{"id":1800,"date":"2026-01-01T13:08:18","date_gmt":"2026-01-01T06:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1800"},"modified":"2026-04-28T09:14:02","modified_gmt":"2026-04-28T02:14:02","slug":"beta-quyen-221%e3%80%80nam-hi-ninh-thu-4-tan-hoi-1071","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-221%e3%80%80nam-hi-ninh-thu-4-tan-hoi-1071\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 221: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1071)","rendered":"QUY\u1ec2N 221: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1071)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, Vua ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean c\u00f3 m\u1ea5y ngh\u00ecn ph\u1ee5 n\u1eef n\u00f4ng th\u00f4n k\u00eau g\u00e0o v\u00e0o c\u1eeda ph\u1ee7, n\u1ed9p n\u00f4ng c\u1ee5, ch\u01b0a r\u00f5 th\u1ef1c h\u01b0. Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu \u0111\u1eafp \u0111\u00ea hoang h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng gi\u1ea3i t\u00e1n. L\u1ec7nh cho Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> Ty An ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3.\r\n\r\n[2] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y tu s\u1eeda c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec nh\u01b0 La Ng\u1ed9t th\u00e0nh, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c mua s\u1eafm v\u1eadt li\u1ec7u hi\u1ec7n nay.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i <i>(m\u1ed3ng 2)<\/i>, H\u00e0n K\u1ef3, ph\u00e1n ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh t\u00e2u: <i>\"Ch\u00e2u Ho\u00e0i b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ea5t, t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n, c\u00e1c h\u1ed9 ngh\u00e8o thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u00e1o l\u00ean Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn xin vay g\u1ea1o th\u00f3c, \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n c\u1ea5p ph\u00e1t, nh\u01b0ng Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i ch\u1ec9 th\u1ecb ng\u1eebng c\u1ea5p, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn d\u00f9ng g\u1ea1o trong kho t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Hi\u1ec7n nay \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng, kho t\u1ec9nh d\u1ef1 to\u00e1n h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 h\u1ea1n, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf nhi\u1ec1u, g\u1ea1o th\u00f3c trong kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 Qu\u1ea3ng hu\u1ec7 ph\u1ea3i c\u00f9ng c\u1ea5p ph\u00e1t. L\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed \u1edf H\u00e0 B\u1eafc gi\u00e1m s\u00e1t, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n c\u1ea3n, c\u1ea5p ph\u00e1t kh\u00f4ng h\u1ebft cho d\u00e2n khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea3i b\u1ecf tr\u1ed1n.\"<\/i>\r\n\r\n[4] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n C\u1ea5u v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2m c\u1ee7a l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ed7 An H\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e2u \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean gi\u1eb7c Di, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111ai 700 d\u1eb7m, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 300 b\u1ed9 \u00e1o gi\u00e1p v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed, h\u01a1n 600 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, hi\u1ec7n \u0111ang an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n Di \u0111\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y, b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed9p t\u00f4 thu\u1ebf.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m c\u00f9ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.\r\n\r\n[5] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Gi\u1eb7c Di L\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u00fa v\u00e0 L\u00fd Quang C\u00e1t tuy \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, nh\u01b0ng c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5n ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn nhanh ch\u00f3ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft gi\u1eef, v\u00e0 d\u1ee5 h\u00e0ng.\"<\/i> <i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua cu\u1ed1i th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 6)<\/i>.\r\n\r\n[6] Trung th\u01b0 mu\u1ed1n chi ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, th\u00eam chi ph\u00ed v\u00e0 c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ecbch tr\u1ea1m. Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110\u00f4n \u0111\u00e3 xin th\u00eam chi ph\u00ed, l\u1ea1i xin gi\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ecbch tr\u1ea1m, e r\u1eb1ng tr\u00e1i v\u1edbi \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, h\u00e3y ki\u1ec3m tra c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1eeb n\u0103m Gia H\u1ef1u \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1edbi c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u0103m Gia H\u1ef1u, Tr\u1ecb B\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, h\u01a1n n\u1eefa b\u1ec7 h\u1ea1 lo ng\u1ea1i nh\u00e2n t\u00e0i kh\u00f3 t\u00ecm, nay ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 n\u0103ng h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c m\u00e0 an nh\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, ch\u1ea1y v\u1ea1y t\u1ed1n k\u00e9m, m\u00e0 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 ngang v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 n\u0103ng, th\u00ec ai c\u00f2n ch\u1ecbu khuy\u00ean r\u0103n \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c? Nh\u01b0 \u0110\u00f4n v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, sai \u0111i s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, h\u00e1 l\u1ea1i ti\u1ebfc m\u1ed9t gi\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ecbch tr\u1ea1m? D\u00f9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, Trung th\u01b0 nh\u01b0 th\u1ea7n c\u0169ng n\u00ean l\u1ea5y \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c, gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 ban \u01a1n v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t qu\u1ea7n th\u1ea7n, kh\u00f4ng n\u00ean c\u00e2u n\u1ec7 ph\u00e1p lu\u1eadt, hu\u1ed1ng chi c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p g\u1ea7n \u0111\u00e2y.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u00ec ph\u1ea3i chi, h\u01a1n n\u1eefa s\u1ed1 ti\u1ec1n \u00f4ng \u1ea5y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 v\u00e0i tr\u0103m \u0111\u1ed3ng, kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.\"<\/i> Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 4, \u0110inh H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0110\u00f4n \u0111i s\u1ee9.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd Th\u1eeba Chi ti\u1ebfn c\u1eed \u0110\u00f4n v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i \u0110\u00f4n r\u1ea5t v\u00f4 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.\"<\/i> Th\u1eeba Chi n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0 v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1ec9 x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u00ec? Ng\u00e0i th\u1eed n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd y\u00eau m\u1ebfn.\"<\/i> An Th\u1ea1ch g\u1eb7p \u0110\u00f4n, \u0110\u00f4n v\u1ed1n gi\u1ecfi bi\u1ec7n lu\u1eadn, l\u1ea1i kh\u00e9o l\u00e9o chi\u1ec1u \u00fd, An Th\u1ea1ch r\u1ea5t vui, ti\u1ebfc v\u00ec g\u1eb7p \u00f4ng ta qu\u00e1 mu\u1ed9n. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo s\u00e1ch \u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n ki\u1ebfn v\u0103n l\u1ee5c\u300b, ho\u1eb7c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i th\u00e1ng 4.)<\/i>\r\n\r\n[7] Mi\u1ec5n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o t\u1eeb H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y; mi\u1ec5n thu\u1ebf hai k\u1ef3 v\u00e0 vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n, \u0111\u1ed5i ch\u00e1c cho ngh\u0129a d\u0169ng, c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng, tr\u00f3c sinh h\u1ed9 n\u0103m nay, v\u00e0 mi\u1ec5n m\u1ed9t \u0111\u1ee3t thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Ngh\u0129a d\u0169ng t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 h\u01a1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, l\u1ec7nh cho h\u1ecd tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n, v\u00e0 t\u1ea1m ho\u00e3n thu thu\u1ebf c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, theo t\u1ea5u c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0n \u0110\u1ea1c.\r\n\r\n[8] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m Ph\u1ee7 Ninh, t\u00f2a th\u00e0nh m\u1edbi x\u00e2y kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u01a1n ngh\u00ecn t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb b\u1eaft. Vua xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, \u0111au x\u00f3t n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2, th\u1ea5y t\u00f2a th\u00e0nh x\u00e2y kh\u00f4ng ki\u00ean c\u1ed1, ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t bao quanh, v\u1ed1n \u0111\u00e3 lo l\u1eafng, nay qu\u1ea3 nhi\u00ean m\u1ea5t c\u1ea3 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng binh n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, sau n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>\"Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2, gi\u1eb7c v\u00e2y Ph\u1ee7 Ninh, Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf, Cao V\u0129nh N\u0103ng \u0111em qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c \u0111\u00f3ng \u1edf T\u1ebf Ph\u00f9 \u0110\u1ed3, c\u00e1ch Ph\u1ee7 Ninh r\u1ea5t g\u1ea7n, th\u1ebf qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u1edf th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c ch\u1ec9 huy c\u00e1c qu\u00e2n, n\u1ebfu sai V\u0129nh N\u0103ng h\u1ee3p binh v\u1edbi qu\u00e2n \u1edf La Ng\u1ed9t, c\u00f9ng \u1ee9ng c\u1ee9u Ph\u1ee7 Ninh, gi\u1eb7c t\u1ea5t ph\u1ea3i tan ch\u1ea1y. Nghe n\u00f3i Ng\u1ea1c hoang mang kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao, \u0111\u1ecbnh vi\u1ebft th\u01b0 tri\u1ec7u Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t, nh\u01b0ng run s\u1ee3 kh\u00f4ng vi\u1ebft n\u1ed5i, quay sang kh\u00f3c l\u00f3c v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan l\u00e0 L\u00fd Nam C\u00f4ng, r\u1ed3i \u0111\u00f2i qu\u00e2n c\u1ee7a Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf r\u00fat v\u1ec1, \u0111ang b\u00e0n k\u1ebf \u0111\u00e1nh gi\u1eef th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1eafc ch\u00ed r\u00fat lui. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n Gi\u00e1ng r\u1eb1ng Ng\u1ea1c v\u00e0 K\u1ebf Th\u1ebf \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng d\u00f9ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y lo cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng Gi\u00e1ng kh\u00f4ng nghe.\"<\/i> Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m Phu Di\u00ean l\u1ed9. Cao V\u0129nh N\u0103ng l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Cao V\u0103n T\u00ec. Ban \u0111\u1ea7u, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c giao 6.000 qu\u00e2n cho V\u0129nh N\u0103ng, ti\u00ean phong ti\u1ebfn v\u00e0o th\u00e0nh La Ng\u1ed9t \u1edf Ng\u00e2n Xuy\u00ean, \u0111\u00e1nh n\u0103m tr\u1eadn \u0111\u1ec1u th\u1eafng. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 chi\u1ebfm th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh.)<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, nh\u00e0 Vua ngh\u1ec9 l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ef5, tri\u1ec7u t\u1eadp hai ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh, \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xem, nh\u00e0 Vua r\u1ea5t lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n, l\u1ea5y s\u1ef1 y\u00ean t\u0129nh v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng l\u00e0m \u0111\u1ea7u. M\u1ecdi vi\u1ec7c n\u00ean tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng n\u00ean thi\u00ean l\u1ec7ch. T\u1eeb khi B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, ra s\u1ee9c t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u00e2n v\u1eabn ch\u01b0a y\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 do thay \u0111\u1ed5i qu\u00e1 nhi\u1ec1u. Ph\u00e1p ch\u1ebf t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nNh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p ch\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i v\u1ed1n c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 t\u1ec7, n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 tr\u0103m n\u0103m, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat thay \u0111\u1ed5i?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i cho d\u00e2n, c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u suy \u0111\u1ed3i nh\u01b0 th\u1eddi T\u00e2y T\u1ea5n, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 lo\u1ea1n.\"<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng mu\u1ed1n ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thi h\u00e0nh ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd B\u1ec7 h\u1ea1, th\u00e0nh ra phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c c\u1ee9u ch\u1eefa t\u1ec7 n\u1ea1n, c\u0169ng n\u00ean l\u00e0m t\u1eeb t\u1eeb.\"<\/i> Nh\u00e0 Vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u.\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c ph\u00e1t h\u00e0nh gi\u1ea5y giao t\u1eed l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1t h\u00e0nh gi\u1ea5y giao t\u1eed qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. N\u1ebfu t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e1p ch\u1ebf, t\u00e0i d\u1ee5ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y. Nay ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean khi g\u1eb7p vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p kh\u00f3 kh\u0103n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"\u1ede ph\u1ee7 gi\u1edbi v\u1eeba l\u00e0m ru\u1ed9ng b\u1ed3i, l\u1ea1i s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 sai d\u1ecbch, thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t m\u1ec7t m\u1ecfi.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ru\u1ed9ng b\u1ed3i c\u00f3 g\u00ec g\u00e2y kh\u1ed5 cho d\u00e2n? Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ta \u0111\u00e3 sai n\u1ed9i th\u1ea7n nh\u1ed5 m\u1ea1 xem th\u1eed, l\u1ea5y \u0111\u1ea5t ru\u1ed9ng b\u1ed3i xem, th\u1ea5y n\u00f3 nh\u01b0 b\u1ed9t m\u1ecbn v\u1eady. Th\u1ea5y m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 n\u00f3i ru\u1ed9ng c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u0103m ngo\u00e1i nh\u1edd ru\u1ed9ng b\u1ed3i n\u00ean m\u1edbi thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00faa m\u1ea1ch. L\u1ea1i h\u1ecfi th\u0103m d\u00e2n ch\u00fang l\u00e2n c\u1eadn, h\u1ecd \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n d\u1ecbch. Tuy b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n th\u00e2n d\u1ecbch, kh\u00f4ng lo b\u1ecb truy b\u1ee9c, h\u00ecnh ph\u1ea1t, n\u00ean h\u1ecd t\u1ef1 nguy\u1ec7n l\u00e0m v\u1eady.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"B\u1ea3o gi\u00e1p d\u00f9ng n\u0103m nh\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3 th\u00ec c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay l\u1ea1i d\u00f9ng n\u0103m tr\u0103m nh\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ea1i b\u1ea3, th\u00ec s\u1ef1 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e2u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00ecnh ph\u1ee9c t\u1ea1p, h\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft lo cho b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh th\u00f4i. N\u1ebfu c\u00f3 h\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00ec h\u1ecd o\u00e1n, c\u00f3 l\u1ee3i th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00ec h\u1ecd m\u1eebng. D\u00f9 n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ea1i b\u1ea3, nh\u01b0ng c\u00f3 g\u00ec g\u00e2y h\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 cho d\u00e2n m\u00e0 b\u1ea3o l\u00e0 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c gi\u1ea5y giao t\u1eed qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 l\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i, l\u00e0m l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. Nh\u01b0ng b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean suy ngh\u0129 k\u1ef9, t\u00e0i d\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, nh\u00e2n t\u00e0i ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, n\u00ean \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng t\u1ea1m th\u1eddi gi\u1eef y\u00ean \u1ed5n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u00ec r\u1ee3 Di \u0110\u1ecbch ch\u01b0a th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda sang n\u1ed9i ch\u00ednh; n\u1ed9i ch\u00ednh \u0111\u00e3 th\u00e0nh, nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, t\u00e0i l\u1ef1c ph\u00fa c\u01b0\u1eddng, th\u00ec l\u00e0m g\u00ec c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p ch\u1ebf c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 m\u1ea5t l\u00f2ng d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf, \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u0129 \u0111\u1ea1i phu qu\u1ea3 th\u1eadt nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng vui, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u0103m h\u1ecd th\u00ec c\u00f3 g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n?\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"L\u00e0 v\u00ec c\u00f9ng s\u0129 \u0111\u1ea1i phu tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f9ng tr\u0103m h\u1ecd tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"S\u0129 \u0111\u1ea1i phu h\u00e1 l\u1ea5y vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i l\u00e0 sai, c\u0169ng t\u1ef1 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u00ec t\u00e0i d\u1ee5ng ph\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, Trung Qu\u1ed1c ph\u1ea3i m\u1ea1nh. Nay \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"C\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thi h\u00e0nh.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi thi h\u00e0nh, th\u00ec ph\u1ea3i t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, v\u00e0 tr\u1eebng tr\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ph\u00e1p l\u1ec7nh. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng vui? Nh\u01b0 Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi, x\u00e9t \u00e1n V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i c\u00f3 tham nh\u0169ng, m\u00e0 c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n l\u1ea1i cho r\u1eb1ng T\u1eed K\u1ef7 x\u00e9t \u00e1n Kh\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb kh\u1eafc b\u1ea1c, kh\u00f4ng n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng. Tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng nhau l\u00e0m b\u1eeba, kh\u00f4ng mu\u1ed1n tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec ai s\u1ebd thi h\u00e0nh ph\u00e1p ch\u1ebf? M\u1ed9t huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u v\u00ec T\u1eed K\u1ef7 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 tu s\u1eeda b\u1ea3o gi\u00e1p, ph\u00e1t gi\u00e1c ra m\u01b0\u1eddi hai v\u1ee5 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean quan, \u1edf m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c d\u1eb7m m\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ee5 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean quan nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec s\u1ef1 nhi\u1ec5u lo\u1ea1n c\u1ee7a d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c tu s\u1eeda b\u1ea3o gi\u00e1p[footnote]Theo v\u0103n tr\u00ean, ch\u1eef '\u0111i\u1ec1u' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1eef 'tu' vi\u1ebft nh\u1ea7m.[\/footnote] l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn l\u1ea1i cho l\u00e0 g\u00e2y nhi\u1ec5u, th\u1ea7n kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, nh\u01b0ng thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 tr\u1eeb b\u1ecf h\u1ea1i th\u00ec l\u00e0m, thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 th\u00eam h\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m. L\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u1ea3 th\u1eadt n\u00ean l\u00e0m, nh\u01b0ng th\u1eddi th\u1ebf ch\u01b0a cho ph\u00e9p. Nh\u01b0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p r\u1ee3 Di \u0110\u1ecbch, m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, trong th\u1eddi th\u1ebf hi\u1ec7n nay l\u00e0 ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1ea3 l\u1ea1i, \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b cho r\u1eb1ng 'Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng v\u1ea5p'[footnote]\u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 52 \u300aTrung dung\u300b: 'N\u00f3i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng v\u1ea5p, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng kh\u1ed1n.' C\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef 'c\u1ea5p' l\u00e0 ch\u1eef 'kh\u1ed1n' vi\u1ebft nh\u1ea7m.[\/footnote], nay vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00fac l\u00e0m b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn l\u00e0m lung lay.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch C\u1ef1u k\u1ec9 th\u01b0 ch\u00e9p: Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0m ph\u1ea3n. Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh l\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u1ea7u th\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, ch\u1ec9 kh\u00f4ng tha k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u. Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu cho ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c binh l\u00ednh l\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 ch\u00e9m \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c. S\u00e1ch m\u1edbi ch\u1ec9 ch\u00e9p: Qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0m ph\u1ea3n, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i d\u1eb9p y\u00ean.)<\/i>\r\n\r\n[10] H\u00f4m \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch l\u1ea1i b\u00e0n v\u1edbi Vua v\u1ec1 vi\u1ec7c L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1eed l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec7n \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng Tri\u1ec7u Ti\u1ebft.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng H\u00e0n K\u1ef3 gh\u00e9t Qu\u1ef3.\"<\/i> L\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 lo\u1ea1i th\u00e0nh c\u00f4ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c phong khanh, th\u1ea5t b\u1ea1i th\u00ec b\u1ecb n\u1ea5u. B\u1ec7 h\u1ea1 t\u00ednh to\u00e1n l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi Ng\u1ea1c.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u00e2n \u0111\u00f3 ch\u00ea bai Ng\u1ea1c. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu giao cho Ng\u1ea1c hai ba ngh\u00ecn qu\u00e2n, sai ra v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi qu\u1ea5y nhi\u1ec5u \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ef1a v\u00e0o.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng Ng\u1ea1c nh\u01b0 M\u00e3 Long th\u00ec kh\u00f4ng sao.\"<\/i>\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, sai n\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed \u0111i Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty r\u1eb1ng: <i>\"Hai doanh qu\u00e2n s\u0129 ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng m\u01b0u, cha anh con em kh\u00f3 l\u00f2ng gi\u00e1m s\u00e1t h\u1ebft, n\u00ean ch\u1ec9 x\u00e9t x\u1eed gia thu\u1ed9c c\u1ee7a k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n l\u1ea1i cha con anh em kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1m s\u00e1t, ph\u1ea3i an \u1ee7i v\u1ed7 v\u1ec1 h\u1ecd. Nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb \u00e9p theo n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 quay \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u li\u00ean k\u1ebft, s\u1ebd b\u00e0n th\u01b0\u1edfng h\u1eadu. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft, ph\u1ea3i b\u00e1o ngay ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7c, s\u1ebd th\u01b0\u1edfng ngo\u00e0i l\u1ec7.\"<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1eb7t h\u1ecdc quan, m\u1ed7i ch\u00e2u c\u1ea5p 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc, ch\u1ed7 n\u00e0o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 ru\u1ed9ng h\u1ecdc m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec t\u0103ng th\u00eam, nhi\u1ec1u th\u00ec c\u1ee9 \u0111\u1ec3 nh\u01b0 c\u0169. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ti\u1ec3u h\u1ecdc gi\u00e1o th\u1ee5, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecdc c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5, d\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u1ea5p ph\u00e1t.\"<\/i>\r\n\r\n[13] L\u1ea1i chi\u1ebfu Trung th\u01b0, n\u0103m l\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1eed nh\u00e2n nh\u1ea5t l\u00e0 H\u00e0 Nam ph\u1ee7, Thanh Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t h\u1ecdc quan, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn \u0111\u1eb7t gi\u00e1o th\u1ee5, d\u00f9ng Th\u00e1i Ch\u00e2u quan s\u00e1t suy quan L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n l\u00e0m ch\u1ee9c \u0111\u00f3. <em>(Vi\u1ec7c ch\u1ecdn L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, nay vi\u1ebft chung.)<\/em>\r\n\r\n[14] \u0110i\u1ec1u l\u1ec7 ty t\u00e2u: <i>\"Mu\u1ed1n l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u00f3 h\u1ed9 ch\u1ee7 tr\u00ean hai v\u1ea1n th\u00ec t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean th\u1eeba, d\u00f9ng m\u1ea1c ch\u1ee9c huy\u1ec7n l\u1ec7nh sung v\u00e0o.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[15] L\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 th\u1eeba th\u1ee5 Ti\u00eau Nh\u1eef Hi\u1ec1n t\u00e2u: <i>\"Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c tr\u1ea1i m\u1edbi x\u00e2y, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00f3 v\u00e0i tr\u0103m qu\u00e2n s\u0129 k\u00eau g\u00e0o tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m, ch\u00e9m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i m\u1edbi y\u00ean. Nay vi\u1ec7c x\u00e2y tr\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00f4 \u00edch, mong s\u1edbm x\u1eed l\u00fd.