{"id":1798,"date":"2026-01-01T13:08:18","date_gmt":"2026-01-01T06:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1798"},"modified":"2026-04-27T22:13:26","modified_gmt":"2026-04-27T15:13:26","slug":"beta-quyen-220%e3%80%80nam-hi-ninh-thu-4-tan-hoi-1071","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-220%e3%80%80nam-hi-ninh-thu-4-tan-hoi-1071\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 220: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1071)","rendered":"QUY\u1ec2N 220: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1071)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, m\u00f9ng m\u1ed9t, Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"X\u01b0a kia, vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, n\u00ean \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u1eeb tr\u00ean, phong t\u1ee5c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb d\u01b0\u1edbi, nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m n\u00ean s\u1ef1 nghi\u1ec7p. T\u1eeb khi \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng c\u1ea1n ki\u1ec7t, ph\u00e9p gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f2n c\u0103n c\u1ee9, k\u1ebb s\u0129 d\u00f9 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, th\u1ea7y b\u1ea1n \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i. <\/i>\r\n\r\n<i>Nay mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed5 \u0111\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch t\u1ec7 n\u1ea1n, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u01b0\u1edbc \u0111i d\u1ea7n d\u1ea7n. N\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u1ecf l\u1ed1i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u00e2u n\u1ec7 thanh b\u1ec7nh, \u0111\u1ed1i ng\u1eabu, \u0111\u1ec3 h\u1ecdc gi\u1ea3 chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o kinh ngh\u0129a, \u0111\u1ee3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi b\u00e0n b\u1ea1c t\u00ecm hi\u1ec3u ph\u00e9p gi\u00e1o d\u1ee5c, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u1ee7a ba \u0111\u1eddi, thi h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed5 ch\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c khoa Minh kinh v\u00e0 c\u00e1c khoa kh\u00e1c mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf, l\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Minh kinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, v\u00e0 \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t khoa thi n\u1eefa, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c, d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1eaft h\u1ecd chuy\u1ec3n sang h\u1ecdc Ti\u1ebfn s\u0129. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, Kinh T\u00e2y \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c h\u1ecdc quan \u0111\u1ec3 d\u1ea1y d\u1ed7. S\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u0103ng th\u00eam, ch\u1ec9 l\u1ea5y Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung[footnote]S\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u0103ng th\u00eam, ch\u1ec9 l\u1ea5y Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: 'S\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 m\u1edbi th\u00eam \u1edf Nam t\u1ec9nh, v\u1eabn l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ea1ng ri\u00eang, ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c chuy\u1ec3n sang \u1ee9ng th\u00ed Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7, gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung'.[\/footnote], mong r\u1eb1ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 s\u1ebd nhi\u1ec1u h\u01a1n, c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc c\u00e1c khoa kh\u00e1c h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Ti\u1ebfn s\u0129.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thi c\u1eed m\u1edbi, Ti\u1ebfn s\u0129 b\u1ecf thi th\u01a1 ph\u00fa, thi\u1ebfp kinh, m\u1eb7c ngh\u0129a, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn m\u1ed9t trong c\u00e1c kinh \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b, \u300aD\u1ecbch\u300b, \u300aChu L\u1ec5\u300b, \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b, ki\u00eam th\u00eam \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh T\u1eed\u300b\u3002 M\u1ed7i k\u1ef3 thi b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng: \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 kinh ch\u00ednh, ti\u1ebfp theo l\u00e0 kinh ph\u1ee5 v\u00e0 m\u01b0\u1eddi c\u00e2u \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, c\u1ed1t y\u1ebfu th\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00fd, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng h\u1ebft ch\u00fa s\u1edb. Ti\u1ebfp theo l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i lu\u1eadn, r\u1ed3i ba b\u00e0i s\u00e1ch v\u1ee5 th\u1eddi s\u1ef1, n\u0103m b\u00e0i s\u00e1ch c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9. <i>(N\u0103m b\u00e0i s\u00e1ch c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i> Trung th\u01b0 so\u1ea1n m\u1eabu \u0111\u1ea1i ngh\u0129a ban h\u00e0nh. L\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, l\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Minh kinh n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 hai l\u00e0m chu\u1ea9n. N\u1ebfu s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 hai, th\u00ec c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i l\u1ea5y th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, n\u1ebfu s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ba ng\u01b0\u1eddi th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169.\u00a0<\/i>\r\n\r\n<i>\u1ede nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Minh kinh, c\u1ee9 th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi th\u00ec theo c\u00e1ch m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea5y ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129. Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, Khai Phong ph\u1ee7, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eebng \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c chuy\u1ec3n sang \u1ee9ng th\u00ed Ti\u1ebfn s\u0129, l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ea1ng ri\u00eang \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed. S\u1ed1 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c trong c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ed7. Khoa thi sau, c\u00e1c khoa kh\u00e1c v\u1eabn cho \u1ee9ng th\u00ed nh\u01b0 c\u0169, sau m\u1ed9t khoa thi n\u1eefa, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u0169, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c.<\/i>\r\n\r\n<i>\u1ede n\u0103m l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1eb7t h\u1ecdc quan, Trung th\u01b0 ch\u1ecdn m\u1ed7i l\u1ed9 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 ch\u01b0a l\u00e0m quan, nh\u01b0ng c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, c\u0169ng cho t\u1ea1m l\u00e0m gi\u00e1o th\u1ee5, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 Ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00day huy\u1ec7n nh\u1ecf. N\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng th\u00ed c\u0169ng cho ph\u00e9p, sau ba n\u0103m, c\u00f3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00e1n, T\u01b0, Ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00day \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c gi\u00e1o th\u1ee5. N\u1ebfu h\u1ecdc v\u1ea5n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c xu\u1ea5t ch\u00fang, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u0129 phu k\u00ednh ph\u1ee5c, th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m quan, gi\u1eef ch\u1ee9c gi\u00e1o th\u1ee5.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u sai c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Qu\u00e1n c\u00e1c, \u0110\u00e0i gi\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1eefng quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u1edf kinh \u0111\u00f4 ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 h\u1ecdc h\u1ea1nh \u0111\u1ee7 l\u00e0m th\u1ea7y, Trung th\u01b0 xem x\u00e9t, b\u1ed5 l\u00e0m quan c\u00e1c l\u1ed9, ki\u00eam ch\u1ee9c gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u. \u1ede c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 s\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty h\u1ee3p v\u1edbi hai ba ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn t\u1ed5 ch\u1ee9c thi, v\u1eabn d\u00f9ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/i>\r\n\r\n<i>\u1ede \u0111i\u1ec7n th\u00ed l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i s\u00e1ch, h\u1ea1n trong m\u1ed9t ngh\u00ecn ch\u1eef tr\u1edf l\u00ean. Chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc: b\u1eadc nh\u1ea5t, nh\u00ec ban cho \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, b\u1eadc ba ban cho xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1eadc t\u01b0 ban cho \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1eadc n\u0103m ban cho \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Chu b\u1ea3n n\u00f3i: T\u1eeb khi l\u1ea5y thi ph\u00fa \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, h\u1ecdc gi\u1ea3 d\u1ea7n m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 th\u00f4ng minh, \u0111\u1ebfn khi tr\u00fang tuy\u1ec3n, \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 d\u00f9ng, t\u1ec7 h\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb khi ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i, noi theo c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, t\u1ea1o l\u1eadp ph\u00e1p \u0111\u1ed9, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng suy x\u00e9t s\u00e2u xa \u00fd ngh\u0129a, \u0111\u1ec1u n\u1ed5i l\u00ean ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u do s\u0129 t\u1eed kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00fd. V\u00ec v\u1eady, b\u00e3i b\u1ecf thanh lu\u1eadt, tu s\u1eeda v\u00e0 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf gi\u00e1o d\u1ee5c trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, t\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta ch\u00fa tr\u1ecdng kinh thu\u1eadt v\u00e0 hi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00fd ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb \u0111\u00e2y tr\u1edf xu\u1ed1ng 98 ch\u1eef, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn th\u00eam v\u00e0o c\u1ee7a Chu s\u1eed, kh\u00f4ng \u0111\u00fang, T\u00e2n l\u1ee5c \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, nay t\u1ea1m l\u01b0u l\u1ea1i. Ban \u0111\u1ea7u thi b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng, sau ch\u1ec9 thi ba tr\u01b0\u1eddng. Ban \u0111\u1ea7u thi \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, b\u1ea3n kinh v\u00e0 ki\u00eam kinh m\u1ed7i lo\u1ea1i m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1, sau kh\u00f4ng l\u00e2u \u0111\u1ed5i l\u1ea1i thi b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng, th\u1eddi v\u1ee5 s\u00e1ch ba \u0111\u1ec1 l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 ba. L\u1ea1i c\u00f3 L\u1ec5 b\u1ed9 n\u0103m \u0111\u1ec1, ch\u01b0a r\u00f5. B\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y L\u1ec5 b\u1ed9 ghi l\u00e0 Nam t\u1ec9nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. T\u00e2n k\u1ef7 ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf thi ph\u00fa v\u00e0 minh kinh, c\u00e1c khoa, l\u1ea5y kinh ngh\u0129a, lu\u1eadn, s\u00e1ch \u0111\u1ec3 thi ti\u1ebfn s\u0129, \u0111\u1eb7t h\u1ecdc quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y. C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 hai, l\u00e0 sai.<\/i>\r\n\r\n<i>Quy\u1ec3n th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed\u300b n\u00f3i: Thi ph\u00fa ph\u00f9 phi\u1ebfm, kh\u00f4ng b\u00e1m v\u00e0o \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 d\u00f9ng, t\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u1ec1 sau, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng noi theo c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, t\u1ea1o l\u1eadp ph\u00e1p \u0111\u1ed9, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng suy x\u00e9t s\u00e2u xa \u00fd ngh\u0129a, \u0111\u1ec1u n\u1ed5i l\u00ean ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u do s\u0129 t\u1eed kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00fd, kh\u00f4ng quen v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd th\u1ea5y, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf thanh lu\u1eadt, sai V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ch\u1ec9 kinh s\u00e1ch, ban b\u1ed1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1. Sau khi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u kinh thu\u1eadt, b\u00e8n ra chi\u1ebfu theo kinh s\u00e1ch m\u00e0 h\u1ecd nghi\u00ean c\u1ee9u, l\u1ea5y theo t\u1ef7 l\u1ec7 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, chia \u0111\u1ec1u. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o n\u00f3i: \"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi v\u1ec1 l\u1ec5, so v\u1edbi thi, th\u01b0, d\u1ecbch r\u1ea5t \u00edt, n\u00ean khuy\u1ebfn kh\u00edch th\u00eam.\" B\u00e8n ra chi\u1ebfu l\u1ea5y g\u1ea5p \u0111\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng n\u0103m Nguy\u00ean Phong, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 l\u1ea5y theo t\u1ef7 l\u1ec7 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1eeba ho\u1eb7c thi\u1ebfu th\u00ec b\u00f9 tr\u1eeb, kh\u00f4ng qu\u00e1 ba ph\u1ea7n. Ban \u0111\u1ea7u l\u1ea5y b\u1ea3n kinh, \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh t\u1eed\u300b ngh\u0129a l\u00e0m hai tr\u01b0\u1eddng, lu\u1eadn v\u00e0 s\u00e1ch m\u1ed7i lo\u1ea1i m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng, sau l\u1ea5y \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh t\u1eed\u300b ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3n kinh, ch\u1ec9 c\u00f2n ba tr\u01b0\u1eddng[footnote]Sau l\u1ea5y \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh t\u1eed\u300b ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3n kinh, ch\u1ec9 c\u00f2n ba tr\u01b0\u1eddng, 'ch\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u00ednh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], thi xong, quan kh\u1ea3o thi trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5m m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, r\u1ed3i m\u1edbi lo\u1ea1i b\u1ecf ho\u1eb7c gi\u1eef l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>\u1ede thi \u0110i\u1ec7n th\u00ed, b\u00e0i thi s\u01a1 kh\u1ea3o v\u00e0 ph\u00fac kh\u1ea3o c\u00f3 \u0111i\u1ec3m s\u1ed1 ch\u00eanh l\u1ec7ch l\u1edbn, cho ph\u00e9p xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 l\u1eadp th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi tr\u00fang tuy\u1ec3n chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc: B\u1eadc nh\u1ea5t, b\u1eadc nh\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban c\u1eadp \u0111\u1ec7, b\u1eadc ba \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1eadc t\u01b0 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1eadc n\u0103m \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, ch\u1ec9 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 v\u00e0 th\u1ee9 9. Sau \u0111\u00f3, b\u1eadc n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c \u00e2n ban cho \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[2] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c n\u01a1i d\u00f2 x\u00e9t th\u1ea5y gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n m\u00e3 c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi hai Gi\u00e1m qu\u00e2n ty v\u00e0 chi\u1ebfm c\u00e1c \u0111\u1ecba danh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. X\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c ti\u1ebfn c\u00f4ng l\u1edbn, lo r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ef9, gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 n\u1ed5i. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 s\u1edbm th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf ho\u1ea1ch thanh d\u00e3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t giao chi\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\n[3] Ty N\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Xem x\u00e9t c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 sai d\u1ecbch \u1edf Kinh T\u00e2y, c\u00e1c lo\u1ea1i nh\u01b0 thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ebfm, tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, \u0111\u1ee3i khi h\u1ebft h\u1ea1n hi\u1ec7n t\u1ea1i s\u1ebd thu l\u1ea1i l\u00e0m c\u1ee7a quan, n\u1eeda n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 theo gi\u00e1 b\u00e1n t\u01b0 nh\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ni\u00eam y\u1ebft \u1edf n\u01a1i n\u00e1o nhi\u1ec7t, k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mua, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng[footnote]Hai th\u00e1ng, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 218, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu ch\u00e9p l\u1eddi Trung th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c Khai Phong ph\u1ee7 \u01b0u \u0111\u00e3i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 nh\u1eb9 k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mua, c\u00f3 c\u00e2u 'v\u1eabn h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u1ea1ng k\u00edn', ch\u00fa th\u00edch c\u0169ng c\u00f3 'ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 v\u00e0 ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'nh\u1eadt' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a ch\u1eef 'n\u1ed9i'.[\/footnote], \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh d\u00e2ng tr\u1ea1ng k\u00edn, l\u1eadp s\u1ed5 qu\u1ea3n l\u00fd. H\u1ebft h\u1ea1n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c tr\u1ea1ng d\u00e2ng l\u00ean m\u1edf ra xem x\u00e9t, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 gi\u00e1 cao nh\u1ea5t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c mua, n\u1ebfu gi\u00e1 b\u1eb1ng nhau, \u0111\u1ec1u \u01b0u ti\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u1ea1ng tr\u01b0\u1edbc, ti\u1ec1n \u0111\u00f3 cho ph\u00e9p chia l\u00e0m ba k\u1ef3, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t k\u1ef3 n\u1ed9p.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u00f9ng t\u1eeb s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c[footnote]S\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c, ch\u1eef 's\u00e1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'san', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ch\u00fa th\u00edch trong quy\u1ec3n 217, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 v\u00e0 quy\u1ec3n 218, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote]Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5, B\u1ed9 H\u00ecnh d\u00e2ng t\u1edd t\u00e2u ghi r\u00f5 ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4 Trung th\u01b0 ra t\u1edd chi\u1ebfu th\u00eam v\u00e0o, vi\u1ec7c mua b\u00e1n k\u00edn c\u00f3 l\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 11, ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 n\u00ean c\u00f9ng tham kh\u1ea3o. Vi\u1ec7c b\u00e1n kh\u1eafp c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u trong thi\u00ean h\u1ea1 th\u00ec v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng ph\u00e1t d\u00e2n phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng ra bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 cho d\u00e2n t\u00f9y ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi mua n\u1ed9p. L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 Ngo\u1ea1i n\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n th\u00ec ng\u1eebng v\u1eadn chuy\u1ec3n. V\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9 s\u1ee9c d\u00e2n, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m L\u01b0u Ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf l\u1ea1i ph\u00f2ng. Vua ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n d\u00f9ng Chu Minh Chi, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u00ed ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1eed xem c\u00f3 th\u1ec3 hay kh\u00f4ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf c\u0169ng kh\u00f4ng sao, h\u01a1n n\u1eefa Ch\u00ed v\u1ed1n c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u1edf L\u1ec5 vi\u1ec7n.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf Vua ra l\u1ec7nh cho Ch\u00ed quy\u1ec1n.\r\n\r\n[6] Ty thi\u00ean t\u1ea5u r\u1eb1ng sao L\u00e3o nh\u00e2n xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Theo l\u1ec7 c\u0169, vi\u1ec7c n\u00e0y ph\u1ea3i g\u1eedi \u0111\u1ebfn S\u1eed qu\u00e1n. Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t v\u00f4 ngh\u0129a, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch khen ng\u1ee3i, v\u00e0 n\u00f3i th\u00eam: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169 cho ph\u00e9p d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, c\u0169ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i> Vua ra chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[7] Chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn ty n\u1ed9p 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb qu\u00e2n ph\u00ed.\r\n\r\n[8] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty[footnote] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Thi\u1ec3m T\u00e2y an ph\u1ee7 ty', \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi 'Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty' ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ea3n ty'.[\/footnote] t\u1eeb huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3[footnote] Huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, ch\u1eef 'H\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Vi\u1ec5n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] x\u00e2y \u0111\u1ed3n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t sinh, d\u00e0i 170 d\u1eb7m[footnote] D\u00e0i 170 d\u1eb7m, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'd\u00e0i 157 d\u1eb7m'.[\/footnote], c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00f9ng qu\u00e2n ph\u00f2ng h\u1ed9. N\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t k\u00e9o \u0111\u1ebfn v\u00e2y \u0111\u00e1nh, e r\u1eb1ng kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng. Ho\u1eb7c n\u1ebfu xu\u1ea5t qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, m\u00e0 gi\u1eb7c \u0111\u00e3 chi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc b\u1edd t\u00e2y, th\u00ec qu\u00e2n m\u00e3 kh\u00f3 qua s\u00f4ng. Mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty xem x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, nh\u01b0 ch\u00e2u Ph\u1ee7 v\u00e0 qu\u00e2n B\u1ea3o \u0110\u1ee9c, b\u1ebfn H\u1ee3p H\u00e0 v\u00e0[footnote] Ch\u1eef 'd\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ed3n Th\u00f4ng T\u00e2n, t\u1ea1m th\u1eddi \u1edf \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, Kh\u1eafc H\u1ed3[footnote] \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, Kh\u1eafc H\u1ed3 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n, Kh\u00e1ch H\u1ed9', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbnh H\u1ed3, Kh\u1eafc H\u1ed3'. \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00e9p r\u1eb1ng, ch\u00e2u Th\u1ea1ch c\u00f3 huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh H\u1ed3; huy\u1ec7n L\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u00f3 tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ed1i di\u1ec7n hai b\u00ean s\u00f4ng, b\u1edd t\u00e2y d\u1ef1a v\u00e0o n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu x\u00e2y \u0111\u1ed3n, mong sao d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1edbm, xu\u1ea5t qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 d\u1ef1a, gi\u1eb7c kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1ea7n s\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng. N\u1ebfu v\u00e0o c\u00f5i t\u00e2y r\u1ed3i r\u00fat qu\u00e2n, l\u1ee1 gi\u1eb7c k\u1ef5 binh \u0111u\u1ed5i theo, s\u1ebd c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 lui v\u1ec1 gi\u1eef. C\u00f2n l\u1ea1i, v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i, d\u1ea7n d\u1ea7n d\u1ec5 ho\u00e0n th\u00e0nh.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[9] Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c sau khi x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, chia qu\u00e2n 1.500 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd T\u00f4ng S\u01b0 tr\u1ea5n gi\u1eef, c\u00f2n m\u00ecnh th\u00ec r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aPh\u1ea1m D\u1ee5c ch\u00ed Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c th\u00e0nh La Ng\u1ed9t s\u1ef1\u300b, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 29 ng\u00e0y th\u00ec ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111i v\u1ec1 m\u1ea5t 35 ng\u00e0y, vi\u1ec7c r\u00fat v\u1ec1 Tuy \u0110\u1ee9c h\u1eb3n l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 th\u00e1ng 2, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ghi ch\u00e9p l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y, ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng gi\u00eang M\u1eadu T\u00fd c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\nKinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng sau khi ph\u00e1t binh h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, l\u1ea1i nh\u1eadn chi\u1ebfu ph\u00e1t 2 v\u1ea1n qu\u00e2n cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111i theo con \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi Hoang \u0110\u00f4i ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t. L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n ta tuy \u0111\u00e3 th\u00f4ng h\u00e0nh, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ecbch \u0111\u1eb7t ph\u1ee5c binh \u0111\u00e1nh \u00fap ph\u00eda sau, th\u00ec qu\u00e2n ta s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai s\u1ed1ng s\u00f3t. C\u1eeda quan V\u0129nh H\u00f2a tuy xa v\u00f2ng v\u00e0 tr\u1ec5 h\u1ea1n, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n b\u1ecb t\u1eadp k\u00edch.\"<\/i> B\u00e8n sai qu\u00e2n \u0111i theo c\u1eeda quan V\u0129nh H\u00f2a. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n Th\u1ea7n \u0110\u01b0\u1eddng qu\u1ea3 nhi\u00ean g\u1eb7p ph\u1ee5c binh kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\nSau khi x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, d\u1ef1ng ba tr\u1ea1i, l\u1ea1i mu\u1ed1n t\u0103ng th\u00eam c\u00e1c \u0111\u1ed3n b\u1ea3o. C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ba tr\u1ea1i ph\u00e2n t\u00e1n r\u1ed9ng, kh\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay qu\u00e2n ta gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, gi\u1eb7c \u0111ang \u00f4m l\u00f2ng ph\u1eabn n\u1ed9, ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi. Xin b\u00e3i b\u1ecf ba tr\u1ea1i, chuy\u00ean t\u00e2m gi\u1eef v\u1eefng, \u0111\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb m\u01b0u \u0111\u1ed3 x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe theo.\r\n\r\n[10] \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 tr\u00ed s\u0129, Vua l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e2y, Tr\u1eabm bi\u1ebft r\u00f5 b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, cho ph\u00e9p \u00f4ng \u1ea5y tr\u00ed s\u0129, c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. Theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed s\u0129 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed s\u0129 l\u00e0 trao l\u1ea1i c\u00f4ng vi\u1ec7c cho Vua, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. V\u00ec v\u1eady, t\u1eeb V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 tr\u1edf \u0111i, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i m\u00e0 tr\u00ed s\u0129.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang nh\u1eadt k\u00fd\u300b th\u00eam v\u00e0o, vi\u1ec7c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 khi tr\u00ed s\u0129 \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3.)<\/i>\r\n\r\n[11] Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n L\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u01b0 M\u00e3 Quang nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri H\u1ee9a ch\u00e2u.\r\n\r\nKhi \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty xin t\u0103ng tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y, d\u00f9 l\u00e0 n\u1ed9i qu\u1eadn kh\u00f4ng gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng t\u0103ng tu nh\u01b0 bi\u00ean qu\u1eadn. Quang t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y. L\u1ea1i xin th\u00eam qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, H\u00e0 Trung, B\u00e2n ch\u00e2u. Quang n\u00f3i: <i>\"N\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0103n, s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung \u1ee9ng, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nTuy\u00ean ph\u1ee7 ty b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 [c\u1ecf \u00edt] c\u01a1m. Quang cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng l\u00e0m, sau kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn b\u1ecb h\u1ecfng b\u1ecf \u0111i, s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc; l\u1ea1i t\u00e2u xin cho nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ee3 ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, v\u00e0 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Ty N\u00f4ng t\u1ef1. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed thi h\u00e0nh theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Ty N\u00f4ng t\u1ef1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Quang. Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 ra l\u1ec7nh, chia ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0m b\u1ed1n phi\u00ean, mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i phi\u00ean tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, chi\u00eau m\u1ed9 thanh ni\u00ean h\u01b0 h\u1ecfng trong l\u00e0ng l\u00e0m k\u1ef3 binh. B\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 [c\u1ecf \u00edt] c\u01a1m. D\u00f9 l\u00e0 n\u1ed9i qu\u1eadn kh\u00f4ng gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec l\u1ea7u g\u00e1c nh\u01b0 bi\u00ean qu\u1eadn, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng An, H\u00e0 Trung, B\u00e2n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, ba ph\u1ee5 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e1o lo\u1ea1n. Quang d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u00f5: <i>\"Hi\u1ec7n nay c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1edfi s\u1ef1, m\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng m\u1ed9t l\u1ed9, th\u00e0nh tr\u00ec l\u1ea7u g\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. L\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 [c\u1ecf \u00edt] c\u01a1m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng l\u00e0m, sau kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn b\u1ecb h\u1ecfng b\u1ecf \u0111i. L\u1ec7nh c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, th\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m tu\u00e2n theo. N\u1ebfu thi\u1ebfu qu\u00e2n nhu, th\u1ea7n xin ch\u1ecbu t\u1ed9i.\"<\/i> Nh\u1edd v\u1eady m\u1ed9t l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.\r\n\r\n\u00cdt l\u00e2u sau, c\u00f3 chi\u1ebfu chuy\u1ec3n Quang l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u, Quang kh\u00f4ng nh\u1eadn[footnote]Chi\u1ebfu chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u kh\u00f4ng nh\u1eadn, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 336, truy\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p 'd\u1eddi l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u, th\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng \u0111i'. Nghi l\u00e0 'kh\u00f4ng \u0111i' \u0111\u00fang.[\/footnote], b\u00e8n xin l\u00e0m Ph\u00e1n T\u00e2y Kinh L\u01b0u th\u1ee7 ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 v\u1ec1 h\u01b0u, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng b\u00e0n vi\u1ec7c n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi ghi trong h\u00e0nh tr\u1ea1ng do T\u00f4 Th\u1ee9c so\u1ea1n, b\u1ea3n truy\u1ec7n m\u1edbi theo \u0111\u00f3. X\u00e9t k\u1ef9 c\u00f3 l\u1ebd tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1eadp t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a Quang \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\nQuang bi\u1ebft l\u1eddi m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, b\u00e8n xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u1edf T\u00e2y Kinh l\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. L\u1ea1i d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <em>\"Th\u1ea7n k\u00e9m t\u00e0i, thua xa c\u00e1c b\u1eadc qu\u1ea7n th\u1ea7n. S\u1ef1 nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng L\u00e3 H\u1ed1i, s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng ngay th\u1eb3ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, Tr\u00ecnh H\u1ea1o, s\u1ef1 d\u00e1m n\u00f3i kh\u00f4ng b\u1eb1ng T\u00f4 Th\u1ee9c, Kh\u1ed5ng V\u0103n Tr\u1ecdng, s\u1ef1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng b\u1eb1ng Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n. H\u1ed1i khi An Th\u1ea1ch m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1eafm ch\u00ednh s\u1ef1, \u0111\u00e3 n\u00f3i An Th\u1ea1ch l\u00e0 gian t\u00e0, cho r\u1eb1ng y t\u1ea5t s\u1ebd l\u00e0m lo\u1ea1n thi\u00ean h\u1ea1.<\/em>\r\n\r\n<em>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c v\u00e0 c\u1ed1 ch\u1ea5p m\u00e0 th\u00f4i, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 H\u1ed1i n\u00f3i. Nay xem An Th\u1ea1ch d\u1eabn d\u1eaft th\u00e2n t\u00edn, chi\u1ebfm gi\u1eef c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, b\u00e0i x\u00edch ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00fd, c\u1ed1 th\u1ee7 quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 \u00e2n s\u1ee7ng, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u00fd m\u00ecnh m\u00e0 ng\u1ea7m khuy\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1 ban h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9 trong cung \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, khi\u1ebfn uy quy\u1ec1n v\u00e0 ph\u00fac l\u1ed9c trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u v\u1ec1 tay m\u00ecnh, m\u00e0 m\u1ecdi l\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 b\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ea7n m\u1edbi bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh k\u00e9m xa H\u1ed1i! <\/em>\r\n\r\n<em>Thu\u1ea7n Nh\u00e2n v\u00e0 H\u1ea1o \u0111\u1ec1u v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch \u0111\u1ec1 b\u1ea1t h\u1ecd t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169 th\u1ee9 li\u00eau, \u0111\u01b0a l\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 thanh y\u1ebfu. Thu\u1ea7n Nh\u00e2n v\u00e0 H\u1ea1o th\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang m\u00e0 b\u1ecf ngh\u0129a c\u00f4ng, \u0111\u00e3 th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 ra khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a y. <\/em><em>Th\u1ea7n v\u00e0 An Th\u1ea1ch kh\u00e1c qu\u00ea, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i kh\u00e1c nhau, th\u1ea7n v\u1ed1n \u00edt ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch c\u0169ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i th\u1ea7n r\u1ea5t h\u1edd h\u1eefng, ch\u1ec9 v\u00ec t\u1eebng c\u00f9ng l\u00e0m quan n\u00ean trong l\u00f2ng v\u1eabn l\u01b0u luy\u1ebfn, kh\u00f4ng n\u1ee1 d\u1ee9t b\u1ecf m\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc[footnote]Kh\u00f4ng n\u1ee1 d\u1ee9t b\u1ecf m\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aDanh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 176 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 11 ch\u1eef 'd\u1ef1' vi\u1ebft l\u00e0 'hi\u1ec3n'.[\/footnote], c\u1ee9 th\u1ebf k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn nay, l\u00e0 th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ee5 An Th\u1ea1ch m\u00e0 ph\u1ee5 b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y [th\u1ea7n] thua xa Thu\u1ea7n Nh\u00e2n v\u00e0 H\u1ea1o!<\/em>\r\n\r\n<em>Th\u1ea7n k\u00e9m c\u1ecfi gi\u1eef ch\u1ee9c l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, ph\u1ee5ng s\u1ef1 ba tri\u1ec1u, v\u1edbi qu\u1ed1c gia v\u1eeba l\u00e0 ngh\u0129a qu\u00e2n th\u1ea7n, v\u1eeba l\u00e0 \u00e2n t\u00ecnh c\u1ed1t nh\u1ee5c, th\u1ea5y An Th\u1ea1ch chuy\u00ean quy\u1ec1n ngang ng\u01b0\u1ee3c, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang thi\u00ean h\u1ea1 ch\u1ecbu kh\u1ed5 c\u1ef1c, t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc l\u00e2m nguy nh\u01b0 tr\u1ee9ng ch\u1ed3ng, th\u1ea7n nh\u00fat nh\u00e1t ti\u1ebfc th\u00e2n, kh\u00f4ng s\u1edbm v\u1ea1ch r\u00f5 cho b\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ee9c v\u00e0 V\u0103n Tr\u1ecdng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ti\u1ec3u th\u1ea7n xa l\u1ea1, l\u1ea1i d\u00e1m kh\u00f4ng s\u1ee3 uy l\u00f4i \u0111\u00ecnh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, n\u1ed9 kh\u00ed h\u1ed5 lang c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, d\u00e2ng s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 ra sai l\u1ea7m, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea1t, kh\u00f4ng ch\u00fat do d\u1ef1. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y [th\u1ea7n] thua xa Th\u1ee9c v\u00e0 V\u0103n Tr\u1ecdng! <\/em>\r\n\r\n<em>T\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ai ch\u1eb3ng tham ph\u00fa qu\u00fd, ham b\u1ed5ng l\u1ed9c. Tr\u1ea5n th\u1ea5y An Th\u1ea1ch m\u00ea ho\u1eb7c b\u1ec7 h\u1ea1, l\u1ea5y n\u1ecbnh l\u00e0m trung, l\u1ea5y trung l\u00e0m n\u1ecbnh, l\u1ea5y \u0111\u00fang l\u00e0m sai, l\u1ea5y sai l\u00e0m \u0111\u00fang, kh\u00f4ng k\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1eabn n\u1ed9, d\u00e2ng s\u1edb th\u1eb3ng th\u1eafn, xin v\u1ec1 h\u01b0u, cam ch\u1ecbu l\u1eddi ch\u00ea bai, \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u1edf nh\u00e0. Th\u1ea7n ti\u1ebfc b\u1ed5ng l\u1ed9c v\u00ec v\u1ee3 con, nh\u1eabn nh\u1ee5c ch\u1ecbu nh\u1ee5c, v\u1eabn \u1edf ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y [th\u1ea7n] thua xa Tr\u1ea5n!<\/em>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi \u1edf ng\u00f4i v\u1ecb n\u00e0o \u1eaft ph\u1ea3i lo vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u00f4i v\u1ecb \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c n\u00e0o \u1eaft ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c m\u1ed1i lo c\u1ee7a b\u1ed5ng l\u1ed9c \u1ea5y. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u00e0nh vi tr\u1ed9m c\u1eafp. Th\u1ea7n tuy kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i c\u00e1n g\u00ec, nh\u01b0ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y d\u1ed7 b\u1edfi b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed, kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u1ea5y th\u00e2n m\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u1eafp.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 tin l\u1eddi c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 hi\u1ec1n th\u00ec l\u00e0 hi\u1ec1n, cho l\u00e0 ngu th\u00ec l\u00e0 ngu, cho l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00ec l\u00e0 \u0111\u00fang, cho l\u00e0 sai th\u00ec l\u00e0 sai. K\u1ebb xu n\u1ecbnh theo An Th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 trung l\u01b0\u01a1ng, k\u1ebb c\u00f4ng k\u00edch An Th\u1ea1ch th\u00ec b\u1ecb g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e0m th\u1eafc. T\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ea7n v\u1ed1n b\u1ecb An Th\u1ea1ch coi l\u00e0 ngu d\u1ed1t, l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a th\u1ea7n v\u1ed1n b\u1ecb An Th\u1ea1ch coi l\u00e0 sai tr\u00e1i. Nh\u1eefng l\u1eddi th\u1ea7n n\u00f3i h\u00f4m nay, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e0m th\u1eafc v\u1eady[footnote]B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e0m th\u1eafc v\u1eady, c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, s\u00e1ch tr\u00ean c\u0169ng gi\u1ed1ng. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 68 ch\u1eef 'B\u1ec7 h\u1ea1' vi\u1ebft l\u00e0 'An Th\u1ea1ch', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote]!<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n k\u00ednh mong B\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ee7 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n. N\u1ebfu t\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n m\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u. N\u1ebfu t\u1ed9i n\u1eb7ng h\u01a1n Tr\u1ea5n, ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u00e0y ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1ebft, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u1ed1n tr\u00e1nh.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu cho T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u1eddi \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u, l\u1ec7nh qua c\u1eeda khuy\u1ebft v\u00e0o ch\u1ea7u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a Quang, Quang \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0a b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y hay kh\u00f4ng[footnote]Ch\u01b0a b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y hay kh\u00f4ng, c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 14, ch\u1eef 'ch\u01b0a b\u00e0n' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u01b0a n\u00f3i', s\u00e1ch \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 11 vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u01b0a d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y'. Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng vi\u1ebft 'ch\u01b0a n\u00f3i' l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Quang th\u01b0\u1eddng \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u1eafc l\u1ed7i l\u1ea7m.\"<\/i> Quang t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ebfn H\u1ee9a Ch\u00e2u, c\u1ed1 xin \u1edf l\u1ea1i L\u01b0u \u0110\u00e0i.\r\n\r\nL\u00e2u sau, Vua m\u1edbi theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. T\u1eeb \u0111\u00f3, Quang ho\u00e0n to\u00e0n im l\u1eb7ng, kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn T\u00e2n ph\u00e1p n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(Quang d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1eb1ng L\u00e3 H\u1ed1i, Vua l\u1ec7nh qua c\u1eeda khuy\u1ebft v\u00e0o ch\u1ea7u, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b. B\u00e1 \u00d4n l\u1ea1i n\u00f3i: Vua h\u1ecfi Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u00ecnh H\u1ea1o: <i>\"Tr\u1eabm tri\u1ec7u T\u01b0 M\u00e3 Quang, khanh \u0111o\u00e1n xem Quang c\u00f3 \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng?\"<\/i> H\u1ea1o \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, Quang \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ebfn; kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, Quang \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 3, H\u1ea1o \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed, l\u00fac n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f2n \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, B\u00e1 \u00d4n nh\u1ea7m l\u1eabn. Nay ghi l\u1ea1i l\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u1ed3n nghi, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Vi\u1ec7c \u1edf l\u1ea1i L\u01b0u \u0110\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu <i>(19)<\/i> th\u00e1ng 4, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fd Thanh Th\u1ea7n vi\u1ebft bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i: T\u01b0 M\u00e3 Quang \u0111ang b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh, nh\u01b0ng Gi\u00e1ng n\u00f3i Quang c\u00f3 th\u1ec3 thay m\u00ecnh l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed Quang. Th\u1ea7n T\u00f4ng c\u0169ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00f3i: <i>\"Khanh \u0111o\u00e1n xem Quang c\u00f3 \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng? Tr\u1eabm s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c tri\u1ec7u.