{"id":1794,"date":"2026-01-01T13:08:18","date_gmt":"2026-01-01T06:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1794"},"modified":"2026-04-27T21:58:32","modified_gmt":"2026-04-27T14:58:32","slug":"beta-quyen-218-nam-hi-ninh-thu-3-canh-tuat-1070","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-218-nam-hi-ninh-thu-3-canh-tuat-1070\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 218: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1070)","rendered":"QUY\u1ec2N 218: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 3 (CANH TU\u1ea4T, 1070)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, Qu\u1ea3n c\u00e2u L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan \u0111\u00f4ng vi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Th\u1ea9m quan t\u00e2y vi\u1ec7n ch\u1ee7 b\u1ea1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh thay th\u1ebf. V\u00ec Thu\u1ea7n t\u1ea1i ch\u1ee9c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh v\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1eed V\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u00e0m ch\u1ee7 b\u1ea1, theo l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u1ea9n. Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 4 <i>(Qu\u00fd D\u1eadu)<\/i>, Thu\u1ea7n c\u00f9ng L\u00e2m Anh, Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. N\u00ean chuy\u1ec3n vi\u1ec7c n\u00e0y ghi k\u00e8m v\u00e0o \u0111\u00f3. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: V\u00ec Anh t\u1ea1i ch\u1ee9c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi. H\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[2] Chi\u1ebfu cho to\u00e0n \u0111\u1ea1o S\u00e2m, \u0110\u00e0m, Ho\u00e0nh, Thi\u1ec7u, V\u0129nh ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng gi\u00e1m, nh\u1eefng huy\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Man, Dao \u1edf v\u00f9ng kh\u00ea \u0111\u1ed9ng, ch\u1ee7 b\u1ea1, u\u00fd, c\u00f9ng c\u00e1c quan coi m\u1ecf b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng, ch\u00ec, thi\u1ebfc \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty theo ph\u00e9p c\u1ee7a 7 l\u1ed9 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho Tam ty m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p 5.000 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho cung B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho c\u00e1c anh em trong cung B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng kh\u1ea5u tr\u1eeb m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng c\u00fang t\u1ebf l\u1ec5 4 th\u00e1ng Tr\u1ecdng cho B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, T\u00f4ng Ph\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng cho kh\u1ea5u tr\u1eeb b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, n\u00ean l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p.\r\n\r\n[4] Chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1ec9 trao \u0111\u1ed5i v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i[footnote]ch\u1ec9 trao \u0111\u1ed5i v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i, 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-19 m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote]. Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chi\u00eau ph\u1ee7 b\u1ed9 t\u1ed9c, khai th\u00e1c \u0111\u1ea5t \u0111ai, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3, thu n\u1ea1p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can d\u1ef1.\r\n\r\n[5] Vua ph\u00ea: <i>\"Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111ang d\u1ea5y l\u00ean, c\u00e1c ch\u00e2u Lam, Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p, L\u00e2n, Ph\u1ee7 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u1ee9ng c\u1ee9u kh\u1ea9n c\u1ea5p cho Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, nghe n\u00f3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o thi\u1ebfu th\u1ed1n nhi\u1ec1u. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Tam ty xu\u1ea5t 32 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n ho\u1eb7c l\u1ee5a v\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho n\u0103m ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong, Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\nVua ph\u00ea: <i>\"Ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u Phong, xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh, th\u00e0nh nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp trung nhi\u1ec1u qu\u00e2n m\u00e3, khi c\u1ea5p b\u00e1ch di chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u0169ng hi\u1ec3m tr\u1edf, \u1eaft ph\u1ea3i t\u1ef1 \u00edt ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh th\u00eam cho kh\u00e1ch h\u1ed9 \u1edf \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n v\u00e0 tr\u1ea1i Ph\u1ee5c L\u1ea1c T\u00e2n lo li\u1ec7u.\"<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban b\u1ed1 ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9:\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 canh gi\u1eef.\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Kinh T\u00e2y \u0111\u1ebfn;\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Kinh T\u00e2y l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb ph\u1ee7 Khai Phong, Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh T\u00e2y v\u00e0 ph\u1ee7 Khai Phong, Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ebfn[footnote]B\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n ghi l\u00e0 'qu\u00e2n s\u0129 Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc', nghi ng\u1edd l\u00e0 'qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng'[\/footnote];\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ebfn;\r\n\r\nT\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng qu\u00e2n l\u00ednh l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u1ed3n tr\u00fa n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n.\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c v\u1ec1 \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng. Trong \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u1eabn chia phi\u00ean, gi\u1ed1ng nh\u01b0 qu\u00e2n V\u0169 V\u1ec7 thu\u1ed9c b\u1ed1n l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ed3n tr\u00fa; qu\u00e2n \u1edf Kinh T\u00e2y v\u1eabn chia phi\u00ean, v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n ph\u00eda t\u00e2y \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y, g\u1ea7n ph\u00eda nam \u0111i H\u1ed3 B\u1eafc v\u00e0 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Nh\u1eefng qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ebft phi\u00ean s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 canh gi\u1eef t\u1ea1i l\u1ed9 c\u1ee7a m\u00ecnh.\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u1ec1 \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean t\u1eeb Kinh T\u00e2y.\r\n\r\n- Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9, v\u00e0 s\u1ebd thay phi\u00ean nhau \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc Trung l\u1ed9 v\u00e0 \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 l\u1ed9. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf ba l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng nh\u1eefng qu\u00e2n l\u00ednh n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng.\r\n\r\n- Qu\u00e2n l\u00ednh l\u1ebb t\u1ebb t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 \u0111ang \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 l\u1ed9 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 sau khi h\u1ebft h\u1ea1n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng n\u1eefa. Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf \u00cdch, L\u1ee3i, T\u1eed l\u1ed9 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 ph\u1ee7 Khai Phong, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u1eeb H\u1ed3 B\u1eafc v\u00e0 Kinh T\u00e2y. N\u1ebfu H\u1ed3 B\u1eafc thi\u1ebfu qu\u00e2n, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung b\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1eeb Kinh T\u00e2y. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c l\u1ed9 tr\u1ef1c thu\u1ed9c tr\u00ean \u0111\u00e2y s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 l\u1ebb t\u1ebb, kh\u00f4ng th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, vi ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt. Vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng li\u00ean t\u1ee5c khi\u1ebfn qu\u00e2n l\u00ednh ph\u1ea3i \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa, ch\u1ecbu n\u1eafng m\u01b0a, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady m\u1edbi ban b\u1ed1 ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ph\u00e1p l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, b\u1ea3n m\u1ef1c qu\u00e1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, nay theo b\u1ea3n chu.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aL\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n l\u00ednh t\u1eadp luy\u1ec7n \u1edf \u0110\u00f4ng Nam \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf hai Qu\u1ea3ng, gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n ph\u00eda B\u1eafc v\u01b0\u1ee3t n\u00fai. C\u1ea7n xem x\u00e9t. Tuy nhi\u00ean, C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ban chi\u1ebfu l\u1eadp ph\u00e1p l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, nh\u1eefng qu\u00e2n l\u00ednh t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111ang \u0111\u1ed3n tr\u00fa s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 v\u1ec1.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa l\u1ebb t\u1ebb, kh\u00f4ng th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, vi ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt, \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0.\"<\/i> L\u1eadp ph\u00e1p l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aBinh ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 5 ch\u00e9p: N\u0103m th\u1ee9 3, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 l\u1ebb t\u1ebb, kh\u00f4ng th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt. Ho\u1eb7c thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u00ednh gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1eadn, \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa gian kh\u1ed5[footnote]Ch\u1eef 'gian kh\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 196 \u300aBinh ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Thay b\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean ho\u1eb7c qu\u00e2n l\u00ednh nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3n tr\u00fa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, l\u00e0m theo chi\u1ebfu l\u1ec7nh.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[7] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi g\u1eb7p ng\u00e0y thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u vi\u1ec7c sau khi c\u00e1c ban \u0111\u00e3 v\u00e0o ch\u1ea7u.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, phong con g\u00e1i th\u1ee9 hai c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0m B\u1ea3o Kh\u00e1nh C\u00f4ng ch\u00faa.\r\n\r\n[9] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tri thanh ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Gi\u1ea3i \u0111ang b\u1ec7nh n\u1eb7ng, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Tri H\u00e0ng Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u00e0m Tri thanh ch\u00e2u, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u tra t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ec7nh c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Gi\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Khi Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u, l\u00fac \u0111\u00f3 Kinh \u0110\u00f4ng \u0111ang b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, ch\u00e2u ch\u1ea5u s\u1eafp bay v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00ec g\u1eb7p gi\u00f3, bay ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i r\u01a1i xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u1ebft h\u1ebft, Thanh Ch\u00e2u kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Thanh Ch\u00e2u kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n. C\u00f2n vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Gi\u1ea3i cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\n[10] Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Tri\u1ec7u Chi\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u. Tri\u1ec7u Chi\u00eam nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111i s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua h\u1ecfi: <i>\"Khanh l\u00e0m gi\u00e1m ty \u0111\u00e3 l\u00e2u, h\u1eb3n bi\u1ebft ph\u00e9p Thanh Mi\u00eau c\u00f3 ti\u1ec7n l\u1ee3i kh\u00f4ng?\"<\/i> Chi\u00eam \u0111\u00e1p: <i>\"Ph\u00e9p Thanh Mi\u00eau, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng thi h\u00e0nh v\u00e0o th\u1eddi m\u1ea1t v\u1eadn, trong c\u1ea3nh lo\u1ea1n l\u1ea1c, b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n ch\u00fang th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 ti\u1ec7n. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ng\u1ea7m sai \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng l\u00e0 Du Sung d\u1ee5 d\u1ed7 Chi\u00eam r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ebd cho l\u00e0m Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed.\"<\/i> Chi\u00eam kh\u00f4ng nghe, do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0.\r\n\r\n<i>(L\u00fac \u0111\u00f3 Tri\u1ec7u Chi\u00eam \u0111i s\u1ee9 ch\u01b0a v\u1ec1. Vi\u1ec7c Chi\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, m\u1ed9 ch\u00ed v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c Chi\u00eam kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0, ra l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, Chi\u00eam \u0111ang \u0111i s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, \u0111o\u00e1n l\u00e0 s\u1eafp v\u1ec1, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y. Khi Chi\u00eam \u0111i s\u1ee9 v\u1ec1, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u nh\u1eadm ch\u1ee9c, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Khai Phong ph\u00e1n quan, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m sau.)<\/i>\r\n\r\n[11] Cung ph\u1ee5ng quan[footnote]Ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed9ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0110i\u1ec1n Thi\u1ec7u \u0110\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng khi \u00e1p t\u1ea3i gi\u00e1p tr\u1ee5 \u0111\u1ebfn H\u00e0 Trung ph\u1ee7 v\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, xin t\u0103ng th\u00eam s\u1ee9 th\u1ea7n. Vua ph\u00ea: <i>\"C\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111ang chuy\u00ean ch\u1edf b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng, l\u1ee5a v\u00e0 cung n\u1ecf, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c n\u00e0y!\"<\/i> B\u00e8n chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, ch\u1ecdn gi\u00e1p tr\u1ee5 \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 ch\u1edf \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb kinh s\u01b0 n\u1eefa.\r\n\r\n[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng \u1edf th\u01b0\u1ee3ng quan tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, \u0103n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 \u00edch[footnote]ch\u1eef 'th\u1ef1c' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], khi c\u1ea7n k\u00edp \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u00ec \u0111\u1ecba l\u00fd kh\u00f4ng xa, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng \u1edf th\u01b0\u1ee3ng quan. L\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 s\u1ee9 xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> <i>(Cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u1ebf n\u00e0o?)<\/i>\r\n\r\n[13] Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n ch\u00e2u Di\u00ean l\u00e0 M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh t\u1ea1o ra l\u1eddi y\u00eau ng\u00f4n, m\u01b0u vi\u1ec7c b\u1ea5t thu\u1eadn, l\u1eddi n\u00f3i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u01b0\u1edbng quan. \u0110\u00e3 b\u1eaft giam nhi\u1ec1u ng\u00e0y, l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi khai, giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n Th\u1ea3n th\u00e2n h\u00e0nh tra h\u1ecfi, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c l\u1ea1. \u0110\u00e3 xem x\u00e9t k\u1ef9 t\u00ecnh t\u1ed9i c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t, v\u00e0 mi\u1ec5n cho th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i li\u00ean \u0111\u1edbi.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTrung th\u01b0 th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3. M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn 19 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aNh\u1eadt k\u00fd T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ch\u00e9p: Tri\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf nh\u1edd c\u00f4ng \u1edf ch\u00e2u Tuy \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea3 K\u1ef5 K\u1ef5 s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ban th\u01b0\u1edfng v\u00f4 s\u1ed1. N\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb b\u1ec7nh phong, sai Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb. K\u1ebf Th\u1ebf \u0111\u00f3n y\u00eau nh\u00e2n M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh, mu\u1ed1n t\u00f4n l\u00ean \u0111\u1ec3 ph\u00e1t binh chi\u1ebfm th\u00e0nh Thanh Gi\u1ea3n, Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Th\u00e1c B\u1ea1t Trung khuy\u00ean can n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i, b\u1eaft giam \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. T\u1eed Hoa \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Di\u00ean, ch\u00e9m Ch\u00ed Th\u00e0nh c\u00f9ng h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec K\u1ebf Th\u1ebf c\u00f3 c\u00f4ng n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i.)<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u L\u00e3 H\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Ph\u00fac cung n\u00fai Tung S\u01a1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u00e1ng 9, Vua mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u H\u1ed1i l\u00e0m Tri H\u00e0 Nam, m\u1ec7nh ch\u01b0a ban th\u00ec th\u00f4i. H\u1ed1i tuy \u1edf ngo\u00e0i, g\u1eb7p vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng n\u00f3i. V\u00ec th\u1ebf l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u1ea5p 100 t\u1edd chi\u1ebfu tr\u1ed1ng, 50 t\u1edd c\u00e1o, giao cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty Thi\u1ec3m T\u00e2y. C\u00e1c t\u1edd c\u00e1o, l\u1ec7nh cho L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u1ea1m th\u1eddi so\u1ea1n l\u1eddi.\r\n\r\n[16] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u: <i>\"Sai quan xem x\u00e9t ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 m\u1eabu v\u00e0 \u0111\u1ed9 m\u00e0u m\u1ee1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n quy \u0111\u1ecbnh. G\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, theo thu\u1ebf m\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\n[18] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd T\u1ee7ng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n ph\u1ee5ng chi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng t\u00e0i nguy\u00ean. Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng Giang Ho\u00e0i, Kinh S\u1edf, ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang c\u00f2n y\u1ebfu k\u00e9m, ph\u1ea7n l\u1edbn s\u1ed1ng b\u1eb1ng ngh\u1ec1 tr\u1ed3ng l\u00faa n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ea5t \u0111ai nhi\u1ec1u n\u01a1i gi\u00e1p s\u00f4ng, n\u00fai, cao th\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, tuy c\u00f3 c\u00f4ng lao c\u00e0y c\u1ea5y nh\u01b0ng \u00edt ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ph\u00f2ng l\u1ee5t; h\u1ec5 m\u01b0a n\u1eafng tr\u00e1i m\u00f9a th\u00ec \u1eaft g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n ho\u1eb7c l\u0169 l\u1ee5t. Tuy c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4i ph\u1ee5c th\u1ee7y l\u1ee3i, nh\u01b0ng c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n \u00edt ch\u1ecbu t\u00ecm hi\u1ec3u v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi th\u1ea7n c\u00f2n l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Th\u00e1i H\u1ed3 thu\u1ed9c Th\u01b0 Ch\u00e2u, th\u1ea7n nghe n\u00f3i ru\u1ed9ng d\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u00e0ng ven s\u00f4ng su\u1ed1i nhi\u1ec1u n\u0103m c\u00e0y c\u1ea5y v\u1ea5t v\u1ea3, kh\u00f4ng l\u1ee5t th\u00ec h\u1ea1n. Th\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00ec bi\u1ebft x\u01b0a kia \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u00ea \u0111\u1eadp ng\u0103n n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng do nhi\u1ec1u n\u0103m l\u0169 l\u1edbn l\u00e0m v\u1ee1, n\u00ean b\u1ecf m\u1eb7c kh\u00f4ng tu s\u1eeda.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nh\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, khuy\u00ean nh\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ecba ch\u1ee7 g\u1ea7n \u0111\u00f3 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i. Ban \u0111\u1ea7u d\u00e2n ch\u00fang ch\u01b0a tin t\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng c\u0169ng t\u1ea1m nghe theo, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea. N\u0103m sau m\u01b0a nhi\u1ec1u, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao, nh\u1edd c\u00f3 \u0111\u00ea m\u1edbi n\u00ean tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1eadp l\u1ee5t. Nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc kia kh\u00f4ng tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c, nay tr\u1edf th\u00e0nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t. T\u1eeb \u0111\u00f3, th\u1ea7n l\u1ea1i ra l\u1ec7nh tu s\u1eeda th\u00eam, d\u00e2n ch\u00fang b\u1eaft \u0111\u1ea7u vui v\u1ebb l\u00e0m theo. Sau \u0111\u00f3 th\u1ea7n r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf, \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf Th\u00e1i H\u1ed3 m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu t\u00ednh tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc th\u00ec l\u1ee3i \u00edch b\u1ecf s\u00f3t c\u00f2n nhi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, giao cho c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00ecm hi\u1ec3u trong \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng \u0111\u1eadp \u0111\u00ea x\u01b0a b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, b\u1ecf hoang nhi\u1ec1u n\u0103m, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i[footnote] Nguy\u00ean v\u0103n 'L\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 7-22 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 tu s\u1eeda, b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean quan ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, nh\u00e2n n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a v\u00e0 l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n, khuy\u00ean h\u1ecd chu\u1ea9n b\u1ecb v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda, ho\u1eb7c c\u1ea5p m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb kho Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng uy quy\u1ec1n \u00e9p bu\u1ed9c, v\u00e0 c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u00f4ng nh\u00e2n, k\u1ef3 b\u1ea3o \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.<\/i>\r\n\r\n<i>Sau khi c\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, ch\u00e2u \u0111\u00f3 b\u00e1o l\u00ean Ty \u0110\u1ec1 h\u00ecnh, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u1eed quan ki\u1ec3m tra. \u0110\u1ebfn m\u00f9a thu, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1n h\u00e1n, l\u0169 l\u1ee5t, th\u00ec xin khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c quan khuy\u1ebfn kh\u00edch, \u0111\u1ed1c th\u00fac t\u00f9y theo c\u00f4ng lao l\u1edbn nh\u1ecf; ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t tu s\u1eeda c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n m\u1ed9t l\u1ea7n d\u1ecbch v\u1ee5; ho\u1eb7c nh\u1eefng h\u1ed9 kh\u00f4ng thu\u1ed9c di\u1ec7n ph\u1ea3i \u0111i d\u1ecbch[footnote] Nguy\u00ean v\u0103n 'Thi' thay b\u1eb1ng 'Cai', 'S\u00e1t' thay b\u1eb1ng 'D\u1ecbch', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 7-22 s\u1eeda l\u1ea1i. Tr\u00ean ch\u1eef 'H\u1ed9' thi\u1ebfu ch\u1eef 'Nh\u00e2n', c\u0169ng theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], th\u00ec c\u1ea5p m\u1ed9t \u00edt ti\u1ec1n thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec \u0111\u1ea5t \u0111ai kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf ph\u00ed, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u00e2n ch\u00fang d\u1ed3i d\u00e0o.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu cho Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, Ty Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam xem x\u00e9t thi h\u00e0nh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y. Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Ho\u00e0i Nam xem x\u00e9t, sau n\u00e0y s\u1ebd kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[19] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a v\u00f5 th\u1ea7n kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c l\u1ed9 v\u00f5 th\u1ea7n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, thay b\u1eb1ng v\u0103n th\u1ea7n, m\u00e0 ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m v\u1ed1n c\u0169ng ki\u00eam d\u1ee5ng v\u00f5 th\u1ea7n, n\u00ean \u0111\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i. <i>(Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7, \u0111\u00e3 g\u1eb7p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[20] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri Th\u1ecd ch\u00e2u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba C\u00fac Ch\u00e2n Khanh l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, v\u00ec khi c\u00f2n l\u00e0m Giang T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u00e3 \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n ch\u00fang, b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n thay cho l\u00faa, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e1ng l\u1ebd kh\u00f4ng x\u00e9t v\u00ec \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u00e1ch ph\u1ea1t. <i>(Th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m ngo\u00e1i ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i \u0111\u00e3 tr\u00e1ch ph\u1ea1t Th\u1ecd ch\u00e2u, nay l\u1ea1i tr\u00e1ch ph\u1ea1t.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u1ef1 s\u1eed Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb c\u1ea5p gi\u00e1m s\u00e1t tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u y\u1ebfn ti\u1ec7c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u00f2n ki\u00eang d\u00e8 g\u00ec. Chi\u1ebfu cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ti\u1ebft Li\u00ean, L\u00fd Nguy\u00ean Du b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean. <i>(Vi\u1ec7c Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n ban \u0111\u1ea7u tr\u00e1i \u00fd ch\u1ea5p ch\u00ednh, n\u00ean ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[22] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ki\u1ec1u T\u1ef1 l\u00e0m H\u1ed3 Nam l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, nghe n\u00f3i khi l\u00e0m Tri B\u1ed9c ch\u00e2u L\u00f4i Tr\u1ea1ch huy\u1ec7n, tham nh\u0169ng b\u1eeba b\u00e3i, trong m\u1ed9t n\u0103m thu t\u01a1 c\u1ee7a d\u00e2n l\u00e0ng \u0111\u1ebfn v\u1ea1n l\u1ea1ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c g\u00ec.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kh\u1ed5ng T\u00f4ng H\u00e0n, Tri B\u1ed9c ch\u00e2u Tr\u1ecbnh \u0110\u00e0o b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, giao cho T\u00e0o ch\u00e2u x\u00e9t x\u1eed, Ki\u1ec1u T\u1ef1 ngo\u00e0i vi\u1ec7c mua t\u01a1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, ch\u1ec9 v\u00ec t\u1eebng b\u00e1n ng\u1ef1a \u1edf n\u01a1i m\u00ecnh gi\u00e1m s\u00e1t, c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn th\u1eeba, b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng t\u00e1m m\u01b0\u01a1i, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[23] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd Huy Chi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed H\u1ed3ng Kh\u00e1nh cung. Huy Chi xin ngh\u1ec9 b\u1ec7nh b\u1ed1n n\u0103m, \u0111\u1ebfn nay xin \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia tri\u1ec1u ch\u00ednh, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4[footnote]Th\u00e1ng 5 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1ng 3', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 223 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 th\u00e1ng 5 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Vua n\u00f3i Huy Chi hay th\u1ea5t ng\u00f4n.\r\n\r\n[24] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 thu nh\u1eadn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u1ed5, gi\u00e0 y\u1ebfu, c\u00f4 nhi kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh, chia \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn b\u1ed1n Ph\u00fac \u0110i\u1ec1n vi\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi trong ng\u1ea1ch m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n, \u0111\u1ee3i m\u00f9a xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p, t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 b\u00e3i b\u1ecf. <i>(S\u1eed c\u0169 ghi: Chi\u1ebfu l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u1ed5, gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i xu\u00e2n th\u00ec th\u00f4i. S\u1eed m\u1edbi kh\u00f4ng ghi.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd, Th\u00e0nh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban vi\u1ec7n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng giao vi\u1ec7c cho ph\u00f2 m\u00e3, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng S\u01b0 \u01af\u1edbc qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban, sau qu\u1ea3 nhi\u00ean \u00f4ng l\u00e0m t\u1ed1t ch\u1ee9c v\u1ee5. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aHuy T\u00f4ng l\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u01af\u1edbc truy\u1ec1n\u300b. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng giao vi\u1ec7c cho ph\u00f2 m\u00e3, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[26] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c kinh th\u00e0nh:\r\n\r\n<i>\"C\u1ee9 10 nh\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3o, ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 ch\u1ee7 h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 t\u00e2m huy\u1ebft l\u00e0m b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>50 nh\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ea1i b\u1ea3o, ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 ch\u1ee7 h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e2m huy\u1ebft nh\u1ea5t v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0m \u0111\u1ea1i b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>10 \u0111\u1ea1i b\u1ea3o l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u00f4 b\u1ea3o, l\u1ea1i ch\u1ecdn hai ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 ch\u1ee7 h\u1ed9 c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh ph\u1ee5c l\u00e0m \u0111\u00f4 b\u1ea3o ch\u00ednh v\u00e0 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi ch\u1ecdn b\u1ea3o \u0111inh, c\u1ee9 m\u1ed9t nh\u00e0 c\u00f3 hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, bao g\u1ed3m c\u1ea3 ch\u1ee7 v\u00e0 kh\u00e1ch, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ea3o \u0111inh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sung v\u00e0o[footnote]Nh\u01b0ng t\u1eeb hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sung, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-5. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 b\u1ea3o gi\u00e1p ghi l\u00e0 't\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sung'. T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u trong \u300aXu\u00e2n minh tho\u00e1i tri\u1ec1u l\u1ee5c\u300b th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i r\u1eb1ng trong lu\u1eadt l\u1ec7nh, '\u0111inh suy' n\u00ean l\u00e0 '\u0111inh tr\u0129'. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u1eef 'suy' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'tr\u0129'.[\/footnote]. Nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111inh, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb nh\u1ecf, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u1eadt, h\u1ed9 n\u1eef, \u0111\u1ec1u cho ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3o g\u1ea7n nh\u1ea5t. Nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, c\u0169ng cho ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3o, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh ph\u1ee5c, ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c sung l\u00e0m b\u1ea3o \u0111inh c\u1ee7a b\u1ea3o \u0111\u00f3. Ngo\u00e0i v\u0169 kh\u00ed c\u1ea5m, c\u00e1c lo\u1ea1i cung t\u00ean kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ef1 trang b\u1ecb \u0111\u1ec3 t\u1eadp luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u1ed7i \u0111\u1ea1i b\u1ea3o m\u1ed7i \u0111\u00eam lu\u00e2n phi\u00ean c\u1eed n\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111i tu\u1ea7n tra trong khu v\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3o[footnote] Trong khu v\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3o \u0111i tu\u1ea7n tra, 'ph\u00e2n n\u1ed9i' nguy\u00ean v\u0103n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-6 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. N\u1ebfu g\u1eb7p tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng b\u00e1o cho \u0111\u1ea1i b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00e1c h\u1ed9 trong c\u00f9ng b\u1ea3o l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng c\u1ee9u v\u00e0 truy b\u1eaft. N\u1ebfu tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp ch\u1ea1y sang b\u1ea3o kh\u00e1c, th\u00ec \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng b\u00e1o hi\u1ec7u, c\u00e1c b\u1ea3o kh\u00e1c ti\u1ebfp \u1ee9ng v\u00e0 \u0111u\u1ed5i theo. M\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ngo\u00e0i ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng theo quy \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean m\u1ed7i t\u00ean th\u01b0\u1edfng 3.000 ti\u1ec1n, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng 1.000 ti\u1ec1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Trong c\u00f9ng m\u1ed9t b\u1ea3o, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, m\u01b0u s\u00e1t, ph\u00f3ng h\u1ecfa, hi\u1ebfp d\u00e2m, b\u1eaft c\u00f3c, truy\u1ec1n b\u00e1 t\u00e0 gi\u00e1o, nu\u00f4i tr\u00f9ng \u0111\u1ed9c, bi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o[footnote]Lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o: 'Ng\u0169' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ng\u0169', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ph\u1ea7n Binh ch\u00ed c\u00f3 c\u00e2u 'theo lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o ph\u00e1p', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Binh 2\/6 vi\u1ebft '\u0111\u1ec1u theo lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u00ecnh, ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 lu\u1eadt l\u1ec7, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1 c\u00e1o. D\u00f9 bi\u1ebft hay kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p trong bi\u00ean s\u1eafc m\u00e0 l\u00e1ng gi\u1ec1ng c\u00f9ng b\u1ea3o ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, v\u1eabn theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169. N\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp \u1edf l\u1ea1i qu\u00e1 ba ng\u00e0y v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ba ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, d\u00f9 l\u00e1ng gi\u1ec1ng trong c\u00f9ng b\u1ea3o kh\u00f4ng bi\u1ebft, c\u0169ng b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu trong b\u1ea3o c\u00f3 h\u1ed9 d\u00e2n b\u1ecf tr\u1ed1n, ch\u1ebft h\u1ebft, ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean huy\u1ec7n. N\u1ebfu c\u00f9ng b\u1ea3o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103m h\u1ed9, cho ph\u00e9p s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o b\u1ea3o kh\u00e1c. N\u1ebfu c\u00f3 h\u1ed9 d\u00e2n t\u1eeb n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ebfn \u1edf trong b\u1ea3o, c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 ghi v\u00e0o b\u1ea3o gi\u00e1p. N\u1ebfu s\u1ed1 h\u1ed9 trong b\u1ea3o \u0111\u1ee7, t\u1ea1m th\u1eddi cho ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3o, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi h\u1ed9 th\u00ec l\u1eadp th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3o ri\u00eang. N\u1ebfu trong b\u1ea3o c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ebfn, h\u00e0nh tung kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, ph\u1ea3i ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef \u0111\u01b0a l\u00ean quan. M\u1ed7i b\u1ea3o \u0111\u1ec1u l\u1eadp b\u1ea3ng ghi t\u00ean h\u1ed9 d\u00e2n v\u00e0 b\u1ea3o \u0111inh. N\u1ebfu c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n b\u00e1o l\u00ean huy\u1ec7n, ph\u1ea3i c\u1eed b\u1ea3o \u0111inh lu\u00e2n phi\u00ean mang \u0111i. Xin ch\u1ecdn quan \u0111\u1ebfn hai huy\u1ec7n Khai Phong v\u00e0 T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111\u1ee3i khi \u1ed5n \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i d\u1ea7n d\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng sang c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c.