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u00e2n theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, l\u1ea7u l\u00e2u c\u1ee7a tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1ec1 tr\u1ea1i Th\u1ea7n \u0110\u01b0\u1eddng, d\u1eddi qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u1ea7n b\u00ean trong.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1ea5u r\u1eb1ng tr\u1ea1i Hoang \u0110\u00f4i ngo\u00e0i s\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh ph\u00e1 b\u1ecf v\u00e0 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, nh\u01b0ng \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng m\u1ed9t m\u1ef1c kh\u00f4ng ch\u1ecbu, Gi\u00e1ng b\u00e8n sai \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u00f9y nghi \u0111i xem x\u00e9t, \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng l\u1ea1i tr\u00ec ho\u00e3n \u1edf ch\u00e2u L\u00e2n kh\u00f4ng \u0111i ngay. G\u1eb7p m\u01b0a gi\u00f3 l\u1edbn, d\u00e2n phu ph\u01a1i b\u00e0y ngo\u00e0i tr\u1eddi, su\u1ed1t \u0111\u00eam k\u00eau g\u00e0o, c\u00e1c quan ngo\u00e0i s\u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00ean ti\u1ebfng.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao quy\u1ec1n t\u00f9y nghi cho H\u00e0n Gi\u00e1ng, sao l\u1ea1i chuy\u1ec3n giao cho \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng? Xin r\u0103n \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Xin l\u1ec7nh ph\u00e1 b\u1ecf tr\u1ea1i Hoang \u0110\u00f4i, theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9.\"<\/i> Vua nghi ng\u1edd \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111ang \u0111i xem x\u00e9t. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn n\u00ean b\u1ecf, Gi\u00e1ng h\u00e1 l\u1ea1i l\u00e0m th\u1ebf? Kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng!\"<\/i> Vua \u0111\u00e3 vi\u1ebft tay d\u1ee5 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, r\u1ed3i h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd chi\u1ebfu ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 3 trong gia t\u00e0ng c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00e0 \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch m\u00e0 s\u1eeda ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[17] Vua b\u1ea3o An Th\u1ea1ch: <i>\"\u0110\u01b0\u1eddng th\u00f4ng Tuy - L\u00e2n v\u1ec1 l\u00fd l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 v\u00ec Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u1ed9i v\u00e0ng n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c \u0111\u00f3.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u00e2y H\u1ea1 ch\u01b0a y\u00ean, kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7 th\u1ef1c \u0111\u00e1ng lo. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 m\u1ea5y n\u0103m, xem x\u00e9t ngh\u0129a l\u00fd trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, l\u00f2ng c\u1ea7u tr\u1ecb ng\u00e0y c\u00e0ng chuy\u00ean, l\u1eddi t\u00e0 thuy\u1ebft che l\u1ea5p l\u1eeba d\u1ed1i ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, s\u1ef1 soi x\u00e9t nh\u01b0 th\u1ebf, lo g\u00ec kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 tr\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi xa t\u1ef1 \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5c, n\u1ebfu ch\u00fang c\u00f2n ngoan c\u1ed1 n\u01a1i sa m\u1ea1c, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng s\u1ee9c l\u1ef1c, x\u00e9t ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u00e1nh ph\u00e1 tan, h\u00e1 ch\u1ec9 th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng Tuy - L\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng Tuy - L\u00e2n v\u00e2n v\u00e2n, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aC\u1ef1u l\u1ee5c\u300b, b\u1ea3n Chu \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, ch\u00e9p sau vi\u1ec7c b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, nay v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[18] Chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt: C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf Phu Di\u00ean l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t; \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 Chu V\u0129nh Thanh, V\u01b0\u01a1ng Ninh, L\u01b0u Kh\u00e1nh, Ch\u1ee7ng H\u1ed7; \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n, Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh; \u1edf T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, L\u01b0u Thu\u1ea5n Khanh; \u1edf L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u00e0 V\u0103n U\u1ea5t, H\u1ee9a H\u00e0m C\u00e1t, T\u00e0o Y\u1ec3n, Tr\u01b0\u01a1ng C\u01b0, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 14 \u0111\u1ea7u m\u1ee5c binh m\u00e3, \u0111\u1ec1u t\u1eebng xu\u1ea5t qu\u00e2n g\u1eb7p gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00e9m gi\u1ebft v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng, x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng ban th\u01b0\u1edfng. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 3, x\u00e9t k\u1ef9 ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00e0 c\u00f4ng lao c\u1ee7a 14 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ea1m ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110\u00e3 ban ch\u1ec9 d\u1ee5, theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n Hoang \u0110\u00f4i v\u00e0 Tam Tuy\u1ec1n Tr\u1ea1i \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tri\u1ec7u h\u1ed3i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Ng\u00f4 B\u1ea3o. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng ch\u1ec9 huy c\u00e1c n\u01a1i \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng d\u00e2n phu c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng v\u00e0 ngh\u0129a d\u0169ng, \u0111\u1ec1u cho gi\u1ea3i t\u00e1n. T\u1eeb nay n\u1ebfu c\u1ea7n d\u00f9ng d\u00e2n phu, ph\u1ea3i t\u1ea5u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u1ebfu vi\u1ec7c qu\u00e2n c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu, vi\u1ec7c t\u1ea5u tr\u00ecnh kh\u00f4ng k\u1ecbp, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[20] Sai \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Chu Chi Thu\u1ea7n \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c thu \u0111inh m\u1ec5 \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, nh\u1eefng ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua, n\u1ebfu c\u00f3 n\u01a1i thi h\u00e0nh t\u00e2n ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ee9c tr\u00e1ch, th\u00ec xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, chi b\u1eb1ng ban ngay cho m\u1ed9t ch\u1ee9c Gi\u00e1m ty.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eed th\u00e1ch nh\u00e2n t\u00e0i, nay ch\u01b0a th\u1eed m\u00e0 \u0111\u00e3 ban ch\u1ee9c Gi\u00e1m ty th\u00ec th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 3, b\u00e8n l\u1ec7nh cho Chu Chi Thu\u1ea7n quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Chu Chi Thu\u1ea7n ch\u01b0a r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, vi\u1ec7c thu \u0111inh m\u1ec5 d\u00f9ng l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a T\u00f4n M\u1ea1c, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u00f3 ghi vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c Chu Chi Thu\u1ea7n xem x\u00e9t r\u1ed3i thi h\u00e0nh th\u1ebf n\u00e0o. Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 h\u00ecnh v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6. B\u00e0nh Nh\u1eef L\u1ec7 ch\u00e9p trong \u300aCh\u00ed Kim Qu\u00e2n Khanh m\u1ed9\u300b r\u1eb1ng: <i>\"\u0110inh m\u1ec5 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh m\u1ed1i lo c\u1ee7a d\u00e2n Qu\u1ea3ng. C\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u00e0n lu\u1eadn qua l\u1ea1i, thay \u0111\u1ed5i s\u00e1u b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn khi Kim Qu\u00e2n Khanh l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, tra x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n l\u1eadu \u0111inh, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ed1n tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng th\u01b0\u1ee3ng, trung, h\u1ea1, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u thu nhi\u1ec1u m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00e0n b\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o thu \u00edt m\u00e0 d\u1ec5 \u0111\u00f3ng, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi cho l\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng.\"<\/i> X\u00e9t theo \u0111\u00f3, th\u00ec Chu Chi Thu\u1ea7n ban \u0111\u1ea7u ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1ea3i quy\u1ebft xong vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, H\u00f9ng V\u0169 qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ph\u00e1n V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. Ban \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean t\u1eeb Kh\u00e1nh chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng, nh\u01b0ng khi binh l\u00ednh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 n\u1ed5i lo\u1ea1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u00e0 thay b\u1eb1ng Qu\u1ef3. L\u00fac \u0111\u00f3, binh l\u00ednh n\u1ed5i lo\u1ea1n t\u1ea3n m\u00e1t g\u00e2y r\u1ed1i \u1edf Quan Trung, th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An ph\u1ea3i ph\u00f2ng th\u1ee7. Khi Qu\u1ef3 \u0111\u1ebfn, \u00f4ng b\u00e3i b\u1ecf c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u00e0 b\u1ecf ph\u00f2ng b\u1ecb, tri\u1ec7u h\u1ed3i c\u00e1c \u0111\u1ed9i tu\u1ea7n tra v\u1ec1, ch\u1ec9 d\u00f9ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 quan l\u1ea1i v\u00e0 binh l\u00ednh v\u00e0o n\u00fai b\u1eaft c\u01b0\u1edbp, nh\u00e2n t\u00e2m m\u1edbi y\u00ean \u1ed5n.\r\n\r\n[22] Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5, Giang Ho\u00e0i Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty s\u1ee9. H\u01b0\u1edbng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129 nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111ai v\u00e0ng, th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\r\n\r\n[23] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n t\u1ed9i cho quan l\u1ea1i Li\u00eau Ch\u00e2u v\u00e0 ban s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i Tri ch\u00e2u, T\u01b0 N\u00f4ng Thi\u1ebfu khanh L\u00fd Ho\u00e0nh. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do Ph\u1ea1m D\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ea3n l\u1ed9 xu\u1ea5t binh ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 c\u00f3 Li\u00eau Ch\u00e2u \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c d\u00e2n m\u00e0 cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u00fang h\u1ea1n, nh\u01b0ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u1eabn h\u1eb7c t\u1ed9i quan l\u1ea1i v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng.\"<\/i>\r\n\r\n[24] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9: <i>\"Khi chi\u00eau n\u1ea1p c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, ph\u1ea3i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, cho h\u1ecd \u0111\u1ecbnh c\u01b0 l\u00e0m \u0103n, b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng hao t\u1ed5n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, khi c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ecbch. T\u1eeb nay, ai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o l\u00e3nh kh\u00f4ng gian tr\u00e1 th\u00ec theo l\u1ec7 ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a \u0111\u1ec3 an \u1ee7i, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i s\u00e2u chi\u00eau d\u1ee5.\"<\/i>\r\n\r\n[25] Chu \u0110\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng v\u1ee5 c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, xin \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra l\u1ec7nh cho \u0110\u1ecbch ng\u1eebng \u0111i. Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u. Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, kh\u00f4ng c\u1eed L\u00fd S\u00f9ng Qu\u00fd.\r\n\r\n[26] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed Long Th\u1ea7n v\u1ec7 T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Chi\u00eau Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Kinh Nguy\u00ean Ph\u00f3 \u0111\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy b\u1eaft c\u01b0\u1edbp \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, L\u0103ng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y l\u00e0m ph\u00f3. T\u1ea5t c\u1ea3 quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch b\u1eaft c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u nghe theo s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Khi Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y, binh l\u00ednh n\u1ed5i lo\u1ea1n \u0111\u00e3 tan r\u00e3, Ng\u1ecdc c\u0169ng tr\u1edf v\u1ec1 Kinh Nguy\u00ean. <i>(Gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tan r\u00e3, Ng\u1ecdc tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n l\u1ed9, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xem x\u00e9t th\u1ef1c h\u01b0. An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng h\u1ecfi ra th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c, do b\u1ecdn gian nh\u00e2n x\u00fai gi\u1ee5c, v\u00ec s\u1ee3 b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00ednh ngh\u0129a qu\u00e2n. Mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea5y n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3o, Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng trong n\u1ed9i ch\u00ednh g\u1eedi qu\u00e2n l\u1ec7nh c\u0169ng ch\u1ec9 l\u1ea5y n\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3o.\"<\/i>\r\n\r\nVua mu\u1ed1n t\u1ea1m b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c \u0111\u00f4 b\u1ea3o ch\u00ednh, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e3i \u0111\u00f4 b\u1ea3o ch\u00ednh, b\u1ea3o ch\u00ednh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn d\u00e2n b\u1ea5t an.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"V\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c chia d\u00e2n th\u00e0nh th\u1eadp ng\u0169 \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng, l\u00ednh m\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Mu\u1ed1n c\u00f4ng t\u01b0 t\u00e0i d\u1ee5ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu h\u1ee5t, v\u00ec k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, ph\u00e9p m\u1ed9 binh th\u1eadt n\u00ean thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t th\u1ee9.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Khu m\u1eadt vi\u1ec7n cho r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f3 bi\u1ebfn lo\u1ea1n nh\u01b0 th\u1eddi Ki\u1ebfn Trung.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ee9c ngh\u0129a, lo l\u1eafng ch\u0103m ch\u1ec9 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecb che l\u1ea5p, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn lo\u1ea1n th\u1eddi Ki\u1ebfn Trung, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ee9c T\u00f4ng d\u00f9ng b\u1ecdn L\u01b0 K\u1ef7 m\u00e0 xa l\u00e1nh L\u1ee5c Ch\u00ed, kh\u00f4ng m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00e0 may r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\n<em>(Theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng 3, n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m, \u0111\u1ee3i xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Ng\u00e0y 13, 22, 24 th\u00e1ng 3 v\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng 5, n\u00ean tham kh\u1ea3o th\u00eam.<\/em>\r\n\r\n<em>Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00e0n r\u1eb1ng: An Th\u1ea1ch n\u00f3i kh\u00f4ng chia d\u00e2n th\u00e0nh th\u1eadp ng\u0169 m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1ecbnh tr\u1ecb c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, v\u00ec An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p m\u1ed9 binh t\u00fac v\u1ec7, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. L\u00fac \u0111\u00f3, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng v\u00ec thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay, c\u1ed5 tay. An Th\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u cho l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng sau m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: \"Th\u1ea7n tri\u1ec7u h\u1ecfi sai d\u1ecbch, c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf Khai Phong, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i b\u1ea3o gi\u00e1p l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7: X\u00e9t ra c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 do ch\u1eb7t d\u00e2u b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng. Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecfi ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u00e1t ng\u00f4n.\" <\/em>\r\n\r\n<em>Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y 19, n\u1ebfu An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng ki\u00ean tr\u00ec gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn, th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Mu\u1ed1n th\u1ea5y s\u1ef1 th\u1ef1c, n\u00ean ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u1edf \u0111\u00e2y.<\/em>\r\n\r\n<em>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: \"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c x\u0103m m\u1eb7t qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n binh, th\u1ea7n c\u00f9ng Ng\u00f4 Sung li\u1ec1n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1ea1i \u00fd t\u00e2u l\u00ean, nh\u01b0ng d\u01b0\u1edbi uy tr\u1eddi, trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc, ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u01b0a th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Th\u1ea7n lui v\u1ec1 suy ngh\u0129 l\u1ea1i, t\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, lo l\u1eafng tr\u0103m vi\u1ec7c, coi vi\u1ec7c binh l\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ef1, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00fa \u00fd. Ba b\u1ed1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tra c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb n\u0103m Khai B\u1ea3o \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh m\u00e3 trong ngo\u00e0i r\u1ea5t chi ti\u1ebft[footnote]S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh m\u00e3 trong ngo\u00e0i r\u1ea5t chi ti\u1ebft, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Trong \u300aV\u0103n L\u1ed9 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 20, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' vi\u1ebft th\u00e0nh 'phu', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote], b\u00e8n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c trung b\u00ecnh l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c v\u0129nh vi\u1ec5n, so v\u1edbi th\u1eddi Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u00ec nhi\u1ec1u h\u01a1n, so v\u1edbi th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt. Trong th\u00ec c\u1ee7ng c\u1ed1 g\u1ed1c r\u1ec5, ngo\u00e0i th\u00ec b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u1ecf b\u1edbt nh\u1eefng th\u1ee9 th\u1eeba, gi\u1eef l\u1ea1i tinh nhu\u1ec7, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed, tuy\u1ec3n b\u1ed5 v\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy c\u1ee7.<\/em>\r\n\r\n<em>L\u1ea1i th\u00eam ba l\u1ed9 gi\u00e1p v\u1edbi Kh\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, c\u00f3 c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c, qu\u00e2n phi\u00ean, d\u00e2n cung ti\u1ec5n, cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi th\u1ee9 y\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ngh\u0129a d\u0169ng, khi c\u1ea7n th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u00e0 chinh chi\u1ebfn. N\u1ebfu t\u01b0\u1edbng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi x\u1eed l\u00fd \u0111\u00fang c\u00e1ch, l\u00e2u d\u00e0i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec thi\u1ebfu s\u00f3t. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u00f2n t\u0103ng th\u00eam d\u00e2n cung ti\u1ec5n, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Nh\u1eefng quy c\u1ee7 nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng r\u1ea5t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n nay, r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd trong vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u1ea1t, ho\u1eb7c c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf, th\u00ec n\u00ean s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.<\/em>\r\n\r\n<em>K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1[footnote]K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1eef 'Th\u00e1i T\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], ch\u1ec9 d\u00f9ng binh n\u00e0y. Ch\u00e2n T\u00f4ng, Nh\u00e2n T\u00f4ng, Anh T\u00f4ng gi\u1eef thi\u00ean h\u1ea1, c\u0169ng d\u00f9ng binh n\u00e0y. C\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u00fd n\u00e0o kh\u00e1c, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1p ch\u1ebf n\u00e0o kh\u00e1c, n\u00ean th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n nay, h\u1ee3p l\u00fd trong vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb, c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u1ea1t v\u00e0 b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf, th\u00ec n\u00ean s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.<\/em>\r\n\r\n<em>Nay b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1edbi \u0111\u1ee9c s\u00e1ng su\u1ed1t, k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 nghi\u1ec7p h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi Trung Nguy\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn binh \u0111ao \u0111\u00e3 g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m, v\u01b0\u1ee3t qua c\u1ea3 th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i[footnote]V\u01b0\u1ee3t qua c\u1ea3 th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i, theo s\u00e1ch tr\u00ean, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u00e2u: 'Xem x\u00e9t c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a c\u00f3 th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0o th\u1ecbnh tr\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng h\u01a1n c\u1ea3 th\u1eddi H\u00e1n, b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng l\u1edbn'.[\/footnote]. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 d\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ee5 t\u1eadp l\u1ea1i, \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng c\u1ea7n khai ph\u00e1 th\u00eam, thi h\u00e0nh nh\u00e2n ch\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u00ec hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u00e1i b\u00ecnh c\u00f2n g\u00ec h\u01a1n n\u1eefa. B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n b\u1ecf \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u00e0 t\u00ecm \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn th\u00e1i b\u00ecnh, thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 binh l\u00ednh \u0111\u1ec3 t\u0103ng uy v\u0169, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/em>\r\n\r\n<em>Hu\u1ed1ng chi th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Xu ph\u1ee7, ch\u1ee7 qu\u1ea3n vi\u1ec7c binh, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u00e2ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cho ph\u00e9p th\u1ea7n t\u1eeb b\u1ecf tr\u1ecdng tr\u00e1ch \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u1ea5n t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ea3n \u1edf ngo\u1ea1i qu\u1eadn, theo ph\u1ea7n bi\u1ebft d\u1eebng c\u1ee7a k\u1ebb ngu th\u1ea7n, gi\u1eef tr\u1ecdn l\u1ec5 ngh\u0129a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi lui v\u1ec1, th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng may m\u1eafn. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n l\u00e2u nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, \u0111\u00e2u d\u00e1m qu\u00ean \u01a1n ch\u00f3 ng\u1ef1a.<\/em>\r\n\r\n<em>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng binh d\u00e2n nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc, n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edf thuy\u1ec1n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadt thuy\u1ec1n. C\u1ea5m b\u1ea1o l\u1ef1c, ng\u0103n ch\u1eb7n binh \u0111ao, l\u00e0 b\u1ea3y \u0111\u1ee9c c\u1ee7a v\u0169, kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n th\u00ec t\u1ef1 thi\u00eau, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 r\u0103n d\u1ea1y. Ph\u00e0m l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9, th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng. L\u00f2ng th\u00e0nh nh\u1ecf b\u00e9, mong b\u1ed5 \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat \u00edt, m\u1ea1o mu\u1ed9i tr\u00ecnh l\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1, v\u00f4 c\u00f9ng lo s\u1ee3.\"<\/em>\r\n\r\n<em>\u0110\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, t\u1ef1 ch\u00fa l\u00e0 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4. Kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng ng\u00e0y, nay ph\u1ee5 v\u00e0o sau th\u00e1ng 3 ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, khi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o ch\u00ednh l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/em>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean xu\u1ed1ng l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Kh\u00e1nh ch\u00e2u; H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Di\u00ean ch\u00e2u. Vua \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, d\u00f9ng Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m Ph\u00e1n V\u0129nh H\u01b0ng, v\u00e0 Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty c\u0169ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 m\u1ec7nh Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u00f4 H\u00e3ng quy\u1ec1n l\u0129nh Di\u00ean ch\u00e2u, th\u00fac gi\u1ee5c Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111\u1ebfn Di\u00ean ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i Ti\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u00e0n giao xong, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn C\u00e0n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9.\r\n\r\nKhi Qu\u1ea3ng Uy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng binh ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean, Vua khen b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Uy\u00ean l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u00e0 Ti\u1ebft ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u Qu\u1ef3 \u0111\u1ebfn Di\u00ean ch\u00e2u, ch\u1ecdn m\u1ed9t \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c quan ho\u1eb7c ch\u1ee9c c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta \u1edf l\u1ea1i tr\u1ecb Kh\u00e1nh ch\u00e2u, Ti\u1ebft tr\u1ecb Di\u00ean ch\u00e2u, Qu\u1ef3 tr\u1ecb V\u0129nh H\u01b0ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.