\"<\/i> Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n ghi ch\u00e9p c\u00e2u <i>\"\u0111o\u00e1n xem Quang c\u00f3 \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng\"<\/i> l\u00e0 l\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi Gi\u00e1ng, nh\u01b0ng B\u00e1 \u00d4n nh\u1ea7m th\u00e0nh Tr\u00ecnh H\u1ea1o, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\n[12] Chi\u1ebfu cho Giang, Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn ty c\u1eed quan \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c c\u00e1c quan l\u1ea1i thu\u1ed9c huy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00e2u B\u1ea1c ng\u0103n c\u1ea3n nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n mu\u1ed1n xin ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, v\u00e0 l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, \u0111\u1ec1 h\u00ecnh ty xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o v\u1ec1 thi\u00ean tai \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai tuy kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t mi\u1ec5n thu\u1ebf, nh\u01b0ng c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf ch\u01b0a n\u1ed9p t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i. Qu\u1ea3n c\u00e2u Ho\u00e0i Nam l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tri\u1ec7u T\u1ebf t\u00e2u: <i>\"Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u00e0 b\u1ecf qua ph\u00e9p m\u1edbi, vi\u1ec7c thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u00fd, n\u1ebfu b\u1ecf qua kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ecfi th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho thi\u00ean h\u1ea1!\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. T\u1ebf l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f4ng \u0110\u1ea1o.\r\n\r\n[13] Bi\u00ean tu trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c \u1edf X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3. C\u00e1c quan ch\u1ee9c ngo\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c kh\u00e1c, khi ra l\u1ec7nh v\u1ed9i v\u00e0ng, vi\u1ec7c khen ch\u00ea n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u00f3 khi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1eb1ng. Xin t\u1eeb nay c\u00e1c v\u0103n th\u1ea7n l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, v\u0169 th\u1ea7n t\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 c\u1ea3i quan, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1eb7c tuy\u1ec3n c\u00e1o t\u1eeb, ngo\u00e0i ra c\u00e1c vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00e1c \u0111\u1ec1u so\u1ea1n s\u1eb5n \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra s\u1eed d\u1ee5ng.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t m\u1ed3ng 6. Nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[14] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u1ea7n D\u1ecbch so\u1ea1n ch\u1ebf t\u1eeb kh\u00f4ng hay, mu\u1ed1n d\u00f9ng T\u0103ng B\u1ed1, nh\u01b0ng l\u1ea1i nghi ng\u1edd B\u1ed1 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m qu\u00e1 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ed1 ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u0169ng kh\u00f4ng m\u1ec7t.\"<\/i> Vua b\u00e8n cho B\u1ed1 l\u00e0m Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. An Th\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>\"Ch\u1ebf t\u1eeb qu\u00e1 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, nh\u01b0 vi\u1ec7c th\u0103ng chuy\u1ec3n c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham, \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb khen ng\u1ee3i h\u1ecd, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng ng\u00f4n, l\u1ea1i khi\u1ebfn c\u00e1c quan ph\u1ea3i t\u1ed1n th\u1eddi gian v\u00e0o vi\u1ec7c so\u1ea1n v\u0103n hoa.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, m\u1ed7i l\u1ea7n th\u0103ng chuy\u1ec3n l\u1ea1i khen ng\u1ee3i t\u00e0i \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.\"<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n ngh\u0129 ch\u1ec9 c\u1ea7n so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh c\u00e1o t\u1eeb r\u1eb1ng: 'Tr\u1eabm ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c v\u1ecb n\u00e0y, h\u00e3y \u0111\u1ebfn nh\u1eadn ch\u1ee9c, tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Tr\u1eabm, h\u00e3y k\u00ednh c\u1ea9n!' C\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c c\u0169ng so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 th\u1ebf, s\u1ebd r\u1ea5t ti\u1ebft ki\u1ec7m t\u00e2m l\u1ef1c c\u1ee7a t\u1eeb th\u1ea7n, l\u1ea1i khi\u1ebfn h\u1ecd chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ef1c t\u1ebf, c\u0169ng h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ec3 ch\u1ebf v\u01b0\u01a1ng ng\u00f4n.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean. Vua cu\u1ed1i c\u00f9ng nghe theo l\u1eddi An Th\u1ea1ch.\r\n\r\nVua l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, Kinh l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed L\u01b0u Ban, T\u0103ng C\u1ee7ng, T\u00f4 Th\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ban l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u00e1i Ch\u00e2u, C\u1ee7ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, Th\u1ee9c b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u nh\u01b0ng ch\u01b0a nh\u1eadn ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[15] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ph\u00f2ng khi sai quan tuy\u00ean quy\u1ec3n, c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0ng quy \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c nhau, chi ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e2u thu\u1eabn, xin giao cho Th\u1eeba ch\u1ec9 ty, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng c\u00f9ng tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec1u m\u1ee5c, s\u1eeda \u0111\u1ed5i, so\u1ea1n th\u00e0nh b\u1ea3n th\u1ed1ng nh\u1ea5t d\u00e2ng l\u00ean, khi sai quan th\u00ec ban h\u00e0nh \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo. Khi sai quan tuy\u00ean m\u1ec7nh, ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u00eau r\u00f5 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c sai, b\u1ecf b\u1edbt v\u0103n hoa, \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ee7a ch\u1ebf chi\u1ebfu.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[16] Th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng d\u1eb9p lo\u1ea1n gi\u1eb7c Di \u1edf huy\u1ec7n Ba, ch\u00e2u Du, phong Binh m\u00e3 s\u1ee9 \u0110\u1ed7 An H\u00e0nh l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n theo th\u1ee9 b\u1eadc. Nh\u00e0 s\u01b0 C\u01b0 Nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, cho hai \u0111\u1ed3ng t\u1eed \u0111i tu.\r\n\r\nNg\u00e0y m\u1ed3ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u0103ng B\u1ed1 t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ean g\u1ecdi v\u00e0 ngh\u0129a l\u00fd trong \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tu ch\u1ec9nh th\u00eam. Theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ea3o th\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, nay t\u1eebng \u0111i\u1ec1u m\u1ed9t ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5. \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c ngh\u0129a l\u00fd d\u00e0i d\u00f2ng th\u00f4 t\u1ee5c, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u00e1p d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ngh\u1ecbch l\u00fd sai l\u1ea7m b\u00e1c b\u1ecf t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n tr\u0103m vi\u1ec7c, s\u1eeda th\u00e0nh ba quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u0103ng B\u1ed1 xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n, trong \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1eebng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, \u300aTrung th\u01b0 th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b c\u0169ng c\u00f3. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u00e0 d\u1ef1a theo \u300aTrung th\u01b0 th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b. \u0110\u00e3 ghi k\u00e8m v\u00e0o ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, nay ghi ch\u00fa th\u00eam \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1ecf ph\u1ea7n n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, H\u00e0n Gi\u00e1ng xin d\u00f9ng H\u00e0n \u0110\u1ea1c, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u1ea1m quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1c t\u00e0n b\u1ea1o kh\u1eafc nghi\u1ec7t, s\u1ee3 r\u1eb1ng H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1eeba tr\u1ea3i qua c\u1ea3nh tang th\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Gi\u00e1ng c\u1ea7n \u0110\u1ea1c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0110\u1ea1c m\u00e0 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1ee3 s\u1ebd h\u1ecfng vi\u1ec7c.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1c th\u00edch xu n\u1ecbnh th\u1eddi th\u1ebf.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u0169ng n\u00f3i \u0110\u1ea1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n ph\u00fac.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu bi\u1ebft xu n\u1ecbnh th\u1eddi th\u1ebf, d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed7i nh\u1ecf g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n Tr\u1ea7n Nh\u1eef Hi, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n c\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 ho\u1ea1i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 ho\u1ea1i v\u00e0 xu n\u1ecbnh g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1c ban \u0111\u1ea7u gi\u00fap thi h\u00e0nh ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, sau nghe th\u1ea7n s\u1eafp b\u00e3i ch\u00ednh s\u1ef1, li\u1ec1n t\u00ecm c\u00e1ch ph\u00e1 ho\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady s\u1ee3 kh\u00f3 giao vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"N\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"S\u1ee3 r\u1eb1ng khi xem x\u00e9t xong th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00e3 h\u1ecfng r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f3 \u1edf l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u1ea1m d\u00f9ng \u0110\u1ea1c, th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> B\u00e8n theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Gi\u00e1ng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b. Th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n l\u00e0m T\u00e0o v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, V\u1ea5n b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri quang h\u00f3a. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 4, T\u00f4n Th\u1ea3n t\u1eeb ch\u1ee9c Khai phong ph\u00e1n quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e0o v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng.)<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i b\u00e0n v\u1edbi An Th\u1ea1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng th\u1ec3 tu s\u1eeda, nh\u01b0ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ed1 \u00fd ng\u0103n tr\u1edf vi\u1ec7c tu s\u1eeda m\u00e0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n khi \u1edf H\u00e0n L\u00e2m, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi v\u1ec1 B\u00f9i \u0110\u1ed9, th\u1ea7n l\u00fac \u1ea5y t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i B\u00f9i \u0110\u1ed9 \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Ch\u00e2u, th\u00ec cho r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 d\u00f9ng binh \u1edf ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n, tuy may m\u1eafn c\u00f3 c\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng khen. Sau \u0111\u00f3, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng l\u00ean ng\u00f4i sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ee3 Di, th\u1ea7n l\u00fac \u1ea5y t\u00e2u r\u1eb1ng, Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng trong th\u00ec tu ch\u00ednh s\u1ef1, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i r\u1ee3 Di, B\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ea5t t\u00e1n th\u00e0nh l\u1eddi th\u1ea7n. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t th\u1ea7n v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, n\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t s\u1edf, th\u1ea7n xin ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. T\u1eeb khi nghe tin H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1ecb nhi\u1ec5u lo\u1ea1n, th\u1ea7n \u0103n ng\u1ee7 kh\u00f4ng y\u00ean, \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng v\u1edbi B\u1ec7 h\u1ea1. Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng, c\u1ea7n tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u0103n tr\u1edf, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i h\u1ecd nh\u1eadn t\u1ed9i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh h\u00ecnh ph\u1ea1t.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 c\u1ea7n so s\u00e1nh c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc sau c\u1ee7a Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 v\u00e0 Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ec3n v\u1eadn, s\u1ebd th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ea5y ngay, nh\u01b0ng n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u00e2n t\u00edch, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00f4 l\u00fd, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd n\u00f3i b\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u0103n b\u1ea3n quan l\u1ea1i, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng kh\u00f3 \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u00fang sai.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"C\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00f9ng \u00fd m\u00e0 x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd n\u00f3i h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn, th\u00ec \u0111\u00fang sai t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd r\u00f5. N\u1ebfu c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn th\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00fang ch\u1ed7 sai, nh\u01b0ng v\u1eabn n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng tr\u00ecnh b\u00e0y, s\u1ee3 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1ebd d\u00f2 x\u00e9t \u00fd B\u1ec7 h\u1ea1, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i> B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea1m D\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1 t\u1ef1 th\u1ea5y.\"<\/i> Ph\u1ea1m D\u1ee5c th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7c H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng gi\u00eang. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea1m D\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1 e r\u1eb1ng c\u0169ng ch\u01b0a n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea1m D\u1ee5c th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u00e1ng tin, c\u1ea7n ph\u1ea3i sai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng. N\u1ebfu nh\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd ng\u0103n tr\u1edf, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 \u00fd ng\u0103n tr\u1edf, t\u1ea5t nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9, nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00e0 sai l\u1ea7m, m\u00e0 g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb9. Nay \u0111\u00e3 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh oan, \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 qu\u1ea3n th\u00fac. Hi\u1ec7n nay, d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t l\u1ed9 kh\u1ed1n kh\u1ed5, ch\u1ec9 ri\u00eang s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 t\u1eed \u0111\u00e3 kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi ba ng\u01b0\u1eddi, sao c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c? Nh\u01b0ng l\u1eddi khai c\u1ee7a h\u1ecd ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u00e1p d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u1ebfn c\u00f9ng, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n l\u1eddi g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u00f3i, th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi ph\u1ee5c.\"<\/i>\r\n\r\nKhi Ph\u1ea1m D\u1ee5c t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, An Th\u1ea1ch xin theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a D\u1ee5c. Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n l\u1ec7nh cho D\u1ee5c tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m sai tr\u00e1i c\u1ee7a Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e2n t\u00edch. Th\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn nghi ng\u1edd r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 ph\u00e1 ho\u1ea1i. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi c\u00f3 \u00fd hay kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i. Ho\u1eb7c l\u00e0 h\u1ecd t\u1ef1 lo qu\u00e1 m\u1ee9c, s\u1ee3 ph\u1ea1m t\u1ed9i thi\u1ebfu qu\u00e2n nhu, n\u00ean m\u1edbi sai l\u1ea7m \u0111\u1ebfn th\u1ebf!\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\nD\u1ee5c l\u1ea1i t\u1ea5u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb khi \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, m\u1ecdi l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng hao ph\u00ed, kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng quy v\u1ec1 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, v\u00ec s\u1ef1 phi\u1ec1n to\u00e1i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t, s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u00fac \u00e9p, s\u1ef1 nghi\u00eam kh\u1eafc c\u1ee7a v\u0103n th\u01b0 \u01b0\u1edbc th\u00fac, \u0111\u1ec1u do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u01b0a ra, m\u00e0 Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ea1i ra b\u1ea3ng c\u00e1o d\u1ee5 r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u00fd m\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi th\u1ea7n l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 b\u1ea9m b\u00e1o c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 tu\u00e2n h\u00e0nh, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty xu\u1ea5t binh, m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb vi\u1ec7c Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty v\u1ecdng \u0111\u1ed9ng d\u1ea5y binh n\u1eb7ng, qu\u00e2n nhu g\u1ea5p g\u00e1p, m\u00e0 th\u00e0nh ra do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u1ed9i v\u00e0ng \u1ee9ng m\u1ec7nh, k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00f4ng tinh t\u1ebf, khi\u1ebfn cho d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t v\u1ed1n si\u00eang n\u0103ng ti\u1ebft ki\u1ec7m, tan n\u00e1t sinh nghi\u1ec7p, l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh ch\u1ebft ch\u00f3c. Tr\u00ean khi\u1ebfn thi\u00ean t\u1eed lo l\u1eafng, d\u01b0\u1edbi g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9 kh\u1eafp n\u01a1i, t\u1ed9i \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed7 x\u1eed.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o ti\u1ebfn c\u00f4ng, ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n gi\u1eb7c, v\u1eabn mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh trong ngo\u00e0i h\u1ee3p m\u01b0u \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u1ea1i k\u1ebf. M\u00e0 th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00eau l\u00ean lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u cao xa, \u0111\u1ec3 ng\u0103n tr\u1edf k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ph\u1eabn n\u1ed9 lo\u1ea1n l\u1ea1c, lo l\u1eafng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f9ng v\u1edbi qu\u1ed1c gia.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u1eabn m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n L\u00e2n, Ph\u1ee7, ch\u00edn ng\u00e0y sau \u0111\u1ebfn La Ng\u1ed9t th\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 quy\u1ebft th\u1eafng. M\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n d\u00e2n chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, chi ph\u00ed l\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m s\u00e1u tr\u0103m v\u1ea1n, l\u1ea1i s\u1ebd t\u1eadp trung binh l\u00ednh x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ed1n tr\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i thu\u1ebf m\u00e1 tr\u0103m \u0111\u01b0\u1eddng, k\u1ebf ho\u1ea1ch qu\u1ed1c gia v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n d\u00e2n ch\u00fang, b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i ch\u01b0a d\u1eebng. V\u1ec1 ph\u00eda gi\u1eb7c, lo r\u1eb1ng kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i g\u00ec, khi\u1ebfn ch\u00fang thu h\u1ed3i uy l\u1ef1c, l\u1ea9n tr\u00e1nh xa x\u00f4i, t\u00edch t\u1ee5 kh\u00ed th\u1ebf, t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh k\u1ebf sau. M\u00e0 Gi\u00e1ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u l\u00fd n\u00e0y, mu\u1ed1n l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi lo \u0111\u1ea1i s\u1ef1, hi\u1ec3u s\u00e2u v\u1ec1 binh ph\u00e1p sao!<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111\u00e3 h\u1ecfi kh\u1eafp v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c tu s\u1eeda tr\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng t\u00e1m tr\u1ea1i c\u00f9ng d\u1ef1ng l\u00ean, \u0111\u1ed3n l\u0169y b\u1ed1 tr\u00ed kh\u1eafp n\u01a1i, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ebf ph\u00f2ng th\u1ee7, t\u00ednh to\u00e1n t\u00e0i l\u1ef1c quan t\u01b0, quy\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh; d\u00f9 c\u00f3 th\u00e0nh \u0111i n\u1eefa, \u0111\u1ed1i v\u1edbi bi\u00ean ph\u00f2ng c\u00f3 ch\u00fat l\u1ee3i, \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c k\u1ebf c\u00f3 h\u1ea1i l\u1edbn.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ee3i nh\u1ecf l\u00e0 khi\u1ebfn cho \u0111\u01b0\u1eddng Tuy, L\u00e2n, Ph\u1ee7 th\u00f4ng su\u1ed1t, trong gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 d\u1ecdc s\u00f4ng, ngo\u00e0i thu h\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e0 s\u01a1n, thi\u1ebft d\u00e3, tr\u00fac ti\u1ec5n l\u00e0 n\u01a1i cung c\u1ea5p t\u00e0i nguy\u00ean c\u1ee7a gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. H\u1ea1i l\u1edbn l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y th\u00e0nh Hoang \u0110\u00f4i Tam Tuy\u1ec1n, s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7, nay l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u1ef1ng ba tr\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ed3n, t\u00ednh c\u1ea3nh c\u00e0ng xa, chi ph\u00ed g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 cung \u1ee9ng? D\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c, s\u1ee9c y\u1ebfu kh\u00f4ng kham n\u1ed5i, s\u1ebd th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf tr\u1ed1n m\u1ea5t vi\u1ec7c, k\u00eau g\u00e0o t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, th\u00ec h\u1ecda kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 c\u00f2n \u1edf trung ch\u00e2u n\u1eefa!<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00eam n\u1eefa, m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 d\u1ed1c h\u1ebft s\u1ee9c hai m\u01b0\u01a1i ch\u00e2u \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho ba ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn, h\u1ed9 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec thu\u1ebf n\u1ed9p, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng thu\u1ebf c\u00f9ng c\u1ef1c v\u00ec vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng. Nay l\u1ea1i th\u00eam b\u1ed1n tr\u1ea1i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ea1i mu\u00f4n \u0111\u1eddi c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng. C\u1ed9ng th\u00eam vi\u1ec7c gi\u1eb7c m\u1ea5t ch\u1ed7 d\u1ef1a, t\u1ea5t s\u1ebd d\u1ed1c s\u1ee9c ch\u1ebft \u0111\u1ec3 tranh gi\u00e0nh, h\u1ecda l\u1edbn \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u1ea5t s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy x\u00e9t k\u1ef9, l\u1ea1i ban cho l\u1eddi b\u00e0n s\u00e2u, xem x\u00e9t h\u1ea1i l\u1edbn b\u1ecf l\u1ee3i nh\u1ecf, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ra k\u1ebf s\u00e1ch an nguy t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i>\r\n\r\n[18] \u0110\u1ed3ng tri \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 t\u00e2u: <i>\"Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ho\u00e0ng th\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111i\u1ebfu vi\u1ebfng, th\u0103m h\u1ecfi trong ngo\u00e0i th\u00e2n t\u1ed9c, c\u00f9ng c\u00e1c vi\u1ec7c ra v\u00e0o li\u00ean quan, \u0111\u1ec1u bi\u00ean th\u00e0nh quy ch\u1ebf, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00e2u b\u00e1o t\u1eebng vi\u1ec7c v\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean b\u1ea3n ty, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ec7nh cho quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch ghi ch\u00e9p v\u00e0o s\u1ed5, r\u1ed3i \u0111\u01b0a l\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ch\u00ednh ty k\u00fd duy\u1ec7t, t\u1edd t\u00e2u m\u1ed7i th\u00e1ng t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan Thi\u1ec3m T\u00e2y H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Di\u00ean ch\u00e2u; Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Di\u00ean ch\u00e2u, H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Kh\u00e1nh ch\u00e2u; Tri Kh\u00e1nh ch\u00e2u, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u1ee9 m\u1ec7nh ch\u01b0a xong, n\u00ean kh\u00f4ng nh\u1eadn chi\u1ebfu, t\u00e2u l\u00ean Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty; Tri\u1ec7u Ti\u1ebft v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169. <i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 v\u00e0o ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 3, nay ghi tr\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec7u Ti\u1ebft m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, qu\u00e2n l\u00ednh H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u0111\u1ec1u do Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u1ec9 huy, thanh ni\u00ean v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ch\u1ec9 c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf \u1edf l\u1ea1i. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u1ef7 quy\u1ec1n t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng c\u00f2n k\u1ef7 lu\u1eadt, vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ph\u00e1p l\u1ec7nh qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec3 th\u00fac \u00e9p, ph\u00e1 h\u1ee7y c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ef1 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh m\u1edbi, ph\u1ee7 so\u00e1i kh\u00f4ng h\u1ec1 hay bi\u1ebft. Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00f9y nghi s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t tr\u1eafc, li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ti\u1ebfn qu\u00e2n thi\u1ebfu k\u1ebf s\u00e1ch, th\u00e0nh La Ng\u1ed9t xa x\u00f4i c\u00f4 l\u1eadp, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay kh\u00f4ng lo T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 lo k\u1ef7 lu\u1eadt kh\u00f4ng nghi\u00eam; kh\u00f4ng lo th\u00e0nh tr\u00ec kh\u00f3 gi\u1eef, m\u00e0 lo quy\u1ec1n l\u1ef1c b\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng, bi\u1ebfn c\u1ed1 x\u1ea3y ra trong ch\u1ed1c l\u00e1t, m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Mong ch\u1ecdn l\u1ea1i t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt lo l\u1eafng ph\u00eda T\u00e2y.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo m\u1ed9 ch\u00ed, ghi k\u00e8m ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 3, khi Ph\u1ee7 Ninh b\u1ea3o th\u1ea5t th\u1ee7, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ty N\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n huy\u1ec7n L\u0103ng ch\u00e2u xin vay ti\u1ec1n Thanh Mi\u00eau, nh\u01b0ng kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n m\u1eb7t, b\u1ea3n ch\u00e2u d\u00f9ng mu\u1ed1i v\u00e0 thu\u1ebf mu\u1ed1i[footnote]Ch\u1eef 't\u1ecbnh' trong 'di\u00eam t\u1ecbnh kho\u00e1' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 't\u1ec9nh'.[\/footnote] \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3. Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty li\u1ec1n h\u1eb7c t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd chi ti\u1ec1n. Xin tha cho quan l\u1ea1i, v\u00e0 h\u1eb7c t\u1ed9i Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00ed, Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 H\u1ed9 ph\u00f2ng C\u00f4ng s\u1ef1 T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh Ng\u0169 ph\u00f2ng C\u00f4ng s\u1ef1. T\u0103ng B\u1ed1 m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ed3i thi h\u00e0nh ngay. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o T\u0103ng B\u1ed1 n\u00ean b\u00e1o c\u00e1o c\u1ea3 hai v\u1ecb Tham ch\u00ednh, t\u1ee9c ch\u1ec9 Ph\u00f9ng Kinh v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i, c\u1ea7n g\u00ec h\u1ecfi h\u1ecd n\u1eefa! Ch\u1ec9 \u0111\u1ee3i chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra r\u1ed3i k\u00fd t\u00ean th\u00f4i!\"<\/i> <i>(T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh H\u1ed9 ph\u00f2ng, ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 5 tham gia t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh, c\u00f2n vi\u1ec7c \u00f4ng nh\u1eadm ch\u1ee9c Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 5 th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[22] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n ban b\u1ed1 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7nh xu\u1ed1ng c\u00e1c n\u01a1i v\u00e0 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n treo b\u1ea3ng th\u00f4ng b\u00e1o \u0111i\u1ec1u quy \u0111\u1ecbnh, ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 ghi l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh c\u1ee7a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u1edf m\u1ed9t ph\u00f2ng n\u00e0o \u0111\u00f3, ph\u1ea7n cu\u1ed1i l\u1ea1i ghi l\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh l\u00ean v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5ng th\u00e1nh ch\u1ec9 theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh, c\u1ea3 \u0111\u1ea7u v\u00e0 cu\u1ed1i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng danh ngh\u0129a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh. N\u1ebfu vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a t\u1eebng qua Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng hi\u1ec7u l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng b\u00e0n r\u1eb1ng th\u1ec3 th\u1ed1ng hi\u1ec7u l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng danh ngh\u0129a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u1edf \u0111\u1ea7u v\u00e0 cu\u1ed1i, nghe n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 ghi l\u00e0 c\u00e1c ph\u00f2ng. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ed1 theo th\u00e1nh ch\u1ec9 ch\u1ec9 huy, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u00ednh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f2n c\u00e1c ph\u00f2ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a b\u1ed9 ph\u1eadn l\u1ea1i vi\u00ean, nay d\u00f9ng danh ngh\u0129a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng, hu\u1ed1ng chi ch\u1ec9 ghi l\u00e0 t\u00ean m\u1ed9t ph\u00f2ng n\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 h\u00e1 ch\u1eb3ng ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3 sao! Hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 qua Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 tham \u0111\u1ecbnh, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 ghi l\u00e0 Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i ghi l\u00e0 ph\u00f2ng n\u00e0o \u0111\u00f3! Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng c\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u1edf c\u00e1c ph\u00f2ng m\u1ed7i khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u0103n b\u1ea3n, ch\u01b0a tr\u00ecnh l\u00ean, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u00ecnh t\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea9m b\u00e1o, r\u1ed3i li\u1ec1n l\u00e0m v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ecnh l\u00ean, c\u00f2n Ph\u00f9ng Kinh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 l\u00e0 k\u00fd t\u00ean thi h\u00e0nh theo v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 l\u00e0m xong.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia \u0111\u1eb7t ra c\u00e1c ch\u1ee9c ph\u1ee5 t\u00e1, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 mu\u1ed1n m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba quy\u1ec1n l\u1ef1c t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t n\u01a1i. Nay c\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady[footnote] kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eef 'th\u1ee9c' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee9c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], khi\u1ebfn b\u00ean ngo\u00e0i x\u00f4n xao b\u00e0n t\u00e1n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa c\u0169ng ch\u1ec9 do t\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 \u0111\u00f4 ki\u1ec3m ch\u00ednh T\u0103ng B\u1ed1 b\u00e0n b\u1ea1c, c\u00f2n tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Kinh, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc. Th\u1ea7n c\u0169ng cho r\u1eb1ng l\u1eddi \u0111\u1ed3n n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eebng nh\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch?<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh, m\u1ed7i khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u0103n b\u1ea3n, ph\u1ea3i b\u1ea9m b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7; v\u00e0 ch\u1ec9 huy Ph\u00f9ng Kinh, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, b\u1ea3o h\u1ecd m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qua loa.\"<\/i>\r\n\r\n[23] Chi\u1ebfu m\u01b0\u1ee3n 60 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng l\u00e0m v\u1ed1n mua th\u00f3c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang \u0110\u00f4ng, l\u1ec7nh cho Ty Ph\u00e1t v\u1eadn Giang, Ho\u00e0i d\u00f9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n chi\u1ebft h\u1ed9c c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u00f4ng s\u1ef1 C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 l\u00e0 T\u1ed1ng \u0110\u1ecbch xin c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u00e1p t\u1ea3i L\u00fd S\u00f9ng Qu\u00fd \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 s\u1eafp tr\u1edf v\u1ec1, L\u00fd S\u00f9ng Qu\u00fd kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i \u0111i n\u1eefa.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd b\u00e3i binh, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i. Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, T\u1ed1ng \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m Ch\u00e2u.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n l\u00e0 Chu Minh Chi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Thuy\u1ebft th\u01b0 S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n ki\u00eam qu\u1ea3n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m. Minh Chi c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169. <i>(Vi\u1ec7c Minh Chi t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c m\u1edbi, gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169 l\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2, nay ghi chung l\u1ea1i. L\u00e2m Hi n\u00f3i th\u00eam, ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 8 khi V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng l\u00e0m Thuy\u1ebft th\u01b0[footnote]V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng Vu', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 226, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n[26] Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 Kh\u1ed5ng m\u1ee5c ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1, Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 H\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1.\r\n\r\n[27] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n do quan Tri Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty \u0111\u1ec1 c\u1eed, c\u00e1c ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n, l\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 2 vi\u00ean quan Kinh tri\u1ec1u[footnote]L\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 2 vi\u00ean quan Kinh tri\u1ec1u, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 2.46 c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'Thay th\u1ebf quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m h\u1ebft h\u1ea1n khuy\u1ebft'.[\/footnote], nh\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin cho con em l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng. <i>(\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 11 \u0110inh M\u00e3o c\u00f3 vi\u1ec7c Kinh l\u01b0\u1ee3c H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1ea5u s\u1ef1.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban t\u1eb7ng Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u \u00c2n l\u00e0 T\u00f4ng Th\u1ecbnh m\u1ed9t khu nh\u00e0 \u1edf v\u01b0\u1eddn Ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2m, c\u1ea5p nh\u00e0 theo s\u1ed1 nh\u00e2n kh\u1ea9u. <i>(\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 2, c\u00f3 ban t\u1eb7ng th\u1ee7 tr\u00e1t cho T\u00f4ng D\u0169, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[29] Ban t\u1eb7ng 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n Giao t\u1eed l\u00e0m v\u1ed1n mua th\u00f3c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u.\r\n\r\n[30] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y x\u00e9t vi\u1ec7c quan l\u1ea1i qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng t\u1ef1 \u00fd ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u00ea s\u00f4ng B\u00e1, Ng\u1ea1n \u1edf huy\u1ec7n V\u1ea1n Ni\u00ean \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, t\u00e2u r\u00f5 nguy\u00ean do. C\u1ea7n xem x\u00e9t sau n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o.\r\n\r\n[31] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thi\u1ebfu m\u01b0a tuy\u1ebft, n\u01a1i n\u00e0o d\u00e2n thi\u1ebfu \u0103n th\u00ec ch\u1ea9n c\u1ea5p, thu\u1ebf c\u00f2n l\u1ea1i t\u1ea1m th\u1eddi cho ho\u00e3n thu.\r\n\r\n[32] Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Lam, Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p ch\u00e2u l\u00e0 Khang T\u00f2ng d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh ch\u1ebft nhi\u1ec1u, ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp theo \u0111\u1ed9i ng\u0169, xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch chi\u1ebfu theo l\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn m\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t.\"<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u; c\u00e1c qu\u00e2n vi\u00ean ph\u1ea3i k\u00ea khai r\u00f5 con ch\u00e1u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean; Khang T\u00f2ng v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ec7nh cho ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn x\u00e9t t\u1ed9i. L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00f4ng \u0111\u1ed9t, n\u01a1i \u0111ang tu s\u1eeda tr\u1ea1i kh\u00f3 thi c\u00f4ng, xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c, nghi\u00eam r\u0103n c\u00e1c l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, chuy\u00ean t\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf s\u00e1ch ki\u00ean b\u00edch thanh d\u00e3.\"<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng tu s\u1eeda tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t, gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn th\u00ec c\u1ed1 th\u1ee7, \u0111\u1ee3i khi gi\u1eb7c gi\u1ea3i t\u00e1n qu\u00e2n l\u1edbn, t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh k\u1ebf ti\u1ebfn l\u00ean, sau \u0111\u00f3 tu s\u1eeda trung b\u1ea3o. Tr\u1ea1i th\u1ee9 hai d\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb tu s\u1eeda, \u0111\u1ee3i khi tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t xong, t\u00e2u xin ch\u1ec9 th\u1ecb.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ed1 th\u1ee7 tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t, trong\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300bghi ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2, nay theo\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u gi\u1eb7c T\u00e2y g\u00e2y h\u1ea5n \u1edf n\u01a1i tu s\u1eeda tr\u1ea1i t\u1ea1i L\u00e2n Ph\u1ee7, trong\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300bghi ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2, nay theo\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, l\u00e0 ng\u00e0y 12.)<\/i>\r\n\r\n[33] Chi\u1ebfu: T\u1eeb nay c\u00e1c quan ty t\u1ea1i kinh \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed quan vi\u00ean[footnote] T\u1eeb nay c\u00e1c quan ty t\u1ea1i kinh \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed quan vi\u00ean, ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo\u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300btuy\u1ec3n c\u1eed 28-8 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u00f4ng b\u00e1o cho c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch, x\u00e9t h\u1ed3 s\u01a1 l\u00fd l\u1ecbch, n\u1ebfu kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, m\u1edbi cho ph\u00e9p t\u00e2u ti\u1ebfn c\u1eed.\r\n\r\n[34] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u1ec1 nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n trong ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1, m\u00e0 l\u00e0 do nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng binh \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea5p b\u00e1ch cho bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, tr\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean t\u00edch tr\u1eef kh\u1eafp n\u01a1i, do \u0111\u00f3 ti\u1ec1n \u1ea3o nhi\u1ec1u m\u00e0 ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p ch\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nhu\u1eadn kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"V\u00e0o th\u1eddi ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 h\u1ee7 b\u1ea1i d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Nh\u00e2n T\u00f4ng, m\u1ed7i n\u0103m v\u1eabn thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00edt. Ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i do vi\u1ec7c d\u00f9ng binh, l\u1eddi c\u1ee7a Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0 \u0111\u00fang. Tuy nhi\u00ean, khi ban \u0111\u1ea7u l\u1eadp ph\u00e1p, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0a c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea7m gi\u1ea5y t\u1edd giao d\u1ecbch \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, ho\u1eb7c d\u00f9ng ti\u1ec1n, b\u1ea1c, l\u1ee5a, l\u0129nh, ho\u1eb7c h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi t\u00f9y \u00fd, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u1ea5y thu\u1eadn ti\u1ec7n n\u00ean ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ed9ng r\u00e3i. \u0110\u1ebfn \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, h\u1ea1n ch\u1ebf b\u1eb1ng ph\u00e1p ch\u1ebf ba lo\u1ea1i thu\u1ebf, quy \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p t\u00f9y ti\u1ec7n, kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c; l\u1ea1i th\u00eam quan tr\u00e0 mua nhi\u1ec1u lo\u1ea1i tr\u00e0 k\u00e9m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ee7 h\u1ea1n ng\u1ea1ch, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n mua \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb l\u1ed7; l\u1ea1i th\u00eam ph\u00e1p ch\u1ebf thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, d\u00e2n kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn n\u00f3 h\u1ee7y ho\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng. N\u1ebfu bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng v\u00ec l\u1ee3i nh\u1ecf m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i nh\u1eb9, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1p ch\u1ebf n\u00e0o kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 v\u1ed1n c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ed1t, ph\u1ea3i k\u00e8m theo ti\u1ec1n m\u1eb7t, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, v.v. m\u1edbi b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec ti\u1ec1n m\u1eb7t, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, v.v. \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n tr\u00e0 l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh g\u00e1nh n\u1eb7ng cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, do \u0111\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 tham gia, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c; ch\u1ec9 c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec quy\u1ec1n mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi n\u1eb1m trong tay th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do gi\u00e1 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c lu\u00f4n cao, m\u00e0 quan ph\u00ed l\u1ea1i n\u1eb7ng.