\" \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7, \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00e0o quan \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, \u0111i l\u1ea1i c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh, th\u0103m h\u1ecfi d\u00e2n gian v\u1ec1 nh\u1eefng kh\u1ed5 c\u1ef1c, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ho\u00e0nh h\u00e0nh, c\u00f4ng khai c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. D\u00f9 c\u00f3 c\u00e1c b\u1eadc k\u1ef3 l\u00e3o, tr\u00e1ng \u0111inh trong l\u00e0ng x\u00f3m, nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u y\u1ebfu th\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i gi\u1eb7c; d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1o quan b\u1eaft gi\u1eef, th\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ea1i b\u00e1o th\u00f9, t\u00e0n s\u00e1t d\u00e3 man, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi h\u1ecfi v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ho\u00e0nh h\u00e0nh, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i: 'T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c h\u1ed9 trong l\u00e0ng x\u00e3 \u0111\u1ec1u l\u1eadp th\u00e0nh b\u1ea3o gi\u00e1p theo kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n, nh\u1eb1m ph\u00e1t hi\u1ec7n k\u1ebb gian, ng\u0103n ch\u1eb7n gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Nh\u01b0ng qua th\u1eddi gian d\u00e0i, ph\u00e9p n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf. H\u01a1n n\u1eefa, khi m\u1edbi l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, c\u00e1c n\u01a1i l\u00e0m qua loa, kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh l\u00e2u d\u00e0i, n\u00ean nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c, tr\u1ed1n tr\u00e1nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec1u \u1ea9n n\u00e1u trong \u0111\u00f3, t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n.'<\/i>\r\n\r\n<i>Nay mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o b\u1ea3o gi\u00e1p c\u0169 m\u00e0 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n l\u1ea1i, l\u1ea5y s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u1eadt, gi\u00e0 c\u1ea3, tr\u1ebb nh\u1ecf, \u0111inh \u0111\u01a1n, h\u1ed9 n\u1eef th\u00ec l\u1eadp th\u00e0nh ph\u1ee5 b\u1ea3o ri\u00eang[footnote] 'ph\u1ee5 b\u1ea3o' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u00f4 b\u1ea3o', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2 chi 6 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c h\u1ed9 ch\u00ednh v\u00e0 h\u1ed9 kh\u00e1ch c\u00f3 t\u1eeb hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, t\u1eeb g\u1ea7n \u0111\u1ebfn xa, k\u1ebft th\u00e0nh c\u00e1c b\u1ea3o l\u1edbn nh\u1ecf, m\u1ed7i b\u1ea3o \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd l\u1eabn nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n m\u00e0 kh\u00f4ng lo b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f9ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i; ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chu c\u1ea5p, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f9ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng. Khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u ngh\u00e8o th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi nhau, c\u00f9ng vui v\u1ebb l\u00e0m \u0103n, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng ph\u00e9p l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p. C\u00f2n vi\u1ec7c l\u1eadp b\u1ea3o, th\u01b0\u1edfng b\u1eaft gi\u1eb7c, tu\u1ea7n tra trong b\u1ea3o, c\u00f9ng nhau \u01b0\u1edbc th\u00fac, th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 tha th\u1ee9 cho th\u1ea7n k\u1ebb ngu mu\u1ed9i, ban cho quy\u1ec1n tr\u1eeb gi\u1eb7c, \u0111\u1ec3 th\u1ea7n nh\u00e2n vi\u1ec7c quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed m\u1ed9t hai vi\u00ean tuy\u1ec3n nh\u00e2n v\u00e0 ch\u1ecdn ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00fay, c\u00f9ng c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u1ea1i ch\u1ee9c tham kh\u1ea3o s\u1ed5 c\u0169 m\u00e0 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p m\u1edbi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n bi\u00ean h\u1ed9, kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap h\u1ecd s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n, khi\u1ebfn tr\u1ed1ng chi\u00eang kh\u00f4ng ph\u1ea3i vang l\u00ean; n\u1ebfu th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, qua th\u1eddi gian d\u00e0i, kh\u00f4ng b\u1ecb th\u00f3i quen th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh l\u00e0m h\u1ecfng, quy m\u00f4 thi h\u00e0nh m\u1edf r\u1ed9ng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec s\u1ebd th\u00e0nh ph\u00e9p l\u00e2u d\u00e0i gi\u1eef y\u00ean mu\u00f4n \u0111\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nB\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i thi h\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 10, ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 12, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, b\u1ea3n Chu \u1edf \u0111\u00e2y vi\u1ebft th\u00eam: Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p \u0111\u1ed9, li\u1ec1n quy\u1ebft t\u00e2m coi vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u00e2n binh l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ea5p b\u00e1ch, nh\u01b0ng r\u1ea5t coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u1ec1 vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng, cung x\u00e3, d\u00e2n binh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, m\u1edbi t\u1eadp h\u1ee3p \u00fd ki\u1ebfn, s\u00e1ng l\u1eadp ra ph\u00e9p b\u1ea3o gi\u00e1p, ra l\u1ec7nh thi h\u00e0nh. Sau \u0111\u00f3, ph\u00e9p b\u1ea3o gi\u00e1p ho\u00e0n thi\u1ec7n, n\u00ean c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc v\u1ec1 ngh\u0129a d\u0169ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1ed1i.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n m\u1edbi \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i, nay theo b\u1ea3n m\u1edbi. B\u1ea3n Chu l\u1ea1i l\u1ea5y b\u1ea3y t\u00e1m vi\u1ec7c trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ghi chung \u1edf \u0111\u00e2y, nay \u0111\u1ec1u tr\u00edch ra, ghi ri\u00eang v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f3, b\u1ea3n k\u1ef7 m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 \u0111\u1ec1u ghi ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu l\u1eadp ph\u00e9p b\u1ea3o gi\u00e1p.)<\/i>\r\n\r\n[27] M\u1ed9t h\u00f4m, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"D\u00f9ng qu\u00e2n m\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec, n\u1ebfu b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 kh\u1ed5 nh\u1ecdc th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd sinh bi\u1ebfn.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 kh\u1ed5 nh\u1ecdc th\u00ec sinh bi\u1ebfn, \u0111\u00fang v\u1eady. Qu\u00e2n m\u1ed9 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb l\u00eau l\u1ed5ng kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, n\u00ean h\u1ecd th\u00edch g\u00e2y h\u1ecda lo\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng, qu\u00e2n m\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3. Theo quan ch\u1ebf nh\u00e0 Chu, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh trong n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c v\u1ec1 Ty H\u1eefu, khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng h\u1ecd l\u00e0m ti\u00ean phong, l\u1ea1i khi\u1ebfn nh\u1eefng tr\u00e1ng s\u0129 c\u00f3 ch\u1ed7 quy thu\u1ed9c, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba tai h\u1ecda.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u1ebfn ngh\u0129a d\u0169ng th\u00e0nh qu\u00e2n d\u00e2n, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0m vui l\u00f2ng v\u00e0 ban l\u1ee3i cho nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd nghe theo. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c H\u00e1n Cao T\u1ed5 phong t\u01b0\u1edbc cho con ch\u00e1u h\u1ecd Tri\u1ec7u. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ch\u1ec9 H\u00e1n Cao T\u1ed5, c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 c\u0169ng v\u1eady. Nh\u00e0 Chu \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 theo v\u1ec1. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a m\u1ed9t l\u00e0ng. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a m\u1ed9t l\u00e0ng, th\u00ec \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c m\u1ed9t l\u00e0ng; \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc, th\u00ec \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc; \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n d\u00e2n tuy t\u1ed1t, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00f4ng, l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"C\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y n\u00f4ng d\u00e2n l\u00e0m qu\u00e2n, d\u1ef1a v\u00e0o l\u00e0ng x\u00e3 \u0111\u1ec3 ng\u1ee5 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Khi h\u1ecd c\u00f2n \u1edf ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1eadp ng\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 khi c\u00f3 vi\u1ec7c m\u1edbi huy \u0111\u1ed9ng h\u1ecd \u0111i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u00ean th\u1eddi gian l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00f4ng \u00edt. Nay n\u00f4ng d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1eadp ng\u0169, kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e9p chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, l\u1ea1i ph\u1ea3i m\u1ed9 th\u00eam d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh th\u00fa. V\u00ec ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00e0y d\u1ec7t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i quan ph\u1ea3i chuy\u1ec3n v\u1eadn t\u1ed1n k\u00e9m, v\u1eabn lo kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, khi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, th\u00ec qu\u00e2n m\u1ed9 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ebb \u0111\u1ecbch[footnote]Qu\u00e2n m\u1ed9 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ebb \u0111\u1ecbch, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 b\u1ea3o gi\u00e1p, \u300aQu\u1ea7n th\u01b0 kh\u1ea3o s\u00e1ch\u300b quy\u1ec3n 41 b\u1ed5 sung.[\/footnote]; khi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u00e0y c\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e9p t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 l\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng ch\u01b0a c\u00f3 qu\u00e2n x\u0103m m\u00ecnh[footnote]Qu\u00e2n x\u0103m m\u00ecnh, ch\u1eef 'k\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ki\u1ec1m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec, ch\u1ec9 xem t\u01b0\u1edbng s\u00fay d\u00f9ng th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i. T\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng kh\u00f3 t\u00ecm, ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u00e0 Vua bi\u1ebft x\u00e9t r\u00f5 t\u00ecnh th\u1eadt hay gi\u1ea3 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, kh\u00e9o \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n h\u1ecd, th\u00ec nh\u00e2n t\u00e0i s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng s\u00fay; c\u00f3 t\u01b0\u1edbng s\u00fay, th\u00ec kh\u00f4ng lo qu\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng!\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n Chu ghi vi\u1ec7c n\u00e0y sau khi thi h\u00e0nh b\u1ea3o gi\u00e1p, tra trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng th\u1ea5y, nay t\u1ea1m theo b\u1ea3n Chu. V\u00ec b\u1ea3n in v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00e9p tay c\u1ee7a \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu b\u1ed1n th\u00e1ng t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 4. N\u00ean t\u00ecm r\u1ed9ng th\u00eam. Sau tra b\u1ea3n c\u1ee7a B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Qu\u1ed1c s\u1eed vi\u1ec7n, c\u0169ng ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i>\r\n\r\n[28] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong, xin cho ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m c\u00f9ng ty Sai d\u1ecbch c\u00f9ng ra b\u1ea3ng, k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mua, v\u00e0 h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n k\u00edn, giao cho ty n\u00e0y thu nh\u1eadn v\u00e0 gi\u1eef k\u00edn. Khi h\u1ebft h\u1ea1n, s\u1ebd m\u1edf c\u00f4ng khai, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 gi\u00e1 cao nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea5p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ea7n th\u00f4ng b\u00e1o r\u00f5 cho d\u00e2n ch\u00fang bi\u1ebft.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1edd thi\u1ebfp c\u1ee7a B\u1ed9 H\u00ecnh ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 v\u00e0 t\u1edd tr\u00e1p t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0 ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, nay ph\u1ee5 th\u00eam v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y. Vi\u1ec7c n\u1ed9p \u0111\u01a1n k\u00edn mua ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, trong th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 3, ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 v\u00e0 ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n tham kh\u1ea3o. Vi\u1ec7c b\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i c\u00e1c t\u1eedu v\u1ee5 trong thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5[footnote]Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 21', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 220 v\u00e0 230 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n[29] Chi\u1ebfu cho ty \u0110\u1ecbch ti\u1ec7n H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng quan, do quan \u0111\u1ec1 c\u1eed ti\u1ebfn c\u1eed.\r\n\r\n[30] Quy\u1ec1n tri ph\u1ee7 Khai Phong H\u00e0n Duy t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c nha d\u1ecbch \u0111\u1ea7u danh v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 nha ti\u1ec1n trong ph\u1ee7, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e2n b\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, d\u00e2n l\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1i nhi\u1ec1u. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, l\u1ea1i nh\u0169ng nhi\u1ec5u l\u1ee3i d\u1ee5ng. Nay xin gi\u1ea3m b\u1edbt 835 h\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 nha ti\u1ec1n trong ph\u1ee7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 181.000 vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc. C\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c, ho\u1eb7c tri\u1ec7u thu\u1ebf h\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m \u00e1p l\u1ee5c, ho\u1eb7c t\u1ea1m c\u1eed t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n c\u1ee7a Tam ty, ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u1eed ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c thi h\u00e0nh, th\u1eddi \u0111\u00f3 cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, b\u00e8n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Truy\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n ch\u00e9p: <i>\"Mi\u1ec5n cho 830 ng\u01b0\u1eddi nha ti\u1ec1n v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng.\"<\/i> T\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 1 n\u0103m th\u1ee9 4[footnote]Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 12'. Quy\u1ec3n 219 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n c\u00f3 ch\u00fa th\u00edch 'mi\u1ec5n cho 830 ng\u01b0\u1eddi nha ti\u1ec1n v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng', M\u1eadu Th\u00e2n l\u00e0 ng\u00e0y 22. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c c\u0169ng ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 22', c\u0103n c\u1ee9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] Ch\u00fa, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn qu\u00e2n trung \u0111\u1ec3 b\u00e1i nh\u1eadn, ban cho th\u01b0 tay, n\u00f3i: <i>\"Khanh h\u00e3y c\u00e0ng th\u00eam g\u1eafng s\u1ee9c trung th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u00f2ng mong m\u1ecfi c\u1ee7a Tr\u1eabm, m\u1ecdi ch\u1ebf m\u1ec7nh ban ra, n\u00ean k\u00ednh c\u1ea9n tu\u00e2n theo.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i ban th\u01b0 tay n\u00f3i: <i>\"Tuy khanh t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 \u00f4m l\u00f2ng trung ngh\u0129a, c\u00f3 ch\u00ed c\u00f4ng danh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tr\u1eabm sai khanh \u0111i T\u00e2y l\u1ed9, th\u1ef1c l\u00f2ng Tr\u1eabm k\u1ef3 v\u1ecdng v\u00e0o khanh, \u1eaft c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Khanh h\u00e3y th\u1ea5u hi\u1ec3u s\u1ef1 quan t\u00e2m s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a Tr\u1eabm, \u0111\u1eebng thay \u0111\u1ed5i l\u00f2ng d\u1ea1 ban \u0111\u1ea7u[footnote] 'V\u1eadt th\u1ebf s\u01a1 chung d\u00e3' c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Nghi ng\u1edd ch\u1eef 'chung' l\u00e0 ch\u1eef 'trung' vi\u1ebft nh\u1ea7m.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\n[32] H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.\r\n\r\nNg\u00e0y h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, s\u1ee9 gi\u1ea3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn tri\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, \u0111\u1ebfn c\u1eeda T\u1ea3 D\u1ecbch th\u00ec c\u1eeda \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u1eeda H\u1eefu D\u1ecbch, m\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u sau m\u1edbi c\u00f3 ch\u1ec9 truy\u1ec1n m\u1edf c\u1eeda, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o. Vua ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec3u \u0111i\u1ec7n, d\u1ee5 r\u1eb1ng s\u1ebd cho H\u00e0n Gi\u00e1ng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a t\u1edd ng\u1ef1 ph\u00ea cho V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea xem, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 b\u1ed5 khanh l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aL\u00e2m Hi d\u00e3 s\u1eed\u300b ch\u00e9p: Khi V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n n\u00f3i: <i>\"Khu\u00ea ch\u1ec9 c\u00f3 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ph\u00f9 phi\u1ebfm, l\u00e0m ch\u1ea5p ch\u00ednh h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00edch h\u1ee3p sao?\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Vua n\u00f3i: <i>\"Khu\u00ea \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, t\u1ea1m dung cho. Trung th\u01b0 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi, H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111i s\u1ee9, g\u1eb7p l\u00fac trai gi\u1edbi, t\u1ebf l\u1ec5, c\u00e1o b\u1ec7nh, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ai \u0111\u1ec3 \u00e1p ban, n\u00ean t\u1ea1m d\u00f9ng Khu\u00ea.\"<\/i> Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ea5p ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ec7 tr\u1ecdng c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea5p ch\u1ed7 tr\u1ed1ng m\u00e0 \u00e1p ban? B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh sao m\u00e0 b\u1ea1c b\u1ebdo v\u1eady!\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Vua n\u00f3i: <i>\"Trong hai ch\u1ebf, ai c\u00f3 th\u1ec3 thay Khu\u00ea?\"<\/i> X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p k\u00e9m, \u0111\u00e2u d\u00e1m b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y. Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, T\u01b0 M\u00e3 Quang h\u00e1 ch\u1eb3ng hi\u1ec1n h\u01a1n Khu\u00ea sao?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng bi\u1ebft Quang, nh\u01b0ng Quang \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi Tr\u1eabm b\u1ea1c b\u1ebdo, h\u00e1 ch\u1ecbu v\u00ec Tr\u1eabm m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c sao?\"<\/i> X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec sao n\u00f3i th\u1ebf?\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Vua n\u00f3i: <i>\"Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, K\u1ef3, B\u1eadt n\u1eafm quy\u1ec1n, Quang l\u00fac \u1ea5y \u1edf ng\u00f4i gi\u00e1n tr\u00e1nh, th\u1ecb t\u00f2ng, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec n\u00e9 tr\u00e1nh. Tr\u1eabm d\u00f9ng l\u00e0m Xu ph\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea1c b\u1ebdo v\u1edbi Tr\u1eabm sao?\"<\/i> X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ta ai ch\u1eb3ng mu\u1ed1n ph\u00fa qu\u00fd, nay nh\u1eefng k\u1ebb theo \u00fd Vua \u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1ee3i, m\u01b0u c\u1ea7u danh v\u1ecb \u0111\u1ea7y thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ec9 c\u00f3 Quang khuy\u00ean B\u1ec7 h\u1ea1 t\u00f4n ngh\u0129a m\u00e0 b\u1ecf l\u1ee3i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3i m\u00e0 c\u00f2n kh\u1ea9n thi\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ea1i d\u1ee5ng, mong c\u1ea3m ng\u1ed9 th\u00e1nh t\u00e2m. M\u1ea1nh T\u1eed n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 nh\u00e2n ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u1ee3i, ng\u01b0\u1eddi T\u1ec1 kh\u00f4ng ai y\u00eau Vua b\u1eb1ng M\u1ea1nh T\u1eed. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng qu\u1ea7n th\u1ea7n y\u00eau B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u01b0a ai b\u1eb1ng Quang.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t l\u1eddi c\u1ee7a C\u1ea3nh \u00d4n v\u00e0 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 l\u00fac n\u00e0o, nay t\u1ea1m ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[33] Thi\u1ec3m T\u00e2y H\u00e0 \u0110\u00f4ng Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o.\r\n\r\n[34] T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n thay L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng ki\u00eam Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. Th\u1ecd B\u1eb1ng l\u00e0m Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, v\u00ec v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng gi\u1ecfi n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n[35] Ban cho th\u01b0\u1eddng d\u00e2n Tr\u1ea7n Tri Ng\u1ea1n h\u1ecdc v\u1ecb Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, th\u1eed ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n, V\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5 c\u00f9ng h\u1ecdc v\u1ecb Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, th\u1eed ch\u1ee9c Ph\u00e1n ty \u0111\u1ea1i qu\u1eadn, B\u1ea1 u\u00fd \u0111\u1ea1i huy\u1ec7n. Tri Ng\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea ti\u1ebfn c\u1eed v\u1ec1 t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, c\u00f2n Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c \u0111\u1ebfn kinh, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u thi \u0111\u1ed7 trung \u0111\u1eb3ng \u1edf X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. <i>(S\u00e1ch \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 8, 9 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 4 c\u00f3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Tri Ng\u1ea1n.)<\/i>\r\n\r\n[36] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>\"S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Phu ch\u00e2u M\u1ea1nh \u0110\u1ee9c C\u01a1 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, \u0111\u00e3 t\u1eebng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 mu\u1ed1n m\u1edf r\u1ed9ng khu v\u1ef1c ph\u00eda b\u1eafc ngo\u00e0i h\u00e0o n\u0103m d\u1eb7m \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u1ed5, nh\u1eefng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng. \u0110\u00e3 c\u1eed \u0110\u1ee9c C\u01a1 t\u1ea1m quy\u1ec1n Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, thay D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Qu\u1ea3ng; V\u0103n Qu\u1ea3ng t\u1ea1m quy\u1ec1n Tri Phu ch\u00e2u. Xin ban cho \u0110\u1ee9c C\u01a1 ch\u1ee9c s\u1ee9 cao h\u01a1n, ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m V\u0103n Qu\u1ea3ng v\u00e0 \u0110\u1ee9c C\u01a1 v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u00ean.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 th\u0103ng \u0110\u1ee9c C\u01a1 l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n tr\u00ean \u0111\u1ecba b\u00e0n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 l\u1ed9, nh\u1eefng Nha ti\u1ec1n, C\u00f4ng nh\u00e2n, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng n\u1ee3 quan v\u1eadt, n\u1ebfu h\u1ed9 \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf t\u1eeb n\u0103m ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3, t\u1ea1m ng\u1eebng thu h\u1ed3i, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi thu\u1ebf h\u1ea1 thu ho\u1ea1ch xong m\u1edbi n\u1ed9p.\r\n\r\n[38] Tam ban vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"\u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00f4i Tu\u00e2n xin thi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u ngh\u0129a s\u00e1ch \u300aL\u1ee5c Thao\u300b, \u300aT\u00f4n\u300b, \u300aNg\u00f4\u300b binh th\u01b0, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thi b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u1ed7. Chi\u1ebfu mi\u1ec5n cho Tu\u00e2n ch\u1ee9c s\u1ee9[footnote] Chi\u1ebfu mi\u1ec5n Tu\u00e2n s\u1ee9, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 17 ch\u01b0\u01a1ng 12 ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu mi\u1ec5n \u0111o\u1ea3n s\u1ee9'.[\/footnote], t\u1ea1m l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m bi\u00ean tr\u1ea1i, khi tr\u1edf v\u1ec1, s\u1ebd b\u1ed5 nhi\u1ec7m theo l\u1ec7 V\u0169 c\u1eed nh\u00e2n. Vi\u1ec7c Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n xin thi binh th\u01b0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tu\u00e2n. <i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c l\u1ea7n \u0111\u1ea7u cho Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n thi binh th\u01b0. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ecf \u0111i.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[39] \u0110\u1ed5i Nam B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng th\u00e0nh \u0110\u00f4ng T\u00e2y t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng, danh ng\u1ea1ch s\u1ee9 ph\u00f3 c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i theo.\r\n\r\n[40] Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n b\u1ecb theo nguy\u00ean ng\u1ea1ch l\u00e0 1.960 ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec7n thi\u1ebfu 1.198 ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh l\u1ea5y 1.000 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ng\u1ea1ch, n\u1ebfu thi\u1ebfu b\u1ea1ch tr\u1ef1c th\u00ec l\u1ea5y th\u1eb7ng vi\u00ean c\u1ee7a B\u1ed9 qu\u00e2n ty thay th\u1ebf.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n ki\u00eam ch\u1ee9c kh\u1ea3o hi\u1ec7u c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u1ec1 th\u00e0nh t\u00edch kh\u00f3a.\r\n\r\n[42] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Ch\u1ee7 qu\u1ea3n v\u0103n t\u1ef1 quan \u1edf c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc v\u00e0 Giang Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[43] Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c, l\u1ea1i d\u1ecbch trong ngo\u00e0i g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hu\u00e2n, giai, ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, hi\u1ebfn h\u00e0m; c\u00f9ng c\u00e1c qu\u00e2n vi\u00ean, ch\u01b0 ban, \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n, ho\u1eb7c th\u0103ng c\u00f4ng th\u1ea7n, th\u1ef1c \u1ea5p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1eadp t\u1ee5c t\u1ec7 ph\u00e1p t\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n danh ph\u1eadn, xin \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. C\u00f2n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u mang ch\u1ee9c dao qu\u1eadn tr\u1edf l\u00ean do Trung th\u01b0 c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o, th\u00ec nh\u00e2n vi\u1ec7c th\u0103ng quan \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n. <i>(Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf m\u1edbi ki\u1ebfn ngh\u1ecb, nay thi h\u00e0nh.)<\/i>\r\n\r\n[44] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng ph\u00e2n \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7[footnote] 'T\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'phi', d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'ki\u1ec3m' nguy\u00ean th\u1eeba ch\u1eef 'hi\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70.169 s\u1eeda b\u1ecf.[\/footnote], khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c n\u1ed9p thu\u1ebf, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 c\u00f2n thi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ho\u00e3n.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y 13, K\u1ef7 T\u1ef5, <i>(theo s\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b,)<\/i> Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt[footnote]Ch\u1eef 'C\u00f4ng' trong 'L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u1ea7n sau v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311, truy\u1ec7n L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt, b\u1ed5 sung.[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c xin ph\u00e1t binh t\u1eeb c\u01a1 quan L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty[footnote]'L\u00e2n' trong 'L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Phu'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, 'L\u00e2n Ph\u1ee7' thu\u1ed9c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ph\u1ea7n sau c\u0169ng c\u00f3 'L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi Ng\u1ea1c h\u1ed9i qu\u00e2n t\u1ea1i ch\u00e2u Ng\u00e2n, ch\u00e2u H\u1ea1, ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 ph\u1ee5c thu\u1eadn, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ch\u1ec9 r\u00f5 r\u00e0ng. Chi\u1ebfu cho C\u00f4ng B\u1eadt tu\u00e2n theo s\u1ef1 ph\u00e2n x\u1eed c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty.\r\n\r\nKhu m\u1eadt s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00e2u xin cho C\u00f4ng B\u1eadt l\u00e0m theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Ng\u1ea1c, nhanh ch\u00f3ng sai t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi t\u1eeb L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty d\u1eabn qu\u00e2n h\u1ed9i v\u1edbi Ng\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi\u00eau m\u1ed9 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, b\u1ed1 tr\u00ed tr\u1ea1m canh xa, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1eafc m\u01b0u gi\u1eb7c. Chi\u1ebfu y theo \u0111\u00f3 v\u00e0 ban l\u1ec7nh \u01b0\u1edbc th\u00fac.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ti\u1ebft c\u1ea5p tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a ngh\u0129a d\u0169ng ba ch\u00e2u Di\u00ean, Kh\u00e1nh, Ho\u00e0n, thu\u1ed9c h\u1ed9 \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba, c\u00f3 ru\u1ed9ng c\u1eb1n c\u1ed7i, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c mua ng\u1ef1a, xin \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t con ng\u1ef1a. N\u1ebfu ng\u1ef1a ch\u1ebft, th\u00ec b\u1eaft t\u1ef1 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[47] Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u1eabn Thu\u1ea7n Nh\u00e2n gi\u00fap m\u00ecnh, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n nh\u1eadn ch\u1ec9, sai \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, nh\u01b0ng b\u1ecb b\u1ecf qua, v\u00ec V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch gh\u00e9t Thu\u1ea7n Nh\u00e2n kh\u00f4ng theo phe m\u00ecnh.\r\n\r\n[48] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111\u00eam d\u1eabn k\u1ef5 binh nh\u1eb9 v\u01b0\u1ee3t qua h\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c tr\u1ea1i Tam Xuy\u00ean, b\u1ea3o \u0110\u1ed9c Tr\u1ee7ng thu\u1ed9c qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Cung ti\u1ec5n th\u1ee7 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 ph\u1ee5c binh ngo\u00e0i h\u00e0o, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, \u0111\u00e1nh \u00fap, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 12 con ng\u1ef1a r\u1ed3i r\u00fat qu\u00e2n.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Xem c\u00e1ch \u1ee9ng ph\u00f3, kh\u00e1 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103ng cho Ph\u1ed5 m\u1ed9t b\u1eadc.\"<\/i> <i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b: Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[49] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n. T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u v\u1eeba b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, l\u1ea5y ch\u1ee9c c\u0169 ph\u1ee5ng tri\u1ec1u th\u1ec9nh, h\u01a1n b\u1ea3y th\u00e1ng sau m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng t\u01b0 <i>(22 th\u00e1ng 4)<\/i>, T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c Ch\u1ebf c\u00e1o, th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 4 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c T\u1eadp h\u1ecdc.)