\"<\/i> V\u00e0 n\u00f3i th\u00eam: <i>\"Hi\u1ec7n nay hai ch\u00e2u \u0111\u1ec1u c\u00f3 quan l\u1ea1i t\u1ea1m quy\u1ec1n, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng nhau l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd t\u1ea1m b\u1ee3.\"<\/i> Vua nghe theo. V\u00ec v\u1eady Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ch\u1ec9 b\u1ecb c\u00e1ch hai ch\u1ee9c v\u00ec \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra lo\u1ea1n trong \u0111\u1ecba h\u1ea1t, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Ph\u1ee5ng Thi\u00ean l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1. Ban \u0111\u1ea7u, Vua m\u1ec7nh Qu\u1ef3 ki\u00eam ch\u1ee9c T\u1ee9 l\u1ed9 an ph\u1ee7 s\u1ee9, An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: <i>\"Binh Kh\u00e1nh ch\u00e2u n\u1ed5i lo\u1ea1n, \u0111i\u1ec1u Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng, khi binh ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean, Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ch\u1ec9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, l\u1ea1i l\u0129nh Kh\u00e1nh ch\u00e2u.\"<\/i> X\u00e9t: Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng v\u00e0o ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 2, l\u00fac \u0111\u00f3 binh Kh\u00e1nh ch\u00e2u ch\u01b0a t\u1eebng n\u1ed5i lo\u1ea1n, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p sai. \u300aPh\u1ee5 truy\u1ec1n\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u1ec1u sai, nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[29] Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri V\u1ecb ch\u00e2u Th\u00e1i \u0110\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, ban chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>\"Binh Kh\u00e1nh ch\u00e2u ph\u1ea3n lo\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ho\u00e0nh h\u00e0nh, l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a Kinh Nguy\u00ean v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[30] Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c trong ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, t\u00e0i ch\u00ednh ch\u01b0a thi\u1ebfu th\u1ed1n, nh\u01b0ng vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea5n ch\u1ea5n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ee7, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng binh. Tuy nhi\u00ean, t\u00e0i ch\u00ednh ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong vi\u1ec7c d\u00f9ng binh. T\u00f4n V\u0169 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u0111\u1ec3 th\u1eafng b\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ee7 n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ea1o, t\u01b0\u1edbng n\u00e0o c\u00f3 t\u00e0i, thi\u00ean th\u1eddi \u0111\u1ecba l\u1ee3i n\u00e0o thu\u1eadn l\u1ee3i, ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh c\u00f3 \u0111\u1ee7 hay kh\u00f4ng. Vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, h\u00e3y t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed nh\u00e2n t\u00e0i, qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, ch\u00fa tr\u1ecdng l\u00e0m gi\u00e0u v\u00e0 y\u00ean \u1ed5n cho d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec gi\u1eb7c th\u00f9 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng b\u00e0n.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a, th\u1ebf n\u00e0o[footnote]D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a, th\u1ebf n\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ghi l\u00e0 'D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c'.[\/footnote]?\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng binh. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"E r\u1eb1ng ch\u1ec9 xem x\u00e9t s\u1ee9c m\u1ea1nh th\u1ebf n\u00e0o, kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn c\u00f3 danh ngh\u0129a hay kh\u00f4ng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a. Binh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p y\u1ebfu \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh, m\u00e0 l\u00e0 l\u1ea5y lo\u1ea1n \u0111\u00e1nh tan. Mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc y\u1ebfu, lo\u1ea1n, tan, h\u00e1 lo kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a? Ch\u1ec9 lo \u0111\u1ee9c v\u00e0 l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00f4i!\"<\/i>\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean coi tr\u1ecdng s\u1ee9c m\u1ea1nh. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u0169 V\u01b0\u01a1ng n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f9ng l\u1ef1c th\u00ec x\u00e9t \u0111\u1ee9c, c\u00f9ng \u0111\u1ee9c th\u00ec x\u00e9t ngh\u0129a, l\u1ef1c ngang nhau r\u1ed3i m\u1edbi x\u00e9t \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ee9c ngang nhau r\u1ed3i m\u1edbi x\u00e9t ngh\u0129a. N\u1ebfu l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ee9c nh\u01b0 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng Khuy\u1ec3n Nhung. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd m\u1ea1nh l\u00ean v\u00e0 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c Di \u0110\u1ecbch, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 v\u00ed d\u1ee5. Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Di \u0110\u1ecbch, l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec th\u1edd ph\u1ee5ng, l\u1ef1c ngang nhau th\u00ec giao h\u1ea3o, l\u1ef1c d\u01b0 th\u1eeba th\u00ec ch\u1ebf ng\u1ef1. C\u00f9ng l\u1ef1c c\u00f9ng \u0111\u1ee9c ta giao h\u1ea3o, m\u00e0 h\u1ecd t\u1eeb ch\u1ed1i ta, th\u00ec ta c\u00f3 ngh\u0129a m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a, th\u00ec ta th\u1eafng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00e0n r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"Binh nh\u01b0 l\u1eeda, kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf s\u1ebd t\u1ef1 thi\u00eau.\"<\/i> Tai h\u1ecda t\u1ef1 thi\u00eau sinh ra t\u1eeb vi\u1ec7c d\u00f9ng binh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a. Th\u1ea7n kh\u1ea3o n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a.\"<\/i> C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh ch\u00faa. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a.\"<\/i> L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng sao m\u00e0 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1eady! Th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng, l\u1eadp danh m\u00e0 d\u00f9ng, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 binh c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 sao? \u00dd mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, th\u00ec l\u1eadp danh m\u00e0 vui s\u00e1t; \u00fd mu\u1ed1n tr\u1eebng ph\u1ea1t, th\u00ec l\u1eadp danh m\u00e0 gi\u1ebft oan. Ph\u00e0m nh\u1eefng ai h\u1ecdc theo An Th\u1ea1ch m\u00e0 c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec1u noi theo \u00fd n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i t\u1eeb B\u1ed9c Ch\u00e2u \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng hai, gi\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i d\u1ecb th\u01b0\u1eddng, tr\u0103m h\u1ecd kinh s\u1ee3 b\u1ea5t an, ch\u1ec9 n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c, gi\u1eef y\u00ean t\u0129nh \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi thi\u00ean tai. D\u00e2n phu \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng gi\u1ea3i t\u00e1n. Vi\u1ec7c k\u00e9o thuy\u1ec1n tr\u00ean s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea3n tr\u1edf n\u00f4ng s\u1ef1, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu sang n\u0103m d\u1ea7n d\u1ea7n khai th\u00f4ng s\u1eeda ch\u1eefa c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed9n. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn g\u1eb7p thi\u00ean tai, Gi\u00e1m ty \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho h\u1ecd ph\u00e2n t\u00edch.\"<\/i> Vua tuy c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, nh\u01b0ng ch\u1ea5p ch\u00ednh khi ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u1ea1i kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. <i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh \u1eaft c\u00f3 l\u00fd do, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ri\u00eang kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i 11 th\u00e1ng 5, Vua ph\u00ea v\u00e0 L\u01b0u Ch\u00ed n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00f3, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[32] Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Tri huy\u1ec7n, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh trong b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00ecnh kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[33] Vua ph\u00ea: Ch\u00e2u L\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e3 tu s\u1eeda, c\u00e1c qu\u00e2n m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1u gi\u1ea3i t\u00e1n, binh l\u00ednh ph\u01a1i n\u1eafng d\u00e3i m\u01b0a \u0111\u00e3 l\u00e2u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ban c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, gi\u00e1ng \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Ung Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh l\u00e0m Khang Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. Do binh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 l\u00e0m ph\u1ea3n, Thu\u1ea5n Khanh kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n k\u1ecbp th\u1eddi.\r\n\r\n[35] Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>\"Xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c quan cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\nVua xem t\u1ea5u, n\u00f3i: <i>\"Kh\u00e1nh D\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf Hoang \u0110\u00f4i, H\u00e0 Ngo\u1ea1i l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, Hoang \u0110\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, n\u00ean li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean h\u1ecd t\u00e2u l\u00ean. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng lo c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng trung t\u00edn, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Kh\u00e1nh D\u00e2n d\u00e1m n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 vi\u1ec7c, c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u00e1n Cao T\u1ed5 ch\u1ec9 v\u00ec m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ee7a Ng\u1ea1c Thi\u00ean Thu m\u00e0 minh oan cho c\u00f4ng lao c\u1ee7a Ti\u00eau H\u00e0, li\u1ec1n phong l\u00e0m Quan N\u1ed9i H\u1ea7u; khi t\u1eeb B\u00ecnh Th\u00e0nh tr\u1edf v\u1ec1, ch\u00e9m nh\u1eefng k\u1ebb d\u00e1m n\u00f3i \u0111\u00e1nh Hung N\u00f4. Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean m\u1edbi kh\u00f4ng t\u1ed1n s\u1ee9c m\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"L\u00fd Thanh Th\u1ea7n \u0111\u00e1ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn n\u00f3i \u0110\u1ed7 H\u1ee7 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t r\u1ed9ng r\u00e3i, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. H\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i nh\u1eadm l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan Trung V\u0169, vi\u1ebft c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng.\r\n\r\n<i>(Theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, l\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4, theo b\u1ea3n Chu ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t c\u00e1ch th\u01b0\u1edfng cho Kh\u00e1nh D\u00e2n. T\u1eadp c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 l\u1eddi tr\u00e1ch ph\u1ea1t L\u00fd Thanh Th\u1ea7n. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, \u0111\u1ed5i \u0110\u1ed7 H\u1ee7 t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan Trung V\u0169, vi\u1ebft c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng, c\u00f9ng ng\u00e0y v\u1edbi L\u00fd Thanh Th\u1ea7n.)<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>\"H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1ea5u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u1eed tr\u00ed c\u1ee7a th\u1ea7n \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u r\u1ed1i lo\u1ea1n, b\u1ec1 ngo\u00e0i l\u1ea5y danh ngh\u0129a \u1ee9ng ph\u00f3, k\u1ef3 th\u1ef1c mu\u1ed1n ph\u00e1 ho\u1ea1i vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb khi c\u00e1c l\u1ed9 xu\u1ea5t binh kh\u1ed1ng ch\u1ebf, gi\u1eb7c kia kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n c\u1ee9u \u1ee9ng, b\u1ecb v\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n, n\u1ebfu sau n\u00e0y tu s\u1eeda c\u00e1c tr\u1ea1i n\u00e0y, c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? B\u1ea3n l\u1ed9 c\u1ee7a th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1ed9i v\u00e0ng xu\u1ea5t binh \u1ee9ng ti\u1ebfp, so v\u1edbi c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c l\u00e0 ti\u1ebfn s\u00e2u nh\u1ea5t, may m\u1eafn kh\u00f4ng b\u1ecb th\u1ea5t b\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i tu s\u1eeda tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t, qu\u00e2n gi\u1eb7c k\u00e9o \u0111\u1ebfn tranh \u0111o\u1ea1t, b\u1ecb \u0111\u00e1nh lui \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, ngh\u0129a d\u0169ng, c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng tu tr\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u00ecnh an tr\u1edf v\u1ec1, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n 'b\u1ec1 ngo\u00e0i l\u1ea5y danh ngh\u0129a \u1ee9ng ph\u00f3, k\u1ef3 th\u1ef1c mu\u1ed1n ph\u00e1 ho\u1ea1i vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng'. Nay \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi Di\u00ean Ch\u00e2u, qu\u00e2n gi\u1eb7c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Gi\u00e1ng n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n T\u00e2y H\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. N\u1ebfu b\u1ea3n l\u1ed9 c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i nh\u01b0 Ph\u1ee7 Ninh, th\u00ec l\u1eddi c\u1ee7a Gi\u00e1ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, th\u1ea7n c\u0169ng l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, mong b\u1ec7 h\u1ea1 cho ph\u00e9p.\"<\/i> Chi\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u00f4ng B\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb ch\u1ea5t v\u1ea5n, \u0111\u00e3 giao ph\u00f3 m\u1ed9t l\u1ed9, m\u00e0 khi\u1ebfn l\u00f2ng \u00f4ng \u1ea5y lu\u00f4n nghi ng\u1edd, s\u1ee3 h\u00e3i kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ebft s\u1ee9c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean ph\u00f2ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Nay vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng \u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u1eddi C\u00f4ng B\u1eadt n\u00f3i, n\u00ean ban chi\u1ebfu th\u01b0 an \u1ee7i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 cho ph\u00e9p \u00f4ng \u1ea5y t\u00e2u b\u00e0y m\u1ecdi vi\u1ec7c.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[37] Vua ph\u00ea: <i>\"Huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u hi\u1ec7n \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ebf \u0111\u1ed9 b\u1ea3o gi\u00e1p, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1eadp m\u1ed9t ti\u1ec3u b\u1ea3o, trong \u0111\u00f3 ba ho\u1eb7c n\u0103m ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u00f3 cung t\u00ean, l\u1ea1i d\u1ecbch trong huy\u1ec7n \u0111\u1ed1c th\u00fac, ai kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t. D\u00e2n ch\u00fang mua m\u1ed9t c\u00e2y cung gi\u00e1 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m, m\u01b0\u1eddi m\u0169i t\u00ean gi\u00e1 s\u00e1u b\u1ea3y tr\u0103m. L\u00fac n\u00e0y \u0111ang l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 gi\u00e1p h\u1ea1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3 l\u00e0m thu\u00ea l\u00e0m m\u01b0\u1edbn, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 lo li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c? H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed7i ti\u1ec3u b\u1ea3o l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u1eafp \u0111\u00e0i b\u1eafn, l\u1ea1i b\u1eaft t\u1ef1 lo ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, d\u1ef1ng hai ba gian nh\u00e0, m\u1ed7i b\u1ea3o \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i tr\u1ed1ng, g\u1eb7p gi\u1eb7c th\u00ec \u0111\u00e1nh l\u00ean b\u00e1o \u0111\u1ed9ng. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00f4n qu\u00ea \u1edf c\u00e1ch xa nhau kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, gi\u1ea3 nh\u01b0 nh\u00e0 Gi\u00e1p b\u1ecb gi\u1eb7c, m\u00e0 tr\u1ed1ng l\u1ea1i \u1edf nh\u00e0 \u1ea4t, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 v\u1eady, ph\u1ea3i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i tr\u1ed1ng, l\u1ea1i t\u1ed1n k\u00e9m kh\u00f4ng \u00edt ti\u1ec1n. Nh\u1eefng vi\u1ec7c k\u1ec3 tr\u00ean \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m b\u1ea3o \u0111\u1ea7u n\u00f3i ra, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u01b0 v\u1ecdng, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi\u1ebfn h\u1ecd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u nh\u01b0 v\u1eady. C\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ra l\u1ec7nh cho h\u1ecd d\u1eebng l\u1ea1i nh\u01b0 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ec9 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n thi h\u00e0nh. D\u00e2n l\u00e0ng v\u1ed1n lo kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n mua cung t\u00ean, l\u1ea1i th\u00eam l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i khi\u1ebfn h\u1ecd s\u1ee3 b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y bi\u00ean \u1ea3i, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 c\u1ea3nh cha con \u00f4m nhau kh\u00f3c l\u00f3c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eadt.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, Vua ph\u00ea: Vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf Tr\u1ea7n L\u01b0u g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh d\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong b\u1ea3n m\u1ef1c, gi\u1ed1ng v\u1edbi t\u1edd tay trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, nh\u01b0ng trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n Chu \u0111\u00e3 t\u00f9y ti\u1ec7n s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1edd tay, l\u1ea1i l\u1ea5y ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 10 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 5 trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b khi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Khai Phong l\u00e0m \u00e1o gi\u00e1p v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb cung t\u00ean, c\u00f9ng l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec thi\u00ean t\u1eed c\u1ea7n l\u00e0m\"<\/i> v.v., gh\u00e9p v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu K\u1ebft g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u \u1edf Tr\u1ea7n L\u01b0u, th\u1ef1c l\u00e0 sai l\u1ea7m. Vi\u1ec7c ba \u0111inh hay hai \u0111inh, m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f3 kh\u0103n, l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n bi\u00ean ch\u1ebf b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3, ch\u1ee9 kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u1edf Tr\u1ea7n L\u01b0u. L\u1ea1i n\u00f3i th\u00e1ng 6 l\u1ea1i b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u1eadp luy\u1ec7n, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i trong th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, x\u00e9t \u0111i x\u00e9t l\u1ea1i, r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ea3n Chu \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay v\u1eabn theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, gh\u00e9p \u0111o\u1ea1n l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 5, b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n ghi ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 trong b\u1ea3n Chu, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i kh\u00f4ng ghi l\u1ea1i l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf Tr\u1ea7n L\u01b0u g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u v\u00e0 l\u00fd do kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[38] Chi\u1ebfu cho Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty chi 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n giao t\u1eed l\u00e0m v\u1ed1n mua th\u00f3c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh c\u1ee7a T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi lang trung B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9; Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Tri\u1ec7u Chi\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nVua cho r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Chi\u00eam l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u1eaft hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n t\u00ecnh trong l\u1ed9, n\u00ean sai thay th\u1ebf B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt. Th\u1ef1c ra l\u00e0 do c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh gh\u00e9t Chi\u00eam kh\u00f4ng theo phe m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ea9y \u00f4ng \u0111i. Tri\u1ec7u Chi\u00eam v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1eadn, l\u1ea1i l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i th\u00e1ng. L\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00f9ng L\u00fd Th\u1ecd Minh thay Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n.\r\n\r\nB\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Thi\u1ec3m T\u00e2y hi\u1ec7n \u0111ang l\u01b0u h\u00e0nh \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng gi\u00e1 2 v\u0103n. Nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, khi bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng gi\u00e1 10 v\u0103n. Sau khi chi\u1ebfn s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac, nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3, n\u00ean gi\u1ea3m gi\u00e1 tr\u1ecb xu\u1ed1ng c\u00f2n 3 v\u0103n. Nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n t\u01b0 \u0111\u00fac, n\u00ean l\u1ea1i gi\u1ea3m xu\u1ed1ng c\u00f2n 2 v\u0103n. \u0110\u1ebfn nay, chi ph\u00ed \u0111\u1ed3ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ee5c l\u1ee3i, vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 gi\u1ea3m d\u1ea7n. Xin d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ch\u00ec c\u0169 \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac h\u1ebft th\u00e0nh ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng gi\u00e1 2 v\u0103n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng gi\u00e1 2 v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo b\u1ea3n ch\u00ed n\u0103m th\u1ee9 3, nh\u00e2n vi\u1ec7c B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u1ed5i l\u00e0m ph\u00e1t v\u1eadn n\u00ean ghi ch\u00e9p th\u00eam, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. C\u00e1c ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 6, 18 th\u00e1ng 3, 18 th\u00e1ng 7, 27 th\u00e1ng 9, 17 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 7 c\u0169ng c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[41] Chi\u1ebfu cho V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ti\u1ebfp t\u1ee5c mua di\u00eam sao, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c l\u01b0u h\u00e0nh giao t\u1eed. <i>(Vi\u1ec7c ng\u00e0y 14, theo \u300aV\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi ch\u00e9p, ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 5, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[42] T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Kinh \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng ty t\u1ea5u xin quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e1n tr\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u, xin ban xu\u1ed1ng cho b\u1ea3n l\u1ed9 theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a ph\u1ee7 Khai Phong m\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y d\u00f9ng s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c[footnote]S\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c, ch\u1eef 'l\u1ee5c' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ee5c'. X\u00e9t 'Bi\u00ean l\u1ee5c s\u00e1ch' t\u1ee9c l\u00e0 s\u00e1ch 'L\u1ed9 Ch\u00e2u bi\u00ean l\u1ee5c s\u00e1ch' vi\u1ebft t\u1eaft, trong s\u00e1ch n\u00e0y th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a trung th\u01b0 tr\u00e1p t\u1eed tu nh\u1eadp, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a ph\u1ee7 Khai Phong c\u00f3 v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, vi\u1ec7c b\u00e1n kh\u1eafp c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng th\u00ec v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/em>\r\n\r\n[43] Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, t\u00e2n nh\u1eadm ch\u1ee9c Ph\u00e1n qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[44] Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, Phi\u00ean b\u1ed9 \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tri\u1ec7u D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, H\u1eefu k\u1ef3 k\u1ef5 ph\u00f3 s\u1ee9, Phi\u00ean b\u1ed9 \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tri\u1ec7u D\u01b0 \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111ai v\u00e0ng, \u00e1o g\u1ea5m; Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty ch\u1ec9 huy \u0110\u00e1i T\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng, Tam ban sai s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, \u00c1p \u0111\u1ed9i Khang Chi\u00eam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ba b\u1eadc, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a, do Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u c\u00f4ng lao c\u1ee7a D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u0169ng c\u1ea3m, ch\u00e9m b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i r\u1eb1ng cu\u1ed9c bi\u1ebfn lo\u1ea1n c\u1ee7a qu\u00e2n Kh\u00e1nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 D\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u00e0 D\u01b0 Kh\u00e1nh d\u1eb9p y\u00ean Nhu Vi\u1ec5n, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, c\u00f4ng lao c\u1ee7a h\u1ecd n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi sau. Vua c\u0169ng cho r\u1eb1ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u00e0 qu\u00e1 \u00edt, mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00f9ng Kinh \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 h\u1eadu cho quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 H\u1eafc X\u1ec9 Th\u01b0\u1eddng Chi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. L\u1eadp ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u01a1i ch\u1ed1n, n\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t Phi\u00ean H\u00e1n, h\u01a1n n\u1eefa Kh\u00e1nh Ch\u00e2u nh\u1edd hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0m l\u00e1 ch\u1eafn, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh ti\u1ec1n c\u1ee7a, khi\u1ebfn h\u1ecd \u0111\u1ee7 s\u1ee9c sai khi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i, do th\u00e1m t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Nghi\u00eau D\u0169 t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng khi l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, t\u1eebng \u0111\u00e0n h\u1eb7c Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, nay kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Giang Ninh. <em>(Vi\u1ec7c Tri ph\u1ee7 Giang Ninh v\u00e0o ng\u00e0y 24 th\u00e1ng n\u00e0y, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/em>\r\n\r\n[46] Chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, quan ph\u00e1n qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong l\u1ed9 n\u00e0y n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00f3i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t mi\u1ec5n thu\u1ebf; d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf tr\u1ed1n, ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean.\r\n\r\n[47] L\u00fd Nguy\u00ean Kh\u1ea3i, quan T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng, b\u1ecdn gi\u1eb7c qu\u00e2n b\u1ecf tr\u1ed1n l\u00e0 Gi\u1ea3i C\u00e1t c\u00f9ng h\u01a1n 600 ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn c\u00f2n \u1edf khu v\u1ef1c gi\u1eefa hai ch\u00e2u C\u00e0n v\u00e0 Di\u1ec7u. Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean v\u00e0 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng quan \u0111i chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham c\u00f4ng gi\u1ebft h\u1ea1i; m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u1ea5p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt t\u01b0\u1edbng quan kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0 tri\u1ec7u h\u1ed3i.\r\n\r\n[48] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a binh l\u00ednh l\u00e0m ph\u1ea3n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y, l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ki\u1ec3m tra x\u00e1c \u0111\u1ecbnh quan h\u1ec7 th\u00e2n thu\u1ed9c v\u00e0 tu\u1ed5i t\u00e1c. Nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u ph\u1ea3n lo\u1ea1n v\u00e0 t\u1ef1 tay gi\u1ebft \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Huy\u1ec7n \u00fay, n\u1ebfu b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u00e1ng b\u1ecb x\u1eed gi\u1ea3o th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ecbch thu l\u00e0m n\u00f4 t\u1ef3, n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, t\u1eadt b\u1ec7nh, tr\u1ebb nh\u1ecf v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111i ph\u00e2n ph\u1ed1i \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin l\u00e0m n\u00f4 t\u1ef3, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0a \u0111i ph\u00e2n ph\u1ed1i \u1edf Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u00e0m n\u00f4; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111i giam \u1edf lao th\u00e0nh l\u1ed9 Kinh H\u1ed3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee7 m\u01b0u nh\u01b0ng t\u1eebng giao chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, cha con \u0111\u1ec1u b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u01b0a \u0111i giam \u1edf lao th\u00e0nh Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y; ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, t\u1eadt b\u1ec7nh th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111i l\u00e0m n\u00f4 \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u00e0m n\u00f4 t\u1ef3, \u0111\u00e0n \u00f4ng th\u00edch ch\u1eef v\u00e0o tay tr\u00e1i, \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u00edch ch\u1eef v\u00e0o tay ph\u1ea3i; c\u00f2n th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\"<\/i>\r\n\r\nGia thu\u1ed9c c\u1ee7a binh l\u00ednh l\u00e0m ph\u1ea3n b\u1ecb x\u1eed t\u1eed t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u00edn ch\u1ec9 huy. L\u00fd Thanh Th\u1ea7n n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n Gi\u00e1ng: <i>\"Binh l\u00ednh m\u01b0u ph\u1ea3n, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u00e1o cho v\u1ee3 con bi\u1ebft, n\u00ean theo l\u1ec7 c\u0169 \u1edf \u00c2n Ch\u00e2u, \u0111\u01b0a \u0111i l\u00e0m n\u00f4 t\u1ef3.\"<\/i> Gi\u00e1ng t\u00e2u xin theo l\u1eddi \u1ea5y, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. <em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n ph\u1ee5 trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n.)<\/em>\r\n\r\n[49] \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Thi M\u1ea1c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, v\u00ec t\u1ed9i th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi v\u1ee3 c\u1ee7a Cao Do\u00e3n Nguy\u00ean, nguy\u00ean l\u00e0 T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, l\u00e0 L\u00e2m th\u1ecb, qua th\u01b0 t\u1eeb h\u1eb9n h\u00f4n[footnote]'Th\u01b0 t\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], m\u00e0 tang ph\u1ee5c c\u1ee7a L\u00e2m th\u1ecb ch\u01b0a h\u1ebft, b\u1ecb em ch\u1ed3ng l\u00e0 Cao Do\u00e3n Ho\u00e0i t\u1ed1 c\u00e1o. L\u1ea1i c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e2m \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng h\u1eafn v\u1ed1n c\u00f3 h\u00e0nh vi kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn, tuy theo lu\u1eadt gi\u00e1ng ch\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[50] Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>\"Trung V\u0169 qu\u00e2n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n t\u1eeb T\u00e2y Kinh l\u01b0u th\u1ee7, b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf B\u00e2n Ch\u00e2u c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u1ed9t ngh\u00ecn t\u00ean gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, \u0111i qua huy\u1ec7n Tam Th\u1ee7y, qua tr\u1ea5n Long Tuy\u1ec1n, \u0111\u00e3 g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n kh\u1eafp n\u01a1i cho c\u00e1c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n chu\u1ea9n b\u1ecb binh l\u00ednh \u0111u\u1ed5i b\u1eaft. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, m\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e1o c\u00e1o, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c s\u1ebd lan kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u ph\u00e1i Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay h\u1ed9i h\u1ee3p binh l\u00ednh g\u1ea5p r\u00fat nh\u01b0 gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ch\u1ec9 g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n n\u00f4ng th\u00f4n, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi hoang mang, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb gian manh nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i g\u00e2y r\u1ed1i, l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, v\u00ec th\u1ebf c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Trung V\u0169 qu\u00e2n ch\u01b0a d\u00e1m chuy\u1ec3n b\u00e1o cho c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>\"Quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady sao? G\u1eb7p vi\u1ec7c m\u1edbi th\u1ea5y r\u00f5 con ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\n[51] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, c\u00e1c ch\u00e2u ki\u1ec3m tra s\u1ed1 ti\u1ec1n chi ph\u00ed c\u00f4ng s\u1ee9, nghe n\u00f3i vi\u1ec7c truy b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u00edt, n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng, c\u00f9ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ed5 s\u00e1ch[footnote]C\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ed5 s\u00e1ch, 's\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ecfng', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1ea1m d\u1eebng trong m\u1ed9t n\u0103m. Sau \u0111\u00f3, Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n th\u00eam hai th\u00e1ng. Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ea1n ki\u1ec7t, cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec1u do \u0111\u1eb7t qu\u00e1 nhi\u1ec1u ch\u1ee9c quan. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do quan nhi\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eb7t h\u01a1n 50 v\u1ea1n qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ec5n v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 quan l\u1ea1i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 quan l\u1ea1i. Quan l\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb d\u00e2n, \u0111\u00e3 tr\u1ecb d\u00e2n th\u00ec c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng lo vi\u1ec7c chi\u1ebfm d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 nhi\u1ec1u, cho r\u1eb1ng L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt n\u00f3i th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u, ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p hai ng\u01b0\u1eddi th\u1eb7ng vi\u00ean. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3i ch\u1ebf l\u00e0 ch\u1ee9c quan g\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 cao, v\u00e0o tri\u1ec1u th\u00ec b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1, ra ngo\u00e0i th\u00ec tr\u1ea5n gi\u1eef m\u1ed9t v\u00f9ng, ch\u1ec9 c\u1ea5p hai ng\u01b0\u1eddi th\u1eb7ng vi\u00ean ph\u1ee5c v\u1ee5, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t c\u1ee7a ti\u00ean tri\u1ec1u. H\u01a1n n\u1eefa, hi\u1ec7n nay s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ef1 tr\u1ecdng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i coi th\u01b0\u1eddng h\u1ecd, th\u00ec h\u1ecd c\u00e0ng t\u1ef1 ti\u1ec7n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u1ed1c th\u1ec3. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 n\u00ean lo \u0110\u00e3i ch\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean lo \u0110\u00e3i ch\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec d\u00f9 ch\u1ec9 hai ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ea5p. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng lo thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, lo g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chi ti\u00eau? N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ee7 chi ti\u00eau, th\u00ec d\u00f9 so v\u1edbi hi\u1ec7n nay c\u1ea5p th\u00eam nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.\"<\/i>\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng do binh bi\u1ebfn \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u gi\u1ebft ch\u00f3c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 qu\u00fd, \u0111au l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, t\u1ea1m ng\u1eebng y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a xu\u00e2n. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tha t\u1ed9i ch\u1ebft cho t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 hai l\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n c\u1ea5p t\u1ed1c, qu\u00e2n tr\u1ea1m d\u1ecbch v\u00ec vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, giao chi\u1ebfn, ho\u1eb7c t\u1eebng b\u1eaft gi\u1ebft binh l\u00ednh ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty ban th\u01b0\u1edfng, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi. D\u00e2n hai l\u1ed9 v\u00ec vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m lao d\u1ecbch, x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kh\u00f3a v\u00e0 ph\u00fa d\u1ecbch trong t\u01b0\u01a1ng lai. Nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a b\u1ecf. C\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u00f4ng g\u1ea5p \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 vi\u1ec7c n\u1ed9p v\u0103n b\u1ea3n kh\u1ea3o x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, t\u1ea1m ng\u01b0ng, \u0111\u1ee3i khi bi\u00ean s\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n s\u1ebd thi h\u00e0nh nh\u01b0 c\u0169. C\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 d\u00e2n b\u1eafn cung n\u1ecf hi\u1ec7n c\u00f2n n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu \u0103n do An ph\u1ee7 s\u1ee9 x\u00e9t c\u1ea5p c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n\u0110\u1ee9c \u00e2m vi\u1ebft: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng s\u00e1ng, nghe d\u00f9ng sai l\u1ea7m, b\u00ean ngo\u00e0i hao t\u1ed5n qu\u00e2n l\u1eef, b\u00ean trong hao t\u1ed5n d\u00e2n ch\u00fang. V\u00f9ng \u0111\u1ea5t T\u1ea7n, T\u1ea5n \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu kh\u1ed5 s\u1edf. \u0110\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y, l\u1ed7i t\u1ea1i Tr\u1eabm. H\u00e3y ban \u01a1n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t k\u1ebb kh\u1ed1n c\u00f9ng, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a \u0103n n\u0103n s\u1eeda l\u1ed7i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i vi\u1ebft: <i>\"L\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n g\u00e2y h\u1ecda, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, h\u00e3y t\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf m\u00e0 thi h\u00e0nh, mong ph\u01b0\u01a1ng xa \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n ph\u1ea7n n\u00e0o.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(N\u00ean tra c\u1ee9u t\u00ean ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ec3 th\u00eam v\u00e0o. L\u00fac \u0111\u00f3, Nguy\u00ean Gi\u00e1ng, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i[footnote]D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i, ch\u1eef 'H\u1ed9i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 322, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], H\u00e0n Duy \u0111\u1ec1u l\u00e0 H\u1ecdc s\u0129. <i>B\u1ea3n Chu ch\u00e9p: Khi m\u1edbi d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ee9c \u00e2m, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e1nh tr\u1eadn n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed kh\u00e1c v\u1edbi qu\u00e2n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i, nay theo \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/i>\r\n\r\n[54] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng th\u00e0nh La Ng\u1ed9t n\u00ean sai Tri\u1ec7u Ti\u1ebft xem x\u00e9t, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec l\u1ec7nh b\u1ecf h\u1ee7y r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Vi\u1ec7c qu\u00e2n th\u1ee7y c\u1ee7a gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng d\u00f2 x\u00e9t, e r\u1eb1ng s\u1ebd v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng \u1edf Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, n\u00ean l\u1ec7nh cho L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u1eafp n\u01a1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c \u1edf Ph\u1ee7 Ninh, l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. Th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u00e0 b\u1ea3o T\u00e2n Th\u1ea3o, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn n\u1eefa.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u1ec1 vi\u1ec7c gi\u1eef hay b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng n\u00ean \u0111\u1ee3i L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xem x\u00e9t r\u1ed3i m\u1edbi b\u00e0n. Vua n\u00f3i: <em>\"N\u1ebfu L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef, th\u00ec sao?\"<\/em> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <em>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e2y b\u1ea3o v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, th\u00ec gi\u1eef l\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng sao.\"<\/em> Vua n\u00f3i: <em>\"N\u1ebfu mu\u1ed1n gi\u1eef, t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i x\u00e2y b\u1ea3o.\"<\/em> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>\"X\u00e2y b\u1ea3o s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Hi\u1ec7n nay, sau khi Ph\u1ee7 Ninh v\u1eeba th\u1ea5t th\u1ee7, tinh th\u1ea7n qu\u00e2n s\u0129 \u0111ang suy s\u1ee5p, l\u1ea1i x\u00e2y b\u1ea3o trong \u0111\u1ea5t gi\u1eb7c, t\u1ea5t s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. D\u00f9ng qu\u00e2n s\u0129 \u0111ang suy s\u1ee5p \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111ang tranh gi\u00e0nh quy\u1ebft li\u1ec7t, \u1eaft s\u1ebd sinh bi\u1ebfn. Hu\u1ed1ng chi, nh\u00e2n l\u1ef1c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111ang m\u1ec7t m\u1ecfi, kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c cung \u1ee9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o!\"<\/em>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <em>\"Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng n\u00ean ti\u1ebfc nh\u1eefng t\u00e0i l\u1ef1c \u0111\u00e3 b\u1ecf ra, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ecf \u0111i th\u00f4i. Nh\u01b0ng v\u1edbi ba ngh\u00ecn qu\u00e2n hi\u1ec7n c\u00f3 \u1edf \u0111\u00f3, c\u00f9ng l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/em> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>\"Nay L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111ang xem x\u00e9t, s\u1ebd b\u00e1o c\u00e1o g\u1ea5p, \u0111\u1ee3i b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u1ebfn r\u1ed3i b\u1ecf c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.\"<\/em>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <em>\"Th\u00e0nh La Ng\u1ed9t kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.\"<\/em>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>\"Vi\u1ec7c th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i ch\u01b0a c\u1ea7n b\u00e0n, nh\u01b0ng ngay c\u1ea3 L\u00fd M\u1ee5c c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i nh\u1ecf m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e0ng. Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ng\u1eafn g\u1ecdn, kh\u00f4ng c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n hai l\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng ba l\u1ea7n. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec th\u00e0nh La Ng\u1ed9t ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ee3i nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng x\u00e2y d\u1ef1ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec vi\u1ec7c l\u00e0m qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e0ng. Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: 'Qu\u00e2n t\u1eed gi\u1eef kh\u00ed c\u1ee5 trong ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee3i th\u1eddi c\u01a1 m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.' V\u00ec v\u1eady, 'h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1edf ng\u1ea1i.'<\/em>\r\n\r\n<em>Nay h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi c\u01a1, n\u00ean g\u1eb7p tr\u1edf ng\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. B\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft th\u1eddi c\u01a1, n\u00ean V\u0103n V\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi C\u00f4n Di. Khi ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch ch\u01b0a th\u1ec3 chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n ph\u1ea3i ph\u1ee5c v\u1ee5 h\u1ecd, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u00e0m n\u00ean V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e2u c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u00e1nh thi\u1ec7n c\u1ee7a \u00f4ng! <\/em>\r\n\r\n<em>Hi\u1ec7n nay, nh\u00e2n t\u00e0i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e8n luy\u1ec7n, t\u00e0i l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u1ee7, phong t\u1ee5c ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i, ch\u00ednh l\u1ec7nh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, ban m\u1ed9t m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u00f2n lo ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u1ecbu tu\u00e2n theo, th\u00ec vi\u1ec7c ch\u01b0a th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0110\u1ecbch l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ec5 hi\u1ec3u. Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng v\u00e0o th\u1eddi Chu suy, phong t\u1ee5c h\u1ee7 b\u1ea1i, nh\u00e2n t\u00e0i \u00edt \u1ecfi. Kinh Thi n\u00f3i: '\u0110\u1ee9c m\u1ecfng nh\u01b0 l\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ecdng S\u01a1n Ph\u1ee7 n\u00e2ng \u0111\u1ee1, y\u00eau m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c.' L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ecdng S\u01a1n Ph\u1ee7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u00edch \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng ai gi\u00fap \u0111\u1ee1. Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng Tr\u1ecdng S\u01a1n Ph\u1ee7 h\u1ee3p s\u1ee9c, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, khi nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, m\u1edbi ti\u1ebfn h\u00e0nh chinh ph\u1ea1t. V\u00ec v\u1eady, khi Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng chinh ph\u1ea1t, \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i: 'H\u00e1i c\u1ecf li\u00ean, \u1edf ru\u1ed9ng m\u1edbi, \u1edf \u0111\u1ea5t c\u00e0y.' \u00dd n\u00f3i Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, r\u1ed3i m\u1edbi s\u1eed d\u1ee5ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 chinh ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. <\/em>\r\n\r\n<em>Nay mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh gi\u1eef, th\u00ec lo t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, mu\u1ed1n v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, v\u1eadt li\u1ec7u, th\u00ec lo Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00e0i l\u1ef1c qu\u1ed1c gia v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e0n \u0111\u1ebfn.\"<\/em>\r\n\r\nVua lo l\u1eafng v\u00ec thi\u1ebfu nh\u00e2n t\u00e0i, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>\"Quan v\u0103n gi\u1ecfi nh\u1ea5t c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01a1 ph\u00fa, khi \u0111\u00e3 l\u00e0m quan, th\u00ec nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecdc kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec1u do l\u1ea1i d\u1ecbch quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Quan v\u00f5 ho\u1eb7c xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169, ho\u1eb7c l\u00e0 con em, ch\u1ec9 c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 kh\u00e1ch, th\u00ec danh ti\u1ebfng v\u00e0 ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ebfn. Phong t\u1ee5c n\u00e0y hi\u1ec7n nay ch\u01b0a th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n, n\u00ean vi\u1ec7c thi\u1ebfu nh\u00e2n t\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1. Ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ec7 h\u1ea1 ki\u00ean tr\u00ec th\u1ef1c hi\u1ec7n, t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c th\u1ef1c ch\u1ea5t, phong t\u1ee5c d\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, ch\u00ednh l\u1ec7nh d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, th\u00ec nh\u00e2n t\u00e0i cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd kh\u00f4ng thi\u1ebfu.\"<\/em> Vua vui l\u00f2ng, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3, b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u00e0 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<em>(Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd m\u00f9ng 2 th\u00e1ng gi\u00eang, b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, Vua v\u00e0 An Th\u1ea1ch b\u00e0n lu\u1eadn, nh\u1eadt l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 3, b\u1ea3n Chu ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y, nay theo \u0111\u00f3. Vua n\u00f3i: \"V\u0103n V\u01b0\u01a1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c.\" An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1eafng ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3. L\u1eddi n\u00f3i n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi l\u1eddi n\u00f3i khi m\u1ec7nh m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng Tuy, Ng\u00e2n v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 5 th\u00e1ng 3, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/em>\r\n\r\n[55] Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110\u00e3 c\u1eed Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m quy\u1ec1n Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9. Nghe n\u00f3i t\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty thay \u0111\u1ed5i, quan binh kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ch\u1ee9c danh kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c, l\u00e0m m\u1ea5t uy nghi. Nay \u0111\u00e3 b\u1ecf th\u00e0nh tr\u1ea1i, m\u1ed9t l\u1ed9 quan binh giao cho Ti\u1ebft xem x\u00e9t, cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c m\u00e0 Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty \u0111\u1ed5i \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c ho\u1eb7c b\u00e3i ch\u1ee9c, th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o.\"<\/i>\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i, s\u1eed d\u1ee5ng \u00edt quan qu\u00e2n, l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng y\u1ebfu, ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Di l\u00e0 Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf, Tri\u1ec7u Ho\u00e0i Thu\u1eadn d\u1eabn d\u1eaft ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, c\u00f9ng v\u1edbi h\u01a1n t\u00e1m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, c\u0169ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do K\u1ebf Th\u1ebf, Ho\u00e0i Thu\u1eadn chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi Di t\u00ednh t\u00ecnh hung h\u00e3n, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i v\u1ed7 v\u1ec1.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t th\u1ea5y \u00fd h\u1ecd ch\u1eafc ch\u1eafn t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 c\u00f4ng m\u1edf mang b\u1edd c\u00f5i, nay th\u1ea5y b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, s\u1ee3 r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd nghi ng\u1edd, lo s\u1ee3, kh\u00f4ng y\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn sinh s\u1ef1, nh\u01b0 v\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft c\u00e1nh c\u1ee7a M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. (Vi\u1ec7c M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3. Tr\u00ean th\u00ec nh\u00e2n vi\u1ec7c Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c b\u1ecb giam, Tuy \u0110\u1ee9c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, K\u1ebf Th\u1ebf c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n tr\u1eafc, nh\u00e2n l\u00fac say r\u01b0\u1ee3u n\u00f3i ra, khi\u1ebfn b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i l\u1eadp m\u01b0u.) <\/i>\r\n\r\n<i>B\u1edfi Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1, l\u1ea1i c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 k\u1ebb m\u00e0 gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y s\u1ee3, n\u1ebfu m\u1ed9t mai b\u1ecb l\u00e0m nh\u1ee5c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd d\u1ed1c s\u1ee9c. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00eanh v\u1ef1c Ng\u1ea1c, ch\u1ec9 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo xa.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong b\u00ed m\u1eadt ch\u1ec9 huy Tri\u1ec7u Ti\u1ebft an \u1ee7i Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf, Tri\u1ec7u Ho\u00e0i Thu\u1eadn, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd sinh nghi ng\u1edd, lo s\u1ee3, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi chi\u00eau d\u1ee5 c\u0169ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ed7 v\u1ec1. \u0110i\u1ec1u qu\u00fd l\u00e0 trong l\u00fac d\u00f9ng binh kh\u00f4ng sinh s\u1ef1, v\u00e0 khi c\u1ea5p b\u00e1ch \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, c\u00f9ng nhau nh\u01b0 c\u00e1nh tay.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c Tuy \u0110\u1ee9c, s\u1ef1 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi binh, vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ecf hay gi\u1eef kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng. Nay b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, kh\u00e1c v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u1ec7nh b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1eafc ch\u1eafn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ho\u1ea3ng s\u1ee3, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n tr\u1eafc, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd nh\u00e2n \u0111\u00f3 sinh s\u1ef1.\"<\/i>\r\n\r\nVua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft ph\u1ea3i an \u1ee7i Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf, Tri\u1ec7u Ho\u00e0i Thu\u1eadn, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd nghi ng\u1edd, lo s\u1ee3, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean theo d\u00f5i h\u1ecd.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u1ea7u, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ee9c, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 h\u1ecd sinh l\u00f2ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 s\u1ee3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i qu\u00e1 m\u1ee9c l\u1ea1i khi\u1ebfn h\u1ecd sinh ki\u00eau ng\u1ea1o v\u00e0 ng\u1ed7 ng\u01b0\u1ee3c. Hi\u1ec7n nay c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u00ed m\u1eadt theo d\u00f5i, xem x\u00e9t nh\u1eefng m\u1ea7m m\u1ed1ng gian tr\u00e1 c\u1ee7a h\u1ecd.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.\r\n\r\n[57] Vua l\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 xin h\u00f2a, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng n\u00ean t\u1ecf r\u00f5 \u00fd mu\u1ed1n h\u00f2a \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ee5t ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd, r\u1ed3i t\u1eeb t\u1eeb th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ecbch.\r\n\r\n[58] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c L\u00fd T\u0129nh n\u00f3i v\u1ec1 ph\u00e9p d\u00f9ng binh k\u1ef3 ch\u00ednh, cho r\u1eb1ng binh ph\u00e1p n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng th\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c; n\u1ebfu th\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m.\"<\/i>\r\n\r\n[59] Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c c\u00e1c quan Tam ty s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 gi\u00e1m ngh\u1ecb v\u1ec1 ph\u00e9p mu\u1ed1i. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi th\u00eam theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 3, ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 2, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n v\u1ec1 h\u01b0u qua \u0111\u1eddi.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u01b0\u1edbc hai quan, \u0111i l\u00e0m Tri L\u00e2m Giang qu\u00e2n; <i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: H\u00e0n Gi\u00e1ng v\u00ec th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c tuy\u00ean ph\u1ee7 n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri Th\u00e1i ch\u00e2u, Ph\u00e1n quan L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0111i l\u00e0m Tri L\u00e2m Giang qu\u00e2n. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c H\u00e0n Gi\u00e1ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng. L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111i l\u00e0m Tri Quang H\u00f3a qu\u00e2n; H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Nh\u1eef Hi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111i l\u00e0m Tri Nam Khang qu\u00e2n; Ho\u00e0ng th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Nh\u1eef ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'Nh\u1eef ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/35, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 335 truy\u1ec7n Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], an tr\u00ed \u1edf \u0110\u00e0m ch\u00e2u. L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00ec tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n v\u00e0 Tr\u1ea7n Nh\u1eef Hi v\u00ec l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u00fang qu\u00e1 s\u1ee9c, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00ec \u0111\u1ec3 m\u1ea5t Ph\u1ee7 Ninh b\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vua b\u00e0n v\u1ec1 t\u1ed9i c\u1ee7a L\u1eef \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra nh\u00e2n ngh\u0129a nh\u01b0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, chuy\u00ean l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 h\u1ea1i vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0 vi\u1ec7c ch\u00e9m ng\u01b0\u1eddi \u1edf Hoang \u0110\u00f4i, kh\u00f4ng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n ch\u1ec9 l\u00e0 may m\u1eafn m\u00e0 th\u00f4i!\"<\/i> Vua c\u0169ng n\u00f3i \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng su\u00fdt n\u1eefa g\u00e2y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh ph\u1ea3i l\u1ea5y ch\u0103n b\u00f4ng b\u1ecdc m\u00ecnh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ti\u1ebfng \u1ed3n \u00e0o c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eadp, \u00fd h\u1eafn ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf \u0111i, sau \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ta, ta mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i; gi\u1eef l\u1ea1i th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i, \u0111\u1ec3 che \u0111\u1eady sai l\u1ea7m trong k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 t\u1ed9i c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, cho r\u1eb1ng h\u1eafn c\u00f9ng t\u1ed9i v\u1edbi L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u1ed9i c\u1ee7a Ph\u1ee5c Khu\u00ea nh\u1eb9, vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y n\u1ed5i l\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tuy \u0110\u1ee9c, c\u0169ng l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u1ea1c. H\u01a1n n\u1eefa, Tuy \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng v\u1ea1ch r\u00f5 bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u01b0a ch\u1ecbu ng\u1eebng binh, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng sau khi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00e1i chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e2m nh\u1eadp \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec vi\u1ec7c g\u00e2y h\u1ea5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Ph\u1ee5c Khu\u00ea.\"<\/i> Vua l\u1ea1i n\u00f3i t\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u1ea1c c\u0169ng l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi sai khi\u1ebfn qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh, tr\u1eadn Ho\u00e0i Ninh th\u1eafng c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 may m\u1eafn.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 gi\u1ecfi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i may m\u1eafn. Ch\u1ec9 v\u00ec giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m qu\u00e1 m\u1ee9c n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1ebfn n\u00f4ng n\u1ed7i n\u00e0y.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u gian tr\u00e1, khi\u1ebfn H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u1eafc sai l\u1ea7m, vi\u1ec7c l\u00e0m h\u1ecfng hai l\u1ed9 \u0111\u1ec1u do Ng\u1ea1c, Ng\u1ea1c th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u1ed9i l\u1ed7i, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi sai khi\u1ebfn qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi th\u00edch c\u00f4ng danh \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i, ai m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch c\u00f4ng danh, l\u1ea1i c\u00f2n ph\u1ea3i v\u00ec n\u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi th\u00edch c\u00f4ng danh t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u00edch c\u00f4ng danh, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng b\u1ecf, nh\u01b0ng ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y ngh\u0129a l\u00e0m ch\u1ee7, n\u1ebfu tr\u00e1i ngh\u0129a m\u00e0 th\u00edch danh th\u00ec ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00f9ng \u0111\u1ee9c \u00e2m nh\u1eadn t\u1ed9i, d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1edd t\u1ed9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tha t\u1ed9i.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Gi\u00e1ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng, gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u00e1ch H\u00e0n Gi\u00e1ng r\u1eb1ng: <i>\"Nghe d\u00f9ng k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i, tr\u00e1i v\u1edbi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban \u0111\u1ea7u. Th\u1ed1ng ch\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch, an \u1ee7i v\u00e0 lo l\u1eafng thi\u1ebfu m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. B\u1ea5t ng\u1edd kh\u1edfi binh chinh ph\u1ea1t, x\u00e2m nh\u1eadp v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hoang vu. Qu\u00e2n l\u00ednh ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng th\u01b0\u01a1ng vong trong c\u00e1c tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, trai tr\u00e1ng ph\u1ea3i v\u1ea5t v\u1ea3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Tin t\u1ee9c bi\u00ean gi\u1edbi d\u1ed3n d\u1eadp, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe tin \u0111\u1ec1u ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng.\"<\/i> L\u1eddi chi\u1ebfu do H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u00ean Gi\u00e1ng so\u1ea1n. <i>(L\u1eddi chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aNg\u1ecdc \u0110\u01b0\u1eddng T\u1eadp\u300b.)<\/i>\r\n\r\nH\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m nghe l\u1eddi \u0111\u1ee9c \u00e2m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh v\u00e0 h\u1ed1i l\u1ed7i. V\u1ea3 l\u1ea1i, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec7n nay, l\u00e0 do gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e1nh ph\u00e1 v\u00e0 v\u00e2y h\u00e3m b\u1ea3y tr\u1ea1i \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf, n\u00ean m\u1edbi sai th\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh l\u00fd. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u00fang v\u1eabn c\u00f2n ngang ng\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a \u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, vi\u1ec7c chi\u00eau h\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i c\u1ed1 \u00fd mu\u1ed1n \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3! May m\u1eafn l\u00e0 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u01a1i xu\u1ea5t qu\u00e2n, gi\u1ebft ch\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng c\u00f9ng chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ng\u00e0n h\u00e0ng v\u1ea1n t\u00ean, d\u00f9 m\u1ea5t m\u1ea5y \u0111\u1ed3n nh\u1ecf \u1edf Ph\u1ee7 Ninh, nh\u01b0ng s\u1ed1 gi\u1ebft ch\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n ta ch\u01b0a h\u1ec1 b\u1ecb nh\u1ee5t ch\u00ed.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c cung c\u1ea5p qu\u00e2n nhu \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang, l\u00e0 do chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 x\u1eed tr\u00ed sai l\u1ea7m, an ph\u1ee7 ty l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p g\u00ec, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ed1n xa x\u00f4i, b\u1ea3n ty nghe tin mu\u1ed9n, li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh mi\u1ec5n tr\u1eeb, \u0111\u1ec3 d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n, t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2y, th\u00ec ch\u01b0a t\u1eebng b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p s\u1ee9c l\u1ef1c. Nay l\u1eddi \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u1ea3m thu\u1ebf hai n\u0103m, c\u0169ng l\u00e0 v\u00ec lo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ea3n ty v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 thu\u1ebf m\u00e1 m\u00e0 th\u00f4i. Hu\u1ed1ng chi b\u1ecdn ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, v\u00f9ng Quan Thi\u1ec3m m\u01b0a thu\u1eadn, l\u00faa m\u1ea1ch s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi trung th\u1ef1c \u0111\u00e1ng tin \u0111i xem x\u00e9t kh\u1ea3o nghi\u1ec7m, \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1ed1i tr\u00e1.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay l\u1eddi \u0111\u1ee9c \u00e2m n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, l\u1ed7i t\u1ea1i b\u1ec7 h\u1ea1, \u1eaft l\u00e0 s\u1ee3 c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u tr\u00ecnh qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng th\u00e1nh th\u00ednh. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang mu\u1ed1n uy ph\u1ee5c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 \u0111\u00e2u c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3 kh\u0103n, m\u00e0 v\u1ed9i ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 lao d\u00e2n g\u00e2y h\u1ecda ban b\u1ed1 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, n\u1ebfu l\u1ecdt \u0111\u1ebfn tai gi\u1eb7c, th\u00ec ch\u1eb3ng kh\u00e1c n\u00e0o t\u1ef1 l\u1ed9 r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c m\u1ea1nh y\u1ebfu c\u1ee7a trung nguy\u00ean, th\u1ea7n s\u1ee3 r\u1eb1ng \u00fd \u0111\u1ecbnh k\u00eau g\u00e0o xin h\u00f2a c\u1ee7a gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n, ch\u00fang l\u1ea1i bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sau n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng xu\u1ea5t qu\u00e2n n\u1eefa, th\u00ec m\u00f9a thu n\u00e0y ch\u00fang t\u1eadp trung binh l\u1ef1c \u0111\u00e1nh v\u00e0o m\u1ed9t l\u1ed9, x\u00e2m l\u1ea5n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, l\u1ea5y g\u00ec ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1? Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e0y vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1edbn v\u1ec1 c\u00f4ng th\u1ee7.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng nghe l\u1eddi sai l\u1ea7m, th\u00ec d\u00f9 th\u1ea7n c\u00f3 n\u00f3i n\u1eefa c\u0169ng ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1edd t\u1ed9i, mong s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Th\u00e2n th\u1ea7n m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111i hay \u1edf, ch\u1eb3ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc g\u00ec, ch\u1ec9 ti\u1ebfc vi\u1ec7c l\u1edbn bi\u00ean ph\u00f2ng, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1ea7n h\u1ebft l\u00f2ng th\u00e0nh b\u00e1o qu\u1ed1c, m\u00e0 b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n trong ngo\u00e0i lung lay, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u, t\u1eeb nay ai d\u00e1m x\u00f4ng pha g\u00e1nh v\u00e1c \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh? Nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ec9 bi\u1ebft an th\u00e2n h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, \u1eaft s\u1ebd ng\u1ed3i nh\u00ecn b\u1ecdn th\u1ea7n b\u1ecb gi\u00e8m pha nh\u1ee5c nh\u00e3, ti\u1ebfn tho\u00e1i kh\u00f4ng l\u1ed1i, m\u00e0 t\u1ef1 cho l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, ch\u00e9m gi\u1ebft, b\u1eaft s\u1ed1ng, chi\u00eau h\u00e0ng kh\u00f4ng \u00edt, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee3 H\u00f2a, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nhi\u1ec1u l\u00e0ng m\u1ea1c. Nay gi\u1eb7c ph\u00eda T\u00e2y ch\u1ec9 d\u00e1m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n c\u00e1ch xa m\u1ed9t hai tr\u0103m d\u1eb7m, khi\u1ebfn ch\u00fang b\u1ecf m\u1ea5t nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u00e0 tr\u1ebb ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c, \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u1ee1 vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y m\u00f9a xu\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n. Ch\u00fang tuy th\u1ec9nh tho\u1ea3ng xu\u1ea5t binh m\u00e3, nh\u01b0ng th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u00e3 suy y\u1ebfu, l\u1ea1i thua tr\u1eadn \u1edf Hoang \u0110\u00f4i, Ho\u00e0i Ninh, ch\u1ec9 c\u00f3 Ph\u1ee7 Ninh b\u1ecb h\u1ea1i, n\u1ebfu x\u00e9t to\u00e0n c\u1ee5c th\u00ec th\u1eafng b\u1ea1i \u0111\u00e3 r\u00f5. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n l\u00e0m c\u00f4ng, khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, qu\u00e2n s\u0129 d\u0169ng c\u1ea3m ra s\u1ee9c l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec1u n\u1ea3n l\u00f2ng, l\u00e0m sao kh\u00edch l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u0129 kh\u00ed, ch\u1ec9 c\u00f3 k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Gi\u00e1ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Gi\u00e1ng \u0111i tuy\u00ean ph\u1ee7, tr\u1ef1c ti\u1ebfp giao cho hai k\u1ebf s\u00e1ch c\u00f4ng v\u00e0 th\u1ee7, nh\u01b0ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u00f4ng bi\u1ebft, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c cho r\u1eb1ng Gi\u00e1ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1eadt ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, s\u1ee3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng, n\u00ean c\u00f9ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, t\u00e2u xin v\u1ea1ch r\u00f5 m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 giao cho Gi\u00e1ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00e1t binh. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u0169ng xin kh\u00f4ng d\u00ednh l\u00edu \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ec1u giao cho Gi\u00e1ng.\r\n\r\n<i>(H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u0111\u1ee9c \u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ec1u giao cho Gi\u00e1ng. B\u1ea3n Chu c\u00f3 ghi ch\u00fa r\u1eb1ng: Ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a Gi\u00e1ng bi\u1ec7n minh cho l\u1ed7i l\u1ea7m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u00f3a b\u1ecf. Nay theo b\u1ea3n m\u1edbi v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00e0n Gi\u00e1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1edd c\u00e1o th\u00e2n, s\u1eafc l\u1ec7nh, \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean, \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 thu nh\u1eadn nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Khi v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u00f4ng ph\u00e2n ph\u00e1t ti\u1ec1n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0103n xin, \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan v\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n, khi\u1ebfn binh s\u0129 \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn. \u00d4ng c\u00f2n \u0111o\u1ea1t ng\u1ef1a c\u1ee7a k\u1ef5 binh, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u!\"<\/i>, r\u1ed3i \u0111em ng\u1ef1a chia cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00f4m \u0111\u1ea7u ng\u1ef1a m\u00e0 kh\u00f3c. \u00d4ng ch\u1ec9 tin d\u00f9ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0 V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e0ng, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. Gi\u1eb7c xu\u1ea5t binh tranh gi\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh B\u1ea3o, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c; r\u1ed3i g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng La Ng\u1ed9t Th\u00e0nh, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf, qu\u00e2n Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u1ea1i xu\u1ea5t binh, b\u00e8n n\u1ed5i lo\u1ea1n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng, b\u00e8n b\u00e3i binh, b\u1ecf La Ng\u1ed9t Th\u00e0nh v\u00e0 Ph\u1ee7 Ninh.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu tr\u00e1ch t\u1ed9i H\u00e0n Gi\u00e1ng, ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 <i>\"t\u1ef1 \u00fd ph\u00e1t binh chinh ph\u1ea1t\"<\/i>, nh\u01b0ng Vua cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ed5i <i>\"t\u1ef1 \u00fd\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"b\u1ea1o ph\u00e1t\"<\/i>, v\u00ec H\u00e0n Gi\u00e1ng th\u1ef1c ra \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 xu\u1ea5t qu\u00e2n, nh\u01b0ng c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed sai l\u1ea7m, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n ch\u01b0a t\u1eebng khen H\u00e0n Gi\u00e1ng c\u00f3 tr\u00ed l\u01b0\u1ee3c, xem ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 5. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi th\u1ea7n v\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n l\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh, xem ng\u00e0y 24 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i>\r\n\r\n[63] Vua b\u00e0n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, cho r\u1eb1ng qu\u1ea3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111i qua 13 huy\u1ec7n d\u00f2 h\u1ecfi v\u1ec1 m\u1ea1ch m\u00f9a \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u0169ng hi\u1ec3u r\u00f5. T\u1eadp b\u1eafn cung ch\u00edn \u0111\u1ea5u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1eafn xa h\u01a1n m\u1ee9c th\u01b0\u1eddng c\u0169ng khuy\u00ean nhau r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, quan ph\u1ee7 t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 th\u01b0\u1edfng. L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"\u0110\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ed9 l\u1edbn l\u00e0m \u0111\u00f4 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh[footnote]\u0110\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ed9 l\u1edbn l\u00e0m \u0111\u00f4 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh, ch\u1eef 't\u00e1c' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'b\u1ea3o', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ea3n h\u1ea1t nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 ti\u1ec1n \u00e1n, n\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf ngay, th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 ti\u1ec1n \u00e1n h\u00e3m h\u1ea1i. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u00e1p l\u1ec7nh r\u1ea5t t\u1ed1t, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb t\u1eeb.\"<\/i>\r\n\r\nC\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng d\u00e2n, Vua cho r\u1eb1ng n\u00ean l\u00e0m d\u1ea7n d\u1ea7n, ch\u1ec9 giao cho tri huy\u1ec7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng ph\u1ea7n l\u1edbn tri huy\u1ec7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u1ee3p, kh\u00f4ng th\u1ec3 giao ph\u00f3, Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i tri huy\u1ec7n.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"L\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3, c\u00f2n kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi ph\u1ea1m ph\u00e1p l\u1ec7nh g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n. N\u1ebfu giao cho tri huy\u1ec7n l\u00e0m, th\u00ec s\u1ef1 x\u00e1o tr\u1ed9n s\u1ebd c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. \u0110\u1ebfn khi x\u00e1o tr\u1ed9n \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1edbn m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1ecb t\u1ed9i, e r\u1eb1ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp. H\u01a1n n\u1eefa, ph\u1ee5ng h\u00e0nh ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng d\u00e2n m\u00e0 l\u1eadp t\u1ee9c tr\u1ecb t\u1ed9i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ngay c\u1ea3 b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ed9i tr\u00e1ch c\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n?\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch l\u1ea1i b\u00e0n v\u1edbi Vua v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay, c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc. Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean. V\u00ec nh\u1eefng s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn r\u1ea5t \u00edt, b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eeba l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec, li\u1ec1n b\u1ecb x\u00f4n xao kinh ng\u1ea1c, hu\u1ed1ng chi trong 20 v\u1ea1n h\u1ed9 d\u00e2n ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb ngu mu\u1ed9i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c k\u00edch \u0111\u1ed9ng, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m g\u00ec sao? \u300aThuy\u1ebft m\u1ec7nh\u300b n\u00f3i: \"<\/i>N\u1ebfu thu\u1ed1c kh\u00f4ng l\u00e0m cho\u00e1ng v\u00e1ng, b\u1ec7nh s\u1ebd kh\u00f4ng kh\u1ecfi.<i>\" N\u1ebfu mu\u1ed1n kh\u1ecfi b\u1ec7nh, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 cho\u00e1ng v\u00e1ng? Nay vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 h\u00e3i, ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ee3 b\u1ecb sung l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o ti\u1ec7p m\u00e0 th\u00f4i. Gi\u1ea3 s\u1eed t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb sung l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o ti\u1ec7p, th\u00ec Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n, s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn lo\u1ea1n.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u01b0a t\u1eebng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u00fang, h\u00e1 c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o s\u1ee3 l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn n\u1ed5i lo\u1ea1n?