\"<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, n\u01b0\u1edbc Vu \u0110i\u1ec1n c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[36] Vua ph\u00ea: <i>\"Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n, s\u1ed1 qu\u00e2n c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, kinh \u0111\u00f4 l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, v\u1ec1 l\u00fd l\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1eadn ti\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u00e0o n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t r\u00fat v\u1ec1.\"<\/i>\r\n\r\n[37] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i chi\u1ebfu m\u1ec7nh, xu\u1ea5t qu\u00e2n x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ecbch, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y ph\u1ea3i d\u00f9ng binh. C\u00e1c quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam c\u0169ng d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 chi\u00eau n\u1ea1p, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c man t\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n. D\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 \u1edf Qu\u1ef3, H\u1ea1p v\u1ed1n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec1m ch\u1ebf l\u1ecfng l\u1ebbo, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i d\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u00e0n \u00e1p, nh\u01b0ng th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a ch\u00fang v\u1eabn ch\u01b0a b\u1ecb b\u1eaft. M\u1ea5y ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc l\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1ee7a quan bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc \u0111\u1ecbch \u0111ang t\u1eadp trung binh l\u1ef1c, tuy ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng c\u00f3 quan bi\u00ean gi\u1edbi n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 khi\u00eau kh\u00edch. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay ch\u00ednh s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, t\u00e0i ch\u00ednh qu\u1ed1c gia v\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u1ec1u ki\u1ec7t qu\u1ec7. L\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f2n lo thi\u00ean tai x\u1ea3y ra kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3, n\u1ebfu b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 bi\u1ebfn, l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1? E r\u1eb1ng c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean b\u00ed m\u1eadt r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 t\u1ea5u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ea5t binh, ho\u1eb7c n\u00f3i l\u00e0 \u0111i \u0111\u00e1nh T\u00e2y Phi\u00ean. Vua h\u1ecfi: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u00fd g\u00ec?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"C\u00f3 l\u1ebd h\u1ecd mu\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u1ed3n s\u1ee9c \u0111\u00e1nh T\u00e2y Phi\u00ean, \u0111\u00e0n \u00e1p xong r\u1ed3i m\u1edbi quay l\u1ea1i tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. B\u1edfi n\u1ebfu ngay l\u1eadp t\u1ee9c tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, h\u1ecd c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea5y L\u01b0\u01a1ng th\u1ecb giao k\u1ebf s\u00e1ch cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh, e r\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nPh\u00f9ng Kinh l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 nghe n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an m\u01b0\u1ee3n qu\u00e2n.\"<\/i> Vua nghi ng\u1edd Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng ch\u1ecbu[footnote]Vua nghi ng\u1edd Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng ch\u1ecbu, ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt gi\u1eb7c H\u1ea1 m\u01b0\u1ee3n qu\u00e2n c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, th\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, e r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, tin b\u00e1o r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n t\u1eeb v\u00f9ng trung t\u00e2m \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 Trung Qu\u1ed1c bi\u1ebft. Vua n\u00f3i: <i>\"Qu\u1ea3 th\u1eadt c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"D\u00f9 c\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i, li\u1ec1n kinh doanh ch\u00e2u Tuy, l\u1ea1i chi\u1ebfm ch\u00e2u Ng\u00e2n, vi\u1ec7c chi\u1ebfm ch\u00e2u Ng\u00e2n c\u1ea7n xem x\u00e9t. Ph\u00e1 v\u1ee1 th\u1ebf li\u00ean k\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd. H\u1ecd cho r\u1eb1ng n\u1ebfu Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, s\u1ebd nh\u00f2m ng\u00f3 U Y\u00ean; n\u1ebfu nh\u00e2n l\u00fac Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 vi\u1ec7c, c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a ta, th\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ea5t l\u1edbn. Vua n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 c\u00f2n nh\u1ecf, \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u1eafm quy\u1ec1n, gi\u1eadn d\u1eef m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c xin qu\u00e2n c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, th\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an m\u00e0 n\u00f3i, d\u00f9 \u0111\u1ed3ng \u00fd, c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? C\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Trung Qu\u1ed1c, m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn m\u00ecnh, Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, ch\u1ec9 e r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c xa, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00f3, th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eadt s\u1ef1 l\u1ea5y s\u1ef1 b\u00ecnh t\u0129nh v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i ph\u00f3. D\u00f9 th\u00eam m\u1ed9t Khi\u1ebft \u0110an, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i h\u1ed7n lo\u1ea1n. N\u1ebfu mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u00f4ng, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n bi\u1ebft. H\u01a1n n\u1eefa, ta c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh l\u0169y, d\u1ecdn s\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ecbch, th\u00ec \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda l\u1edbn cho ta. C\u00f2n hai n\u01b0\u1edbc h\u1ecd t\u1eadp trung \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0m sao duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i? \u0110i\u1ec1u ta lo ng\u1ea1i, ch\u1ec9 l\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f3 ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u00e0 th\u00f4i! Ti\u1ebft ki\u1ec7m l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i s\u1ee9c d\u00e2n, m\u00e0 l\u1ea5y s\u1ef1 b\u00ecnh t\u0129nh v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng \u0111\u1ee3i th\u1eddi c\u01a1 c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, th\u00ec ngo\u1ea1i ho\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i!\"<\/i>\r\n\r\nPh\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"E r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd nh\u01b0 vi\u1ec7c th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ea5t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9, d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 khinh nh\u1eddn.\"<\/i> Kinh n\u00f3i: <i>\"\u0110i b\u00e1o cho h\u1ecd, b\u1ea3o h\u1ecd n\u00f3i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, h\u1ecd li\u1ec1n nh\u1eadn l\u1eddi, cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t nh\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Khi\u1ebft \u0110an tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t. Nh\u01b0 l\u00fac cu\u1ed1i \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, mu\u1ed1n g\u1eedi g\u1eafm h\u1eadu du\u1ec7, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i n\u00ean nh\u1eadn l\u1eddi.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec? N\u1ebfu h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd m\u1ea1nh m\u1ebd, h\u00e1 v\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c; n\u1ebfu y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng d\u1ec5 khu\u1ea5t ph\u1ee5c. H\u01a1n n\u1eefa, th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ee3 Di, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00fac nh\u00e0n r\u1ed7i s\u1eeda sang ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p, khi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i x\u1ee9ng ch\u1ee9c, c\u1ee7a c\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, binh l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, vi\u1ec7c gi\u1ea3 d\u1ed1i, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m.\"<\/i> <i>(<i>\"Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, mu\u1ed1n g\u1eedi g\u1eafm h\u1eadu du\u1ec7\"<\/i>, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[39] Nh\u00e0 Vua lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c ch\u01b0a th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh l\u00e0 do t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, v\u00ec v\u1eady th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u hi\u1ec7n nay. N\u1ebfu ch\u01b0a lo \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i ch\u00ednh m\u00e0 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec vi\u1ec7c kh\u00f3 th\u00e0nh. Th\u1ea7n t\u1eebng n\u00f3i vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u00e1nh c\u1edd, th\u1eafng b\u1ea1i ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111i qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd hay kh\u00f4ng. L\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch, n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ea7n lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n, ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thu\u1eadn l\u1ee3i cho n\u00f4ng d\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n h\u1ebft s\u1ee9c quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 sai d\u1ecbch.\"<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1eeba lang, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu khi v\u1ec1 h\u01b0u, \u00e2n \u0111i\u1ec3n trong di bi\u1ec3u s\u1ebd gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc so v\u1edbi khi t\u1ea1i ch\u1ee9c, c\u00f2n c\u00e1c v\u00f5 quan th\u00ec giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n thi h\u00e0nh. \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan Ng\u1ee5y M\u1eb7c t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 nh\u1ea7m l\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u01b0 \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c m\u00e0 ban cho ch\u1ee9c kinh quan, n\u00ean nay s\u1eeda l\u1ea1i.\"<\/i> Nh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>\"M\u1eb7c \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng!\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y ghi v\u00e0o s\u1ed5.\"<\/i>\r\n\r\nNh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>\"V\u1ed1n \u0111\u00e3 h\u1ee3p l\u1ec7 ghi v\u00e0o s\u1ed5, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Cho gi\u1ea3m hai n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a.\"<\/i> Nh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1ed1t.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady r\u1ea5t hay. B\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ecdi vi\u1ec7c, sao c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, giao ph\u00f3 cho tai m\u1eaft t\u00e2m l\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, r\u1ed3i d\u00f9ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y, khi\u1ebfn m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1eadn l\u1ef1c, nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0o b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 ch\u1eb3ng th\u00e0nh?\"<\/i>\r\n\r\n[41] Nh\u00e0 Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u b\u1eaft gi\u1eef m\u1ed9t kh\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u1edf qu\u00e2n An T\u00fac v\u00ec t\u1ed9i l\u1ea5y v\u1ee3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1p h\u1ed9 sinh con, r\u1ed3i giam v\u00e0o ng\u1ee5c, em trai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ee9 gi\u1ea3 L\u00fd L\u1eadp Chi \u0111\u1ec3 k\u00eau oan, khi\u1ebfn h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc n\u1ed5i lo\u1ea1n. Vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7 c\u0169, sao l\u1ea1i g\u00e2y ra n\u00e1o lo\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady? \u0110\u1ec1u l\u00e0 do c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ea5u hi\u1ec3u \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ed1 t\u00ecnh g\u00e2y chuy\u1ec7n. Tuy \u0111\u00e3 x\u1eed l\u00fd r\u1ed3i, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u0103n d\u1ea1y th\u00eam c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u00e1c l\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay t\u00e0i l\u1ef1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia v\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda sang, c\u00e1c khanh h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a Ng\u1ee5y Tr\u01b0ng c\u00f3 n\u00f3i: 'Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 y\u00ean, ng\u01b0\u1eddi xa t\u1ef1 ph\u1ee5c.' \u0110\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 l\u00fd l\u1ebd ch\u00ed l\u00fd. T\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda sang m\u00e0 t\u00e0i d\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi xa kh\u00f4ng ph\u1ee5c.\"<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"Trong \u300aThi\u300b c\u00f3 c\u00e2u: 'L\u00e0m \u01a1n cho Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec3 y\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng.' \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec tr\u1ecb n\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc v\u1eady.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed ph\u00e2n, r\u1ea5t h\u1ee3p th\u1eddi c\u01a1, thi\u00ean h\u1ea1 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1eaft s\u1ebd vui m\u1eebng v\u00ec \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i> An Th\u1ea1ch xin ban chi\u1ebfu minh x\u1eed ph\u00e2n.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 mu\u1ed1n c\u00e1c quan bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft \u00fd n\u00e0y, n\u1ebfu tuy\u00ean b\u1ed1 ra, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 sinh gian.\"<\/i> B\u00e8n th\u00f4i.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, S\u01a1n Nam T\u00e2y \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Cao M\u1eadt qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng[footnote]Ch\u1eef 'Cao' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'Th\u01b0\u01a1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 nh\u1ea5t chi 37, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 15 Th\u1ea7n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda.[\/footnote] Qu\u1ea7n l\u00e0m B\u1ea3o T\u00edn, B\u1ea3o T\u0129nh \u0111\u1eb3ng qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong l\u00e0m Gia V\u01b0\u01a1ng. V\u1eabn sai \u0111\u1ea1i x\u00e1, ghi t\u00ean V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00ean tr\u00ean. Vua ban \u0111\u1ea7u ng\u1ea1i Qu\u1ea7n c\u00f2n tr\u1ebb, ch\u01b0a th\u1ec3 th\u00eam hai tr\u1ea5n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u00c2n hu\u1ec7 cho ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(\u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Hai v\u01b0\u01a1ng ra ph\u1ee7, Ph\u00f9ng H\u1ea1o \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng h\u1ecfi Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ecbch Quang v\u00e2n v\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n H\u1ea1o \u0111\u1ee3i ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 3 s\u1eeda tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quan c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 l\u00e0m ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 quan, ph\u1ee5 ch\u00e9p. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b, \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c ti\u1ebfn phong Cao M\u1eadt qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea7n l\u00e0m Y\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p ch\u1ee9c quan khi Qu\u1ea7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c phong, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u00e9p t\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.)<\/i>\r\n\r\n[43] Sai ph\u00e1i H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, T\u01b0 hu\u00e2n lang trung Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd B\u00ecnh \u0111i xem x\u00e9t th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u00e0 th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh. Tri\u1ec7u Ti\u1ebft v\u00e0 L\u00fd Hi\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng hai th\u00e0nh n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xin d\u00f9ng m\u1ed9t ho\u1ea1n quan th\u00e2n t\u00edn c\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f9ng \u0111i. Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111i tuy\u00ean ph\u1ee7, l\u1ea1i sai ho\u1ea1n quan \u0111i x\u00e9t l\u1ea1i, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> \u0110\u1ecbnh d\u00f9ng T\u0103ng B\u1ed1, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u do d\u1ef1 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Vua n\u00f3i: <i>\"T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 thu\u1ed9c quan c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ng\u00f4 Sung xin d\u00f9ng T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng C\u1ea3nh \u00d4n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c xin d\u00f9ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a Gi\u00e1ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua suy ngh\u0129 l\u00e2u r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"C\u0169ng kh\u00f4ng sao.\"<\/i> L\u1ea1i mu\u1ed1n sai L\u00fd B\u00ecnh c\u00f9ng \u0111i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i. L\u00fd Hi\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m V\u0129nh H\u01b0ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p \u00fd Vua, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9. <i>(C\u1ea7n xem L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y gi\u1eef ch\u1ee9c g\u00ec, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean th\u1eeba th\u1ee5. B\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\nC\u1ea3nh Hi\u1ebfn nh\u1eadn m\u1ec7nh, li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Hai th\u00e0nh kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u01a1i m\u1edbi bi\u1ebft.\"<\/i> \u0110i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u00e3 th\u1ea5t th\u1ee7. \u0110\u1ebfn Phu Di\u00ean, \u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng th\u00e0nh La Ng\u1ed9t c\u00e1ch Tuy \u0110\u1ee9c h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e0 m\u1ed9t t\u00f2a th\u00e0nh c\u00f4 l\u1eadp, \u0111\u00e0o gi\u1ebfng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1eef. \u00d4ng c\u00f2n \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1eaft th\u1ea5y tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 c\u1ea3nh d\u00e2n ch\u00fang ti\u1ec1u t\u1ee5y, qu\u00e2n l\u00ednh than th\u1edf, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c l\u00e0m v\u00f4 \u00edch, ph\u1ebf b\u1ecf nh\u1eefng t\u00f2a th\u00e0nh v\u00f4 d\u1ee5ng, nghi\u00eam l\u1ec7nh c\u00e1c t\u01b0\u1edbng lo ph\u00f2ng b\u1ecb l\u00e0 \u0111\u1ee7. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0m h\u1ea1i n\u01b0\u1edbc, xin tr\u1ecb t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt. \u00d4ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n sinh s\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf th\u00ec cho v\u00e0ng l\u1ee5a, ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn th\u00ec ban ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, e r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng x\u1ea3o quy\u1ec7t nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, khi c\u00f3 vi\u1ec7c s\u1ebd l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, n\u00ean ng\u0103n ch\u1eb7n ngay.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fd B\u00ecnh \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi Phu Di\u00ean h\u1ecfi th\u0103m v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, kh\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o n\u00f3i l\u00e0 ti\u1ec7n, xin ph\u00e1 b\u1ecf ngay \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u1ed1i lo cho c\u1ea3 v\u00f9ng.\r\n\r\n<i>(Th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh th\u1ea5t th\u1ee7 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t <i>(18)<\/i>. S\u00e1ch \u300aC\u1eedu tri\u1ec1u th\u00f4ng l\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a H\u00f9ng Kh\u1eafc c\u00f3 ch\u00e9p v\u1ec1 C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, l\u00e0 con c\u1ee7a S\u01b0 \u0110\u1ee9c.)<\/i>\r\n\r\n[44] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 k\u1ebb tham c\u00f4ng sinh s\u1ef1, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng m\u00e2u thu\u1eabn, g\u00e2y ra xung \u0111\u1ed9t bi\u00ean gi\u1edbi. Tuy \u0111\u00e3 xem x\u00e9t v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eabn lo ch\u01b0a th\u1ea5u hi\u1ec3u h\u1ebft \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh trong vi\u1ec7c tr\u1ea5n an t\u1ee9 di, n\u00ean c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban l\u1ec7nh c\u1ea3nh c\u00e1o. Tr\u1eeb vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 g\u00e2y r\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tri\u1ec1u c\u1ed1ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c su\u00fd th\u1ea7n c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eeb nay tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh, gi\u1eef y\u00ean \u1ed5n, theo d\u00f5i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd g\u00e2y s\u1ef1. N\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m, s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.\"<\/i>\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan: <i>\"Khi \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Qu\u00e2n gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 x\u00e9t duy\u1ec7t. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5. C\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau c\u00f3 tang ph\u1ea3i gi\u1ea3i ch\u1ee9c, ho\u1eb7c v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 tang, theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'mi\u1ec5n \u0111\u1ec3 tang' v\u00e0 ghi v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5. B\u1ec1 t\u00f4i trong th\u1eddi gian tang ch\u1ebf, v\u00ec m\u1ec7nh Vua m\u00e0 ph\u1ea3i b\u1ecf tang \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ecd mu\u1ed1n, kh\u00f4ng n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 'mi\u1ec5n'. T\u1eeb nay, n\u00ean ban ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00f4ng cho \u0111\u1ec3 tang, v\u00e0 kh\u00f4ng ghi v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5.\"<\/i>\r\n\r\n[46] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, c\u00e1c v\u0103n th\u1ea7n thu\u1ed9c L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, v\u0169 th\u1ea7n t\u1eeb Ho\u00e0nh h\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean, khi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i c\u00f4ng t\u00e1c t\u1ea1m th\u1eddi trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u1ea5n Ph\u1ee5ng s\u1ee9, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u1ea5p d\u1ea5u \u0111\u1ed3ng, v\u1edbi ch\u1eef <i>\"Ph\u1ee5ng s\u1ee9 Chu k\u00fd\"<\/i>. V\u00ec Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t cao th\u1ea5p, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p \u1ea5n, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t, l\u1ea1i th\u00eam s\u1ed1 \u1ea5n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.\r\n\r\n[47] Vua n\u00f3i: <i>\"Chi\u1ebfu l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn thi h\u00e0nh kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn. Nh\u01b0 ph\u00e1p gi\u00e1o duy\u1ec7t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tr\u00ecnh l\u00ean \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, Thu\u1eadn An qu\u00e2n l\u1ea1i b\u1ecf x\u00f3, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo. C\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c B\u1ea1c ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u00e1t ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau, quan \u0111\u1ec1 c\u1eed h\u1ecfi, th\u00ec n\u00f3i: 'Tuy c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng kh\u00f4ng cho ph\u00e1t.' Sao c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady!\"<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i th\u1ea7n n\u1ebfu th\u1ea5y ph\u00e1p l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ee3p, n\u00ean t\u00e2u tr\u00ecnh, sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n kh\u00f4ng thi h\u00e0nh?\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m D\u1ee5c t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n phu H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1edf g\u1ed7 \u0111\u1ebfn L\u00e2n Ch\u00e2u, b\u1ecb l\u01b0u l\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng m\u00e0 kh\u00f4ng cho n\u1ed9p.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Hai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng e r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1edbm gi\u00e1ng ch\u1ee9c, v\u00ec h\u1ecd b\u1ed1 tr\u00ed sai l\u1ea7m, khi\u1ebfn c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ed9 b\u1ecb lao \u0111ao, d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 s\u00e1t. N\u1ebfu x\u00e9t theo ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ed9i kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y do B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i do quan t\u00f2a. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, x\u1eed t\u1ed9i quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt, d\u00f9 c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng. B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng n\u00f3i, k\u1ebft \u00e1n oan m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft l\u00e0 t\u1ed9i kh\u00f4ng nh\u1eb9, nay vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0m h\u1ea1i c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ed9, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u00e2n x\u00e1 nh\u1eb9.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Theo l\u00fd, d\u00f9 b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ec1n m\u1ea1ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ee3i khi th\u1ea5y s\u1ef1 th\u1eadt, t\u1ea5t s\u1ebd tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 mu\u1ed1n x\u1eed nghi\u00eam, c\u00e0ng n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.\"<\/i>\r\n\r\n[48] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang, ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn khai kh\u1ea9n ho\u1eb7c tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u01a1n xin nh\u1eadn c\u1ea3 h\u1ed9 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf b\u1ecf tr\u1ed1n, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh ph\u1ea3i ch\u1ecbu n\u1ed9p thay. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tri \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u Tri\u1ec7u B\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u00e0y ru\u1ed9ng hoang, kh\u1edfi thu\u1ebf hai kho\u1ea3n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u m\u1edd \u00e1m, tuy c\u00f3 danh l\u00e0 kh\u1edfi thu\u1ebf nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf, nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn coi \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng lao, xin r\u0103n \u0111e.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\nNg\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tri\u1ec7u Gi\u00e1m \u0110\u01a1n ch\u00e2u t\u1eedu thu\u1ebf, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 kinh, qu\u1ea3n vi\u1ec7c v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n trong thi\u00ean h\u1ea1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 sai c\u00e1c h\u1ecda s\u0129 trong vi\u1ec7n v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"E r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan tri\u1ec1u c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra t\u00e0i li\u1ec7u, may ra m\u1edbi kh\u00f4ng sai l\u1ec7ch.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u1eed Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\nNg\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Truy ch\u00e2u, trong ng\u1ee5c c\u00f3 v\u1ee5 ch\u00e1y v\u00e0 l\u00e0m gi\u1ea3 con d\u1ea5u, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed. Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Theo lu\u1eadt, ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 tr\u00ean 90 tu\u1ed5i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, th\u00ec n\u00ean xin x\u00e9t l\u1ea1i.\"<\/i> B\u00e0n v\u1edbi Tri ch\u00e2u Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau, b\u00e8n m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i ch\u1ebft. T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng o\u00e1n gi\u1eadn, b\u00e8n ki\u1ec7n Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng qua s\u1ea3nh, v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<em>(Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n ch\u00e9p trong b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng sau \u0111\u00f3 b\u1ecb ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u00e1ch ch\u1ee9c.)<\/em>\r\n\r\n[49] Chi\u1ebfu cho Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu c\u00e1c quan so\u1ea1n th\u1ea3o c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau, th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, giao cho quan t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh xem x\u00e9t. N\u1ebfu v\u1eabn ch\u01b0a \u1ed5n, th\u00ec t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> <i>(C\u00e1c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2, 21 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 3, 19 th\u00e1ng 10 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[50] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u00e1c binh s\u0129 tham gia \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Di \u1edf Du ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u00fa, L\u00fd Quang C\u00e1t, V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5n, v\u00e0 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi.\r\n\r\n[51] Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi t\u00e2u xin d\u1ec7t th\u1ea3m tr\u1ea3i n\u1ec1n \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0n. Vi\u1ec7n L\u1ec5 ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 v\u00e0 nghi th\u1ee9c Nam Giao \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 th\u1ea3m tr\u1ea3i n\u1ec1n, n\u00ean chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf. Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n Long xin d\u1ec7t th\u1ea3m tr\u1ea3i n\u1ec1n.\r\n\r\n[52] Ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng s\u1ef1 s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty, v\u00ec T\u00f4ng \u0110\u1ec5 [footnote]T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ebf h\u1ec7 4\/25 gi\u1ed1ng nhau, Ch\u1ee9c quan 11\/20 vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4ng \u0111\u1ec7', \u0111o\u1ea1n tr\u00ean 'T\u00f4ng \u0110\u1ec5' Ch\u1ee9c quan 11\/19 c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4ng \u0111\u1ec7'.[\/footnote] v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u xin, t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u00e3 qua kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n quan, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 10 n\u0103m, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n quan. Ki\u1ec3m tra l\u1ea1i chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb n\u00e0o v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang c\u00f3 ban th\u00e1nh ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u00f4ng H\u1eadu v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, vi\u1ec7n d\u1eabn th\u1ec3 l\u1ec7 c\u1ee7a Kh\u1eafc K\u1ebf v\u00e0 tr\u00edch d\u1eabn \u0111o\u1ea1n v\u0103n trong s\u00e1ch x\u00e1 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4 th\u00e1ng gi\u00eang: 'V\u0103n v\u00f5 ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n quan, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n kh\u1ea3o x\u00e9t.'<\/i>\r\n\r\n<i>Xem x\u00e9t k\u1ef9 \u0111o\u1ea1n v\u0103n trong s\u00e1ch x\u00e1 tr\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n kh\u1ea3o x\u00e9t. V\u00ec t\u00f4ng th\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 th\u1eddi h\u1ea1n kh\u1ea3o x\u00e9t, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00e1u \u0111\u1eddi th\u1ee9 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng khi kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9 th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i. T\u1eeb khi c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb l\u1ea5y 10 n\u0103m l\u00e0m chu\u1ea9n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f4ng th\u1ea5t h\u1ee3p l\u1ec7 chuy\u1ec3n quan c\u0169ng ph\u1ea3i qua kh\u1ea3o x\u00e9t, xem x\u00e9t l\u1ea1i th\u1eddi gian nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i hay kh\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i th\u00ec ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian [footnote]n\u1ebfu c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i th\u00ec ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ebf h\u1ec7 4\/25, Ch\u1ee9c quan 11\/20 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i'.[\/footnote], v\u00ec v\u1eady c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 kh\u1ea3o x\u00e9t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ed1i v\u1edbi quan l\u1ea1i b\u00ean ngo\u00e0i.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c Kh\u1eafc K\u1ebf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n quan, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 do c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd nh\u1ea7m. V\u00ec Kh\u1eafc K\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u1ecb gi\u1ea3m 5 n\u0103m th\u1eddi h\u1ea1n chuy\u1ec3n quan, n\u1ebfu theo ch\u1ec9 th\u1ecb c\u0169, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m n\u1eefa m\u1edbi h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5. Nay vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 n\u00ean thu h\u1ed3i hay kh\u00f4ng, t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u1ec9 th\u1ecb c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vi\u1ec7c vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7nh ho\u00e3n chuy\u1ec3n quan trong c\u00e1o t\u1eeb n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00f4ng th\u1ea5t l\u1ea5y 10 n\u0103m l\u00e0m chu\u1ea9n, nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, sao c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ec7n d\u1eabn c\u00e1o t\u1eeb l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9?<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c T\u00f4ng H\u1eadu v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin chuy\u1ec3n quan, xin ban ch\u1ec9 th\u1ecb cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty th\u00f4ng b\u00e1o, theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 [footnote]xin ban ch\u1ec9 th\u1ecb cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty th\u00f4ng b\u00e1o, theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Ch\u1ee9c quan 11\/20 vi\u1ebft l\u00e0 'xin ban ch\u1ec9 th\u1ecb cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty th\u00f4ng b\u00e1o, theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y'.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng Kh\u1eafc K\u1ebf \u0111\u00e3 gi\u1ea3m th\u1eddi h\u1ea1n chuy\u1ec3n quan, ch\u1ec9 c\u00f2n thi\u1ebfu m\u1ed9t n\u0103m, kh\u00f4ng thu h\u1ed3i, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i theo [footnote]ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i theo, s\u00e1ch tr\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 's\u1edf \u0111\u1ecbnh'.[\/footnote]. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng gi\u00eang, L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u01a1 n\u00f3i..., c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1ea5n c\u00f4ng Ph\u1ee7 Ninh b\u1ea3o v\u00e0 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c. <i>(Vi\u1ec7c gi\u1eb7c t\u1ea5n c\u00f4ng Ph\u1ee7 Ninh b\u1ea3o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u0103n c\u1ee9 theo bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ti\u1ebft.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng hai, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>\"La Ng\u1ed9t th\u00e0nh ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> <i>(N\u0103m ng\u00e0y sau, Ph\u1ee7 Ninh b\u1ecb h\u00e3m, La Ng\u1ed9t th\u00e0nh c\u0169ng b\u1ecb b\u1ecf kh\u00f4ng gi\u1eef, n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo. Ng\u00e0y 18 ho\u1eb7c ng\u00e0y 18 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea5n c\u00f4ng, hai ng\u00e0y sau th\u00ec h\u00e3m, n\u00ean \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng ba tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>\"Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c l\u1ea1i mu\u1ed1n tu s\u1eeda Ph\u1ed1i C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ngh\u0129a H\u1ee3p tr\u1ea5n. Ng\u1ea1c tham lam x\u1ea3o quy\u1ec7t, m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ec1u nghe theo k\u1ebf c\u1ee7a Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf. K\u1ebf Th\u1ebf l\u00e0 k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9ng binh. Ng\u1ea1c t\u00e0n b\u1ea1o gi\u1ebft ch\u00f3c, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u1eadp uy, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh x\u1ea5u xa, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y lo l\u1eafng g\u1ea7n. La Ng\u1ed9t th\u00e0nh ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, T\u00e2n Th\u1ea3o, Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u1ec1u ch\u01b0a c\u00f3 g\u00ec, v\u1ed9i v\u00e0ng kh\u1edfi c\u00f4ng Ph\u1ed1i C\u01b0\u01a1ng, coi bi\u00ean gi\u1edbi nh\u01b0 n\u1ed9i \u0111\u1ecba, v\u1ed9i b\u1ecf b\u00ea ph\u00f2ng th\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7u c\u00f4ng kh\u00f3 th\u00e0nh. H\u00e0ng r\u00e0o \u0111\u1ed5 n\u00e1t, d\u00e2n ch\u00fang ti\u00eau \u0111i\u1ec1u, c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn. Binh t\u01b0\u1edbng tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, th\u1ea7n ch\u1ec9 qu\u1ea3n vi\u1ec7c th\u00e0nh qu\u00e1ch v\u00e0 ki\u1ec7n t\u1ee5ng m\u00e0 th\u00f4i. V\u1eeba tu s\u1eeda Ngh\u0129a H\u1ee3p, l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh quy ho\u1ea1ch Ph\u1ed1i C\u01b0\u01a1ng, xa c\u00e1ch nhau, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng hai, n\u0103m ng\u00e0y sau, Ph\u1ee7 Ninh b\u1ecb h\u00e3m, La Ng\u1ed9t th\u00e0nh c\u0169ng b\u1ecb b\u1ecf kh\u00f4ng gi\u1eef. <i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ti\u1ebft, ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo.)<\/i>\r\n\r\nVua t\u1eebng h\u1ecfi Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3: <i>\"Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c chi\u1ebfm La Ng\u1ed9t th\u00e0nh v\u00e0 Ph\u1ee7 Ninh hai tr\u1ea1i, nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u1ea1i, n\u00ean l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Qu\u1ef3 \u0111\u00e1p: <i>\"Xin nhanh ch\u00f3ng ph\u00f2ng b\u1ecb Ph\u1ee7 Ninh, th\u00ec La Ng\u1ed9t th\u00e0nh s\u1ebd kh\u00f4ng lo.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"T\u1ea1i sao?\"<\/i> Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 chi\u1ebfm Linh V\u0169, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u00e1nh Thanh Vi\u1ec5n, sau \u0111\u00f3 Linh Ch\u00e2u th\u1ea5t th\u1ee7. Nay Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng m\u00e0 th\u00e0nh nh\u1ecf, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, n\u1ebfu d\u00f9ng k\u1ebf tr\u01b0\u1edbc, \u1eaft s\u1ebd chi\u1ebfm Ph\u1ee7 Ninh tr\u01b0\u1edbc. Ph\u1ee7 Ninh th\u1ea5t th\u1ee7, La Ng\u1ed9t th\u00e0nh s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u1ea5t!\"<\/i> Vua r\u1ea5t cho l\u00e0 ph\u1ea3i, nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp ph\u00f2ng b\u1ecb th\u00ec Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u00e3m, b\u00e8n b\u1ecf La Ng\u1ed9t th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, vi\u1ec7c b\u1ecf La Ng\u1ed9t th\u00e0nh v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng ba, Qu\u00fd M\u00e3o. Ng\u00e0y m\u00f9ng 7 th\u00e1ng hai, Qu\u00fd H\u1ee3i, Qu\u1ef3 n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ph\u00e2n c\u00f4ng c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[55] Binh b\u1ed9 Lang trung Tr\u1ea7n Kinh l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ee7 L\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Qu\u1ea3, \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd Ung T\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee7 L\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ki\u00eam c\u00e1c vi\u1ec7c Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Kinh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c c\u00e1c Gi\u00e1m ty Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, T\u1ea1 C\u1ea3nh S\u01a1, L\u00fd C\u1ea3o Khanh, Ti\u1ebft Li\u00ean y\u1ebfn \u1ea9m v\u01b0\u1ee3t quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c L\u00fd Nguy\u00ean Du t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Thu\u1ea7n Nh\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 h\u1ecdp u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, d\u00f9ng k\u1ef9 n\u1eef \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam khuya, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e9m g\u1ea1ch \u0111\u00e1, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9, m\u00e0 C\u1ea3nh S\u01a1, C\u1ea3o Khanh c\u00e0ng kh\u00f4ng gi\u1eef ph\u00e9p t\u1eafc, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t quy \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> <i>(S\u00e1ch \u300aB\u1eb1ng S\u01a1n d\u1eef Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n th\u01b0\u300b c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[56] Chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c L\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110o\u1ea1n D\u1ecbch d\u1eddi sang L\u1ed9 Kinh T\u00e2y, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c L\u1ed9 Kinh T\u00e2y L\u00fd Chu \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, sai l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u Gi\u1ea3i. D\u1ecbch l\u1ea5y c\u1edb cha m\u1eb9 gi\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, c\u00f2n Chu \u1edf Kinh T\u00e2y b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ph\u1ee5ng m\u1ec7nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng Chu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, n\u00ean cho D\u1ecbch thay Chu. Chu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00f9ng D\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00f4n C\u1ed1 ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng, n\u00ean th\u00f4i.\r\n\r\n[57] L\u00fd Chu \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u00e0o s\u00f4ng Thoan l\u00e0m s\u00e1u k\u00eanh \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o \u0111\u1ea7m Ki\u1ec1m L\u00f4, n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, d\u1ef1 t\u00ednh c\u00f4ng tr\u00ecnh t\u1ed1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. Chu ch\u1ea5t v\u1ea5n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t r\u1eb1ng: <i>\"S\u00f4ng Thoan v\u1ed1n cao, ch\u1ea3y xu\u1ed1ng th\u1ea5p, n\u1ebfu \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00f2n lo s\u1ee3 v\u1ee1 \u0111\u00ea, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i d\u1eabn n\u01b0\u1edbc, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n.