<\/i>\r\n\r\n[50] Ghi ch\u00e9p v\u1ec1 ch\u00e1u c\u1ee7a c\u1ef1u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0 L\u01b0 Gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00ed t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 hai, v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, thay y ph\u1ee5c r\u1ed3i ng\u1ed3i l\u1ea1i, c\u1ea7m khu\u00ea. \u0110\u1ee3i Th\u00e1i \u00fay d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, sai quan nh\u1eadn khu\u00ea, sau khi d\u00e2ng ch\u00e9n th\u1ee9 t\u01b0[footnote]Sau khi d\u00e2ng ch\u00e9n th\u1ee9 t\u01b0, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u01b0\u01a1ng L\u1ec5 56-8 c\u00f3 ch\u1eef 'kh\u01b0\u1edbc'.[\/footnote], l\u1ea1i d\u00e2ng khu\u00ea. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng t\u00e2u xin, khi ng\u1ed3i l\u1ea1i d\u00e2ng l\u1ec5 th\u1ecd, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7m khu\u00ea. Nay mu\u1ed1n theo nghi th\u1ee9c c\u0169, v\u00e0o ng\u00e0y ch\u00ednh v\u00e0 ch\u00ed khi ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, c\u00e1c quan tri\u1ec1u t\u1eeb Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, T\u1ea9y m\u00e3 tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan nhi\u1ebfp Nam ban \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ti\u1ec7c, ban r\u01b0\u1ee3u. Ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn Ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ti\u1ec7c, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. Khi ban r\u01b0\u1ee3u, h\u1ecd \u0111i l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m, h\u00e0ng ng\u0169 kh\u00f4ng nghi\u00eam. V\u00ec ng\u00e0y \u0111\u00f3, t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u00ednh nhi\u1ec7m tr\u1edf l\u00ean c\u0169ng \u0111\u1ec1u d\u1ef1 ti\u1ec7c, nay mu\u1ed1n l\u1ec7nh t\u1eeb T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ti\u1ec7c; t\u1eeb Ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7 tr\u1edf l\u00ean[footnote]T\u1eeb Ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7 tr\u1edf l\u00ean, s\u00e1ch tr\u00ean ghi l\u00e0 'tr\u1edf xu\u1ed1ng'.[\/footnote], theo ban d\u00e2ng l\u1ec5 th\u1ecd xong, lui ra tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[52] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 Giao Ch\u1ec9 l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Nguy\u00ean xin d\u00e2ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, nh\u01b0ng binh l\u00ednh c\u1ee7a h\u1ecd c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a ta, xin l\u1ec7nh h\u1ecd tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1edbi cho ph\u00e9p d\u1eabn \u0111o\u00e0n ti\u1ebfn ph\u1ee5ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 theo l\u1ec7.\"<\/i>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c. Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean s\u1ed1 qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u1edf kinh th\u00e0nh, ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 nh\u01b0 Kinh \u0110\u00f4ng. Vua c\u0169ng \u0111\u01b0a ra s\u1ed1 qu\u00e2n t\u1eeb th\u1eddi Tr\u1ecb B\u00ecnh \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o, b\u00e0n b\u1ea1c l\u00e2u, r\u1ed3i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty: <i>\"Ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t ch\u1ec9 huy th\u1ee7y qu\u00e2n, H\u1ed5 D\u1ef1c c\u00f2n gi\u1eef l\u1ea1i 60 ch\u1ec9 huy[footnote]'60' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '6000', theo \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 153, \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 135 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 187 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u1ed7i ch\u1ec9 huy 500 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 30.400 ng\u01b0\u1eddi. \u1ede kinh th\u00e0nh t\u0103ng th\u00eam 5 ch\u1ec9 huy Qu\u1ea3ng D\u0169ng, t\u1ed5ng 2.000 ng\u01b0\u1eddi; ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ecbnh 62.000 ng\u01b0\u1eddi; Kinh \u0110\u00f4ng 51.200 ng\u01b0\u1eddi; L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft 4.000 ng\u01b0\u1eddi; Giang \u0110\u00f4ng 5.200 ng\u01b0\u1eddi; Giang T\u00e2y 6.800 ng\u01b0\u1eddi; H\u1ed3 Nam 8.300 ng\u01b0\u1eddi; H\u1ed3 B\u1eafc 12.000 ng\u01b0\u1eddi; Ph\u00fac Ki\u1ebfn 4.500 ng\u01b0\u1eddi; Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y m\u1ed7i n\u01a1i 1.200 ng\u01b0\u1eddi[footnote]\u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 153 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 187 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'm\u1ed7i'.[\/footnote]; ba l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p t\u1ed5ng c\u1ed9ng 4.400 ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c ch\u1ec9 huy c\u00f2n l\u1ea1i \u1edf kinh th\u00e0nh c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Kinh T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ri\u00eang H\u00e0 B\u1eafc v\u00ec s\u1ed1 qu\u00e2n c\u00f2n nhi\u1ec1u, s\u1ebd b\u00e0n sau.\"<\/i> <i>(C\u00e1c ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 3 nhu\u1eadn n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4, cu\u1ed1i th\u00e1ng 10 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 nh\u1ea5t, 12 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 hai, v\u00e0 23 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 ba \u0111\u1ec1u c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i l\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn b\u1ecb thi\u00ean tai, kh\u00f4ng gi\u1ea3m thu\u1ebf, gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng cao. L\u1ec7nh cho Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 La Ch\u1eedng l\u1ea5y danh ngh\u0129a tu\u1ea7n tra, \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"\u0110ang giao cho Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfn qu\u00e2n, xin mi\u1ec5n cho \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1 kinh.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 10 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh v\u1ec1 kinh.)<\/i>\r\n\r\nL\u00fac n\u00e0y, H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, sai Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111\u1ebfn x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi chi\u00eau n\u1ea1p v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, d\u1eabn hai v\u1ea1n qu\u00e2n ra kh\u1ecfi V\u00f4 \u0110\u1ecbnh Xuy\u00ean[footnote]V\u00f4 \u0110\u1ecbnh Xuy\u00ean, 'Xuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 335, \u300aCh\u1ee7ng Ng\u1ea1c Truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], b\u1ed1n l\u1ed9 Kinh L\u01b0\u1ee3c Ty \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can thi\u1ec7p, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng nghe theo s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c.\r\n\r\nQuy\u1ec1n Tuy\u00ean Ph\u1ee7 Ph\u00e1n Quan Tri\u1ec7u Ti\u1ebft c\u1ef1c l\u1ef1c ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i c\u1eed binh m\u00e3, n\u00f3i: <i>\"Th\u00e0nh La Ng\u1ed9t c\u00f4 l\u1eadp, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm b\u1ecf \u0111i, ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ee3i cho gi\u1eb7c th\u00f4i!\"<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng kh\u00f4ng nghe.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, H\u00e0n Gi\u00e1ng ra l\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng ph\u00e1t binh h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u1edf Ng\u00e2n Ch\u00e2u, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang h\u1eb9n, cho ph\u00e9p Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u00e9m t\u01b0\u1edbng. Tuy nhi\u00ean, qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1eeb tr\u1ea1i Th\u1ea7n M\u1ed9c, L\u00e2n Ch\u00e2u ti\u1ebfn v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a khai ph\u00e1, \u01b0\u1edbc t\u00ednh m\u1ea5t m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e2n Ch\u00e2u, nh\u01b0ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u1ec9 cho h\u1ecd n\u0103m ng\u00e0y, qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng x\u00f4n xao b\u00e0n t\u00e1n.\r\n\r\nTri\u1ec7u Ti\u1ebft ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n Gi\u00e1ng: <i>\"Kho\u1ea3ng c\u00e1ch t\u1eeb L\u00e2n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Ng\u00e2n Ch\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn trong n\u0103m ng\u00e0y. H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t gi\u1eb7c, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean g\u1eb7p \u0111\u1ecbch, th\u00ec l\u00e0m sao? \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf gian x\u1ea3o c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, \u00f4ng ta gi\u1ea3 v\u1edd n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n Ho\u00e0nh S\u01a1n mu\u1ed1n quy thu\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n hai v\u1ea1n chi\u1ebfc kh\u0103n xanh v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i, \u00e2m m\u01b0u d\u00f9ng qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u00e9p bu\u1ed9c c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u1edf Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, b\u00ean kia s\u00f4ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, r\u1ed3i g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 d\u00e2n Ho\u00e0nh S\u01a1n.\"<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng lo l\u1eafng, mu\u1ed1n tri\u1ec7u h\u1ed3i Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c[footnote]Mu\u1ed1n tri\u1ec7u h\u1ed3i Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng s\u1ee3 \u00f4ng ta kh\u00f4ng tu\u00e2n l\u1ec7nh.\r\n\r\nTri\u1ec7u Ti\u1ebft n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n Gi\u00e1ng: <i>\"N\u00ean ra l\u1ec7nh cho Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c nhanh ch\u00f3ng d\u1eabn qu\u00e2n t\u1eeb Ng\u00e2n Ch\u00e2u ti\u1ebfn v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1eefa \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a khai ph\u00e1, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 t\u1ef1 vi ph\u1ea1m quy t\u1eafc \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n, \u00f4ng ta c\u00f2n d\u00e1m ch\u00e9m ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa sao!\"<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng nghe theo. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c qu\u1ea3 nhi\u00ean kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n, v\u00e0 qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i m\u1ea5t h\u01a1n n\u1eeda th\u00e1ng m\u1edbi h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf Ng\u00e2n Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aCh\u1ee7ng Ng\u1ea1c B\u1ea3n Truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ti\u1ebft do Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c so\u1ea1n. Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m Quy\u1ec1n Tuy\u00ean Ph\u00e1n, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c v\u00e0 \u300aTri\u1ec7u Ti\u1ebft B\u1ea3n Truy\u1ec7n\u300b, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nghi ng\u1edd r\u1eb1ng H\u00e0n Gi\u00e1ng mu\u1ed1n m\u1eddi Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng nh\u1eadn l\u1eddi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ea1m th\u1eddi giao cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[56] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n[footnote]Ch\u1eef 'c\u01b0' trong t\u00ean L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote] m\u1ea5t.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7, thay th\u1ebf V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o; l\u1ea5y \u0110\u00e0o l\u00e0m tri Nh\u1eef ch\u00e2u.\r\n\r\n[58] Ch\u1ee7 kh\u00e1ch Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, gi\u00e1m Tuy\u00ean ch\u00e2u di\u00eam thu\u1ebf T\u01b0\u1edfng Chi K\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00e1n quan. Chi K\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1o ch\u00e2u, d\u00e2ng bi\u1ec3u b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n v\u00e0 xin l\u1ed7i. Vua xem bi\u1ec3u, bi\u1ebft \u00f4ng c\u00f3 m\u1eb9 gi\u00e0 n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho d\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i g\u1ea7n h\u01a1n, b\u00e8n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tuy\u00ean ch\u00e2u, \u1edf \u0110\u1ea1o ch\u00e2u ch\u1ec9 m\u1edbi n\u0103m th\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p ch\u1ebf m\u1edbi.\r\n\r\n[59] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean huy s\u1ee9 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9 x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 theo th\u1eddi gian nh\u1eadm ch\u1ee9c, nay xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi h\u1ecd.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[60] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u r\u1eb1ng tri Doanh ch\u00e2u, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o kh\u00f4ng tu s\u1eeda qu\u00e2n ch\u00ednh, \u0103n u\u1ed1ng v\u00f4 \u0111\u1ed9. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m ty \u0111i\u1ec1u tra r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u00e0o sau \u0111\u00f3 v\u00ec tang m\u1eb9 n\u00ean xin ngh\u1ec9.\r\n\r\n[61] H\u1ea1 chi\u1ebfu t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c quan nhi\u1ebfp ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam t\u1eeb 3.000 l\u00ean 5.000 ti\u1ec1n, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u1ef1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin r\u1eb1ng c\u00e1c quan nhi\u1ebfp ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1eed hai n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, chia l\u00e0m n\u0103m k\u1ef3, m\u1ed7i k\u1ef3 thi n\u0103m b\u00e0i \u00e1n, m\u1ed7i b\u00e0i c\u00f3 n\u0103m \u0111\u1ebfn b\u1ea3y v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m; ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c thi l\u1ea1i. V\u00ec v\u1eady t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch h\u1ecd. <i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho quan nhi\u1ebfp ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p d\u00e0i d\u00f2ng, n\u00ean theo \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[62] L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Tam ban vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ch\u1ee7 b\u1ea1 xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3n ty, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, th\u00ec \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u1ecf b\u1edbt nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u r\u01b0\u1eddm r\u00e0, sao cho r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng l\u00e2u d\u00e0i. C\u00e1c s\u1ed5 s\u00e1ch n\u00ean th\u00eam b\u1edbt th\u1ebf n\u00e0o, v\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 d\u00e2ng l\u00ean[footnote]Ch\u1eef 'c\u1ee5' trong c\u00e2u 'c\u1ee5 ho\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111i\u1ec1u th\u01b0\u1ee3ng' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u00ec', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\n[63] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 huy Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00e1c l\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, b\u1ea5t k\u1ec3 nhi\u1ec1u \u00edt, \u0111\u1ec1u cho ti\u1ebfp nh\u1eadn, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, c\u00f2n c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 hay kh\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean th\u1ef1c tr\u1ea1ng.\"<\/i>\r\n\r\n[64] Ty \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111\u00f3ng c\u1eeda B\u1eafc K\u1ef3 Th\u1ee7y Kh\u1ea9u, d\u00e2n c\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t, Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1eebng \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n ch\u00fang ng\u0103n c\u1ea3n, xin l\u01b0u \u0111\u00e0y.\"<\/i> Trung th\u01b0 \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e0y Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng \u0111\u1ebfn V\u1ec7 Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1eebng \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n th\u00fac. Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110\u00e0y qua s\u00f4ng \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i Nam.\"<\/i> <em>(B\u1ea3n Chu cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1ecf, b\u1ecf \u0111i. B\u1ea3n m\u1edbi l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/em>\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Ngu b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4 Tr\u1eebng, Gi\u00e1 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang M\u00e3 \u0110\u1ea7m c\u00f9ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0 Nam ph\u1ee7. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi thi h\u00e0nh ph\u00e1p mi\u1ec5n d\u1ecbch, mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf T\u00e2y Kinh, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ecdn T\u00f4 Tr\u1eebng \u0111\u1ec3 giao vi\u1ec7c. M\u00e3 \u0110\u1ea7m ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 10 \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean ty[footnote]Tuy\u00ean ty nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan ty', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Ngh\u0129a d\u0169ng.\r\n\r\n[66] Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n L\u00fd \u0110\u1ecbnh l\u00e0m S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n Thuy\u1ebft th\u01b0. L\u00fd \u0110\u1ecbnh c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 L\u1ea1i ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1. <i>(L\u00fd \u0110\u1ecbnh c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 4 n\u0103m sau, m\u1edbi d\u00f9ng ch\u1ee9c T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd Ki\u1ec3m l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[67] Ban chi\u1ebfu v\u00e0 y ph\u1ee5c[footnote]Y ph\u1ee5c theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 'y \u0111ai'.[\/footnote], ng\u1ef1a cho T\u00e2y Phi\u00ean \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eadp trung qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, tin t\u1ee9c do th\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng T\u00e2y Phi\u00ean \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean \u0111\u00e3 th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1ec7nh H\u00e0n Ch\u1ea9n xem x\u00e9t. Sau \u0111\u00f3 Vua ph\u00ea: <i>\"T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Th\u00e1i \u0110\u0129nh v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, c\u00f9ng v\u1edbi tin t\u1ee9c do th\u00e1m c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u1ea9n kh\u00e1 gi\u1ed1ng nhau, c\u00f3 th\u1ec3 ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n mang \u0111\u1ebfn ban t\u1eb7ng.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Tam ty t\u00e2u: <i>\"Ty Nghi Loan thi\u1ebfu 3.000 t\u1ea5m th\u1ea3m, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1ebf t\u1ea1o.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Ty \u0110\u1ec1 C\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng, kho v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9a l\u00f4ng th\u1ea3m, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbi g\u1ea3 c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n, nay \u0111\u00e3 t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n c\u00e2n, \u0111\u1ec1u nh\u01b0 ph\u00e2n \u0111\u1ea5t. Tam ty kh\u00f4ng d\u00f9ng v\u1eadt li\u1ec7u hi\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0 l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ea5t v\u1ea3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho d\u00f9ng l\u00f4ng c\u1eebu tr\u1eafng hi\u1ec7n c\u00f3 v\u00e0 t\u1eeb nay thu th\u1eadp \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o. C\u00f2n c\u00e1c lo\u1ea1i n\u1ec7m x\u01b0\u01a1ng th\u00ec cho ph\u00e9p d\u00f9ng l\u00f4ng \u0111en thay th\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m \u0110\u1ec1 C\u1eed bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ec7nh th\u1ee9c c\u1ee7a Tam ty c\u00f9ng s\u1eafc l\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u00ean Gi\u00e1ng, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi, Quy\u1ec1n Ph\u00e1t Khi\u1ec3n Di\u00eam Thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169, Quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u0129nh, \u0110\u1ed3ng tu Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Tr\u1ea7n D\u1ecbch, c\u00f9ng tham gia x\u00e9t \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\nTh\u00e1i t\u1eed H\u1eefu T\u00e1n Thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu L\u1eef Gia V\u1ea5n, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng B\u00e0n, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n hi\u1ec7u th\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng Quynh, Quy\u1ec1n H\u1ee9a ch\u00e2u Quan s\u00e1t suy quan V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbch, Tam ty Suy kh\u00e1m c\u00f4ng s\u1ef1 Ki\u1ec1u Ch\u1ea5p Trung, Ki\u1ec3m ph\u00e1p quan L\u00fd Th\u00e2m, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110oan, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tri\u1ec7u U\u1ea9n, Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5, Qu\u00e2n ch\u00e2u Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan T\u00f4n Thi\u1ec7n, c\u00f9ng l\u00e0m San \u0111\u1ecbnh quan.\r\n\r\nT\u00f4n Thi\u1ec7n, Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5, Tri\u1ec7u U\u1ea9n, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110oan \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.\r\n\r\nL\u00fd Th\u00e2m, Ki\u1ec1u Ch\u1ea5p Trung \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ea7n ch\u00e2u.\r\n\r\n\u0110\u01b0\u1eddng Quynh \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. L\u1eef Gia V\u1ea5n \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169 \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng T\u0129nh l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c, \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.\r\n\r\n[70] Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c thu n\u1ea1p, b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u1ea3o th\u00ed, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u1ee7a vi\u1ec7n l\u1ea1i, chi\u1ebfu theo quy \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n[71] Vua ph\u00ea: <i>\"Vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng. Qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e0o ng\u0169 kh\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 sai ph\u00e1i, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o n\u1eb7ng nh\u1ecdc, r\u1ea5t m\u1ec7t m\u1ecfi. C\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i, n\u1ebfu ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh \u0110\u00f4ng th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng, \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i>\r\n\r\n[72] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c v\u00f9ng Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, n\u1ebfu \u00f4ng b\u00e0 cha m\u1eb9 b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m s\u00f3c, d\u00f9 tu\u1ed5i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i, cho ph\u00e9p tri\u1ec7u b\u1ea3o quan \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m thu\u1eadn ti\u1ec7n g\u1ea7n nh\u00e0.\"<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"B\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i \u00e1c m\u00e0 xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1ecd nh\u01b0 khi c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec9 h\u01b0u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, v\u00ec ph\u1ea7n l\u1edbn k\u1ebb s\u0129 ham l\u1ee3i m\u00e0 \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft lui, n\u00ean mu\u1ed1n ban \u01a1n \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u, v\u00e0 n\u00ean theo l\u1ec7 m\u00e0 thi h\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f2n theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1eeb ch\u00e1nh ng\u00f4n tr\u1edf l\u00ean \u1edf hai t\u1ec9nh, s\u1ee9 th\u1ea7n tam ban, \u0111\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n, ho\u00e0nh h\u00e0nh, ch\u00ednh nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan ngh\u1ec9 h\u01b0u, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec9 h\u01b0u gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ecf ch\u1ee9c, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u01b0u \u0111\u00e3i, x\u00e9t k\u1ef9 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd g\u00ec, ch\u1ec9 khi\u1ebfn \u01a1n hu\u1ec7 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ed d\u1ee5, gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh c\u1ea5p s\u1ef1 trung, v\u00e0 th\u0103ng l\u00e0m th\u1ecb lang c\u00f4ng b\u1ed9, t\u1ee9c l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t hai b\u1eadc.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i nh\u01b0 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9, C\u00f4ng b\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu b\u1ea3o, t\u1ee9c l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t s\u00e1u b\u1eadc. \u0110\u1ebfn ch\u1ee9c tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u00e3i ch\u1ebf, quan nh\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m khanh gi\u00e1m, v\u00ec tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i ng\u1ed9, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi khanh gi\u00e1m, nay c\u00e1c quan kh\u00e1c ngh\u1ec9 h\u01b0u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1ec9 ri\u00eang h\u1ecd v\u00ec ngh\u1ec9 h\u01b0u l\u1ea1i b\u1ecb h\u1ea1 th\u1ea5p.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 cung ph\u1ee5ng quan, th\u1ecb c\u1ea5m v\u1ed1n l\u00e0 b\u00e1t ph\u1ea9m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng l\u1ee5c ph\u1ea9m. C\u00e1c ch\u1ee9c ph\u00f3 s\u1ee9, th\u1eeba ch\u1ebf, s\u00f9ng ban l\u00e0 th\u1ea5t ph\u1ea9m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u1ee9c tam ph\u1ea9m. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, v\u00ec danh hi\u1ec7u c\u00e1c v\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, c\u00f3 khi th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c cao h\u01a1n ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay n\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 gi\u1eef ch\u1ee9c khi ngh\u1ec9 h\u01b0u v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, ch\u1ec9 th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, v\u00e0 c\u00e1c quan v\u0103n ch\u00ednh h\u00e0m[footnote] v\u0103n th\u1ea7n ch\u00ednh h\u00e0m: \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-46, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170 ch\u1ee9c quan ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0103n th\u1ea7n ch\u00e1nh ng\u00f4n'.[\/footnote], v\u00f5 quan t\u00e1 ch\u1ee9c tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan ngh\u1ec9 h\u01b0u, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 tuy\u1ec3n nh\u00e2n l\u1ec7nh l\u1ee5c tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri\u1ec1u quan, qua \u01a1n hu\u1ec7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1eb7ng, \u01a1n hu\u1ec7 truy\u1ec1n nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi, chi ph\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ed9c t\u1ed9i, mi\u1ec5n d\u1ecbch. L\u1ea1i nh\u01b0 kinh quan ngh\u1ec9 h\u01b0u, c\u0169ng ch\u1ec9 th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, n\u1ebfu th\u1eeba Quang l\u1ed9c t\u1ef1 ngh\u1ec9 h\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u1eeba \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, c\u00f2n l\u1ec7nh l\u1ee5c, ch\u1ee9c quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m trung do\u00e3n ho\u1eb7c trung x\u00e1 th\u00e1i t\u1eed, th\u1eadt kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n ti\u1ebfn n\u1ea1p theo l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m kinh quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi qua \u01a1n hu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean tri\u1ec1u quan, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c[footnote] ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c: 'Ki\u00eam t\u00ednh' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-46, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170 ch\u1ee9c quan ch\u00ed \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. 'Pha', hai s\u00e1ch \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Lo\u1ea1i'.[\/footnote], \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n s\u1eafc d\u1ecbch ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 phong t\u1eb7ng cha m\u1eb9. Nh\u01b0 kinh quan th\u1ea5t ph\u1ea9m, ngo\u00e0i nha ti\u1ec1n, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n c\u00e1c s\u1eafc d\u1ecbch kh\u00e1c, th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110i\u1ec1u l\u1ec7 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, kh\u00f4ng bi\u1ebft theo \u0111\u00e2u. Nh\u01b0 l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u1eeba V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m b\u00ecnh s\u1ef1 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, \u01a1n hu\u1ec7 kh\u00e1c nhau, c\u00f3 th\u1ec3 sinh ra t\u1ec7 n\u1ea1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay quy \u0111\u1ecbnh: Ph\u00e0m c\u00e1c quan v\u0103n t\u1eeb ch\u1ee9c kinh tri\u1ec1u tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 xin \u00e2n tr\u1ea1ch cho th\u00e2n thu\u1ed9c, theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169[footnote]Theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u0111i\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-47, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170, ch\u00ed ch\u1ee9c quan s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c quan tuy\u1ec3n d\u1ee5ng theo th\u1ee9 b\u1eadc hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng v\u00e0o ch\u1ee9c kinh tri\u1ec1u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u01b0u l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, u\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m bi\u1ec7t gi\u00e1[footnote]Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u01b0u l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, u\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m bi\u1ec7t gi\u00e1, hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u01b0u l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, u\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m t\u01b0 m\u00e3, l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m bi\u1ec7t gi\u00e1', nghi ng\u1edd \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c quan l\u01b0u l\u1ea1i t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, theo ch\u1ee9c ch\u1ee7 b\u1ea1, u\u00fd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, hi\u1ec1n, c\u00f3 c\u00f4ng lao, c\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban \u00e2n, ph\u1ea3i xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin \u00e2n tr\u1ea1ch cho th\u00e2n thu\u1ed9c, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, tr\u1eeb Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp tr\u00ean c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 h\u01b0u tr\u00ean ba n\u0103m, nguy\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ph\u1ea1m l\u1ed7i, tu\u1ed5i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc v\u00e0 xin \u00e2n tr\u1ea1ch cho th\u00e2n thu\u1ed9c, l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u00e0m quan[footnote]S\u0129 quan nghi l\u00e0 's\u0129 ho\u1ea1n'[\/footnote], \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y; v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\" \u0110\u1ed3ng \u00fd theo \u0111\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb \u0111\u00e2y, t\u1eeb t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 khi v\u1ec1 h\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/i>\r\n\r\n<i>(\"T\u1eeb \u0111\u00e2y, t\u1eeb t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 khi v\u1ec1 h\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.\" L\u00e0 lu\u1eadn c\u1ee7a s\u1eed quan th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u. B\u1ea3n Thi\u1ec7u Th\u00e1nh \u0111\u00e3 x\u00f3a \u0111i, b\u1ea3n m\u1edbi l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i, nay theo b\u1ea3n m\u1edbi. S\u1eed quan th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u1ea7n xem x\u00e9t. K\u1ef7 m\u1edbi ghi cho ph\u00e9p quan v\u1ec1 h\u01b0u v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, k\u1ef7 c\u0169 kh\u00f4ng ghi.)<\/i>\r\n\r\n[74] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, m\u1ed7i n\u0103m tr\u1ef1c ti\u1ebfp g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho Tam ban, Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n sai s\u1ee9 th\u1ea7n gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t c\u00e1c k\u00eanh r\u1ea1ch c\u00f4ng t\u01b0, kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u00e0ng n\u0103m ban chi\u1ebfu.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua Li\u00eau sai T\u1ea7n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Ti\u00eau Tu\u00e2n \u0110\u1ea1o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh tr\u1ef1c Can V\u0103n c\u00e1c D\u01b0\u01a1ng Quy Hu\u1ea5n, m\u1eb9 Vua sai Ph\u1ee5ng qu\u1ed1c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Ninh, Kh\u1edfi c\u01b0 lang tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u00e0nh Nghi\u00eau T\u00edch sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"L\u00fac Thi\u1ec3m T\u00e2y d\u00f9ng binh, c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng ty Di\u00eam M\u00e3 l\u1ea1i vi ph\u1ea1m quy \u0111\u1ecbnh, khi\u1ebfn ph\u00e9p d\u00f9ng ti\u1ec1n gi\u1ea5y c\u00e0ng th\u00eam suy y\u1ebfu. Th\u1ea7n th\u1ea5y Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c d\u00f9ng ti\u1ec1n v\u00e0 mu\u1ed1i \u1edf Quan Thi\u1ec3m, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00eam l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ee3i khi vi\u1ec7c y\u00ean \u1ed5n, l\u1ea1i cho qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c t\u00e0i l\u1ee3i \u0111\u00f4ng t\u00e2y.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u01b0\u1edbng l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nTrung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng hi\u1ec7n l\u00e0m Ph\u00e1n quan, ch\u1ee9c v\u1ee5 cao h\u01a1n \u0110\u00e3i ch\u1ebf, e c\u0169ng n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0m s\u1ee9, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u1ec9 h\u1ea1 m\u1ed9t b\u1eadc so v\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9. Nay \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00e0 H\u01b0\u1edbng ch\u1ec9 l\u00e0 Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m Ph\u00e1n quan, H\u01b0\u1edbng v\u1eabn l\u0129nh ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169.