 binh l\u00ednh, m\u01b0\u1ee3n h\u01a1n 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, l\u0129nh, v\u1ea3i, 300 l\u1ea1ng b\u00f4ng, h\u01a1n 24 quan ti\u1ec1n l\u1edbn, v\u00e0 h\u01a1n 148 th\u1ea1ch g\u1ea1o. Ch\u00e2u L\u00f4 ph\u00e1t t\u00e1m \u0111o\u00e0n v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u00e2n v\u00e0 s\u1eebng tr\u00e2u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt ph\u1ea9m ch\u1edf \u0111i v\u00e0 ti\u1ec1n, l\u01b0\u01a1ng m\u01b0\u1ee3n c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Ch\u00e2u Nhung.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, binh l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n, l\u01b0\u01a1ng, b\u00f4ng, l\u1ee5a th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1ea1i trong h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m ho\u1eb7c m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i. Ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng m\u01b0\u1ee3n d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f2n ch\u01b0a t\u00ednh \u0111\u1ebfn. C\u00e1c nha ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u00e1p t\u1ea3i c\u00e1c \u0111o\u00e0n da tr\u00e2u l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 ng\u1eebng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u00e2n v\u00e0 s\u1eebng t\u1eeb b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n X\u01b0\u01a1ng, Ph\u1ed5, v.v., ch\u1ec9 g\u1eedi k\u00e8m theo c\u00e1c thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y t\u1eeb ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ebfn Kinh Nam. C\u00f2n b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n T\u1eed, To\u1ea1i, v.v., d\u00f9ng th\u00f9ng ch\u1ee9a, sai l\u00ednh tr\u1ea1m g\u00e1nh \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng giao nh\u1eadn, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u00eam thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i, hi\u1ec7n nay c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed3n \u0111\u1ecdng ch\u01b0a ph\u00e1t.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi, h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u00e1c \u0111o\u00e0n v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, gi\u1ea3m t\u1ed5ng c\u1ed9ng 136 \u0111o\u00e0n, v\u00e0 gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nha ti\u1ec1n ti\u1ebfp \u0111\u00f3n c\u00e1c tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, thi\u00eam ph\u00e1n t\u1eeb xa c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n gi\u00e1m trong l\u1ed9, c\u0169ng nh\u01b0 gi\u1ea3m b\u00e3i c\u00e1c nha ti\u1ec1n \u00e1p t\u1ea3i theo h\u1ed9 t\u1ed1ng c\u00e1c quan vi\u00ean thay th\u1ebf, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 283 ng\u01b0\u1eddi; v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt 501 c\u00f4ng nh\u00e2n sai d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n gi\u00e1m huy\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi, ki\u1ec3m tra c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 T\u1eed Ch\u00e2u, th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c nha ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 tr\u00f9 kh\u1ed1 th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i ch\u1ecbu chi ph\u00ed l\u1edbn, g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n. Trong \u0111\u00f3, Ch\u00e2u To\u1ea1i m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 h\u01a1n 3.100 ph\u1ea7n c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc v\u1ec1 v\u1eadn t\u1ea3i, m\u00e0 c\u00f4ng s\u1ee9 tr\u00f9 kh\u1ed1 chi\u1ebfm \u0111\u1ebfn 2.700 ph\u1ea7n; T\u1eed Ch\u00e2u c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u trong ch\u00e2u, hai gi\u1ebfng mu\u1ed1i, l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u1eb9 nh\u00e0ng nh\u1ea5t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp cho c\u00e1c ph\u1ea7n c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc c\u1ee7a c\u00f4ng s\u1ee9 tr\u00f9 kh\u1ed1, v\u00e0 sai c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 th\u1ee9 y\u1ebfu \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m qu\u1ea3n l\u00fd v\u1eadn t\u1ea3i; c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ea3, Vinh, Nhung, L\u00f4, v.v., c\u00e1c nha ti\u1ec1n kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec chi ph\u00ed cho c\u00f4ng tr\u00f9, n\u1ebfu kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec v\u1ec1 sau c\u00e1c nha ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u danh s\u1ebd kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1eadn vi\u1ec7c. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft gi\u1ea3m, v\u00e0 sai quan l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i quy ch\u1ebf nha ti\u1ec1n c\u00e1c ch\u00e2u.'<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u chi\u1ebfu ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c l\u1ed9 Gi\u00e1m ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed quan xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c sai d\u1ecbch, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y ai t\u00e2u tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u g\u00ec. Nh\u1eefng vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u00e2u nay g\u00e2y h\u1ea1i cho c\u1ea3 c\u00f4ng l\u1eabn t\u01b0, nh\u01b0ng c\u00e1c Gi\u00e1m ty l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng l\u00e0m vi\u1ec7c theo l\u1ed1i c\u0169, b\u1ecf qua l\u1ee3i \u00edch chung \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng thanh danh, kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ebft l\u00f2ng lo vi\u1ec7c ch\u1ee9c tr\u00e1ch, d\u1eb9p b\u1ecf t\u1ec7 n\u1ea1n c\u0169.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay ri\u00eang Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t tr\u0103m h\u1ecd, \u0111i \u0111\u1ea7u c\u00e1c l\u1ed9 t\u00e2u tr\u00ecnh ti\u1ebfp nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9, b\u00e0n b\u1ea1c t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u00ean, th\u1ef1c l\u00e0 c\u00f4ng trung, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen ng\u1ee3i; nh\u1eefng vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt nha ti\u1ec1n v\u00e0 c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn, c\u00f9ng sai quan \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i quy ch\u1ebf nha m\u00f4n, xin v\u1eabn theo nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 thi h\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ec1 kho\u1ea3n chi ph\u00ed d\u01b0 th\u1eeba trong c\u00f4ng s\u1ee9, tr\u00f9 kh\u1ed1 c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1eaft gi\u1ea3m v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u00e2u c\u1ee7a ty n\u00e0y: 'Hi\u1ec7n \u0111ang kh\u00f4ng ng\u1eebng th\u00fac gi\u1ee5c c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n xem x\u00e9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00f4ng \u0111i\u1ec1n th\u1ee7y l\u1ee3i, sai d\u1ecbch, nh\u01b0 c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn v\u00e0 d\u1ecbch nh\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p nh\u1ea5t, c\u1eaft gi\u1ea3m, c\u00f9ng s\u00e1p nh\u1eadp h\u01b0\u01a1ng \u1ea5p, c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt d\u1ecbch nh\u00e2n, s\u1ebd t\u00e2u ri\u00eang.' Xin \u0111\u1ec1u giao cho l\u1ed9 n\u00e0y nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, v\u1ea1ch r\u00f5 t\u1eebng \u0111i\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean; trong \u0111\u00f3 vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt d\u1ecbch nh\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, l\u1ea1i giao cho ty n\u00e0y xem x\u00e9t, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng, l\u00e2u d\u00e0i c\u00f3 g\u00ec tr\u1edf ng\u1ea1i hay kh\u00f4ng. Vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt d\u1ecbch nh\u00e2n, h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn v\u00e0 c\u1eaft gi\u1ea3m chi ph\u00ed b\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd trong c\u00f4ng s\u1ee9, tr\u00f9 kh\u1ed1, l\u1ea1i giao cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00e2y v\u00e0 chi\u1ebfu theo c\u00e1c ch\u1ec9 huy li\u00ean ti\u1ebfp c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u tr\u00ecnh nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i>\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c binh d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng l\u00e0m kh\u1ed1n kh\u1ed5 d\u00e2n ta, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u00f3i r\u00e9t m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm l\u00e0m cha m\u1eb9 d\u00e2n sao[footnote]h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm l\u00e0m cha m\u1eb9 d\u00e2n sao, ch\u1eef 'd\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote]! Tr\u1eabm \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban chi\u1ebfu th\u01b0, mu\u1ed1n gi\u1ea3m nh\u1eb9 binh d\u1ecbch, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 do quan l\u1ea1i thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a Tr\u1eabm kh\u00f4ng chuy\u00ean c\u1ea7n v\u00e0 xem x\u00e9t d\u00e2n t\u00ecnh ch\u01b0a s\u00e2u s\u1eafc. Nay ri\u00eang L\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy l\u1ee3i \u00edch cho d\u00e2n v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i, mu\u1ed1n ban th\u01b0\u1edfng, Tr\u1eabm c\u00f3 ti\u1ebfc g\u00ec. Xem x\u00e9t t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a ch\u1ea5p ch\u00ednh, h\u00e1 c\u00f3 kh\u00e1c g\u00ec v\u1edbi Tr\u1eabm? Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0n Th\u1ee5c c\u00f9ng c\u00e1c quan, \u0111\u00e3 ban s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i, l\u1ea1i ban th\u00eam m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 200 t\u1ea5m l\u1ee5a[footnote]l\u1ea1i ban th\u00eam m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 200 t\u1ea5m l\u1ee5a, ch\u1eef 'm\u1ed7i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote], c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u y theo l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u1ee5c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u1ea5p.\r\n\r\n<i>(N\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 hai c\u00f3 truy\u1ec7n. C\u1ea3 s\u1eed c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ec1u ch\u00e9p chi\u1ebfu n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\nTri ph\u1ee7 Khai Phong H\u00e0n Duy t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u1ee7 nha ti\u1ec1n gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc, t\u00ednh ra ti\u1ec1n 181.000 quan, tr\u01b0\u1edbc kia do d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p, nay \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.\"<\/i> L\u1ea1i ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. <i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a H\u00e0n Duy x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu.)<\/i>\r\n\r\n[53] Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng binh l\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 binh l\u1ef1c c\u1ee7a Di \u0110\u1ecbch th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch \u0111\u00f4ng \u00edt, nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00e1c, b\u1edfi binh l\u1ef1c Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n d\u00e2n th\u01b0\u1eddng th\u00ec v\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1ee5c l\u1ec7 c\u1ee7a Di \u0110\u1ecbch, ai c\u0169ng bi\u1ebft \u0111\u00e1nh nhau, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t binh v\u00e0 d\u00e2n, c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do h\u1ecd th\u01b0\u1eddng th\u1eafng. Nay c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0 B\u1eafc g\u1ea7n n\u00fai r\u1eebng, d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1c h\u1ed9i b\u1eafn cung v\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9 s\u0103n b\u1eafn, quen thu\u1ed9c thu\u1eadn ti\u1ec7n, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec ng\u01b0\u1eddi Di.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n trong \u0111\u1ea1o, cho ph\u00e9p chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00f4ng nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong th\u00e0nh qu\u00e1ch, th\u00f4n x\u00f3m c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 mu\u1ed1n h\u1ecdc b\u1eafn cung l\u1eadp th\u00e0nh h\u1ed9i, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n, quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u01a1i b\u1eafn \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0 ki\u1ec3m tra. Khi c\u1ea5p b\u00e1ch tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7[footnote]ph\u00f2ng th\u1ee7, ch\u1eef 'ph\u00f2ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e3n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[54] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c kinh ch\u1ebf Giao Ch\u1ec9. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110\u1ed7 K\u1ef7 v\u1ec1 vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9, trong \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1ea5t chi ti\u1ebft v\u1ec1 th\u1ebf th\u1ee9 t\u1eeb khi b\u1ecdn gi\u1eb7c chi\u1ebfm c\u1ee9, c\u00f9ng v\u1edbi n\u00fai s\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang. Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f2n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t k\u1ebf s\u00e1ch gi\u1eef \u0111\u1ea5t, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tham kh\u1ea3o. Nghe n\u00f3i v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c nhi\u1ec1u, n\u00ean th\u1ea7n xin sao ch\u00e9p l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1ec3 b\u1ec7 h\u1ea1 tham kh\u1ea3o.\"<\/i> <i>(V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u1ef1 ch\u00fa r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 ba.)<\/i>\r\n\r\nTh\u00e1ng 12 n\u0103m \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Sau \u0111\u00f3, Vua giao b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n k\u00ednh nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u01b0\u1ee3c xem b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9. Th\u1ea7n th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m gi\u00e0u v\u00e0 y\u00ean d\u00e2n l\u00e0m tr\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c t\u1eeb xa v\u1ea1n d\u1eb7m, l\u00fac \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. \u00d4n C\u1ea3o lo l\u1eafng v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam l\u00e0 \u0111\u00fang.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0ng vi\u1ec7c r\u0103n d\u1ea1y quan bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 an \u1ee7i Giao Ch\u1ec9 th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, v\u1eeba l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng uy t\u00edn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn Giao Ch\u1ec9 nghi ng\u1edd[footnote] 'khi\u1ebfn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ebfn', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote]. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m th\u1ebf, nay l\u1ea1i l\u00e0m, th\u00ec h\u1ecd sao kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n? X\u01b0a kia, n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n c\u00f3 vi\u1ec7c, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 h\u1eadu h\u0129nh Vua Nhung Ngh\u0129a C\u1eeb, nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u1ecb Ngh\u0129a C\u1eeb ph\u00e1t hi\u1ec7n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ecb x\u00e2m l\u1ea5n.