\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t s\u1ee3 Chu ng\u0103n c\u1ea3n, b\u00e8n xin giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh s\u1ee9 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Chu n\u00f3i: <i>\"Ta l\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ed9, l\u1ee3i h\u1ea1i hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u1edf m\u1ed9t l\u1ed9, d\u00f9 kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ta, ta c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng n\u00f3i.\"<\/i> Li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nay m\u1edf c\u1ea3 s\u00e1u k\u00eanh, th\u00e0nh c\u00f4ng ch\u01b0a ch\u1eafc, m\u00e0 chi ph\u00ed \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1edbn. Xin \u0111\u00e0o m\u1ed9t k\u00eanh th\u1eed tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng cho \u0111\u1ea7m Ki\u1ec1m L\u00f4, n\u00ean b\u1ecf ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ee9c d\u00e2n. N\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u00e0o sau c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.\r\n\r\nK\u00eanh \u0111\u00e0o cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3. Sau \u0111\u00f3, s\u00f4ng Thoan v\u1ee1 \u0111\u00ea, n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh \u0110\u1eb7ng, kh\u00f4ng ng\u1eadp qu\u00e1 v\u00e0i t\u1ea5m v\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1eb7ng m\u1edbi nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi b\u00e0n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a Chu.\r\n\r\n\u0110o\u1ea1n D\u1ecbch \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c L\u00fd Chu \u0111\u00e0o k\u00eanh, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u00e0i v\u0103n bia c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[58] T\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u00ed, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri T\u1eeb ch\u00e2u, v\u00ec ba l\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.\r\n\r\n[59] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 m\u01b0\u1ee3n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho n\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o qu\u1ef9 chi\u1ebft h\u1ed9c c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 Thi\u1ec3m T\u00e2y, n\u00ean l\u1ec7nh tr\u00edch ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 g\u1eedi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng.\r\n\r\n[60] Chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n phu s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, d\u1ed3n s\u1ee9c ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng t\u01b0. Vua lo ng\u1ea1i t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Mu\u1ed1n l\u00e0m gi\u00e0u, y\u00ean d\u00e2n, c\u1ea7n gi\u1ea3m vi\u1ec7c. Nh\u01b0 s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng kh\u01a1i th\u00f4ng th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec? S\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ee3i h\u1ea1i c\u0169ng nh\u01b0 nhau. Nay huy \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u d\u00e2n phu kh\u01a1i s\u00f4ng, ch\u1ec9 di chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f4ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i \u0111\u00e0o ph\u00e1 ru\u1ed9ng d\u00e2n ph\u00eda t\u00e2y, ch\u1ec9 l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u1ea1i nh\u01b0 nhau. N\u1ebfu tr\u1ecb s\u1eeda cho ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. N\u1ebfu ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y, l\u1ee3i h\u1ea1i nh\u01b0 nhau, th\u00ec Vua V\u0169 c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng ng\u00f2i, ra s\u1ee9c \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u1ea1ch? Lao d\u1ecbch d\u00e2n ch\u00fang th\u1eadt kh\u00f4ng n\u00ean coi th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng d\u00f9ng \u0111\u1ea1o ngh\u1ec9 ng\u01a1i sai khi\u1ebfn d\u00e2n, tuy c\u00f3 nh\u1ecdc nh\u1eb1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng.\"<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 21, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p sau vi\u1ec7c t\u0103ng qu\u00e2n kh\u01a1i s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t 17 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u01a1i s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p d\u01b0\u1edbi s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng c\u00f3 hai ch\u1eef <i>\"Phong h\u00e0\"<\/i>, e l\u00e0 ch\u1eef th\u1eeba, nay b\u1ecf \u0111i. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 5, L\u01b0u Ch\u00ed, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i n\u00f3i...)<\/i>\r\n\r\n[61] Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n v\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng, tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n h\u1ea1i, \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i b\u1ecb ch\u00f4n v\u00f9i, l\u00e0m r\u1ea1ng danh ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n n\u0103ng, kh\u00f4ng ai c\u00f3 t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, kh\u00f4ng ai c\u00f3 t\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i h\u00f9ng m\u1ea1nh, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc gi\u00e0u c\u00f3, g\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn th\u00e1i b\u00ecnh. V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh tuy xu\u1ea5t th\u00e2n th\u1ea5p k\u00e9m, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng lao n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n h\u1ea1i qu\u1ea3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n h\u1ea1i \u0111\u00e3 n\u00ean l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb ph\u00e1 ho\u1ea1i th\u1eddi cu\u1ed9c, t\u1ea5t nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9. Th\u1ea7n xem l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh n\u00f3i v\u1edbi Ph\u00f9 Ki\u00ean l\u00fac l\u00e2m chung, c\u00e0ng th\u1ea5y r\u00f5 V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 s\u00e2u s\u1eafc. Ph\u00f9 Ki\u00ean ch\u00ed l\u1edbn nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1eddi c\u01a1, th\u00edch l\u1eadp c\u00f4ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 b\u1ecdn M\u1ed9 Dung Th\u00f9y m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft, l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn \u00f4ng ta di\u1ec7t vong. V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh bi\u1ebft Ph\u00f9 Ki\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1eeb kh\u1eed b\u1ecdn M\u1ed9 Dung Th\u00f9y, n\u00ean khuy\u00ean \u00f4ng ta \u0111\u1eebng \u0111\u00e1nh T\u1ea5n. N\u1ebfu kh\u00f4ng, v\u1edbi s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n, mu\u1ed1n chi\u1ebfm T\u1ea5n c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f3?\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i h\u1ea1i, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1i l\u1ee3i. Hi\u1ec7n nay trong n\u01b0\u1edbc kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi B\u1eafc \u0110\u1ecbch, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 b\u1ecdn M\u1ed9 Dung Th\u00f9y ch\u01b0a di\u1ec7t, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi T\u1ea5n v\u1eady.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng n\u00f3i vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3ng v\u1ed9i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m trong m\u1ed9t ng\u00e0y m\u00e0 th\u1ea5y ngay hi\u1ec7u qu\u1ea3, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng g\u1ea5p, nh\u01b0 vi\u1ec7c tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n h\u1ea1i ch\u1eb3ng h\u1ea1n. C\u00f2n nh\u01b0 d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u1eddi c\u01a1 m\u00e0 l\u00e0m, kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00e1 v\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 21, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Ho\u00e0i Nam ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u1ee7 T\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam Th\u1ecb trung H\u00e0n K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n vi\u1ec7c H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e1i nhi\u1ec7m n\u00ean ban th\u00eam \u00e2n \u0111i\u1ec3n. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"E r\u1eb1ng H\u00e0n K\u1ef3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i Danh, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng n\u00ean ban th\u00eam \u00e2n \u0111i\u1ec3n, nh\u01b0ng H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c hai tri\u1ec1u \u1ee7y th\u00e1c, n\u1ebfu mu\u1ed1n gi\u1eef \u00f4ng ta l\u1ea1i, t\u00e1i nhi\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ban th\u00eam \u00e2n \u0111i\u1ec3n.\"<\/i> H\u00e0n K\u1ef3 cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, kh\u00f4ng nh\u1eadn.\r\n\r\n[63] Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00e0nh \u0111\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Kinh, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ung T\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ee3i ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd Du, \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu\u1ed9c th\u00e0nh \u0111\u00f4 ph\u1ee7 v\u00e0 l\u1ee3i ch\u00e2u l\u1ed9 c\u1ea5p ph\u00e1t ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e1p t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[64] Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"B\u1ed1n tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc; l\u1ea1i th\u00eam ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1, l\u00e0 n\u01a1i t\u1ea5t tranh gi\u00e0nh, v\u1ec1 sau ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng. \u0110\u00e3 tri\u1ec7u h\u1ed3i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n l\u0169y \u1edf g\u1ea7n b\u00ean trong. Sai L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c c\u00e2n nh\u1eafc l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c b\u1ecf gi\u1eef \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Nay \u0111\u00e3 tri\u1ec7u h\u1ed3i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f3 ph\u00f2ng th\u1ee7, vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u1ed3n l\u0169y c\u0169ng e r\u1eb1ng t\u1ed1n c\u00f4ng v\u00f4 \u00edch, h\u00e3y t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c thi c\u00f4ng, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00e1c, l\u1ea1i sai \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng sau khi \u0111\u1ebfn b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f9ng c\u00e2n nh\u1eafc t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> <i>(Ph\u1ea1m D\u1ee5c v\u00e2n v\u00e2n, ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng ho\u1eb7c chuy\u1ec3n v\u00e0o sau \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[65] Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>\"\u1ede tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh c\u00f3 gi\u1eb7c T\u00e2y sang c\u01b0\u1edbp, Tri b\u1ea3o an qu\u00e2n C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng h\u1ecfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1eb7c nhi\u1ec1u hay \u00edt, li\u1ec1n \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u thua, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u01b0 L\u1eadp may m\u1eafn to\u00e0n v\u1eb9n.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Vi\u1ec7c do th\u00e1m \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh s\u01a1 s\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady, T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a qu\u00e2n th\u00e0nh, t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi b\u1ecf v\u1ecb tr\u00ed ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111i xa, kh\u00f4ng xin ch\u1ec9 th\u1ecb c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, h\u00e1 ch\u1eb3ng l\u1ea7m l\u1ed7i sao! L\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty.\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec1u do Gi\u00e1ng ch\u1ec9 huy, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u00e1c b\u1ed9 thu\u1ed9c, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh, c\u00e1ch ph\u00eda nam b\u1ea3n qu\u00e2n 40 d\u1eb7m.\r\n\r\nT\u01b0 L\u1eadp l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An Nh\u1ea1c, \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n khi tu s\u1eeda tr\u1ea1i Tr\u1ecb B\u00ecnh.\r\n\r\n[66] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ea3 tr\u00ean c\u1ea1n v\u00e0 d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u cho d\u00e2n thu\u00ea, binh s\u0129 c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ee5 n\u00e0y giao cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu nh\u1eadn l\u00e0m s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, c\u00e1c ch\u1ee9c gi\u00e1m quan \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ty \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ty \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed7i n\u0103m thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 chi ph\u00ed, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ebfn nay, m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6 n\u0103m Nguy\u00ean ni\u00ean, L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu c\u00f9ng ch\u1ebf tr\u00ed.\r\n\r\n[67] Chi\u1ebfu cho Ty Thi\u00ean gi\u00e1m in v\u00e0 b\u00e1n l\u1ecbch, d\u00e2n gian kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd in, \u0111\u1ec3 l\u1ee3i t\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c chia \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c quan thu\u1ed9c c\u1ee7a Ty Thi\u00ean gi\u00e1m. Sau \u0111\u00f3, t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00e1n gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 68 vi\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng ti\u1ec1n \u0103n, Ph\u00e1n gi\u00e1m m\u1ed7i th\u00e1ng 7.500 \u0111\u1ed3ng, quan Ch\u00ednh 3.000 \u0111\u1ed3ng, c\u00e1c quan b\u00e1n l\u1ecbch ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng ti\u1ec1n \u0103n, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam 3.000 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n tr\u00e0 thang. L\u00fac n\u00e0y, v\u1eeba b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Gi\u00e1m quan c\u1ee7a Ty Thi\u00ean gi\u00e1m t\u1ea1i c\u00e1c kho v\u00e0 c\u1ecf kh\u00f4 \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u00ean Trung th\u01b0 ngh\u1ecb t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c cho h\u1ecd, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang nh\u1eadt k\u00fd\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1, mu\u1ed1n qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0m gi\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Th\u00e1i ph\u1ee7 t\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ea5u th\u0103ng, d\u00f9ng \u1ea5n l\u1eeda, ban b\u1ed1 cho c\u00e1c ch\u00e2u trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u00e1n. C\u1ea5m d\u00e2n t\u1ef1 \u00fd ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ea5u th\u0103ng, ph\u00e1p l\u1ec7nh r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay c\u00e1c quan ty ch\u1ec9 b\u00e1n b\u1ea3n in, cho ph\u00e9p d\u00e2n t\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ea5u th\u0103ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed \u0111inh di\u1ec7p, t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e9p \u0111o l\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u1ecfng.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 h\u1ecd H\u1ea7u \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi xin b\u1ea3n l\u1ecbch t\u1eeb Ty Thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u1ec3 in b\u00e1n, d\u00e2n gian c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi in th\u00eam l\u1ecbch nh\u1ecf, m\u1ed7i b\u00e1n gi\u00e1 m\u1ed9t hai \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ebfn nay c\u1ea5m h\u1eb3n l\u1ecbch nh\u1ecf, quan ty t\u1ef1 in b\u00e1n l\u1ecbch l\u1edbn, m\u1ed7i b\u00e1n gi\u00e1 v\u00e0i tr\u0103m \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ec3 thu l\u1ee3i. L\u1ea1i c\u00f3 Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1 h\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh t\u00e2u r\u1eb1ng: C\u00e1c ty r\u01b0\u1ee3u quan trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m li\u00ean x\u1ea5m \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m c\u1ee7i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, v\u1ebd \u0111\u1ed3 ban b\u1ed1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1. L\u1ea1i c\u00f3 ban h\u00e0ng t\u00e2u r\u1eb1ng: C\u00e1c tr\u1ea1m ng\u1ef1a trong thi\u00ean h\u1ea1, m\u1ed7i con ng\u1ef1a m\u1ed7i ng\u00e0y thu m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n ph\u00e2n, c\u0169ng thi h\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c kinh doanh l\u1ee3i nhu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady. C\u00f2n vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh Tuy Ch\u00e2u, \u0111\u1eafp th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, s\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ec1n quan l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ch\u1ee5c tr\u0103m \u1ee9c. Vi\u1ec7c b\u00e1n b\u1ea3n in \u0111\u1ea5u c\u00e2n c\u1ea7n tra c\u1ee9u ng\u00e0y th\u00e1ng. V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1 h\u00ecnh v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4, kh\u00f4ng ghi v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, binh l\u00ednh \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0m lo\u1ea1n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u00e2u l\u00ean Vua c\u1eed V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed. V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng v\u1ed1n l\u00e0 gia n\u00f4 c\u1ee7a Ngoa B\u00e0ng, m\u1ed9t \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c \u1edf n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u1ec1 Di\u00ean Ch\u00e2u, d\u1ea7n th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ti\u1ebfn c\u1eed t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng ta, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n K\u1ef3 h\u1eadu.\r\n\r\nGi\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng chuy\u00ean tr\u00e1ch ti\u1ebft ch\u1ebf, \u0111\u1ed1c th\u00fac t\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 Tri\u1ec7u D\u01b0 Kh\u00e1nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u00eda t\u00e2y. V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng h\u1eb9n v\u1edbi D\u01b0 Kh\u00e1nh h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf Kim Thang Xuy\u00ean, k\u1ebft minh v\u1edbi trang T\u00e1t, ai kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e9m. \u0110\u1ebfn h\u1eb9n, V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i c\u0169 Kim Thang, c\u00e1ch trang T\u00e1t h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, th\u1ea5y qu\u00e2n \u0111\u1ecbch li\u1ec1n r\u00fat v\u1ec1. Khi D\u01b0 Kh\u00e1nh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u1ea5y V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u0103m d\u00f2, bi\u1ebft V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 v\u1ec1, b\u00e8n quay l\u1ea1i. V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng s\u1ee3 D\u01b0 Kh\u00e1nh t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n vu c\u00e1o D\u01b0 Kh\u00e1nh tr\u1ec5 h\u1eb9n, Gi\u00e1ng b\u1eaft giam D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u00e0o ng\u1ee5c.\r\n\r\nVua ban chi\u1ebfu cho Gi\u00e1ng tha D\u01b0 Kh\u00e1nh, tr\u00e1ch c\u1ee9 \u0111\u1ec3 xem hi\u1ec7u qu\u1ea3 sau n\u00e0y. Gi\u00e1ng c\u1ed1 t\u00e2u m\u00e3i, cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi theo chi\u1ebfu tha D\u01b0 Kh\u00e1nh. Gi\u00e1ng l\u1ea1i sai V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng xu\u1ea5t bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i khi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbp v\u1ec1 cho qu\u00e2n Th\u1ed5, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u00e0o m\u1ed9 ch\u00e9m x\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u1ea5y th\u1ee7 c\u1ea5p.\r\n\r\nNg\u00f4 Qu\u1ef3, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu qu\u1ea3ng nhu\u1ec7 B\u00e2n Ninh, t\u1eebng tranh mua ng\u1ef1a v\u1edbi V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng o\u00e1n h\u1eadn. Trong tr\u1eadn n\u00e0y, Qu\u1ef3 d\u1eabn qu\u00e2n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u0169ng c\u1ea3m, d\u00f9ng li\u00ean gi\u00e0 s\u1eaft gi\u1ebft th\u1ee7 l\u0129nh gi\u1eb7c, V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng sai thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y, vu c\u00e1o r\u1eb1ng \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn D\u00e3 N\u00f4ng, h\u1eb9n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, g\u1ecdi Qu\u1ef3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u00e0 x\u00fai gi\u1ee5c qu\u00e2n s\u0129. Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty b\u1eaft Qu\u1ef3, giam v\u00e0o ng\u1ee5c Kh\u00e1nh Ch\u00e2u h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. Gi\u00e1ng \u0111\u1ebfn Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, \u0111\u1ecbnh ch\u00e9m Qu\u1ef3, binh s\u0129 \u1ed3n \u00e0o, mu\u1ed1n gi\u1ebft Gi\u00e1ng.\r\n\r\nTri Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u00e0o b\u00e1o, b\u00e8n l\u1ea1i \u0111\u01b0a v\u00e0o ng\u1ee5c.\r\n\r\n[H\u00e0n] Gi\u00e1ng r\u1eddi Kh\u00e1nh Ch\u00e2u v\u00e0i ng\u00e0y, gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh th\u00e0nh La Ng\u1ed9t r\u1ea5t g\u1ea5p, Gi\u00e1ng l\u1ec7nh cho Kh\u00e1nh Ch\u00e2u xu\u1ea5t qu\u00e2n k\u00ecm ch\u1ebf, qu\u00e2n l\u00ednh v\u1ed9i v\u00e3 xu\u1ea5t ph\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, s\u1eafp ph\u00e1t \u00e1o gi\u00e1p, qu\u00e2n s\u0129 hai ch\u1ec9 huy Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 m\u01b0u \u1ee7ng h\u1ed9 Qu\u1ef3 l\u00e0m lo\u1ea1n, h\u1eb9n nhau v\u1ed7 tay r\u1ed3i ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng, g\u1eb7p l\u00fac tr\u1eddi m\u01b0a n\u00ean kh\u00f4ng ph\u00e1t \u00e1o gi\u00e1p, b\u00e8n th\u00f4i. \u0110\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3 b\u00e8n \u0111\u1ed1t ph\u00e1 th\u00e0nh B\u1eafc, h\u00f2 h\u00e9t l\u1edbn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, ch\u00e9m c\u1ed5ng m\u00e0 ra, b\u1ecdn ch\u00fang c\u00f3 hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Qu\u1ef3 ph\u1ea3n lo\u1ea1n l\u00e0 do V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng k\u00edch \u0111\u1ed9ng.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u1ed9i tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa n\u0103m doanh \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, B\u1eafc l\u1ed9 \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng gi\u1eef th\u00e0nh Nam, gi\u1eb7c chi\u1ebfm th\u00e0nh B\u1eafc, Qu\u1ea3ng t\u1eeb tr\u00ean l\u1ea7u nh\u00ecn th\u1ea5y b\u1ecdn ch\u00fang ti\u1ebfn tho\u00e1i kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n, Qu\u1ea3ng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 binh lo\u1ea1n.\"<\/i> B\u00e8n \u0111\u1ee9ng ra th\u1ea3 m\u00ecnh xu\u1ed1ng th\u00e0nh ra ph\u00eda sau, thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u1ec1 ngh\u1ecbch thu\u1eadn, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 Qu\u1ef3 \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n ra ngo\u00e0i, c\u00f2n l\u1ea1i ba tr\u0103m t\u00ean \u0111\u1ea3ng c\u00f2n \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, Qu\u1ea3ng d\u1ee5 d\u1ed7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng r\u1eb1ng: <i>\"K\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u lo\u1ea1n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i r\u1ed3i, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00e1c, h\u00e3y nghe ta, nghe ta kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 c\u00f4ng.\"<\/i> B\u00e8n t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0o doanh tr\u1ea1i, ng\u1ed3i \u1edf s\u1ea3nh s\u1ef1 qu\u00e2n hi\u1ec7u, kh\u00edch l\u1ec7 r\u00e0ng bu\u1ed9c, trao cho v\u0169 kh\u00ed, l\u1ec7nh ph\u1ea3n c\u00f4ng. Qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft h\u1ebft, th\u00e0nh B\u1eafc b\u00e8n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n<i>(<i>\"Truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean\"<\/i> ch\u00e9p: Ng\u00f4 Qu\u1ef3 d\u1eabn hai ngh\u00ecn qu\u00e2n ch\u00e9m c\u1ed5ng m\u00e0 ra.<\/i>\r\n\r\n<i><i>\"Truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng\"<\/i> ch\u00e9p: Ba tr\u0103m qu\u00e2n lo\u1ea1n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, Qu\u1ea3ng t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi nghe l\u1ec7nh, \u0111\u00e1nh qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, b\u1eaft gi\u1ebft g\u1ea7n h\u1ebft. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p: Ch\u00e9m gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m, c\u00f2n l\u1ea1i \u1ee7ng h\u1ed9 Ng\u00f4 Qu\u1ef3 ra c\u1eeda An T\u00e2y. Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tham kh\u1ea3o, Ng\u00f4 Qu\u1ef3 d\u1eabn qu\u00e2n ra c\u1eeda An T\u00e2y, truy\u1ec7n Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ch\u00e9p hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u00fang. Truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng ch\u00e9p ba tr\u0103m qu\u00e2n lo\u1ea1n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ef3 d\u1eabn ra c\u1eeda An T\u00e2y, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00e0n \u0111\u1ea3ng c\u00f2n l\u1ea1i. Tuy kh\u00f4ng theo Qu\u1ef3 \u0111i, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, n\u00ean v\u1eabn c\u00f2n \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh. L\u00e2m Qu\u1ea3ng trao v\u0169 kh\u00ed cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u00e1nh gi\u1ebft h\u1ebft, t\u1ee9c l\u00e0 th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p ch\u00e9m gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i><i>\"Truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng\"<\/i> nh\u1ea7m l\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 Ng\u00f4 Qu\u1ef3 b\u1ecf \u0111i, n\u00ean s\u1ed1 qu\u00e2n nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00e1c nhau. Th\u1ef1c t\u1ebf, Ng\u00f4 Qu\u1ef3 d\u1eabn hai ngh\u00ecn qu\u00e2n ch\u00e9m c\u1ed5ng m\u00e0 ra; chi\u1ebfm gi\u1eef th\u00e0nh B\u1eafc c\u00f2n h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, L\u00e2m Qu\u1ea3ng t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, b\u1eaft gi\u1ebft g\u1ea7n ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.)<\/i>\r\n\r\nL\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Nhu Vi\u1ec5n, Tam \u0110\u00f4 nghe tin c\u00f3 bi\u1ebfn, mu\u1ed1n h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng gi\u1eb7c nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh. Qu\u1ea3ng Uy\u00ean gi\u1ea3 v\u1edd khen ng\u1ee3i h\u1ecd, cho h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa c\u0169, nh\u01b0ng b\u00ed m\u1eadt d\u1eb7n Tri\u1ec7u D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111em t\u00e1m ngh\u00ecn qu\u00e2n phi\u00ean binh c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u00e1nh \u00fap, gi\u1ebft s\u1ea1ch h\u1ecd.\r\n\r\nB\u1ecdn ph\u1ea3n binh ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfm th\u00e0nh ch\u00e2u, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0110\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 Di\u00eau T\u1ee5y \u0111em qu\u00e2n th\u00e2n binh gi\u1eef c\u1eeda T\u00e2y, gi\u1eb7c kh\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n tan ch\u1ea1y v\u1ec1 gi\u1eef n\u00fai Th\u1ea1ch M\u00f4n \u1edf Di\u1ec7u. T\u1ee5y \u0111u\u1ed5i theo gi\u1eb7c, khuy\u00ean b\u1ea3o b\u1eb1ng \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, gi\u1eb7c c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c l\u00f3c, l\u1ea1y t\u1ea1, th\u1ec1 kh\u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1n n\u1eefa. L\u00e2m Qu\u1ea3ng g\u1eb7p gi\u1eb7c, n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd: <i>\"N\u1ebfu mau h\u00e0ng th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n m\u1ea1ng.\"<\/i> Gi\u1eb7c kh\u00f4ng nghe, Qu\u1ea3ng n\u00f3i: <i>\"Ch\u00fang s\u1ebd ch\u1ea1y tr\u1ed1n ban \u0111\u00eam.\"<\/i> B\u00e8n chia hai t\u01b0\u1edbng ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc, tung qu\u00e2n \u0111\u00e1nh t\u1eeb ph\u00eda sau. Gi\u1eb7c b\u1ecb d\u1ed3n v\u00e0o th\u1ebf c\u00f9ng, b\u00e8n \u0111\u1ebfn h\u00e0ng hai t\u01b0\u1edbng. Qu\u1ea3ng n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng nghe l\u1eddi ta, nay b\u1ecb c\u00f9ng kh\u1ed1n \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00e0ng.\"<\/i> \u0110\u1ebfn tr\u1ea1m Tri\u1ec1u Thi\u00ean, \u0111\u1ec1u ch\u00e9m h\u1ebft.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u00eau T\u1ee5y v\u00e0 L\u00e2m Qu\u1ea3ng m\u00e0 ch\u00e9p th\u00eam. X\u00e9t r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc v\u00ec gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 h\u00e0ng m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00f2n L\u00e2m Qu\u1ea3ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c khen, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao. L\u1ea1i n\u1eefa, gi\u1eb7c m\u00e0 Di\u00eau T\u1ee5y \u0111u\u1ed5i theo, c\u00f3 l\u1ebd c\u00f9ng v\u1edbi L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u1ebfn n\u00fai Th\u1ea1ch M\u00f4n, T\u1ee5y nh\u1eadn h\u00e0ng gi\u1eb7c, c\u00f2n Qu\u1ea3ng l\u1ea1i gi\u1ebft h\u1ecd, kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao. Th\u00eam n\u1eefa, b\u1ecdn l\u00ednh \u0111\u00e3 h\u00e0ng m\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc gi\u1ebft c\u0169ng \u1edf tr\u1ea1m Tri\u1ec1u Thi\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi L\u00e2m Qu\u1ea3ng hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a r\u00f5.)<\/i>\r\n\r\n[69] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e0m con v\u00ec cha m\u1eb9, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 v\u00ec cha m\u1eb9 th\u1eeba t\u1ef1 m\u00e0 \u0111\u1ec3 tang, g\u1eb7p y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00ec theo l\u1ec7nh cho ngh\u1ec9; tang k\u1ef3 tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f4ng th\u1ee9c gi\u1ea3 ch\u01b0a h\u1ebft, g\u1eb7p y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00ec cho ph\u00e9p kh\u00f4ng tham d\u1ef1, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9c s\u1ef1 th\u1ecb l\u1eadp k\u1ef3 \u1ee9ng b\u1ecb khuy\u1ebft, th\u00ec t\u1ea1m sai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.\"<\/i> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Bi\u00ean tu C\u00e1p m\u00f4n nghi ch\u1ebf l\u00e0 T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\r\n\r\n<em>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf.)<\/em>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh \u0110\u00e0o, thu\u1ed9c v\u1ec1 T\u00e0o Ch\u00e2u. <i>(\u300aT\u00e2n k\u00fd\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[71] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m D\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nghe n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n m\u00e3 t\u1eeb L\u00e2n Ch\u00e2u, Ph\u1ee7 Ch\u00e2u ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111i qua Thi\u1ebft Di\u1ec7p Xuy\u00ean, c\u1ea3 ng\u00e0y \u0111i trong \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eb9p, n\u1ebfu g\u1eb7p v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c k\u00edch, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1ed9t b\u00e1nh xe n\u00e0o quay v\u1ec1. May m\u1eafn l\u00e0 h\u1ecd th\u1eeba l\u00fac \u0111\u1ecbch s\u01a1 h\u1edf ti\u1ebfn nhanh, gi\u1eb7c kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u00ednh to\u00e1n, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 to\u00e0n qu\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, v\u1ea1n qu\u00e2n v\u1ea5t v\u1ea3 ch\u1ea1y su\u1ed1t, ch\u00edn ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ee9ng ch\u1ecbu \u0111\u00f3i m\u1ec7t, kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec? N\u1ebfu n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec sau khi \u0111i qua, gi\u1eb7c \u0111\u00e3 ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t, H\u1ee9a H\u00e0m C\u00e1t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1 Thi\u1ec3m T\u00e2y, quay l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p gi\u1eb7c, khi v\u1ec1 ch\u1ec9 x\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u1ea1i \u1edf Tam Tuy\u1ec1n, m\u00e0 quan ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7 t\u00e0i l\u1ef1c.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n \u0111\u1ecbnh x\u00e2y b\u1ed1n tr\u1ea1i, t\u00ednh to\u00e1n chi ph\u00ed x\u00e2y m\u1ed9t tr\u1ea1i \u0111\u00e3 d\u00f9ng h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n c\u0169 c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh l\u0169y ngo\u00e0i s\u00f4ng \u1edf Hi\u1ebfn Ch\u00e2u v\u00e0 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ch\u00e2u t\u1eeb T\u1ecbnh Ch\u00e2u, Ph\u1ea7n Ch\u00e2u v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh. N\u1ebfu x\u00e2y c\u1ea3 b\u1ed1n tr\u1ea1i, l\u1ea1i th\u00eam c\u00e1c th\u00e0nh l\u0169y ph\u1ee5 tr\u1ee3, v\u00e0 d\u1ef1ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3n l\u0169y \u0111\u1ed1i di\u1ec7n Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, t\u1ea1o th\u00e0nh th\u1ebf ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc, th\u00ec m\u1edbi t\u1ea1m \u1ed5n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0ng c\u00f3 ba \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n: Chi ph\u00ed x\u00e2y m\u1ed9t tr\u1ea1i \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1edbn, n\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam ba l\u1ea7n, th\u00ec s\u1ebd ra sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 nh\u1ea5t; Tam Tuy\u1ec1n c\u00e1ch \u0111\u1ecbch ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c d\u1eb7m, l\u00fac x\u00e2y d\u1ef1ng, gi\u1eb7c \u0111\u00e3 d\u00f9ng v\u00e0i v\u1ea1n qu\u00e2n tranh gi\u00e0nh, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng su\u00fdt th\u1ea5t b\u1ea1i, nay v\u00e0o s\u00e2u trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi, ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u1ecba h\u00ecnh, n\u1ebfu b\u1ecb ph\u1ee5c k\u00edch, \u1eaft s\u1ebd m\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 hai; Nghe n\u00f3i v\u00f9ng ph\u00eda b\u1eafc n\u00fai Gia L\u00f4 c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e0i nguy\u00ean tr\u00e0 v\u00e0 s\u1eaft, l\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ee3i l\u1edbn c\u1ee7a gi\u1eb7c, ch\u00fang \u1eaft s\u1ebd ra s\u1ee9c tranh gi\u00e0nh, ta m\u1ec7t m\u1ecfi, gi\u1eb7c h\u0103ng h\u00e1i, ti\u1ebfn qu\u00e2n \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ba. <\/i>\r\n\r\n<em>D\u00f9ng s\u1ee9c l\u1ef1c v\u1ed1n \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7 c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5i ba \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1edbn, nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u00fat l\u1ee3i nh\u1ecf, th\u00ec \u0111\u00fang sai \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng. Nay nghe n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u1eebng vi\u1ec7c x\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng. (Vi\u1ec7c d\u1eebng x\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea1i l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 22.) <\/em>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 tr\u1ea1i Tam Tuy\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec th\u00e0nh n\u00e0y n\u1eb1m s\u00e2u trong l\u00e3nh th\u1ed5 gi\u1eb7c, qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec kh\u00f3 cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, qu\u00e2n \u00edt th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ph\u00f2ng th\u1ee7. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ba ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong \u0111\u00e3 ti\u00eau t\u1ed1n nhi\u1ec1u chi ph\u00ed, l\u00e0 m\u1ed1i lo l\u1edbn c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nay th\u00eam m\u1ed9t tr\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed1i lo c\u00e0ng s\u00e2u. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u tra h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh s\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 k\u1ebb xa, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p k\u1ebb ph\u1ea3n lo\u1ea1n. Th\u1ea7n lo r\u1eb1ng h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1eebng, d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd kh\u00f4ng y\u00ean, v\u00e0 t\u00e2m th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 an nhi\u00ean lo vi\u1ec7c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, kh\u00f4ng k\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i lo l\u1eafng v\u00e0 ph\u1eabn n\u1ed9.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f9ng c\u00e1c c\u00f4ng khanh b\u00e0n b\u1ea1c, s\u1edbm quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i s\u1ef1, ra l\u1ec7nh cho H\u00e0n Gi\u00e1ng tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u00e0 tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, giao cho hai l\u1ed9 th\u1ef1c hi\u1ec7n. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1ch b\u1ecf tr\u1ea1i v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, xin b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh k\u1ebf an nguy.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong t\u1eadp c\u1ee7a \u00f4ng, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 2[footnote] 'Cu\u1ed1i th\u00e1ng 2' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u1ed1ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ghi ch\u00fa \u1edf tr\u00ean v\u1ec1 ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n 'Ph\u1ea1m D\u1ee5c n\u00f3i... ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1eebng x\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea1i l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 22, c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n ph\u1ea7n n\u00e0y ghi v\u00e0o ng\u00e0y 22.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ecb, m\u00f9ng m\u1ed9t, Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u01b0a kia, vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, n\u00ean \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u1eeb tr\u00ean, phong t\u1ee5c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb d\u01b0\u1edbi, nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m n\u00ean s\u1ef1 nghi\u1ec7p. T\u1eeb khi \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng c\u1ea1n ki\u1ec7t, ph\u00e9p gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f2n c\u0103n c\u1ee9, k\u1ebb s\u0129 d\u00f9 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, th\u1ea7y b\u1ea1n \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i. <\/i><\/p>\n<p><i>Nay mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed5 \u0111\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch t\u1ec7 n\u1ea1n, nh\u01b0ng lo r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u01b0\u1edbc \u0111i d\u1ea7n d\u1ea7n. N\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u1ecf l\u1ed1i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u00e2u n\u1ec7 thanh b\u1ec7nh, \u0111\u1ed1i ng\u1eabu, \u0111\u1ec3 h\u1ecdc gi\u1ea3 chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o kinh ngh\u0129a, \u0111\u1ee3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi b\u00e0n b\u1ea1c t\u00ecm hi\u1ec3u ph\u00e9p gi\u00e1o d\u1ee5c, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u1ee7a ba \u0111\u1eddi, thi h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed5 ch\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c khoa Minh kinh v\u00e0 c\u00e1c khoa kh\u00e1c mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf, l\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Minh kinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, v\u00e0 \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t khoa thi n\u1eefa, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c, d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1eaft h\u1ecd chuy\u1ec3n sang h\u1ecdc Ti\u1ebfn s\u0129. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, Kinh T\u00e2y \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c h\u1ecdc quan \u0111\u1ec3 d\u1ea1y d\u1ed7. S\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u0103ng th\u00eam, ch\u1ec9 l\u1ea5y Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u0103ng th\u00eam, ch\u1ec9 l\u1ea5y Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: 'S\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 m\u1edbi th\u00eam \u1edf Nam t\u1ec9nh, v\u1eabn l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ea1ng ri\u00eang, ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c chuy\u1ec3n sang \u1ee9ng th\u00ed Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7, gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung'.\" id=\"return-footnote-1798-1\" href=\"#footnote-1798-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, mong r\u1eb1ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 s\u1ebd nhi\u1ec1u h\u01a1n, c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc c\u00e1c khoa kh\u00e1c h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Ti\u1ebfn s\u0129.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thi c\u1eed m\u1edbi, Ti\u1ebfn s\u0129 b\u1ecf thi th\u01a1 ph\u00fa, thi\u1ebfp kinh, m\u1eb7c ngh\u0129a, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn m\u1ed9t trong c\u00e1c kinh \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b, \u300aD\u1ecbch\u300b, \u300aChu L\u1ec5\u300b, \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b, ki\u00eam th\u00eam \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh T\u1eed\u300b\u3002 M\u1ed7i k\u1ef3 thi b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng: \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 kinh ch\u00ednh, ti\u1ebfp theo l\u00e0 kinh ph\u1ee5 v\u00e0 m\u01b0\u1eddi c\u00e2u \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, c\u1ed1t y\u1ebfu th\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00fd, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng h\u1ebft ch\u00fa s\u1edb. Ti\u1ebfp theo l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i lu\u1eadn, r\u1ed3i ba b\u00e0i s\u00e1ch v\u1ee5 th\u1eddi s\u1ef1, n\u0103m b\u00e0i s\u00e1ch c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9. <i>(N\u0103m b\u00e0i s\u00e1ch c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i> Trung th\u01b0 so\u1ea1n m\u1eabu \u0111\u1ea1i ngh\u0129a ban h\u00e0nh. L\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, l\u1ea5y s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Minh kinh n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 hai l\u00e0m chu\u1ea9n. N\u1ebfu s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 hai, th\u00ec c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i l\u1ea5y th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, n\u1ebfu s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ba ng\u01b0\u1eddi th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169.\u00a0<\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Minh kinh, c\u1ee9 th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi th\u00ec theo c\u00e1ch m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea5y ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129. Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, Khai Phong ph\u1ee7, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eebng \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c chuy\u1ec3n sang \u1ee9ng th\u00ed Ti\u1ebfn s\u0129, l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ea1ng ri\u00eang \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o th\u00ed. S\u1ed1 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c trong c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ed7. Khoa thi sau, c\u00e1c khoa kh\u00e1c v\u1eabn cho \u1ee9ng th\u00ed nh\u01b0 c\u0169, sau m\u1ed9t khoa thi n\u1eefa, ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u0169, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c.