\r\n\r\n[77] Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 thu\u1ed9c H\u1ee9a Ch\u00e2u c\u00f3 h\u01a1n 400 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1ecf nu\u00f4i ng\u1ef1a, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a n\u00ean t\u1ea1m cho ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea c\u00e0y c\u1ea5y. Nay x\u00e9t th\u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 thu v\u1ec1 quan[footnote]'Thu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 77-22 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u00e0o s\u00f4ng H\u00ecnh S\u01a1n, D\u1ecb H\u00e0, Th\u1ea1ch H\u1ea1n \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng l\u00faa.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[78] L\u1ea5y \u0111\u1ea5t m\u00e0 B\u00e0nh S\u01b0 Y\u1ebfn \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed7 S\u0129 Hi x\u00e2m chi\u1ebfm l\u00e0m tr\u1ea1i Tr\u1ea5n Kh\u00ea. L\u1ea1i ban s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Ngh\u0129a, Tri Th\u1ea7n Ch\u00e2u, V\u0103n T\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, c\u00f9ng 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 50 t\u1ea5m l\u1ee5a, v\u00ec T\u00f4ng Ngh\u0129a c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau n\u1ea1p S\u01b0 Y\u1ebfn v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u1ea1i Tr\u1ea5n Kh\u00ea; sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 t\u1ea1ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c T\u00f4ng Ngh\u0129a th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 9, S\u01b0 Y\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.)<\/em>\r\n\r\n[79] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, ba n\u0103m mua ba v\u1ea1n ng\u1ef1a \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n. Quan mua ng\u1ef1a l\u1ea5y m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n l\u00e0m m\u1ee9c, mua \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u ph\u1ea7n b\u1ea3y ly th\u00ec th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, c\u00f2n l\u1ea1i ba ph\u1ea7n ba ly chia l\u00e0m ba b\u1eadc, m\u1ed7i t\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a. H\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p cho Tam ty c\u00f9ng Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7, T\u1eed, L\u1ee3i ch\u00e2u ba l\u1ed9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ec1n b\u00e1n mu\u1ed1i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o gi\u00e1 ng\u1ef1a.\"<\/i> Ban \u0111\u1ea7u, ba ch\u00e2u qu\u00e2n mua ng\u1ef1a, ba n\u0103m t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ea3y ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m con. Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng H\u1ed1i t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 s\u00e1u, T\u1ea7n ch\u00e2u d\u00e2ng ng\u1ef1a kho\u00e1n l\u00ean kinh, m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ed1n, n\u0103m ngh\u00ecn con. N\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 b\u1ea3y, \u0111\u1eb7t ty mua ng\u1ef1a \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u1ef1a t\u1ed1t b\u00e1n v\u1edbi gi\u00e1 cao, do \u0111\u00f3 ph\u00e9p kho\u00e1n ng\u1ef1a b\u1ecb h\u1ecfng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u1ebft hao, u\u1ed5ng ph\u00ed ti\u1ec1n l\u1ee5a. Xin l\u1ec7nh cho V\u1ecb ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n t\u0103ng mua m\u1ed7i n\u0103m t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n con, s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129, c\u00f9ng xu\u1ea5t ti\u1ec1n l\u1ee5a \u0111\u1ec3 b\u00f9 gi\u00e1 ng\u1ef1a.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[80] T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n v\u1ed1n k\u00e9m c\u1ecfi, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tin d\u00f9ng, gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, ki\u00eam qu\u1ea3n binh d\u00e2n m\u01b0\u1eddi ch\u00e2u trong m\u1ed9t l\u1ed9. Ng\u00e0y t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 d\u1eb7n d\u00f2 r\u1eb1ng ph\u00e0m vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt bi\u00ean ph\u00f2ng c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec nghe th\u1ea5y, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. Th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay, v\u1eeba h\u1ed5 th\u1eb9n v\u1eeba lo s\u1ee3: h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00ec \u01a1n Vua s\u00e2u n\u1eb7ng, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m qu\u00e1 l\u1edbn; lo s\u1ee3 v\u00ec ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y \u0111\u00eam lo l\u1eafng, kh\u00f4ng d\u00e1m y\u00ean l\u00f2ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n t\u1eeb khi v\u00e0o c\u1ea3nh \u0111\u1ebfn nay, th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u l\u1ea1c, \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng nh\u00ecn nhau, h\u1ecfi th\u0103m l\u00e0ng x\u00f3m, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n l\u1edbn, l\u00faa m\u1ea1 kh\u00f4 h\u00e9o, ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng V\u1ecb, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, ch\u1ec9 d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Nam S\u01a1n c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i m\u1ed9t \u00edt.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00e0o thu m\u01b0a d\u1ea7m, c\u1ea3 th\u00e1ng kh\u00f4ng t\u1ea1nh, l\u00faa tuy c\u00f3 b\u00f4ng nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1t, d\u00f9 c\u00f3 h\u1ea1t c\u0169ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1ea1o, d\u00f9 c\u00f3 g\u1ea1o th\u00ec \u0111\u1ec1u nh\u1ecf v\u00e0 \u0111en[footnote]d\u00f9 c\u00f3 g\u1ea1o th\u00ec \u0111\u1ec1u nh\u1ecf v\u00e0 \u0111en 'd\u00f9 c\u00f3 g\u1ea1o' ba ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang \u00f4n qu\u1ed1c v\u0103n ch\u00ednh t\u01b0 m\u00e3 c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 43, b\u00e0i \u300aGi\u00e1n t\u00e2y chinh s\u1edb\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]. M\u1ed9t \u0111\u1ea5u th\u00f3c, sau khi xay gi\u00e3, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ba b\u1ed1n th\u0103ng g\u1ea1o. Gi\u00e1 l\u00faa t\u0103ng cao, d\u00e2n gian nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec thu\u1ebf kho\u00e1, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i nhau, v\u00ec th\u1ebf ph\u1ea3i chia nh\u00e0 gi\u1ea3m kh\u1ea9u, \u0111i \u0103n nh\u1edd \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2y Kinh, T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng, Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc, ho\u1eb7c \u0111i l\u00e0m thu\u00ea[footnote]ho\u1eb7c \u0111i l\u00e0m thu\u00ea 'l\u00e0m thu\u00ea' nguy\u00ean vi\u1ebft 'n\u1ee3', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote], ho\u1eb7c \u0111\u1ed1t than h\u00e1i c\u1ee7i, ho\u1eb7c \u0103n xin tr\u1ed9m c\u1eafp \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng qua ng\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac n\u00e0y, qu\u1ed1c gia ch\u1ec9 n\u00ean l\u1ea5y t\u0129nh m\u00e0 tr\u1ea5n an, gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ecdi vi\u1ec7c, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ti\u00eau, th\u00ec thu\u1ebf m\u00e1 t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u1eb9, lao d\u1ecbch t\u1ef1 nhi\u00ean \u00edt, n\u1ee3 n\u1ea7n t\u1ef1 nhi\u00ean gi\u1ea3m, thu\u1ebf kho\u00e1 t\u1ef1 nhi\u00ean ng\u1eebng. B\u1ed1n m\u1ed1i lo \u0111\u00e3 tr\u1eeb, s\u1ee9c d\u00e2n t\u1ef1 \u0111\u1ee7, c\u1ee7a c\u1ea3i d\u00e2n t\u1ef1 d\u1ed3i d\u00e0o, l\u00e0ng x\u00f3m t\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n, k\u1ebb l\u01b0u vong t\u1ef1 tr\u1edf v\u1ec1, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng trong cung, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ea5t v\u1ea3 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, r\u1ed3i m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, qu\u1ed1c gia d\u00f9 mu\u1ed1n gi\u1ea3m thu\u1ebf, khoan n\u1ee3, th\u00ec ti\u1ec1n c\u1ee7a chi ti\u00eau l\u1ea5y \u0111\u00e2u ra? D\u00f9 mu\u1ed1n gi\u1ea3m lao d\u1ecbch, ng\u1eebng thu\u1ebf kho\u00e1, th\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m l\u1ea5y \u0111\u00e2u m\u00e0 th\u00e0nh? B\u1ed1n m\u1ed1i lo kh\u00f4ng tr\u1eeb, d\u00f9 ng\u00e0y ng\u00e0y ban chi\u1ebfu \u00e2n hu\u1ec7, d\u00e2n v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi l\u01b0u l\u1ea1c ch\u1ebft ch\u00f3c. Mu\u1ed1n d\u1eadp l\u1eeda s\u00f4i th\u00ec ph\u1ea3i d\u1ee9t c\u1ee7i, mu\u1ed1n y\u00ean d\u00e2n th\u00ec ph\u1ea3i gi\u1ea3m vi\u1ec7c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u hi\u1ec3n nhi\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, kh\u00f4ng kh\u00f3 hi\u1ec3u.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n t\u1eeb khi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn nay, th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 ch\u1ec9 huy, chia ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0m b\u1ed1n phi\u00ean, mu\u1ed1n l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t cho h\u1ecd tr\u1ea5n th\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 v\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng k\u1ebb \u00e1c thi\u1ebfu trong d\u00e2n gian l\u00e0m k\u1ef3 binh; ch\u1ebf t\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4, [c\u1ecf kh\u00f4] c\u01a1m, t\u00fai v\u1ea3i, xe k\u00e9o[footnote]Xe k\u00e9o 'k\u00e9o' nguy\u00ean l\u00e0 'dao', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, ch\u00ed binh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u1ea1i l\u1ea5y h\u1ebft nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m h\u00e0ng n\u0103m ban cho B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng ph\u00e2n ph\u00e1t cho c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n v\u00e9t c\u1ea1n kho t\u00e0ng[footnote]Kho t\u00e0ng 'kho' nguy\u00ean l\u00e0 'qu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba v\u1ec1 gi\u00e1p binh, t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/i>\r\n\r\n<i>Ch\u1ec9 ri\u00eang l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng m\u00e0 n\u00f3i, \u0111\u00e3 ph\u00e1t \u0111i ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a, t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ed9 gi\u00e1p, ch\u00edn v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, hai v\u1ea1n ba ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c, s\u00e1u ngh\u00ecn chi\u1ebfc b\u00e1t b\u1ea1c, c\u00f2n nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng nh\u1ecf nh\u1eb7t kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u g\u1ea5p r\u00fat theo k\u1ef3 h\u1ea1n qu\u00e2n s\u1ef1, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi th\u00fac gi\u1ee5c, g\u1ea5p nh\u01b0 l\u1eeda ch\u00e1y. Quan l\u1ea1i l\u00fang t\u00fang, d\u00e2n ch\u00fang hoang mang nghi ng\u1edd, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n t\u1edbi \u0111\u1ea1i c\u1eed s\u00e1u qu\u00e2n, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i c\u1ee7a B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u00e0 k\u1ebb h\u00e8n m\u1ecdn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 nghe ngh\u1ecb lu\u1eadn n\u01a1i mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 th\u1ef1c hay h\u01b0. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u00e2n ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u1ee9c \u00e2n, cho r\u1eb1ng k\u1ebf s\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 n\u00ean nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00f2ng th\u1ee7. \u0110\u1ee3i khi \u0111\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m, th\u00ec c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh l\u0169y, d\u1ecdn s\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, khi\u1ebfn ch\u00fang \u0111\u1ebfn m\u00e0 kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, qu\u00e2n m\u1ec7t l\u01b0\u01a1ng c\u1ea1n, c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 thu l\u1ee3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n lui v\u1ec1 suy ngh\u0129, th\u1ea5y m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh th\u1eadt cao xa, th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o tr\u1ecb nhung \u0111\u1ecbch c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3, th\u1ef1c l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1. \u0110\u1ebfn khi v\u1ec1 Quan Trung, m\u1edbi th\u1ea5y m\u1ecdi s\u1ef1 s\u1eafp \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb xu\u1ea5t chinh. Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf ngo\u00e0i kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd th\u00e1nh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 hoang mang n\u00e0y, hay l\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 \u00e2m th\u1ea7m v\u1eadn d\u1ee5ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n k\u1ef3, kh\u00f4ng cho k\u1ebb h\u00e8n m\u1ecdn nh\u01b0 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1ef1c? Th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng lo l\u1eafng, ng\u00e0y qu\u00ean \u0103n, \u0111\u00eam qu\u00ean ng\u1ee7, l\u00f2ng l\u1ea1nh run s\u1ee3, th\u1ea7m lo cho b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>Binh kh\u00ed l\u00e0 v\u1eadt hung hi\u1ec3m, th\u00e1nh nh\u00e2n b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, qu\u1ed1c gia gi\u00e0u m\u1ea1nh, t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, nh\u01b0ng v\u00ec nh\u00e0 Vua th\u00edch \u0111\u00e1nh nhau kh\u00f4ng ng\u1eebng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nguy lo\u1ea1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ki\u1ec7t qu\u1ec7, t\u01b0\u1edbng ngu qu\u00e2n nh\u00e1t, l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111u\u1ed5i h\u1ecd ra ngo\u00e0i bi\u00ean \u1ea3i \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c hung h\u00e3n, \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng g\u00ec. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i h\u1eadu ho\u1ea1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd xu\u1ea5t chinh, th\u00ec sao l\u1ea1i ng\u1ed3i ti\u00eau t\u00e1n c\u1ee7a c\u1ea3i trong kho, l\u00e0m hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n, m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec? N\u1ebfu sau n\u00e0y gi\u1eb7c k\u1ef5 binh x\u00e2m ph\u1ea1m, kho t\u00e0ng \u0111\u00e3 c\u1ea1n, s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e3 ki\u1ec7t, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1?<\/i>\r\n\r\n<i>Khi th\u1ea7n c\u00f2n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbnh kh\u1edfi binh \u0111\u00e1nh Tuy Ch\u00e2u, th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng: Qu\u1ed1c gia tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i c\u1eed tr\u0103m ch\u1ee9c, s\u1eeda ch\u00ednh s\u1ef1, y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ea7y kho l\u1eabm, ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, \u0111\u1eb7t qu\u00e2n ph\u00e1p, luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129, tinh kh\u00ed gi\u1edbi, t\u00e1m vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 chinh ph\u1ea1t t\u1ee9 di. Nay t\u00e1m vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0o h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, hu\u1ed1ng chi Quan Trung \u0111\u00f3i k\u00e9m, m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 ch\u00edn nh\u00e0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, kho t\u00e0ng c\u1ee7a quan huy\u1ec7n c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau, l\u1ea1i mu\u1ed1n khinh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang, ngang nhi\u00ean khi\u00eau chi\u1ebfn v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n r\u1ea5t lo s\u1ee3.<\/i>\r\n\r\n<i>Ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i, qu\u1ed1c gia ch\u01b0a \u0111\u00e1nh B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft mu\u1ed1n th\u1eed binh l\u1ef1c, di\u1ec7t m\u1ed9t b\u1ed9 t\u1ed9c nh\u1ecf. N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3. T\u1ea1i sao? Nay \u0111\u00e3 d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e0i l\u1ef1c c\u1ee7a Quan Trung, huy \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, l\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh c\u00f3 t\u1ed9i, di\u1ec7t m\u1ed9t b\u1ed9 t\u1ed9c nh\u1ecf v\u00f4 t\u1ed9i, th\u1eafng c\u0169ng kh\u00f4ng v\u1ebb vang, thua th\u00ec th\u00e0nh tr\u00f2 c\u01b0\u1eddi, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n uy t\u00edn \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u l\u1ec7nh v\u1edbi r\u1ee3 \u0110\u1ecbch n\u1eefa. Hai k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5u hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc c\u01a1 h\u1ed9i an nguy, d\u1eadp t\u1eaft m\u1ea7m m\u1ed1ng nguy hi\u1ec3m t\u1eeb khi ch\u01b0a manh nha, c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf t\u1eeb khi ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh, nhanh ch\u00f3ng ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang Quan Trung, r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch xu\u1ea5t qu\u00e2n chinh ph\u1ea1t; \u0111\u1ed1i v\u1edbi ngh\u0129a d\u0169ng, kh\u00f4ng chia phi\u00ean \u0111i canh gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, c\u0169ng kh\u00f4ng tuy\u1ec3n m\u1ed9 qu\u00e2n k\u1ef3 binh; t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n l\u1ef1c, v\u1eadt l\u1ef1c \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i; tr\u00e2n tr\u1ecdng d\u1ef1 tr\u1eef trong kho t\u00e0ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba[footnote]Tr\u00e2n tr\u1ecdng d\u1ef1 tr\u1eef trong kho t\u00e0ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba, ch\u1eef '\u00c1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u01afu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 43, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb c\u1ee9u t\u1ebf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i ngh\u00e8o v\u00e0o cu\u1ed1i xu\u00e2n. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 may m\u1eafn cho d\u00e2n ch\u00fang, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ph\u00fac l\u00e0nh cho x\u00e3 t\u1eafc.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng lo l\u1eafng, th\u1eb3ng th\u1eafn b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3. Quang v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 10 \u0111\u00e3 v\u00e0o tri\u1ec1u t\u1ea1 \u01a1n \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, l\u1ea1i c\u00f3 bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n khi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng n\u00f3i r\u1eb1ng: ng\u00e0y 14 th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>Bi\u1ec3u t\u1ea5u ghi \"th\u00e1ng n\u00e0y\", ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 th\u00e1ng 11. T\u1edd t\u1ea5u n\u00f3i \"m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m nay \u0111\u1ea1i h\u1ea1n\", t\u1ee9c l\u00e0 m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m th\u1ee9 3. L\u1ea1i n\u00f3i \"m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u1ea1i c\u1eed\", th\u00ec h\u1eb3n l\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 4.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00e3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 n\u00f3i \"m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m nay\", th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1i n\u00f3i \"m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay\", nghi ng\u1edd ch\u1eef \"m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay\" n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh \"m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau\", t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 11 ho\u1eb7c th\u00e1ng 12. T\u1ea1m th\u1eddi ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 12, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\nPh\u00fa B\u1eadt n\u00f3i: <i>(Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u B\u1eadt n\u00f3i \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1edd tr\u00e1p, t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i> <i>\"Th\u1ea7n bi\u1ebft r\u1eb1ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y d\u00f9ng binh, c\u00e1c l\u1ed9 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u1ea5y th\u00e1ng, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u00e0 thu thu\u1ebf kh\u00f4ng kh\u1ecfi hao t\u1ed5n. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n ch\u0103m lo mu\u00f4n vi\u1ec7c, si\u00eang n\u0103ng h\u1ecfi han. Th\u1ea7n ch\u1ec9 h\u1eadn ch\u01b0a th\u1ec3 m\u1ed9t l\u1ea7n hi\u1ebfn d\u00e2ng s\u1ee9c l\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u1ea7n n\u00e0o gi\u1ea3m b\u1edbt n\u1ed7i lo c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ea3 l\u1ea1i, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u00e2u Linh, H\u1ea1, t\u1eeb khi Th\u00e1i T\u00f4ng ban cho, \u0111\u00e3 g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m, nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec tr\u1ed1ng r\u1ed7ng m\u00e0 th\u00f4i. Nay nh\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c, e r\u1eb1ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp chi ph\u00ed, \u0111\u00e3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i l\u1ea1i ph\u1ea3i ph\u00f2ng th\u1ee7, t\u1eeb \u0111\u00f3 hao t\u1ed5n kh\u00f4ng bao gi\u1edd d\u1ee9t. Th\u1ea7n l\u1ea1i c\u00f3 \u0111i\u1ec1u lo ngh\u0129, v\u00ec T\u00e2y H\u1ea1 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, xem tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u1edf th\u1ebf g\u1ecdng k\u00ecm. B\u1edfi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00f3 m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ch\u00e2u \u1edf tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau n\u00fai, lu\u00f4n s\u1ee3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, v\u00ec Nguy\u00ean H\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n, Nh\u00e2n T\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, n\u00ean ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u01b0 khi\u00eau kh\u00edch v\u00e0 \u0111\u00f2i c\u1eaft \u0111\u1ea5t. \u0110\u1ea1i \u00fd b\u1ee9c th\u01b0 \u1ea5y n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd v\u00e0 T\u00e2y H\u1ea1 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1eadu ch\u00e1u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng Nam kh\u00f4ng n\u00ean \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh. Th\u1ea7n kh\u00f4ng nh\u1edb h\u1ebft l\u1eddi l\u1ebd, ch\u1ec9 nh\u1edb m\u1ed9t c\u00e2u r\u1eb1ng 'ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i', \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u00f5 \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd. L\u00fac \u0111\u00f3 th\u1ea7n hai l\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, m\u1ed7i l\u1ea7n th\u1ea5y Nguy\u00ean H\u1ea1o sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt h\u1ecfi th\u0103m, n\u00f3i r\u1eb1ng '\u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n qu\u00e2n'. \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1ea7n t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nghe \u0111\u1ed3n. So s\u00e1nh x\u01b0a v\u1edbi nay, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1eafc r\u1eb1ng chuy\u1ec7n n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng x\u1ea3y ra.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u0169ng s\u1ebd nghi ng\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh T\u00e2y H\u1ea1 s\u1ebd chuy\u1ec3n qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u1eaft c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 nh\u1edd c\u1eady T\u00e2y H\u1ea1, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo xa \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu hai k\u1ebb \u0111\u1ecbch li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau, c\u00f9ng n\u1ed5i d\u1eady, th\u00ec qu\u1ed1c d\u1ee5ng v\u00e0 nh\u00e2n l\u1ef1c l\u00e0m sao \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 l\u00f2ng d\u00e2n c\u1ea7n ph\u1ea3i lu\u00f4n \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u1ef1c \u0111oan. Hu\u1ed1ng chi nay uy tr\u1eddi \u0111\u00e3 rung \u0111\u1ed9ng, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 th\u1eafng l\u1ee3i, ho\u1eb7c h\u00e3y t\u1ea1m l\u1ec7nh lui v\u1ec1 tu s\u1eeda bi\u00ean ph\u00f2ng, b\u00e0n k\u1ebf s\u00e1ch ph\u00f2ng th\u1ee7, \u0111\u1ee3i khi trong ngo\u00e0i ho\u00e0n ch\u1ec9nh[footnote] Ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ch\u1eef 'ho\u00e0n' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ecbnh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u1ed3i t\u00ednh k\u1ebf sau, \u0111\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch v\u1ea1n to\u00e0n, c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem x\u00e9t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ea9n th\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4, B\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb Tri\u1ec7u T\u1ebf h\u1eb7c t\u1ed9i, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 6, b\u00e3i ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. T\u1edd tr\u00e1p n\u00e0y m\u1edf \u0111\u1ea7u n\u00f3i: Th\u1ea7n t\u1eeb th\u00e1ng 11 m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i xin b\u00e3i ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, ba l\u1ea7n chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho. <i>\"M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i\"<\/i> ch\u1ec9 n\u0103m th\u1ee9 2, v\u1eady t\u1edd tr\u00e1p n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m th\u1ee9 3. Nh\u01b0ng ch\u1ed7 n\u00f3i <i>\"qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng th\u1eafng l\u1ee3i\"<\/i>, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2u.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay \u01b0\u1edbc \u0111o\u00e1n ph\u1ee5 v\u00e0o sau t\u1edd s\u1edb c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u00e3 xu\u1ea5t qu\u00e2n, l\u00fac \u0111\u1ea7u h\u1eb3n c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn, nh\u01b0ng <i>\"Th\u1ef1c l\u1ee5c\"<\/i> kh\u00f4ng ghi r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\n[81] N\u0103m n\u00e0y, con ch\u00e1u ho\u00e0ng t\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan t\u1ed5ng c\u1ed9ng 45 ng\u01b0\u1eddi, x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh 3.523 ng\u01b0\u1eddi. <i>(C\u1ea3 s\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: N\u0103m \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 \u0111\u00f3i k\u00e9m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu c\u1ee9u t\u1ebf. Giao Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean, H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u quy ph\u1ee5. Vi\u1ec7c H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u xem ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 12, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c xem ng\u00e0y th\u00e1ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ch\u00e9p ri\u00eang.)<\/i>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, Qu\u1ea3n c\u00e2u L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea7n, l\u1ec7nh cho Th\u1ea9m quan \u0111\u00f4ng vi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Th\u1ea9m quan t\u00e2y vi\u1ec7n ch\u1ee7 b\u1ea1 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh thay th\u1ebf. V\u00ec Thu\u1ea7n t\u1ea1i ch\u1ee9c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh v\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1eed V\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u00e0m ch\u1ee7 b\u1ea1, theo l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u1ea9n. Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 4 <i>(Qu\u00fd D\u1eadu)<\/i>, Thu\u1ea7n c\u00f9ng L\u00e2m Anh, Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. N\u00ean chuy\u1ec3n vi\u1ec7c n\u00e0y ghi k\u00e8m v\u00e0o \u0111\u00f3. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: V\u00ec Anh t\u1ea1i ch\u1ee9c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi. H\u01a1i kh\u00e1c so v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[2] Chi\u1ebfu cho to\u00e0n \u0111\u1ea1o S\u00e2m, \u0110\u00e0m, Ho\u00e0nh, Thi\u1ec7u, V\u0129nh ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng gi\u00e1m, nh\u1eefng huy\u1ec7n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Man, Dao \u1edf v\u00f9ng kh\u00ea \u0111\u1ed9ng, ch\u1ee7 b\u1ea1, u\u00fd, c\u00f9ng c\u00e1c quan coi m\u1ecf b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng, ch\u00ec, thi\u1ebfc \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty theo ph\u00e9p c\u1ee7a 7 l\u1ed9 Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho Tam ty m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p 5.000 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng cho cung B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho c\u00e1c anh em trong cung B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng kh\u1ea5u tr\u1eeb m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng c\u00fang t\u1ebf l\u1ec5 4 th\u00e1ng Tr\u1ecdng cho B\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, T\u00f4ng Ph\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng cho kh\u1ea5u tr\u1eeb b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, n\u00ean l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ch\u1ec9 trao \u0111\u1ed5i v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ec9 trao \u0111\u1ed5i v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i, 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-19 m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1794-1\" href=\"#footnote-1794-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chi\u00eau ph\u1ee7 b\u1ed9 t\u1ed9c, khai th\u00e1c \u0111\u1ea5t \u0111ai, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3, thu n\u1ea1p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can d\u1ef1.<\/p>\n<p>[5] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111ang d\u1ea5y l\u00ean, c\u00e1c ch\u00e2u Lam, Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p, L\u00e2n, Ph\u1ee7 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u1ee9ng c\u1ee9u kh\u1ea9n c\u1ea5p cho Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, nghe n\u00f3i l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o thi\u1ebfu th\u1ed1n nhi\u1ec1u. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Tam ty xu\u1ea5t 32 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n ho\u1eb7c l\u1ee5a v\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho n\u0103m ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong, Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ph\u00eda b\u1eafc ch\u00e2u Phong, xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh, th\u00e0nh nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp trung nhi\u1ec1u qu\u00e2n m\u00e3, khi c\u1ea5p b\u00e1ch di chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u0169ng hi\u1ec3m tr\u1edf, \u1eaft ph\u1ea3i t\u1ef1 \u00edt ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh th\u00eam cho kh\u00e1ch h\u1ed9 \u1edf \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n v\u00e0 tr\u1ea1i Ph\u1ee5c L\u1ea1c T\u00e2n lo li\u1ec7u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban b\u1ed1 ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9:<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 canh gi\u1eef.<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Kinh T\u00e2y \u0111\u1ebfn;<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Kinh T\u00e2y l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb ph\u1ee7 Khai Phong, Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh T\u00e2y v\u00e0 ph\u1ee7 Khai Phong, Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n ghi l\u00e0 'qu\u00e2n s\u0129 Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc', nghi ng\u1edd l\u00e0 'qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng'\" id=\"return-footnote-1794-2\" href=\"#footnote-1794-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>;<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng binh s\u0129 l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ebfn;<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng qu\u00e2n l\u00ednh l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u1ed3n tr\u00fa n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n.<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c v\u1ec1 \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng. Trong \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u1eabn chia phi\u00ean, gi\u1ed1ng nh\u01b0 qu\u00e2n V\u0169 V\u1ec7 thu\u1ed9c b\u1ed1n l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ed3n tr\u00fa; qu\u00e2n \u1edf Kinh T\u00e2y v\u1eabn chia phi\u00ean, v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n ph\u00eda t\u00e2y \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y, g\u1ea7n ph\u00eda nam \u0111i H\u1ed3 B\u1eafc v\u00e0 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 \u0111\u1ed3n tr\u00fa. Nh\u1eefng qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ebft phi\u00ean s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 canh gi\u1eef t\u1ea1i l\u1ed9 c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 B\u1eafc s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u1ec1 \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean t\u1eeb Kinh T\u00e2y.<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9, v\u00e0 s\u1ebd thay phi\u00ean nhau \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc Trung l\u1ed9 v\u00e0 \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 l\u1ed9. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf ba l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng nh\u1eefng qu\u00e2n l\u00ednh n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>&#8211; Qu\u00e2n l\u00ednh l\u1ebb t\u1ebb t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 \u0111ang \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i, Qu\u1ef3 l\u1ed9 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 sau khi h\u1ebft h\u1ea1n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng n\u1eefa. Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf \u00cdch, L\u1ee3i, T\u1eed l\u1ed9 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 ph\u1ee7 Khai Phong, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u1eeb H\u1ed3 B\u1eafc v\u00e0 Kinh T\u00e2y. N\u1ebfu H\u1ed3 B\u1eafc thi\u1ebfu qu\u00e2n, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung b\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1eeb Kinh T\u00e2y. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c l\u1ed9 tr\u1ef1c thu\u1ed9c tr\u00ean \u0111\u00e2y s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1eadn chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 l\u1ebb t\u1ebb, kh\u00f4ng th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ec9nh t\u1ec1, vi ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt. Vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng li\u00ean t\u1ee5c khi\u1ebfn qu\u00e2n l\u00ednh ph\u1ea3i \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa, ch\u1ecbu n\u1eafng m\u01b0a, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady m\u1edbi ban b\u1ed1 ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ph\u00e1p l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, b\u1ea3n m\u1ef1c qu\u00e1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, nay theo b\u1ea3n chu.