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n e r\u1eb1ng n\u1ebfu d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a C\u1ea3o, th\u00ec e r\u1eb1ng Giao Ch\u1ec9 s\u1ebd ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 t\u1ef1 ph\u00f2ng b\u1ecb, th\u1eadm ch\u00ed g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 chuy\u1ec7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 T\u1ea7n v\u00e0 Ngh\u0129a C\u1eeb[footnote] '\u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 chuy\u1ec7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 T\u1ea7n v\u00e0 Ngh\u0129a C\u1eeb' ch\u1eef 'd\u00e3' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c m\u00e0 C\u1ea3o \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c thay Phan T\u00fac, \u0110\u00e0o B\u1eadt, xin \u0111\u1ee3i sau khi ngh\u1ec9 l\u1ec5 s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe n\u00f3i ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 x\u00e9t \u0111o\u00e1n \u0111\u00fang sai t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, d\u0169ng kh\u00ed \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 sau, nh\u00e2n t\u1eeb \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tha th\u1ee9 cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, ngh\u0129a kh\u00ed \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb gian, trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh, \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n t\u00e0 t\u00e2m, th\u00ec man di kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00e1nh c\u0169ng t\u1ef1 ph\u1ee5c; n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u00e1nh, th\u00ec lo g\u00ec kh\u00f4ng th\u1eafng?<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb trung th\u1ebf tr\u1edf l\u1ea1i, vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, l\u00fac \u0111\u1ea7u th\u01b0\u1eddng qu\u1ea3 c\u1ea3m kh\u00f4ng s\u1ee3 kh\u00f3, nh\u01b0ng v\u1ec1 sau th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ecdn th\u1ea7n h\u1ea1i c\u00f4ng n\u0103ng ng\u0103n tr\u1edf, d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 k\u1ebf trung th\u00e0nh l\u1ea1i b\u1ecb t\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ednh tr\u1ef1c l\u1ea1i b\u1ecb nghi ng\u1edd, n\u00ean k\u1ebb \u0111\u1ea1i gian d\u00e1m k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, m\u01b0\u1ee3n danh ngh\u0129a c\u00f4ng lu\u1eadn \u0111\u1ec3 ng\u0103n tr\u1edf vi\u1ec7c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i trung bi\u1ebft vi\u1ec7c s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i n\u00ean kh\u00f3 l\u00f2ng t\u1eadn l\u1ef1c. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, ai d\u00e1m h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng? D\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, ai d\u00e1m theo?<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ecdn gian th\u1ea7n trong tri\u1ec1u l\u1ea5y l\u00f2ng Vua, ngo\u00e0i th\u00ec l\u1eeba d\u1ed1i, k\u1ebb ngu mu\u1ed9i tham l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u1ecda v\u1ec1 sau, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. L\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec vi\u1ec7c ch\u01b0a ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed \u0111\u00e3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh. N\u1ed7i lo c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi[footnote] 'bi\u00ean gi\u1edbi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng', theo ngh\u0129a s\u1eeda.[\/footnote], m\u00e0 \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 \u1edf t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. V\u00ec th\u1ebf, ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng ch\u00fa tr\u1ecdng b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o l\u00fd m\u00e0 xem nh\u1eb9 vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c, coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c tu d\u01b0\u1ee1ng t\u00e2m t\u00ednh m\u00e0 xem nh\u1eb9 vi\u1ec7c tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c b\u00e0n vi\u1ec7c, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y nay n\u00ean l\u1ea5y ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 l\u1ea5y b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng trung th\u1ebf l\u00e0m r\u0103n. Th\u1ea7n trong \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 \u01b0u \u00e1i nh\u1ea5t, n\u00ean d\u00e1m n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm!\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 ba l\u00e0 ti\u1ebft Thanh minh, ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 11 l\u00e0 ti\u1ebft \u0110\u00f4ng ch\u00ed, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i \u0111\u1ee3i sau khi ngh\u1ec9 l\u1ec5 s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5[footnote] '\u0111\u1ee3i sau khi ngh\u1ec9 l\u1ec5 s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ee3i m\u1edf l\u1ec5 ngh\u1ec9 xin ch\u1ec9 d\u1ee5', ch\u1eef 'gi\u1ea3 khai' \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c.[\/footnote], ch\u1eafc l\u00e0 ti\u1ebft \u0110\u00f4ng ch\u00ed. B\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch do L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n ghi ch\u00e9p, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay nh\u00e2n b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, ph\u1ee5 v\u00e0o th\u00e1ng 11.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t r\u1eb1ng \u00d4n C\u1ea3o \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan y h\u1ecdc, gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng T\u00e2y kinh c\u00e1n. C\u00f3 l\u1ebd C\u1ea3o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y, t\u1eebng v\u00e0o \u0111\u1ea5t man gi\u1ebft gi\u1eb7c, n\u00ean Ti\u00eau Ch\u00fa ti\u1ebfn c\u1eed, do \u0111\u00f3 v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 ba c\u00f3 b\u00e0n lu\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sau \u0111\u00f3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan, c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, Phan T\u00fac t\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 chuy\u1ec3n l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc[footnote] 'chuy\u1ec3n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ed3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote]. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong b\u1ea3n t\u1ea5u n\u00e0y mu\u1ed1n thay T\u00fac, n\u00ean v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 ba, T\u00fac h\u1eb3n \u0111ang \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u, do \u0111\u00f3 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 d\u00f9ng Ti\u00eau Ch\u00fa thay T\u00fac.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, \u0110\u00e0o B\u1eadt t\u1eeb th\u00e1ng 8 nhu\u1eadn n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Dung, n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 3 t\u1eeb ch\u00e2u Kh\u00e2m chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ung, \u1edf Ung Ch\u00e2u 5 n\u0103m r\u1ed3i chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 ba, B\u1eadt h\u1eb3n c\u0169ng \u0111ang \u1edf Ung Ch\u00e2u, n\u00ean V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong b\u1ea3n t\u1ea5u mu\u1ed1n thay B\u1eadt. B\u1eadt sau \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh v\u00e0 Th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 9 m\u1edbi l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ung.)<\/i>\r\n\r\n[55] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u Hi\u1ebfn, \u0111em huy\u1ec7n T\u0129nh L\u1ea1c thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00e2u Lam. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m. N\u0103m th\u1ee9 11 l\u1ea1i \u0111\u1eb7t l\u1ea1i[footnote]'l\u1ea1i \u0111\u1eb7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'sau \u0111\u1eb7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aT\u1ed1ng Tri\u1ec1u S\u1ef1 Th\u1eadt\u300b quy\u1ec3n 18, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed ch\u00e2u Hi\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;D\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu d\u00e2n \u0111\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y, ch\u1eef 't\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ed3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-1\" href=\"#footnote-1792-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty y\u00eau c\u1ea7u quan ch\u1ee9c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea3i c\u1ee9u t\u1ebf, an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e0 kh\u1eafc, h\u00f4n \u00e1m, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho L\u01b0u M\u00f4ng \u1edf Ch\u00e2u T\u00e2n, Qu\u1ea3n S\u01b0 Th\u01b0\u1eddng \u1edf Ch\u00e2u X\u1eed, Ung Chi H\u1ea1o \u1edf Ch\u00e2u L\u00e3ng<a class=\"footnote\" title=\"Ung Chi H\u1ea1o, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 34, m\u1ee5c 49 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Ung Chi K\u1ef3'.\" id=\"return-footnote-1792-2\" href=\"#footnote-1792-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, C\u1ed5 U\u1ea9n, L\u00fd Qu\u1ef3 \u1edf Ch\u00e2u Gia, Chu D\u0129nh \u1edf Ch\u00e2u C\u00f9, H\u1ed3 Y\u1ec3n \u1edf Ch\u00e2u T\u1ec1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n; L\u00fd H\u00e0ng \u1edf Ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fd H\u00e0ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00fd Kh\u00e1ng'.\" id=\"return-footnote-1792-3\" href=\"#footnote-1792-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0110i\u1ec1n T\u1ecbch, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Do'.\" id=\"return-footnote-1792-4\" href=\"#footnote-1792-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, \u0110\u00e0m L\u1eadp Chi \u1edf Ch\u00e2u Trung<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e0m L\u1eadp Chi, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u00e0m Kh\u00e2u Chi'.\" id=\"return-footnote-1792-5\" href=\"#footnote-1792-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, T\u00f4n Ti\u1ec1m \u1edf Ch\u00e2u Mi, Tr\u1ea7n Thu\u1ea5n Nh\u1ea1c \u1edf Ch\u00e2u Ki\u1ebfm, Th\u01b0\u1ee3ng C\u1ea3nh Thu\u1ea7n \u1edf Ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh, \u0110\u1eadu Tu\u1ea5n \u1edf Qu\u00e2n H\u00e1n D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc \u0110\u1ed3ng Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n; Nh\u1eadm Th\u00f4ng Phu \u1edf Ch\u00e2u Mi, Qu\u1ed1c Th\u00e1i \u1edf Ch\u00e2u H\u00ecnh, Y Tri\u1ec7n \u1edf Kinh Nam, Ung L\u00e2m T\u00f4ng \u1edf Ch\u00e2u Ph\u1ed5, Tr\u00ecnh L\u1ec5 \u1edf Qu\u00e2n L\u00e2m Giang, Chu T\u1ef1 \u1edf Qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, trong chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ea1i x\u00e1 Nam Giao, c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ti\u1ebft h\u1ea1nh, t\u00e0i n\u0103ng, h\u1ecdc v\u1ea5n, c\u00e1c Gi\u00e1m ty \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn c\u1eed L\u01b0u M\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u1ee9ng chi\u1ebfu, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p c\u00f3 22 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"22 ng\u01b0\u1eddi, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 vi\u1ebft l\u00e0 '21 ng\u01b0\u1eddi'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 34, m\u1ee5c 48 v\u00e0 b\u1ea3n s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 211 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 '29 ng\u01b0\u1eddi'.\" id=\"return-footnote-1792-6\" href=\"#footnote-1792-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b \u0111\u1ed5i th\u00e0nh <i>&#8220;ti\u1ebft h\u1ea1nh chi s\u0129&#8221;<\/i>.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Gi\u1ea3m m\u1ed9t ch\u1ee9c quan c\u1ee7a \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf hai ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng v\u00e0 Thi\u1ec3m. Vua cho r\u1eb1ng do vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, binh l\u00ednh t\u1eadp trung nhi\u1ec1u \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba l\u1ea1i c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u quan ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[4] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c trong h\u1ecd <i>(th\u00e2n th\u00edch)<\/i> ra l\u00e0m quan ngo\u00e0i, n\u00ean ghi r\u00f5 h\u1ecd. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ban s\u1eafc ch\u1ec9 ho\u1eb7c t\u1ef1 d\u00e2ng bi\u1ec3u l\u00ean v\u00e0 khi tr\u1edf v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, th\u00ec ch\u1ec9 x\u01b0ng l\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e2n, kh\u00f4ng ghi h\u1ecd.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i t\u00e2u: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan khi \u0111\u1ebfn ch\u1ea7u t\u1eeb t\u1ea1, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 c\u00e1c vi\u00ean Ng\u1ef1 s\u1eed c\u1ee7a ba vi\u1ec7n \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 Trung th\u1eeba l\u00e0m l\u1ec5 b\u00e1i y\u1ebft, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu. Nay ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn s\u1ea3nh Ng\u1ef1 s\u1eed l\u00e0m l\u1ec5 \u0111\u1ed1i b\u00e1i v\u1edbi m\u1ed9t vi\u00ean, kh\u00f4ng nh\u1eefng tr\u00e1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, m\u00e0 c\u00f2n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng khai ki\u1ec3m tra. Xin theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi c\u00f3 l\u1ec7nh b\u00e3i tri\u1ec1u th\u01b0\u1eddng, th\u00ec \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[6] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"'Thi\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 329, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-7\" href=\"#footnote-1792-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a> xin \u0111\u1ed5i ph\u00e9p ch\u1ea7u \u1edf \u0111\u00e0i, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u0110\u1ebfn nay, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i l\u1ea1i cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, n\u00ean l\u1ea1i theo nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ng\u1ef1 s\u1eed Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc n\u0103m nay v\u00e0o m\u00f9a thu h\u1ea1 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc, T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng ki\u1ebfm \u0103n, nh\u01b0ng Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u l\u00e0 Ng\u00f4 Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng h\u1ec1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng c\u1eeda kh\u00f4ng b\u00e1n th\u00f3c.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean. <i>(Vi\u1ec7c Ng\u00f4 Th\u1ebf Tr\u01b0\u1edfng r\u1ed1t cu\u1ed9c n\u00ean ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Giang Ho\u00e0i l\u00e0 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng, Nhu\u1eadn, T\u00fa v\u00e0 qu\u00e2n Li\u00ean Th\u1ee7y, V\u00f4 Vi \u0111\u1ec1u c\u00f3 kho l\u1ee3i t\u1ee9c thu\u1ed9c quy\u1ec1n Ph\u00e1t v\u1eadn ty. Xin cho c\u00e1c Tri ch\u00e2u Th\u00f4ng, Th\u00e1i, H\u1ea3i<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Mai', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-8\" href=\"#footnote-1792-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, Nhu\u1eadn, T\u00fa ch\u00e2u do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn; c\u00f2n Tri qu\u00e2n Li\u00ean Th\u1ee7y, V\u00f4 Vi v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00f4ng, Nhu\u1eadn, T\u00fa th\u00ec xin cho b\u1ea3n ty tuy\u1ec3n c\u1eed.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ph\u00e1n quan Tuy\u00ean ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u00e0 L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00e0 Qu\u1ea3n c\u00e2u c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 l\u00e0 L\u00fd Thanh Th\u1ea7n, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan Trung th\u01b0, n\u00ean \u0111\u01b0a s\u1eafc ch\u1ec9 v\u00e0o d\u1ecbch tr\u1ea1m trao cho, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd tr\u1ecdng d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng. <i>(Vi\u1ec7c theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Gi\u00e1ng, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u00e3 m\u00e3n tang ba th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi.<\/p>\n<p>[11] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1eebng \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t vi\u1ec7c L\u00fd \u0110\u1ecbnh truy ph\u1ee5c m\u1eb9 \u0111\u1ebb, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ho\u00e0i Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ty b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi l\u00e1ng gi\u1ec1ng L\u00fd Tri\u1ec7u khai l\u1ea1i xem b\u00e0 h\u1ecd C\u1eebu c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh hay kh\u00f4ng. Th\u1ea7n th\u1ea5y \u0110\u1ecbnh t\u1eebng n\u00f3i L\u00fd Tri\u1ec7u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e1ng gi\u1ec1ng thu\u00ea nh\u00e0 t\u1eeb n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 b\u1ea3y, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9 l\u1ea5y l\u1eddi khai c\u1ee7a Tri\u1ec7u l\u1ea7n n\u1eefa, \u0110\u1ecbnh c\u0169ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng tin. X\u00e9t l\u1ea1i nguy\u00ean tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o v\u1edbi \u0110\u1ecbnh r\u1eb1ng b\u00e0 h\u1ecd C\u1eebu l\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh, nh\u01b0ng cha \u0110\u1ecbnh l\u1ea1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i. Xin cho \u0110\u1ecbnh khai t\u00ean ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u tra, \u1eaft s\u1ebd r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 vi\u1ec7c \u0110\u1ecbnh truy ph\u1ee5c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ec5 gi\u00e1o, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n x\u00e1c minh s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb. Th\u1ea7n c\u0169ng mu\u1ed1n l\u00e0m r\u00f5 \u0111\u00fang sai, n\u00ean theo l\u1eddi \u0110\u1ecbnh, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh. Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Ho\u00e0i Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ea5y l\u1eddi khai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 10, h\u1ecfi L\u00fd Tri\u1ec7u.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu mi\u1ec5n tr\u1eeb to\u00e0n b\u1ed9 n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n<p>[13] Ph\u00e1n Di\u00ean Ch\u00e2u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;Ngh\u0129a d\u0169ng Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, t\u1eeb nay cho h\u1ecd t\u1ef1 mang theo l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed9t th\u00e1ng, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea5u tr\u1eeb v\u00e0o thu\u1ebf h\u1ed9 sau n\u00e0y. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb, cho ph\u00e9p xin l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed9t th\u00e1ng t\u1eeb ch\u00e2u qu\u00e2n n\u01a1i xu\u1ea5t ph\u00e1t.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 do quan c\u1ea5p v\u00e0 qu\u1ea7n \u00e1o mang theo, n\u1ebfu ph\u1ea3i mang th\u00eam \u0111\u1ed3 n\u1eb7ng, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Phu Di\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0m nhi\u1ec1u l\u1ea7n, nghe n\u00f3i c\u1ea3 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho ngh\u0129a d\u0169ng mi\u1ec5n mang l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4, l\u1ec7nh t\u1ef1 mang l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea5u tr\u1eeb thu\u1ebf, nh\u01b0 Qu\u1ef3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft, qu\u1ea3n c\u00e2u c\u01a1 quan v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Ph\u1ee7 Di\u00ean T\u1ed5ng qu\u1ea3n An ph\u1ee7 s\u1ee9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Hi\u1ec7u l\u00fd t\u1eadp hi\u1ec1n, \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Ho\u00e0nh S\u01a1n, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua bi\u00ean gi\u1edbi n\u00fai, to\u00e0n l\u00e0 sa m\u1ea1c, thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf t\u1ed1t, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf, th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1ea5t nguy hi\u1ec3m. N\u1ebfu nh\u1edd uy binh chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n c\u01b0 v\u00f9ng n\u00fai \u0111\u1ebfn \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ea5t t\u1ed1t, kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh l\u0169y, th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 an \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb T\u00e2y Phi\u00ean qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u00e2n l\u00fac h\u1ecd suy y\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 gi\u1eb7c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i v\u1ea1ch k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00f9ng n\u00fai, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chi\u00eau h\u00e0ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng, hao t\u1ed5n binh l\u1ef1c \u0111\u00e1nh xa, ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ti\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c xu\u1ea5t binh ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 v\u0103n bia m\u1ed9, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi sau khi \u00f4ng nh\u1eadm ch\u1ee9c Hi\u1ebfn. Nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[15] \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7m Kh\u1edfi t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n phi\u00ean b\u1ed9 \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xin ban th\u00eam 500 t\u1edd \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf; l\u1ea1i xin ban th\u00eam 500 t\u1edd n\u1eefa \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1t c\u1ee9u t\u1ebf cho b\u1ed1n l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean v\u00e0 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><em>(Hai k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c mi\u1ec5n thu\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho d\u00e2n phi\u00ean b\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y.)<\/em><\/p>\n<p>[16] Chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 c\u00f9ng xem x\u00e9t k\u1ef9 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00ednh g\u1ed9p tang v\u1eadt n\u1eb7ng v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 tang v\u1eadt nh\u1eb9, \u0111\u1ecbnh ra m\u1ed9t ngh\u1ecb quy\u1ebft th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u1ea1m v\u00e0o c\u00e1c lo\u1ea1i tang v\u1eadt kh\u00e1c nhau, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng m\u1edbi t\u00ednh g\u1ed9p, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, m\u00e0 c\u00f2n r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f3 th\u00f4ng su\u1ed1t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a lu\u1eadt. Xin h\u00e3y t\u1ea1m th\u1eddi d\u1ef1a theo c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 l\u00e2u nay \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Lu\u1eadt quy \u0111\u1ecbnh, ph\u1ea1m t\u1ed9i do tang v\u1eadt, n\u1ebfu ph\u1ea1m nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00ec t\u00ednh g\u1ed9p l\u1ea1i. N\u1ebfu h\u00ecnh ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng, th\u00ec l\u1ea5y tang v\u1eadt n\u1eb7ng t\u00ednh g\u1ed9p v\u00e0o tang v\u1eadt nh\u1eb9, m\u1ed7i lo\u1ea1i \u0111\u1ec1u t\u00ednh g\u1ea5p \u0111\u00f4i. N\u1ebfu t\u00ednh g\u1ed9p m\u00e0 kh\u00f4ng t\u0103ng n\u1eb7ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, th\u00ec ch\u1ec9 theo h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Xem x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a lu\u1eadt, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i nhi\u1ec1u l\u1ea7n do tang v\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng lu\u1eadt hai t\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u1eed theo t\u1ed9i n\u1eb7ng, n\u00ean m\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh t\u00edch s\u1ed1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i; v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ea7n ph\u1ea1m, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh hai x\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh m\u1ed9t x\u00edch t\u1ed9i, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 khoan h\u1ed3ng th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy quy \u0111\u1ecbnh t\u00ednh g\u1ea5p \u0111\u00f4i, nh\u01b0ng c\u00f3 s\u00e1u lo\u1ea1i tang v\u1eadt, n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng. N\u1ebfu ph\u1ea1m hai lo\u1ea1i tr\u1edf l\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh g\u1ed9p nh\u1eb9 v\u00e0o n\u1eb7ng, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh t\u00ednh g\u1ed9p n\u1eb7ng v\u00e0o nh\u1eb9, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed5i tang v\u1eadt n\u1eb7ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt tang v\u1eadt nh\u1eb9, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 khoan h\u1ed3ng th\u1ee9 hai. N\u1ebfu t\u00ednh g\u1ed9p n\u1eb7ng v\u00e0o nh\u1eb9 r\u1ed3i ch\u1ec9 theo h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng<a class=\"footnote\" title=\"n\u1ebfu t\u00ednh g\u1ed9p n\u1eb7ng v\u00e0o nh\u1eb9 r\u1ed3i ch\u1ec9 theo h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 gi\u1ed1ng nhau. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, \u300aH\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'ch\u1ec9 theo', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1792-9\" href=\"#footnote-1792-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, th\u00ec ch\u1ec9 theo m\u1ed9t h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec ti\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ed5i theo ph\u00e1p lu\u1eadt nh\u1eb9, l\u00f9i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c dung t\u00fang gian t\u00e0, \u00fd ngh\u0129a r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3 hi\u1ec3u. Do Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n d\u1ef1a v\u00e0o gi\u1ea3 thi\u1ebft trong s\u01a1 ngh\u1ecb, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1eebng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh g\u1ed9p.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n t\u1ef1 cho r\u1eb1ng s\u01a1 ngh\u0129a \u0111\u1eb7t ra, ch\u1ec9 l\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n t\u1ea1m th\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng. N\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng m\u00e0 t\u00ednh g\u1ed9p h\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng th\u00ec ch\u1ec9 x\u1eed m\u1ed9t tang v\u1eadt, th\u00ec e r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft lu\u1eadt s\u1ebd \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m gian, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1ec9 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o may r\u1ee7i l\u00fac \u0111\u00f3. X\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1eb7t ra c\u1ea5m l\u1ec7nh, e r\u1eb1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, do \u0111\u00f3 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ra m\u1ed9t ngh\u1ecb quy\u1ebft th\u1ed1ng nh\u1ea5t.&#8221;<\/i> Tr\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 ngh\u1ecb quy\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[17] H\u00f9ng Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh xong vi\u1ec7c sai d\u1ecbch, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 l\u1eadp ng\u1ea1ch. Hai huy\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u ngo\u00e0i ng\u1ea1ch c\u00f3 18 ng\u01b0\u1eddi cung th\u1ee7 thu\u1ed9c di\u1ec7n ph\u1ea3i gi\u1ea3m, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea chu\u1ea9n ngay theo l\u1eddi t\u00e2u. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m d\u1ecbch \u1edf hai \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, l\u1ea5y Minh ph\u00e1p V\u01b0\u01a1ng Duy\u1ec5n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi xem x\u00e9t v\u00e0 cung \u1ee9ng c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u0103n t\u1ef1 \u1edf c\u00e1c ph\u00f2ng thu\u1ed9c Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf.<\/p>\n<p>[19] Thi\u1ec3m T\u00e2y Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng ty t\u00e2u: <i>&#8220;Xin r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 nh\u01b0 thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u do ng\u01b0\u1eddi nha ti\u1ec1n mua ph\u00f3 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, khi h\u1ebft h\u1ea1n k\u1ef3 hi\u1ec7n t\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c mua ph\u00f3 n\u1eefa, m\u00e0 \u0111\u1ec1u thu v\u1ec1 quan. N\u1eeda n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, theo gi\u00e1 b\u00e1n t\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac d\u00e1n b\u1ea3ng, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn mua. N\u1ebfu sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n t\u0103ng gi\u00e1, th\u00ec h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u0103ng ti\u1ec1n, th\u00ec giao cho ng\u01b0\u1eddi sau. Kh\u00f4ng k\u1ec3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee9 theo c\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 h\u1ecfi. N\u1ebfu ngo\u00e0i h\u1ea1n m\u00e0 t\u0103ng ti\u1ec1n, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd v\u00e0 giao cho. S\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3 chia l\u00e0m ba k\u1ef3 trong ba m\u00f9a, n\u1ed9p v\u00e0o qu\u00e2n t\u01b0 kh\u1ed1. Xin ban xu\u1ed1ng cho b\u1ea3n l\u1ed9 tu\u00e2n theo thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c c\u1ee7a L\u1ed9 Ch\u00e2u, ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, thi\u1ebfp c\u1ee7a H\u00ecnh b\u1ed9 ghi ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 2, tr\u00e1t t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y 9 th\u00e1ng n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng kh\u1ea3o c\u1ee9u. Ban \u0111\u1ea7u, vi\u1ec7c mua ph\u00f3 ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ea5y r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, vi\u1ec7c mua ph\u00f3 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1 th\u00ec v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean l\u00e0 'ng\u00e0y 21', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 220, 230 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1792-10\" href=\"#footnote-1792-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ghi: L\u1ee3i t\u1eeb r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 men, so v\u1edbi c\u00e1c kho\u1ea3n thu kh\u00e1c l\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00e2y Kinh l\u00e0 b\u00e1n men m\u00e0 th\u00f4i. R\u01b0\u1ee3u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5m n\u1ea5u t\u01b0, quan \u0111\u1eb7t ty, n\u1ea5u th\u00ec \u0111\u1eb7t quan gi\u00e1m s\u00e1t. Ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t quan, th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng cho nha ti\u1ec1n. Nha ti\u1ec1n l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u, t\u00f9y theo nhi\u1ec1u \u00edt m\u00e0 th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ty r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u1ea5y l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u, b\u00f9 l\u1ea1i chi ph\u00ed lao \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 s\u00e1ch nhi\u1ec5u, nha ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ph\u00e1 s\u1ea3n b\u1ecf tr\u1ed1n, l\u1ee3i t\u1eeb vi\u1ec7c n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 th\u01b0\u1edfng cho nha ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u do quan t\u1ef1 b\u00e1n, thu ti\u1ec1n v\u1ec1 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kho\u1ea3n b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nha ti\u1ec1n v\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ch nhi\u1ec5u c\u1ee7a l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kho\u1ea3n b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nha ti\u1ec1n v\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ch nhi\u1ec5u c\u1ee7a l\u1ea1i, 'ti\u1ec1n' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1792-11\" href=\"#footnote-1792-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u1ea5m. Nha ti\u1ec1n t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u00e0m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ti\u1ec1n t\u1eeb vi\u1ec7c quan t\u1ef1 b\u00e1n tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u1ed9c, d\u00e2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i lo ph\u00e1 s\u1ea3n v\u00ec vi\u1ec7c n\u1eb7ng. Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng c\u00f4ng ra s\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed9c \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng, m\u00e0 l\u1ee3i t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, thu ph\u1ea7n d\u01b0, l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u1ed9c cho l\u1ea1i trong c\u00f4ng. Ph\u00e1p n\u00e0y chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n mu\u1ed1n mua ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, cho t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1, ni\u00eam phong t\u1edd khai gi\u00e1, l\u00e0m kh\u00f3a, \u0111\u1ebfn k\u1ef3 m\u1edf ra, xem ai gi\u00e1 cao th\u00ec giao cho. Sau n\u00e0y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u0103ng l\u1ed9c cho l\u1ea1i trong ngo\u00e0i, m\u1ed7i n\u0103m chi h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110i\u1ec1u \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ghi, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng mua ph\u00f3 ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng. Nh\u00e2n vi\u1ec7c Thi\u1ec3m T\u00e2y th\u01b0\u01a1ng ty t\u00e2u xin m\u1edbi ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y. C\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Trung th\u01b0 bi\u00ean tu \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb c\u1ea5p tr\u1edf l\u00ean khi ch\u1ecbu tang cha m\u1eb9 xong, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o, nay xin ngo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u1edf hai ph\u1ee7 v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Ch\u00ednh nhi\u1ec7m Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng, do c\u00e1c c\u01a1 quan x\u00e9t duy\u1ec7t t\u00e2u l\u00ean, ch\u1ec9 ban chi\u1ebfu th\u01b0 ho\u1eb7c tr\u00e1t t\u1eed; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thu\u1ed9c quy\u1ec1n th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0, l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 y\u1ebft ki\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o ri\u00eang. C\u00e1c quan xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00e2n thu\u1ed9c, giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan x\u00e9t theo ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c kho\u1ea3n mua s\u1eafm h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a Tam ty, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt, ch\u1ec9 l\u1ec7nh mua t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4; ho\u1eb7c nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ea7n thi\u1ebft h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i mua \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u00ean ngo\u00e0i, th\u00ec l\u1eadp th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh; n\u1ebfu ngo\u00e0i quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 mua s\u1eafm b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, ph\u1ea3i t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t duy\u1ec7t vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch, th\u00ec g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u01b0 Th\u1ea9m quan thi h\u00e0nh xong r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n x\u00e9t x\u1eed; n\u1ebfu trong v\u1ee5 \u00e1n c\u00f3 c\u1ea3 quan v\u0103n v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, th\u00ec sau khi x\u00e9t x\u1eed xong \u1edf Trung th\u01b0, giao cho \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00f3m t\u1eaft, n\u00eau r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng v\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ec', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-12\" href=\"#footnote-1792-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, tr\u00ecnh l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 bi\u1ebft; vi\u1ec7c s\u1ee9 th\u1ea7n t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ec1u giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n thi h\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan khi l\u00ean \u0111i\u1ec7n tr\u00ecnh t\u1ea5u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7u may, v\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean C\u00e1p m\u00f4n \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Quan ch\u1ee9c v\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n, m\u1ed7i khi g\u1eb7p l\u1ec5 t\u1ebf giao \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c l\u00e2u ng\u00e0y, ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p v\u00e0o ng\u00e0y nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u do Trung th\u01b0 c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o. T\u1eeb nay xin ngo\u1ea1i tr\u1eeb t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eeb \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, \u0110\u1ea1i khanh gi\u00e1m, Ch\u00ednh nhi\u1ec7m Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ee9 s\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1eafc s\u1eed', theo v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-13\" href=\"#footnote-1792-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan v\u0103n t\u1eeb Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m, Ho\u00e0nh h\u00e0nh, Th\u0103ng tri\u1ec1u quan, Kinh quan tr\u1edf xu\u1ed1ng, x\u00e9t s\u1ed1 l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, khi th\u0103ng ch\u1ee9c, th\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o, th\u00ec ban \u00e2n lu\u00f4n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1eb7ng, ch\u1ec9 tr\u00ecnh l\u00ean Quan c\u00e1o vi\u1ec7n. C\u00e1c quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c, ph\u00e2n ty, v\u1ec1 h\u01b0u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n. C\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, phong h\u00e0m Ng\u00e2n thanh Quang l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, Hi\u1ebfn h\u00e0m, \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>Trung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan \u0111\u01b0\u1ee3c phong Tri\u1ec1u t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu, Ch\u1ee7 s\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c \u1edf Ng\u0169 vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong Du k\u00edch t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, L\u1ee5c s\u1ef1 tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, Ty thi\u00ean gi\u00e1m th\u1eeba, Chung c\u1ed5 vi\u1ec7n ti\u1ebft c\u1ea5p, H\u00e0n l\u00e2m \u0111\u00e3i chi\u1ebfu y quan, \u0111\u01b0\u1ee3c phong T\u01b0\u1edbng s\u0129 lang, \u0111\u1ec1u ghi trong s\u1eafc b\u1ed5 nhi\u1ec7m; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng do s\u1eafc b\u1ed5, \u0111\u1ee3i khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p m\u1ed9t l\u1ea7n; v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i x\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1, L\u1eb7c l\u01b0u, \u0110\u1ed3ng ch\u00ednh v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p, ban hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng, ki\u00eam nhi\u1ec7m; c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1, L\u1eb7c l\u01b0u, \u0110\u1ed3ng ch\u00ednh t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1ec5 t\u1ebf, ch\u1ec9 do Th\u1ea9m quan \u0111\u00f4ng vi\u1ec7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m. C\u00e1c b\u00e0i ch\u00fac v\u0103n, c\u00f4ng \u0111\u1ee9c s\u1edb, Ph\u1eadt v\u0103n, Trai v\u0103n, giao cho c\u00e1c quan c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n so\u1ea1n th\u1ea3o, g\u1eedi c\u00e1c c\u01a1 quan bi\u00ean t\u1eadp, khi t\u1ebf l\u1ec5 th\u00ec s\u1eed d\u1ee5ng. C\u00e1c quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xin ngh\u1ec9 ch\u1eefa b\u1ec7nh, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, theo quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 h\u01b0u, ch\u1ec9 l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n x\u00e9t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ea9n tr\u00e1nh, l\u00e0m t\u1edd b\u1ea3o l\u00e3nh cho ngh\u1ec9 vi\u1ec7c r\u1ed3i tr\u00ecnh l\u00ean c\u1ea5p tr\u00ean; c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf l\u00ean ph\u1ea3i ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5; c\u00e1c quan kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 T\u1ec9nh ph\u00f3, Tri t\u1ea1p tr\u1edf l\u00ean, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, sai \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n c\u00f9ng x\u00e9t \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n lu\u1eadt l\u1ec7. Ban \u0111\u1ea7u c\u1eed Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng, nh\u01b0ng \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec ki\u00eam nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u00ean \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho O\u1ea3n.<\/p>\n<p>[22] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, quy\u1ec1n Phu Di\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh Ph\u00f3 s\u1ee9; T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng Ph\u00f3 s\u1ee9, Tri Ho\u00e0n ch\u00e2u Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(Ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Ng\u1ea1c m\u01b0u l\u1ea5y \u0111\u1ea5t Ho\u00e0nh S\u01a1n. Ng\u00e0y m\u00f9ng 6 th\u00e1ng 10, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u1ec7nh Ng\u1ea1c v\u1ec1 kinh, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 sai Ng\u1ea1c gi\u1eef ch\u1ee9c Phu Di\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t, qu\u1ea3n c\u00e2u Phi\u00ean b\u1ed9 c\u00f4ng s\u1ef1. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 12, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng, Ng\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 kinh.<\/i><\/p>\n<p><i><i>&#8220;B\u1ea3n truy\u1ec7n&#8221;<\/i> c\u1ee7a Ng\u1ea1c ch\u00e9p: Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i Tuy ch\u00e2u th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c th\u00e0nh, g\u1eb7p l\u00fac H\u1ea7u Kh\u1ea3 b\u00e0n v\u1ec1 th\u1ee7y l\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c Tuy ch\u00e2u, Kh\u1ea3 n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e2ng m\u1eadt ch\u1ec9 l\u1ea5y Tuy ch\u00e2u r\u1ed3i l\u1ea1i tr\u1ecb t\u1ed9i, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta?&#8221;<\/i> Vua c\u0169ng h\u1ed1i h\u1eadn. Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m, Ng\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u \u0110\u00f4 gi\u00e1m, nh\u01b0ng v\u00ec tang m\u1eb9 n\u00ean t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng Kinh Nguy\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng ti\u1ebfn c\u1eed, trong m\u1ed9t n\u0103m ba l\u1ea7n b\u1eaft ph\u1ea3i b\u1ecf tang, nh\u01b0ng Ng\u1ea1c v\u1eabn ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0111\u1ec3 tang \u0111\u1ee7 ba n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo <i>&#8220;M\u1ed9 ch\u00ed&#8221;<\/i> c\u1ee7a Ng\u1ea1c: Vua \u0111\u1ed5i Tuy ch\u00e2u th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c th\u00e0nh, v\u00e0i th\u00e1ng sau, Ng\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u \u0110\u00f4 gi\u00e1m, nh\u01b0ng v\u00ec tang m\u1eb9 n\u00ean kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c. N\u0103m th\u1ee9 ba, \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1ea7n ch\u00e2u \u0110\u00f4 gi\u00e1m. T\u01b0\u1edbng Kinh Nguy\u00ean ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t b\u1ea3n l\u1ed9, t\u01b0\u1edbng T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m b\u1ea3n l\u1ed9, ba l\u1ea7n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u1eaft b\u1ecf tang, nh\u01b0ng Ng\u1ea1c c\u00e0ng ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ec3 tang \u0111\u1ee7 ba n\u0103m. Ch\u1eef <i>&#8220;n\u0103m th\u1ee9 ba&#8221;<\/i> n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh <i>&#8220;n\u0103m th\u1ee9 hai&#8221;<\/i>.<\/i><\/p>\n<p><i><i>&#8220;H\u00e0nh tr\u1ea1ng&#8221;<\/i> c\u1ee7a Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n ch\u00e9p: Ng\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ea7n ch\u00e2u \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Thu\u1ea7n Nh\u00e2n cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i><i>&#8220;Nh\u1eadt l\u1ee5c&#8221;<\/i> c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ng\u00e0y m\u00f9ng 8 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 hai ch\u00e9p: Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c hi\u1ec7n \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i><i>&#8220;M\u1ed9 ch\u00ed&#8221;<\/i> c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n ch\u00e9p: Ch\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Tri Ho\u00e0n ch\u00e2u, Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ed5i l\u00e0m B\u1eafc T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, sau ki\u00eam ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n. N\u0103m th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o ch\u1ea7u, l\u1ec7nh cho gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t b\u1ea3n l\u1ed9.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c \u00f4ng l\u00e0m Th\u00f4ng s\u1ef1, so v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00e1c nhau. C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi quan \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c xem x\u00e9t k\u1ef9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n v\u1ec1 t\u1ed9i danh nguy\u00ean ph\u1ea1m, n\u1ebfu th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 do ch\u00e2u qu\u1eadn bi\u00ean qu\u1ea3n ngo\u00e0i ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c th\u1ea3 cho v\u1ec1; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec xin ch\u1ec9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t \u0111\u1ecbnh bi\u00ean ph\u1ed1i m\u00e0 t\u1ea5u xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 huy vi\u1ec7c d\u1eddi ch\u1ed7, c\u0169ng theo nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>[24] V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n, ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3o d\u00e3, d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u01a1 m\u1eadt l\u1ee3i h\u1ea1i \u1edf l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 thi v\u00f5 ngh\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, Tam ban sai s\u1ee9, Ch\u1ec9 s\u1ee9 ty Tuy\u00ean ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[25] Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecf huy\u1ec7n H\u1ed3 Th\u00e0nh thu\u1ed9c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y th\u00e0nh tr\u1ea5n, v\u00ec n\u01a1i \u0111\u00f3 d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, n\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 cho s\u1ee9 th\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 vi\u1ec7c d\u00e2n. Xin x\u00e9t xem n\u1ebfu c\u00f3 nh\u1eefng tr\u1ea5n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, th\u00ec theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, giao cho Gi\u00e1m ty c\u1eed quan kinh tri\u1ec1u th\u00e2n d\u00e2n qu\u1ea3n l\u00fd, cho ph\u00e9p x\u1eed c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng trong th\u00e0nh t\u1eeb t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 x\u00e9t xem nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n b\u1ed5 quan kinh tri\u1ec1u gi\u00e1m tr\u1ea5n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, quan ph\u00e1n tr\u1ecb Di\u00ean Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, b\u1eaft gi\u1ebft c\u00f3 c\u00f4ng, chia c\u00f4ng l\u00e0m ba b\u1eadc.