<\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede n\u0103m l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1eb7t h\u1ecdc quan, Trung th\u01b0 ch\u1ecdn m\u1ed7i l\u1ed9 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 ch\u01b0a l\u00e0m quan, nh\u01b0ng c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, c\u0169ng cho t\u1ea1m l\u00e0m gi\u00e1o th\u1ee5, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 Ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00day huy\u1ec7n nh\u1ecf. N\u1ebfu mu\u1ed1n \u1ee9ng th\u00ed c\u0169ng cho ph\u00e9p, sau ba n\u0103m, c\u00f3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00e1n, T\u01b0, Ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00day \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c gi\u00e1o th\u1ee5. N\u1ebfu h\u1ecdc v\u1ea5n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c xu\u1ea5t ch\u00fang, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u0129 phu k\u00ednh ph\u1ee5c, th\u00ec b\u1ed5 l\u00e0m quan, gi\u1eef ch\u1ee9c gi\u00e1o th\u1ee5.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u sai c\u00e1c quan L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, Qu\u00e1n c\u00e1c, \u0110\u00e0i gi\u00e1n ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1eefng quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m \u1edf kinh \u0111\u00f4 ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 h\u1ecdc h\u1ea1nh \u0111\u1ee7 l\u00e0m th\u1ea7y, Trung th\u01b0 xem x\u00e9t, b\u1ed5 l\u00e0m quan c\u00e1c l\u1ed9, ki\u00eam ch\u1ee9c gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u. \u1ede c\u00e1c ch\u00e2u c\u00f3 s\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty h\u1ee3p v\u1edbi hai ba ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn t\u1ed5 ch\u1ee9c thi, v\u1eabn d\u00f9ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede \u0111i\u1ec7n th\u00ed l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i s\u00e1ch, h\u1ea1n trong m\u1ed9t ngh\u00ecn ch\u1eef tr\u1edf l\u00ean. Chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc: b\u1eadc nh\u1ea5t, nh\u00ec ban cho \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, b\u1eadc ba ban cho xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1eadc t\u01b0 ban cho \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1eadc n\u0103m ban cho \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Chu b\u1ea3n n\u00f3i: T\u1eeb khi l\u1ea5y thi ph\u00fa \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, h\u1ecdc gi\u1ea3 d\u1ea7n m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 th\u00f4ng minh, \u0111\u1ebfn khi tr\u00fang tuy\u1ec3n, \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 d\u00f9ng, t\u1ec7 h\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb khi ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i, noi theo c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, t\u1ea1o l\u1eadp ph\u00e1p \u0111\u1ed9, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng suy x\u00e9t s\u00e2u xa \u00fd ngh\u0129a, \u0111\u1ec1u n\u1ed5i l\u00ean ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u do s\u0129 t\u1eed kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00fd. V\u00ec v\u1eady, b\u00e3i b\u1ecf thanh lu\u1eadt, tu s\u1eeda v\u00e0 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf gi\u00e1o d\u1ee5c trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, t\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta ch\u00fa tr\u1ecdng kinh thu\u1eadt v\u00e0 hi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00fd ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb \u0111\u00e2y tr\u1edf xu\u1ed1ng 98 ch\u1eef, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn th\u00eam v\u00e0o c\u1ee7a Chu s\u1eed, kh\u00f4ng \u0111\u00fang, T\u00e2n l\u1ee5c \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, nay t\u1ea1m l\u01b0u l\u1ea1i. Ban \u0111\u1ea7u thi b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng, sau ch\u1ec9 thi ba tr\u01b0\u1eddng. Ban \u0111\u1ea7u thi \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, b\u1ea3n kinh v\u00e0 ki\u00eam kinh m\u1ed7i lo\u1ea1i m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1, sau kh\u00f4ng l\u00e2u \u0111\u1ed5i l\u1ea1i thi b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng, th\u1eddi v\u1ee5 s\u00e1ch ba \u0111\u1ec1 l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng th\u1ee9 ba. L\u1ea1i c\u00f3 L\u1ec5 b\u1ed9 n\u0103m \u0111\u1ec1, ch\u01b0a r\u00f5. B\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y L\u1ec5 b\u1ed9 ghi l\u00e0 Nam t\u1ec9nh, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. T\u00e2n k\u1ef7 ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf thi ph\u00fa v\u00e0 minh kinh, c\u00e1c khoa, l\u1ea5y kinh ngh\u0129a, lu\u1eadn, s\u00e1ch \u0111\u1ec3 thi ti\u1ebfn s\u0129, \u0111\u1eb7t h\u1ecdc quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y. C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 hai, l\u00e0 sai.<\/i><\/p>\n<p><i>Quy\u1ec3n th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed\u300b n\u00f3i: Thi ph\u00fa ph\u00f9 phi\u1ebfm, kh\u00f4ng b\u00e1m v\u00e0o \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 d\u00f9ng, t\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u1ec1 sau, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng noi theo c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, t\u1ea1o l\u1eadp ph\u00e1p \u0111\u1ed9, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00f4ng suy x\u00e9t s\u00e2u xa \u00fd ngh\u0129a, \u0111\u1ec1u n\u1ed5i l\u00ean ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u do s\u0129 t\u1eed kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngh\u0129a l\u00fd, kh\u00f4ng quen v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd th\u1ea5y, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf thanh lu\u1eadt, sai V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ch\u1ec9 kinh s\u00e1ch, ban b\u1ed1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1. Sau khi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u kinh thu\u1eadt, b\u00e8n ra chi\u1ebfu theo kinh s\u00e1ch m\u00e0 h\u1ecd nghi\u00ean c\u1ee9u, l\u1ea5y theo t\u1ef7 l\u1ec7 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, chia \u0111\u1ec1u. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o n\u00f3i: &#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi v\u1ec1 l\u1ec5, so v\u1edbi thi, th\u01b0, d\u1ecbch r\u1ea5t \u00edt, n\u00ean khuy\u1ebfn kh\u00edch th\u00eam.&#8221; B\u00e8n ra chi\u1ebfu l\u1ea5y g\u1ea5p \u0111\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng n\u0103m Nguy\u00ean Phong, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 l\u1ea5y theo t\u1ef7 l\u1ec7 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1eeba ho\u1eb7c thi\u1ebfu th\u00ec b\u00f9 tr\u1eeb, kh\u00f4ng qu\u00e1 ba ph\u1ea7n. Ban \u0111\u1ea7u l\u1ea5y b\u1ea3n kinh, \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh t\u1eed\u300b ngh\u0129a l\u00e0m hai tr\u01b0\u1eddng, lu\u1eadn v\u00e0 s\u00e1ch m\u1ed7i lo\u1ea1i m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng, sau l\u1ea5y \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh t\u1eed\u300b ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3n kinh, ch\u1ec9 c\u00f2n ba tr\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"Sau l\u1ea5y \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh t\u1eed\u300b ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3n kinh, ch\u1ec9 c\u00f2n ba tr\u01b0\u1eddng, 'ch\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u00ednh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-2\" href=\"#footnote-1798-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, thi xong, quan kh\u1ea3o thi trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5m m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, r\u1ed3i m\u1edbi lo\u1ea1i b\u1ecf ho\u1eb7c gi\u1eef l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede thi \u0110i\u1ec7n th\u00ed, b\u00e0i thi s\u01a1 kh\u1ea3o v\u00e0 ph\u00fac kh\u1ea3o c\u00f3 \u0111i\u1ec3m s\u1ed1 ch\u00eanh l\u1ec7ch l\u1edbn, cho ph\u00e9p xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 l\u1eadp th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi tr\u00fang tuy\u1ec3n chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc: B\u1eadc nh\u1ea5t, b\u1eadc nh\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban c\u1eadp \u0111\u1ec7, b\u1eadc ba \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1eadc t\u01b0 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u1eadc n\u0103m \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, ch\u1ec9 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 v\u00e0 th\u1ee9 9. Sau \u0111\u00f3, b\u1eadc n\u0103m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c \u00e2n ban cho \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[2] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c n\u01a1i d\u00f2 x\u00e9t th\u1ea5y gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n m\u00e3 c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi hai Gi\u00e1m qu\u00e2n ty v\u00e0 chi\u1ebfm c\u00e1c \u0111\u1ecba danh, \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. X\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c ti\u1ebfn c\u00f4ng l\u1edbn, lo r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ef9, gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 n\u1ed5i. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 s\u1edbm th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf ho\u1ea1ch thanh d\u00e3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t giao chi\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[3] Ty N\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Xem x\u00e9t c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 sai d\u1ecbch \u1edf Kinh T\u00e2y, c\u00e1c lo\u1ea1i nh\u01b0 thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u, c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ebfm, tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, \u0111\u1ee3i khi h\u1ebft h\u1ea1n hi\u1ec7n t\u1ea1i s\u1ebd thu l\u1ea1i l\u00e0m c\u1ee7a quan, n\u1eeda n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 theo gi\u00e1 b\u00e1n t\u01b0 nh\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ni\u00eam y\u1ebft \u1edf n\u01a1i n\u00e1o nhi\u1ec7t, k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mua, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng<a class=\"footnote\" title=\"Hai th\u00e1ng, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 218, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu ch\u00e9p l\u1eddi Trung th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c Khai Phong ph\u1ee7 \u01b0u \u0111\u00e3i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 nh\u1eb9 k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mua, c\u00f3 c\u00e2u 'v\u1eabn h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u1ea1ng k\u00edn', ch\u00fa th\u00edch c\u0169ng c\u00f3 'ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 v\u00e0 ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'nh\u1eadt' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a ch\u1eef 'n\u1ed9i'.\" id=\"return-footnote-1798-3\" href=\"#footnote-1798-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh d\u00e2ng tr\u1ea1ng k\u00edn, l\u1eadp s\u1ed5 qu\u1ea3n l\u00fd. H\u1ebft h\u1ea1n, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c tr\u1ea1ng d\u00e2ng l\u00ean m\u1edf ra xem x\u00e9t, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 gi\u00e1 cao nh\u1ea5t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c mua, n\u1ebfu gi\u00e1 b\u1eb1ng nhau, \u0111\u1ec1u \u01b0u ti\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u1ea1ng tr\u01b0\u1edbc, ti\u1ec1n \u0111\u00f3 cho ph\u00e9p chia l\u00e0m ba k\u1ef3, m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t k\u1ef3 n\u1ed9p.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u00f9ng t\u1eeb s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c, ch\u1eef 's\u00e1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'san', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ch\u00fa th\u00edch trong quy\u1ec3n 217, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 v\u00e0 quy\u1ec3n 218, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1798-4\" href=\"#footnote-1798-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5, B\u1ed9 H\u00ecnh d\u00e2ng t\u1edd t\u00e2u ghi r\u00f5 ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4 Trung th\u01b0 ra t\u1edd chi\u1ebfu th\u00eam v\u00e0o, vi\u1ec7c mua b\u00e1n k\u00edn c\u00f3 l\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 11, ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 n\u00ean c\u00f9ng tham kh\u1ea3o. Vi\u1ec7c b\u00e1n kh\u1eafp c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u trong thi\u00ean h\u1ea1 th\u00ec v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e0 \u0110\u00f4ng ph\u00e1t d\u00e2n phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng ra bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 cho d\u00e2n t\u00f9y ti\u1ec7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi mua n\u1ed9p. L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 Ngo\u1ea1i n\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n th\u00ec ng\u1eebng v\u1eadn chuy\u1ec3n. V\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9 s\u1ee9c d\u00e2n, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m L\u01b0u Ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf l\u1ea1i ph\u00f2ng. Vua ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n d\u00f9ng Chu Minh Chi, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00ed ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1eed xem c\u00f3 th\u1ec3 hay kh\u00f4ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf c\u0169ng kh\u00f4ng sao, h\u01a1n n\u1eefa Ch\u00ed v\u1ed1n c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u1edf L\u1ec5 vi\u1ec7n.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf Vua ra l\u1ec7nh cho Ch\u00ed quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>[6] Ty thi\u00ean t\u1ea5u r\u1eb1ng sao L\u00e3o nh\u00e2n xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Theo l\u1ec7 c\u0169, vi\u1ec7c n\u00e0y ph\u1ea3i g\u1eedi \u0111\u1ebfn S\u1eed qu\u00e1n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t v\u00f4 ngh\u0129a, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch khen ng\u1ee3i, v\u00e0 n\u00f3i th\u00eam: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169 cho ph\u00e9p d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, c\u0169ng n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> Vua ra chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn ty n\u1ed9p 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb qu\u00e2n ph\u00ed.<\/p>\n<p>[8] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty<a class=\"footnote\" title=\"Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Thi\u1ec3m T\u00e2y an ph\u1ee7 ty', \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi 'Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty' ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ea3n ty'.\" id=\"return-footnote-1798-5\" href=\"#footnote-1798-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a> t\u1eeb huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"Huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, ch\u1eef 'H\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Vi\u1ec5n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-6\" href=\"#footnote-1798-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> x\u00e2y \u0111\u1ed3n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t sinh, d\u00e0i 170 d\u1eb7m<a class=\"footnote\" title=\"D\u00e0i 170 d\u1eb7m, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'd\u00e0i 157 d\u1eb7m'.\" id=\"return-footnote-1798-7\" href=\"#footnote-1798-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00f9ng qu\u00e2n ph\u00f2ng h\u1ed9. N\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t k\u00e9o \u0111\u1ebfn v\u00e2y \u0111\u00e1nh, e r\u1eb1ng kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng. Ho\u1eb7c n\u1ebfu xu\u1ea5t qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, m\u00e0 gi\u1eb7c \u0111\u00e3 chi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc b\u1edd t\u00e2y, th\u00ec qu\u00e2n m\u00e3 kh\u00f3 qua s\u00f4ng. Mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty xem x\u00e9t l\u1ea1i \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, nh\u01b0 ch\u00e2u Ph\u1ee7 v\u00e0 qu\u00e2n B\u1ea3o \u0110\u1ee9c, b\u1ebfn H\u1ee3p H\u00e0 v\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'd\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-8\" href=\"#footnote-1798-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> \u0111\u1ed3n Th\u00f4ng T\u00e2n, t\u1ea1m th\u1eddi \u1edf \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, Kh\u1eafc H\u1ed3<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ecbnh H\u1ed3, Kh\u1eafc H\u1ed3 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n, Kh\u00e1ch H\u1ed9', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbnh H\u1ed3, Kh\u1eafc H\u1ed3'. \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00e9p r\u1eb1ng, ch\u00e2u Th\u1ea1ch c\u00f3 huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh H\u1ed3; huy\u1ec7n L\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u00f3 tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-9\" href=\"#footnote-1798-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> \u0111\u1ed1i di\u1ec7n hai b\u00ean s\u00f4ng, b\u1edd t\u00e2y d\u1ef1a v\u00e0o n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu x\u00e2y \u0111\u1ed3n, mong sao d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1edbm, xu\u1ea5t qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 d\u1ef1a, gi\u1eb7c kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1ea7n s\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng. N\u1ebfu v\u00e0o c\u00f5i t\u00e2y r\u1ed3i r\u00fat qu\u00e2n, l\u1ee1 gi\u1eb7c k\u1ef5 binh \u0111u\u1ed5i theo, s\u1ebd c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 lui v\u1ec1 gi\u1eef. C\u00f2n l\u1ea1i, v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i, d\u1ea7n d\u1ea7n d\u1ec5 ho\u00e0n th\u00e0nh.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[9] Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c sau khi x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, chia qu\u00e2n 1.500 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng L\u00fd T\u00f4ng S\u01b0 tr\u1ea5n gi\u1eef, c\u00f2n m\u00ecnh th\u00ec r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aPh\u1ea1m D\u1ee5c ch\u00ed Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c th\u00e0nh La Ng\u1ed9t s\u1ef1\u300b, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 29 ng\u00e0y th\u00ec ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111i v\u1ec1 m\u1ea5t 35 ng\u00e0y, vi\u1ec7c r\u00fat v\u1ec1 Tuy \u0110\u1ee9c h\u1eb3n l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 th\u00e1ng 2, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ghi ch\u00e9p l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y, ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng gi\u00eang M\u1eadu T\u00fd c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng sau khi ph\u00e1t binh h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, l\u1ea1i nh\u1eadn chi\u1ebfu ph\u00e1t 2 v\u1ea1n qu\u00e2n cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, \u0111i theo con \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi Hoang \u0110\u00f4i ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t. L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n ta tuy \u0111\u00e3 th\u00f4ng h\u00e0nh, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ecbch \u0111\u1eb7t ph\u1ee5c binh \u0111\u00e1nh \u00fap ph\u00eda sau, th\u00ec qu\u00e2n ta s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai s\u1ed1ng s\u00f3t. C\u1eeda quan V\u0129nh H\u00f2a tuy xa v\u00f2ng v\u00e0 tr\u1ec5 h\u1ea1n, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n b\u1ecb t\u1eadp k\u00edch.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai qu\u00e2n \u0111i theo c\u1eeda quan V\u0129nh H\u00f2a. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, qu\u00e2n ti\u1ebfp vi\u1ec7n Th\u1ea7n \u0110\u01b0\u1eddng qu\u1ea3 nhi\u00ean g\u1eb7p ph\u1ee5c binh kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>Sau khi x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, d\u1ef1ng ba tr\u1ea1i, l\u1ea1i mu\u1ed1n t\u0103ng th\u00eam c\u00e1c \u0111\u1ed3n b\u1ea3o. C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ba tr\u1ea1i ph\u00e2n t\u00e1n r\u1ed9ng, kh\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay qu\u00e2n ta gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, gi\u1eb7c \u0111ang \u00f4m l\u00f2ng ph\u1eabn n\u1ed9, ng\u00e0y \u0111\u00eam t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi. Xin b\u00e3i b\u1ecf ba tr\u1ea1i, chuy\u00ean t\u00e2m gi\u1eef v\u1eefng, \u0111\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb m\u01b0u \u0111\u1ed3 x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe theo.<\/p>\n<p>[10] \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 tr\u00ed s\u0129, Vua l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean h\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e2y, Tr\u1eabm bi\u1ebft r\u00f5 b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, cho ph\u00e9p \u00f4ng \u1ea5y tr\u00ed s\u0129, c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. Theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed s\u0129 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed s\u0129 l\u00e0 trao l\u1ea1i c\u00f4ng vi\u1ec7c cho Vua, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. V\u00ec v\u1eady, t\u1eeb V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 tr\u1edf \u0111i, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i m\u00e0 tr\u00ed s\u0129.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang nh\u1eadt k\u00fd\u300b th\u00eam v\u00e0o, vi\u1ec7c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 khi tr\u00ed s\u0129 \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n L\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u01b0 M\u00e3 Quang nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri H\u1ee9a ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Khi \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty xin t\u0103ng tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y, d\u00f9 l\u00e0 n\u1ed9i qu\u1eadn kh\u00f4ng gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng t\u0103ng tu nh\u01b0 bi\u00ean qu\u1eadn. Quang t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y. L\u1ea1i xin th\u00eam qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, H\u00e0 Trung, B\u00e2n ch\u00e2u. Quang n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0103n, s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung \u1ee9ng, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 [c\u1ecf \u00edt] c\u01a1m. Quang cho r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng l\u00e0m, sau kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn b\u1ecb h\u1ecfng b\u1ecf \u0111i, s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc; l\u1ea1i t\u00e2u xin cho nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ee3 ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, v\u00e0 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c quy\u1ec1n, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Ty N\u00f4ng t\u1ef1. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed thi h\u00e0nh theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Ty N\u00f4ng t\u1ef1, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Quang. Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 ra l\u1ec7nh, chia ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0m b\u1ed1n phi\u00ean, mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i phi\u00ean tr\u1ea5n th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, chi\u00eau m\u1ed9 thanh ni\u00ean h\u01b0 h\u1ecfng trong l\u00e0ng l\u00e0m k\u1ef3 binh. B\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 [c\u1ecf \u00edt] c\u01a1m. D\u00f9 l\u00e0 n\u1ed9i qu\u1eadn kh\u00f4ng gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec l\u1ea7u g\u00e1c nh\u01b0 bi\u00ean qu\u1eadn, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng An, H\u00e0 Trung, B\u00e2n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, ba ph\u1ee5 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e1o lo\u1ea1n. Quang d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u00f5: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1edfi s\u1ef1, m\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng m\u1ed9t l\u1ed9, th\u00e0nh tr\u00ec l\u1ea7u g\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. L\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 [c\u1ecf \u00edt] c\u01a1m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng l\u00e0m, sau kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn b\u1ecb h\u1ecfng b\u1ecf \u0111i. L\u1ec7nh c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, th\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m tu\u00e2n theo. N\u1ebfu thi\u1ebfu qu\u00e2n nhu, th\u1ea7n xin ch\u1ecbu t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Nh\u1edd v\u1eady m\u1ed9t l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>\u00cdt l\u00e2u sau, c\u00f3 chi\u1ebfu chuy\u1ec3n Quang l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u, Quang kh\u00f4ng nh\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u kh\u00f4ng nh\u1eadn, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 336, truy\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p 'd\u1eddi l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u, th\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng \u0111i'. Nghi l\u00e0 'kh\u00f4ng \u0111i' \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1798-10\" href=\"#footnote-1798-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, b\u00e8n xin l\u00e0m Ph\u00e1n T\u00e2y Kinh L\u01b0u th\u1ee7 ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 v\u1ec1 h\u01b0u, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng b\u00e0n vi\u1ec7c n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi ghi trong h\u00e0nh tr\u1ea1ng do T\u00f4 Th\u1ee9c so\u1ea1n, b\u1ea3n truy\u1ec7n m\u1edbi theo \u0111\u00f3. X\u00e9t k\u1ef9 c\u00f3 l\u1ebd tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1eadp t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a Quang \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>Quang bi\u1ebft l\u1eddi m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, b\u00e8n xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u1edf T\u00e2y Kinh l\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. L\u1ea1i d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <em>&#8220;Th\u1ea7n k\u00e9m t\u00e0i, thua xa c\u00e1c b\u1eadc qu\u1ea7n th\u1ea7n. S\u1ef1 nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng L\u00e3 H\u1ed1i, s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng ngay th\u1eb3ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, Tr\u00ecnh H\u1ea1o, s\u1ef1 d\u00e1m n\u00f3i kh\u00f4ng b\u1eb1ng T\u00f4 Th\u1ee9c, Kh\u1ed5ng V\u0103n Tr\u1ecdng, s\u1ef1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng b\u1eb1ng Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n. H\u1ed1i khi An Th\u1ea1ch m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1eafm ch\u00ednh s\u1ef1, \u0111\u00e3 n\u00f3i An Th\u1ea1ch l\u00e0 gian t\u00e0, cho r\u1eb1ng y t\u1ea5t s\u1ebd l\u00e0m lo\u1ea1n thi\u00ean h\u1ea1.<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c v\u00e0 c\u1ed1 ch\u1ea5p m\u00e0 th\u00f4i, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 H\u1ed1i n\u00f3i. Nay xem An Th\u1ea1ch d\u1eabn d\u1eaft th\u00e2n t\u00edn, chi\u1ebfm gi\u1eef c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, b\u00e0i x\u00edch ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00fd, c\u1ed1 th\u1ee7 quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 \u00e2n s\u1ee7ng, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y \u00fd m\u00ecnh m\u00e0 ng\u1ea7m khuy\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1 ban h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9 trong cung \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, khi\u1ebfn uy quy\u1ec1n v\u00e0 ph\u00fac l\u1ed9c trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u v\u1ec1 tay m\u00ecnh, m\u00e0 m\u1ecdi l\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 b\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ea7n m\u1edbi bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh k\u00e9m xa H\u1ed1i! <\/em><\/p>\n<p><em>Thu\u1ea7n Nh\u00e2n v\u00e0 H\u1ea1o \u0111\u1ec1u v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch \u0111\u1ec1 b\u1ea1t h\u1ecd t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169 th\u1ee9 li\u00eau, \u0111\u01b0a l\u00ean c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 thanh y\u1ebfu. Thu\u1ea7n Nh\u00e2n v\u00e0 H\u1ea1o th\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang m\u00e0 b\u1ecf ngh\u0129a c\u00f4ng, \u0111\u00e3 th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 ra khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a y. <\/em><em>Th\u1ea7n v\u00e0 An Th\u1ea1ch kh\u00e1c qu\u00ea, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i kh\u00e1c nhau, th\u1ea7n v\u1ed1n \u00edt ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch c\u0169ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i th\u1ea7n r\u1ea5t h\u1edd h\u1eefng, ch\u1ec9 v\u00ec t\u1eebng c\u00f9ng l\u00e0m quan n\u00ean trong l\u00f2ng v\u1eabn l\u01b0u luy\u1ebfn, kh\u00f4ng n\u1ee1 d\u1ee9t b\u1ecf m\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng n\u1ee1 d\u1ee9t b\u1ecf m\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aDanh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 176 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 11 ch\u1eef 'd\u1ef1' vi\u1ebft l\u00e0 'hi\u1ec3n'.\" id=\"return-footnote-1798-11\" href=\"#footnote-1798-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, c\u1ee9 th\u1ebf k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn nay, l\u00e0 th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ee5 An Th\u1ea1ch m\u00e0 ph\u1ee5 b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y [th\u1ea7n] thua xa Thu\u1ea7n Nh\u00e2n v\u00e0 H\u1ea1o!<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u1ea7n k\u00e9m c\u1ecfi gi\u1eef ch\u1ee9c l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, ph\u1ee5ng s\u1ef1 ba tri\u1ec1u, v\u1edbi qu\u1ed1c gia v\u1eeba l\u00e0 ngh\u0129a qu\u00e2n th\u1ea7n, v\u1eeba l\u00e0 \u00e2n t\u00ecnh c\u1ed1t nh\u1ee5c, th\u1ea5y An Th\u1ea1ch chuy\u00ean quy\u1ec1n ngang ng\u01b0\u1ee3c, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang thi\u00ean h\u1ea1 ch\u1ecbu kh\u1ed5 c\u1ef1c, t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc l\u00e2m nguy nh\u01b0 tr\u1ee9ng ch\u1ed3ng, th\u1ea7n nh\u00fat nh\u00e1t ti\u1ebfc th\u00e2n, kh\u00f4ng s\u1edbm v\u1ea1ch r\u00f5 cho b\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ee9c v\u00e0 V\u0103n Tr\u1ecdng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ti\u1ec3u th\u1ea7n xa l\u1ea1, l\u1ea1i d\u00e1m kh\u00f4ng s\u1ee3 uy l\u00f4i \u0111\u00ecnh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, n\u1ed9 kh\u00ed h\u1ed5 lang c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, d\u00e2ng s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 ra sai l\u1ea7m, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea1t, kh\u00f4ng ch\u00fat do d\u1ef1. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y [th\u1ea7n] thua xa Th\u1ee9c v\u00e0 V\u0103n Tr\u1ecdng! <\/em><\/p>\n<p><em>T\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ai ch\u1eb3ng tham ph\u00fa qu\u00fd, ham b\u1ed5ng l\u1ed9c. Tr\u1ea5n th\u1ea5y An Th\u1ea1ch m\u00ea ho\u1eb7c b\u1ec7 h\u1ea1, l\u1ea5y n\u1ecbnh l\u00e0m trung, l\u1ea5y trung l\u00e0m n\u1ecbnh, l\u1ea5y \u0111\u00fang l\u00e0m sai, l\u1ea5y sai l\u00e0m \u0111\u00fang, kh\u00f4ng k\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1eabn n\u1ed9, d\u00e2ng s\u1edb th\u1eb3ng th\u1eafn, xin v\u1ec1 h\u01b0u, cam ch\u1ecbu l\u1eddi ch\u00ea bai, \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u1edf nh\u00e0. Th\u1ea7n ti\u1ebfc b\u1ed5ng l\u1ed9c v\u00ec v\u1ee3 con, nh\u1eabn nh\u1ee5c ch\u1ecbu nh\u1ee5c, v\u1eabn \u1edf ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y [th\u1ea7n] thua xa Tr\u1ea5n!<\/em><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi \u1edf ng\u00f4i v\u1ecb n\u00e0o \u1eaft ph\u1ea3i lo vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u00f4i v\u1ecb \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c n\u00e0o \u1eaft ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c m\u1ed1i lo c\u1ee7a b\u1ed5ng l\u1ed9c \u1ea5y. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u00e0nh vi tr\u1ed9m c\u1eafp. Th\u1ea7n tuy kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i c\u00e1n g\u00ec, nh\u01b0ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y d\u1ed7 b\u1edfi b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed, kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u1ea5y th\u00e2n m\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ed9m c\u1eafp.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 tin l\u1eddi c\u1ee7a An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 hi\u1ec1n th\u00ec l\u00e0 hi\u1ec1n, cho l\u00e0 ngu th\u00ec l\u00e0 ngu, cho l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00ec l\u00e0 \u0111\u00fang, cho l\u00e0 sai th\u00ec l\u00e0 sai. K\u1ebb xu n\u1ecbnh theo An Th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 trung l\u01b0\u01a1ng, k\u1ebb c\u00f4ng k\u00edch An Th\u1ea1ch th\u00ec b\u1ecb g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e0m th\u1eafc. T\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ea7n v\u1ed1n b\u1ecb An Th\u1ea1ch coi l\u00e0 ngu d\u1ed1t, l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a th\u1ea7n v\u1ed1n b\u1ecb An Th\u1ea1ch coi l\u00e0 sai tr\u00e1i. Nh\u1eefng l\u1eddi th\u1ea7n n\u00f3i h\u00f4m nay, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e0m th\u1eafc v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e0m th\u1eafc v\u1eady, c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, s\u00e1ch tr\u00ean c\u0169ng gi\u1ed1ng. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 68 ch\u1eef 'B\u1ec7 h\u1ea1' vi\u1ebft l\u00e0 'An Th\u1ea1ch', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1798-12\" href=\"#footnote-1798-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n k\u00ednh mong B\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ee7 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n. N\u1ebfu t\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n m\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u. N\u1ebfu t\u1ed9i n\u1eb7ng h\u01a1n Tr\u1ea5n, ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u00e0y ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1ebft, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u1ed1n tr\u00e1nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u1eddi \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u, l\u1ec7nh qua c\u1eeda khuy\u1ebft v\u00e0o ch\u1ea7u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a Quang, Quang \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0a b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y hay kh\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u01b0a b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y hay kh\u00f4ng, c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 14, ch\u1eef 'ch\u01b0a b\u00e0n' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u01b0a n\u00f3i', s\u00e1ch \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 11 vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u01b0a d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y'. Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng vi\u1ebft 'ch\u01b0a n\u00f3i' l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1798-13\" href=\"#footnote-1798-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Quang th\u01b0\u1eddng \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u1eafc l\u1ed7i l\u1ea7m.&#8221;<\/i> Quang t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ebfn H\u1ee9a Ch\u00e2u, c\u1ed1 xin \u1edf l\u1ea1i L\u01b0u \u0110\u00e0i.<\/p>\n<p>L\u00e2u sau, Vua m\u1edbi theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. T\u1eeb \u0111\u00f3, Quang ho\u00e0n to\u00e0n im l\u1eb7ng, kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn T\u00e2n ph\u00e1p n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(Quang d\u00e2ng s\u1edb t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh kh\u00f4ng b\u1eb1ng L\u00e3 H\u1ed1i, Vua l\u1ec7nh qua c\u1eeda khuy\u1ebft v\u00e0o ch\u1ea7u, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b. B\u00e1 \u00d4n l\u1ea1i n\u00f3i: Vua h\u1ecfi Ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u00ecnh H\u1ea1o: <i>&#8220;Tr\u1eabm tri\u1ec7u T\u01b0 M\u00e3 Quang, khanh \u0111o\u00e1n xem Quang c\u00f3 \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> H\u1ea1o \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, Quang \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ebfn; kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, Quang \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 3, H\u1ea1o \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed, l\u00fac n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f2n \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, B\u00e1 \u00d4n nh\u1ea7m l\u1eabn. Nay ghi l\u1ea1i l\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u1ed3n nghi, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Vi\u1ec7c \u1edf l\u1ea1i L\u01b0u \u0110\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu <i>(19)<\/i> th\u00e1ng 4, nay ghi chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fd Thanh Th\u1ea7n vi\u1ebft bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i: T\u01b0 M\u00e3 Quang \u0111ang b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh, nh\u01b0ng Gi\u00e1ng n\u00f3i Quang c\u00f3 th\u1ec3 thay m\u00ecnh l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed Quang. Th\u1ea7n T\u00f4ng c\u0169ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh \u0111o\u00e1n xem Quang c\u00f3 \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng? Tr\u1eabm s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c tri\u1ec7u.&#8221;<\/i> Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n ghi ch\u00e9p c\u00e2u <i>&#8220;\u0111o\u00e1n xem Quang c\u00f3 \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng&#8221;<\/i> l\u00e0 l\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi Gi\u00e1ng, nh\u01b0ng B\u00e1 \u00d4n nh\u1ea7m th\u00e0nh Tr\u00ecnh H\u1ea1o, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu cho Giang, Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn ty c\u1eed quan \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c c\u00e1c quan l\u1ea1i thu\u1ed9c huy\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00e2u B\u1ea1c ng\u0103n c\u1ea3n nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n mu\u1ed1n xin ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, v\u00e0 l\u1ec7nh cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, \u0111\u1ec1 h\u00ecnh ty xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o v\u1ec1 thi\u00ean tai \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai tuy kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t mi\u1ec5n thu\u1ebf, nh\u01b0ng c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf ch\u01b0a n\u1ed9p t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i. Qu\u1ea3n c\u00e2u Ho\u00e0i Nam l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Tri\u1ec7u T\u1ebf t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u00e0 b\u1ecf qua ph\u00e9p m\u1edbi, vi\u1ec7c thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u00fd, n\u1ebfu b\u1ecf qua kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ecfi th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho thi\u00ean h\u1ea1!&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. T\u1ebf l\u00e0 con c\u1ee7a T\u00f4ng \u0110\u1ea1o.<\/p>\n<p>[13] Bi\u00ean tu trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c \u1edf X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3. C\u00e1c quan ch\u1ee9c ngo\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c kh\u00e1c, khi ra l\u1ec7nh v\u1ed9i v\u00e0ng, vi\u1ec7c khen ch\u00ea n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u00f3 khi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1eb1ng. Xin t\u1eeb nay c\u00e1c v\u0103n th\u1ea7n l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, v\u0169 th\u1ea7n t\u1eeb c\u00e1c ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 c\u1ea3i quan, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1eb7c tuy\u1ec3n c\u00e1o t\u1eeb, ngo\u00e0i ra c\u00e1c vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m kh\u00e1c \u0111\u1ec1u so\u1ea1n s\u1eb5n \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra s\u1eed d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t m\u1ed3ng 6. Nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u1ea7n D\u1ecbch so\u1ea1n ch\u1ebf t\u1eeb kh\u00f4ng hay, mu\u1ed1n d\u00f9ng T\u0103ng B\u1ed1, nh\u01b0ng l\u1ea1i nghi ng\u1edd B\u1ed1 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m qu\u00e1 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ed1 ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u0169ng kh\u00f4ng m\u1ec7t.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n cho B\u1ed1 l\u00e0m Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n. An Th\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u1ebf t\u1eeb qu\u00e1 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, nh\u01b0 vi\u1ec7c th\u0103ng chuy\u1ec3n c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham, \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i so\u1ea1n c\u00e1o t\u1eeb khen ng\u1ee3i h\u1ecd, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng ng\u00f4n, l\u1ea1i khi\u1ebfn c\u00e1c quan ph\u1ea3i t\u1ed1n th\u1eddi gian v\u00e0o vi\u1ec7c so\u1ea1n v\u0103n hoa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, m\u1ed7i l\u1ea7n th\u0103ng chuy\u1ec3n l\u1ea1i khen ng\u1ee3i t\u00e0i \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n ngh\u0129 ch\u1ec9 c\u1ea7n so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh c\u00e1o t\u1eeb r\u1eb1ng: &#8216;Tr\u1eabm ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c v\u1ecb n\u00e0y, h\u00e3y \u0111\u1ebfn nh\u1eadn ch\u1ee9c, tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Tr\u1eabm, h\u00e3y k\u00ednh c\u1ea9n!&#8217; C\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c c\u0169ng so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 th\u1ebf, s\u1ebd r\u1ea5t ti\u1ebft ki\u1ec7m t\u00e2m l\u1ef1c c\u1ee7a t\u1eeb th\u1ea7n, l\u1ea1i khi\u1ebfn h\u1ecd chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ef1c t\u1ebf, c\u0169ng h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ec3 ch\u1ebf v\u01b0\u01a1ng ng\u00f4n.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean. Vua cu\u1ed1i c\u00f9ng nghe theo l\u1eddi An Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, Kinh l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed L\u01b0u Ban, T\u0103ng C\u1ee7ng, T\u00f4 Th\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ban l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u00e1i Ch\u00e2u, C\u1ee7ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, Th\u1ee9c b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Khai Phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u nh\u01b0ng ch\u01b0a nh\u1eadn ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ph\u00f2ng khi sai quan tuy\u00ean quy\u1ec3n, c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0ng quy \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c nhau, chi ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e2u thu\u1eabn, xin giao cho Th\u1eeba ch\u1ec9 ty, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng c\u00f9ng tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec1u m\u1ee5c, s\u1eeda \u0111\u1ed5i, so\u1ea1n th\u00e0nh b\u1ea3n th\u1ed1ng nh\u1ea5t d\u00e2ng l\u00ean, khi sai quan th\u00ec ban h\u00e0nh \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo. Khi sai quan tuy\u00ean m\u1ec7nh, ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u00eau r\u00f5 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c sai, b\u1ecf b\u1edbt v\u0103n hoa, \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ee7a ch\u1ebf chi\u1ebfu.