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aL\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n l\u00ednh t\u1eadp luy\u1ec7n \u1edf \u0110\u00f4ng Nam \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf hai Qu\u1ea3ng, gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n ph\u00eda B\u1eafc v\u01b0\u1ee3t n\u00fai. C\u1ea7n xem x\u00e9t. Tuy nhi\u00ean, C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ban chi\u1ebfu l\u1eadp ph\u00e1p l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, nh\u1eefng qu\u00e2n l\u00ednh t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111ang \u0111\u1ed3n tr\u00fa s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 v\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa l\u1ebb t\u1ebb, kh\u00f4ng th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, vi ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt, \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa, g\u00e2y b\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0.&#8221;<\/i> L\u1eadp ph\u00e1p l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aBinh ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 5 ch\u00e9p: N\u0103m th\u1ee9 3, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 l\u1ebb t\u1ebb, kh\u00f4ng th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi ph\u1ea1m k\u1ef7 lu\u1eadt. Ho\u1eb7c thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n l\u00ednh gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1eadn, \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xa gian kh\u1ed5<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'gian kh\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 196 \u300aBinh ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-3\" href=\"#footnote-1794-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Thay b\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n l\u00ednh th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean ho\u1eb7c qu\u00e2n l\u00ednh nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3n tr\u00fa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, l\u00e0m theo chi\u1ebfu l\u1ec7nh.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u1eeda cung \u0111i\u1ec7n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, khi g\u1eb7p ng\u00e0y thi\u1ebft tri\u1ec1u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00e2u vi\u1ec7c sau khi c\u00e1c ban \u0111\u00e3 v\u00e0o ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, phong con g\u00e1i th\u1ee9 hai c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0m B\u1ea3o Kh\u00e1nh C\u00f4ng ch\u00faa.<\/p>\n<p>[9] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri thanh ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Gi\u1ea3i \u0111ang b\u1ec7nh n\u1eb7ng, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Tri H\u00e0ng Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n l\u00e0m Tri thanh ch\u00e2u, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u tra t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ec7nh c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Gi\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Khi Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn Thanh Ch\u00e2u, l\u00fac \u0111\u00f3 Kinh \u0110\u00f4ng \u0111ang b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, ch\u00e2u ch\u1ea5u s\u1eafp bay v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn th\u00ec g\u1eb7p gi\u00f3, bay ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i r\u01a1i xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u1ebft h\u1ebft, Thanh Ch\u00e2u kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Thanh Ch\u00e2u kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1i, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n. C\u00f2n vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Gi\u1ea3i cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Tri\u1ec7u Chi\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u. Tri\u1ec7u Chi\u00eam nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111i s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Khanh l\u00e0m gi\u00e1m ty \u0111\u00e3 l\u00e2u, h\u1eb3n bi\u1ebft ph\u00e9p Thanh Mi\u00eau c\u00f3 ti\u1ec7n l\u1ee3i kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Chi\u00eam \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ph\u00e9p Thanh Mi\u00eau, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng thi h\u00e0nh v\u00e0o th\u1eddi m\u1ea1t v\u1eadn, trong c\u1ea3nh lo\u1ea1n l\u1ea1c, b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n ch\u00fang th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 ti\u1ec7n. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ng\u1ea7m sai \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng l\u00e0 Du Sung d\u1ee5 d\u1ed7 Chi\u00eam r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ebd cho l\u00e0m Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed.&#8221;<\/i> Chi\u00eam kh\u00f4ng nghe, do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0.<\/p>\n<p><i>(L\u00fac \u0111\u00f3 Tri\u1ec7u Chi\u00eam \u0111i s\u1ee9 ch\u01b0a v\u1ec1. Vi\u1ec7c Chi\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, m\u1ed9 ch\u00ed v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c Chi\u00eam kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0, ra l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, Chi\u00eam \u0111ang \u0111i s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, \u0111o\u00e1n l\u00e0 s\u1eafp v\u1ec1, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m n\u00e0y. Khi Chi\u00eam \u0111i s\u1ee9 v\u1ec1, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u nh\u1eadm ch\u1ee9c, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Khai Phong ph\u00e1n quan, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Cung ph\u1ee5ng quan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed9ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-4\" href=\"#footnote-1794-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> \u0110i\u1ec1n Thi\u1ec7u \u0110\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng khi \u00e1p t\u1ea3i gi\u00e1p tr\u1ee5 \u0111\u1ebfn H\u00e0 Trung ph\u1ee7 v\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, xin t\u0103ng th\u00eam s\u1ee9 th\u1ea7n. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;C\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111ang chuy\u00ean ch\u1edf b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng, l\u1ee5a v\u00e0 cung n\u1ecf, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c n\u00e0y!&#8221;<\/i> B\u00e8n chi\u1ebfu cho Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, ch\u1ecdn gi\u00e1p tr\u1ee5 \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 ch\u1edf \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb kinh s\u01b0 n\u1eefa.<\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng \u1edf th\u01b0\u1ee3ng quan tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, \u0103n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 \u00edch<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'th\u1ef1c' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1794-5\" href=\"#footnote-1794-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, khi c\u1ea7n k\u00edp \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u00ec \u0111\u1ecba l\u00fd kh\u00f4ng xa, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng \u1edf th\u01b0\u1ee3ng quan. L\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 s\u1ee9 xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(Cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u1ebf n\u00e0o?)<\/i><\/p>\n<p>[13] Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00e2u Di\u00ean l\u00e0 M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh t\u1ea1o ra l\u1eddi y\u00eau ng\u00f4n, m\u01b0u vi\u1ec7c b\u1ea5t thu\u1eadn, l\u1eddi n\u00f3i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u01b0\u1edbng quan. \u0110\u00e3 b\u1eaft giam nhi\u1ec1u ng\u00e0y, l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi khai, giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n Th\u1ea3n th\u00e2n h\u00e0nh tra h\u1ecfi, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c l\u1ea1. \u0110\u00e3 xem x\u00e9t k\u1ef9 t\u00ecnh t\u1ed9i c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t, v\u00e0 mi\u1ec5n cho th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i li\u00ean \u0111\u1edbi.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTrung th\u01b0 th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, ng\u00e0y Canh Th\u00e2n m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3. M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn 19 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNh\u1eadt k\u00fd T\u01b0 M\u00e3 Quang\u300b ch\u00e9p: Tri\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf nh\u1edd c\u00f4ng \u1edf ch\u00e2u Tuy \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea3 K\u1ef5 K\u1ef5 s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ban th\u01b0\u1edfng v\u00f4 s\u1ed1. N\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb b\u1ec7nh phong, sai Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ch\u1eefa tr\u1ecb. K\u1ebf Th\u1ebf \u0111\u00f3n y\u00eau nh\u00e2n M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh, mu\u1ed1n t\u00f4n l\u00ean \u0111\u1ec3 ph\u00e1t binh chi\u1ebfm th\u00e0nh Thanh Gi\u1ea3n, Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Th\u00e1c B\u1ea1t Trung khuy\u00ean can n\u00ean d\u1eebng l\u1ea1i, b\u1eaft giam \u0111\u1ec3 tra x\u00e9t, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. T\u1eed Hoa \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Di\u00ean, ch\u00e9m Ch\u00ed Th\u00e0nh c\u00f9ng h\u01a1n 20 ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec K\u1ebf Th\u1ebf c\u00f3 c\u00f4ng n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u L\u00e3 H\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Ph\u00fac cung n\u00fai Tung S\u01a1n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u00e1ng 9, Vua mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u H\u1ed1i l\u00e0m Tri H\u00e0 Nam, m\u1ec7nh ch\u01b0a ban th\u00ec th\u00f4i. H\u1ed1i tuy \u1edf ngo\u00e0i, g\u1eb7p vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng n\u00f3i. V\u00ec th\u1ebf l\u1ea5y c\u1edb b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, c\u1ea5p 100 t\u1edd chi\u1ebfu tr\u1ed1ng, 50 t\u1edd c\u00e1o, giao cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty Thi\u1ec3m T\u00e2y. C\u00e1c t\u1edd c\u00e1o, l\u1ec7nh cho L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u1ea1m th\u1eddi so\u1ea1n l\u1eddi.<\/p>\n<p>[16] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 Khai Phong t\u00e2u: <i>&#8220;Sai quan xem x\u00e9t ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 m\u1eabu v\u00e0 \u0111\u1ed9 m\u00e0u m\u1ee1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n quy \u0111\u1ecbnh. G\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, theo thu\u1ebf m\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[18] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd T\u1ee7ng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n ph\u1ee5ng chi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng t\u00e0i nguy\u00ean. Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng Giang Ho\u00e0i, Kinh S\u1edf, ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang c\u00f2n y\u1ebfu k\u00e9m, ph\u1ea7n l\u1edbn s\u1ed1ng b\u1eb1ng ngh\u1ec1 tr\u1ed3ng l\u00faa n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ea5t \u0111ai nhi\u1ec1u n\u01a1i gi\u00e1p s\u00f4ng, n\u00fai, cao th\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, tuy c\u00f3 c\u00f4ng lao c\u00e0y c\u1ea5y nh\u01b0ng \u00edt ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ph\u00f2ng l\u1ee5t; h\u1ec5 m\u01b0a n\u1eafng tr\u00e1i m\u00f9a th\u00ec \u1eaft g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n ho\u1eb7c l\u0169 l\u1ee5t. Tuy c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4i ph\u1ee5c th\u1ee7y l\u1ee3i, nh\u01b0ng c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n \u00edt ch\u1ecbu t\u00ecm hi\u1ec3u v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi th\u1ea7n c\u00f2n l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Th\u00e1i H\u1ed3 thu\u1ed9c Th\u01b0 Ch\u00e2u, th\u1ea7n nghe n\u00f3i ru\u1ed9ng d\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u00e0ng ven s\u00f4ng su\u1ed1i nhi\u1ec1u n\u0103m c\u00e0y c\u1ea5y v\u1ea5t v\u1ea3, kh\u00f4ng l\u1ee5t th\u00ec h\u1ea1n. Th\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00ec bi\u1ebft x\u01b0a kia \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u00ea \u0111\u1eadp ng\u0103n n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng do nhi\u1ec1u n\u0103m l\u0169 l\u1edbn l\u00e0m v\u1ee1, n\u00ean b\u1ecf m\u1eb7c kh\u00f4ng tu s\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nh\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, khuy\u00ean nh\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ecba ch\u1ee7 g\u1ea7n \u0111\u00f3 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i. Ban \u0111\u1ea7u d\u00e2n ch\u00fang ch\u01b0a tin t\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng c\u0169ng t\u1ea1m nghe theo, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y \u0111o\u1ea1n \u0111\u00ea. N\u0103m sau m\u01b0a nhi\u1ec1u, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao, nh\u1edd c\u00f3 \u0111\u00ea m\u1edbi n\u00ean tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1eadp l\u1ee5t. Nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc kia kh\u00f4ng tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c, nay tr\u1edf th\u00e0nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t. T\u1eeb \u0111\u00f3, th\u1ea7n l\u1ea1i ra l\u1ec7nh tu s\u1eeda th\u00eam, d\u00e2n ch\u00fang b\u1eaft \u0111\u1ea7u vui v\u1ebb l\u00e0m theo. Sau \u0111\u00f3 th\u1ea7n r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf, \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf Th\u00e1i H\u1ed3 m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu t\u00ednh tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc th\u00ec l\u1ee3i \u00edch b\u1ecf s\u00f3t c\u00f2n nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n, giao cho c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00ecm hi\u1ec3u trong \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng \u0111\u1eadp \u0111\u00ea x\u01b0a b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, b\u1ecf hoang nhi\u1ec1u n\u0103m, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n 'L\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 7-22 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-6\" href=\"#footnote-1794-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 tu s\u1eeda, b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean quan ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, nh\u00e2n n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a v\u00e0 l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n, khuy\u00ean h\u1ecd chu\u1ea9n b\u1ecb v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda, ho\u1eb7c c\u1ea5p m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb kho Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng uy quy\u1ec1n \u00e9p bu\u1ed9c, v\u00e0 c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u00f4ng nh\u00e2n, k\u1ef3 b\u1ea3o \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau khi c\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n th\u00e0nh, ch\u00e2u \u0111\u00f3 b\u00e1o l\u00ean Ty \u0110\u1ec1 h\u00ecnh, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u1eed quan ki\u1ec3m tra. \u0110\u1ebfn m\u00f9a thu, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1n h\u00e1n, l\u0169 l\u1ee5t, th\u00ec xin khen th\u01b0\u1edfng c\u00e1c quan khuy\u1ebfn kh\u00edch, \u0111\u1ed1c th\u00fac t\u00f9y theo c\u00f4ng lao l\u1edbn nh\u1ecf; ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t tu s\u1eeda c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n m\u1ed9t l\u1ea7n d\u1ecbch v\u1ee5; ho\u1eb7c nh\u1eefng h\u1ed9 kh\u00f4ng thu\u1ed9c di\u1ec7n ph\u1ea3i \u0111i d\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n 'Thi' thay b\u1eb1ng 'Cai', 'S\u00e1t' thay b\u1eb1ng 'D\u1ecbch', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 7-22 s\u1eeda l\u1ea1i. Tr\u00ean ch\u1eef 'H\u1ed9' thi\u1ebfu ch\u1eef 'Nh\u00e2n', c\u0169ng theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1794-7\" href=\"#footnote-1794-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, th\u00ec c\u1ea5p m\u1ed9t \u00edt ti\u1ec1n thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec \u0111\u1ea5t \u0111ai kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf ph\u00ed, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u00e2n ch\u00fang d\u1ed3i d\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, Ty Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam xem x\u00e9t thi h\u00e0nh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, nay ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y. Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Ho\u00e0i Nam xem x\u00e9t, sau n\u00e0y s\u1ebd kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[19] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a v\u00f5 th\u1ea7n kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c l\u1ed9 v\u00f5 th\u1ea7n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, thay b\u1eb1ng v\u0103n th\u1ea7n, m\u00e0 ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m v\u1ed1n c\u0169ng ki\u00eam d\u1ee5ng v\u00f5 th\u1ea7n, n\u00ean \u0111\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i. <i>(Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7, \u0111\u00e3 g\u1eb7p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri Th\u1ecd ch\u00e2u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba C\u00fac Ch\u00e2n Khanh l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, v\u00ec khi c\u00f2n l\u00e0m Giang T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u00e3 \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n ch\u00fang, b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n thay cho l\u00faa, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e1ng l\u1ebd kh\u00f4ng x\u00e9t v\u00ec \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u00e1ch ph\u1ea1t. <i>(Th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m ngo\u00e1i ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i \u0111\u00e3 tr\u00e1ch ph\u1ea1t Th\u1ecd ch\u00e2u, nay l\u1ea1i tr\u00e1ch ph\u1ea1t.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u1ef1 s\u1eed Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1eeb c\u1ea5p gi\u00e1m s\u00e1t tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u y\u1ebfn ti\u1ec7c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u00f2n ki\u00eang d\u00e8 g\u00ec. Chi\u1ebfu cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ti\u1ebft Li\u00ean, L\u00fd Nguy\u00ean Du b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean. <i>(Vi\u1ec7c Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n ban \u0111\u1ea7u tr\u00e1i \u00fd ch\u1ea5p ch\u00ednh, n\u00ean ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ki\u1ec1u T\u1ef1 l\u00e0m H\u1ed3 Nam l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, nghe n\u00f3i khi l\u00e0m Tri B\u1ed9c ch\u00e2u L\u00f4i Tr\u1ea1ch huy\u1ec7n, tham nh\u0169ng b\u1eeba b\u00e3i, trong m\u1ed9t n\u0103m thu t\u01a1 c\u1ee7a d\u00e2n l\u00e0ng \u0111\u1ebfn v\u1ea1n l\u1ea1ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c g\u00ec.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kh\u1ed5ng T\u00f4ng H\u00e0n, Tri B\u1ed9c ch\u00e2u Tr\u1ecbnh \u0110\u00e0o b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, giao cho T\u00e0o ch\u00e2u x\u00e9t x\u1eed, Ki\u1ec1u T\u1ef1 ngo\u00e0i vi\u1ec7c mua t\u01a1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, ch\u1ec9 v\u00ec t\u1eebng b\u00e1n ng\u1ef1a \u1edf n\u01a1i m\u00ecnh gi\u00e1m s\u00e1t, c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn th\u1eeba, b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng t\u00e1m m\u01b0\u01a1i, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[23] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u00fd Huy Chi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed H\u1ed3ng Kh\u00e1nh cung. Huy Chi xin ngh\u1ec9 b\u1ec7nh b\u1ed1n n\u0103m, \u0111\u1ebfn nay xin \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia tri\u1ec1u ch\u00ednh, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e1ng 5 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1ng 3', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 223 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 th\u00e1ng 5 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-8\" href=\"#footnote-1794-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, Vua n\u00f3i Huy Chi hay th\u1ea5t ng\u00f4n.<\/p>\n<p>[24] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 thu nh\u1eadn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u1ed5, gi\u00e0 y\u1ebfu, c\u00f4 nhi kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a trong v\u00e0 ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh, chia \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn b\u1ed1n Ph\u00fac \u0110i\u1ec1n vi\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi trong ng\u1ea1ch m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n, \u0111\u1ee3i m\u00f9a xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p, t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 b\u00e3i b\u1ecf. <i>(S\u1eed c\u0169 ghi: Chi\u1ebfu l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u1ed5, gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i xu\u00e2n th\u00ec th\u00f4i. S\u1eed m\u1edbi kh\u00f4ng ghi.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd, Th\u00e0nh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban vi\u1ec7n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng giao vi\u1ec7c cho ph\u00f2 m\u00e3, Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng S\u01b0 \u01af\u1edbc qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban, sau qu\u1ea3 nhi\u00ean \u00f4ng l\u00e0m t\u1ed1t ch\u1ee9c v\u1ee5. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aHuy T\u00f4ng l\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u01af\u1edbc truy\u1ec1n\u300b. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng giao vi\u1ec7c cho ph\u00f2 m\u00e3, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c kinh th\u00e0nh:<\/p>\n<p><i>&#8220;C\u1ee9 10 nh\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3o, ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 ch\u1ee7 h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 t\u00e2m huy\u1ebft l\u00e0m b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>50 nh\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ea1i b\u1ea3o, ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 ch\u1ee7 h\u1ed9 c\u00f3 t\u00e2m huy\u1ebft nh\u1ea5t v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0m \u0111\u1ea1i b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>10 \u0111\u1ea1i b\u1ea3o l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u00f4 b\u1ea3o, l\u1ea1i ch\u1ecdn hai ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 ch\u1ee7 h\u1ed9 c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh ph\u1ee5c l\u00e0m \u0111\u00f4 b\u1ea3o ch\u00ednh v\u00e0 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi ch\u1ecdn b\u1ea3o \u0111inh, c\u1ee9 m\u1ed9t nh\u00e0 c\u00f3 hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, bao g\u1ed3m c\u1ea3 ch\u1ee7 v\u00e0 kh\u00e1ch, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ea3o \u0111inh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sung v\u00e0o<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u01b0ng t\u1eeb hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sung, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-5. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 b\u1ea3o gi\u00e1p ghi l\u00e0 't\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sung'. T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u trong \u300aXu\u00e2n minh tho\u00e1i tri\u1ec1u l\u1ee5c\u300b th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i r\u1eb1ng trong lu\u1eadt l\u1ec7nh, '\u0111inh suy' n\u00ean l\u00e0 '\u0111inh tr\u0129'. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u1eef 'suy' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'tr\u0129'.\" id=\"return-footnote-1794-9\" href=\"#footnote-1794-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111inh, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb nh\u1ecf, ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u1eadt, h\u1ed9 n\u1eef, \u0111\u1ec1u cho ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3o g\u1ea7n nh\u1ea5t. Nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00f3 hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, c\u0169ng cho ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3o, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh ph\u1ee5c, ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c sung l\u00e0m b\u1ea3o \u0111inh c\u1ee7a b\u1ea3o \u0111\u00f3. Ngo\u00e0i v\u0169 kh\u00ed c\u1ea5m, c\u00e1c lo\u1ea1i cung t\u00ean kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ef1 trang b\u1ecb \u0111\u1ec3 t\u1eadp luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed7i \u0111\u1ea1i b\u1ea3o m\u1ed7i \u0111\u00eam lu\u00e2n phi\u00ean c\u1eed n\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111i tu\u1ea7n tra trong khu v\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3o<a class=\"footnote\" title=\"Trong khu v\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3o \u0111i tu\u1ea7n tra, 'ph\u00e2n n\u1ed9i' nguy\u00ean v\u0103n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-6 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1794-10\" href=\"#footnote-1794-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. N\u1ebfu g\u1eb7p tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng b\u00e1o cho \u0111\u1ea1i b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00e1c h\u1ed9 trong c\u00f9ng b\u1ea3o l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng c\u1ee9u v\u00e0 truy b\u1eaft. N\u1ebfu tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp ch\u1ea1y sang b\u1ea3o kh\u00e1c, th\u00ec \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng b\u00e1o hi\u1ec7u, c\u00e1c b\u1ea3o kh\u00e1c ti\u1ebfp \u1ee9ng v\u00e0 \u0111u\u1ed5i theo. M\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ngo\u00e0i ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng theo quy \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean m\u1ed7i t\u00ean th\u01b0\u1edfng 3.000 ti\u1ec1n, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng 1.000 ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong c\u00f9ng m\u1ed9t b\u1ea3o, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, m\u01b0u s\u00e1t, ph\u00f3ng h\u1ecfa, hi\u1ebfp d\u00e2m, b\u1eaft c\u00f3c, truy\u1ec1n b\u00e1 t\u00e0 gi\u00e1o, nu\u00f4i tr\u00f9ng \u0111\u1ed9c, bi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o<a class=\"footnote\" title=\"Lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o: 'Ng\u0169' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ng\u0169', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ph\u1ea7n Binh ch\u00ed c\u00f3 c\u00e2u 'theo lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o ph\u00e1p', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Binh 2\/6 vi\u1ebft '\u0111\u1ec1u theo lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-11\" href=\"#footnote-1794-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u00ecnh, ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 lu\u1eadt l\u1ec7, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1 c\u00e1o. D\u00f9 bi\u1ebft hay kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p trong bi\u00ean s\u1eafc m\u00e0 l\u00e1ng gi\u1ec1ng c\u00f9ng b\u1ea3o ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, v\u1eabn theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169. N\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp \u1edf l\u1ea1i qu\u00e1 ba ng\u00e0y v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ba ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, d\u00f9 l\u00e1ng gi\u1ec1ng trong c\u00f9ng b\u1ea3o kh\u00f4ng bi\u1ebft, c\u0169ng b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu trong b\u1ea3o c\u00f3 h\u1ed9 d\u00e2n b\u1ecf tr\u1ed1n, ch\u1ebft h\u1ebft, ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean huy\u1ec7n. N\u1ebfu c\u00f9ng b\u1ea3o kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103m h\u1ed9, cho ph\u00e9p s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o b\u1ea3o kh\u00e1c. N\u1ebfu c\u00f3 h\u1ed9 d\u00e2n t\u1eeb n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ebfn \u1edf trong b\u1ea3o, c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 ghi v\u00e0o b\u1ea3o gi\u00e1p. N\u1ebfu s\u1ed1 h\u1ed9 trong b\u1ea3o \u0111\u1ee7, t\u1ea1m th\u1eddi cho ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3o, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi h\u1ed9 th\u00ec l\u1eadp th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3o ri\u00eang. N\u1ebfu trong b\u1ea3o c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ebfn, h\u00e0nh tung kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, ph\u1ea3i ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef \u0111\u01b0a l\u00ean quan. M\u1ed7i b\u1ea3o \u0111\u1ec1u l\u1eadp b\u1ea3ng ghi t\u00ean h\u1ed9 d\u00e2n v\u00e0 b\u1ea3o \u0111inh. N\u1ebfu c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n b\u00e1o l\u00ean huy\u1ec7n, ph\u1ea3i c\u1eed b\u1ea3o \u0111inh lu\u00e2n phi\u00ean mang \u0111i. Xin ch\u1ecdn quan \u0111\u1ebfn hai huy\u1ec7n Khai Phong v\u00e0 T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111\u1ee3i khi \u1ed5n \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i d\u1ea7n d\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng sang c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c.&#8221; \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7, \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c T\u00e0o quan \u1edf Khai Phong ph\u1ee7, \u0111i l\u1ea1i c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh, th\u0103m h\u1ecfi d\u00e2n gian v\u1ec1 nh\u1eefng kh\u1ed5 c\u1ef1c, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ho\u00e0nh h\u00e0nh, c\u00f4ng khai c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. D\u00f9 c\u00f3 c\u00e1c b\u1eadc k\u1ef3 l\u00e3o, tr\u00e1ng \u0111inh trong l\u00e0ng x\u00f3m, nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u y\u1ebfu th\u1ebf, kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i gi\u1eb7c; d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1o quan b\u1eaft gi\u1eef, th\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ea1i b\u00e1o th\u00f9, t\u00e0n s\u00e1t d\u00e3 man, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi h\u1ecfi v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ho\u00e0nh h\u00e0nh, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i: &#8216;T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c h\u1ed9 trong l\u00e0ng x\u00e3 \u0111\u1ec1u l\u1eadp th\u00e0nh b\u1ea3o gi\u00e1p theo kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n, nh\u1eb1m ph\u00e1t hi\u1ec7n k\u1ebb gian, ng\u0103n ch\u1eb7n gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Nh\u01b0ng qua th\u1eddi gian d\u00e0i, ph\u00e9p n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf. H\u01a1n n\u1eefa, khi m\u1edbi l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, c\u00e1c n\u01a1i l\u00e0m qua loa, kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh l\u00e2u d\u00e0i, n\u00ean nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c, tr\u1ed1n tr\u00e1nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec1u \u1ea9n n\u00e1u trong \u0111\u00f3, t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Nay mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o b\u1ea3o gi\u00e1p c\u0169 m\u00e0 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n l\u1ea1i, l\u1ea5y s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u1eadt, gi\u00e0 c\u1ea3, tr\u1ebb nh\u1ecf, \u0111inh \u0111\u01a1n, h\u1ed9 n\u1eef th\u00ec l\u1eadp th\u00e0nh ph\u1ee5 b\u1ea3o ri\u00eang<a class=\"footnote\" title=\"'ph\u1ee5 b\u1ea3o' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u00f4 b\u1ea3o', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2 chi 6 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-12\" href=\"#footnote-1794-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c h\u1ed9 ch\u00ednh v\u00e0 h\u1ed9 kh\u00e1ch c\u00f3 t\u1eeb hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean, t\u1eeb g\u1ea7n \u0111\u1ebfn xa, k\u1ebft th\u00e0nh c\u00e1c b\u1ea3o l\u1edbn nh\u1ecf, m\u1ed7i b\u1ea3o \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd l\u1eabn nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n m\u00e0 kh\u00f4ng lo b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f9ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i; ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chu c\u1ea5p, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f9ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng. Khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u ngh\u00e8o th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi nhau, c\u00f9ng vui v\u1ebb l\u00e0m \u0103n, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng ph\u00e9p l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p. C\u00f2n vi\u1ec7c l\u1eadp b\u1ea3o, th\u01b0\u1edfng b\u1eaft gi\u1eb7c, tu\u1ea7n tra trong b\u1ea3o, c\u00f9ng nhau \u01b0\u1edbc th\u00fac, th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 tha th\u1ee9 cho th\u1ea7n k\u1ebb ngu mu\u1ed9i, ban cho quy\u1ec1n tr\u1eeb gi\u1eb7c, \u0111\u1ec3 th\u1ea7n nh\u00e2n vi\u1ec7c quan \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed m\u1ed9t hai vi\u00ean tuy\u1ec3n nh\u00e2n v\u00e0 ch\u1ecdn ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00fay, c\u00f9ng c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u1ea1i ch\u1ee9c tham kh\u1ea3o s\u1ed5 c\u0169 m\u00e0 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p m\u1edbi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n bi\u00ean h\u1ed9, kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap h\u1ecd s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n, khi\u1ebfn tr\u1ed1ng chi\u00eang kh\u00f4ng ph\u1ea3i vang l\u00ean; n\u1ebfu th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, qua th\u1eddi gian d\u00e0i, kh\u00f4ng b\u1ecb th\u00f3i quen th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh l\u00e0m h\u1ecfng, quy m\u00f4 thi h\u00e0nh m\u1edf r\u1ed9ng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec s\u1ebd th\u00e0nh ph\u00e9p l\u00e2u d\u00e0i gi\u1eef y\u00ean mu\u00f4n \u0111\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, s\u1eeda \u0111\u1ed5i r\u1ed3i thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 2, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 10, ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 12, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, b\u1ea3n Chu \u1edf \u0111\u00e2y vi\u1ebft th\u00eam: Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p \u0111\u1ed9, li\u1ec1n quy\u1ebft t\u00e2m coi vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u00e2n binh l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ea5p b\u00e1ch, nh\u01b0ng r\u1ea5t coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u1ec1 vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng, cung x\u00e3, d\u00e2n binh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, m\u1edbi t\u1eadp h\u1ee3p \u00fd ki\u1ebfn, s\u00e1ng l\u1eadp ra ph\u00e9p b\u1ea3o gi\u00e1p, ra l\u1ec7nh thi h\u00e0nh. Sau \u0111\u00f3, ph\u00e9p b\u1ea3o gi\u00e1p ho\u00e0n thi\u1ec7n, n\u00ean c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc v\u1ec1 ngh\u0129a d\u0169ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1ed1i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n m\u1edbi \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i, nay theo b\u1ea3n m\u1edbi. B\u1ea3n Chu l\u1ea1i l\u1ea5y b\u1ea3y t\u00e1m vi\u1ec7c trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ghi chung \u1edf \u0111\u00e2y, nay \u0111\u1ec1u tr\u00edch ra, ghi ri\u00eang v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u00f3, b\u1ea3n k\u1ef7 m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 \u0111\u1ec1u ghi ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu l\u1eadp ph\u00e9p b\u1ea3o gi\u00e1p.)