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1eadc \u01b0u \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a, quan H\u00e1n gi\u1ea3m hai n\u0103m, quan Phi\u00ean gi\u1ea3m n\u0103m n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1eadc nh\u1ea5t t\u1eeb quan Phi\u00ean \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec7u d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a, \u0111\u1ee3i l\u1eadp th\u00eam c\u00f4ng s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1eadc nh\u00ec gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a, quan H\u00e1n l\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n gi\u1ea3m ba n\u0103m, n\u1ebfu \u0111\u00e3 thu\u1ed9c b\u1ea3y n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a th\u00ec gi\u1ea3m b\u1ed1n n\u0103m, quan Phi\u00ean l\u00e0 \u0111i\u1ec7n th\u1ecb gi\u1ea3m m\u01b0\u1eddi n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1eadc ba gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a, quan H\u00e1n gi\u1ea3m hai n\u0103m, quan Phi\u00ean gi\u1ea3m n\u0103m n\u0103m, quan Phi\u00ean l\u00e0 ch\u01b0 ty s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ban b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 b\u1eadc nh\u1ea5t t\u1eeb b\u1ed9 Phi\u00ean \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh hai m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u00f3c sinh \u0111\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00f3c sinh \u0111\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c 'T\u0103ng', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0103ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1792-14\" href=\"#footnote-1792-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec7u d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban l\u1ee5a, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i l\u1eadp th\u00eam c\u00f4ng s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00f4 gi\u00e1m b\u1ea3n l\u1ed9, b\u1eadc nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng s\u1ee9 ng\u1ea1ch n\u0103m b\u1eadc, b\u1eadc nh\u00ec gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a ba n\u0103m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t quan Phi\u00ean theo \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u0110i\u1ec1n Th\u1ee7 \u0110\u1ed9 ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 c\u1ee7a gi\u1eb7c, m\u01b0\u1eddi ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi theo Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd Ngung \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c T\u00e2y H\u1ea1, \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00f4ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u1ec1u ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129, \u0111\u1ee3i l\u1eadp th\u00eam c\u00f4ng, s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9 th\u0103ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1eadc.<\/p>\n<p>[27] Bi\u00ean tu trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u00e2ng chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c b\u1ea3o l\u00e3nh, b\u1ed5 nhi\u1ec7m, thi c\u1eed, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u1ee7a l\u1ea1i vi\u00ean trung th\u01b0: Khi c\u00f3 ch\u1ee9c th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng quan trung th\u01b0 khuy\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sai quan hai t\u1ec9nh kh\u1ea3o th\u00ed, g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u00e9p thi, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan d\u00f9ng \u00e2n t\u00ecnh xin b\u1ea3o l\u00e3nh, n\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed b\u1eeba b\u00e3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan qua m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ebf Nam Giao, ch\u1ee7 s\u1ef1 hai l\u1ea7n, l\u1ee5c s\u1ef1, ch\u1ee7 th\u01b0, th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng quan ba l\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u1eabn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c l\u00e0m t\u01b0 danh, h\u1ecdc t\u1eadp hai n\u0103m th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi, ba l\u1ea7n thi kh\u00f4ng \u0111\u1ed7 th\u00ec b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ed7 khuy\u1ebft. Ch\u1ee9c th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng quan khuy\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc tuy c\u00f3 ph\u00e9p thi, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i vi\u1ebft ch\u1eef, nay \u0111\u00e3 h\u1ecdc t\u1eadp c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 h\u1ecdc m\u00e0 thi.<\/i><\/p>\n<p><i>Ghi ch\u00e9p c\u00f4ng t\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 th\u0103ng ch\u1ee9c, gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u0169ng v\u1eady, c\u00f4ng t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u00f9 tr\u1eeb. T\u1eeb ch\u1ee7 s\u1ef1 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u0169 ph\u00f2ng ba n\u0103m th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, m\u01b0\u1eddi n\u0103m, c\u0169ng tr\u1eeb l\u00e0m tri ch\u00e2u qu\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i theo th\u1ee9 t\u1ef1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, l\u00e0m th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf v\u0129nh vi\u1ec5n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i ch\u00edn \u0111i\u1ec1u. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Theo nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, th\u1ee7 \u0111\u01b0\u01a1ng quan trung th\u01b0 Th\u1eddi Th\u1ea7m v\u00e0 c\u00e1c quan v\u00ec t\u00e2u xin \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u1edbi kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, xin ra l\u00e0m quan ngo\u1ea1i, Th\u1ea7m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng c\u1ea5p. <i>(S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p: \u0110\u1ecbnh ph\u00e9p thi b\u1ed5 v\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a l\u1ea1i vi\u00ean trung th\u01b0.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng b\u00e1n g\u1ea1o \u1edf kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ee3i khi gi\u00e1 g\u1ea1o h\u01a1i cao, t\u00e2u xin ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ty m\u00f4n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u00e0i H\u00e0 b\u00e1t ph\u00e1t Gi\u1ea3 Thanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Kinh T\u00e2y l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n, Ng\u1ef1 s\u1eed Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, L\u00e2m \u0110\u00e1n \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng Thanh tu\u1ed5i tr\u1ebb, h\u00e0nh vi \u00f4 u\u1ebf, b\u1ecb s\u0129 phu khinh b\u1ec9, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m gi\u00e1m ty. Vua kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p>Thanh l\u00e0 con c\u1ee7a X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[30] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m Ph\u1ee7, Giang Ninh, V\u1eadn, Thanh, T\u1ec1, H\u00e0ng, Vi\u1ec7t, T\u00f4, V\u1ee5, T\u00fac, Th\u1ecd, Tuy\u00ean, H\u1ea5p, Ki\u1ec1n, H\u1ed3ng, C\u00e1t, \u0110\u00e0m, Qu\u1ea3ng, Ph\u00fac, Ki\u1ebfn, ch\u1ee9c L\u1ee5c s\u1ef1 Tham qu\u00e2n l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f3 kh\u0103n ph\u1ee9c t\u1ea1p, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u c\u1eed quan ch\u1ee9c tri huy\u1ec7n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng nhi\u1ec1u m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch xin nh\u1eadn, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p 15 ngh\u00ecn ti\u1ec1n sao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u1edf kho t\u00e0ng, ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p c\u00e1c n\u01a1i ti\u1ebfn c\u1eed sai khi\u1ec3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 m\u00f9a thu n\u0103m nay m\u00f9a m\u00e0ng k\u00e9m, xin theo ph\u00e9p c\u0169 chia l\u00e0m hai \u0111\u1ee3t c\u1ea5p ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau<a class=\"footnote\" title=\"Xin theo ph\u00e9p c\u0169 chia l\u00e0m hai \u0111\u1ee3t c\u1ea5p ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau, ch\u1eef '\u0111\u1ee3t' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 53-11 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1792-15\" href=\"#footnote-1792-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, v\u00e0 cho ph\u00e9p c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00e2n ph\u00e1t ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau theo \u0111\u1ee3t<a class=\"footnote\" title=\"Ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau theo \u0111\u1ee3t, ch\u1eef '\u0111\u1ee3t' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1792-16\" href=\"#footnote-1792-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 c\u1eed chuy\u00ean tr\u00e1ch xem x\u00e9t v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p>[33] S\u1edf Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y Khai Phong ph\u1ee7 cho ph\u00e9p b\u1ed1n s\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1eb7t m\u1ed9t quan, nh\u01b0ng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed \u1edf m\u1ed7i s\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng nhi\u1ec1u. Xin ch\u1ec9 c\u1eed hai vi\u00ean quan kinh tri\u1ec1u ph\u00e2n chia qu\u1ea3n l\u00fd hai s\u01b0\u01a1ng x\u00e9t x\u1eed, v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n b\u1ed1n s\u01b0\u01a1ng c\u0169 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng c\u00e1c vi\u1ec7c sai ph\u00e1i kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2u. <i>(C\u1ea3 \u300aK\u1ef7\u300b m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aThi\u00ean v\u0103n ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Sao kh\u00e1ch xu\u1ea5t hi\u1ec7n gi\u1eefa sao Thi\u00ean Khu\u00e2n, ch\u1ee7 v\u1ec1 lo l\u1eafng h\u1ecfa ho\u1ea1n \u1edf kho t\u00e0ng.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Tri Ninh Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u00eau Ch\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7, \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, L\u00fd T\u00edn v\u00e0 L\u01b0u Ph\u1ee7 b\u1ea1i tr\u1eadn \u1edf H\u1ed3 T\u1eed L\u0129nh, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn v\u00e2y \u0111\u00e1nh L\u1ec7 Nguy\u00ean B\u1ea3o, c\u00e1c th\u00e0nh li\u1ec1n nhau \u0111\u1ec1u c\u1ed1 th\u1ee7. Ti\u00eau Ch\u00fa ban \u0111\u00eam m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh, y\u1ebfn ti\u1ec7c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n y\u00ean t\u00e2m kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i. Ti\u00eau Ch\u00fa l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea, n\u00f3i r\u1eb1ng gi\u1eb7c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn s\u00e2u, n\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi c\u1ed1 th\u1ee7, \u0111\u1ee3i khi ch\u00fang mu\u1ed1n r\u00fat lui th\u00ec m\u1edbi \u0111\u00e1nh. Ph\u1ee5c Khu\u00ea kh\u00f4ng nghe, sai Qu\u00e1ch Kh\u00e1nh \u0111em m\u1ea5y ng\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Thu\u1eadn Th\u00e0nh, to\u00e0n qu\u00e2n b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. Do \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u Ti\u00eau Ch\u00fa v\u1ec1 kinh, l\u1ec7nh cho Ch\u00fa thay V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u00e2n qu\u1ea3n c\u00e2u qu\u00e2n m\u00e3 L\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ghi l\u00e0 ph\u1ee5c ch\u1ee9c, l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'T\u1ecbnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00ednh', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-17\" href=\"#footnote-1792-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u1ea3n c\u00e2u qu\u00e2n m\u00e3 L\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 16 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, do V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u00e2n v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169, m\u1edbi th\u1ea5y ghi ch\u00e9p. Nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u00e1p c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh n\u00ean d\u00f9ng \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf trung dung. T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Chu<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Chu, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1792-18\" href=\"#footnote-1792-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, qua n\u0103m \u0111\u1eddi lo\u1ea1n l\u1ea1c, h\u00ecnh ph\u00e1p d\u00f9ng \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf nh\u1ea5t th\u1eddi, v\u00ec v\u1eady ngo\u00e0i lu\u1eadt ph\u00e1p, t\u1ed9i nh\u1eb9 c\u00f3 khi b\u1ecb x\u1eed n\u1eb7ng, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y c\u00f3 khi b\u1ecb x\u1eed t\u1eed. D\u00f9ng bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh lo\u1ea1n l\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a lu\u1eadt ph\u00e1p, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m ph\u00e1p lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 tr\u0103m n\u0103m, n\u00ean d\u00f9ng \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf trung dung, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay v\u1eabn c\u00f2n d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt c\u0169, c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n lu\u1eadt c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n lu\u1eadt c\u0169, ch\u1eef 'n\u1eb7ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201 H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-19\" href=\"#footnote-1792-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ed nh\u01b0 t\u1ed9i gi\u1ea3 m\u1ea1o c\u00f4ng v\u0103n, theo lu\u1eadt ch\u1ec9 b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y hai ng\u00e0n d\u1eb7m, nay l\u1ea1i x\u1eed t\u1ed9i th\u1eaft c\u1ed5; l\u1ea1i c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1eb7ng h\u01a1n, do g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 quan vi\u00ean d\u00e2ng s\u1edb xin, ph\u00e0m t\u00e1i ph\u1ea1m t\u1ed9i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u1ea5n t\u00edn d\u00f9 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh c\u0169ng b\u1ecb x\u1eed th\u1eaft c\u1ed5, \u0111\u00f3 l\u00e0 x\u1eed t\u1eed ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu v\u00ec t\u1ed9i t\u00e1i ph\u1ea1m m\u00e0 tr\u00e1ch c\u1ee9 h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u00ec nh\u01b0 t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp c\u00f3 v\u0169 kh\u00ed, tang v\u1eadt \u0111\u1ee7 n\u0103m t\u1ea5m v\u1ea3i m\u1edbi b\u1ecb t\u1eed h\u00ecnh, n\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ed1n t\u1ea5m, d\u00f9 ph\u1ea1m n\u0103m b\u1ea3y l\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u1eaft c\u1ed5, hu\u1ed1ng chi t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp c\u00f3 v\u0169 kh\u00ed, b\u1ea3n th\u00e2n lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u00e3 n\u1eb7ng h\u01a1n t\u1ed9i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u1ea5n t\u00edn, nh\u01b0ng c\u00e1ch d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt hi\u1ec7n nay l\u1ea1i r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi v\u0103n b\u1ea3n lu\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1eef 'B\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-20\" href=\"#footnote-1792-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a> nh\u00e2n t\u1eeb bao tr\u00f9m mu\u00f4n n\u01b0\u1edbc, lu\u00f4n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111\u1ebfn h\u00ecnh ph\u00e1p, v\u1eeba ban chi\u1ebfu cho quan t\u01b0 ph\u00e1p b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf h\u00ecnh ph\u00e1p, xin h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 t\u1eeb \u0111\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng t\u1ed9i danh hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u00e1p d\u1ee5ng m\u00e0 n\u1eb7ng h\u01a1n lu\u1eadt c\u0169, nh\u01b0 t\u1ed9i gi\u1ea3 m\u1ea1o \u1ea5n t\u00edn, \u0111em so s\u00e1nh v\u1edbi s\u1eafc l\u1ec7nh v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p, ch\u1ecdn d\u00f9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u00edch \u0111\u00e1ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf.<\/p>\n<p>[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng n\u0103m sau s\u1ebd ban t\u1eb7ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a cho n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty xem x\u00e9t, ph\u00e2n ph\u00e1t cho b\u1ed1n l\u1ed9 An ph\u1ee7 ty nh\u1eefng n\u01a1i thi\u1ebfu \u0111\u1ec3 phong trang. Do Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1eafp t\u1edbi s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb ti\u1ec1n v\u1eadt \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf v\u00e0 khao th\u01b0\u1edfng, xin l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ea5p m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn T\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ec3 phong trang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung c\u1ee7a T\u00f4n Hi v\u00e0 H\u00e0n Li\u00eam, phong cho T\u00f4n Hi l\u00e0m Ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb c\u1ea5p Phi \u0110\u00e1i; H\u00e0n Li\u00eam l\u00e0m Ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb c\u1ea5p H\u1ea1, c\u00f9ng l\u00e0m Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u1edf l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng. <i>(T\u00f4n Hi v\u00e0 H\u00e0n Li\u00eam l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u, c\u00f9ng v\u00ec sao \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c, c\u1ea3 s\u00e1ch th\u1ef1c l\u1ee5c m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 \u0111\u1ec1u ghi nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, d\u00f9ng 20 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n m\u1eb7t t\u1eeb vi\u1ec7c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ee7a b\u1ed1n l\u1ed9 T\u00e2y Xuy\u00ean, \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u1ed1n cho tr\u01b0\u1eddng in gi\u1ea5y mu\u1ed1i c\u1ee7a Ty Ch\u1ebf tr\u00ed gi\u1ea3i di\u00eam. Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u0103m nguy\u00ean ni\u00ean, l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 c\u00f3 s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u01b0 l\u00e0 74 v\u1ea1n quan, 19 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, 5 v\u1ea1n t\u1ea5m the, 13 v\u1ea1n t\u1ea5m v\u1ea3i, 6 v\u1ea1n l\u1ea1ng t\u01a1, 46 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u00f4ng, 4.900 l\u1ea1ng b\u1ea1c. Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 xem x\u00e9t ngo\u00e0i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 xem x\u00e9t ngo\u00e0i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-5 ghi l\u00e0 'l\u1ea1i chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 xem x\u00e9t ngo\u00e0i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m'.\" id=\"return-footnote-1792-21\" href=\"#footnote-1792-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, s\u1ed1 ti\u1ec1n hi\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt ph\u1ea9m v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u00f2n l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u chuy\u1ec3n h\u1ebft \u0111\u1ebfn Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n m\u1eb7t, l\u00e0m v\u1ed1n cho tr\u01b0\u1eddng in gi\u1ea5y mu\u1ed1i T\u00e2y Di\u00eam, ngo\u00e0i ra, phong tr\u1eef \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng chi ph\u00ed bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua, d\u1eddi v\u1eadt ph\u1ea9m t\u1eeb Ba Th\u1ee5c \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 phong tr\u1eef, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ti\u1ebft ki\u1ec7m vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"V\u1eadn chuy\u1ec3n, ch\u1eef 'v\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'lu\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-22\" href=\"#footnote-1792-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c chi ph\u00ed chi tr\u1ea3 t\u1eeb kinh s\u01b0, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 hai, c\u1ea5p 10 v\u1ea1n quan, nay t\u0103ng l\u00ean 20 v\u1ea1n quan, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 24 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c mua gi\u1ea5y mu\u1ed1i.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khai Phong ph\u1ee7, huy\u1ec7n Trung M\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng, 17 chu\u1ed3ng ng\u1ef1a c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 2-3 h\u1ed9 d\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 tr\u00f4ng coi, cho ph\u00e9p tr\u1ed3ng tr\u1ecdt 2-3 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng tr\u00ean \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, mi\u1ec5n thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u0103m tr\u1ed3ng c\u00e2y du v\u00e0 li\u1ec5u \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u1eadt li\u1ec7u chu\u1ed3ng. H\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, mi\u1ec5n sai d\u1ecbch c\u1ee7a \u0111\u1eb3ng \u0111\u00f3. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u1ed9 n\u1ed9p thu\u1ebf l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng coi chu\u1ed3ng ng\u1ef1a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan th\u0103ng tri\u1ec1u, ngo\u00e0i vi\u1ec7c phong t\u1eb7ng cha m\u1eb9 theo l\u1ec7 x\u00e1 t\u1ed9i Nam Giao, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng vi\u1ec7c gia \u00e2n, chuy\u1ec3n ch\u1ee9c, ph\u1ea9m ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 trao l\u1ea1i ho\u1eb7c phong t\u1eb7ng cho th\u00e2n thu\u1ed9c c\u00f3 tang ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 tang. C\u00e1c th\u1ec3 l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, c\u00f3 n\u01a1i s\u1ed1 qu\u00e2n qu\u00e1 \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ec9 huy, m\u1ed7i khi sai ph\u00e1i th\u00ec r\u1ea5t l\u1ebb t\u1ebb. Xin giao cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty thu th\u1eadp s\u1ed1 qu\u00e2n hi\u1ec7n c\u00f3 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, tr\u1eeb c\u00e1c qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh ph\u1ea3i luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00f9ng c\u00e1c qu\u00e2n tr\u00e1ng th\u00e0nh, t\u00e1c vi\u1ec7n, \u0111\u1ec7 ph\u1ed1, lao th\u00e0nh kh\u00f3 h\u1ee3p nh\u1ea5t, xin h\u1ee3p c\u00e1c qu\u00e2n l\u1ebb t\u1ebb th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ec9 huy tr\u00ean 400 ng\u01b0\u1eddi, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean l\u01b0\u01a1ng c\u0169. S\u1ed1 qu\u00e2n vi\u00ean d\u01b0 ra th\u00ec b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 hai, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9, nay m\u1edf r\u1ed9ng ra c\u00e1c l\u1ed9. B\u1ea3n Chu b\u1ecf s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 hai, ch\u1ec9 gi\u1eef l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Nay gi\u1eef c\u1ea3 hai. Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 12, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quy\u1ec1n tam ty s\u1ee9. T\u00fac Chi ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00fac gi\u1ee5c, \u0111\u1ebfn ch\u01b0a l\u00e2u l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[44] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf c\u01a1 quan thu chi ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh n\u1ebfu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh x\u1eed ph\u1ea1t theo \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc v\u1ec1 vi\u1ec7c thu nh\u1eadn ti\u1ec1n v\u1eadt khi sai ph\u00e1i nh\u00e2n phu, nh\u01b0ng v\u1eabn lo ch\u01b0a \u0111\u1ee7 r\u0103n \u0111e, t\u1eeb nay ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng th\u00ec bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn, ph\u1ea1t \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y v\u00e0o lao th\u00e0nh b\u1ea3n ch\u00e2u. Cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, th\u01b0\u1edfng 50 ng\u00e0n ti\u1ec1n cho t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng, 100 ng\u00e0n ti\u1ec1n cho t\u1ed9i \u0111\u1ed3.<\/p>\n<p>[45] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y do c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i ngo\u00e0i s\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf b\u00ea, tuy \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t tr\u00e1ch ph\u1ea1t c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n th\u00e0nh tr\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c qua loa, m\u00e0 ngay c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi si\u00eang n\u0103ng trong c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u0169ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u00e1c gi\u00e1m ty ng\u0103n c\u1ea3n, nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 binh l\u00ednh, th\u1ee3 thuy\u1ec1n v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng ngay, d\u00f9 mu\u1ed1n t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"tuy mu\u1ed1n t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u1eef '\u0110\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Ki\u1ec7t', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 28-9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-23\" href=\"#footnote-1792-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t s\u1ef1 qua loa, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c, n\u00ean b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c l\u1eadp ph\u00e1p.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00e1c quan l\u1ea1i th\u00e0nh tr\u1ea1i xin binh l\u00ednh, th\u1ee3 thuy\u1ec1n, v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ph\u00f2ng th\u1ee7, th\u00ec ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t \u0111\u00e1p \u1ee9ng. N\u1ebfu nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, cho ph\u00e9p n\u01a1i \u0111\u00f3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Gi\u00e1m t\u1ea1i kinh Ch\u00fa s\u00e1t v\u1ee5 \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 bi\u00ean tu \u300aTrung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7\u300b. Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, bi\u00ean tu \u300aTrung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7\u300b Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Trong s\u1ed1 binh l\u00ednh gi\u1ea3n trung \u1edf V\u1eadn ch\u00e2u c\u00f3 Chu T\u00edn v\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u1ed1n l\u00e0 quan th\u00e2n t\u00f2ng, xin l\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t l\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i trong \u0111i\u1ec7n n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8 b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn, th\u00ec theo l\u1ec7nh tuy\u00ean m\u00e0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1n v\u00e0o Long M\u00e3nh<a class=\"footnote\" title=\"Long M\u00e3nh nguy\u00ean l\u00e0 'M\u00e3nh H\u1ed5', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-24\" href=\"#footnote-1792-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, Long K\u1ef5, v\u1ed1n l\u00e0 qu\u00e2n c\u1ea5m l\u1eef \u1edf kinh, v\u1ec1 l\u00fd kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Nay ch\u1ec9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi xa, d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8 c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u01b0 nhau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Ban chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt tr\u00e1nh th\u00e2n cho quan l\u1ea1i trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[49] H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang tr\u00ed s\u0129 B\u00e0nh T\u01b0 V\u0129nh m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tri\u1ec7u Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, quan ph\u00e1n ch\u00e2u Di\u00ean, v\u1ec1 kinh. H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u00f9ng m\u01b0u c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, \u0111\u1ecbnh \u0111em qu\u00e2n chi\u1ebfm Ho\u00e0nh S\u01a1n. Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ea1c ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb cu\u1ed3ng v\u1ecdng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng y v\u00ec gia th\u1ebf, th\u1eadt l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Ng\u00e0y sau l\u00e0m b\u1ea1i qu\u1ed1c s\u1ef1, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y.&#8221;<\/i> Gi\u00e1ng b\u00e0n v\u1edbi Qu\u1ef3 vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n, Qu\u1ef3 h\u1ebft s\u1ee9c n\u00f3i kh\u00f4ng n\u00ean, sai m\u1ea1c ph\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'm\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ed9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-25\" href=\"#footnote-1792-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a> tranh lu\u1eadn v\u1edbi Qu\u1ef3. Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00f4 c\u00f4ng, e c\u00f2n sinh ra bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i lo l\u1eafng cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> Gi\u00e1ng t\u1ee9c gi\u1eadn, t\u00e2u r\u1eb1ng Qu\u1ef3 c\u1ea3n tr\u1edf qu\u00e2n s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tr\u1edf' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u1ea5u', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u00e3 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-1792-26\" href=\"#footnote-1792-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[51] L\u1ea1i sai H\u00e0n Gi\u00e1ng, Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng; L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, quan ph\u00e1n, l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Gi\u00e1ng l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u1edf Phu Di\u00ean, mu\u1ed1n m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng sang H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[52] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Theo t\u1ea5u tr\u00ecnh c\u1ee7a Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u: &#8216;L\u1ed9 n\u00e0y th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y danh ngh\u0129a v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u1eadt ph\u1ea9m nh\u1ecf c\u1ee7a quan l\u1ea1i \u0111\u1ec3 kh\u1edfi ph\u00e1t c\u00e1c \u0111o\u00e0n v\u1eadn t\u1ea3i, g\u00e2y l\u00e3ng ph\u00ed v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n l\u1edbn cho c\u00e1c nha ti\u1ec1n. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 Ch\u00e2u Nhung nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u1edfi ph\u00e1t ba \u0111o\u00e0n v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u00e2n v\u00e0 s\u1eebng tr\u00e2u, ch\u1edf quan vi\u00ean \u0111\u1ebfn Kinh Nam, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1edf 45 c\u00e2n g\u00e2n tr\u00e2u, 90 \u0111\u00f4i s\u1eebng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 55 binh l\u00ednh, m\u01b0\u1ee3n h\u01a1n 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, l\u0129nh, v\u1ea3i, 300 l\u1ea1ng b\u00f4ng, h\u01a1n 24 quan ti\u1ec1n l\u1edbn, v\u00e0 h\u01a1n 148 th\u1ea1ch g\u1ea1o. Ch\u00e2u L\u00f4 ph\u00e1t t\u00e1m \u0111o\u00e0n v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u00e2n v\u00e0 s\u1eebng tr\u00e2u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt ph\u1ea9m ch\u1edf \u0111i v\u00e0 ti\u1ec1n, l\u01b0\u01a1ng m\u01b0\u1ee3n c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Ch\u00e2u Nhung.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, binh l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n, l\u01b0\u01a1ng, b\u00f4ng, l\u1ee5a th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1ea1i trong h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m ho\u1eb7c m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i. Ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng m\u01b0\u1ee3n d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f2n ch\u01b0a t\u00ednh \u0111\u1ebfn. C\u00e1c nha ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u00e1p t\u1ea3i c\u00e1c \u0111o\u00e0n da tr\u00e2u l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 ng\u1eebng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n g\u00e2n v\u00e0 s\u1eebng t\u1eeb b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n X\u01b0\u01a1ng, Ph\u1ed5, v.v., ch\u1ec9 g\u1eedi k\u00e8m theo c\u00e1c thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y t\u1eeb ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ebfn Kinh Nam. C\u00f2n b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n T\u1eed, To\u1ea1i, v.v., d\u00f9ng th\u00f9ng ch\u1ee9a, sai l\u00ednh tr\u1ea1m g\u00e1nh \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng giao nh\u1eadn, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u00eam thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i, hi\u1ec7n nay c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed3n \u0111\u1ecdng ch\u01b0a ph\u00e1t.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi, h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u00e1c \u0111o\u00e0n v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, gi\u1ea3m t\u1ed5ng c\u1ed9ng 136 \u0111o\u00e0n, v\u00e0 gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nha ti\u1ec1n ti\u1ebfp \u0111\u00f3n c\u00e1c tri ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, thi\u00eam ph\u00e1n t\u1eeb xa c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n gi\u00e1m trong l\u1ed9, c\u0169ng nh\u01b0 gi\u1ea3m b\u00e3i c\u00e1c nha ti\u1ec1n \u00e1p t\u1ea3i theo h\u1ed9 t\u1ed1ng c\u00e1c quan vi\u00ean thay th\u1ebf, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 283 ng\u01b0\u1eddi; v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt 501 c\u00f4ng nh\u00e2n sai d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n gi\u00e1m huy\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi, ki\u1ec3m tra c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 T\u1eed Ch\u00e2u, th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c nha ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 tr\u00f9 kh\u1ed1 th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i ch\u1ecbu chi ph\u00ed l\u1edbn, g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n. Trong \u0111\u00f3, Ch\u00e2u To\u1ea1i m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 h\u01a1n 3.100 ph\u1ea7n c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc v\u1ec1 v\u1eadn t\u1ea3i, m\u00e0 c\u00f4ng s\u1ee9 tr\u00f9 kh\u1ed1 chi\u1ebfm \u0111\u1ebfn 2.700 ph\u1ea7n; T\u1eed Ch\u00e2u c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u trong ch\u00e2u, hai gi\u1ebfng mu\u1ed1i, l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u1eb9 nh\u00e0ng nh\u1ea5t, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp cho c\u00e1c ph\u1ea7n c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc c\u1ee7a c\u00f4ng s\u1ee9 tr\u00f9 kh\u1ed1, v\u00e0 sai c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 th\u1ee9 y\u1ebfu \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m qu\u1ea3n l\u00fd v\u1eadn t\u1ea3i; c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u Qu\u1ea3, Vinh, Nhung, L\u00f4, v.v., c\u00e1c nha ti\u1ec1n kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec chi ph\u00ed cho c\u00f4ng tr\u00f9, n\u1ebfu kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec v\u1ec1 sau c\u00e1c nha ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u danh s\u1ebd kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u1eadn vi\u1ec7c. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft gi\u1ea3m, v\u00e0 sai quan l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i quy ch\u1ebf nha ti\u1ec1n c\u00e1c ch\u00e2u.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u chi\u1ebfu ch\u1ec9 y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c l\u1ed9 Gi\u00e1m ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed quan xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c sai d\u1ecbch, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y ai t\u00e2u tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u g\u00ec. Nh\u1eefng vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u00e2u nay g\u00e2y h\u1ea1i cho c\u1ea3 c\u00f4ng l\u1eabn t\u01b0, nh\u01b0ng c\u00e1c Gi\u00e1m ty l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng l\u00e0m vi\u1ec7c theo l\u1ed1i c\u0169, b\u1ecf qua l\u1ee3i \u00edch chung \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng thanh danh, kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ebft l\u00f2ng lo vi\u1ec7c ch\u1ee9c tr\u00e1ch, d\u1eb9p b\u1ecf t\u1ec7 n\u1ea1n c\u0169.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ri\u00eang Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t tr\u0103m h\u1ecd, \u0111i \u0111\u1ea7u c\u00e1c l\u1ed9 t\u00e2u tr\u00ecnh ti\u1ebfp nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9, b\u00e0n b\u1ea1c t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u00ean, th\u1ef1c l\u00e0 c\u00f4ng trung, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen ng\u1ee3i; nh\u1eefng vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt nha ti\u1ec1n v\u00e0 c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn, c\u00f9ng sai quan \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i quy ch\u1ebf nha m\u00f4n, xin v\u1eabn theo nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 thi h\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ec1 kho\u1ea3n chi ph\u00ed d\u01b0 th\u1eeba trong c\u00f4ng s\u1ee9, tr\u00f9 kh\u1ed1 c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1eaft gi\u1ea3m v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u00e2u c\u1ee7a ty n\u00e0y: &#8216;Hi\u1ec7n \u0111ang kh\u00f4ng ng\u1eebng th\u00fac gi\u1ee5c c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n xem x\u00e9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00f4ng \u0111i\u1ec1n th\u1ee7y l\u1ee3i, sai d\u1ecbch, nh\u01b0 c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn v\u00e0 d\u1ecbch nh\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p nh\u1ea5t, c\u1eaft gi\u1ea3m, c\u00f9ng s\u00e1p nh\u1eadp h\u01b0\u01a1ng \u1ea5p, c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1ea3m b\u1edbt d\u1ecbch nh\u00e2n, s\u1ebd t\u00e2u ri\u00eang.&#8217; Xin \u0111\u1ec1u giao cho l\u1ed9 n\u00e0y nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, v\u1ea1ch r\u00f5 t\u1eebng \u0111i\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean; trong \u0111\u00f3 vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt d\u1ecbch nh\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, l\u1ea1i giao cho ty n\u00e0y xem x\u00e9t, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng, l\u00e2u d\u00e0i c\u00f3 g\u00ec tr\u1edf ng\u1ea1i hay kh\u00f4ng. Vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt d\u1ecbch nh\u00e2n, h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn v\u00e0 c\u1eaft gi\u1ea3m chi ph\u00ed b\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd trong c\u00f4ng s\u1ee9, tr\u00f9 kh\u1ed1, l\u1ea1i giao cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00e2y v\u00e0 chi\u1ebfu theo c\u00e1c ch\u1ec9 huy li\u00ean ti\u1ebfp c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u tr\u00ecnh nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c binh d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1 th\u01b0\u1eddng l\u00e0m kh\u1ed1n kh\u1ed5 d\u00e2n ta, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u00f3i r\u00e9t m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm l\u00e0m cha m\u1eb9 d\u00e2n sao<a class=\"footnote\" title=\"h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm l\u00e0m cha m\u1eb9 d\u00e2n sao, ch\u1eef 'd\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1792-27\" href=\"#footnote-1792-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>! Tr\u1eabm \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban chi\u1ebfu th\u01b0, mu\u1ed1n gi\u1ea3m nh\u1eb9 binh d\u1ecbch, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 do quan l\u1ea1i thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a Tr\u1eabm kh\u00f4ng chuy\u00ean c\u1ea7n v\u00e0 xem x\u00e9t d\u00e2n t\u00ecnh ch\u01b0a s\u00e2u s\u1eafc. Nay ri\u00eang L\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy l\u1ee3i \u00edch cho d\u00e2n v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i, mu\u1ed1n ban th\u01b0\u1edfng, Tr\u1eabm c\u00f3 ti\u1ebfc g\u00ec. Xem x\u00e9t t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a ch\u1ea5p ch\u00ednh, h\u00e1 c\u00f3 kh\u00e1c g\u00ec v\u1edbi Tr\u1eabm? Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0n Th\u1ee5c c\u00f9ng c\u00e1c quan, \u0111\u00e3 ban s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i, l\u1ea1i ban th\u00eam m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 200 t\u1ea5m l\u1ee5a<a class=\"footnote\" title=\"l\u1ea1i ban th\u00eam m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 200 t\u1ea5m l\u1ee5a, ch\u1eef 'm\u1ed7i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1792-28\" href=\"#footnote-1792-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u y theo l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u1ee5c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u1ea5p.<\/p>\n<p><i>(N\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 hai c\u00f3 truy\u1ec7n. C\u1ea3 s\u1eed c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ec1u ch\u00e9p chi\u1ebfu n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>Tri ph\u1ee7 Khai Phong H\u00e0n Duy t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u1ee7 nha ti\u1ec1n gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc, t\u00ednh ra ti\u1ec1n 181.000 quan, tr\u01b0\u1edbc kia do d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p, nay \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. <i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a H\u00e0n Duy x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 9 ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu.)<\/i><\/p>\n<p>[53] Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng binh l\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 binh l\u1ef1c c\u1ee7a Di \u0110\u1ecbch th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch \u0111\u00f4ng \u00edt, nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00e1c, b\u1edfi binh l\u1ef1c Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n d\u00e2n th\u01b0\u1eddng th\u00ec v\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ee5c l\u1ec7 c\u1ee7a Di \u0110\u1ecbch, ai c\u0169ng bi\u1ebft \u0111\u00e1nh nhau, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t binh v\u00e0 d\u00e2n, c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do h\u1ecd th\u01b0\u1eddng th\u1eafng. Nay c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0 B\u1eafc g\u1ea7n n\u00fai r\u1eebng, d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1c h\u1ed9i b\u1eafn cung v\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9 s\u0103n b\u1eafn, quen thu\u1ed9c thu\u1eadn ti\u1ec7n, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec ng\u01b0\u1eddi Di.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n trong \u0111\u1ea1o, cho ph\u00e9p chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00f4ng nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang trong th\u00e0nh qu\u00e1ch, th\u00f4n x\u00f3m c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 mu\u1ed1n h\u1ecdc b\u1eafn cung l\u1eadp th\u00e0nh h\u1ed9i, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n, quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u01a1i b\u1eafn \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0 ki\u1ec3m tra. Khi c\u1ea5p b\u00e1ch tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"ph\u00f2ng th\u1ee7, ch\u1eef 'ph\u00f2ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e3n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1792-29\" href=\"#footnote-1792-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[54] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c kinh ch\u1ebf Giao Ch\u1ec9. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110\u1ed7 K\u1ef7 v\u1ec1 vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9, trong \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1ea5t chi ti\u1ebft v\u1ec1 th\u1ebf th\u1ee9 t\u1eeb khi b\u1ecdn gi\u1eb7c chi\u1ebfm c\u1ee9, c\u00f9ng v\u1edbi n\u00fai s\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang. Cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f2n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t k\u1ebf s\u00e1ch gi\u1eef \u0111\u1ea5t, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tham kh\u1ea3o. Nghe n\u00f3i v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c nhi\u1ec1u, n\u00ean th\u1ea7n xin sao ch\u00e9p l\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean, \u0111\u1ec3 b\u1ec7 h\u1ea1 tham kh\u1ea3o.&#8221;<\/i> <i>(V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea t\u1ef1 ch\u00fa r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 ba.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u00e1ng 12 n\u0103m \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Sau \u0111\u00f3, Vua giao b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n k\u00ednh nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u01b0\u1ee3c xem b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9. Th\u1ea7n th\u1ea5y b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m gi\u00e0u v\u00e0 y\u00ean d\u00e2n l\u00e0m tr\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c t\u1eeb xa v\u1ea1n d\u1eb7m, l\u00fac \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng. \u00d4n C\u1ea3o lo l\u1eafng v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam l\u00e0 \u0111\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng vi\u1ec7c r\u0103n d\u1ea1y quan bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 an \u1ee7i Giao Ch\u1ec9 th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, v\u1eeba l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng uy t\u00edn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn Giao Ch\u1ec9 nghi ng\u1edd<a class=\"footnote\" title=\"'khi\u1ebfn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ebfn', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1792-30\" href=\"#footnote-1792-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m th\u1ebf, nay l\u1ea1i l\u00e0m, th\u00ec h\u1ecd sao kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n? X\u01b0a kia, n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n c\u00f3 vi\u1ec7c, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 h\u1eadu h\u0129nh Vua Nhung Ngh\u0129a C\u1eeb, nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u1ecb Ngh\u0129a C\u1eeb ph\u00e1t hi\u1ec7n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ecb x\u00e2m l\u1ea5n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n e r\u1eb1ng n\u1ebfu d\u00f9ng k\u1ebf c\u1ee7a C\u1ea3o, th\u00ec e r\u1eb1ng Giao Ch\u1ec9 s\u1ebd ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 t\u1ef1 ph\u00f2ng b\u1ecb, th\u1eadm ch\u00ed g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 chuy\u1ec7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 T\u1ea7n v\u00e0 Ngh\u0129a C\u1eeb<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 chuy\u1ec7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 T\u1ea7n v\u00e0 Ngh\u0129a C\u1eeb' ch\u1eef 'd\u00e3' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1792-31\" href=\"#footnote-1792-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>. Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c m\u00e0 C\u1ea3o \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c thay Phan T\u00fac, \u0110\u00e0o B\u1eadt, xin \u0111\u1ee3i sau khi ngh\u1ec9 l\u1ec5 s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe n\u00f3i ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 x\u00e9t \u0111o\u00e1n \u0111\u00fang sai t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, d\u0169ng kh\u00ed \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 sau, nh\u00e2n t\u1eeb \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tha th\u1ee9 cho ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, ngh\u0129a kh\u00ed \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb gian, trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh, \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n t\u00e0 t\u00e2m, th\u00ec man di kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00e1nh c\u0169ng t\u1ef1 ph\u1ee5c; n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u00e1nh, th\u00ec lo g\u00ec kh\u00f4ng th\u1eafng?<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb trung th\u1ebf tr\u1edf l\u1ea1i, vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, l\u00fac \u0111\u1ea7u th\u01b0\u1eddng qu\u1ea3 c\u1ea3m kh\u00f4ng s\u1ee3 kh\u00f3, nh\u01b0ng v\u1ec1 sau th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ecdn th\u1ea7n h\u1ea1i c\u00f4ng n\u0103ng ng\u0103n tr\u1edf, d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 k\u1ebf trung th\u00e0nh l\u1ea1i b\u1ecb t\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ednh tr\u1ef1c l\u1ea1i b\u1ecb nghi ng\u1edd, n\u00ean k\u1ebb \u0111\u1ea1i gian d\u00e1m k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, m\u01b0\u1ee3n danh ngh\u0129a c\u00f4ng lu\u1eadn \u0111\u1ec3 ng\u0103n tr\u1edf vi\u1ec7c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i trung bi\u1ebft vi\u1ec7c s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i n\u00ean kh\u00f3 l\u00f2ng t\u1eadn l\u1ef1c. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, ai d\u00e1m h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng? D\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, ai d\u00e1m theo?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ecdn gian th\u1ea7n trong tri\u1ec1u l\u1ea5y l\u00f2ng Vua, ngo\u00e0i th\u00ec l\u1eeba d\u1ed1i, k\u1ebb ngu mu\u1ed9i tham l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u1ecda v\u1ec1 sau, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. L\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec vi\u1ec7c ch\u01b0a ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed \u0111\u00e3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh. N\u1ed7i lo c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"'bi\u00ean gi\u1edbi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng', theo ngh\u0129a s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1792-32\" href=\"#footnote-1792-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>, m\u00e0 \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 \u1edf t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. V\u00ec th\u1ebf, ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng ch\u00fa tr\u1ecdng b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o l\u00fd m\u00e0 xem nh\u1eb9 vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c, coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c tu d\u01b0\u1ee1ng t\u00e2m t\u00ednh m\u00e0 xem nh\u1eb9 vi\u1ec7c tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c b\u00e0n vi\u1ec7c, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y nay n\u00ean l\u1ea5y ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 l\u1ea5y b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng trung th\u1ebf l\u00e0m r\u0103n. Th\u1ea7n trong \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 \u01b0u \u00e1i nh\u1ea5t, n\u00ean d\u00e1m n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 ba l\u00e0 ti\u1ebft Thanh minh, ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 11 l\u00e0 ti\u1ebft \u0110\u00f4ng ch\u00ed, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i \u0111\u1ee3i sau khi ngh\u1ec9 l\u1ec5 s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u1ee3i sau khi ngh\u1ec9 l\u1ec5 s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ee3i m\u1edf l\u1ec5 ngh\u1ec9 xin ch\u1ec9 d\u1ee5', ch\u1eef 'gi\u1ea3 khai' \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c.\" id=\"return-footnote-1792-33\" href=\"#footnote-1792-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, ch\u1eafc l\u00e0 ti\u1ebft \u0110\u00f4ng ch\u00ed. B\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch do L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n ghi ch\u00e9p, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay nh\u00e2n b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, ph\u1ee5 v\u00e0o th\u00e1ng 11.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t r\u1eb1ng \u00d4n C\u1ea3o \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan y h\u1ecdc, gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng T\u00e2y kinh c\u00e1n. C\u00f3 l\u1ebd C\u1ea3o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y, t\u1eebng v\u00e0o \u0111\u1ea5t man gi\u1ebft gi\u1eb7c, n\u00ean Ti\u00eau Ch\u00fa ti\u1ebfn c\u1eed, do \u0111\u00f3 v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 ba c\u00f3 b\u00e0n lu\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sau \u0111\u00f3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan, c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Phan T\u00fac t\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 chuy\u1ec3n l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"'chuy\u1ec3n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ed3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1792-34\" href=\"#footnote-1792-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong b\u1ea3n t\u1ea5u n\u00e0y mu\u1ed1n thay T\u00fac, n\u00ean v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 ba, T\u00fac h\u1eb3n \u0111ang \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u, do \u0111\u00f3 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0 d\u00f9ng Ti\u00eau Ch\u00fa thay T\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, \u0110\u00e0o B\u1eadt t\u1eeb th\u00e1ng 8 nhu\u1eadn n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Dung, n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 3 t\u1eeb ch\u00e2u Kh\u00e2m chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ung, \u1edf Ung Ch\u00e2u 5 n\u0103m r\u1ed3i chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 ba, B\u1eadt h\u1eb3n c\u0169ng \u0111ang \u1edf Ung Ch\u00e2u, n\u00ean V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong b\u1ea3n t\u1ea5u mu\u1ed1n thay B\u1eadt. B\u1eadt sau \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ec9nh v\u00e0 Th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 9 m\u1edbi l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ung.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, b\u00e3i b\u1ecf ch\u00e2u Hi\u1ebfn, \u0111em huy\u1ec7n T\u0129nh L\u1ea1c thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00e2u Lam. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ghi ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m. N\u0103m th\u1ee9 11 l\u1ea1i \u0111\u1eb7t l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'l\u1ea1i \u0111\u1eb7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'sau \u0111\u1eb7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aT\u1ed1ng Tri\u1ec1u S\u1ef1 Th\u1eadt\u300b quy\u1ec3n 18, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed ch\u00e2u Hi\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1792-35\" href=\"#footnote-1792-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1792-1\">Chi\u1ebfu d\u00e2n \u0111\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y, ch\u1eef 't\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ed3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-2\">Ung Chi H\u1ea1o, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 34, m\u1ee5c 49 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Ung Chi K\u1ef3'. <a href=\"#return-footnote-1792-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-3\">L\u00fd H\u00e0ng, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'L\u00fd Kh\u00e1ng'. <a href=\"#return-footnote-1792-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-4\">Tr\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Do'. <a href=\"#return-footnote-1792-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-5\">\u0110\u00e0m L\u1eadp Chi, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u00e0m Kh\u00e2u Chi'. <a href=\"#return-footnote-1792-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-6\">22 ng\u01b0\u1eddi, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 18 vi\u1ebft l\u00e0 '21 ng\u01b0\u1eddi'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 34, m\u1ee5c 48 v\u00e0 b\u1ea3n s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 211 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 '29 ng\u01b0\u1eddi'. <a href=\"#return-footnote-1792-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-7\">'Thi\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 329, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-8\">'H\u1ea3i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Mai', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-9\"> n\u1ebfu t\u00ednh g\u1ed9p n\u1eb7ng v\u00e0o nh\u1eb9 r\u1ed3i ch\u1ec9 theo h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 gi\u1ed1ng nhau. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201, \u300aH\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'ch\u1ec9 theo', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1792-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-10\"> Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean l\u00e0 'ng\u00e0y 21', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 220, 230 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1792-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-11\"> T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kho\u1ea3n b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nha ti\u1ec1n v\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ch nhi\u1ec5u c\u1ee7a l\u1ea1i, 'ti\u1ec1n' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1792-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-12\"> 'C\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ec', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-13\"> 'Th\u1ee9 s\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u1eafc s\u1eed', theo v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-14\"> Tr\u00f3c sinh \u0111\u00f4 qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c 'T\u0103ng', c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0103ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1792-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-15\">Xin theo ph\u00e9p c\u0169 chia l\u00e0m hai \u0111\u1ee3t c\u1ea5p ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau, ch\u1eef '\u0111\u1ee3t' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 53-11 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1792-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-16\">Ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau theo \u0111\u1ee3t, ch\u1eef '\u0111\u1ee3t' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1792-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-17\">Ch\u1eef 'T\u1ecbnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00ednh', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-18\"> T\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Chu, ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1792-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-19\"> C\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n lu\u1eadt c\u0169, ch\u1eef 'n\u1eb7ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u00f9ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 201 H\u00ecnh ph\u00e1p ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-20\"> B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1eef 'B\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b H\u00ecnh ph\u00e1p m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e1m s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-21\">Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 xem x\u00e9t ngo\u00e0i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-5 ghi l\u00e0 'l\u1ea1i chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ecdn quan c\u00f9ng v\u1edbi Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 xem x\u00e9t ngo\u00e0i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m'. <a href=\"#return-footnote-1792-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-22\">V\u1eadn chuy\u1ec3n, ch\u1eef 'v\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'lu\u00e2n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-23\">tuy mu\u1ed1n t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u1eef '\u0110\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Ki\u1ec7t', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 28-9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-24\">Long M\u00e3nh nguy\u00ean l\u00e0 'M\u00e3nh H\u1ed5', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-25\"> Ch\u1eef 'm\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ed9', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-26\"> Ch\u1eef 'tr\u1edf' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u1ea5u', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u00e3 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-1792-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-27\">h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a Tr\u1eabm l\u00e0m cha m\u1eb9 d\u00e2n sao, ch\u1eef 'd\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1792-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-28\">l\u1ea1i ban th\u00eam m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 200 t\u1ea5m l\u1ee5a, ch\u1eef 'm\u1ed7i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1792-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-29\">ph\u00f2ng th\u1ee7, ch\u1eef 'ph\u00f2ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'H\u00e3n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1792-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-30\"> 'khi\u1ebfn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ebfn', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1792-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-31\"> '\u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 chuy\u1ec7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 T\u1ea7n v\u00e0 Ngh\u0129a C\u1eeb' ch\u1eef 'd\u00e3' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1792-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-32\"> 'bi\u00ean gi\u1edbi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng', theo ngh\u0129a s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1792-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-33\"> '\u0111\u1ee3i sau khi ngh\u1ec9 l\u1ec5 s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ee3i m\u1edf l\u1ec5 ngh\u1ec9 xin ch\u1ec9 d\u1ee5', ch\u1eef 'gi\u1ea3 khai' \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c. <a href=\"#return-footnote-1792-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-34\"> 'chuy\u1ec3n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1ed3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1792-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1792-35\">'l\u1ea1i \u0111\u1eb7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'sau \u0111\u1eb7t', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aT\u1ed1ng Tri\u1ec1u S\u1ef1 Th\u1eadt\u300b quy\u1ec3n 18, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba L\u00fd Ch\u00ed ch\u00e2u Hi\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1792-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":8,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1792","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2687,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1792\/revisions\/2687"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1792\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1792"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1792"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}