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[16] Th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng d\u1eb9p lo\u1ea1n gi\u1eb7c Di \u1edf huy\u1ec7n Ba, ch\u00e2u Du, phong Binh m\u00e3 s\u1ee9 \u0110\u1ed7 An H\u00e0nh l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, V\u01b0\u01a1ng Th\u00e1i l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n theo th\u1ee9 b\u1eadc. Nh\u00e0 s\u01b0 C\u01b0 Nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, cho hai \u0111\u1ed3ng t\u1eed \u0111i tu.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y m\u1ed3ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u0103ng B\u1ed1 t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ean g\u1ecdi v\u00e0 ngh\u0129a l\u00fd trong \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tu ch\u1ec9nh th\u00eam. Theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ea3o th\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9, nay t\u1eebng \u0111i\u1ec1u m\u1ed9t ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5. \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c ngh\u0129a l\u00fd d\u00e0i d\u00f2ng th\u00f4 t\u1ee5c, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng c\u00f2n \u00e1p d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ngh\u1ecbch l\u00fd sai l\u1ea7m b\u00e1c b\u1ecf t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n tr\u0103m vi\u1ec7c, s\u1eeda th\u00e0nh ba quy\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u0103ng B\u1ed1 xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n, trong \u300aH\u00ecnh th\u1ed1ng\u300b n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a ti\u1ec7n, ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1eebng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, \u300aTrung th\u01b0 th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b c\u0169ng c\u00f3. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u00e0 d\u1ef1a theo \u300aTrung th\u01b0 th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b. \u0110\u00e3 ghi k\u00e8m v\u00e0o ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, nay ghi ch\u00fa th\u00eam \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1ecf ph\u1ea7n n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, H\u00e0n Gi\u00e1ng xin d\u00f9ng H\u00e0n \u0110\u1ea1c, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u1ea1m quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1c t\u00e0n b\u1ea1o kh\u1eafc nghi\u1ec7t, s\u1ee3 r\u1eb1ng H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1eeba tr\u1ea3i qua c\u1ea3nh tang th\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Gi\u00e1ng c\u1ea7n \u0110\u1ea1c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0110\u1ea1c m\u00e0 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1ee3 s\u1ebd h\u1ecfng vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1c th\u00edch xu n\u1ecbnh th\u1eddi th\u1ebf.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u0169ng n\u00f3i \u0110\u1ea1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n ph\u00fac.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu bi\u1ebft xu n\u1ecbnh th\u1eddi th\u1ebf, d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed7i nh\u1ecf g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n Tr\u1ea7n Nh\u1eef Hi, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n c\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 ho\u1ea1i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 ho\u1ea1i v\u00e0 xu n\u1ecbnh g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1c ban \u0111\u1ea7u gi\u00fap thi h\u00e0nh ph\u00e9p th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, sau nghe th\u1ea7n s\u1eafp b\u00e3i ch\u00ednh s\u1ef1, li\u1ec1n t\u00ecm c\u00e1ch ph\u00e1 ho\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady s\u1ee3 kh\u00f3 giao vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean xem x\u00e9t l\u1ea1i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee3 r\u1eb1ng khi xem x\u00e9t xong th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00e3 h\u1ecfng r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f3 \u1edf l\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u1ea1m d\u00f9ng \u0110\u1ea1c, th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> B\u00e8n theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Gi\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b. Th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n l\u00e0m T\u00e0o v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, V\u1ea5n b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri quang h\u00f3a. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 4, T\u00f4n Th\u1ea3n t\u1eeb ch\u1ee9c Khai phong ph\u00e1n quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e0o v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i b\u00e0n v\u1edbi An Th\u1ea1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng th\u1ec3 tu s\u1eeda, nh\u01b0ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ed1 \u00fd ng\u0103n tr\u1edf vi\u1ec7c tu s\u1eeda m\u00e0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n khi \u1edf H\u00e0n L\u00e2m, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi v\u1ec1 B\u00f9i \u0110\u1ed9, th\u1ea7n l\u00fac \u1ea5y t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i B\u00f9i \u0110\u1ed9 \u0111\u00e1nh Th\u00e1i Ch\u00e2u, th\u00ec cho r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 d\u00f9ng binh \u1edf ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n, tuy may m\u1eafn c\u00f3 c\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng khen. Sau \u0111\u00f3, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng l\u00ean ng\u00f4i sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ee3 Di, th\u1ea7n l\u00fac \u1ea5y t\u00e2u r\u1eb1ng, Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng trong th\u00ec tu ch\u00ednh s\u1ef1, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i r\u1ee3 Di, B\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ea5t t\u00e1n th\u00e0nh l\u1eddi th\u1ea7n. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t th\u1ea7n v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, n\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t s\u1edf, th\u1ea7n xin ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. T\u1eeb khi nghe tin H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1ecb nhi\u1ec5u lo\u1ea1n, th\u1ea7n \u0103n ng\u1ee7 kh\u00f4ng y\u00ean, \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng v\u1edbi B\u1ec7 h\u1ea1. Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng, c\u1ea7n tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u0103n tr\u1edf, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i h\u1ecd nh\u1eadn t\u1ed9i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh h\u00ecnh ph\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u1ea7n so s\u00e1nh c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc sau c\u1ee7a Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 v\u00e0 Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ec3n v\u1eadn, s\u1ebd th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ea5y ngay, nh\u01b0ng n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u00e2n t\u00edch, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00f4 l\u00fd, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd n\u00f3i b\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u0103n b\u1ea3n quan l\u1ea1i, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng kh\u00f3 \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u00fang sai.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00f9ng \u00fd m\u00e0 x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd n\u00f3i h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn, th\u00ec \u0111\u00fang sai t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd r\u00f5. N\u1ebfu c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn th\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00fang ch\u1ed7 sai, nh\u01b0ng v\u1eabn n\u00ean h\u1ebft l\u00f2ng tr\u00ecnh b\u00e0y, s\u1ee3 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1ebd d\u00f2 x\u00e9t \u00fd B\u1ec7 h\u1ea1, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i> B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea1m D\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1 t\u1ef1 th\u1ea5y.&#8221;<\/i> Ph\u1ea1m D\u1ee5c th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7c H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng gi\u00eang. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea1m D\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1 e r\u1eb1ng c\u0169ng ch\u01b0a n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea1m D\u1ee5c th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u01b0a \u0111\u00e1ng tin, c\u1ea7n ph\u1ea3i sai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng. N\u1ebfu nh\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd ng\u0103n tr\u1edf, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 \u00fd ng\u0103n tr\u1edf, t\u1ea5t nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9, nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00e0 sai l\u1ea7m, m\u00e0 g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t nh\u1eb9. Nay \u0111\u00e3 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh oan, \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 qu\u1ea3n th\u00fac. Hi\u1ec7n nay, d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t l\u1ed9 kh\u1ed1n kh\u1ed5, ch\u1ec9 ri\u00eang s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 t\u1eed \u0111\u00e3 kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi ba ng\u01b0\u1eddi, sao c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c? Nh\u01b0ng l\u1eddi khai c\u1ee7a h\u1ecd ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng \u00e1p d\u1ee5ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u1ebfn c\u00f9ng, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n l\u1eddi g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u00f3i, th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi ph\u1ee5c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi Ph\u1ea1m D\u1ee5c t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, An Th\u1ea1ch xin theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a D\u1ee5c. Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n l\u1ec7nh cho D\u1ee5c tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m sai tr\u00e1i c\u1ee7a Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e2n t\u00edch. Th\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn nghi ng\u1edd r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 ph\u00e1 ho\u1ea1i. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecfi c\u00f3 \u00fd hay kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i. Ho\u1eb7c l\u00e0 h\u1ecd t\u1ef1 lo qu\u00e1 m\u1ee9c, s\u1ee3 ph\u1ea1m t\u1ed9i thi\u1ebfu qu\u00e2n nhu, n\u00ean m\u1edbi sai l\u1ea7m \u0111\u1ebfn th\u1ebf!&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>D\u1ee5c l\u1ea1i t\u1ea5u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb khi \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, m\u1ecdi l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng hao ph\u00ed, kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng quy v\u1ec1 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, v\u00ec s\u1ef1 phi\u1ec1n to\u00e1i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t, s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u00fac \u00e9p, s\u1ef1 nghi\u00eam kh\u1eafc c\u1ee7a v\u0103n th\u01b0 \u01b0\u1edbc th\u00fac, \u0111\u1ec1u do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u01b0a ra, m\u00e0 Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ea1i ra b\u1ea3ng c\u00e1o d\u1ee5 r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u00fd m\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi th\u1ea7n l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 b\u1ea9m b\u00e1o c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 tu\u00e2n h\u00e0nh, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty xu\u1ea5t binh, m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb vi\u1ec7c Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty v\u1ecdng \u0111\u1ed9ng d\u1ea5y binh n\u1eb7ng, qu\u00e2n nhu g\u1ea5p g\u00e1p, m\u00e0 th\u00e0nh ra do Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u1ed9i v\u00e0ng \u1ee9ng m\u1ec7nh, k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00f4ng tinh t\u1ebf, khi\u1ebfn cho d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t v\u1ed1n si\u00eang n\u0103ng ti\u1ebft ki\u1ec7m, tan n\u00e1t sinh nghi\u1ec7p, l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh ch\u1ebft ch\u00f3c. Tr\u00ean khi\u1ebfn thi\u00ean t\u1eed lo l\u1eafng, d\u01b0\u1edbi g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9 kh\u1eafp n\u01a1i, t\u1ed9i \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed7 x\u1eed.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o ti\u1ebfn c\u00f4ng, ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n gi\u1eb7c, v\u1eabn mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh trong ngo\u00e0i h\u1ee3p m\u01b0u \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u1ea1i k\u1ebf. M\u00e0 th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00eau l\u00ean lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u cao xa, \u0111\u1ec3 ng\u0103n tr\u1edf k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ph\u1eabn n\u1ed9 lo\u1ea1n l\u1ea1c, lo l\u1eafng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f9ng v\u1edbi qu\u1ed1c gia.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty H\u00e0n Gi\u00e1ng d\u1eabn m\u1ed9t v\u1ea1n qu\u00e2n L\u00e2n, Ph\u1ee7, ch\u00edn ng\u00e0y sau \u0111\u1ebfn La Ng\u1ed9t th\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 quy\u1ebft th\u1eafng. M\u00e0 ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n d\u00e2n chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, chi ph\u00ed l\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m s\u00e1u tr\u0103m v\u1ea1n, l\u1ea1i s\u1ebd t\u1eadp trung binh l\u00ednh x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ed1n tr\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i thu\u1ebf m\u00e1 tr\u0103m \u0111\u01b0\u1eddng, k\u1ebf ho\u1ea1ch qu\u1ed1c gia v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n d\u00e2n ch\u00fang, b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i ch\u01b0a d\u1eebng. V\u1ec1 ph\u00eda gi\u1eb7c, lo r\u1eb1ng kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i g\u00ec, khi\u1ebfn ch\u00fang thu h\u1ed3i uy l\u1ef1c, l\u1ea9n tr\u00e1nh xa x\u00f4i, t\u00edch t\u1ee5 kh\u00ed th\u1ebf, t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh k\u1ebf sau. M\u00e0 Gi\u00e1ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u l\u00fd n\u00e0y, mu\u1ed1n l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi lo \u0111\u1ea1i s\u1ef1, hi\u1ec3u s\u00e2u v\u1ec1 binh ph\u00e1p sao!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00e3 h\u1ecfi kh\u1eafp v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c tu s\u1eeda tr\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng t\u00e1m tr\u1ea1i c\u00f9ng d\u1ef1ng l\u00ean, \u0111\u1ed3n l\u0169y b\u1ed1 tr\u00ed kh\u1eafp n\u01a1i, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ebf ph\u00f2ng th\u1ee7, t\u00ednh to\u00e1n t\u00e0i l\u1ef1c quan t\u01b0, quy\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00e0nh; d\u00f9 c\u00f3 th\u00e0nh \u0111i n\u1eefa, \u0111\u1ed1i v\u1edbi bi\u00ean ph\u00f2ng c\u00f3 ch\u00fat l\u1ee3i, \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c k\u1ebf c\u00f3 h\u1ea1i l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ee3i nh\u1ecf l\u00e0 khi\u1ebfn cho \u0111\u01b0\u1eddng Tuy, L\u00e2n, Ph\u1ee7 th\u00f4ng su\u1ed1t, trong gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 d\u1ecdc s\u00f4ng, ngo\u00e0i thu h\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e0 s\u01a1n, thi\u1ebft d\u00e3, tr\u00fac ti\u1ec5n l\u00e0 n\u01a1i cung c\u1ea5p t\u00e0i nguy\u00ean c\u1ee7a gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. H\u1ea1i l\u1edbn l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y th\u00e0nh Hoang \u0110\u00f4i Tam Tuy\u1ec1n, s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7, nay l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u1ef1ng ba tr\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ed3n, t\u00ednh c\u1ea3nh c\u00e0ng xa, chi ph\u00ed g\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 cung \u1ee9ng? D\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c, s\u1ee9c y\u1ebfu kh\u00f4ng kham n\u1ed5i, s\u1ebd th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf tr\u1ed1n m\u1ea5t vi\u1ec7c, k\u00eau g\u00e0o t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, th\u00ec h\u1ecda kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 c\u00f2n \u1edf trung ch\u00e2u n\u1eefa!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00eam n\u1eefa, m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 d\u1ed1c h\u1ebft s\u1ee9c hai m\u01b0\u01a1i ch\u00e2u \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho ba ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec chuy\u1ec3n v\u1eadn, h\u1ed9 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec thu\u1ebf n\u1ed9p, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng thu\u1ebf c\u00f9ng c\u1ef1c v\u00ec vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng. Nay l\u1ea1i th\u00eam b\u1ed1n tr\u1ea1i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ea1i mu\u00f4n \u0111\u1eddi c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng. C\u1ed9ng th\u00eam vi\u1ec7c gi\u1eb7c m\u1ea5t ch\u1ed7 d\u1ef1a, t\u1ea5t s\u1ebd d\u1ed1c s\u1ee9c ch\u1ebft \u0111\u1ec3 tranh gi\u00e0nh, h\u1ecda l\u1edbn \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u1ea5t s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy x\u00e9t k\u1ef9, l\u1ea1i ban cho l\u1eddi b\u00e0n s\u00e2u, xem x\u00e9t h\u1ea1i l\u1edbn b\u1ecf l\u1ee3i nh\u1ecf, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ra k\u1ebf s\u00e1ch an nguy t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] \u0110\u1ed3ng tri \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 t\u00e2u: <i>&#8220;Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, ho\u00e0ng th\u00e2n c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111i\u1ebfu vi\u1ebfng, th\u0103m h\u1ecfi trong ngo\u00e0i th\u00e2n t\u1ed9c, c\u00f9ng c\u00e1c vi\u1ec7c ra v\u00e0o li\u00ean quan, \u0111\u1ec1u bi\u00ean th\u00e0nh quy ch\u1ebf, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00e2u b\u00e1o t\u1eebng vi\u1ec7c v\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean b\u1ea3n ty, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ec7nh cho quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch ghi ch\u00e9p v\u00e0o s\u1ed5, r\u1ed3i \u0111\u01b0a l\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ch\u00ednh ty k\u00fd duy\u1ec7t, t\u1edd t\u00e2u m\u1ed7i th\u00e1ng t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan Thi\u1ec3m T\u00e2y H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Di\u00ean ch\u00e2u; Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Di\u00ean ch\u00e2u, H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Kh\u00e1nh ch\u00e2u; Tri Kh\u00e1nh ch\u00e2u, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u1ee9 m\u1ec7nh ch\u01b0a xong, n\u00ean kh\u00f4ng nh\u1eadn chi\u1ebfu, t\u00e2u l\u00ean Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty; Tri\u1ec7u Ti\u1ebft v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng sau \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169. <i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169 v\u00e0o ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 3, nay ghi tr\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec7u Ti\u1ebft m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c, qu\u00e2n l\u00ednh H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u0111\u1ec1u do Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ch\u1ec9 huy, thanh ni\u00ean v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef ph\u1ea3i g\u00e1nh v\u00e1c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ch\u1ec9 c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf \u1edf l\u1ea1i. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u1ef7 quy\u1ec1n t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng c\u00f2n k\u1ef7 lu\u1eadt, vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ph\u00e1p l\u1ec7nh qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec3 th\u00fac \u00e9p, ph\u00e1 h\u1ee7y c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ef1 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh m\u1edbi, ph\u1ee7 so\u00e1i kh\u00f4ng h\u1ec1 hay bi\u1ebft. Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00f9y nghi s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t tr\u1eafc, li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c ti\u1ebfn qu\u00e2n thi\u1ebfu k\u1ebf s\u00e1ch, th\u00e0nh La Ng\u1ed9t xa x\u00f4i c\u00f4 l\u1eadp, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay kh\u00f4ng lo T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 lo k\u1ef7 lu\u1eadt kh\u00f4ng nghi\u00eam; kh\u00f4ng lo th\u00e0nh tr\u00ec kh\u00f3 gi\u1eef, m\u00e0 lo quy\u1ec1n l\u1ef1c b\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng, bi\u1ebfn c\u1ed1 x\u1ea3y ra trong ch\u1ed1c l\u00e1t, m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Mong ch\u1ecdn l\u1ea1i t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt lo l\u1eafng ph\u00eda T\u00e2y.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo m\u1ed9 ch\u00ed, ghi k\u00e8m ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 3, khi Ph\u1ee7 Ninh b\u1ea3o th\u1ea5t th\u1ee7, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ty N\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n huy\u1ec7n L\u0103ng ch\u00e2u xin vay ti\u1ec1n Thanh Mi\u00eau, nh\u01b0ng kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n m\u1eb7t, b\u1ea3n ch\u00e2u d\u00f9ng mu\u1ed1i v\u00e0 thu\u1ebf mu\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ecbnh' trong 'di\u00eam t\u1ecbnh kho\u00e1' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 't\u1ec9nh'.\" id=\"return-footnote-1798-14\" href=\"#footnote-1798-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3. Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty li\u1ec1n h\u1eb7c t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd chi ti\u1ec1n. Xin tha cho quan l\u1ea1i, v\u00e0 h\u1eb7c t\u1ed9i Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00ed, Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 H\u1ed9 ph\u00f2ng C\u00f4ng s\u1ef1 T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh Ng\u0169 ph\u00f2ng C\u00f4ng s\u1ef1. T\u0103ng B\u1ed1 m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ed3i thi h\u00e0nh ngay. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o T\u0103ng B\u1ed1 n\u00ean b\u00e1o c\u00e1o c\u1ea3 hai v\u1ecb Tham ch\u00ednh, t\u1ee9c ch\u1ec9 Ph\u00f9ng Kinh v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i, c\u1ea7n g\u00ec h\u1ecfi h\u1ecd n\u1eefa! Ch\u1ec9 \u0111\u1ee3i chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra r\u1ed3i k\u00fd t\u00ean th\u00f4i!&#8221;<\/i> <i>(T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh H\u1ed9 ph\u00f2ng, ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 5 tham gia t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh, c\u00f2n vi\u1ec7c \u00f4ng nh\u1eadm ch\u1ee9c Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 5 th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n ban b\u1ed1 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7nh xu\u1ed1ng c\u00e1c n\u01a1i v\u00e0 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n treo b\u1ea3ng th\u00f4ng b\u00e1o \u0111i\u1ec1u quy \u0111\u1ecbnh, ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u ch\u1ec9 ghi l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh c\u1ee7a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u1edf m\u1ed9t ph\u00f2ng n\u00e0o \u0111\u00f3, ph\u1ea7n cu\u1ed1i l\u1ea1i ghi l\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh l\u00ean v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5ng th\u00e1nh ch\u1ec9 theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh, c\u1ea3 \u0111\u1ea7u v\u00e0 cu\u1ed1i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng danh ngh\u0129a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh. N\u1ebfu vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a t\u1eebng qua Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng hi\u1ec7u l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng b\u00e0n r\u1eb1ng th\u1ec3 th\u1ed1ng hi\u1ec7u l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ec9 d\u00f9ng danh ngh\u0129a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u1edf \u0111\u1ea7u v\u00e0 cu\u1ed1i, nghe n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 ghi l\u00e0 c\u00e1c ph\u00f2ng. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ed1 theo th\u00e1nh ch\u1ec9 ch\u1ec9 huy, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u00ednh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f2n c\u00e1c ph\u00f2ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a b\u1ed9 ph\u1eadn l\u1ea1i vi\u00ean, nay d\u00f9ng danh ngh\u0129a quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng, hu\u1ed1ng chi ch\u1ec9 ghi l\u00e0 t\u00ean m\u1ed9t ph\u00f2ng n\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 h\u00e1 ch\u1eb3ng ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3 sao! Hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 qua Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 tham \u0111\u1ecbnh, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 ghi l\u00e0 Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i ghi l\u00e0 ph\u00f2ng n\u00e0o \u0111\u00f3! Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng c\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u1edf c\u00e1c ph\u00f2ng m\u1ed7i khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u0103n b\u1ea3n, ch\u01b0a tr\u00ecnh l\u00ean, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u00ecnh t\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea9m b\u00e1o, r\u1ed3i li\u1ec1n l\u00e0m v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ecnh l\u00ean, c\u00f2n Ph\u00f9ng Kinh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 l\u00e0 k\u00fd t\u00ean thi h\u00e0nh theo v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 l\u00e0m xong.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia \u0111\u1eb7t ra c\u00e1c ch\u1ee9c ph\u1ee5 t\u00e1, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 mu\u1ed1n m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba quy\u1ec1n l\u1ef1c t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t n\u01a1i. Nay c\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eef 'th\u1ee9c' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee9c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-15\" href=\"#footnote-1798-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, khi\u1ebfn b\u00ean ngo\u00e0i x\u00f4n xao b\u00e0n t\u00e1n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa c\u0169ng ch\u1ec9 do t\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 \u0111\u00f4 ki\u1ec3m ch\u00ednh T\u0103ng B\u1ed1 b\u00e0n b\u1ea1c, c\u00f2n tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Kinh, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea c\u00f3 khi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc. Th\u1ea7n c\u0169ng cho r\u1eb1ng l\u1eddi \u0111\u1ed3n n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eebng nh\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch?<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh, m\u1ed7i khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u0103n b\u1ea3n, ph\u1ea3i b\u1ea9m b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7; v\u00e0 ch\u1ec9 huy Ph\u00f9ng Kinh, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, b\u1ea3o h\u1ecd m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qua loa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[23] Chi\u1ebfu m\u01b0\u1ee3n 60 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng l\u00e0m v\u1ed1n mua th\u00f3c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang \u0110\u00f4ng, l\u1ec7nh cho Ty Ph\u00e1t v\u1eadn Giang, Ho\u00e0i d\u00f9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n chi\u1ebft h\u1ed9c c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00f4ng s\u1ef1 C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 l\u00e0 T\u1ed1ng \u0110\u1ecbch xin c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u00e1p t\u1ea3i L\u00fd S\u00f9ng Qu\u00fd \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 s\u1eafp tr\u1edf v\u1ec1, L\u00fd S\u00f9ng Qu\u00fd kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1i \u0111i n\u1eefa.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd b\u00e3i binh, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ghi l\u1ea1i. Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, T\u1ed1ng \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n l\u00e0 Chu Minh Chi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Thuy\u1ebft th\u01b0 S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n ki\u00eam qu\u1ea3n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m. Minh Chi c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169. <i>(Vi\u1ec7c Minh Chi t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c m\u1edbi, gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169 l\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2, nay ghi chung l\u1ea1i. L\u00e2m Hi n\u00f3i th\u00eam, ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 8 khi V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng l\u00e0m Thuy\u1ebft th\u01b0<a class=\"footnote\" title=\"V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng Vu', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 226, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-16\" href=\"#footnote-1798-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 Kh\u1ed5ng m\u1ee5c ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1, Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 H\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[27] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n do quan Tri Ng\u00e2n \u0111\u00e0i ty \u0111\u1ec1 c\u1eed, c\u00e1c ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n, l\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 2 vi\u00ean quan Kinh tri\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 2 vi\u00ean quan Kinh tri\u1ec1u, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 2.46 c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'Thay th\u1ebf quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m h\u1ebft h\u1ea1n khuy\u1ebft'.\" id=\"return-footnote-1798-17\" href=\"#footnote-1798-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, nh\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin cho con em l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng. <i>(\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 11 \u0110inh M\u00e3o c\u00f3 vi\u1ec7c Kinh l\u01b0\u1ee3c H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1ea5u s\u1ef1.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban t\u1eb7ng Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 ch\u00e2u \u00c2n l\u00e0 T\u00f4ng Th\u1ecbnh m\u1ed9t khu nh\u00e0 \u1edf v\u01b0\u1eddn Ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2m, c\u1ea5p nh\u00e0 theo s\u1ed1 nh\u00e2n kh\u1ea9u. <i>(\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 2, c\u00f3 ban t\u1eb7ng th\u1ee7 tr\u00e1t cho T\u00f4ng D\u0169, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Ban t\u1eb7ng 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n Giao t\u1eed l\u00e0m v\u1ed1n mua th\u00f3c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[30] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y x\u00e9t vi\u1ec7c quan l\u1ea1i qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng t\u1ef1 \u00fd ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u00ea s\u00f4ng B\u00e1, Ng\u1ea1n \u1edf huy\u1ec7n V\u1ea1n Ni\u00ean \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, t\u00e2u r\u00f5 nguy\u00ean do. C\u1ea7n xem x\u00e9t sau n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>[31] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thi\u1ebfu m\u01b0a tuy\u1ebft, n\u01a1i n\u00e0o d\u00e2n thi\u1ebfu \u0103n th\u00ec ch\u1ea9n c\u1ea5p, thu\u1ebf c\u00f2n l\u1ea1i t\u1ea1m th\u1eddi cho ho\u00e3n thu.<\/p>\n<p>[32] Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Lam, Th\u1ea1ch, Th\u1ea5p ch\u00e2u l\u00e0 Khang T\u00f2ng d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, b\u1ecb gi\u1eb7c T\u00e2y ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh ch\u1ebft nhi\u1ec1u, ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp theo \u0111\u1ed9i ng\u0169, xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch chi\u1ebfu theo l\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn m\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u; c\u00e1c qu\u00e2n vi\u00ean ph\u1ea3i k\u00ea khai r\u00f5 con ch\u00e1u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean; Khang T\u00f2ng v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ec7nh cho ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn x\u00e9t t\u1ed9i. L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00f4ng \u0111\u1ed9t, n\u01a1i \u0111ang tu s\u1eeda tr\u1ea1i kh\u00f3 thi c\u00f4ng, xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c, nghi\u00eam r\u0103n c\u00e1c l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, chuy\u00ean t\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf s\u00e1ch ki\u00ean b\u00edch thanh d\u00e3.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng tu s\u1eeda tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t, gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn th\u00ec c\u1ed1 th\u1ee7, \u0111\u1ee3i khi gi\u1eb7c gi\u1ea3i t\u00e1n qu\u00e2n l\u1edbn, t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh k\u1ebf ti\u1ebfn l\u00ean, sau \u0111\u00f3 tu s\u1eeda trung b\u1ea3o. Tr\u1ea1i th\u1ee9 hai d\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb tu s\u1eeda, \u0111\u1ee3i khi tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t xong, t\u00e2u xin ch\u1ec9 th\u1ecb.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ed1 th\u1ee7 tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t, trong\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300bghi ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2, nay theo\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u gi\u1eb7c T\u00e2y g\u00e2y h\u1ea5n \u1edf n\u01a1i tu s\u1eeda tr\u1ea1i t\u1ea1i L\u00e2n Ph\u1ee7, trong\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300bghi ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2, nay theo\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, l\u00e0 ng\u00e0y 12.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Chi\u1ebfu: T\u1eeb nay c\u00e1c quan ty t\u1ea1i kinh \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed quan vi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb nay c\u00e1c quan ty t\u1ea1i kinh \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed quan vi\u00ean, ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo\u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300btuy\u1ec3n c\u1eed 28-8 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-18\" href=\"#footnote-1798-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i th\u00f4ng b\u00e1o cho c\u01a1 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch, x\u00e9t h\u1ed3 s\u01a1 l\u00fd l\u1ecbch, n\u1ebfu kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, m\u1edbi cho ph\u00e9p t\u00e2u ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p>[34] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u1ec1 nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n trong ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1, m\u00e0 l\u00e0 do nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng binh \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea5p b\u00e1ch cho bi\u00ean gi\u1edbi, d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, tr\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean t\u00edch tr\u1eef kh\u1eafp n\u01a1i, do \u0111\u00f3 ti\u1ec1n \u1ea3o nhi\u1ec1u m\u00e0 ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p ch\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nhu\u1eadn kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;V\u00e0o th\u1eddi ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 h\u1ee7 b\u1ea1i d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Nh\u00e2n T\u00f4ng, m\u1ed7i n\u0103m v\u1eabn thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00edt. Ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i do vi\u1ec7c d\u00f9ng binh, l\u1eddi c\u1ee7a Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0 \u0111\u00fang. Tuy nhi\u00ean, khi ban \u0111\u1ea7u l\u1eadp ph\u00e1p, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0a c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea7m gi\u1ea5y t\u1edd giao d\u1ecbch \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, ho\u1eb7c d\u00f9ng ti\u1ec1n, b\u1ea1c, l\u1ee5a, l\u0129nh, ho\u1eb7c h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi t\u00f9y \u00fd, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u1ea5y thu\u1eadn ti\u1ec7n n\u00ean ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ed9ng r\u00e3i. \u0110\u1ebfn \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, h\u1ea1n ch\u1ebf b\u1eb1ng ph\u00e1p ch\u1ebf ba lo\u1ea1i thu\u1ebf, quy \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p t\u00f9y ti\u1ec7n, kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c; l\u1ea1i th\u00eam quan tr\u00e0 mua nhi\u1ec1u lo\u1ea1i tr\u00e0 k\u00e9m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ee7 h\u1ea1n ng\u1ea1ch, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n mua \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb l\u1ed7; l\u1ea1i th\u00eam ph\u00e1p ch\u1ebf thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, d\u00e2n kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn n\u00f3 h\u1ee7y ho\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng. N\u1ebfu bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng v\u00ec l\u1ee3i nh\u1ecf m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i nh\u1eb9, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1p ch\u1ebf n\u00e0o kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u00e0 v\u1ed1n c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ed1t, ph\u1ea3i k\u00e8m theo ti\u1ec1n m\u1eb7t, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, v.v. m\u1edbi b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec ti\u1ec1n m\u1eb7t, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, v.v. \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n tr\u00e0 l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh g\u00e1nh n\u1eb7ng cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, do \u0111\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 tham gia, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c; ch\u1ec9 c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec quy\u1ec1n mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi n\u1eb1m trong tay th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u1edbn, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do gi\u00e1 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c lu\u00f4n cao, m\u00e0 quan ph\u00ed l\u1ea1i n\u1eb7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, n\u01b0\u1edbc Vu \u0110i\u1ec1n c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[36] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n v\u00e0 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n, s\u1ed1 qu\u00e2n c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, kinh \u0111\u00f4 l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, v\u1ec1 l\u00fd l\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1eadn ti\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u00e0o n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t r\u00fat v\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i chi\u1ebfu m\u1ec7nh, xu\u1ea5t qu\u00e2n x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ecbch, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y ph\u1ea3i d\u00f9ng binh. C\u00e1c quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ea3ng Nam c\u0169ng d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 chi\u00eau n\u1ea1p, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c man t\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n. D\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 \u1edf Qu\u1ef3, H\u1ea1p v\u1ed1n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec1m ch\u1ebf l\u1ecfng l\u1ebbo, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i d\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u00e0n \u00e1p, nh\u01b0ng th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a ch\u00fang v\u1eabn ch\u01b0a b\u1ecb b\u1eaft. M\u1ea5y ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc l\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1ee7a quan bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng r\u1eb1ng qu\u00e2n B\u1eafc \u0111\u1ecbch \u0111ang t\u1eadp trung binh l\u1ef1c, tuy ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng c\u00f3 quan bi\u00ean gi\u1edbi n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 khi\u00eau kh\u00edch. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay ch\u00ednh s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, \u0111ang b\u00e0n vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, t\u00e0i ch\u00ednh qu\u1ed1c gia v\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u1ec1u ki\u1ec7t qu\u1ec7. L\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec c\u00f2n lo thi\u00ean tai x\u1ea3y ra kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3, n\u1ebfu b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 bi\u1ebfn, l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1? E r\u1eb1ng c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean b\u00ed m\u1eadt r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 t\u1ea5u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ea5t binh, ho\u1eb7c n\u00f3i l\u00e0 \u0111i \u0111\u00e1nh T\u00e2y Phi\u00ean. Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u00fd g\u00ec?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;C\u00f3 l\u1ebd h\u1ecd mu\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u1ed3n s\u1ee9c \u0111\u00e1nh T\u00e2y Phi\u00ean, \u0111\u00e0n \u00e1p xong r\u1ed3i m\u1edbi quay l\u1ea1i tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. B\u1edfi n\u1ebfu ngay l\u1eadp t\u1ee9c tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, h\u1ecd c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea5y L\u01b0\u01a1ng th\u1ecb giao k\u1ebf s\u00e1ch cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh, e r\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Kinh l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 nghe n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Khi\u1ebft \u0110an m\u01b0\u1ee3n qu\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua nghi ng\u1edd Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng ch\u1ecbu<a class=\"footnote\" title=\"Vua nghi ng\u1edd Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng ch\u1ecbu, ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-19\" href=\"#footnote-1798-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt gi\u1eb7c H\u1ea1 m\u01b0\u1ee3n qu\u00e2n c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, th\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, e r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, tin b\u00e1o r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n qu\u00e2n t\u1eeb v\u00f9ng trung t\u00e2m \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 Trung Qu\u1ed1c bi\u1ebft. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u1ea3 th\u1eadt c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9 c\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i, li\u1ec1n kinh doanh ch\u00e2u Tuy, l\u1ea1i chi\u1ebfm ch\u00e2u Ng\u00e2n, vi\u1ec7c chi\u1ebfm ch\u00e2u Ng\u00e2n c\u1ea7n xem x\u00e9t. Ph\u00e1 v\u1ee1 th\u1ebf li\u00ean k\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd. H\u1ecd cho r\u1eb1ng n\u1ebfu Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, s\u1ebd nh\u00f2m ng\u00f3 U Y\u00ean; n\u1ebfu nh\u00e2n l\u00fac Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 vi\u1ec7c, c\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a ta, th\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ea5t l\u1edbn. Vua n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 c\u00f2n nh\u1ecf, \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u1eafm quy\u1ec1n, gi\u1eadn d\u1eef m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c xin qu\u00e2n c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an, th\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an m\u00e0 n\u00f3i, d\u00f9 \u0111\u1ed3ng \u00fd, c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? C\u00f3 th\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Trung Qu\u1ed1c, m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn m\u00ecnh, Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, ch\u1ec9 e r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c xa, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00f3, th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eadt s\u1ef1 l\u1ea5y s\u1ef1 b\u00ecnh t\u0129nh v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i ph\u00f3. D\u00f9 th\u00eam m\u1ed9t Khi\u1ebft \u0110an, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i h\u1ed7n lo\u1ea1n. N\u1ebfu mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u00f4ng, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n bi\u1ebft. H\u01a1n n\u1eefa, ta c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00e0nh l\u0169y, d\u1ecdn s\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ecbch, th\u00ec \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda l\u1edbn cho ta. C\u00f2n hai n\u01b0\u1edbc h\u1ecd t\u1eadp trung \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0m sao duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i? \u0110i\u1ec1u ta lo ng\u1ea1i, ch\u1ec9 l\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f3 ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u00e0 th\u00f4i! Ti\u1ebft ki\u1ec7m l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i s\u1ee9c d\u00e2n, m\u00e0 l\u1ea5y s\u1ef1 b\u00ecnh t\u0129nh v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng \u0111\u1ee3i th\u1eddi c\u01a1 c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, th\u00ec ngo\u1ea1i ho\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;E r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd nh\u01b0 vi\u1ec7c th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1ea5t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9, d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 khinh nh\u1eddn.&#8221;<\/i> Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i b\u00e1o cho h\u1ecd, b\u1ea3o h\u1ecd n\u00f3i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, h\u1ecd li\u1ec1n nh\u1eadn l\u1eddi, cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t nh\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khi\u1ebft \u0110an tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t. Nh\u01b0 l\u00fac cu\u1ed1i \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, mu\u1ed1n g\u1eedi g\u1eafm h\u1eadu du\u1ec7, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i n\u00ean nh\u1eadn l\u1eddi.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec? N\u1ebfu h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd m\u1ea1nh m\u1ebd, h\u00e1 v\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c; n\u1ebfu y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng d\u1ec5 khu\u1ea5t ph\u1ee5c. H\u01a1n n\u1eefa, th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ee3 Di, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00fac nh\u00e0n r\u1ed7i s\u1eeda sang ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 h\u00ecnh ph\u00e1p, khi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i x\u1ee9ng ch\u1ee9c, c\u1ee7a c\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, binh l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, vi\u1ec7c gi\u1ea3 d\u1ed1i, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m.&#8221;<\/i> <i>(<i>&#8220;Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, mu\u1ed1n g\u1eedi g\u1eafm h\u1eadu du\u1ec7&#8221;<\/i>, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Nh\u00e0 Vua lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c ch\u01b0a th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh l\u00e0 do t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, v\u00ec v\u1eady th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u hi\u1ec7n nay. N\u1ebfu ch\u01b0a lo \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i ch\u00ednh m\u00e0 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec vi\u1ec7c kh\u00f3 th\u00e0nh. Th\u1ea7n t\u1eebng n\u00f3i vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u00e1nh c\u1edd, th\u1eafng b\u1ea1i ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111i qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd hay kh\u00f4ng. L\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch, n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ea7n lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n, ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thu\u1eadn l\u1ee3i cho n\u00f4ng d\u00e2n l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ea7n h\u1ebft s\u1ee9c quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 sai d\u1ecbch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1eeba lang, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu khi v\u1ec1 h\u01b0u, \u00e2n \u0111i\u1ec3n trong di bi\u1ec3u s\u1ebd gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc so v\u1edbi khi t\u1ea1i ch\u1ee9c, c\u00f2n c\u00e1c v\u00f5 quan th\u00ec giao cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n thi h\u00e0nh. \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan Ng\u1ee5y M\u1eb7c t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 nh\u1ea7m l\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u01b0 \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c m\u00e0 ban cho ch\u1ee9c kinh quan, n\u00ean nay s\u1eeda l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Nh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1eb7c \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng!&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y ghi v\u00e0o s\u1ed5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1ed1n \u0111\u00e3 h\u1ee3p l\u1ec7 ghi v\u00e0o s\u1ed5, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Cho gi\u1ea3m hai n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a.&#8221;<\/i> Nh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ed1t.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady r\u1ea5t hay. B\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ecdi vi\u1ec7c, sao c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, giao ph\u00f3 cho tai m\u1eaft t\u00e2m l\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, r\u1ed3i d\u00f9ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y, khi\u1ebfn m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1eadn l\u1ef1c, nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0o b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 ch\u1eb3ng th\u00e0nh?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Nh\u00e0 Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u b\u1eaft gi\u1eef m\u1ed9t kh\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u1edf qu\u00e2n An T\u00fac v\u00ec t\u1ed9i l\u1ea5y v\u1ee3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1p h\u1ed9 sinh con, r\u1ed3i giam v\u00e0o ng\u1ee5c, em trai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ee9 gi\u1ea3 L\u00fd L\u1eadp Chi \u0111\u1ec3 k\u00eau oan, khi\u1ebfn h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc n\u1ed5i lo\u1ea1n. Vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7 c\u0169, sao l\u1ea1i g\u00e2y ra n\u00e1o lo\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady? \u0110\u1ec1u l\u00e0 do c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ea5u hi\u1ec3u \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ed1 t\u00ecnh g\u00e2y chuy\u1ec7n. Tuy \u0111\u00e3 x\u1eed l\u00fd r\u1ed3i, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u0103n d\u1ea1y th\u00eam c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u00e1c l\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay t\u00e0i l\u1ef1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia v\u00e0 s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda sang, c\u00e1c khanh h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a Ng\u1ee5y Tr\u01b0ng c\u00f3 n\u00f3i: &#8216;Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 y\u00ean, ng\u01b0\u1eddi xa t\u1ef1 ph\u1ee5c.&#8217; \u0110\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 l\u00fd l\u1ebd ch\u00ed l\u00fd. T\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda sang m\u00e0 t\u00e0i d\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi xa kh\u00f4ng ph\u1ee5c.&#8221;<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;Trong \u300aThi\u300b c\u00f3 c\u00e2u: &#8216;L\u00e0m \u01a1n cho Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec3 y\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng.&#8217; \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec tr\u1ecb n\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc v\u1eady.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed ph\u00e2n, r\u1ea5t h\u1ee3p th\u1eddi c\u01a1, thi\u00ean h\u1ea1 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1eaft s\u1ebd vui m\u1eebng v\u00ec \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch xin ban chi\u1ebfu minh x\u1eed ph\u00e2n.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 mu\u1ed1n c\u00e1c quan bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft \u00fd n\u00e0y, n\u1ebfu tuy\u00ean b\u1ed1 ra, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 sinh gian.&#8221;<\/i> B\u00e8n th\u00f4i.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, S\u01a1n Nam T\u00e2y \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00fay, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Cao M\u1eadt qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Cao' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'Th\u01b0\u01a1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 nh\u1ea5t chi 37, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 15 Th\u1ea7n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1798-20\" href=\"#footnote-1798-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a> Qu\u1ea7n l\u00e0m B\u1ea3o T\u00edn, B\u1ea3o T\u0129nh \u0111\u1eb3ng qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong l\u00e0m Gia V\u01b0\u01a1ng. V\u1eabn sai \u0111\u1ea1i x\u00e1, ghi t\u00ean V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00ean tr\u00ean. Vua ban \u0111\u1ea7u ng\u1ea1i Qu\u1ea7n c\u00f2n tr\u1ebb, ch\u01b0a th\u1ec3 th\u00eam hai tr\u1ea5n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u00c2n hu\u1ec7 cho ho\u00e0ng \u0111\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(\u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Hai v\u01b0\u01a1ng ra ph\u1ee7, Ph\u00f9ng H\u1ea1o \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng h\u1ecfi Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ecbch Quang v\u00e2n v\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n H\u1ea1o \u0111\u1ee3i ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 3 s\u1eeda tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh quan c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 l\u00e0m ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 quan, ph\u1ee5 ch\u00e9p. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b, \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c ti\u1ebfn phong Cao M\u1eadt qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea7n l\u00e0m Y\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p ch\u1ee9c quan khi Qu\u1ea7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c phong, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u00e9p t\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Sai ph\u00e1i H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, T\u01b0 hu\u00e2n lang trung Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd B\u00ecnh \u0111i xem x\u00e9t th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u00e0 th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh. Tri\u1ec7u Ti\u1ebft v\u00e0 L\u00fd Hi\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng hai th\u00e0nh n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xin d\u00f9ng m\u1ed9t ho\u1ea1n quan th\u00e2n t\u00edn c\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f9ng \u0111i. Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111i tuy\u00ean ph\u1ee7, l\u1ea1i sai ho\u1ea1n quan \u0111i x\u00e9t l\u1ea1i, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> \u0110\u1ecbnh d\u00f9ng T\u0103ng B\u1ed1, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u do d\u1ef1 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 thu\u1ed9c quan c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ng\u00f4 Sung xin d\u00f9ng T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng C\u1ea3nh \u00d4n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c xin d\u00f9ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1eebng ti\u1ebfn c\u1eed C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a Gi\u00e1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua suy ngh\u0129 l\u00e2u r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;C\u0169ng kh\u00f4ng sao.&#8221;<\/i> L\u1ea1i mu\u1ed1n sai L\u00fd B\u00ecnh c\u00f9ng \u0111i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ph\u1ea3i. L\u00fd Hi\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c Nh\u1eadp n\u1ed9i T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m V\u0129nh H\u01b0ng, Th\u00e1i Nguy\u00ean T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p \u00fd Vua, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9. <i>(C\u1ea7n xem L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y gi\u1eef ch\u1ee9c g\u00ec, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean th\u1eeba th\u1ee5. B\u1ea3n truy\u1ec7n kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>C\u1ea3nh Hi\u1ebfn nh\u1eadn m\u1ec7nh, li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hai th\u00e0nh kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u01a1i m\u1edbi bi\u1ebft.&#8221;<\/i> \u0110i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u00e3 th\u1ea5t th\u1ee7. \u0110\u1ebfn Phu Di\u00ean, \u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng th\u00e0nh La Ng\u1ed9t c\u00e1ch Tuy \u0110\u1ee9c h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m, l\u00e0 m\u1ed9t t\u00f2a th\u00e0nh c\u00f4 l\u1eadp, \u0111\u00e0o gi\u1ebfng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1eef. \u00d4ng c\u00f2n \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1eaft th\u1ea5y tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 c\u1ea3nh d\u00e2n ch\u00fang ti\u1ec1u t\u1ee5y, qu\u00e2n l\u00ednh than th\u1edf, xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c l\u00e0m v\u00f4 \u00edch, ph\u1ebf b\u1ecf nh\u1eefng t\u00f2a th\u00e0nh v\u00f4 d\u1ee5ng, nghi\u00eam l\u1ec7nh c\u00e1c t\u01b0\u1edbng lo ph\u00f2ng b\u1ecb l\u00e0 \u0111\u1ee7. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0m h\u1ea1i n\u01b0\u1edbc, xin tr\u1ecb t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt. \u00d4ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n sinh s\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf th\u00ec cho v\u00e0ng l\u1ee5a, ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn th\u00ec ban ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, e r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng x\u1ea3o quy\u1ec7t nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, khi c\u00f3 vi\u1ec7c s\u1ebd l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, n\u00ean ng\u0103n ch\u1eb7n ngay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fd B\u00ecnh \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi Phu Di\u00ean h\u1ecfi th\u0103m v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, kh\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o n\u00f3i l\u00e0 ti\u1ec7n, xin ph\u00e1 b\u1ecf ngay \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u1ed1i lo cho c\u1ea3 v\u00f9ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh th\u1ea5t th\u1ee7 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t <i>(18)<\/i>. S\u00e1ch \u300aC\u1eedu tri\u1ec1u th\u00f4ng l\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a H\u00f9ng Kh\u1eafc c\u00f3 ch\u00e9p v\u1ec1 C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, l\u00e0 con c\u1ee7a S\u01b0 \u0110\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty Kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 k\u1ebb tham c\u00f4ng sinh s\u1ef1, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng m\u00e2u thu\u1eabn, g\u00e2y ra xung \u0111\u1ed9t bi\u00ean gi\u1edbi. Tuy \u0111\u00e3 xem x\u00e9t v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eabn lo ch\u01b0a th\u1ea5u hi\u1ec3u h\u1ebft \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh trong vi\u1ec7c tr\u1ea5n an t\u1ee9 di, n\u00ean c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban l\u1ec7nh c\u1ea3nh c\u00e1o. Tr\u1eeb vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 g\u00e2y r\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tri\u1ec1u c\u1ed1ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c su\u00fd th\u1ea7n c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eeb nay tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh, gi\u1eef y\u00ean \u1ed5n, theo d\u00f5i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd g\u00e2y s\u1ef1. N\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m, s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan: <i>&#8220;Khi \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Qu\u00e2n gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 x\u00e9t duy\u1ec7t. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5. C\u00e1c th\u1ea7n li\u00eau c\u00f3 tang ph\u1ea3i gi\u1ea3i ch\u1ee9c, ho\u1eb7c v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 tang, theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 &#8216;mi\u1ec5n \u0111\u1ec3 tang&#8217; v\u00e0 ghi v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5. B\u1ec1 t\u00f4i trong th\u1eddi gian tang ch\u1ebf, v\u00ec m\u1ec7nh Vua m\u00e0 ph\u1ea3i b\u1ecf tang \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ecd mu\u1ed1n, kh\u00f4ng n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;mi\u1ec5n&#8217;. T\u1eeb nay, n\u00ean ban ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00f4ng cho \u0111\u1ec3 tang, v\u00e0 kh\u00f4ng ghi v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[46] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay, c\u00e1c v\u0103n th\u1ea7n thu\u1ed9c L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, v\u0169 th\u1ea7n t\u1eeb Ho\u00e0nh h\u00e0nh tr\u1edf l\u00ean, khi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i c\u00f4ng t\u00e1c t\u1ea1m th\u1eddi trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u1ea5n Ph\u1ee5ng s\u1ee9, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u1ea5p d\u1ea5u \u0111\u1ed3ng, v\u1edbi ch\u1eef <i>&#8220;Ph\u1ee5ng s\u1ee9 Chu k\u00fd&#8221;<\/i>. V\u00ec Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t cao th\u1ea5p, vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p \u1ea5n, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t, l\u1ea1i th\u00eam s\u1ed1 \u1ea5n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>[47] Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Chi\u1ebfu l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn thi h\u00e0nh kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn. Nh\u01b0 ph\u00e1p gi\u00e1o duy\u1ec7t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tr\u00ecnh l\u00ean \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, Thu\u1eadn An qu\u00e2n l\u1ea1i b\u1ecf x\u00f3, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo. C\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c B\u1ea1c ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u00e1t ti\u1ec1n Thanh mi\u00eau, quan \u0111\u1ec1 c\u1eed h\u1ecfi, th\u00ec n\u00f3i: &#8216;Tuy c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng kh\u00f4ng cho ph\u00e1t.&#8217; Sao c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady!&#8221;<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i th\u1ea7n n\u1ebfu th\u1ea5y ph\u00e1p l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ee3p, n\u00ean t\u00e2u tr\u00ecnh, sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n kh\u00f4ng thi h\u00e0nh?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u1ea1m D\u1ee5c t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n phu H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1edf g\u1ed7 \u0111\u1ebfn L\u00e2n Ch\u00e2u, b\u1ecb l\u01b0u l\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng m\u00e0 kh\u00f4ng cho n\u1ed9p.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng e r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1edbm gi\u00e1ng ch\u1ee9c, v\u00ec h\u1ecd b\u1ed1 tr\u00ed sai l\u1ea7m, khi\u1ebfn c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ed9 b\u1ecb lao \u0111ao, d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 s\u00e1t. N\u1ebfu x\u00e9t theo ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ed9i kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y do B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i do quan t\u00f2a. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, x\u1eed t\u1ed9i quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt, d\u00f9 c\u00f3 \u00e2n x\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng. B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng n\u00f3i, k\u1ebft \u00e1n oan m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft l\u00e0 t\u1ed9i kh\u00f4ng nh\u1eb9, nay vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0m h\u1ea1i c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ed9, l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u00e2n x\u00e1 nh\u1eb9.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Theo l\u00fd, d\u00f9 b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ec1n m\u1ea1ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ee3i khi th\u1ea5y s\u1ef1 th\u1eadt, t\u1ea5t s\u1ebd tr\u00e1ch ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 mu\u1ed1n x\u1eed nghi\u00eam, c\u00e0ng n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[48] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang, ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn khai kh\u1ea9n ho\u1eb7c tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u01a1n xin nh\u1eadn c\u1ea3 h\u1ed9 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf b\u1ecf tr\u1ed1n, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh ph\u1ea3i ch\u1ecbu n\u1ed9p thay. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tri \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u Tri\u1ec7u B\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u00e0y ru\u1ed9ng hoang, kh\u1edfi thu\u1ebf hai kho\u1ea3n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u m\u1edd \u00e1m, tuy c\u00f3 danh l\u00e0 kh\u1edfi thu\u1ebf nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf, nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn coi \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng lao, xin r\u0103n \u0111e.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tri\u1ec7u Gi\u00e1m \u0110\u01a1n ch\u00e2u t\u1eedu thu\u1ebf, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 kinh, qu\u1ea3n vi\u1ec7c v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n trong thi\u00ean h\u1ea1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 sai c\u00e1c h\u1ecda s\u0129 trong vi\u1ec7n v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;E r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan tri\u1ec1u c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra t\u00e0i li\u1ec7u, may ra m\u1edbi kh\u00f4ng sai l\u1ec7ch.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u1eed Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Truy ch\u00e2u, trong ng\u1ee5c c\u00f3 v\u1ee5 ch\u00e1y v\u00e0 l\u00e0m gi\u1ea3 con d\u1ea5u, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed. Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Theo lu\u1eadt, ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 tr\u00ean 90 tu\u1ed5i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, th\u00ec n\u00ean xin x\u00e9t l\u1ea1i.&#8221;<\/i> B\u00e0n v\u1edbi Tri ch\u00e2u Gi\u1ea3i T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau, b\u00e8n m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i ch\u1ebft. T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng o\u00e1n gi\u1eadn, b\u00e8n ki\u1ec7n Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng qua s\u1ea3nh, v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><em>(Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n ch\u00e9p trong b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00e2n V\u01b0\u01a1ng sau \u0111\u00f3 b\u1ecb ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u00e1ch ch\u1ee9c.)<\/em><\/p>\n<p>[49] Chi\u1ebfu cho Bi\u00ean s\u1eafc s\u1edf r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00e1c quan so\u1ea1n th\u1ea3o c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau, th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, giao cho quan t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh xem x\u00e9t. N\u1ebfu v\u1eabn ch\u01b0a \u1ed5n, th\u00ec t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> <i>(C\u00e1c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 2, 21 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 3, 19 th\u00e1ng 10 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u00e1c binh s\u0129 tham gia \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Di \u1edf Du ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u00fa, L\u00fd Quang C\u00e1t, V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5n, v\u00e0 sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi.<\/p>\n<p>[51] Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi t\u00e2u xin d\u1ec7t th\u1ea3m tr\u1ea3i n\u1ec1n \u0111\u00e0n vi\u00ean \u0111\u00e0n. Vi\u1ec7n L\u1ec5 ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 v\u00e0 nghi th\u1ee9c Nam Giao \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 th\u1ea3m tr\u1ea3i n\u1ec1n, n\u00ean chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf. Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t, V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n Long xin d\u1ec7t th\u1ea3m tr\u1ea3i n\u1ec1n.<\/p>\n<p>[52] Ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng s\u1ef1 s\u1edf t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty, v\u00ec T\u00f4ng \u0110\u1ec5 <a class=\"footnote\" title=\"T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ebf h\u1ec7 4\/25 gi\u1ed1ng nhau, Ch\u1ee9c quan 11\/20 vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4ng \u0111\u1ec7', \u0111o\u1ea1n tr\u00ean 'T\u00f4ng \u0110\u1ec5' Ch\u1ee9c quan 11\/19 c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4ng \u0111\u1ec7'.\" id=\"return-footnote-1798-21\" href=\"#footnote-1798-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a> v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u xin, t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u00e3 qua kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n quan, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c 10 n\u0103m, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n quan. Ki\u1ec3m tra l\u1ea1i chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb n\u00e0o v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang c\u00f3 ban th\u00e1nh ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u00f4ng H\u1eadu v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, vi\u1ec7n d\u1eabn th\u1ec3 l\u1ec7 c\u1ee7a Kh\u1eafc K\u1ebf v\u00e0 tr\u00edch d\u1eabn \u0111o\u1ea1n v\u0103n trong s\u00e1ch x\u00e1 n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 4 th\u00e1ng gi\u00eang: &#8216;V\u0103n v\u00f5 ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n quan, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n kh\u1ea3o x\u00e9t.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Xem x\u00e9t k\u1ef9 \u0111o\u1ea1n v\u0103n trong s\u00e1ch x\u00e1 tr\u00ean, n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7 kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n kh\u1ea3o x\u00e9t. V\u00ec t\u00f4ng th\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 th\u1eddi h\u1ea1n kh\u1ea3o x\u00e9t, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00e1u \u0111\u1eddi th\u1ee9 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng khi kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Quan s\u00e1t s\u1ee9 th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i. T\u1eeb khi c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb l\u1ea5y 10 n\u0103m l\u00e0m chu\u1ea9n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f4ng th\u1ea5t h\u1ee3p l\u1ec7 chuy\u1ec3n quan c\u0169ng ph\u1ea3i qua kh\u1ea3o x\u00e9t, xem x\u00e9t l\u1ea1i th\u1eddi gian nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i hay kh\u00f4ng, n\u1ebfu c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i th\u00ec ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian <a class=\"footnote\" title=\"n\u1ebfu c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i th\u00ec ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ebf h\u1ec7 4\/25, Ch\u1ee9c quan 11\/20 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i'.\" id=\"return-footnote-1798-22\" href=\"#footnote-1798-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, v\u00ec v\u1eady c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 kh\u1ea3o x\u00e9t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ed1i v\u1edbi quan l\u1ea1i b\u00ean ngo\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c Kh\u1eafc K\u1ebf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n quan, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 do c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd nh\u1ea7m. V\u00ec Kh\u1eafc K\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u1ecb gi\u1ea3m 5 n\u0103m th\u1eddi h\u1ea1n chuy\u1ec3n quan, n\u1ebfu theo ch\u1ec9 th\u1ecb c\u0169, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m n\u1eefa m\u1edbi h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5. Nay vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 n\u00ean thu h\u1ed3i hay kh\u00f4ng, t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u1ec9 th\u1ecb c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Vi\u1ec7c vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7nh ho\u00e3n chuy\u1ec3n quan trong c\u00e1o t\u1eeb n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00f4ng th\u1ea5t l\u1ea5y 10 n\u0103m l\u00e0m chu\u1ea9n, nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, sao c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ec7n d\u1eabn c\u00e1o t\u1eeb l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9?<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c T\u00f4ng H\u1eadu v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin chuy\u1ec3n quan, xin ban ch\u1ec9 th\u1ecb cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty th\u00f4ng b\u00e1o, theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 <a class=\"footnote\" title=\"xin ban ch\u1ec9 th\u1ecb cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty th\u00f4ng b\u00e1o, theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Ch\u1ee9c quan 11\/20 vi\u1ebft l\u00e0 'xin ban ch\u1ec9 th\u1ecb cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty th\u00f4ng b\u00e1o, theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y'.\" id=\"return-footnote-1798-23\" href=\"#footnote-1798-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng Kh\u1eafc K\u1ebf \u0111\u00e3 gi\u1ea3m th\u1eddi h\u1ea1n chuy\u1ec3n quan, ch\u1ec9 c\u00f2n thi\u1ebfu m\u1ed9t n\u0103m, kh\u00f4ng thu h\u1ed3i, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i theo <a class=\"footnote\" title=\"ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i theo, s\u00e1ch tr\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 's\u1edf \u0111\u1ecbnh'.\" id=\"return-footnote-1798-24\" href=\"#footnote-1798-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng gi\u00eang, L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u01a1 n\u00f3i&#8230;, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y \u0111\u00f3, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1ea5n c\u00f4ng Ph\u1ee7 Ninh b\u1ea3o v\u00e0 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c. <i>(Vi\u1ec7c gi\u1eb7c t\u1ea5n c\u00f4ng Ph\u1ee7 Ninh b\u1ea3o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong th\u1ef1c l\u1ee5c, c\u0103n c\u1ee9 theo bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ti\u1ebft.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng hai, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft n\u00f3i: <i>&#8220;La Ng\u1ed9t th\u00e0nh ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> <i>(N\u0103m ng\u00e0y sau, Ph\u1ee7 Ninh b\u1ecb h\u00e3m, La Ng\u1ed9t th\u00e0nh c\u0169ng b\u1ecb b\u1ecf kh\u00f4ng gi\u1eef, n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo. Ng\u00e0y 18 ho\u1eb7c ng\u00e0y 18 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea5n c\u00f4ng, hai ng\u00e0y sau th\u00ec h\u00e3m, n\u00ean \u0111\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng ba tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c l\u1ea1i mu\u1ed1n tu s\u1eeda Ph\u1ed1i C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ngh\u0129a H\u1ee3p tr\u1ea5n. Ng\u1ea1c tham lam x\u1ea3o quy\u1ec7t, m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ec1u nghe theo k\u1ebf c\u1ee7a Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf. K\u1ebf Th\u1ebf l\u00e0 k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed9ng binh. Ng\u1ea1c t\u00e0n b\u1ea1o gi\u1ebft ch\u00f3c, c\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u1eadp uy, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh x\u1ea5u xa, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y lo l\u1eafng g\u1ea7n. La Ng\u1ed9t th\u00e0nh ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, T\u00e2n Th\u1ea3o, Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u1ec1u ch\u01b0a c\u00f3 g\u00ec, v\u1ed9i v\u00e0ng kh\u1edfi c\u00f4ng Ph\u1ed1i C\u01b0\u01a1ng, coi bi\u00ean gi\u1edbi nh\u01b0 n\u1ed9i \u0111\u1ecba, v\u1ed9i b\u1ecf b\u00ea ph\u00f2ng th\u1ee7, ch\u1ec9 c\u1ea7u c\u00f4ng kh\u00f3 th\u00e0nh. H\u00e0ng r\u00e0o \u0111\u1ed5 n\u00e1t, d\u00e2n ch\u00fang ti\u00eau \u0111i\u1ec1u, c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn. Binh t\u01b0\u1edbng tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi, th\u1ea7n ch\u1ec9 qu\u1ea3n vi\u1ec7c th\u00e0nh qu\u00e1ch v\u00e0 ki\u1ec7n t\u1ee5ng m\u00e0 th\u00f4i. V\u1eeba tu s\u1eeda Ngh\u0129a H\u1ee3p, l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh quy ho\u1ea1ch Ph\u1ed1i C\u01b0\u01a1ng, xa c\u00e1ch nhau, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng hai, n\u0103m ng\u00e0y sau, Ph\u1ee7 Ninh b\u1ecb h\u00e3m, La Ng\u1ed9t th\u00e0nh c\u0169ng b\u1ecb b\u1ecf kh\u00f4ng gi\u1eef. <i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Tri\u1ec7u Ti\u1ebft, ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo.)<\/i><\/p>\n<p>Vua t\u1eebng h\u1ecfi Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n s\u1ee9 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3: <i>&#8220;Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c chi\u1ebfm La Ng\u1ed9t th\u00e0nh v\u00e0 Ph\u1ee7 Ninh hai tr\u1ea1i, nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u1ea1i mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u1ea1i, n\u00ean l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Qu\u1ef3 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Xin nhanh ch\u00f3ng ph\u00f2ng b\u1ecb Ph\u1ee7 Ninh, th\u00ec La Ng\u1ed9t th\u00e0nh s\u1ebd kh\u00f4ng lo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;T\u1ea1i sao?&#8221;<\/i> Qu\u1ef3 n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 chi\u1ebfm Linh V\u0169, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u00e1nh Thanh Vi\u1ec5n, sau \u0111\u00f3 Linh Ch\u00e2u th\u1ea5t th\u1ee7. Nay Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng m\u00e0 th\u00e0nh nh\u1ecf, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, n\u1ebfu d\u00f9ng k\u1ebf tr\u01b0\u1edbc, \u1eaft s\u1ebd chi\u1ebfm Ph\u1ee7 Ninh tr\u01b0\u1edbc. Ph\u1ee7 Ninh th\u1ea5t th\u1ee7, La Ng\u1ed9t th\u00e0nh s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u1ea5t!&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t cho l\u00e0 ph\u1ea3i, nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp ph\u00f2ng b\u1ecb th\u00ec Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u00e3m, b\u00e8n b\u1ecf La Ng\u1ed9t th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, vi\u1ec7c b\u1ecf La Ng\u1ed9t th\u00e0nh v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng ba, Qu\u00fd M\u00e3o. Ng\u00e0y m\u00f9ng 7 th\u00e1ng hai, Qu\u00fd H\u1ee3i, Qu\u1ef3 n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ph\u00e2n c\u00f4ng c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[55] Binh b\u1ed9 Lang trung Tr\u1ea7n Kinh l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ee7 L\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Qu\u1ea3, \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd Ung T\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee7 L\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ki\u00eam c\u00e1c vi\u1ec7c Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Kinh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c c\u00e1c Gi\u00e1m ty Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, T\u1ea1 C\u1ea3nh S\u01a1, L\u00fd C\u1ea3o Khanh, Ti\u1ebft Li\u00ean y\u1ebfn \u1ea9m v\u01b0\u1ee3t quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c L\u00fd Nguy\u00ean Du t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thu\u1ea7n Nh\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 h\u1ecdp u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, d\u00f9ng k\u1ef9 n\u1eef \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam khuya, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e9m g\u1ea1ch \u0111\u00e1, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9, m\u00e0 C\u1ea3nh S\u01a1, C\u1ea3o Khanh c\u00e0ng kh\u00f4ng gi\u1eef ph\u00e9p t\u1eafc, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t quy \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> <i>(S\u00e1ch \u300aB\u1eb1ng S\u01a1n d\u1eef Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n th\u01b0\u300b c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c L\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110o\u1ea1n D\u1ecbch d\u1eddi sang L\u1ed9 Kinh T\u00e2y, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c L\u1ed9 Kinh T\u00e2y L\u00fd Chu \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, sai l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u Gi\u1ea3i. D\u1ecbch l\u1ea5y c\u1edb cha m\u1eb9 gi\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, c\u00f2n Chu \u1edf Kinh T\u00e2y b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ph\u1ee5ng m\u1ec7nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng Chu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c, n\u00ean cho D\u1ecbch thay Chu. Chu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00f9ng D\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00f4n C\u1ed1 ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, nh\u01b0ng g\u1eb7p l\u00fac c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng, n\u00ean th\u00f4i.<\/p>\n<p>[57] L\u00fd Chu \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u00e0o s\u00f4ng Thoan l\u00e0m s\u00e1u k\u00eanh \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o \u0111\u1ea7m Ki\u1ec1m L\u00f4, n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edbi ru\u1ed9ng, d\u1ef1 t\u00ednh c\u00f4ng tr\u00ecnh t\u1ed1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n. Chu ch\u1ea5t v\u1ea5n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u00f4ng Thoan v\u1ed1n cao, ch\u1ea3y xu\u1ed1ng th\u1ea5p, n\u1ebfu \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00f2n lo s\u1ee3 v\u1ee1 \u0111\u00ea, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i d\u1eabn n\u01b0\u1edbc, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n.&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t s\u1ee3 Chu ng\u0103n c\u1ea3n, b\u00e8n xin giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh s\u1ee9 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Chu n\u00f3i: <i>&#8220;Ta l\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ed9, l\u1ee3i h\u1ea1i hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u1edf m\u1ed9t l\u1ed9, d\u00f9 kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ta, ta c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng n\u00f3i.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay m\u1edf c\u1ea3 s\u00e1u k\u00eanh, th\u00e0nh c\u00f4ng ch\u01b0a ch\u1eafc, m\u00e0 chi ph\u00ed \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1edbn. Xin \u0111\u00e0o m\u1ed9t k\u00eanh th\u1eed tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng cho \u0111\u1ea7m Ki\u1ec1m L\u00f4, n\u00ean b\u1ecf ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ee9c d\u00e2n. N\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u00e0o sau c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n<p>K\u00eanh \u0111\u00e0o cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3. Sau \u0111\u00f3, s\u00f4ng Thoan v\u1ee1 \u0111\u00ea, n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh \u0110\u1eb7ng, kh\u00f4ng ng\u1eadp qu\u00e1 v\u00e0i t\u1ea5m v\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1eb7ng m\u1edbi nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi b\u00e0n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a Chu.<\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n D\u1ecbch \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c L\u00fd Chu \u0111\u00e0o k\u00eanh, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u00e0i v\u0103n bia c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea5n D\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[58] T\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan c\u1ee7a H\u00e0n Ch\u00ed, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang, Tri T\u1eeb ch\u00e2u, v\u00ec ba l\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.<\/p>\n<p>[59] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 m\u01b0\u1ee3n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho n\u1ed9i t\u00e0ng \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o qu\u1ef9 chi\u1ebft h\u1ed9c c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 Thi\u1ec3m T\u00e2y, n\u00ean l\u1ec7nh tr\u00edch ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 g\u1eedi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>[60] Chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n phu s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, d\u1ed3n s\u1ee9c ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng t\u01b0. Vua lo ng\u1ea1i t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Mu\u1ed1n l\u00e0m gi\u00e0u, y\u00ean d\u00e2n, c\u1ea7n gi\u1ea3m vi\u1ec7c. Nh\u01b0 s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng kh\u01a1i th\u00f4ng th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec? S\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, l\u1ee3i h\u1ea1i c\u0169ng nh\u01b0 nhau. Nay huy \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u d\u00e2n phu kh\u01a1i s\u00f4ng, ch\u1ec9 di chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f4ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng, l\u1ea1i \u0111\u00e0o ph\u00e1 ru\u1ed9ng d\u00e2n ph\u00eda t\u00e2y, ch\u1ec9 l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y, \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u1ea1i nh\u01b0 nhau. N\u1ebfu tr\u1ecb s\u1eeda cho ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. N\u1ebfu ho\u1eb7c \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00e2y, l\u1ee3i h\u1ea1i nh\u01b0 nhau, th\u00ec Vua V\u0169 c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng ng\u00f2i, ra s\u1ee9c \u0111\u00e0o k\u00eanh r\u1ea1ch? Lao d\u1ecbch d\u00e2n ch\u00fang th\u1eadt kh\u00f4ng n\u00ean coi th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng d\u00f9ng \u0111\u1ea1o ngh\u1ec9 ng\u01a1i sai khi\u1ebfn d\u00e2n, tuy c\u00f3 nh\u1ecdc nh\u1eb1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng.&#8221;<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 21, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p sau vi\u1ec7c t\u0103ng qu\u00e2n kh\u01a1i s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t 17 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u01a1i s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p d\u01b0\u1edbi s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng c\u00f3 hai ch\u1eef <i>&#8220;Phong h\u00e0&#8221;<\/i>, e l\u00e0 ch\u1eef th\u1eeba, nay b\u1ecf \u0111i. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i th\u00e1ng 5, L\u01b0u Ch\u00ed, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i n\u00f3i&#8230;)<\/i><\/p>\n<p>[61] Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n v\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng, tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n h\u1ea1i, \u0111\u1ec1 b\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i b\u1ecb ch\u00f4n v\u00f9i, l\u00e0m r\u1ea1ng danh ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n n\u0103ng, kh\u00f4ng ai c\u00f3 t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, kh\u00f4ng ai c\u00f3 t\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i h\u00f9ng m\u1ea1nh, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc gi\u00e0u c\u00f3, g\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn th\u00e1i b\u00ecnh. V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh tuy xu\u1ea5t th\u00e2n th\u1ea5p k\u00e9m, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng lao n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n h\u1ea1i qu\u1ea3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n h\u1ea1i \u0111\u00e3 n\u00ean l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb ph\u00e1 ho\u1ea1i th\u1eddi cu\u1ed9c, t\u1ea5t nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u1ee9. Th\u1ea7n xem l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh n\u00f3i v\u1edbi Ph\u00f9 Ki\u00ean l\u00fac l\u00e2m chung, c\u00e0ng th\u1ea5y r\u00f5 V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 s\u00e2u s\u1eafc. Ph\u00f9 Ki\u00ean ch\u00ed l\u1edbn nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1eddi c\u01a1, th\u00edch l\u1eadp c\u00f4ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 b\u1ecdn M\u1ed9 Dung Th\u00f9y m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft, l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn \u00f4ng ta di\u1ec7t vong. V\u01b0\u01a1ng M\u00e3nh bi\u1ebft Ph\u00f9 Ki\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1eeb kh\u1eed b\u1ecdn M\u1ed9 Dung Th\u00f9y, n\u00ean khuy\u00ean \u00f4ng ta \u0111\u1eebng \u0111\u00e1nh T\u1ea5n. N\u1ebfu kh\u00f4ng, v\u1edbi s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n, mu\u1ed1n chi\u1ebfm T\u1ea5n c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f3?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i h\u1ea1i, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1i l\u1ee3i. Hi\u1ec7n nay trong n\u01b0\u1edbc kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi B\u1eafc \u0110\u1ecbch, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 b\u1ecdn M\u1ed9 Dung Th\u00f9y ch\u01b0a di\u1ec7t, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi T\u1ea5n v\u1eady.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng n\u00f3i vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3ng v\u1ed9i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m trong m\u1ed9t ng\u00e0y m\u00e0 th\u1ea5y ngay hi\u1ec7u qu\u1ea3, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng g\u1ea5p, nh\u01b0 vi\u1ec7c tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n h\u1ea1i ch\u1eb3ng h\u1ea1n. C\u00f2n nh\u01b0 d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i th\u1eddi c\u01a1 m\u00e0 l\u00e0m, kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00e1 v\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 21, nay theo \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Ho\u00e0i Nam ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u1ee7 T\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam Th\u1ecb trung H\u00e0n K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n vi\u1ec7c H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e1i nhi\u1ec7m n\u00ean ban th\u00eam \u00e2n \u0111i\u1ec3n. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;E r\u1eb1ng H\u00e0n K\u1ef3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Danh, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng n\u00ean ban th\u00eam \u00e2n \u0111i\u1ec3n, nh\u01b0ng H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c hai tri\u1ec1u \u1ee7y th\u00e1c, n\u1ebfu mu\u1ed1n gi\u1eef \u00f4ng ta l\u1ea1i, t\u00e1i nhi\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ban th\u00eam \u00e2n \u0111i\u1ec3n.&#8221;<\/i> H\u00e0n K\u1ef3 cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, kh\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[63] Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u00e0nh \u0111\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7n Kinh, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ung T\u1eed Ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ee3i ch\u00e2u l\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd Du, \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu\u1ed9c th\u00e0nh \u0111\u00f4 ph\u1ee7 v\u00e0 l\u1ee3i ch\u00e2u l\u1ed9 c\u1ea5p ph\u00e1t ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u00fang ph\u00e1p t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[64] Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ed1n tr\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc; l\u1ea1i th\u00eam ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1, l\u00e0 n\u01a1i t\u1ea5t tranh gi\u00e0nh, v\u1ec1 sau ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f3 gi\u1eef v\u1eefng. \u0110\u00e3 tri\u1ec7u h\u1ed3i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n l\u0169y \u1edf g\u1ea7n b\u00ean trong. Sai L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c c\u00e2n nh\u1eafc l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c b\u1ecf gi\u1eef \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nay \u0111\u00e3 tri\u1ec7u h\u1ed3i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f3 ph\u00f2ng th\u1ee7, vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u1ed3n l\u0169y c\u0169ng e r\u1eb1ng t\u1ed1n c\u00f4ng v\u00f4 \u00edch, h\u00e3y t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c thi c\u00f4ng, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00e1c, l\u1ea1i sai \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng sau khi \u0111\u1ebfn b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f9ng c\u00e2n nh\u1eafc t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(Ph\u1ea1m D\u1ee5c v\u00e2n v\u00e2n, ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng ho\u1eb7c chuy\u1ec3n v\u00e0o sau \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>&#8220;\u1ede tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh c\u00f3 gi\u1eb7c T\u00e2y sang c\u01b0\u1edbp, Tri b\u1ea3o an qu\u00e2n C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng h\u1ecfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1eb7c nhi\u1ec1u hay \u00edt, li\u1ec1n \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u thua, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u01b0 L\u1eadp may m\u1eafn to\u00e0n v\u1eb9n.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Vi\u1ec7c do th\u00e1m \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh s\u01a1 s\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady, T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a qu\u00e2n th\u00e0nh, t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi b\u1ecf v\u1ecb tr\u00ed ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111i xa, kh\u00f4ng xin ch\u1ec9 th\u1ecb c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, h\u00e1 ch\u1eb3ng l\u1ea7m l\u1ed7i sao! L\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef c\u00e1c l\u1ed9 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec1u do Gi\u00e1ng ch\u1ec9 huy, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u00e1c b\u1ed9 thu\u1ed9c, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. Tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh, c\u00e1ch ph\u00eda nam b\u1ea3n qu\u00e2n 40 d\u1eb7m.<\/p>\n<p>T\u01b0 L\u1eadp l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An Nh\u1ea1c, \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n khi tu s\u1eeda tr\u1ea1i Tr\u1ecb B\u00ecnh.<\/p>\n<p>[66] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u1ee5 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ea3 tr\u00ean c\u1ea1n v\u00e0 d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u cho d\u00e2n thu\u00ea, binh s\u0129 c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ee5 n\u00e0y giao cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu nh\u1eadn l\u00e0m s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, c\u00e1c ch\u1ee9c gi\u00e1m quan \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ty \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ty \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed7i n\u0103m thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 b\u00f9 chi ph\u00ed, nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ebfn nay, m\u1edbi ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6 n\u0103m Nguy\u00ean ni\u00ean, L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu c\u00f9ng ch\u1ebf tr\u00ed.<\/p>\n<p>[67] Chi\u1ebfu cho Ty Thi\u00ean gi\u00e1m in v\u00e0 b\u00e1n l\u1ecbch, d\u00e2n gian kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd in, \u0111\u1ec3 l\u1ee3i t\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c chia \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c quan thu\u1ed9c c\u1ee7a Ty Thi\u00ean gi\u00e1m. Sau \u0111\u00f3, t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00e1n gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 68 vi\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng ti\u1ec1n \u0103n, Ph\u00e1n gi\u00e1m m\u1ed7i th\u00e1ng 7.500 \u0111\u1ed3ng, quan Ch\u00ednh 3.000 \u0111\u1ed3ng, c\u00e1c quan b\u00e1n l\u1ecbch ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng ti\u1ec1n \u0103n, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam 3.000 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n tr\u00e0 thang. L\u00fac n\u00e0y, v\u1eeba b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Gi\u00e1m quan c\u1ee7a Ty Thi\u00ean gi\u00e1m t\u1ea1i c\u00e1c kho v\u00e0 c\u1ecf kh\u00f4 \u1edf kinh th\u00e0nh, n\u00ean Trung th\u01b0 ngh\u1ecb t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c cho h\u1ecd, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang nh\u1eadt k\u00fd\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1, mu\u1ed1n qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0m gi\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Th\u00e1i ph\u1ee7 t\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ea5u th\u0103ng, d\u00f9ng \u1ea5n l\u1eeda, ban b\u1ed1 cho c\u00e1c ch\u00e2u trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u00e1n. C\u1ea5m d\u00e2n t\u1ef1 \u00fd ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ea5u th\u0103ng, ph\u00e1p l\u1ec7nh r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb nay c\u00e1c quan ty ch\u1ec9 b\u00e1n b\u1ea3n in, cho ph\u00e9p d\u00e2n t\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ea5u th\u0103ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed \u0111inh di\u1ec7p, t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e9p \u0111o l\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u1ecfng.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 h\u1ecd H\u1ea7u \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi xin b\u1ea3n l\u1ecbch t\u1eeb Ty Thi\u00ean gi\u00e1m \u0111\u1ec3 in b\u00e1n, d\u00e2n gian c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi in th\u00eam l\u1ecbch nh\u1ecf, m\u1ed7i b\u00e1n gi\u00e1 m\u1ed9t hai \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ebfn nay c\u1ea5m h\u1eb3n l\u1ecbch nh\u1ecf, quan ty t\u1ef1 in b\u00e1n l\u1ecbch l\u1edbn, m\u1ed7i b\u00e1n gi\u00e1 v\u00e0i tr\u0103m \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ec3 thu l\u1ee3i. L\u1ea1i c\u00f3 Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1 h\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh t\u00e2u r\u1eb1ng: C\u00e1c ty r\u01b0\u1ee3u quan trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m li\u00ean x\u1ea5m \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m c\u1ee7i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo, v\u1ebd \u0111\u1ed3 ban b\u1ed1 kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1. L\u1ea1i c\u00f3 ban h\u00e0ng t\u00e2u r\u1eb1ng: C\u00e1c tr\u1ea1m ng\u1ef1a trong thi\u00ean h\u1ea1, m\u1ed7i con ng\u1ef1a m\u1ed7i ng\u00e0y thu m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n ph\u00e2n, c\u0169ng thi h\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c kinh doanh l\u1ee3i nhu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady. C\u00f2n vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh Tuy Ch\u00e2u, \u0111\u1eafp th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, s\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ec1n quan l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ch\u1ee5c tr\u0103m \u1ee9c. Vi\u1ec7c b\u00e1n b\u1ea3n in \u0111\u1ea5u c\u00e2n c\u1ea7n tra c\u1ee9u ng\u00e0y th\u00e1ng. V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1 h\u00ecnh v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4, kh\u00f4ng ghi v\u00e0o \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, binh l\u00ednh \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0m lo\u1ea1n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 Thi\u1ec3m T\u00e2y, t\u00e2u l\u00ean Vua c\u1eed V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed. V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng v\u1ed1n l\u00e0 gia n\u00f4 c\u1ee7a Ngoa B\u00e0ng, m\u1ed9t \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c \u1edf n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng v\u1ec1 Di\u00ean Ch\u00e2u, d\u1ea7n th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ti\u1ebfn c\u1eed t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng ta, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n K\u1ef3 h\u1eadu.<\/p>\n<p>Gi\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng chuy\u00ean tr\u00e1ch ti\u1ebft ch\u1ebf, \u0111\u1ed1c th\u00fac t\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 Tri\u1ec7u D\u01b0 Kh\u00e1nh c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u00eda t\u00e2y. V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng h\u1eb9n v\u1edbi D\u01b0 Kh\u00e1nh h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf Kim Thang Xuy\u00ean, k\u1ebft minh v\u1edbi trang T\u00e1t, ai kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e9m. \u0110\u1ebfn h\u1eb9n, V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i c\u0169 Kim Thang, c\u00e1ch trang T\u00e1t h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, th\u1ea5y qu\u00e2n \u0111\u1ecbch li\u1ec1n r\u00fat v\u1ec1. Khi D\u01b0 Kh\u00e1nh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u1ea5y V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u0103m d\u00f2, bi\u1ebft V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 v\u1ec1, b\u00e8n quay l\u1ea1i. V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng s\u1ee3 D\u01b0 Kh\u00e1nh t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, b\u00e8n vu c\u00e1o D\u01b0 Kh\u00e1nh tr\u1ec5 h\u1eb9n, Gi\u00e1ng b\u1eaft giam D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u00e0o ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>Vua ban chi\u1ebfu cho Gi\u00e1ng tha D\u01b0 Kh\u00e1nh, tr\u00e1ch c\u1ee9 \u0111\u1ec3 xem hi\u1ec7u qu\u1ea3 sau n\u00e0y. Gi\u00e1ng c\u1ed1 t\u00e2u m\u00e3i, cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi theo chi\u1ebfu tha D\u01b0 Kh\u00e1nh. Gi\u00e1ng l\u1ea1i sai V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng xu\u1ea5t bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i khi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbp v\u1ec1 cho qu\u00e2n Th\u1ed5, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u00e0o m\u1ed9 ch\u00e9m x\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u1ea5y th\u1ee7 c\u1ea5p.<\/p>\n<p>Ng\u00f4 Qu\u1ef3, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu qu\u1ea3ng nhu\u1ec7 B\u00e2n Ninh, t\u1eebng tranh mua ng\u1ef1a v\u1edbi V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng o\u00e1n h\u1eadn. Trong tr\u1eadn n\u00e0y, Qu\u1ef3 d\u1eabn qu\u00e2n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u0169ng c\u1ea3m, d\u00f9ng li\u00ean gi\u00e0 s\u1eaft gi\u1ebft th\u1ee7 l\u0129nh gi\u1eb7c, V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng sai thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y, vu c\u00e1o r\u1eb1ng \u0111\u00eam \u0111\u1ebfn D\u00e3 N\u00f4ng, h\u1eb9n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, g\u1ecdi Qu\u1ef3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u00e0 x\u00fai gi\u1ee5c qu\u00e2n s\u0129. Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty b\u1eaft Qu\u1ef3, giam v\u00e0o ng\u1ee5c Kh\u00e1nh Ch\u00e2u h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. Gi\u00e1ng \u0111\u1ebfn Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, \u0111\u1ecbnh ch\u00e9m Qu\u1ef3, binh s\u0129 \u1ed3n \u00e0o, mu\u1ed1n gi\u1ebft Gi\u00e1ng.<\/p>\n<p>Tri Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u00e0o b\u00e1o, b\u00e8n l\u1ea1i \u0111\u01b0a v\u00e0o ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>[H\u00e0n] Gi\u00e1ng r\u1eddi Kh\u00e1nh Ch\u00e2u v\u00e0i ng\u00e0y, gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh th\u00e0nh La Ng\u1ed9t r\u1ea5t g\u1ea5p, Gi\u00e1ng l\u1ec7nh cho Kh\u00e1nh Ch\u00e2u xu\u1ea5t qu\u00e2n k\u00ecm ch\u1ebf, qu\u00e2n l\u00ednh v\u1ed9i v\u00e3 xu\u1ea5t ph\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i, s\u1eafp ph\u00e1t \u00e1o gi\u00e1p, qu\u00e2n s\u0129 hai ch\u1ec9 huy Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 m\u01b0u \u1ee7ng h\u1ed9 Qu\u1ef3 l\u00e0m lo\u1ea1n, h\u1eb9n nhau v\u1ed7 tay r\u1ed3i ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng, g\u1eb7p l\u00fac tr\u1eddi m\u01b0a n\u00ean kh\u00f4ng ph\u00e1t \u00e1o gi\u00e1p, b\u00e8n th\u00f4i. \u0110\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3 b\u00e8n \u0111\u1ed1t ph\u00e1 th\u00e0nh B\u1eafc, h\u00f2 h\u00e9t l\u1edbn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, ch\u00e9m c\u1ed5ng m\u00e0 ra, b\u1ecdn ch\u00fang c\u00f3 hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Qu\u1ef3 ph\u1ea3n lo\u1ea1n l\u00e0 do V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng k\u00edch \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u1ed9i tri\u1ec7u t\u1eadp qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa n\u0103m doanh \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, B\u1eafc l\u1ed9 \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng gi\u1eef th\u00e0nh Nam, gi\u1eb7c chi\u1ebfm th\u00e0nh B\u1eafc, Qu\u1ea3ng t\u1eeb tr\u00ean l\u1ea7u nh\u00ecn th\u1ea5y b\u1ecdn ch\u00fang ti\u1ebfn tho\u00e1i kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n, Qu\u1ea3ng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 binh lo\u1ea1n.&#8221;<\/i> B\u00e8n \u0111\u1ee9ng ra th\u1ea3 m\u00ecnh xu\u1ed1ng th\u00e0nh ra ph\u00eda sau, thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u1ec1 ngh\u1ecbch thu\u1eadn, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 Qu\u1ef3 \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n ra ngo\u00e0i, c\u00f2n l\u1ea1i ba tr\u0103m t\u00ean \u0111\u1ea3ng c\u00f2n \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, Qu\u1ea3ng d\u1ee5 d\u1ed7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;K\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u lo\u1ea1n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i r\u1ed3i, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00e1c, h\u00e3y nghe ta, nghe ta kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 c\u00f4ng.&#8221;<\/i> B\u00e8n t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0o doanh tr\u1ea1i, ng\u1ed3i \u1edf s\u1ea3nh s\u1ef1 qu\u00e2n hi\u1ec7u, kh\u00edch l\u1ec7 r\u00e0ng bu\u1ed9c, trao cho v\u0169 kh\u00ed, l\u1ec7nh ph\u1ea3n c\u00f4ng. Qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft h\u1ebft, th\u00e0nh B\u1eafc b\u00e8n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p><i>(<i>&#8220;Truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean&#8221;<\/i> ch\u00e9p: Ng\u00f4 Qu\u1ef3 d\u1eabn hai ngh\u00ecn qu\u00e2n ch\u00e9m c\u1ed5ng m\u00e0 ra.<\/i><\/p>\n<p><i><i>&#8220;Truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng&#8221;<\/i> ch\u00e9p: Ba tr\u0103m qu\u00e2n lo\u1ea1n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, Qu\u1ea3ng t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi nghe l\u1ec7nh, \u0111\u00e1nh qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, b\u1eaft gi\u1ebft g\u1ea7n h\u1ebft. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p: Ch\u00e9m gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m, c\u00f2n l\u1ea1i \u1ee7ng h\u1ed9 Ng\u00f4 Qu\u1ef3 ra c\u1eeda An T\u00e2y. Nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c s\u00e1ch tham kh\u1ea3o, Ng\u00f4 Qu\u1ef3 d\u1eabn qu\u00e2n ra c\u1eeda An T\u00e2y, truy\u1ec7n Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ch\u00e9p hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u00fang. Truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng ch\u00e9p ba tr\u0103m qu\u00e2n lo\u1ea1n ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ef3 d\u1eabn ra c\u1eeda An T\u00e2y, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00e0n \u0111\u1ea3ng c\u00f2n l\u1ea1i. Tuy kh\u00f4ng theo Qu\u1ef3 \u0111i, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, n\u00ean v\u1eabn c\u00f2n \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh. L\u00e2m Qu\u1ea3ng trao v\u0169 kh\u00ed cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u00e1nh gi\u1ebft h\u1ebft, t\u1ee9c l\u00e0 th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p ch\u00e9m gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i><i>&#8220;Truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng&#8221;<\/i> nh\u1ea7m l\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 Ng\u00f4 Qu\u1ef3 b\u1ecf \u0111i, n\u00ean s\u1ed1 qu\u00e2n nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00e1c nhau. Th\u1ef1c t\u1ebf, Ng\u00f4 Qu\u1ef3 d\u1eabn hai ngh\u00ecn qu\u00e2n ch\u00e9m c\u1ed5ng m\u00e0 ra; chi\u1ebfm gi\u1eef th\u00e0nh B\u1eafc c\u00f2n h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, L\u00e2m Qu\u1ea3ng t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, b\u1eaft gi\u1ebft g\u1ea7n ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 ch\u00e9p h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.)<\/i><\/p>\n<p>L\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Nhu Vi\u1ec5n, Tam \u0110\u00f4 nghe tin c\u00f3 bi\u1ebfn, mu\u1ed1n h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng gi\u1eb7c nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh. Qu\u1ea3ng Uy\u00ean gi\u1ea3 v\u1edd khen ng\u1ee3i h\u1ecd, cho h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i \u0111\u1ed3n tr\u00fa c\u0169, nh\u01b0ng b\u00ed m\u1eadt d\u1eb7n Tri\u1ec7u D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111em t\u00e1m ngh\u00ecn qu\u00e2n phi\u00ean binh c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u00e1nh \u00fap, gi\u1ebft s\u1ea1ch h\u1ecd.<\/p>\n<p>B\u1ecdn ph\u1ea3n binh ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfm th\u00e0nh ch\u00e2u, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0110\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 Di\u00eau T\u1ee5y \u0111em qu\u00e2n th\u00e2n binh gi\u1eef c\u1eeda T\u00e2y, gi\u1eb7c kh\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n tan ch\u1ea1y v\u1ec1 gi\u1eef n\u00fai Th\u1ea1ch M\u00f4n \u1edf Di\u1ec7u. T\u1ee5y \u0111u\u1ed5i theo gi\u1eb7c, khuy\u00ean b\u1ea3o b\u1eb1ng \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, gi\u1eb7c c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c l\u00f3c, l\u1ea1y t\u1ea1, th\u1ec1 kh\u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1n n\u1eefa. L\u00e2m Qu\u1ea3ng g\u1eb7p gi\u1eb7c, n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd: <i>&#8220;N\u1ebfu mau h\u00e0ng th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n m\u1ea1ng.&#8221;<\/i> Gi\u1eb7c kh\u00f4ng nghe, Qu\u1ea3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00fang s\u1ebd ch\u1ea1y tr\u1ed1n ban \u0111\u00eam.&#8221;<\/i> B\u00e8n chia hai t\u01b0\u1edbng ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc, tung qu\u00e2n \u0111\u00e1nh t\u1eeb ph\u00eda sau. Gi\u1eb7c b\u1ecb d\u1ed3n v\u00e0o th\u1ebf c\u00f9ng, b\u00e8n \u0111\u1ebfn h\u00e0ng hai t\u01b0\u1edbng. Qu\u1ea3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng nghe l\u1eddi ta, nay b\u1ecb c\u00f9ng kh\u1ed1n \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00e0ng.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn tr\u1ea1m Tri\u1ec1u Thi\u00ean, \u0111\u1ec1u ch\u00e9m h\u1ebft.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u00eau T\u1ee5y v\u00e0 L\u00e2m Qu\u1ea3ng m\u00e0 ch\u00e9p th\u00eam. X\u00e9t r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc v\u00ec gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 h\u00e0ng m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00f2n L\u00e2m Qu\u1ea3ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c khen, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao. L\u1ea1i n\u1eefa, gi\u1eb7c m\u00e0 Di\u00eau T\u1ee5y \u0111u\u1ed5i theo, c\u00f3 l\u1ebd c\u00f9ng v\u1edbi L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u1ebfn n\u00fai Th\u1ea1ch M\u00f4n, T\u1ee5y nh\u1eadn h\u00e0ng gi\u1eb7c, c\u00f2n Qu\u1ea3ng l\u1ea1i gi\u1ebft h\u1ecd, kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao. Th\u00eam n\u1eefa, b\u1ecdn l\u00ednh \u0111\u00e3 h\u00e0ng m\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc gi\u1ebft c\u0169ng \u1edf tr\u1ea1m Tri\u1ec1u Thi\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi L\u00e2m Qu\u1ea3ng hay kh\u00f4ng, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a r\u00f5.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e0m con v\u00ec cha m\u1eb9, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 v\u00ec cha m\u1eb9 th\u1eeba t\u1ef1 m\u00e0 \u0111\u1ec3 tang, g\u1eb7p y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00ec theo l\u1ec7nh cho ngh\u1ec9; tang k\u1ef3 tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f4ng th\u1ee9c gi\u1ea3 ch\u01b0a h\u1ebft, g\u1eb7p y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00ec cho ph\u00e9p kh\u00f4ng tham d\u1ef1, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9c s\u1ef1 th\u1ecb l\u1eadp k\u1ef3 \u1ee9ng b\u1ecb khuy\u1ebft, th\u00ec t\u1ea1m sai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Bi\u00ean tu C\u00e1p m\u00f4n nghi ch\u1ebf l\u00e0 T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p><em>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf.)<\/em><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u1ebf, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh \u0110\u00e0o, thu\u1ed9c v\u1ec1 T\u00e0o Ch\u00e2u. <i>(\u300aT\u00e2n k\u00fd\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m D\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nghe n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n m\u00e3 t\u1eeb L\u00e2n Ch\u00e2u, Ph\u1ee7 Ch\u00e2u ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111i qua Thi\u1ebft Di\u1ec7p Xuy\u00ean, c\u1ea3 ng\u00e0y \u0111i trong \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eb9p, n\u1ebfu g\u1eb7p v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c k\u00edch, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1ed9t b\u00e1nh xe n\u00e0o quay v\u1ec1. May m\u1eafn l\u00e0 h\u1ecd th\u1eeba l\u00fac \u0111\u1ecbch s\u01a1 h\u1edf ti\u1ebfn nhanh, gi\u1eb7c kh\u00f4ng k\u1ecbp t\u00ednh to\u00e1n, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 to\u00e0n qu\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, v\u1ea1n qu\u00e2n v\u1ea5t v\u1ea3 ch\u1ea1y su\u1ed1t, ch\u00edn ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ee9ng ch\u1ecbu \u0111\u00f3i m\u1ec7t, kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec? N\u1ebfu n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec sau khi \u0111i qua, gi\u1eb7c \u0111\u00e3 ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t, H\u1ee9a H\u00e0m C\u00e1t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1 Thi\u1ec3m T\u00e2y, quay l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng g\u1eb7p gi\u1eb7c, khi v\u1ec1 ch\u1ec9 x\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u1ea1i \u1edf Tam Tuy\u1ec1n, m\u00e0 quan ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7 t\u00e0i l\u1ef1c.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n \u0111\u1ecbnh x\u00e2y b\u1ed1n tr\u1ea1i, t\u00ednh to\u00e1n chi ph\u00ed x\u00e2y m\u1ed9t tr\u1ea1i \u0111\u00e3 d\u00f9ng h\u1ebft t\u00e0i s\u1ea3n c\u0169 c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh l\u0169y ngo\u00e0i s\u00f4ng \u1edf Hi\u1ebfn Ch\u00e2u v\u00e0 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ch\u00e2u t\u1eeb T\u1ecbnh Ch\u00e2u, Ph\u1ea7n Ch\u00e2u v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh. N\u1ebfu x\u00e2y c\u1ea3 b\u1ed1n tr\u1ea1i, l\u1ea1i th\u00eam c\u00e1c th\u00e0nh l\u0169y ph\u1ee5 tr\u1ee3, v\u00e0 d\u1ef1ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3n l\u0169y \u0111\u1ed1i di\u1ec7n Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, t\u1ea1o th\u00e0nh th\u1ebf ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc, th\u00ec m\u1edbi t\u1ea1m \u1ed5n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng c\u00f3 ba \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n: Chi ph\u00ed x\u00e2y m\u1ed9t tr\u1ea1i \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1edbn, n\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam ba l\u1ea7n, th\u00ec s\u1ebd ra sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 nh\u1ea5t; Tam Tuy\u1ec1n c\u00e1ch \u0111\u1ecbch ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c d\u1eb7m, l\u00fac x\u00e2y d\u1ef1ng, gi\u1eb7c \u0111\u00e3 d\u00f9ng v\u00e0i v\u1ea1n qu\u00e2n tranh gi\u00e0nh, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng su\u00fdt th\u1ea5t b\u1ea1i, nay v\u00e0o s\u00e2u trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi, ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u1ecba h\u00ecnh, n\u1ebfu b\u1ecb ph\u1ee5c k\u00edch, \u1eaft s\u1ebd m\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 hai; Nghe n\u00f3i v\u00f9ng ph\u00eda b\u1eafc n\u00fai Gia L\u00f4 c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e0i nguy\u00ean tr\u00e0 v\u00e0 s\u1eaft, l\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ee3i l\u1edbn c\u1ee7a gi\u1eb7c, ch\u00fang \u1eaft s\u1ebd ra s\u1ee9c tranh gi\u00e0nh, ta m\u1ec7t m\u1ecfi, gi\u1eb7c h\u0103ng h\u00e1i, ti\u1ebfn qu\u00e2n \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ee9 ba. <\/i><\/p>\n<p><em>D\u00f9ng s\u1ee9c l\u1ef1c v\u1ed1n \u0111\u00e3 ki\u1ec7t qu\u1ec7 c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5i ba \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1edbn, nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u00fat l\u1ee3i nh\u1ecf, th\u00ec \u0111\u00fang sai \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng. Nay nghe n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u1eebng vi\u1ec7c x\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng. (Vi\u1ec7c d\u1eebng x\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea1i l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 22.) <\/em><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 tr\u1ea1i Tam Tuy\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec th\u00e0nh n\u00e0y n\u1eb1m s\u00e2u trong l\u00e3nh th\u1ed5 gi\u1eb7c, qu\u00e2n nhi\u1ec1u th\u00ec kh\u00f3 cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, qu\u00e2n \u00edt th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ph\u00f2ng th\u1ee7. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ba ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong \u0111\u00e3 ti\u00eau t\u1ed1n nhi\u1ec1u chi ph\u00ed, l\u00e0 m\u1ed1i lo l\u1edbn c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nay th\u00eam m\u1ed9t tr\u1ea1i n\u1eefa, m\u1ed1i lo c\u00e0ng s\u00e2u. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u tra h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh s\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 k\u1ebb xa, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p k\u1ebb ph\u1ea3n lo\u1ea1n. Th\u1ea7n lo r\u1eb1ng h\u1ecda bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1eebng, d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd kh\u00f4ng y\u00ean, v\u00e0 t\u00e2m th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 an nhi\u00ean lo vi\u1ec7c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i, kh\u00f4ng k\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i lo l\u1eafng v\u00e0 ph\u1eabn n\u1ed9.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f9ng c\u00e1c c\u00f4ng khanh b\u00e0n b\u1ea1c, s\u1edbm quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i s\u1ef1, ra l\u1ec7nh cho H\u00e0n Gi\u00e1ng tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u00e0 tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, giao cho hai l\u1ed9 th\u1ef1c hi\u1ec7n. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1ch b\u1ecf tr\u1ea1i v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, xin b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh k\u1ebf an nguy.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong t\u1eadp c\u1ee7a \u00f4ng, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 2<a class=\"footnote\" title=\"'Cu\u1ed1i th\u00e1ng 2' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u1ed1ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ghi ch\u00fa \u1edf tr\u00ean v\u1ec1 ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n 'Ph\u1ea1m D\u1ee5c n\u00f3i... ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1798-25\" href=\"#footnote-1798-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>. Vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u1eebng x\u00e2y c\u00e1c tr\u1ea1i l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 22, c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n ph\u1ea7n n\u00e0y ghi v\u00e0o ng\u00e0y 22.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1798-1\">S\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u0103ng th\u00eam, ch\u1ec9 l\u1ea5y Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: 'S\u1ed1 Ti\u1ebfn s\u0129 m\u1edbi th\u00eam \u1edf Nam t\u1ec9nh, v\u1eabn l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ea1ng ri\u00eang, ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng th\u00ed Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf n\u0103m l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u1ee9ng th\u00ed c\u00e1c khoa kh\u00e1c chuy\u1ec3n sang \u1ee9ng th\u00ed Ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7, gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung'. <a href=\"#return-footnote-1798-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-2\">Sau l\u1ea5y \u300aLu\u1eadn ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh t\u1eed\u300b ph\u1ee5 v\u00e0o b\u1ea3n kinh, ch\u1ec9 c\u00f2n ba tr\u01b0\u1eddng, 'ch\u1ec9' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u00ednh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-3\">Hai th\u00e1ng, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. S\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 218, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu ch\u00e9p l\u1eddi Trung th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c Khai Phong ph\u1ee7 \u01b0u \u0111\u00e3i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 nh\u1eb9 k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi mua, c\u00f3 c\u00e2u 'v\u1eabn h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng tr\u1ea1ng k\u00edn', ch\u00fa th\u00edch c\u0169ng c\u00f3 'ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 v\u00e0 ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'nh\u1eadt' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a ch\u1eef 'n\u1ed9i'. <a href=\"#return-footnote-1798-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-4\">S\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c, ch\u1eef 's\u00e1ch' nguy\u00ean l\u00e0 'san', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ch\u00fa th\u00edch trong quy\u1ec3n 217, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 v\u00e0 quy\u1ec3n 218, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1798-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-5\"> Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'Thi\u1ec3m T\u00e2y an ph\u1ee7 ty', \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi 'Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty' ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ea3n ty'. <a href=\"#return-footnote-1798-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-6\"> Huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, ch\u1eef 'H\u1ed3' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Vi\u1ec5n', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-7\"> D\u00e0i 170 d\u1eb7m, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'd\u00e0i 157 d\u1eb7m'. <a href=\"#return-footnote-1798-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-8\"> Ch\u1eef 'd\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-9\"> \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, Kh\u1eafc H\u1ed3 nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n, Kh\u00e1ch H\u1ed9', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '\u0110\u1ecbnh H\u1ed3, Kh\u1eafc H\u1ed3'. \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00e9p r\u1eb1ng, ch\u00e2u Th\u1ea1ch c\u00f3 huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ed3, huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh H\u1ed3; huy\u1ec7n L\u00e2m Tuy\u1ec1n c\u00f3 tr\u1ea1i Kh\u1eafc H\u1ed3. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-10\">Chi\u1ebfu chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u kh\u00f4ng nh\u1eadn, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 336, truy\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang ch\u00e9p 'd\u1eddi l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u, th\u00fac v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng \u0111i'. Nghi l\u00e0 'kh\u00f4ng \u0111i' \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1798-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-11\">Kh\u00f4ng n\u1ee1 d\u1ee9t b\u1ecf m\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aDanh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 176 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 11 ch\u1eef 'd\u1ef1' vi\u1ebft l\u00e0 'hi\u1ec3n'. <a href=\"#return-footnote-1798-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-12\">B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e0m th\u1eafc v\u1eady, c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, s\u00e1ch tr\u00ean c\u0169ng gi\u1ed1ng. \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 68 ch\u1eef 'B\u1ec7 h\u1ea1' vi\u1ebft l\u00e0 'An Th\u1ea1ch', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1798-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-13\">Ch\u01b0a b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y hay kh\u00f4ng, c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 14, ch\u1eef 'ch\u01b0a b\u00e0n' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u01b0a n\u00f3i', s\u00e1ch \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 11 vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u01b0a d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y'. Nghi ng\u1edd r\u1eb1ng vi\u1ebft 'ch\u01b0a n\u00f3i' l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1798-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-14\">Ch\u1eef 't\u1ecbnh' trong 'di\u00eam t\u1ecbnh kho\u00e1' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 't\u1ec9nh'. <a href=\"#return-footnote-1798-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-15\"> kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eef 'th\u1ee9c' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee9c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-16\">V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng Vu', c\u0103n c\u1ee9 theo quy\u1ec3n 226, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-17\">L\u1ec7nh Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 2 vi\u00ean quan Kinh tri\u1ec1u, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 2.46 c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'Thay th\u1ebf quan \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m h\u1ebft h\u1ea1n khuy\u1ebft'. <a href=\"#return-footnote-1798-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-18\"> T\u1eeb nay c\u00e1c quan ty t\u1ea1i kinh \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn c\u1eed quan vi\u00ean, ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo\u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300btuy\u1ec3n c\u1eed 28-8 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-19\">Vua nghi ng\u1edd Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng ch\u1ecbu, ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-20\">Ch\u1eef 'Cao' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'Th\u01b0\u01a1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 nh\u1ea5t chi 37, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 15 Th\u1ea7n T\u00f4ng k\u1ef7 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1798-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-21\">T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ebf h\u1ec7 4\/25 gi\u1ed1ng nhau, Ch\u1ee9c quan 11\/20 vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4ng \u0111\u1ec7', \u0111o\u1ea1n tr\u00ean 'T\u00f4ng \u0110\u1ec5' Ch\u1ee9c quan 11\/19 c\u0169ng vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4ng \u0111\u1ec7'. <a href=\"#return-footnote-1798-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-22\">n\u1ebfu c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i th\u00ec ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu \u0110\u1ebf h\u1ec7 4\/25, Ch\u1ee9c quan 11\/20 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00f3 ph\u1ea1m l\u1ed7i'. <a href=\"#return-footnote-1798-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-23\">xin ban ch\u1ec9 th\u1ecb cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty th\u00f4ng b\u00e1o, theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu Ch\u1ee9c quan 11\/20 vi\u1ebft l\u00e0 'xin ban ch\u1ec9 th\u1ecb cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty th\u00f4ng b\u00e1o, theo ch\u1ec9 th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y'. <a href=\"#return-footnote-1798-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-24\">ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i theo, s\u00e1ch tr\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 's\u1edf \u0111\u1ecbnh'. <a href=\"#return-footnote-1798-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1798-25\"> 'Cu\u1ed1i th\u00e1ng 2' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u1ed1ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ghi ch\u00fa \u1edf tr\u00ean v\u1ec1 ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n 'Ph\u1ea1m D\u1ee5c n\u00f3i... ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1798-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":11,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1798","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2693,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1798\/revisions\/2693"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1798\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1798"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1798"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}