<\/i><\/p>\n<p>[27] M\u1ed9t h\u00f4m, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;D\u00f9ng qu\u00e2n m\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec, n\u1ebfu b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 kh\u1ed5 nh\u1ecdc th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd sinh bi\u1ebfn.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 kh\u1ed5 nh\u1ecdc th\u00ec sinh bi\u1ebfn, \u0111\u00fang v\u1eady. Qu\u00e2n m\u1ed9 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb l\u00eau l\u1ed5ng kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, n\u00ean h\u1ecd th\u00edch g\u00e2y h\u1ecda lo\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng, qu\u00e2n m\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3. Theo quan ch\u1ebf nh\u00e0 Chu, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh trong n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c v\u1ec1 Ty H\u1eefu, khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng h\u1ecd l\u00e0m ti\u00ean phong, l\u1ea1i khi\u1ebfn nh\u1eefng tr\u00e1ng s\u0129 c\u00f3 ch\u1ed7 quy thu\u1ed9c, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba tai h\u1ecda.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u1ebfn ngh\u0129a d\u0169ng th\u00e0nh qu\u00e2n d\u00e2n, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0m vui l\u00f2ng v\u00e0 ban l\u1ee3i cho nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd nghe theo. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c H\u00e1n Cao T\u1ed5 phong t\u01b0\u1edbc cho con ch\u00e1u h\u1ecd Tri\u1ec7u. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ch\u1ec9 H\u00e1n Cao T\u1ed5, c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 c\u0169ng v\u1eady. Nh\u00e0 Chu \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 theo v\u1ec1. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a m\u1ed9t l\u00e0ng. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a m\u1ed9t l\u00e0ng, th\u00ec \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c m\u1ed9t l\u00e0ng; \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc, th\u00ec \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc; \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n d\u00e2n tuy t\u1ed1t, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00f4ng, l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y n\u00f4ng d\u00e2n l\u00e0m qu\u00e2n, d\u1ef1a v\u00e0o l\u00e0ng x\u00e3 \u0111\u1ec3 ng\u1ee5 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Khi h\u1ecd c\u00f2n \u1edf ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1eadp ng\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 khi c\u00f3 vi\u1ec7c m\u1edbi huy \u0111\u1ed9ng h\u1ecd \u0111i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u00ean th\u1eddi gian l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00f4ng \u00edt. Nay n\u00f4ng d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1eadp ng\u0169, kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e9p chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, l\u1ea1i ph\u1ea3i m\u1ed9 th\u00eam d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh th\u00fa. V\u00ec ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00e0y d\u1ec7t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i quan ph\u1ea3i chuy\u1ec3n v\u1eadn t\u1ed1n k\u00e9m, v\u1eabn lo kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, khi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, th\u00ec qu\u00e2n m\u1ed9 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ebb \u0111\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"Qu\u00e2n m\u1ed9 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ebb \u0111\u1ecbch, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 b\u1ea3o gi\u00e1p, \u300aQu\u1ea7n th\u01b0 kh\u1ea3o s\u00e1ch\u300b quy\u1ec3n 41 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1794-13\" href=\"#footnote-1794-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>; khi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u00e0y c\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e9p t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 l\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7, l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng ch\u01b0a c\u00f3 qu\u00e2n x\u0103m m\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Qu\u00e2n x\u0103m m\u00ecnh, ch\u1eef 'k\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ki\u1ec1m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-14\" href=\"#footnote-1794-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng qu\u00e2n m\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec, ch\u1ec9 xem t\u01b0\u1edbng s\u00fay d\u00f9ng th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i. T\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng kh\u00f3 t\u00ecm, ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u00e0 Vua bi\u1ebft x\u00e9t r\u00f5 t\u00ecnh th\u1eadt hay gi\u1ea3 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, kh\u00e9o \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n h\u1ecd, th\u00ec nh\u00e2n t\u00e0i s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng s\u00fay; c\u00f3 t\u01b0\u1edbng s\u00fay, th\u00ec kh\u00f4ng lo qu\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Chu ghi vi\u1ec7c n\u00e0y sau khi thi h\u00e0nh b\u1ea3o gi\u00e1p, tra trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng th\u1ea5y, nay t\u1ea1m theo b\u1ea3n Chu. V\u00ec b\u1ea3n in v\u00e0 b\u1ea3n ch\u00e9p tay c\u1ee7a \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu b\u1ed1n th\u00e1ng t\u1eeb th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 4. N\u00ean t\u00ecm r\u1ed9ng th\u00eam. Sau tra b\u1ea3n c\u1ee7a B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Qu\u1ed1c s\u1eed vi\u1ec7n, c\u0169ng ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong, xin cho ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m c\u00f9ng ty Sai d\u1ecbch c\u00f9ng ra b\u1ea3ng, k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mua, v\u00e0 h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n k\u00edn, giao cho ty n\u00e0y thu nh\u1eadn v\u00e0 gi\u1eef k\u00edn. Khi h\u1ebft h\u1ea1n, s\u1ebd m\u1edf c\u00f4ng khai, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 gi\u00e1 cao nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u1ea5p. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ea7n th\u00f4ng b\u00e1o r\u00f5 cho d\u00e2n ch\u00fang bi\u1ebft.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1edd thi\u1ebfp c\u1ee7a B\u1ed9 H\u00ecnh ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 v\u00e0 t\u1edd tr\u00e1p t\u1eed c\u1ee7a Trung th\u01b0 ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, nay ph\u1ee5 th\u00eam v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0y. Vi\u1ec7c n\u1ed9p \u0111\u01a1n k\u00edn mua ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, trong th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 3, ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 v\u00e0 ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n tham kh\u1ea3o. Vi\u1ec7c b\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i c\u00e1c t\u1eedu v\u1ee5 trong thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 21', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 220 v\u00e0 230 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-15\" href=\"#footnote-1794-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Chi\u1ebfu cho ty \u0110\u1ecbch ti\u1ec7n H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng quan, do quan \u0111\u1ec1 c\u1eed ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p>[30] Quy\u1ec1n tri ph\u1ee7 Khai Phong H\u00e0n Duy t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c nha d\u1ecbch \u0111\u1ea7u danh v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 nha ti\u1ec1n trong ph\u1ee7, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e2n b\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, d\u00e2n l\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1i nhi\u1ec1u. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, l\u1ea1i nh\u0169ng nhi\u1ec5u l\u1ee3i d\u1ee5ng. Nay xin gi\u1ea3m b\u1edbt 835 h\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 nha ti\u1ec1n trong ph\u1ee7, t\u1ed5ng c\u1ed9ng gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 181.000 vi\u1ec7c n\u1eb7ng nh\u1ecdc. C\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c, ho\u1eb7c tri\u1ec7u thu\u1ebf h\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, ho\u1eb7c c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m \u00e1p l\u1ee5c, ho\u1eb7c t\u1ea1m c\u1eed t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n c\u1ee7a Tam ty, ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u1eed ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c thi h\u00e0nh, th\u1eddi \u0111\u00f3 cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, b\u00e8n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. Truy\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n ch\u00e9p: <i>&#8220;Mi\u1ec5n cho 830 ng\u01b0\u1eddi nha ti\u1ec1n v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng.&#8221;<\/i> T\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 1 n\u0103m th\u1ee9 4<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 12'. Quy\u1ec3n 219 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n c\u00f3 ch\u00fa th\u00edch 'mi\u1ec5n cho 830 ng\u01b0\u1eddi nha ti\u1ec1n v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng', M\u1eadu Th\u00e2n l\u00e0 ng\u00e0y 22. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c c\u0169ng ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 22', c\u0103n c\u1ee9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-16\" href=\"#footnote-1794-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a> Ch\u00fa, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn qu\u00e2n trung \u0111\u1ec3 b\u00e1i nh\u1eadn, ban cho th\u01b0 tay, n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh h\u00e3y c\u00e0ng th\u00eam g\u1eafng s\u1ee9c trung th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u00f2ng mong m\u1ecfi c\u1ee7a Tr\u1eabm, m\u1ecdi ch\u1ebf m\u1ec7nh ban ra, n\u00ean k\u00ednh c\u1ea9n tu\u00e2n theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ban th\u01b0 tay n\u00f3i: <i>&#8220;Tuy khanh t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 \u00f4m l\u00f2ng trung ngh\u0129a, c\u00f3 ch\u00ed c\u00f4ng danh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tr\u1eabm sai khanh \u0111i T\u00e2y l\u1ed9, th\u1ef1c l\u00f2ng Tr\u1eabm k\u1ef3 v\u1ecdng v\u00e0o khanh, \u1eaft c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Khanh h\u00e3y th\u1ea5u hi\u1ec3u s\u1ef1 quan t\u00e2m s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a Tr\u1eabm, \u0111\u1eebng thay \u0111\u1ed5i l\u00f2ng d\u1ea1 ban \u0111\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"'V\u1eadt th\u1ebf s\u01a1 chung d\u00e3' c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Nghi ng\u1edd ch\u1eef 'chung' l\u00e0 ch\u1eef 'trung' vi\u1ebft nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-1794-17\" href=\"#footnote-1794-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, s\u1ee9 gi\u1ea3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn tri\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, \u0111\u1ebfn c\u1eeda T\u1ea3 D\u1ecbch th\u00ec c\u1eeda \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u1eeda H\u1eefu D\u1ecbch, m\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u sau m\u1edbi c\u00f3 ch\u1ec9 truy\u1ec1n m\u1edf c\u1eeda, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o. Vua ng\u1ef1 \u1edf ti\u1ec3u \u0111i\u1ec7n, d\u1ee5 r\u1eb1ng s\u1ebd cho H\u00e0n Gi\u00e1ng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a t\u1edd ng\u1ef1 ph\u00ea cho V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea xem, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 b\u1ed5 khanh l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aL\u00e2m Hi d\u00e3 s\u1eed\u300b ch\u00e9p: Khi V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n n\u00f3i: <i>&#8220;Khu\u00ea ch\u1ec9 c\u00f3 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ph\u00f9 phi\u1ebfm, l\u00e0m ch\u1ea5p ch\u00ednh h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00edch h\u1ee3p sao?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khu\u00ea \u0111\u00e3 l\u00e2u \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, t\u1ea1m dung cho. Trung th\u01b0 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi, H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111i s\u1ee9, g\u1eb7p l\u00fac trai gi\u1edbi, t\u1ebf l\u1ec5, c\u00e1o b\u1ec7nh, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ai \u0111\u1ec3 \u00e1p ban, n\u00ean t\u1ea1m d\u00f9ng Khu\u00ea.&#8221;<\/i> Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ea5p ch\u00ednh l\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ec7 tr\u1ecdng c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, h\u00e1 ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea5p ch\u1ed7 tr\u1ed1ng m\u00e0 \u00e1p ban? B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh sao m\u00e0 b\u1ea1c b\u1ebdo v\u1eady!&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trong hai ch\u1ebf, ai c\u00f3 th\u1ec3 thay Khu\u00ea?&#8221;<\/i> X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p k\u00e9m, \u0111\u00e2u d\u00e1m b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y. Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, T\u01b0 M\u00e3 Quang h\u00e1 ch\u1eb3ng hi\u1ec1n h\u01a1n Khu\u00ea sao?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng bi\u1ebft Quang, nh\u01b0ng Quang \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi Tr\u1eabm b\u1ea1c b\u1ebdo, h\u00e1 ch\u1ecbu v\u00ec Tr\u1eabm m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c sao?&#8221;<\/i> X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec sao n\u00f3i th\u1ebf?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, K\u1ef3, B\u1eadt n\u1eafm quy\u1ec1n, Quang l\u00fac \u1ea5y \u1edf ng\u00f4i gi\u00e1n tr\u00e1nh, th\u1ecb t\u00f2ng, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec n\u00e9 tr\u00e1nh. Tr\u1eabm d\u00f9ng l\u00e0m Xu ph\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea1c b\u1ebdo v\u1edbi Tr\u1eabm sao?&#8221;<\/i> X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ta ai ch\u1eb3ng mu\u1ed1n ph\u00fa qu\u00fd, nay nh\u1eefng k\u1ebb theo \u00fd Vua \u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1ee3i, m\u01b0u c\u1ea7u danh v\u1ecb \u0111\u1ea7y thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ec9 c\u00f3 Quang khuy\u00ean B\u1ec7 h\u1ea1 t\u00f4n ngh\u0129a m\u00e0 b\u1ecf l\u1ee3i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3i m\u00e0 c\u00f2n kh\u1ea9n thi\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ea1i d\u1ee5ng, mong c\u1ea3m ng\u1ed9 th\u00e1nh t\u00e2m. M\u1ea1nh T\u1eed n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 nh\u00e2n ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u1ee3i, ng\u01b0\u1eddi T\u1ec1 kh\u00f4ng ai y\u00eau Vua b\u1eb1ng M\u1ea1nh T\u1eed. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng qu\u1ea7n th\u1ea7n y\u00eau B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u01b0a ai b\u1eb1ng Quang.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t l\u1eddi c\u1ee7a C\u1ea3nh \u00d4n v\u00e0 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 l\u00fac n\u00e0o, nay t\u1ea1m ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Thi\u1ec3m T\u00e2y H\u00e0 \u0110\u00f4ng Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n<p>[34] T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n thay L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng ki\u00eam Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. Th\u1ecd B\u1eb1ng l\u00e0m Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, v\u00ec v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng gi\u1ecfi n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[35] Ban cho th\u01b0\u1eddng d\u00e2n Tr\u1ea7n Tri Ng\u1ea1n h\u1ecdc v\u1ecb Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, th\u1eed ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n, V\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5 c\u00f9ng h\u1ecdc v\u1ecb Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, th\u1eed ch\u1ee9c Ph\u00e1n ty \u0111\u1ea1i qu\u1eadn, B\u1ea1 u\u00fd \u0111\u1ea1i huy\u1ec7n. Tri Ng\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea ti\u1ebfn c\u1eed v\u1ec1 t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, c\u00f2n Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c \u0111\u1ebfn kinh, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u thi \u0111\u1ed7 trung \u0111\u1eb3ng \u1edf X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. <i>(S\u00e1ch \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 8, 9 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 4 c\u00f3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Tri Ng\u1ea1n.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>&#8220;S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Phu ch\u00e2u M\u1ea1nh \u0110\u1ee9c C\u01a1 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, \u0111\u00e3 t\u1eebng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 mu\u1ed1n m\u1edf r\u1ed9ng khu v\u1ef1c ph\u00eda b\u1eafc ngo\u00e0i h\u00e0o n\u0103m d\u1eb7m \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u1ed5, nh\u1eefng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng. \u0110\u00e3 c\u1eed \u0110\u1ee9c C\u01a1 t\u1ea1m quy\u1ec1n Tri Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n, thay D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Qu\u1ea3ng; V\u0103n Qu\u1ea3ng t\u1ea1m quy\u1ec1n Tri Phu ch\u00e2u. Xin ban cho \u0110\u1ee9c C\u01a1 ch\u1ee9c s\u1ee9 cao h\u01a1n, ch\u00ednh th\u1ee9c b\u1ed5 nhi\u1ec7m V\u0103n Qu\u1ea3ng v\u00e0 \u0110\u1ee9c C\u01a1 v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u00ean.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 th\u0103ng \u0110\u1ee9c C\u01a1 l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n tr\u00ean \u0111\u1ecba b\u00e0n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 l\u1ed9, nh\u1eefng Nha ti\u1ec1n, C\u00f4ng nh\u00e2n, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng n\u1ee3 quan v\u1eadt, n\u1ebfu h\u1ed9 \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf t\u1eeb n\u0103m ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3, t\u1ea1m ng\u1eebng thu h\u1ed3i, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi thu\u1ebf h\u1ea1 thu ho\u1ea1ch xong m\u1edbi n\u1ed9p.<\/p>\n<p>[38] Tam ban vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u00f4i Tu\u00e2n xin thi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u ngh\u0129a s\u00e1ch \u300aL\u1ee5c Thao\u300b, \u300aT\u00f4n\u300b, \u300aNg\u00f4\u300b binh th\u01b0, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thi b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u1ed7. Chi\u1ebfu mi\u1ec5n cho Tu\u00e2n ch\u1ee9c s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu mi\u1ec5n Tu\u00e2n s\u1ee9, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 17 ch\u01b0\u01a1ng 12 ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu mi\u1ec5n \u0111o\u1ea3n s\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-1794-18\" href=\"#footnote-1794-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, t\u1ea1m l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m bi\u00ean tr\u1ea1i, khi tr\u1edf v\u1ec1, s\u1ebd b\u1ed5 nhi\u1ec7m theo l\u1ec7 V\u0169 c\u1eed nh\u00e2n. Vi\u1ec7c Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n xin thi binh th\u01b0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tu\u00e2n. <i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c l\u1ea7n \u0111\u1ea7u cho Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n thi binh th\u01b0. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ecf \u0111i.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[39] \u0110\u1ed5i Nam B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng th\u00e0nh \u0110\u00f4ng T\u00e2y t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng, danh ng\u1ea1ch s\u1ee9 ph\u00f3 c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i theo.<\/p>\n<p>[40] Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n b\u1ecb theo nguy\u00ean ng\u1ea1ch l\u00e0 1.960 ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec7n thi\u1ebfu 1.198 ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh l\u1ea5y 1.000 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ng\u1ea1ch, n\u1ebfu thi\u1ebfu b\u1ea1ch tr\u1ef1c th\u00ec l\u1ea5y th\u1eb7ng vi\u00ean c\u1ee7a B\u1ed9 qu\u00e2n ty thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n ki\u00eam ch\u1ee9c kh\u1ea3o hi\u1ec7u c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u1ec1 th\u00e0nh t\u00edch kh\u00f3a.<\/p>\n<p>[42] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Ch\u1ee7 qu\u1ea3n v\u0103n t\u1ef1 quan \u1edf c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc v\u00e0 Giang Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[43] Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c, l\u1ea1i d\u1ecbch trong ngo\u00e0i g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hu\u00e2n, giai, ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, hi\u1ebfn h\u00e0m; c\u00f9ng c\u00e1c qu\u00e2n vi\u00ean, ch\u01b0 ban, \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n, ho\u1eb7c th\u0103ng c\u00f4ng th\u1ea7n, th\u1ef1c \u1ea5p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1eadp t\u1ee5c t\u1ec7 ph\u00e1p t\u1eeb cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n danh ph\u1eadn, xin \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. C\u00f2n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u mang ch\u1ee9c dao qu\u1eadn tr\u1edf l\u00ean do Trung th\u01b0 c\u1ea5p s\u1eafc c\u00e1o, th\u00ec nh\u00e2n vi\u1ec7c th\u0103ng quan \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u00e2n. <i>(Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf m\u1edbi ki\u1ebfn ngh\u1ecb, nay thi h\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng ph\u00e2n \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'phi', d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'ki\u1ec3m' nguy\u00ean th\u1eeba ch\u1eef 'hi\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70.169 s\u1eeda b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1794-19\" href=\"#footnote-1794-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c n\u1ed9p thu\u1ebf, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 c\u00f2n thi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u t\u1ea1m ho\u00e3n.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y 13, K\u1ef7 T\u1ef5, <i>(theo s\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b,)<\/i> Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'C\u00f4ng' trong 'L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u1ea7n sau v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311, truy\u1ec7n L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt, b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1794-20\" href=\"#footnote-1794-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c xin ph\u00e1t binh t\u1eeb c\u01a1 quan L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty<a class=\"footnote\" title=\"'L\u00e2n' trong 'L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Phu'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, 'L\u00e2n Ph\u1ee7' thu\u1ed9c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ph\u1ea7n sau c\u0169ng c\u00f3 'L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-21\" href=\"#footnote-1794-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi Ng\u1ea1c h\u1ed9i qu\u00e2n t\u1ea1i ch\u00e2u Ng\u00e2n, ch\u00e2u H\u1ea1, ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 ph\u1ee5c thu\u1eadn, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ch\u1ec9 r\u00f5 r\u00e0ng. Chi\u1ebfu cho C\u00f4ng B\u1eadt tu\u00e2n theo s\u1ef1 ph\u00e2n x\u1eed c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty.<\/p>\n<p>Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00e2u xin cho C\u00f4ng B\u1eadt l\u00e0m theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Ng\u1ea1c, nhanh ch\u00f3ng sai t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi t\u1eeb L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty d\u1eabn qu\u00e2n h\u1ed9i v\u1edbi Ng\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi\u00eau m\u1ed9 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, b\u1ed1 tr\u00ed tr\u1ea1m canh xa, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1eafc m\u01b0u gi\u1eb7c. Chi\u1ebfu y theo \u0111\u00f3 v\u00e0 ban l\u1ec7nh \u01b0\u1edbc th\u00fac.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ti\u1ebft c\u1ea5p tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a ngh\u0129a d\u0169ng ba ch\u00e2u Di\u00ean, Kh\u00e1nh, Ho\u00e0n, thu\u1ed9c h\u1ed9 \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba, c\u00f3 ru\u1ed9ng c\u1eb1n c\u1ed7i, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c mua ng\u1ef1a, xin \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t con ng\u1ef1a. N\u1ebfu ng\u1ef1a ch\u1ebft, th\u00ec b\u1eaft t\u1ef1 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[47] Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng. H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u1eabn Thu\u1ea7n Nh\u00e2n gi\u00fap m\u00ecnh, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n nh\u1eadn ch\u1ec9, sai \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, nh\u01b0ng b\u1ecb b\u1ecf qua, v\u00ec V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch gh\u00e9t Thu\u1ea7n Nh\u00e2n kh\u00f4ng theo phe m\u00ecnh.<\/p>\n<p>[48] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 \u0111\u00eam d\u1eabn k\u1ef5 binh nh\u1eb9 v\u01b0\u1ee3t qua h\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c tr\u1ea1i Tam Xuy\u00ean, b\u1ea3o \u0110\u1ed9c Tr\u1ee7ng thu\u1ed9c qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Cung ti\u1ec5n th\u1ee7 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 ph\u1ee5c binh ngo\u00e0i h\u00e0o, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, \u0111\u00e1nh \u00fap, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c 12 con ng\u1ef1a r\u1ed3i r\u00fat qu\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Xem c\u00e1ch \u1ee9ng ph\u00f3, kh\u00e1 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103ng cho Ph\u1ed5 m\u1ed9t b\u1eadc.&#8221;<\/i> <i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b: Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m qu\u00e2n Tr\u1ea5n Nhung, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[49] H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n. T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u v\u1eeba b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, l\u1ea5y ch\u1ee9c c\u0169 ph\u1ee5ng tri\u1ec1u th\u1ec9nh, h\u01a1n b\u1ea3y th\u00e1ng sau m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng t\u01b0 <i>(22 th\u00e1ng 4)<\/i>, T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c Ch\u1ebf c\u00e1o, th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 4 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c T\u1eadp h\u1ecdc.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Ghi ch\u00e9p v\u1ec1 ch\u00e1u c\u1ee7a c\u1ef1u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n l\u00e0 L\u01b0 Gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00ed t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 hai, v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang, khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, thay y ph\u1ee5c r\u1ed3i ng\u1ed3i l\u1ea1i, c\u1ea7m khu\u00ea. \u0110\u1ee3i Th\u00e1i \u00fay d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, sai quan nh\u1eadn khu\u00ea, sau khi d\u00e2ng ch\u00e9n th\u1ee9 t\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"Sau khi d\u00e2ng ch\u00e9n th\u1ee9 t\u01b0, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u01b0\u01a1ng L\u1ec5 56-8 c\u00f3 ch\u1eef 'kh\u01b0\u1edbc'.\" id=\"return-footnote-1794-22\" href=\"#footnote-1794-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i d\u00e2ng khu\u00ea. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng t\u00e2u xin, khi ng\u1ed3i l\u1ea1i d\u00e2ng l\u1ec5 th\u1ecd, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7m khu\u00ea. Nay mu\u1ed1n theo nghi th\u1ee9c c\u0169, v\u00e0o ng\u00e0y ch\u00ednh v\u00e0 ch\u00ed khi ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, c\u00e1c quan tri\u1ec1u t\u1eeb Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, T\u1ea9y m\u00e3 tr\u1edf l\u00ean v\u00e0 c\u00e1c quan nhi\u1ebfp Nam ban \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ti\u1ec7c, ban r\u01b0\u1ee3u. Ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn Ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ti\u1ec7c, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. Khi ban r\u01b0\u1ee3u, h\u1ecd \u0111i l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m, h\u00e0ng ng\u0169 kh\u00f4ng nghi\u00eam. V\u00ec ng\u00e0y \u0111\u00f3, t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u00ednh nhi\u1ec7m tr\u1edf l\u00ean c\u0169ng \u0111\u1ec1u d\u1ef1 ti\u1ec7c, nay mu\u1ed1n l\u1ec7nh t\u1eeb T\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ti\u1ec7c; t\u1eeb Ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7 tr\u1edf l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb Ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7 tr\u1edf l\u00ean, s\u00e1ch tr\u00ean ghi l\u00e0 'tr\u1edf xu\u1ed1ng'.\" id=\"return-footnote-1794-23\" href=\"#footnote-1794-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, theo ban d\u00e2ng l\u1ec5 th\u1ecd xong, lui ra tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[52] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 Giao Ch\u1ec9 l\u00e0 L\u00fd K\u1ebf Nguy\u00ean xin d\u00e2ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, nh\u01b0ng binh l\u00ednh c\u1ee7a h\u1ecd c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a ta, xin l\u1ec7nh h\u1ecd tr\u1ea3 l\u1ea1i d\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1edbi cho ph\u00e9p d\u1eabn \u0111o\u00e0n ti\u1ebfn ph\u1ee5ng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 theo l\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c. Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean s\u1ed1 qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u1edf kinh th\u00e0nh, ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 nh\u01b0 Kinh \u0110\u00f4ng. Vua c\u0169ng \u0111\u01b0a ra s\u1ed1 qu\u00e2n t\u1eeb th\u1eddi Tr\u1ecb B\u00ecnh \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o, b\u00e0n b\u1ea1c l\u00e2u, r\u1ed3i h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty: <i>&#8220;Ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t ch\u1ec9 huy th\u1ee7y qu\u00e2n, H\u1ed5 D\u1ef1c c\u00f2n gi\u1eef l\u1ea1i 60 ch\u1ec9 huy<a class=\"footnote\" title=\"'60' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '6000', theo \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 153, \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 135 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 187 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-24\" href=\"#footnote-1794-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i ch\u1ec9 huy 500 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 30.400 ng\u01b0\u1eddi. \u1ede kinh th\u00e0nh t\u0103ng th\u00eam 5 ch\u1ec9 huy Qu\u1ea3ng D\u0169ng, t\u1ed5ng 2.000 ng\u01b0\u1eddi; ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ecbnh 62.000 ng\u01b0\u1eddi; Kinh \u0110\u00f4ng 51.200 ng\u01b0\u1eddi; L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft 4.000 ng\u01b0\u1eddi; Giang \u0110\u00f4ng 5.200 ng\u01b0\u1eddi; Giang T\u00e2y 6.800 ng\u01b0\u1eddi; H\u1ed3 Nam 8.300 ng\u01b0\u1eddi; H\u1ed3 B\u1eafc 12.000 ng\u01b0\u1eddi; Ph\u00fac Ki\u1ebfn 4.500 ng\u01b0\u1eddi; Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y m\u1ed7i n\u01a1i 1.200 ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"\u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 153 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 187 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'm\u1ed7i'.\" id=\"return-footnote-1794-25\" href=\"#footnote-1794-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>; ba l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p t\u1ed5ng c\u1ed9ng 4.400 ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c ch\u1ec9 huy c\u00f2n l\u1ea1i \u1edf kinh th\u00e0nh c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Kinh T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ri\u00eang H\u00e0 B\u1eafc v\u00ec s\u1ed1 qu\u00e2n c\u00f2n nhi\u1ec1u, s\u1ebd b\u00e0n sau.&#8221;<\/i> <i>(C\u00e1c ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 3 nhu\u1eadn n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4, cu\u1ed1i th\u00e1ng 10 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 nh\u1ea5t, 12 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 hai, v\u00e0 23 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 ba \u0111\u1ec1u c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i l\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn b\u1ecb thi\u00ean tai, kh\u00f4ng gi\u1ea3m thu\u1ebf, gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng cao. L\u1ec7nh cho Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 La Ch\u1eedng l\u1ea5y danh ngh\u0129a tu\u1ea7n tra, \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110ang giao cho Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfn qu\u00e2n, xin mi\u1ec5n cho \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1 kinh.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 10 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh v\u1ec1 kinh.)<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac n\u00e0y, H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, sai Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111\u1ebfn x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi chi\u00eau n\u1ea1p v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, d\u1eabn hai v\u1ea1n qu\u00e2n ra kh\u1ecfi V\u00f4 \u0110\u1ecbnh Xuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"V\u00f4 \u0110\u1ecbnh Xuy\u00ean, 'Xuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 335, \u300aCh\u1ee7ng Ng\u1ea1c Truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-26\" href=\"#footnote-1794-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, b\u1ed1n l\u1ed9 Kinh L\u01b0\u1ee3c Ty \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can thi\u1ec7p, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng nghe theo s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c.<\/p>\n<p>Quy\u1ec1n Tuy\u00ean Ph\u1ee7 Ph\u00e1n Quan Tri\u1ec7u Ti\u1ebft c\u1ef1c l\u1ef1c ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i c\u1eed binh m\u00e3, n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e0nh La Ng\u1ed9t c\u00f4 l\u1eadp, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ecf, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm b\u1ecf \u0111i, ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ee3i cho gi\u1eb7c th\u00f4i!&#8221;<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, H\u00e0n Gi\u00e1ng ra l\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng ph\u00e1t binh h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u1edf Ng\u00e2n Ch\u00e2u, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang h\u1eb9n, cho ph\u00e9p Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u00e9m t\u01b0\u1edbng. Tuy nhi\u00ean, qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1eeb tr\u1ea1i Th\u1ea7n M\u1ed9c, L\u00e2n Ch\u00e2u ti\u1ebfn v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a khai ph\u00e1, \u01b0\u1edbc t\u00ednh m\u1ea5t m\u01b0\u1eddi l\u0103m ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e2n Ch\u00e2u, nh\u01b0ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u1ec9 cho h\u1ecd n\u0103m ng\u00e0y, qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng x\u00f4n xao b\u00e0n t\u00e1n.<\/p>\n<p>Tri\u1ec7u Ti\u1ebft ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n Gi\u00e1ng: <i>&#8220;Kho\u1ea3ng c\u00e1ch t\u1eeb L\u00e2n Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Ng\u00e2n Ch\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn trong n\u0103m ng\u00e0y. H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t gi\u1eb7c, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean g\u1eb7p \u0111\u1ecbch, th\u00ec l\u00e0m sao? \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf gian x\u1ea3o c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, \u00f4ng ta gi\u1ea3 v\u1edd n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n Ho\u00e0nh S\u01a1n mu\u1ed1n quy thu\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n hai v\u1ea1n chi\u1ebfc kh\u0103n xanh v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i, \u00e2m m\u01b0u d\u00f9ng qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u00e9p bu\u1ed9c c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u1edf Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, b\u00ean kia s\u00f4ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, r\u1ed3i g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 d\u00e2n Ho\u00e0nh S\u01a1n.&#8221;<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng lo l\u1eafng, mu\u1ed1n tri\u1ec7u h\u1ed3i Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Mu\u1ed1n tri\u1ec7u h\u1ed3i Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-27\" href=\"#footnote-1794-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng s\u1ee3 \u00f4ng ta kh\u00f4ng tu\u00e2n l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>Tri\u1ec7u Ti\u1ebft n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n Gi\u00e1ng: <i>&#8220;N\u00ean ra l\u1ec7nh cho Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c nhanh ch\u00f3ng d\u1eabn qu\u00e2n t\u1eeb Ng\u00e2n Ch\u00e2u ti\u1ebfn v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1eefa \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a khai ph\u00e1, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 t\u1ef1 vi ph\u1ea1m quy t\u1eafc \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n, \u00f4ng ta c\u00f2n d\u00e1m ch\u00e9m ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa sao!&#8221;<\/i> H\u00e0n Gi\u00e1ng nghe theo. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c qu\u1ea3 nhi\u00ean kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n, v\u00e0 qu\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i m\u1ea5t h\u01a1n n\u1eeda th\u00e1ng m\u1edbi h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf Ng\u00e2n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aCh\u1ee7ng Ng\u1ea1c B\u1ea3n Truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ti\u1ebft do Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c so\u1ea1n. Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m Quy\u1ec1n Tuy\u00ean Ph\u00e1n, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c v\u00e0 \u300aTri\u1ec7u Ti\u1ebft B\u1ea3n Truy\u1ec7n\u300b, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, nghi ng\u1edd r\u1eb1ng H\u00e0n Gi\u00e1ng mu\u1ed1n m\u1eddi Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng nh\u1eadn l\u1eddi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ea1m th\u1eddi giao cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u01b0' trong t\u00ean L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1794-28\" href=\"#footnote-1794-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a> m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7, thay th\u1ebf V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o; l\u1ea5y \u0110\u00e0o l\u00e0m tri Nh\u1eef ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[58] Ch\u1ee7 kh\u00e1ch Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, gi\u00e1m Tuy\u00ean ch\u00e2u di\u00eam thu\u1ebf T\u01b0\u1edfng Chi K\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00e1n quan. Chi K\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u1ea1o ch\u00e2u, d\u00e2ng bi\u1ec3u b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n v\u00e0 xin l\u1ed7i. Vua xem bi\u1ec3u, bi\u1ebft \u00f4ng c\u00f3 m\u1eb9 gi\u00e0 n\u00ean th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho d\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i g\u1ea7n h\u01a1n, b\u00e8n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tuy\u00ean ch\u00e2u, \u1edf \u0110\u1ea1o ch\u00e2u ch\u1ec9 m\u1edbi n\u0103m th\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p ch\u1ebf m\u1edbi.<\/p>\n<p>[59] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean huy s\u1ee9 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9 x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 theo th\u1eddi gian nh\u1eadm ch\u1ee9c, nay xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi h\u1ecd.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[60] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u r\u1eb1ng tri Doanh ch\u00e2u, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o kh\u00f4ng tu s\u1eeda qu\u00e2n ch\u00ednh, \u0103n u\u1ed1ng v\u00f4 \u0111\u1ed9. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m ty \u0111i\u1ec1u tra r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u00e0o sau \u0111\u00f3 v\u00ec tang m\u1eb9 n\u00ean xin ngh\u1ec9.<\/p>\n<p>[61] H\u1ea1 chi\u1ebfu t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c quan nhi\u1ebfp ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam t\u1eeb 3.000 l\u00ean 5.000 ti\u1ec1n, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chi tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u1ef1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin r\u1eb1ng c\u00e1c quan nhi\u1ebfp ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1eed hai n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, chia l\u00e0m n\u0103m k\u1ef3, m\u1ed7i k\u1ef3 thi n\u0103m b\u00e0i \u00e1n, m\u1ed7i b\u00e0i c\u00f3 n\u0103m \u0111\u1ebfn b\u1ea3y v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m; ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c thi l\u1ea1i. V\u00ec v\u1eady t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch h\u1ecd. <i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng cho quan nhi\u1ebfp ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p d\u00e0i d\u00f2ng, n\u00ean theo \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[62] L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Tam ban vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ch\u1ee7 b\u1ea1 xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a b\u1ea3n ty, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, th\u00ec \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u1ecf b\u1edbt nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u r\u01b0\u1eddm r\u00e0, sao cho r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng l\u00e2u d\u00e0i. C\u00e1c s\u1ed5 s\u00e1ch n\u00ean th\u00eam b\u1edbt th\u1ebf n\u00e0o, v\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 d\u00e2ng l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u1ee5' trong c\u00e2u 'c\u1ee5 ho\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111i\u1ec1u th\u01b0\u1ee3ng' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u00ec', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-29\" href=\"#footnote-1794-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[63] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 huy Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00e1c l\u1ed9, n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, b\u1ea5t k\u1ec3 nhi\u1ec1u \u00edt, \u0111\u1ec1u cho ti\u1ebfp nh\u1eadn, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1eed t\u1ebf. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, c\u00f2n c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 hay kh\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean th\u1ef1c tr\u1ea1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[64] Ty \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111\u00f3ng c\u1eeda B\u1eafc K\u1ef3 Th\u1ee7y Kh\u1ea9u, d\u00e2n c\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t, Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1eebng \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n ch\u00fang ng\u0103n c\u1ea3n, xin l\u01b0u \u0111\u00e0y.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e0y Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng \u0111\u1ebfn V\u1ec7 Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i Ch\u00e2u, Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1eebng \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n th\u00fac. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110\u00e0y qua s\u00f4ng \u0111\u1ebfn Ho\u00e0i Nam.&#8221;<\/i> <em>(B\u1ea3n Chu cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1ecf, b\u1ecf \u0111i. B\u1ea3n m\u1edbi l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/em><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Ngu b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4 Tr\u1eebng, Gi\u00e1 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang M\u00e3 \u0110\u1ea7m c\u00f9ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0 Nam ph\u1ee7. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi thi h\u00e0nh ph\u00e1p mi\u1ec5n d\u1ecbch, mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf T\u00e2y Kinh, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ecdn T\u00f4 Tr\u1eebng \u0111\u1ec3 giao vi\u1ec7c. M\u00e3 \u0110\u1ea7m ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 10 \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean ty<a class=\"footnote\" title=\"Tuy\u00ean ty nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan ty', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1794-30\" href=\"#footnote-1794-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Ngh\u0129a d\u0169ng.<\/p>\n<p>[66] Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n L\u00fd \u0110\u1ecbnh l\u00e0m S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n Thuy\u1ebft th\u01b0. L\u00fd \u0110\u1ecbnh c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 L\u1ea1i ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1. <i>(L\u00fd \u0110\u1ecbnh c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 4 n\u0103m sau, m\u1edbi d\u00f9ng ch\u1ee9c T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd Ki\u1ec3m l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Ban chi\u1ebfu v\u00e0 y ph\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"Y ph\u1ee5c theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 'y \u0111ai'.\" id=\"return-footnote-1794-31\" href=\"#footnote-1794-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, ng\u1ef1a cho T\u00e2y Phi\u00ean \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eadp trung qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, tin t\u1ee9c do th\u00e1m b\u00e1o r\u1eb1ng T\u00e2y Phi\u00ean \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean \u0111\u00e3 th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1ec7nh H\u00e0n Ch\u1ea9n xem x\u00e9t. Sau \u0111\u00f3 Vua ph\u00ea: <i>&#8220;T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Th\u00e1i \u0110\u0129nh v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, c\u00f9ng v\u1edbi tin t\u1ee9c do th\u00e1m c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u1ea9n kh\u00e1 gi\u1ed1ng nhau, c\u00f3 th\u1ec3 ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n mang \u0111\u1ebfn ban t\u1eb7ng.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;Ty Nghi Loan thi\u1ebfu 3.000 t\u1ea5m th\u1ea3m, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1ebf t\u1ea1o.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Ty \u0110\u1ec1 C\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng, kho v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 ty Ng\u01b0u D\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9a l\u00f4ng th\u1ea3m, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho vi\u1ec7c c\u01b0\u1edbi g\u1ea3 c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n, nay \u0111\u00e3 t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n c\u00e2n, \u0111\u1ec1u nh\u01b0 ph\u00e2n \u0111\u1ea5t. Tam ty kh\u00f4ng d\u00f9ng v\u1eadt li\u1ec7u hi\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0 l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ea5t v\u1ea3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho d\u00f9ng l\u00f4ng c\u1eebu tr\u1eafng hi\u1ec7n c\u00f3 v\u00e0 t\u1eeb nay thu th\u1eadp \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o. C\u00f2n c\u00e1c lo\u1ea1i n\u1ec7m x\u01b0\u01a1ng th\u00ec cho ph\u00e9p d\u00f9ng l\u00f4ng \u0111en thay th\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m \u0110\u1ec1 C\u1eed bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ec7nh th\u1ee9c c\u1ee7a Tam ty c\u00f9ng s\u1eafc l\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u00ean Gi\u00e1ng, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi, Quy\u1ec1n Ph\u00e1t Khi\u1ec3n Di\u00eam Thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169, Quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng T\u0129nh, \u0110\u1ed3ng tu Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Tr\u1ea7n D\u1ecbch, c\u00f9ng tham gia x\u00e9t \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu T\u00e1n Thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu L\u1eef Gia V\u1ea5n, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng B\u00e0n, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n hi\u1ec7u th\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng Quynh, Quy\u1ec1n H\u1ee9a ch\u00e2u Quan s\u00e1t suy quan V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbch, Tam ty Suy kh\u00e1m c\u00f4ng s\u1ef1 Ki\u1ec1u Ch\u1ea5p Trung, Ki\u1ec3m ph\u00e1p quan L\u00fd Th\u00e2m, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110oan, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tri\u1ec7u U\u1ea9n, Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5, Qu\u00e2n ch\u00e2u Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan T\u00f4n Thi\u1ec7n, c\u00f9ng l\u00e0m San \u0111\u1ecbnh quan.<\/p>\n<p>T\u00f4n Thi\u1ec7n, Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5, Tri\u1ec7u U\u1ea9n, Tr\u01b0\u01a1ng \u0110oan \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>L\u00fd Th\u00e2m, Ki\u1ec1u Ch\u1ea5p Trung \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1ea7n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng Quynh \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. L\u1eef Gia V\u1ea5n \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169 \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng T\u0129nh l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n, \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng S\u01b0 \u0110\u1ee9c, \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[70] Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c thu n\u1ea1p, b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u1ea3o th\u00ed, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u1ee7a vi\u1ec7n l\u1ea1i, chi\u1ebfu theo quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[71] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u1ec1u qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng. Qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e0o ng\u0169 kh\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 sai ph\u00e1i, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o n\u1eb7ng nh\u1ecdc, r\u1ea5t m\u1ec7t m\u1ecfi. C\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i, n\u1ebfu ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh \u0110\u00f4ng th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng, \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[72] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c v\u00f9ng Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, n\u1ebfu \u00f4ng b\u00e0 cha m\u1eb9 b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m s\u00f3c, d\u00f9 tu\u1ed5i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i, cho ph\u00e9p tri\u1ec7u b\u1ea3o quan \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m thu\u1eadn ti\u1ec7n g\u1ea7n nh\u00e0.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i \u00e1c m\u00e0 xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1ecd nh\u01b0 khi c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec9 h\u01b0u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, v\u00ec ph\u1ea7n l\u1edbn k\u1ebb s\u0129 ham l\u1ee3i m\u00e0 \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft lui, n\u00ean mu\u1ed1n ban \u01a1n \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u, v\u00e0 n\u00ean theo l\u1ec7 m\u00e0 thi h\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1eeb ch\u00e1nh ng\u00f4n tr\u1edf l\u00ean \u1edf hai t\u1ec9nh, s\u1ee9 th\u1ea7n tam ban, \u0111\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n, ho\u00e0nh h\u00e0nh, ch\u00ednh nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan ngh\u1ec9 h\u01b0u, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec9 h\u01b0u gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ecf ch\u1ee9c, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u01b0u \u0111\u00e3i, x\u00e9t k\u1ef9 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd g\u00ec, ch\u1ec9 khi\u1ebfn \u01a1n hu\u1ec7 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ed d\u1ee5, gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh c\u1ea5p s\u1ef1 trung, v\u00e0 th\u0103ng l\u00e0m th\u1ecb lang c\u00f4ng b\u1ed9, t\u1ee9c l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t hai b\u1eadc.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nh\u01b0 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 L\u1ea1i b\u1ed9, C\u00f4ng b\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu b\u1ea3o, t\u1ee9c l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t s\u00e1u b\u1eadc. \u0110\u1ebfn ch\u1ee9c tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u00e3i ch\u1ebf, quan nh\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m khanh gi\u00e1m, v\u00ec tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i ng\u1ed9, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi khanh gi\u00e1m, nay c\u00e1c quan kh\u00e1c ngh\u1ec9 h\u01b0u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1ec9 ri\u00eang h\u1ecd v\u00ec ngh\u1ec9 h\u01b0u l\u1ea1i b\u1ecb h\u1ea1 th\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 cung ph\u1ee5ng quan, th\u1ecb c\u1ea5m v\u1ed1n l\u00e0 b\u00e1t ph\u1ea9m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng l\u1ee5c ph\u1ea9m. C\u00e1c ch\u1ee9c ph\u00f3 s\u1ee9, th\u1eeba ch\u1ebf, s\u00f9ng ban l\u00e0 th\u1ea5t ph\u1ea9m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u1ee9c tam ph\u1ea9m. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, v\u00ec danh hi\u1ec7u c\u00e1c v\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, c\u00f3 khi th\u1ee9 s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c cao h\u01a1n ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 gi\u1eef ch\u1ee9c khi ngh\u1ec9 h\u01b0u v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c, ch\u1ec9 th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, v\u00e0 c\u00e1c quan v\u0103n ch\u00ednh h\u00e0m<a class=\"footnote\" title=\"v\u0103n th\u1ea7n ch\u00ednh h\u00e0m: \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-46, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170 ch\u1ee9c quan ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0103n th\u1ea7n ch\u00e1nh ng\u00f4n'.\" id=\"return-footnote-1794-32\" href=\"#footnote-1794-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>, v\u00f5 quan t\u00e1 ch\u1ee9c tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan ngh\u1ec9 h\u01b0u, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 tuy\u1ec3n nh\u00e2n l\u1ec7nh l\u1ee5c tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri\u1ec1u quan, qua \u01a1n hu\u1ec7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1eb7ng, \u01a1n hu\u1ec7 truy\u1ec1n nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi, chi ph\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ed9c t\u1ed9i, mi\u1ec5n d\u1ecbch. L\u1ea1i nh\u01b0 kinh quan ngh\u1ec9 h\u01b0u, c\u0169ng ch\u1ec9 th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, n\u1ebfu th\u1eeba Quang l\u1ed9c t\u1ef1 ngh\u1ec9 h\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng xu\u1ea5t th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u1eeba \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, c\u00f2n l\u1ec7nh l\u1ee5c, ch\u1ee9c quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m trung do\u00e3n ho\u1eb7c trung x\u00e1 th\u00e1i t\u1eed, th\u1eadt kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n ti\u1ebfn n\u1ea1p theo l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m kinh quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi qua \u01a1n hu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean tri\u1ec1u quan, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c<a class=\"footnote\" title=\"ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c: 'Ki\u00eam t\u00ednh' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-46, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170 ch\u1ee9c quan ch\u00ed \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. 'Pha', hai s\u00e1ch \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Lo\u1ea1i'.\" id=\"return-footnote-1794-33\" href=\"#footnote-1794-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n s\u1eafc d\u1ecbch ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 phong t\u1eb7ng cha m\u1eb9. Nh\u01b0 kinh quan th\u1ea5t ph\u1ea9m, ngo\u00e0i nha ti\u1ec1n, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n c\u00e1c s\u1eafc d\u1ecbch kh\u00e1c, th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110i\u1ec1u l\u1ec7 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, kh\u00f4ng bi\u1ebft theo \u0111\u00e2u. Nh\u01b0 l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u1eeba V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m b\u00ecnh s\u1ef1 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, \u01a1n hu\u1ec7 kh\u00e1c nhau, c\u00f3 th\u1ec3 sinh ra t\u1ec7 n\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay quy \u0111\u1ecbnh: Ph\u00e0m c\u00e1c quan v\u0103n t\u1eeb ch\u1ee9c kinh tri\u1ec1u tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 xin \u00e2n tr\u1ea1ch cho th\u00e2n thu\u1ed9c, theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169<a class=\"footnote\" title=\"Theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u0111i\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-47, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170, ch\u00ed ch\u1ee9c quan s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1794-34\" href=\"#footnote-1794-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan tuy\u1ec3n d\u1ee5ng theo th\u1ee9 b\u1eadc hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng v\u00e0o ch\u1ee9c kinh tri\u1ec1u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u01b0u l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, u\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m bi\u1ec7t gi\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u01b0u l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, u\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m bi\u1ec7t gi\u00e1, hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u01b0u l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, u\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m t\u01b0 m\u00e3, l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m bi\u1ec7t gi\u00e1', nghi ng\u1edd \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t\" id=\"return-footnote-1794-35\" href=\"#footnote-1794-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan l\u01b0u l\u1ea1i t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, theo ch\u1ee9c ch\u1ee7 b\u1ea1, u\u00fd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, hi\u1ec1n, c\u00f3 c\u00f4ng lao, c\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban \u00e2n, ph\u1ea3i xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin \u00e2n tr\u1ea1ch cho th\u00e2n thu\u1ed9c, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, tr\u1eeb Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp tr\u00ean c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 h\u01b0u tr\u00ean ba n\u0103m, nguy\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ph\u1ea1m l\u1ed7i, tu\u1ed5i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc v\u00e0 xin \u00e2n tr\u1ea1ch cho th\u00e2n thu\u1ed9c, l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u00e0m quan<a class=\"footnote\" title=\"S\u0129 quan nghi l\u00e0 's\u0129 ho\u1ea1n'\" id=\"return-footnote-1794-36\" href=\"#footnote-1794-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb tr\u00ecnh b\u00e0y; v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c theo th\u1ee9 b\u1eadc c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.&#8221; \u0110\u1ed3ng \u00fd theo \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb \u0111\u00e2y, t\u1eeb t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 khi v\u1ec1 h\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>(&#8220;T\u1eeb \u0111\u00e2y, t\u1eeb t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 khi v\u1ec1 h\u01b0u, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.&#8221; L\u00e0 lu\u1eadn c\u1ee7a s\u1eed quan th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u. B\u1ea3n Thi\u1ec7u Th\u00e1nh \u0111\u00e3 x\u00f3a \u0111i, b\u1ea3n m\u1edbi l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i, nay theo b\u1ea3n m\u1edbi. S\u1eed quan th\u1eddi Nguy\u00ean H\u1ef1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u1ea7n xem x\u00e9t. K\u1ef7 m\u1edbi ghi cho ph\u00e9p quan v\u1ec1 h\u01b0u v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, k\u1ef7 c\u0169 kh\u00f4ng ghi.)<\/i><\/p>\n<p>[74] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, m\u1ed7i n\u0103m tr\u1ef1c ti\u1ebfp g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho Tam ban, Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n sai s\u1ee9 th\u1ea7n gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t c\u00e1c k\u00eanh r\u1ea1ch c\u00f4ng t\u01b0, kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u00e0ng n\u0103m ban chi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua Li\u00eau sai T\u1ea7n Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Ti\u00eau Tu\u00e2n \u0110\u1ea1o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh tr\u1ef1c Can V\u0103n c\u00e1c D\u01b0\u01a1ng Quy Hu\u1ea5n, m\u1eb9 Vua sai Ph\u1ee5ng qu\u1ed1c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Ninh, Kh\u1edfi c\u01b0 lang tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u00e0nh Nghi\u00eau T\u00edch sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;L\u00fac Thi\u1ec3m T\u00e2y d\u00f9ng binh, c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng ty Di\u00eam M\u00e3 l\u1ea1i vi ph\u1ea1m quy \u0111\u1ecbnh, khi\u1ebfn ph\u00e9p d\u00f9ng ti\u1ec1n gi\u1ea5y c\u00e0ng th\u00eam suy y\u1ebfu. Th\u1ea7n th\u1ea5y Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng th\u00f4ng th\u1ea1o vi\u1ec7c d\u00f9ng ti\u1ec1n v\u00e0 mu\u1ed1i \u1edf Quan Thi\u1ec3m, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00eam l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ee3i khi vi\u1ec7c y\u00ean \u1ed5n, l\u1ea1i cho qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c t\u00e0i l\u1ee3i \u0111\u00f4ng t\u00e2y.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u01b0\u1edbng l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng hi\u1ec7n l\u00e0m Ph\u00e1n quan, ch\u1ee9c v\u1ee5 cao h\u01a1n \u0110\u00e3i ch\u1ebf, e c\u0169ng n\u00ean \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0m s\u1ee9, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u1ec9 h\u1ea1 m\u1ed9t b\u1eadc so v\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 Tuy\u00ean huy s\u1ee9. Nay \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00e0 H\u01b0\u1edbng ch\u1ec9 l\u00e0 Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m Ph\u00e1n quan, H\u01b0\u1edbng v\u1eabn l\u0129nh ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169.<\/p>\n<p>[77] Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1edfng X\u00e3 thu\u1ed9c H\u1ee9a Ch\u00e2u c\u00f3 h\u01a1n 400 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1ecf nu\u00f4i ng\u1ef1a, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 nu\u00f4i ng\u1ef1a n\u00ean t\u1ea1m cho ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea c\u00e0y c\u1ea5y. Nay x\u00e9t th\u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 thu v\u1ec1 quan<a class=\"footnote\" title=\"'Thu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 77-22 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-37\" href=\"#footnote-1794-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e0o s\u00f4ng H\u00ecnh S\u01a1n, D\u1ecb H\u00e0, Th\u1ea1ch H\u1ea1n \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng l\u00faa.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[78] L\u1ea5y \u0111\u1ea5t m\u00e0 B\u00e0nh S\u01b0 Y\u1ebfn \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1eeb ch\u1ed7 S\u0129 Hi x\u00e2m chi\u1ebfm l\u00e0m tr\u1ea1i Tr\u1ea5n Kh\u00ea. L\u1ea1i ban s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Ngh\u0129a, Tri Th\u1ea7n Ch\u00e2u, V\u0103n T\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, c\u00f9ng 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 50 t\u1ea5m l\u1ee5a, v\u00ec T\u00f4ng Ngh\u0129a c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau n\u1ea1p S\u01b0 Y\u1ebfn v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u1ea1i Tr\u1ea5n Kh\u00ea; sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3 t\u1ea1ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c T\u00f4ng Ngh\u0129a th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 9, S\u01b0 Y\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.)<\/em><\/p>\n<p>[79] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, ba n\u0103m mua ba v\u1ea1n ng\u1ef1a \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n. Quan mua ng\u1ef1a l\u1ea5y m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n l\u00e0m m\u1ee9c, mua \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u ph\u1ea7n b\u1ea3y ly th\u00ec th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, c\u00f2n l\u1ea1i ba ph\u1ea7n ba ly chia l\u00e0m ba b\u1eadc, m\u1ed7i t\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc th\u00ec gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a. H\u1eb1ng n\u0103m c\u1ea5p cho Tam ty c\u00f9ng Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7, T\u1eed, L\u1ee3i ch\u00e2u ba l\u1ed9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ec1n b\u00e1n mu\u1ed1i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o gi\u00e1 ng\u1ef1a.&#8221;<\/i> Ban \u0111\u1ea7u, ba ch\u00e2u qu\u00e2n mua ng\u1ef1a, ba n\u0103m t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ea3y ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m con. Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng H\u1ed1i t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 s\u00e1u, T\u1ea7n ch\u00e2u d\u00e2ng ng\u1ef1a kho\u00e1n l\u00ean kinh, m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t v\u1ea1n b\u1ed1n, n\u0103m ngh\u00ecn con. N\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 b\u1ea3y, \u0111\u1eb7t ty mua ng\u1ef1a \u1edf V\u1ecb ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u1ef1a t\u1ed1t b\u00e1n v\u1edbi gi\u00e1 cao, do \u0111\u00f3 ph\u00e9p kho\u00e1n ng\u1ef1a b\u1ecb h\u1ecfng, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u1ebft hao, u\u1ed5ng ph\u00ed ti\u1ec1n l\u1ee5a. Xin l\u1ec7nh cho V\u1ecb ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n t\u0103ng mua m\u1ed7i n\u0103m t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n con, s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129, c\u00f9ng xu\u1ea5t ti\u1ec1n l\u1ee5a \u0111\u1ec3 b\u00f9 gi\u00e1 ng\u1ef1a.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[80] T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n v\u1ed1n k\u00e9m c\u1ecfi, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tin d\u00f9ng, gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, ki\u00eam qu\u1ea3n binh d\u00e2n m\u01b0\u1eddi ch\u00e2u trong m\u1ed9t l\u1ed9. Ng\u00e0y t\u1eeb bi\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 d\u1eb7n d\u00f2 r\u1eb1ng ph\u00e0m vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt bi\u00ean ph\u00f2ng c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec nghe th\u1ea5y, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. Th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay, v\u1eeba h\u1ed5 th\u1eb9n v\u1eeba lo s\u1ee3: h\u1ed5 th\u1eb9n v\u00ec \u01a1n Vua s\u00e2u n\u1eb7ng, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m qu\u00e1 l\u1edbn; lo s\u1ee3 v\u00ec ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y \u0111\u00eam lo l\u1eafng, kh\u00f4ng d\u00e1m y\u00ean l\u00f2ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eeb khi v\u00e0o c\u1ea3nh \u0111\u1ebfn nay, th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u l\u1ea1c, \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng nh\u00ecn nhau, h\u1ecfi th\u0103m l\u00e0ng x\u00f3m, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n l\u1edbn, l\u00faa m\u1ea1 kh\u00f4 h\u00e9o, ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng V\u1ecb, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, ch\u1ec9 d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Nam S\u01a1n c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i m\u1ed9t \u00edt.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00e0o thu m\u01b0a d\u1ea7m, c\u1ea3 th\u00e1ng kh\u00f4ng t\u1ea1nh, l\u00faa tuy c\u00f3 b\u00f4ng nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1t, d\u00f9 c\u00f3 h\u1ea1t c\u0169ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1ea1o, d\u00f9 c\u00f3 g\u1ea1o th\u00ec \u0111\u1ec1u nh\u1ecf v\u00e0 \u0111en<a class=\"footnote\" title=\"d\u00f9 c\u00f3 g\u1ea1o th\u00ec \u0111\u1ec1u nh\u1ecf v\u00e0 \u0111en 'd\u00f9 c\u00f3 g\u1ea1o' ba ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang \u00f4n qu\u1ed1c v\u0103n ch\u00ednh t\u01b0 m\u00e3 c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 43, b\u00e0i \u300aGi\u00e1n t\u00e2y chinh s\u1edb\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1794-38\" href=\"#footnote-1794-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a>. M\u1ed9t \u0111\u1ea5u th\u00f3c, sau khi xay gi\u00e3, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ba b\u1ed1n th\u0103ng g\u1ea1o. Gi\u00e1 l\u00faa t\u0103ng cao, d\u00e2n gian nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec thu\u1ebf kho\u00e1, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i nhau, v\u00ec th\u1ebf ph\u1ea3i chia nh\u00e0 gi\u1ea3m kh\u1ea9u, \u0111i \u0103n nh\u1edd \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2y Kinh, T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng, Th\u01b0\u01a1ng, Qu\u1eafc, ho\u1eb7c \u0111i l\u00e0m thu\u00ea<a class=\"footnote\" title=\"ho\u1eb7c \u0111i l\u00e0m thu\u00ea 'l\u00e0m thu\u00ea' nguy\u00ean vi\u1ebft 'n\u1ee3', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1794-39\" href=\"#footnote-1794-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c \u0111\u1ed1t than h\u00e1i c\u1ee7i, ho\u1eb7c \u0103n xin tr\u1ed9m c\u1eafp \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng qua ng\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac n\u00e0y, qu\u1ed1c gia ch\u1ec9 n\u00ean l\u1ea5y t\u0129nh m\u00e0 tr\u1ea5n an, gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ecdi vi\u1ec7c, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ti\u00eau, th\u00ec thu\u1ebf m\u00e1 t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u1eb9, lao d\u1ecbch t\u1ef1 nhi\u00ean \u00edt, n\u1ee3 n\u1ea7n t\u1ef1 nhi\u00ean gi\u1ea3m, thu\u1ebf kho\u00e1 t\u1ef1 nhi\u00ean ng\u1eebng. B\u1ed1n m\u1ed1i lo \u0111\u00e3 tr\u1eeb, s\u1ee9c d\u00e2n t\u1ef1 \u0111\u1ee7, c\u1ee7a c\u1ea3i d\u00e2n t\u1ef1 d\u1ed3i d\u00e0o, l\u00e0ng x\u00f3m t\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n, k\u1ebb l\u01b0u vong t\u1ef1 tr\u1edf v\u1ec1, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng trong cung, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u1ea5t v\u1ea3 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, r\u1ed3i m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, qu\u1ed1c gia d\u00f9 mu\u1ed1n gi\u1ea3m thu\u1ebf, khoan n\u1ee3, th\u00ec ti\u1ec1n c\u1ee7a chi ti\u00eau l\u1ea5y \u0111\u00e2u ra? D\u00f9 mu\u1ed1n gi\u1ea3m lao d\u1ecbch, ng\u1eebng thu\u1ebf kho\u00e1, th\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m l\u1ea5y \u0111\u00e2u m\u00e0 th\u00e0nh? B\u1ed1n m\u1ed1i lo kh\u00f4ng tr\u1eeb, d\u00f9 ng\u00e0y ng\u00e0y ban chi\u1ebfu \u00e2n hu\u1ec7, d\u00e2n v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi l\u01b0u l\u1ea1c ch\u1ebft ch\u00f3c. Mu\u1ed1n d\u1eadp l\u1eeda s\u00f4i th\u00ec ph\u1ea3i d\u1ee9t c\u1ee7i, mu\u1ed1n y\u00ean d\u00e2n th\u00ec ph\u1ea3i gi\u1ea3m vi\u1ec7c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u hi\u1ec3n nhi\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, kh\u00f4ng kh\u00f3 hi\u1ec3u.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eeb khi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn nay, th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 ch\u1ec9 huy, chia ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0m b\u1ed1n phi\u00ean, mu\u1ed1n l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t cho h\u1ecd tr\u1ea5n th\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 v\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng k\u1ebb \u00e1c thi\u1ebfu trong d\u00e2n gian l\u00e0m k\u1ef3 binh; ch\u1ebf t\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4, [c\u1ecf kh\u00f4] c\u01a1m, t\u00fai v\u1ea3i, xe k\u00e9o<a class=\"footnote\" title=\"Xe k\u00e9o 'k\u00e9o' nguy\u00ean l\u00e0 'dao', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, ch\u00ed binh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-40\" href=\"#footnote-1794-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u1ea1i l\u1ea5y h\u1ebft nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m h\u00e0ng n\u0103m ban cho B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng ph\u00e2n ph\u00e1t cho c\u00e1c l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n v\u00e9t c\u1ea1n kho t\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"Kho t\u00e0ng 'kho' nguy\u00ean l\u00e0 'qu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-41\" href=\"#footnote-1794-41\" aria-label=\"Footnote 41\"><sup class=\"footnote\">[41]<\/sup><\/a> trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba v\u1ec1 gi\u00e1p binh, t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 ri\u00eang l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng m\u00e0 n\u00f3i, \u0111\u00e3 ph\u00e1t \u0111i ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a, t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ed9 gi\u00e1p, ch\u00edn v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, hai v\u1ea1n ba ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c, s\u00e1u ngh\u00ecn chi\u1ebfc b\u00e1t b\u1ea1c, c\u00f2n nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng nh\u1ecf nh\u1eb7t kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u g\u1ea5p r\u00fat theo k\u1ef3 h\u1ea1n qu\u00e2n s\u1ef1, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi th\u00fac gi\u1ee5c, g\u1ea5p nh\u01b0 l\u1eeda ch\u00e1y. Quan l\u1ea1i l\u00fang t\u00fang, d\u00e2n ch\u00fang hoang mang nghi ng\u1edd, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n t\u1edbi \u0111\u1ea1i c\u1eed s\u00e1u qu\u00e2n, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i c\u1ee7a B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u00e0 k\u1ebb h\u00e8n m\u1ecdn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 nghe ngh\u1ecb lu\u1eadn n\u01a1i mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 th\u1ef1c hay h\u01b0. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u00e2n ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u1ee9c \u00e2n, cho r\u1eb1ng k\u1ebf s\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 n\u00ean nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00f2ng th\u1ee7. \u0110\u1ee3i khi \u0111\u1ecbch x\u00e2m ph\u1ea1m, th\u00ec c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh l\u0169y, d\u1ecdn s\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, khi\u1ebfn ch\u00fang \u0111\u1ebfn m\u00e0 kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, qu\u00e2n m\u1ec7t l\u01b0\u01a1ng c\u1ea1n, c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 thu l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n lui v\u1ec1 suy ngh\u0129, th\u1ea5y m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh th\u1eadt cao xa, th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o tr\u1ecb nhung \u0111\u1ecbch c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3, th\u1ef1c l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1. \u0110\u1ebfn khi v\u1ec1 Quan Trung, m\u1edbi th\u1ea5y m\u1ecdi s\u1ef1 s\u1eafp \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb xu\u1ea5t chinh. Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf ngo\u00e0i kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd th\u00e1nh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 hoang mang n\u00e0y, hay l\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 \u00e2m th\u1ea7m v\u1eadn d\u1ee5ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n k\u1ef3, kh\u00f4ng cho k\u1ebb h\u00e8n m\u1ecdn nh\u01b0 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1ef1c? Th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng lo l\u1eafng, ng\u00e0y qu\u00ean \u0103n, \u0111\u00eam qu\u00ean ng\u1ee7, l\u00f2ng l\u1ea1nh run s\u1ee3, th\u1ea7m lo cho b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Binh kh\u00ed l\u00e0 v\u1eadt hung hi\u1ec3m, th\u00e1nh nh\u00e2n b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, qu\u1ed1c gia gi\u00e0u m\u1ea1nh, t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, nh\u01b0ng v\u00ec nh\u00e0 Vua th\u00edch \u0111\u00e1nh nhau kh\u00f4ng ng\u1eebng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nguy lo\u1ea1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ki\u1ec7t qu\u1ec7, t\u01b0\u1edbng ngu qu\u00e2n nh\u00e1t, l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111u\u1ed5i h\u1ecd ra ngo\u00e0i bi\u00ean \u1ea3i \u0111\u1ec3 b\u1eaft gi\u1eb7c hung h\u00e3n, \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng g\u00ec. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i h\u1eadu ho\u1ea1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd xu\u1ea5t chinh, th\u00ec sao l\u1ea1i ng\u1ed3i ti\u00eau t\u00e1n c\u1ee7a c\u1ea3i trong kho, l\u00e0m hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n, m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec? N\u1ebfu sau n\u00e0y gi\u1eb7c k\u1ef5 binh x\u00e2m ph\u1ea1m, kho t\u00e0ng \u0111\u00e3 c\u1ea1n, s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e3 ki\u1ec7t, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1?<\/i><\/p>\n<p><i>Khi th\u1ea7n c\u00f2n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbnh kh\u1edfi binh \u0111\u00e1nh Tuy Ch\u00e2u, th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng: Qu\u1ed1c gia tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i c\u1eed tr\u0103m ch\u1ee9c, s\u1eeda ch\u00ednh s\u1ef1, y\u00ean d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ea7y kho l\u1eabm, ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, \u0111\u1eb7t qu\u00e2n ph\u00e1p, luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129, tinh kh\u00ed gi\u1edbi, t\u00e1m vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 chinh ph\u1ea1t t\u1ee9 di. Nay t\u00e1m vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0o h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, hu\u1ed1ng chi Quan Trung \u0111\u00f3i k\u00e9m, m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 ch\u00edn nh\u00e0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, k\u1ebb tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, kho t\u00e0ng c\u1ee7a quan huy\u1ec7n c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau, l\u1ea1i mu\u1ed1n khinh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang, ngang nhi\u00ean khi\u00eau chi\u1ebfn v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n r\u1ea5t lo s\u1ee3.<\/i><\/p>\n<p><i>Ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i, qu\u1ed1c gia ch\u01b0a \u0111\u00e1nh B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft mu\u1ed1n th\u1eed binh l\u1ef1c, di\u1ec7t m\u1ed9t b\u1ed9 t\u1ed9c nh\u1ecf. N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3. T\u1ea1i sao? Nay \u0111\u00e3 d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e0i l\u1ef1c c\u1ee7a Quan Trung, huy \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, l\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh c\u00f3 t\u1ed9i, di\u1ec7t m\u1ed9t b\u1ed9 t\u1ed9c nh\u1ecf v\u00f4 t\u1ed9i, th\u1eafng c\u0169ng kh\u00f4ng v\u1ebb vang, thua th\u00ec th\u00e0nh tr\u00f2 c\u01b0\u1eddi, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n uy t\u00edn \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u l\u1ec7nh v\u1edbi r\u1ee3 \u0110\u1ecbch n\u1eefa. Hai k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5u hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc c\u01a1 h\u1ed9i an nguy, d\u1eadp t\u1eaft m\u1ea7m m\u1ed1ng nguy hi\u1ec3m t\u1eeb khi ch\u01b0a manh nha, c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf t\u1eeb khi ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh, nhanh ch\u00f3ng ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u00fang Quan Trung, r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch xu\u1ea5t qu\u00e2n chinh ph\u1ea1t; \u0111\u1ed1i v\u1edbi ngh\u0129a d\u0169ng, kh\u00f4ng chia phi\u00ean \u0111i canh gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, c\u0169ng kh\u00f4ng tuy\u1ec3n m\u1ed9 qu\u00e2n k\u1ef3 binh; t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n l\u1ef1c, v\u1eadt l\u1ef1c \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i; tr\u00e2n tr\u1ecdng d\u1ef1 tr\u1eef trong kho t\u00e0ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00e2n tr\u1ecdng d\u1ef1 tr\u1eef trong kho t\u00e0ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba, ch\u1eef '\u00c1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u01afu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 43, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-42\" href=\"#footnote-1794-42\" aria-label=\"Footnote 42\"><sup class=\"footnote\">[42]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb c\u1ee9u t\u1ebf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i ngh\u00e8o v\u00e0o cu\u1ed1i xu\u00e2n. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 may m\u1eafn cho d\u00e2n ch\u00fang, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ph\u00fac l\u00e0nh cho x\u00e3 t\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng lo l\u1eafng, th\u1eb3ng th\u1eafn b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3. Quang v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 10 \u0111\u00e3 v\u00e0o tri\u1ec1u t\u1ea1 \u01a1n \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, l\u1ea1i c\u00f3 bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n khi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng n\u00f3i r\u1eb1ng: ng\u00e0y 14 th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>Bi\u1ec3u t\u1ea5u ghi &#8220;th\u00e1ng n\u00e0y&#8221;, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 th\u00e1ng 11. T\u1edd t\u1ea5u n\u00f3i &#8220;m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m nay \u0111\u1ea1i h\u1ea1n&#8221;, t\u1ee9c l\u00e0 m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m th\u1ee9 3. L\u1ea1i n\u00f3i &#8220;m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u1ea1i c\u1eed&#8221;, th\u00ec h\u1eb3n l\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 4.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 n\u00f3i &#8220;m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m nay&#8221;, th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1i n\u00f3i &#8220;m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay&#8221;, nghi ng\u1edd ch\u1eef &#8220;m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay&#8221; n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh &#8220;m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau&#8221;, t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 11 ho\u1eb7c th\u00e1ng 12. T\u1ea1m th\u1eddi ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 12, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00fa B\u1eadt n\u00f3i: <i>(Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u B\u1eadt n\u00f3i \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1edd tr\u00e1p, t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i> <i>&#8220;Th\u1ea7n bi\u1ebft r\u1eb1ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y d\u00f9ng binh, c\u00e1c l\u1ed9 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u1ea5y th\u00e1ng, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u00e0 thu thu\u1ebf kh\u00f4ng kh\u1ecfi hao t\u1ed5n. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n ch\u0103m lo mu\u00f4n vi\u1ec7c, si\u00eang n\u0103ng h\u1ecfi han. Th\u1ea7n ch\u1ec9 h\u1eadn ch\u01b0a th\u1ec3 m\u1ed9t l\u1ea7n hi\u1ebfn d\u00e2ng s\u1ee9c l\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u1ea7n n\u00e0o gi\u1ea3m b\u1edbt n\u1ed7i lo c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ea3 l\u1ea1i, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u00e2u Linh, H\u1ea1, t\u1eeb khi Th\u00e1i T\u00f4ng ban cho, \u0111\u00e3 g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m, nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec tr\u1ed1ng r\u1ed7ng m\u00e0 th\u00f4i. Nay nh\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c, e r\u1eb1ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp chi ph\u00ed, \u0111\u00e3 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i l\u1ea1i ph\u1ea3i ph\u00f2ng th\u1ee7, t\u1eeb \u0111\u00f3 hao t\u1ed5n kh\u00f4ng bao gi\u1edd d\u1ee9t. Th\u1ea7n l\u1ea1i c\u00f3 \u0111i\u1ec1u lo ngh\u0129, v\u00ec T\u00e2y H\u1ea1 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, xem tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u1edf th\u1ebf g\u1ecdng k\u00ecm. B\u1edfi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00f3 m\u01b0\u1eddi t\u00e1m ch\u00e2u \u1edf tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau n\u00fai, lu\u00f4n s\u1ee3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, v\u00ec Nguy\u00ean H\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n, Nh\u00e2n T\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, n\u00ean ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u01b0 khi\u00eau kh\u00edch v\u00e0 \u0111\u00f2i c\u1eaft \u0111\u1ea5t. \u0110\u1ea1i \u00fd b\u1ee9c th\u01b0 \u1ea5y n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd v\u00e0 T\u00e2y H\u1ea1 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1eadu ch\u00e1u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng Nam kh\u00f4ng n\u00ean \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh. Th\u1ea7n kh\u00f4ng nh\u1edb h\u1ebft l\u1eddi l\u1ebd, ch\u1ec9 nh\u1edb m\u1ed9t c\u00e2u r\u1eb1ng &#8216;ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i&#8217;, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u00f5 \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd. L\u00fac \u0111\u00f3 th\u1ea7n hai l\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, m\u1ed7i l\u1ea7n th\u1ea5y Nguy\u00ean H\u1ea1o sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt h\u1ecfi th\u0103m, n\u00f3i r\u1eb1ng &#8216;\u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n qu\u00e2n&#8217;. \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1ea7n t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nghe \u0111\u1ed3n. So s\u00e1nh x\u01b0a v\u1edbi nay, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1eafc r\u1eb1ng chuy\u1ec7n n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng x\u1ea3y ra.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u0169ng s\u1ebd nghi ng\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh T\u00e2y H\u1ea1 s\u1ebd chuy\u1ec3n qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, \u1eaft c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 nh\u1edd c\u1eady T\u00e2y H\u1ea1, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo xa \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu hai k\u1ebb \u0111\u1ecbch li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau, c\u00f9ng n\u1ed5i d\u1eady, th\u00ec qu\u1ed1c d\u1ee5ng v\u00e0 nh\u00e2n l\u1ef1c l\u00e0m sao \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 l\u00f2ng d\u00e2n c\u1ea7n ph\u1ea3i lu\u00f4n \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u1ef1c \u0111oan. Hu\u1ed1ng chi nay uy tr\u1eddi \u0111\u00e3 rung \u0111\u1ed9ng, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 th\u1eafng l\u1ee3i, ho\u1eb7c h\u00e3y t\u1ea1m l\u1ec7nh lui v\u1ec1 tu s\u1eeda bi\u00ean ph\u00f2ng, b\u00e0n k\u1ebf s\u00e1ch ph\u00f2ng th\u1ee7, \u0111\u1ee3i khi trong ngo\u00e0i ho\u00e0n ch\u1ec9nh<a class=\"footnote\" title=\"Ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ch\u1eef 'ho\u00e0n' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ecbnh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1794-43\" href=\"#footnote-1794-43\" aria-label=\"Footnote 43\"><sup class=\"footnote\">[43]<\/sup><\/a>, r\u1ed3i t\u00ednh k\u1ebf sau, \u0111\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch v\u1ea1n to\u00e0n, c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem x\u00e9t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ea9n th\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4, B\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb Tri\u1ec7u T\u1ebf h\u1eb7c t\u1ed9i, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 6, b\u00e3i ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. T\u1edd tr\u00e1p n\u00e0y m\u1edf \u0111\u1ea7u n\u00f3i: Th\u1ea7n t\u1eeb th\u00e1ng 11 m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i xin b\u00e3i ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, ba l\u1ea7n chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho. <i>&#8220;M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i&#8221;<\/i> ch\u1ec9 n\u0103m th\u1ee9 2, v\u1eady t\u1edd tr\u00e1p n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 vi\u1ec7c n\u0103m th\u1ee9 3. Nh\u01b0ng ch\u1ed7 n\u00f3i <i>&#8220;qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng th\u1eafng l\u1ee3i&#8221;<\/i>, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u01b0\u1edbc \u0111o\u00e1n ph\u1ee5 v\u00e0o sau t\u1edd s\u1edb c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u00e3 xu\u1ea5t qu\u00e2n, l\u00fac \u0111\u1ea7u h\u1eb3n c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn, nh\u01b0ng <i>&#8220;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8221;<\/i> kh\u00f4ng ghi r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[81] N\u0103m n\u00e0y, con ch\u00e1u ho\u00e0ng t\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan t\u1ed5ng c\u1ed9ng 45 ng\u01b0\u1eddi, x\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh 3.523 ng\u01b0\u1eddi. <i>(C\u1ea3 s\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: N\u0103m \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 \u0111\u00f3i k\u00e9m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu c\u1ee9u t\u1ebf. Giao Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean, H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u quy ph\u1ee5. Vi\u1ec7c H\u1ea1 Kh\u00ea ch\u00e2u xem ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 12, c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c xem ng\u00e0y th\u00e1ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ch\u00e9p ri\u00eang.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1794-1\">ch\u1ec9 trao \u0111\u1ed5i v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i, 'ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-19 m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1794-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-2\">B\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n ghi l\u00e0 'qu\u00e2n s\u0129 Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc', nghi ng\u1edd l\u00e0 'qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng' <a href=\"#return-footnote-1794-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-3\">Ch\u1eef 'gian kh\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ti\u1ec7n', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 196 \u300aBinh ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-4\">Ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed9ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-5\">ch\u1eef 'th\u1ef1c' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ef1c', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1794-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-6\"> Nguy\u00ean v\u0103n 'L\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 7-22 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-7\"> Nguy\u00ean v\u0103n 'Thi' thay b\u1eb1ng 'Cai', 'S\u00e1t' thay b\u1eb1ng 'D\u1ecbch', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 7-22 s\u1eeda l\u1ea1i. Tr\u00ean ch\u1eef 'H\u1ed9' thi\u1ebfu ch\u1eef 'Nh\u00e2n', c\u0169ng theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1794-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-8\">Th\u00e1ng 5 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1ng 3', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 223 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 th\u00e1ng 5 ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-9\">Nh\u01b0ng t\u1eeb hai \u0111inh tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sung, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-5. \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 b\u1ea3o gi\u00e1p ghi l\u00e0 't\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c sung'. T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u trong \u300aXu\u00e2n minh tho\u00e1i tri\u1ec1u l\u1ee5c\u300b th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i r\u1eb1ng trong lu\u1eadt l\u1ec7nh, '\u0111inh suy' n\u00ean l\u00e0 '\u0111inh tr\u0129'. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u1eef 'suy' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'tr\u0129'. <a href=\"#return-footnote-1794-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-10\"> Trong khu v\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3o \u0111i tu\u1ea7n tra, 'ph\u00e2n n\u1ed9i' nguy\u00ean v\u0103n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2-6 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1794-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-11\">Lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o: 'Ng\u0169' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ng\u0169', trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ph\u1ea7n Binh ch\u00ed c\u00f3 c\u00e2u 'theo lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o ph\u00e1p', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Binh 2\/6 vi\u1ebft '\u0111\u1ec1u theo lu\u1eadt Ng\u0169 b\u1ea3o ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-12\"> 'ph\u1ee5 b\u1ea3o' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u00f4 b\u1ea3o', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b binh 2 chi 6 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-13\">Qu\u00e2n m\u1ed9 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ebb \u0111\u1ecbch, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 b\u1ea3o gi\u00e1p, \u300aQu\u1ea7n th\u01b0 kh\u1ea3o s\u00e1ch\u300b quy\u1ec3n 41 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1794-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-14\">Qu\u00e2n x\u0103m m\u00ecnh, ch\u1eef 'k\u00ecnh' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'ki\u1ec1m', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-15\">Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 21', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 220 v\u00e0 230 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-16\">Ng\u00e0y 22 nguy\u00ean b\u1ea3n ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 12'. Quy\u1ec3n 219 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n c\u00f3 ch\u00fa th\u00edch 'mi\u1ec5n cho 830 ng\u01b0\u1eddi nha ti\u1ec1n v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng', M\u1eadu Th\u00e2n l\u00e0 ng\u00e0y 22. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c c\u0169ng ghi l\u00e0 'ng\u00e0y 22', c\u0103n c\u1ee9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-17\"> 'V\u1eadt th\u1ebf s\u01a1 chung d\u00e3' c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Nghi ng\u1edd ch\u1eef 'chung' l\u00e0 ch\u1eef 'trung' vi\u1ebft nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-1794-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-18\"> Chi\u1ebfu mi\u1ec5n Tu\u00e2n s\u1ee9, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 17 ch\u01b0\u01a1ng 12 ch\u00e9p l\u00e0 'Chi\u1ebfu mi\u1ec5n \u0111o\u1ea3n s\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-1794-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-19\"> 'T\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'phi', d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'ki\u1ec3m' nguy\u00ean th\u1eeba ch\u1eef 'hi\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 70.169 s\u1eeda b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1794-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-20\">Ch\u1eef 'C\u00f4ng' trong 'L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u1ea7n sau v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 311, truy\u1ec7n L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt, b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1794-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-21\">'L\u00e2n' trong 'L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'Phu'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, 'L\u00e2n Ph\u1ee7' thu\u1ed9c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ph\u1ea7n sau c\u0169ng c\u00f3 'L\u00e2n Ph\u1ee7 Qu\u00e2n M\u00e3 Ty', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-22\">Sau khi d\u00e2ng ch\u00e9n th\u1ee9 t\u01b0, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u01b0\u01a1ng L\u1ec5 56-8 c\u00f3 ch\u1eef 'kh\u01b0\u1edbc'. <a href=\"#return-footnote-1794-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-23\">T\u1eeb Ph\u00f3 su\u1ea5t ph\u1ee7 tr\u1edf l\u00ean, s\u00e1ch tr\u00ean ghi l\u00e0 'tr\u1edf xu\u1ed1ng'. <a href=\"#return-footnote-1794-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-24\">'60' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '6000', theo \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 153, \u300aNg\u1ecdc h\u1ea3i\u300b quy\u1ec3n 135 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 187 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-25\">\u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 153 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 187 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'm\u1ed7i'. <a href=\"#return-footnote-1794-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-26\">V\u00f4 \u0110\u1ecbnh Xuy\u00ean, 'Xuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 335, \u300aCh\u1ee7ng Ng\u1ea1c Truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-27\">Mu\u1ed1n tri\u1ec7u h\u1ed3i Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-28\">Ch\u1eef 'c\u01b0' trong t\u00ean L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 265, truy\u1ec7n L\u1eef M\u00f4ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1794-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-29\">Ch\u1eef 'c\u1ee5' trong c\u00e2u 'c\u1ee5 ho\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111i\u1ec1u th\u01b0\u1ee3ng' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u00ec', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-30\">Tuy\u00ean ty nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan ty', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1794-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-31\">Y ph\u1ee5c theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 6-7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 'y \u0111ai'. <a href=\"#return-footnote-1794-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-32\"> v\u0103n th\u1ea7n ch\u00ednh h\u00e0m: \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-46, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170 ch\u1ee9c quan ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0103n th\u1ea7n ch\u00e1nh ng\u00f4n'. <a href=\"#return-footnote-1794-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-33\"> ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c: 'Ki\u00eam t\u00ednh' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-46, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170 ch\u1ee9c quan ch\u00ed \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. 'Pha', hai s\u00e1ch \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Lo\u1ea1i'. <a href=\"#return-footnote-1794-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-34\">Theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, ch\u1eef 'y' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef '\u0111i\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 77-47, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 170, ch\u00ed ch\u1ee9c quan s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1794-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-35\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u01b0u l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, u\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m bi\u1ec7t gi\u00e1, hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn n\u1ea1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u01b0u l\u00e0m ch\u1ee9c ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, u\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m t\u01b0 m\u00e3, l\u1ec7nh l\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m bi\u1ec7t gi\u00e1', nghi ng\u1edd \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 thi\u1ebfu s\u00f3t <a href=\"#return-footnote-1794-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-36\">S\u0129 quan nghi l\u00e0 's\u0129 ho\u1ea1n' <a href=\"#return-footnote-1794-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-37\">'Thu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 77-22 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-38\">d\u00f9 c\u00f3 g\u1ea1o th\u00ec \u0111\u1ec1u nh\u1ecf v\u00e0 \u0111en 'd\u00f9 c\u00f3 g\u1ea1o' ba ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang \u00f4n qu\u1ed1c v\u0103n ch\u00ednh t\u01b0 m\u00e3 c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 43, b\u00e0i \u300aGi\u00e1n t\u00e2y chinh s\u1edb\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1794-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-39\">ho\u1eb7c \u0111i l\u00e0m thu\u00ea 'l\u00e0m thu\u00ea' nguy\u00ean vi\u1ebft 'n\u1ee3', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1794-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-40\">Xe k\u00e9o 'k\u00e9o' nguy\u00ean l\u00e0 'dao', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, ch\u00ed binh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-41\">Kho t\u00e0ng 'kho' nguy\u00ean l\u00e0 'qu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-41\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 41\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-42\">Tr\u00e2n tr\u1ecdng d\u1ef1 tr\u1eef trong kho t\u00e0ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba, ch\u1eef '\u00c1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u01afu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 43, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 191, \u300aBinh Ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-42\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 42\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1794-43\"> Ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ch\u1eef 'ho\u00e0n' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1ecbnh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1794-43\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 43\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":9,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1794","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2689,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1794\/revisions\/2689"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1794\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1794"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1794"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}