\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang h\u1ee3p l\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i th\u00ec th\u00e0nh th\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3[footnote]D\u00e2n ch\u00fang h\u1ee3p l\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i th\u00ec th\u00e0nh th\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 11 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 327 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch vi\u1ebft: 'D\u00e2n ch\u00fang h\u1ee3p l\u1eddi m\u00e0 nghe th\u00ec th\u1eafng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3 v\u1eady.'[\/footnote]; t\u1eeb tr\u00ean \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn h\u1ecd, tuy tr\u00e1i v\u1edbi t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nay vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh. Nh\u01b0ng th\u1ea7n tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi \u1edf t\u00e1m h\u01b0\u01a1ng h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Nh\u01b0 v\u1eady h\u1ee3p \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i m\u00e0 b\u00e0n, ch\u1eafc ch\u1eafn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m chung c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Nay l\u00e0m b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb gi\u1eb7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb gi\u1eb7c, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1eadp luy\u1ec7n th\u00e0nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. \u0110\u00e3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft b\u1eafn cung, l\u1ea1i d\u00f9ng c\u1edd tr\u1ed1ng thay \u0111\u1ed5i tai m\u1eaft h\u1ecd, d\u1ea7n d\u1ea7n th\u1ecfa thu\u1eadn mi\u1ec5n thu\u1ebf, l\u00ean phi\u00ean thay qu\u00e2n l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n tu\u1ea7n ki\u1ec3m, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho \u0111\u00f4 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c th\u00ec th\u01b0\u1edfng, ho\u1eb7c cho l\u00e0m quan, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd tranh nhau khuy\u00ean nh\u1ee7, sau \u0111\u00f3 cho h\u1ecd tham gia c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n m\u1ed9, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb t\u00ednh ki\u00eau ng\u1ea1o c\u1ee7a qu\u00e2n m\u1ed9, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed nu\u00f4i qu\u00e2n, vi\u1ec7c d\u1ea7n d\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u1ed5 ch\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf. Ch\u1ec9 c\u1ea7n quy\u1ebft \u0111o\u00e1n r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n ph\u00f9 phi\u1ebfm l\u00e0m lung l\u1ea1c m\u00e0 th\u00f4i. Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u00fang trong ph\u1ee7 gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 l\u00e2u d\u00e0i, giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho \u00f4ng \u1ea5y t\u1ea5t s\u1ebd th\u00e0nh c\u00f4ng. Nay c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111\u00e3 nguy\u1ec7n mi\u1ec5n th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ecf, vi\u1ec7c nu\u00f4i ng\u1ef1a v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ea7u m\u1ed1i.\"<\/i>\r\n\r\nVua r\u1ea5t vui, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t t\u1ed1t, nh\u01b0ng c\u1ea7n l\u00e0m t\u1eeb t\u1eeb v\u00e0 b\u00ed m\u1eadt.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi gian \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed9i, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt, h\u00f4m nay ch\u1ec9 c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u1edf \u0111\u00e2y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ed9 l\u1eddi n\u00e0y, n\u00ean m\u1edbi d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p kh\u00f4ng b\u00e3i b\u1ecf, l\u00e0 do An Th\u1ea1ch n\u1ea1p thuy\u1ebft kh\u00f4ng th\u00f4i m\u00e0 th\u00f4i. Ng\u00e0y 9, 13, 22, 24 th\u00e1ng 3, v\u00e0 ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5.)<\/i>\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban s\u1eafc ch\u1ec9 nh\u01b0ng ch\u01b0a d\u00e1m trao. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u v\u00e0 quan phi\u00ean theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, c\u00f2n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n th\u00ec nghe theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[65] Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 H\u00e0n Duy t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c huy\u1ec7n t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0ng ho\u1ea3ng lo\u1ea1n. Huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, c\u00f2n c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c xin \u0111\u1ee3i l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n m\u1edbi s\u1eafp x\u1ebfp.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong m\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch b\u1ea3o gi\u00e1p, d\u00e2n l\u00e0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c t\u1eadp h\u1ee3p. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nhi\u1ec1u l\u1ea7n tranh lu\u1eadn v\u1edbi Vua r\u1ea5t kh\u1ed5 s\u1edf[footnote]R\u1ea5t kh\u1ed5 s\u1edf, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed binh vi\u1ebft 'r\u1ea5t m\u1ea1nh m\u1ebd'.[\/footnote]. \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 ni\u00eam y\u1ebft \u1edf huy\u1ec7n Khai Phong v\u00e0 70 huy\u1ec7n kh\u00e1c, l\u1eadp th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 k\u00eau g\u1ecdi t\u1ed1 gi\u00e1c nh\u1eefng k\u1ebb x\u00fai gi\u1ee5c d\u00e2n ch\u00fang v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p. T\u1ea5u c\u1ee7a H\u00e0n Duy kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(\u300aChu s\u1eed\u300b v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 5 m\u1edbi ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan v\u00e0 Th\u00e1i Nh\u00e2n c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1eb7t ng\u00f3n tay. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 3, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b nh\u00e2n vi\u1ec7c Xu vi\u1ec7n n\u00f3i s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u1ec7c, ng\u00e0y 19 th\u00ec n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. \u300aChu s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aM\u1eb7c s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u300aM\u1eb7c s\u1eed\u300b ch\u1ec9 v\u00e0o ng\u00e0y 24 nh\u00e2n t\u1ea5u c\u1ee7a H\u00e0n Duy m\u00e0 ghi l\u1ea1i, \u300aChu s\u1eed\u300b l\u1ea1i b\u1ecf \u0111i. \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. Nay tham kh\u1ea3o th\u00eam \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, mong r\u1eb1ng \u0111\u1eddi sau c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u. Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 4, \u300aChu s\u1eed\u300b m\u1edbi n\u00eau t\u00ean Th\u00e1i Nh\u00e2n, \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b theo \u0111\u00f3, l\u1ea1i b\u1ecf l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Nay c\u0169ng ghi l\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Ho\u00e0i Nam th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u T\u1ebf \u0111\u00e3 h\u1eb7c t\u1ea5u c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u B\u1ea1c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh t\u00e2n ph\u00e1p, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169 m\u00e0u \u0111\u1ecf, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[67] Quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n Tr\u1ea7m Kh\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Tr\u1ea7m Kh\u1edfi sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Giang Ninh ph\u1ee7.\r\n\r\n<em>(T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n, v\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5, b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u00f4ng ta nh\u1eadm ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u1eeb khi c\u00f2n \u1edf \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 1.)<\/em>\r\n\r\n[68] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c. \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n ti\u1ebfn c\u1eed Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0111\u1ed5i H\u00e0n l\u00e2m y h\u1ecdc \u00d4n C\u1ea3o l\u00e0m L\u01b0\u1ee1ng s\u1ee9 ch\u1ee9c quan, Qu\u1ea3ng T\u00e2y kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, do T\u00e2n Tri Qu\u1ebf Ch\u00e2u Ti\u00eau Ch\u00fa ti\u1ebfn c\u1eed \u00d4n C\u1ea3o t\u1eebng v\u00e0o \u0111\u1ea5t Man gi\u1ebft gi\u1eb7c, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng lao. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho \u00d4n C\u1ea3o, v\u00ec nh\u00e0 ngh\u00e8o, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p m\u1ed9t con ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c c\u1ea5p ng\u1ef1a tr\u1ea1m c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b. \u00d4n C\u1ea3o \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 3, trong t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.)<\/em>\r\n\r\n[70] Ghi ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e1u ch\u1eaft nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng h\u1ecd L\u00fd, \u00d4n C\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, \u0110\u1ee9c Th\u1ea7n v\u00e0 D\u01b0\u1ee1ng Ni\u00ean l\u00e0m Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng s\u1eed; c\u00e1c chi h\u1ec7 c\u1ee7a Cao T\u1ed5, C\u1ea3nh v\u00e0 Nguy\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n l\u1ee5a kh\u00e1c nhau. <i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[71] Ban chi\u1ebfu cho H\u00e0n Gi\u00e1ng, nh\u1eefng v\u0103n th\u01b0 ch\u01b0a x\u1eed l\u00fd xong c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty \u0111\u1ec1u giao cho L\u00fd Thanh Th\u1ea7n mang v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. <i>(Chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o trong \u300aThanh Th\u1ea7n truy\u1ec1n\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[72] B\u00e2n Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"\u1ede n\u00fai Th\u1ea1ch M\u00f4n, gi\u00e1p gi\u1edbi Di\u1ec7u Ch\u00e2u, v\u1eabn c\u00f2n ba b\u1ed1n tr\u0103m t\u00ean gi\u1eb7c qu\u00e2n \u0111ang t\u1ee5 t\u1eadp. B\u1ea3n ch\u00e2u \u0111ang nghi\u00eam b\u1ecb binh m\u00e3, \u0111\u1ee3i khi x\u00e1c th\u1ef1c l\u1ea1i s\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh ti\u00eau di\u1ec7t.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u th\u1ed5i ph\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1eb7c, kh\u00f4ng x\u00e9t r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u t\u1eeb B\u00e2n Ch\u00e2u, khi\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 ho\u1ea3ng s\u1ee3, d\u00e2n ch\u00fang k\u00e9o nhau ch\u1ea1y lo\u1ea1n, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng binh m\u00e3, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. N\u00ean l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng T\u0129nh x\u00e9t h\u1ecfi s\u1ef1 th\u1ef1c r\u1ed3i thi h\u00e0nh. D\u00e2n ch\u00fang v\u1eeba y\u00ean \u1ed5n, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t, g\u00e2y th\u00eam n\u00e1o \u0111\u1ed9ng.\"<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ra l\u1ec7nh cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng l\u00e0m, t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng b\u1eb1ng La Ch\u1eedng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Ch\u01b0\u01a1ng D\u0169 l\u00e0m Tri Li\u00ean Th\u1ee7y qu\u00e2n, mu\u1ed1n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p c\u00f4ng lao \u1edf Ph\u00e1t v\u1eadn ty. Nay ti\u1ebfn c\u1eed D\u0169 th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf \u0111i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u00ecnh giao, nh\u01b0ng hi\u1ec7n \u0111ang c\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o H\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Tam ty, b\u1ea3o h\u1ecd thay \u0111\u1ed5i c\u00f4ng vi\u1ec7c. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 h\u1ee9a \u1ee9ng ph\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3, m\u00e0 l\u1ea1i ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c h\u1ecd t\u1ea5u tr\u00ecnh, th\u00ec trong l\u00f2ng h\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed1i hi\u1ec1m kh\u00edch; n\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 b\u00e3i b\u1ecf, th\u00ec H\u01b0\u1edbng \u1eaft s\u1ebd s\u1ee3 m\u00e0 ph\u1ee5c t\u00f9ng, c\u00f3 th\u1ec3 r\u0103n \u0111e \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang c\u1ea7n d\u00f9ng Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, n\u00ean ph\u1ea3i giao cho vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm nh\u1eafc nh\u1edf, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm kh\u00f4ng bi\u1ebft Ch\u01b0\u01a1ng D\u0169.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"D\u0169 \u0111\u00e3 b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, tr\u01b0\u1edbc nay kh\u00f4ng ai ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft. Th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft D\u0169, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y th\u1eed h\u1ecfi r\u1ed9ng th\u00eam.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"R\u1ea5t t\u1ed1t.\"<\/i> D\u0169 l\u00e0 cha c\u1ee7a \u0110\u00f4n.\r\n\r\n[74] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n trong ph\u1ee7 gi\u1edbi, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00f4ng binh, mu\u1ed1n thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o l\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u1ec3 sung l\u00e0m cung ti\u1ec5n th\u1ee7. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y quy\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu th\u1eadt s\u1ef1 d\u00f9ng l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y d\u00e2n ch\u00fang luy\u1ec7n t\u1eadp binh nghi\u1ec7p, th\u00ec c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu nh\u01b0 ph\u00e1p sai d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c tu ch\u1ec9nh t\u1eeb b\u00ean trong, khi ph\u00e1p th\u00e0nh th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p sai d\u1ecbch th\u00ec nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng vi\u1ec7c binh s\u1ef1 e r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd ri\u00eang. Ban \u0111\u1ea7u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng kinh s\u1ee3, m\u00e0 vi\u1ec7c c\u0169ng d\u1ec5 th\u00e0nh.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a th\u1ec3 thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3, \u00f4ng t\u00f3m t\u1eaft tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi Vua r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ee3i \u00edch \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh binh l\u00ednh. Vua mu\u1ed1n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch Binh b\u1ed9 nh\u01b0 Ty N\u00f4ng, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c c\u01a1 quan trong kinh th\u00e0nh v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i n\u1eafm gi\u1eef c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng ri\u00eang g\u00ec Binh b\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"B\u1edfi v\u00ec Binh b\u1ed9 l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(L\u1eddi c\u1ee7a T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o n\u00ean xem x\u00e9t th\u00eam. Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00ecnh lu\u1eadn r\u1eb1ng: An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ee3i \u00edch \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh binh l\u00ednh.\"<\/i> C\u00e2u n\u00f3i n\u00e0y c\u1ee7a An Th\u1ea1ch c\u0169ng l\u00e0 v\u00ec mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p m\u1ed9 binh t\u00fac v\u1ec7 v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 Nam, ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ed1ng B\u00ed, anh c\u1ee7a T\u1ed1ng \u0110\u1ecbch. Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n vi\u1ebft v\u0103n bia m\u1ed9 \u00f4ng. L\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 quan Lang trung, c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Tam M\u00f4n B\u1ea1ch Ba, t\u1eebng \u1ee9ng chi\u1ebfu d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m vi\u1ec7c[footnote]T\u1eebng \u1ee9ng chi\u1ebfu d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m vi\u1ec7c, 't\u1eebng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1edfng', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]: M\u1ed9t l\u00e0 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i xem x\u00e9t phong t\u1ee5c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a th\u1ee7 l\u1ec7nh; Hai l\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c V\u0169 th\u1ea7n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t nh\u00e2n t\u00e0i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u1ecd ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng lo\u1ea1i; Ba l\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia; B\u1ed1n l\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u quan l\u1ea1i ph\u1ea3i quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc; N\u0103m l\u00e0 t\u0103ng th\u00eam cung ti\u1ec5n th\u1ee7 \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. \u00d4ng c\u0169ng t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Xin b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ph\u00e1p d\u00e2n binh th\u1eddi c\u1ed5, bi\u00ean ch\u1ebf \u0111inh tr\u00e1ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho h\u1ecd, kh\u00f4ng t\u1ed1n k\u00e9m c\u1ee7a quan huy\u1ec7n, m\u00e0 l\u1ea1i quen thu\u1ed9c v\u1edbi \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n chi\u1ebfn s\u0129.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o m\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 s\u00e1u, quan ch\u1ee9c ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Tri\u1ec1u th\u1ec9nh \u0110\u1ea1i phu, \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Ph\u00fac cung, em trai l\u00e0 T\u1ed1ng \u0110\u1ecbch c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n.)<\/i>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean c\u00f3 m\u1ea5y ngh\u00ecn ph\u1ee5 n\u1eef n\u00f4ng th\u00f4n k\u00eau g\u00e0o v\u00e0o c\u1eeda ph\u1ee7, n\u1ed9p n\u00f4ng c\u1ee5, ch\u01b0a r\u00f5 th\u1ef1c h\u01b0. Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu \u0111\u1eafp \u0111\u00ea hoang h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng gi\u1ea3i t\u00e1n. L\u1ec7nh cho Ty An ph\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> Ty An ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[2] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y tu s\u1eeda c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec nh\u01b0 La Ng\u1ed9t th\u00e0nh, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c mua s\u1eafm v\u1eadt li\u1ec7u hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i <i>(m\u1ed3ng 2)<\/i>, H\u00e0n K\u1ef3, ph\u00e1n ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00e2u Ho\u00e0i b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ea5t, t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n, c\u00e1c h\u1ed9 ngh\u00e8o thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u00e1o l\u00ean Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn xin vay g\u1ea1o th\u00f3c, \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n c\u1ea5p ph\u00e1t, nh\u01b0ng Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i ch\u1ec9 th\u1ecb ng\u1eebng c\u1ea5p, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn d\u00f9ng g\u1ea1o trong kho t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng, kho t\u1ec9nh d\u1ef1 to\u00e1n h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 h\u1ea1n, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf nhi\u1ec1u, g\u1ea1o th\u00f3c trong kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 Qu\u1ea3ng hu\u1ec7 ph\u1ea3i c\u00f9ng c\u1ea5p ph\u00e1t. L\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed \u1edf H\u00e0 B\u1eafc gi\u00e1m s\u00e1t, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n c\u1ea3n, c\u1ea5p ph\u00e1t kh\u00f4ng h\u1ebft cho d\u00e2n khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea3i b\u1ecf tr\u1ed1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[4] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n C\u1ea5u v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2m c\u1ee7a l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ed7 An H\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e2u \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean gi\u1eb7c Di, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111ai 700 d\u1eb7m, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 300 b\u1ed9 \u00e1o gi\u00e1p v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed, h\u01a1n 600 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, hi\u1ec7n \u0111ang an \u0111\u1ecbnh d\u00e2n Di \u0111\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y, b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed9p t\u00f4 thu\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu sai Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m c\u00f9ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p>[5] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Gi\u1eb7c Di L\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba T\u00fa v\u00e0 L\u00fd Quang C\u00e1t tuy \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, nh\u01b0ng c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5n ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn nhanh ch\u00f3ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft gi\u1eef, v\u00e0 d\u1ee5 h\u00e0ng.&#8221;<\/i> <i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua cu\u1ed1i th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 6)<\/i>.<\/p>\n<p>[6] Trung th\u01b0 mu\u1ed1n chi ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, th\u00eam chi ph\u00ed v\u00e0 c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ecbch tr\u1ea1m. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110\u00f4n \u0111\u00e3 xin th\u00eam chi ph\u00ed, l\u1ea1i xin gi\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ecbch tr\u1ea1m, e r\u1eb1ng tr\u00e1i v\u1edbi \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, h\u00e3y ki\u1ec3m tra c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1eeb n\u0103m Gia H\u1ef1u \u0111\u1ebfn nay \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1edbi c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m Gia H\u1ef1u, Tr\u1ecb B\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, h\u01a1n n\u1eefa b\u1ec7 h\u1ea1 lo ng\u1ea1i nh\u00e2n t\u00e0i kh\u00f3 t\u00ecm, nay ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 n\u0103ng h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c m\u00e0 an nh\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng, ch\u1ea1y v\u1ea1y t\u1ed1n k\u00e9m, m\u00e0 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 ngang v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 n\u0103ng, th\u00ec ai c\u00f2n ch\u1ecbu khuy\u00ean r\u0103n \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c? Nh\u01b0 \u0110\u00f4n v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, sai \u0111i s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, h\u00e1 l\u1ea1i ti\u1ebfc m\u1ed9t gi\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ecbch tr\u1ea1m? D\u00f9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, Trung th\u01b0 nh\u01b0 th\u1ea7n c\u0169ng n\u00ean l\u1ea5y \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c, gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 ban \u01a1n v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t qu\u1ea7n th\u1ea7n, kh\u00f4ng n\u00ean c\u00e2u n\u1ec7 ph\u00e1p lu\u1eadt, hu\u1ed1ng chi c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p g\u1ea7n \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u00ec ph\u1ea3i chi, h\u01a1n n\u1eefa s\u1ed1 ti\u1ec1n \u00f4ng \u1ea5y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 v\u00e0i tr\u0103m \u0111\u1ed3ng, kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 4, \u0110inh H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0110\u00f4n \u0111i s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u00fd Th\u1eeba Chi ti\u1ebfn c\u1eed \u0110\u00f4n v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u0110\u00f4n r\u1ea5t v\u00f4 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.&#8221;<\/i> Th\u1eeba Chi n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0 v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1ec9 x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u00ec? Ng\u00e0i th\u1eed n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd y\u00eau m\u1ebfn.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch g\u1eb7p \u0110\u00f4n, \u0110\u00f4n v\u1ed1n gi\u1ecfi bi\u1ec7n lu\u1eadn, l\u1ea1i kh\u00e9o l\u00e9o chi\u1ec1u \u00fd, An Th\u1ea1ch r\u1ea5t vui, ti\u1ebfc v\u00ec g\u1eb7p \u00f4ng ta qu\u00e1 mu\u1ed9n. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo s\u00e1ch \u300aThi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n ki\u1ebfn v\u0103n l\u1ee5c\u300b, ho\u1eb7c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i th\u00e1ng 4.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Mi\u1ec5n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o t\u1eeb H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y; mi\u1ec5n thu\u1ebf hai k\u1ef3 v\u00e0 vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n, \u0111\u1ed5i ch\u00e1c cho ngh\u0129a d\u0169ng, c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng, tr\u00f3c sinh h\u1ed9 n\u0103m nay, v\u00e0 mi\u1ec5n m\u1ed9t \u0111\u1ee3t thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Ngh\u0129a d\u0169ng t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 h\u01a1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, l\u1ec7nh cho h\u1ecd tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m \u0103n, v\u00e0 t\u1ea1m ho\u00e3n thu thu\u1ebf c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, theo t\u1ea5u c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0n \u0110\u1ea1c.<\/p>\n<p>[8] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m ph\u1ea1m Ph\u1ee7 Ninh, t\u00f2a th\u00e0nh m\u1edbi x\u00e2y kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u01a1n ngh\u00ecn t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb b\u1eaft. Vua xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, \u0111au x\u00f3t n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2, th\u1ea5y t\u00f2a th\u00e0nh x\u00e2y kh\u00f4ng ki\u00ean c\u1ed1, ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t bao quanh, v\u1ed1n \u0111\u00e3 lo l\u1eafng, nay qu\u1ea3 nhi\u00ean m\u1ea5t c\u1ea3 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng binh n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i, sau n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 2, gi\u1eb7c v\u00e2y Ph\u1ee7 Ninh, Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf, Cao V\u0129nh N\u0103ng \u0111em qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c \u0111\u00f3ng \u1edf T\u1ebf Ph\u00f9 \u0110\u1ed3, c\u00e1ch Ph\u1ee7 Ninh r\u1ea5t g\u1ea7n, th\u1ebf qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean. Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u1edf th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c ch\u1ec9 huy c\u00e1c qu\u00e2n, n\u1ebfu sai V\u0129nh N\u0103ng h\u1ee3p binh v\u1edbi qu\u00e2n \u1edf La Ng\u1ed9t, c\u00f9ng \u1ee9ng c\u1ee9u Ph\u1ee7 Ninh, gi\u1eb7c t\u1ea5t ph\u1ea3i tan ch\u1ea1y. Nghe n\u00f3i Ng\u1ea1c hoang mang kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao, \u0111\u1ecbnh vi\u1ebft th\u01b0 tri\u1ec7u Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t, nh\u01b0ng run s\u1ee3 kh\u00f4ng vi\u1ebft n\u1ed5i, quay sang kh\u00f3c l\u00f3c v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan l\u00e0 L\u00fd Nam C\u00f4ng, r\u1ed3i \u0111\u00f2i qu\u00e2n c\u1ee7a Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf r\u00fat v\u1ec1, \u0111ang b\u00e0n k\u1ebf \u0111\u00e1nh gi\u1eef th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1eafc ch\u00ed r\u00fat lui. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n Gi\u00e1ng r\u1eb1ng Ng\u1ea1c v\u00e0 K\u1ebf Th\u1ebf \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng d\u00f9ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y lo cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng Gi\u00e1ng kh\u00f4ng nghe.&#8221;<\/i> Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m Phu Di\u00ean l\u1ed9. Cao V\u0129nh N\u0103ng l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Cao V\u0103n T\u00ec. Ban \u0111\u1ea7u, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c giao 6.000 qu\u00e2n cho V\u0129nh N\u0103ng, ti\u00ean phong ti\u1ebfn v\u00e0o th\u00e0nh La Ng\u1ed9t \u1edf Ng\u00e2n Xuy\u00ean, \u0111\u00e1nh n\u0103m tr\u1eadn \u0111\u1ec1u th\u1eafng. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 chi\u1ebfm th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, nh\u00e0 Vua ngh\u1ec9 l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ef5, tri\u1ec7u t\u1eadp hai ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh, \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u00e2n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi xem, nh\u00e0 Vua r\u1ea5t lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n, l\u1ea5y s\u1ef1 y\u00ean t\u0129nh v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng l\u00e0m \u0111\u1ea7u. M\u1ecdi vi\u1ec7c n\u00ean tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng n\u00ean thi\u00ean l\u1ec7ch. T\u1eeb khi B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, ra s\u1ee9c t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u00e2n v\u1eabn ch\u01b0a y\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 do thay \u0111\u1ed5i qu\u00e1 nhi\u1ec1u. Ph\u00e1p ch\u1ebf t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e0 Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p ch\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i v\u1ed1n c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 t\u1ec7, n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 tr\u0103m n\u0103m, sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat thay \u0111\u1ed5i?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i cho d\u00e2n, c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? M\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u suy \u0111\u1ed3i nh\u01b0 th\u1eddi T\u00e2y T\u1ea5n, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 lo\u1ea1n.&#8221;<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng mu\u1ed1n ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thi h\u00e0nh ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd B\u1ec7 h\u1ea1, th\u00e0nh ra phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c c\u1ee9u ch\u1eefa t\u1ec7 n\u1ea1n, c\u0169ng n\u00ean l\u00e0m t\u1eeb t\u1eeb.&#8221;<\/i> Nh\u00e0 Vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c ph\u00e1t h\u00e0nh gi\u1ea5y giao t\u1eed l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1t h\u00e0nh gi\u1ea5y giao t\u1eed qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. N\u1ebfu t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00e1p ch\u1ebf, t\u00e0i d\u1ee5ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y. Nay ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean khi g\u1eb7p vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p kh\u00f3 kh\u0103n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;\u1ede ph\u1ee7 gi\u1edbi v\u1eeba l\u00e0m ru\u1ed9ng b\u1ed3i, l\u1ea1i s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 sai d\u1ecbch, thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t m\u1ec7t m\u1ecfi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ru\u1ed9ng b\u1ed3i c\u00f3 g\u00ec g\u00e2y kh\u1ed5 cho d\u00e2n? Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ta \u0111\u00e3 sai n\u1ed9i th\u1ea7n nh\u1ed5 m\u1ea1 xem th\u1eed, l\u1ea5y \u0111\u1ea5t ru\u1ed9ng b\u1ed3i xem, th\u1ea5y n\u00f3 nh\u01b0 b\u1ed9t m\u1ecbn v\u1eady. Th\u1ea5y m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 n\u00f3i ru\u1ed9ng c\u0169 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u0103m ngo\u00e1i nh\u1edd ru\u1ed9ng b\u1ed3i n\u00ean m\u1edbi thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00faa m\u1ea1ch. L\u1ea1i h\u1ecfi th\u0103m d\u00e2n ch\u00fang l\u00e2n c\u1eadn, h\u1ecd \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n d\u1ecbch. Tuy b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n th\u00e2n d\u1ecbch, kh\u00f4ng lo b\u1ecb truy b\u1ee9c, h\u00ecnh ph\u1ea1t, n\u00ean h\u1ecd t\u1ef1 nguy\u1ec7n l\u00e0m v\u1eady.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ea3o gi\u00e1p d\u00f9ng n\u0103m nh\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3 th\u00ec c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay l\u1ea1i d\u00f9ng n\u0103m tr\u0103m nh\u00e0 l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ea1i b\u1ea3, th\u00ec s\u1ef1 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e2u bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00ecnh ph\u1ee9c t\u1ea1p, h\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft lo cho b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh th\u00f4i. N\u1ebfu c\u00f3 h\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00ec h\u1ecd o\u00e1n, c\u00f3 l\u1ee3i th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00ec h\u1ecd m\u1eebng. D\u00f9 n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t \u0111\u1ea1i b\u1ea3, nh\u01b0ng c\u00f3 g\u00ec g\u00e2y h\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 cho d\u00e2n m\u00e0 b\u1ea3o l\u00e0 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c gi\u1ea5y giao t\u1eed qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 l\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i, l\u00e0m l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. Nh\u01b0ng b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean suy ngh\u0129 k\u1ef9, t\u00e0i d\u1ee5ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, nh\u00e2n t\u00e0i ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, n\u00ean \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng t\u1ea1m th\u1eddi gi\u1eef y\u00ean \u1ed5n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, th\u00ec r\u1ee3 Di \u0110\u1ecbch ch\u01b0a th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda sang n\u1ed9i ch\u00ednh; n\u1ed9i ch\u00ednh \u0111\u00e3 th\u00e0nh, nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, t\u00e0i l\u1ef1c ph\u00fa c\u01b0\u1eddng, th\u00ec l\u00e0m g\u00ec c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p ch\u1ebf c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 m\u1ea5t l\u00f2ng d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p ch\u1ebf, \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u0129 \u0111\u1ea1i phu qu\u1ea3 th\u1eadt nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng vui, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u0103m h\u1ecd th\u00ec c\u00f3 g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n?&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0 v\u00ec c\u00f9ng s\u0129 \u0111\u1ea1i phu tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f9ng tr\u0103m h\u1ecd tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u0129 \u0111\u1ea1i phu h\u00e1 l\u1ea5y vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i l\u00e0 sai, c\u0169ng t\u1ef1 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u00ec t\u00e0i d\u1ee5ng ph\u1ea3i d\u1ed3i d\u00e0o, Trung Qu\u1ed1c ph\u1ea3i m\u1ea1nh. Nay \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi thi h\u00e0nh, th\u00ec ph\u1ea3i t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, v\u00e0 tr\u1eebng tr\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ph\u00e1p l\u1ec7nh. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi h\u00e1 l\u1ea1i kh\u00f4ng vui? Nh\u01b0 Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi, x\u00e9t \u00e1n V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i c\u00f3 tham nh\u0169ng, m\u00e0 c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n l\u1ea1i cho r\u1eb1ng T\u1eed K\u1ef7 x\u00e9t \u00e1n Kh\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb kh\u1eafc b\u1ea1c, kh\u00f4ng n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng. Tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng nhau l\u00e0m b\u1eeba, kh\u00f4ng mu\u1ed1n tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec ai s\u1ebd thi h\u00e0nh ph\u00e1p ch\u1ebf? M\u1ed9t huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u v\u00ec T\u1eed K\u1ef7 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 tu s\u1eeda b\u1ea3o gi\u00e1p, ph\u00e1t gi\u00e1c ra m\u01b0\u1eddi hai v\u1ee5 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean quan, \u1edf m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c d\u1eb7m m\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ee5 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean quan nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec s\u1ef1 nhi\u1ec5u lo\u1ea1n c\u1ee7a d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c tu s\u1eeda b\u1ea3o gi\u00e1p<a class=\"footnote\" title=\"Theo v\u0103n tr\u00ean, ch\u1eef '\u0111i\u1ec1u' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1eef 'tu' vi\u1ebft nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-1800-1\" href=\"#footnote-1800-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn l\u1ea1i cho l\u00e0 g\u00e2y nhi\u1ec5u, th\u1ea7n kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, nh\u01b0ng thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 tr\u1eeb b\u1ecf h\u1ea1i th\u00ec l\u00e0m, thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 th\u00eam h\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m. L\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u1ea3 th\u1eadt n\u00ean l\u00e0m, nh\u01b0ng th\u1eddi th\u1ebf ch\u01b0a cho ph\u00e9p. Nh\u01b0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p r\u1ee3 Di \u0110\u1ecbch, m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, trong th\u1eddi th\u1ebf hi\u1ec7n nay l\u00e0 ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1ea3 l\u1ea1i, \u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b cho r\u1eb1ng &#8216;Vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng v\u1ea5p&#8217;<a class=\"footnote\" title=\"\u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 52 \u300aTrung dung\u300b: 'N\u00f3i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng v\u1ea5p, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng kh\u1ed1n.' C\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef 'c\u1ea5p' l\u00e0 ch\u1eef 'kh\u1ed1n' vi\u1ebft nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-1800-2\" href=\"#footnote-1800-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, nay vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00fac l\u00e0m b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn l\u00e0m lung lay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch C\u1ef1u k\u1ec9 th\u01b0 ch\u00e9p: Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0m ph\u1ea3n. Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu cho binh l\u00ednh l\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u1ea7u th\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, ch\u1ec9 kh\u00f4ng tha k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u. Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu cho ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c binh l\u00ednh l\u00e0m ph\u1ea3n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 ch\u00e9m \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c. S\u00e1ch m\u1edbi ch\u1ec9 ch\u00e9p: Qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u00e0m ph\u1ea3n, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i d\u1eb9p y\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>[10] H\u00f4m \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch l\u1ea1i b\u00e0n v\u1edbi Vua v\u1ec1 vi\u1ec7c L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1eed l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec7n \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng Tri\u1ec7u Ti\u1ebft.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng H\u00e0n K\u1ef3 gh\u00e9t Qu\u1ef3.&#8221;<\/i> L\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 lo\u1ea1i th\u00e0nh c\u00f4ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c phong khanh, th\u1ea5t b\u1ea1i th\u00ec b\u1ecb n\u1ea5u. B\u1ec7 h\u1ea1 t\u00ednh to\u00e1n l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi Ng\u1ea1c.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u00e2n \u0111\u00f3 ch\u00ea bai Ng\u1ea1c. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu giao cho Ng\u1ea1c hai ba ngh\u00ecn qu\u00e2n, sai ra v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi qu\u1ea5y nhi\u1ec5u \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ef1a v\u00e0o.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng Ng\u1ea1c nh\u01b0 M\u00e3 Long th\u00ec kh\u00f4ng sao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, sai n\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed \u0111i Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hai doanh qu\u00e2n s\u0129 ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng m\u01b0u, cha anh con em kh\u00f3 l\u00f2ng gi\u00e1m s\u00e1t h\u1ebft, n\u00ean ch\u1ec9 x\u00e9t x\u1eed gia thu\u1ed9c c\u1ee7a k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n l\u1ea1i cha con anh em kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1m s\u00e1t, ph\u1ea3i an \u1ee7i v\u1ed7 v\u1ec1 h\u1ecd. Nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb \u00e9p theo n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 quay \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u li\u00ean k\u1ebft, s\u1ebd b\u00e0n th\u01b0\u1edfng h\u1eadu. Nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft, ph\u1ea3i b\u00e1o ngay ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7c, s\u1ebd th\u01b0\u1edfng ngo\u00e0i l\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1eb7t h\u1ecdc quan, m\u1ed7i ch\u00e2u c\u1ea5p 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc, ch\u1ed7 n\u00e0o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 ru\u1ed9ng h\u1ecdc m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec t\u0103ng th\u00eam, nhi\u1ec1u th\u00ec c\u1ee9 \u0111\u1ec3 nh\u01b0 c\u0169. L\u1ea1i \u0111\u1eb7t ti\u1ec3u h\u1ecdc gi\u00e1o th\u1ee5, ph\u00e0m ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecdc c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5, d\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u1ea5p ph\u00e1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] L\u1ea1i chi\u1ebfu Trung th\u01b0, n\u0103m l\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1eed nh\u00e2n nh\u1ea5t l\u00e0 H\u00e0 Nam ph\u1ee7, Thanh Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t h\u1ecdc quan, c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn \u0111\u1eb7t gi\u00e1o th\u1ee5, d\u00f9ng Th\u00e1i Ch\u00e2u quan s\u00e1t suy quan L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n l\u00e0m ch\u1ee9c \u0111\u00f3. <em>(Vi\u1ec7c ch\u1ecdn L\u1ee5c \u0110i\u1ec1n v\u00e0o ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, nay vi\u1ebft chung.)<\/em><\/p>\n<p>[14] \u0110i\u1ec1u l\u1ec7 ty t\u00e2u: <i>&#8220;Mu\u1ed1n l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u00f3 h\u1ed9 ch\u1ee7 tr\u00ean hai v\u1ea1n th\u00ec t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean th\u1eeba, d\u00f9ng m\u1ea1c ch\u1ee9c huy\u1ec7n l\u1ec7nh sung v\u00e0o.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[15] L\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 th\u1eeba th\u1ee5 Ti\u00eau Nh\u1eef Hi\u1ec1n t\u00e2u: <i>&#8220;Tuy\u00ean ph\u1ee7 ph\u00e1n quan L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c tr\u1ea1i m\u1edbi x\u00e2y, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ph\u00f2ng th\u1ee7, c\u00f3 v\u00e0i tr\u0103m qu\u00e2n s\u0129 k\u00eau g\u00e0o tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea5m, ch\u00e9m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i m\u1edbi y\u00ean. Nay vi\u1ec7c x\u00e2y tr\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00f4 \u00edch, mong s\u1edbm x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u00e2n theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, l\u1ea7u l\u00e2u c\u1ee7a tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1ec1 tr\u1ea1i Th\u1ea7n \u0110\u01b0\u1eddng, d\u1eddi qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u1ea7n b\u00ean trong.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1ea5u r\u1eb1ng tr\u1ea1i Hoang \u0110\u00f4i ngo\u00e0i s\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh ph\u00e1 b\u1ecf v\u00e0 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, nh\u01b0ng \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng m\u1ed9t m\u1ef1c kh\u00f4ng ch\u1ecbu, Gi\u00e1ng b\u00e8n sai \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u00f9y nghi \u0111i xem x\u00e9t, \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng l\u1ea1i tr\u00ec ho\u00e3n \u1edf ch\u00e2u L\u00e2n kh\u00f4ng \u0111i ngay. G\u1eb7p m\u01b0a gi\u00f3 l\u1edbn, d\u00e2n phu ph\u01a1i b\u00e0y ngo\u00e0i tr\u1eddi, su\u1ed1t \u0111\u00eam k\u00eau g\u00e0o, c\u00e1c quan ngo\u00e0i s\u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00ean ti\u1ebfng.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao quy\u1ec1n t\u00f9y nghi cho H\u00e0n Gi\u00e1ng, sao l\u1ea1i chuy\u1ec3n giao cho \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng? Xin r\u0103n \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c ph\u1ea3i b\u00e1o l\u00ean Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Xin l\u1ec7nh ph\u00e1 b\u1ecf tr\u1ea1i Hoang \u0110\u00f4i, theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9.&#8221;<\/i> Vua nghi ng\u1edd \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111ang \u0111i xem x\u00e9t. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn n\u00ean b\u1ecf, Gi\u00e1ng h\u00e1 l\u1ea1i l\u00e0m th\u1ebf? Kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng!&#8221;<\/i> Vua \u0111\u00e3 vi\u1ebft tay d\u1ee5 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, r\u1ed3i h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd chi\u1ebfu ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 3 trong gia t\u00e0ng c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00e0 \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch m\u00e0 s\u1eeda ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Vua b\u1ea3o An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1eddng th\u00f4ng Tuy &#8211; L\u00e2n v\u1ec1 l\u00fd l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 v\u00ec Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u1ed9i v\u00e0ng n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00e2y H\u1ea1 ch\u01b0a y\u00ean, kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7 th\u1ef1c \u0111\u00e1ng lo. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 m\u1ea5y n\u0103m, xem x\u00e9t ngh\u0129a l\u00fd trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, l\u00f2ng c\u1ea7u tr\u1ecb ng\u00e0y c\u00e0ng chuy\u00ean, l\u1eddi t\u00e0 thuy\u1ebft che l\u1ea5p l\u1eeba d\u1ed1i ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, s\u1ef1 soi x\u00e9t nh\u01b0 th\u1ebf, lo g\u00ec kh\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 tr\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi xa t\u1ef1 \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5c, n\u1ebfu ch\u00fang c\u00f2n ngoan c\u1ed1 n\u01a1i sa m\u1ea1c, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng s\u1ee9c l\u1ef1c, x\u00e9t ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u00e1nh ph\u00e1 tan, h\u00e1 ch\u1ec9 th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng Tuy &#8211; L\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng Tuy &#8211; L\u00e2n v\u00e2n v\u00e2n, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aC\u1ef1u l\u1ee5c\u300b, b\u1ea3n Chu \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, ch\u00e9p sau vi\u1ec7c b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, nay v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt: C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf Phu Di\u00ean l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t; \u1edf Kinh Nguy\u00ean l\u00e0 Chu V\u0129nh Thanh, V\u01b0\u01a1ng Ninh, L\u01b0u Kh\u00e1nh, Ch\u1ee7ng H\u1ed7; \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n, Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh; \u1edf T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o, L\u01b0u Thu\u1ea5n Khanh; \u1edf L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u00e0 V\u0103n U\u1ea5t, H\u1ee9a H\u00e0m C\u00e1t, T\u00e0o Y\u1ec3n, Tr\u01b0\u01a1ng C\u01b0, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 14 \u0111\u1ea7u m\u1ee5c binh m\u00e3, \u0111\u1ec1u t\u1eebng xu\u1ea5t qu\u00e2n g\u1eb7p gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u00e9m gi\u1ebft v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng, x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng ban th\u01b0\u1edfng. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 3, x\u00e9t k\u1ef9 ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00e0 c\u00f4ng lao c\u1ee7a 14 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ea1m ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110\u00e3 ban ch\u1ec9 d\u1ee5, theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n Hoang \u0110\u00f4i v\u00e0 Tam Tuy\u1ec1n Tr\u1ea1i \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tri\u1ec7u h\u1ed3i qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Ng\u00f4 B\u1ea3o. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng ch\u1ec9 huy c\u00e1c n\u01a1i \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng d\u00e2n phu c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng v\u00e0 ngh\u0129a d\u0169ng, \u0111\u1ec1u cho gi\u1ea3i t\u00e1n. T\u1eeb nay n\u1ebfu c\u1ea7n d\u00f9ng d\u00e2n phu, ph\u1ea3i t\u1ea5u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c Ty Kinh l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u1ebfu vi\u1ec7c qu\u00e2n c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu, vi\u1ec7c t\u1ea5u tr\u00ecnh kh\u00f4ng k\u1ecbp, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[20] Sai \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Chu Chi Thu\u1ea7n \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c thu \u0111inh m\u1ec5 \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, nh\u1eefng ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua, n\u1ebfu c\u00f3 n\u01a1i thi h\u00e0nh t\u00e2n ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ee9c tr\u00e1ch, th\u00ec xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, chi b\u1eb1ng ban ngay cho m\u1ed9t ch\u1ee9c Gi\u00e1m ty.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai s\u1ee9 \u0111i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eed th\u00e1ch nh\u00e2n t\u00e0i, nay ch\u01b0a th\u1eed m\u00e0 \u0111\u00e3 ban ch\u1ee9c Gi\u00e1m ty th\u00ec th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 3, b\u00e8n l\u1ec7nh cho Chu Chi Thu\u1ea7n quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Chu Chi Thu\u1ea7n ch\u01b0a r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n, vi\u1ec7c thu \u0111inh m\u1ec5 d\u00f9ng l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a T\u00f4n M\u1ea1c, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u00f3 ghi vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c Chu Chi Thu\u1ea7n xem x\u00e9t r\u1ed3i thi h\u00e0nh th\u1ebf n\u00e0o. Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 h\u00ecnh v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6. B\u00e0nh Nh\u1eef L\u1ec7 ch\u00e9p trong \u300aCh\u00ed Kim Qu\u00e2n Khanh m\u1ed9\u300b r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110inh m\u1ec5 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh m\u1ed1i lo c\u1ee7a d\u00e2n Qu\u1ea3ng. C\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 b\u00e0n lu\u1eadn qua l\u1ea1i, thay \u0111\u1ed5i s\u00e1u b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn khi Kim Qu\u00e2n Khanh l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, tra x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n l\u1eadu \u0111inh, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ed1n tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng th\u01b0\u1ee3ng, trung, h\u1ea1, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u thu nhi\u1ec1u m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00e0n b\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o thu \u00edt m\u00e0 d\u1ec5 \u0111\u00f3ng, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi cho l\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng.&#8221;<\/i> X\u00e9t theo \u0111\u00f3, th\u00ec Chu Chi Thu\u1ea7n ban \u0111\u1ea7u ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1ea3i quy\u1ebft xong vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, H\u00f9ng V\u0169 qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ph\u00e1n V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. Ban \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean t\u1eeb Kh\u00e1nh chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng, nh\u01b0ng khi binh l\u00ednh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 n\u1ed5i lo\u1ea1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u00e0 thay b\u1eb1ng Qu\u1ef3. L\u00fac \u0111\u00f3, binh l\u00ednh n\u1ed5i lo\u1ea1n t\u1ea3n m\u00e1t g\u00e2y r\u1ed1i \u1edf Quan Trung, th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An ph\u1ea3i ph\u00f2ng th\u1ee7. Khi Qu\u1ef3 \u0111\u1ebfn, \u00f4ng b\u00e3i b\u1ecf c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u00e0 b\u1ecf ph\u00f2ng b\u1ecb, tri\u1ec7u h\u1ed3i c\u00e1c \u0111\u1ed9i tu\u1ea7n tra v\u1ec1, ch\u1ec9 d\u00f9ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 quan l\u1ea1i v\u00e0 binh l\u00ednh v\u00e0o n\u00fai b\u1eaft c\u01b0\u1edbp, nh\u00e2n t\u00e2m m\u1edbi y\u00ean \u1ed5n.<\/p>\n<p>[22] Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd T\u00fac Chi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5, Giang Ho\u00e0i Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty s\u1ee9. H\u01b0\u1edbng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129 nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111ai v\u00e0ng, th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[23] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n t\u1ed9i cho quan l\u1ea1i Li\u00eau Ch\u00e2u v\u00e0 ban s\u1eafc th\u01b0 khen ng\u1ee3i Tri ch\u00e2u, T\u01b0 N\u00f4ng Thi\u1ebfu khanh L\u00fd Ho\u00e0nh. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do Ph\u1ea1m D\u1ee5c, ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ea3n l\u1ed9 xu\u1ea5t binh ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 c\u00f3 Li\u00eau Ch\u00e2u \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c d\u00e2n m\u00e0 cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u00fang h\u1ea1n, nh\u01b0ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u1eabn h\u1eb7c t\u1ed9i quan l\u1ea1i v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c khoan h\u1ed3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[24] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9: <i>&#8220;Khi chi\u00eau n\u1ea1p c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, ph\u1ea3i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, cho h\u1ecd \u0111\u1ecbnh c\u01b0 l\u00e0m \u0103n, b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng hao t\u1ed5n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi, khi c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ecbch. T\u1eeb nay, ai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o l\u00e3nh kh\u00f4ng gian tr\u00e1 th\u00ec theo l\u1ec7 ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a \u0111\u1ec3 an \u1ee7i, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i s\u00e2u chi\u00eau d\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[25] Chu \u0110\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng v\u1ee5 c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, xin \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra l\u1ec7nh cho \u0110\u1ecbch ng\u1eebng \u0111i. Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Thi\u1ec3m Ch\u00e2u. Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, kh\u00f4ng c\u1eed L\u00fd S\u00f9ng Qu\u00fd.<\/p>\n<p>[26] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed Long Th\u1ea7n v\u1ec7 T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Chi\u00eau Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Kinh Nguy\u00ean Ph\u00f3 \u0111\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy b\u1eaft c\u01b0\u1edbp \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri, Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, L\u0103ng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y l\u00e0m ph\u00f3. T\u1ea5t c\u1ea3 quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch b\u1eaft c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u nghe theo s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Khi Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y, binh l\u00ednh n\u1ed5i lo\u1ea1n \u0111\u00e3 tan r\u00e3, Ng\u1ecdc c\u0169ng tr\u1edf v\u1ec1 Kinh Nguy\u00ean. <i>(Gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tan r\u00e3, Ng\u1ecdc tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n l\u1ed9, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho d\u00e2n, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xem x\u00e9t th\u1ef1c h\u01b0. An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng h\u1ecfi ra th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c, do b\u1ecdn gian nh\u00e2n x\u00fai gi\u1ee5c, v\u00ec s\u1ee3 b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00ednh ngh\u0129a qu\u00e2n. Mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea5y n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3o, Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng trong n\u1ed9i ch\u00ednh g\u1eedi qu\u00e2n l\u1ec7nh c\u0169ng ch\u1ec9 l\u1ea5y n\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ea3o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua mu\u1ed1n t\u1ea1m b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c \u0111\u00f4 b\u1ea3o ch\u00ednh, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e3i \u0111\u00f4 b\u1ea3o ch\u00ednh, b\u1ea3o ch\u00ednh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn d\u00e2n b\u1ea5t an.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c chia d\u00e2n th\u00e0nh th\u1eadp ng\u0169 \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng, l\u00ednh m\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Mu\u1ed1n c\u00f4ng t\u01b0 t\u00e0i d\u1ee5ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu h\u1ee5t, v\u00ec k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, ph\u00e9p m\u1ed9 binh th\u1eadt n\u00ean thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t th\u1ee9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khu m\u1eadt vi\u1ec7n cho r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f3 bi\u1ebfn lo\u1ea1n nh\u01b0 th\u1eddi Ki\u1ebfn Trung.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ee9c ngh\u0129a, lo l\u1eafng ch\u0103m ch\u1ec9 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecb che l\u1ea5p, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn lo\u1ea1n th\u1eddi Ki\u1ebfn Trung, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ee9c T\u00f4ng d\u00f9ng b\u1ecdn L\u01b0 K\u1ef7 m\u00e0 xa l\u00e1nh L\u1ee5c Ch\u00ed, kh\u00f4ng m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00e0 may r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><em>(Theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng 3, n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m, \u0111\u1ee3i xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Ng\u00e0y 13, 22, 24 th\u00e1ng 3 v\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng 5, n\u00ean tham kh\u1ea3o th\u00eam.<\/em><\/p>\n<p><em>Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00e0n r\u1eb1ng: An Th\u1ea1ch n\u00f3i kh\u00f4ng chia d\u00e2n th\u00e0nh th\u1eadp ng\u0169 m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1ecbnh tr\u1ecb c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, v\u00ec An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p m\u1ed9 binh t\u00fac v\u1ec7, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. L\u00fac \u0111\u00f3, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng v\u00ec thi\u1ebft l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay, c\u1ed5 tay. An Th\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u cho l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng sau m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: &#8220;Th\u1ea7n tri\u1ec7u h\u1ecfi sai d\u1ecbch, c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf Khai Phong, h\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i b\u1ea3o gi\u00e1p l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n, th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7: X\u00e9t ra c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 do ch\u1eb7t d\u00e2u b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng. Ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecfi ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u00e1t ng\u00f4n.&#8221; <\/em><\/p>\n<p><em>Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y 19, n\u1ebfu An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng ki\u00ean tr\u00ec gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn, th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Mu\u1ed1n th\u1ea5y s\u1ef1 th\u1ef1c, n\u00ean ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u1edf \u0111\u00e2y.<\/em><\/p>\n<p><em>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: &#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ecfi v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c x\u0103m m\u1eb7t qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n binh, th\u1ea7n c\u00f9ng Ng\u00f4 Sung li\u1ec1n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1ea1i \u00fd t\u00e2u l\u00ean, nh\u01b0ng d\u01b0\u1edbi uy tr\u1eddi, trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc, ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u01b0a th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Th\u1ea7n lui v\u1ec1 suy ngh\u0129 l\u1ea1i, t\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, lo l\u1eafng tr\u0103m vi\u1ec7c, coi vi\u1ec7c binh l\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u1ef1, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00fa \u00fd. Ba b\u1ed1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n tra c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb n\u0103m Khai B\u1ea3o \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh m\u00e3 trong ngo\u00e0i r\u1ea5t chi ti\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh m\u00e3 trong ngo\u00e0i r\u1ea5t chi ti\u1ebft, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Trong \u300aV\u0103n L\u1ed9 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 20, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' vi\u1ebft th\u00e0nh 'phu', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1800-3\" href=\"#footnote-1800-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, b\u00e8n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c trung b\u00ecnh l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c v\u0129nh vi\u1ec5n, so v\u1edbi th\u1eddi Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u00ec nhi\u1ec1u h\u01a1n, so v\u1edbi th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt. Trong th\u00ec c\u1ee7ng c\u1ed1 g\u1ed1c r\u1ec5, ngo\u00e0i th\u00ec b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u1ecf b\u1edbt nh\u1eefng th\u1ee9 th\u1eeba, gi\u1eef l\u1ea1i tinh nhu\u1ec7, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed, tuy\u1ec3n b\u1ed5 v\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy c\u1ee7.<\/em><\/p>\n<p><em>L\u1ea1i th\u00eam ba l\u1ed9 gi\u00e1p v\u1edbi Kh\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, c\u00f3 c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c, qu\u00e2n phi\u00ean, d\u00e2n cung ti\u1ec5n, cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi th\u1ee9 y\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t ngh\u0129a d\u0169ng, khi c\u1ea7n th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u00e0 chinh chi\u1ebfn. N\u1ebfu t\u01b0\u1edbng gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi x\u1eed l\u00fd \u0111\u00fang c\u00e1ch, l\u00e2u d\u00e0i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec thi\u1ebfu s\u00f3t. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c c\u00f2n t\u0103ng th\u00eam d\u00e2n cung ti\u1ec5n, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. Nh\u1eefng quy c\u1ee7 nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng r\u1ea5t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n nay, r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd trong vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u1ea1t, ho\u1eb7c c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf, th\u00ec n\u00ean s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.<\/em><\/p>\n<p><em>K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1eef 'Th\u00e1i T\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1800-4\" href=\"#footnote-1800-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 d\u00f9ng binh n\u00e0y. Ch\u00e2n T\u00f4ng, Nh\u00e2n T\u00f4ng, Anh T\u00f4ng gi\u1eef thi\u00ean h\u1ea1, c\u0169ng d\u00f9ng binh n\u00e0y. C\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u00fd n\u00e0o kh\u00e1c, tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1p ch\u1ebf n\u00e0o kh\u00e1c, n\u00ean th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n nay, h\u1ee3p l\u00fd trong vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb, c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u1ea1t v\u00e0 b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf, th\u00ec n\u00ean s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.<\/em><\/p>\n<p><em>Nay b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1edbi \u0111\u1ee9c s\u00e1ng su\u1ed1t, k\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 nghi\u1ec7p h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi Trung Nguy\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn binh \u0111ao \u0111\u00e3 g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m, v\u01b0\u1ee3t qua c\u1ea3 th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"V\u01b0\u1ee3t qua c\u1ea3 th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i, theo s\u00e1ch tr\u00ean, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u00e2u: 'Xem x\u00e9t c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a c\u00f3 th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0o th\u1ecbnh tr\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng h\u01a1n c\u1ea3 th\u1eddi H\u00e1n, b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng l\u1edbn'.\" id=\"return-footnote-1800-5\" href=\"#footnote-1800-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 d\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ee5 t\u1eadp l\u1ea1i, \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng c\u1ea7n khai ph\u00e1 th\u00eam, thi h\u00e0nh nh\u00e2n ch\u00ednh m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u00ec hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u00e1i b\u00ecnh c\u00f2n g\u00ec h\u01a1n n\u1eefa. B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n b\u1ecf \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u00e0 t\u00ecm \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn th\u00e1i b\u00ecnh, thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 binh l\u00ednh \u0111\u1ec3 t\u0103ng uy v\u0169, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/em><\/p>\n<p><em>Hu\u1ed1ng chi th\u1ea7n gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Xu ph\u1ee7, ch\u1ee7 qu\u1ea3n vi\u1ec7c binh, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u00e2ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cho ph\u00e9p th\u1ea7n t\u1eeb b\u1ecf tr\u1ecdng tr\u00e1ch \u1edf Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, tr\u1ea3 l\u1ea1i \u1ea5n t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ea3n \u1edf ngo\u1ea1i qu\u1eadn, theo ph\u1ea7n bi\u1ebft d\u1eebng c\u1ee7a k\u1ebb ngu th\u1ea7n, gi\u1eef tr\u1ecdn l\u1ec5 ngh\u0129a c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi lui v\u1ec1, th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng may m\u1eafn. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n l\u00e2u nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, \u0111\u00e2u d\u00e1m qu\u00ean \u01a1n ch\u00f3 ng\u1ef1a.<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng binh d\u00e2n nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc, n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edf thuy\u1ec1n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadt thuy\u1ec1n. C\u1ea5m b\u1ea1o l\u1ef1c, ng\u0103n ch\u1eb7n binh \u0111ao, l\u00e0 b\u1ea3y \u0111\u1ee9c c\u1ee7a v\u0169, kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n th\u00ec t\u1ef1 thi\u00eau, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 r\u0103n d\u1ea1y. Ph\u00e0m l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thay \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9, th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng. L\u00f2ng th\u00e0nh nh\u1ecf b\u00e9, mong b\u1ed5 \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat \u00edt, m\u1ea1o mu\u1ed9i tr\u00ecnh l\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1, v\u00f4 c\u00f9ng lo s\u1ee3.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>\u0110\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, t\u1ef1 ch\u00fa l\u00e0 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4. Kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e1ng ng\u00e0y, nay ph\u1ee5 v\u00e0o sau th\u00e1ng 3 ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, khi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o ch\u00ednh l\u00e0m phi\u1ec1n d\u00e2n, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/em><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, gi\u00e1ng ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean xu\u1ed1ng l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Kh\u00e1nh ch\u00e2u; H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Di\u00ean ch\u00e2u. Vua \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, d\u00f9ng Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m Ph\u00e1n V\u0129nh H\u01b0ng, v\u00e0 Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty c\u0169ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 m\u1ec7nh Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u00f4 H\u00e3ng quy\u1ec1n l\u0129nh Di\u00ean ch\u00e2u, th\u00fac gi\u1ee5c Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111\u1ebfn Di\u00ean ch\u00e2u, l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i Ti\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u00e0n giao xong, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn C\u00e0n ch\u00e2u nghe ch\u1ec9.<\/p>\n<p>Khi Qu\u1ea3ng Uy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng binh ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean, Vua khen b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Uy\u00ean l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u00e0 Ti\u1ebft ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u Qu\u1ef3 \u0111\u1ebfn Di\u00ean ch\u00e2u, ch\u1ecdn m\u1ed9t \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c quan ho\u1eb7c ch\u1ee9c c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta \u1edf l\u1ea1i tr\u1ecb Kh\u00e1nh ch\u00e2u, Ti\u1ebft tr\u1ecb Di\u00ean ch\u00e2u, Qu\u1ef3 tr\u1ecb V\u0129nh H\u01b0ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i> V\u00e0 n\u00f3i th\u00eam: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay hai ch\u00e2u \u0111\u1ec1u c\u00f3 quan l\u1ea1i t\u1ea1m quy\u1ec1n, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng nhau l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd t\u1ea1m b\u1ee3.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. V\u00ec v\u1eady Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ch\u1ec9 b\u1ecb c\u00e1ch hai ch\u1ee9c v\u00ec \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra lo\u1ea1n trong \u0111\u1ecba h\u1ea1t, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Ph\u1ee5ng Thi\u00ean l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1. Ban \u0111\u1ea7u, Vua m\u1ec7nh Qu\u1ef3 ki\u00eam ch\u1ee9c T\u1ee9 l\u1ed9 an ph\u1ee7 s\u1ee9, An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;Binh Kh\u00e1nh ch\u00e2u n\u1ed5i lo\u1ea1n, \u0111i\u1ec1u Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng, khi binh ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean, Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ch\u1ec9 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, l\u1ea1i l\u0129nh Kh\u00e1nh ch\u00e2u.&#8221;<\/i> X\u00e9t: Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng v\u00e0o ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 2, l\u00fac \u0111\u00f3 binh Kh\u00e1nh ch\u00e2u ch\u01b0a t\u1eebng n\u1ed5i lo\u1ea1n, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p sai. \u300aPh\u1ee5 truy\u1ec1n\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u1ec1u sai, nay c\u0103n c\u1ee9 \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri V\u1ecb ch\u00e2u Th\u00e1i \u0110\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, ban chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>&#8220;Binh Kh\u00e1nh ch\u00e2u ph\u1ea3n lo\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ho\u00e0nh h\u00e0nh, l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a Kinh Nguy\u00ean v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[30] Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c trong ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, t\u00e0i ch\u00ednh ch\u01b0a thi\u1ebfu th\u1ed1n, nh\u01b0ng vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea5n ch\u1ea5n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ee7, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng binh. Tuy nhi\u00ean, t\u00e0i ch\u00ednh ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong vi\u1ec7c d\u00f9ng binh. T\u00f4n V\u0169 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u0111\u1ec3 th\u1eafng b\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ee7 n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ea1o, t\u01b0\u1edbng n\u00e0o c\u00f3 t\u00e0i, thi\u00ean th\u1eddi \u0111\u1ecba l\u1ee3i n\u00e0o thu\u1eadn l\u1ee3i, ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh c\u00f3 \u0111\u1ee7 hay kh\u00f4ng. Vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, h\u00e3y t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed nh\u00e2n t\u00e0i, qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, ch\u00fa tr\u1ecdng l\u00e0m gi\u00e0u v\u00e0 y\u00ean \u1ed5n cho d\u00e2n ch\u00fang, th\u00ec gi\u1eb7c th\u00f9 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng b\u00e0n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a, th\u1ebf n\u00e0o<a class=\"footnote\" title=\"D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a, th\u1ebf n\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ghi l\u00e0 'D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c'.\" id=\"return-footnote-1800-6\" href=\"#footnote-1800-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>?&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng binh. Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;E r\u1eb1ng ch\u1ec9 xem x\u00e9t s\u1ee9c m\u1ea1nh th\u1ebf n\u00e0o, kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn c\u00f3 danh ngh\u0129a hay kh\u00f4ng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a. Binh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p y\u1ebfu \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh, m\u00e0 l\u00e0 l\u1ea5y lo\u1ea1n \u0111\u00e1nh tan. Mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc y\u1ebfu, lo\u1ea1n, tan, h\u00e1 lo kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a? Ch\u1ec9 lo \u0111\u1ee9c v\u00e0 l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00f4i!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean coi tr\u1ecdng s\u1ee9c m\u1ea1nh. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0169 V\u01b0\u01a1ng n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00f9ng l\u1ef1c th\u00ec x\u00e9t \u0111\u1ee9c, c\u00f9ng \u0111\u1ee9c th\u00ec x\u00e9t ngh\u0129a, l\u1ef1c ngang nhau r\u1ed3i m\u1edbi x\u00e9t \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ee9c ngang nhau r\u1ed3i m\u1edbi x\u00e9t ngh\u0129a. N\u1ebfu l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ee9c nh\u01b0 V\u0103n V\u01b0\u01a1ng c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng Khuy\u1ec3n Nhung. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd m\u1ea1nh l\u00ean v\u00e0 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c Di \u0110\u1ecbch, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 v\u00ed d\u1ee5. Ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Di \u0110\u1ecbch, l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec th\u1edd ph\u1ee5ng, l\u1ef1c ngang nhau th\u00ec giao h\u1ea3o, l\u1ef1c d\u01b0 th\u1eeba th\u00ec ch\u1ebf ng\u1ef1. C\u00f9ng l\u1ef1c c\u00f9ng \u0111\u1ee9c ta giao h\u1ea3o, m\u00e0 h\u1ecd t\u1eeb ch\u1ed1i ta, th\u00ec ta c\u00f3 ngh\u0129a m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a, th\u00ec ta th\u1eafng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00e0n r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;Binh nh\u01b0 l\u1eeda, kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf s\u1ebd t\u1ef1 thi\u00eau.&#8221;<\/i> Tai h\u1ecda t\u1ef1 thi\u00eau sinh ra t\u1eeb vi\u1ec7c d\u00f9ng binh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a. Th\u1ea7n kh\u1ea3o n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a.&#8221;<\/i> C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh ch\u00faa. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a.&#8221;<\/i> L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng sao m\u00e0 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1eady! Th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng, l\u1eadp danh m\u00e0 d\u00f9ng, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 binh c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 sao? \u00dd mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, th\u00ec l\u1eadp danh m\u00e0 vui s\u00e1t; \u00fd mu\u1ed1n tr\u1eebng ph\u1ea1t, th\u00ec l\u1eadp danh m\u00e0 gi\u1ebft oan. Ph\u00e0m nh\u1eefng ai h\u1ecdc theo An Th\u1ea1ch m\u00e0 c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec1u noi theo \u00fd n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i t\u1eeb B\u1ed9c Ch\u00e2u \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 th\u00e1ng hai, gi\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i d\u1ecb th\u01b0\u1eddng, tr\u0103m h\u1ecd kinh s\u1ee3 b\u1ea5t an, ch\u1ec9 n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c, gi\u1eef y\u00ean t\u0129nh \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi thi\u00ean tai. D\u00e2n phu \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng gi\u1ea3i t\u00e1n. Vi\u1ec7c k\u00e9o thuy\u1ec1n tr\u00ean s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea3n tr\u1edf n\u00f4ng s\u1ef1, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu sang n\u0103m d\u1ea7n d\u1ea7n khai th\u00f4ng s\u1eeda ch\u1eefa c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed9n. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn g\u1eb7p thi\u00ean tai, Gi\u00e1m ty \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho h\u1ecd ph\u00e2n t\u00edch.&#8221;<\/i> Vua tuy c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, nh\u01b0ng ch\u1ea5p ch\u00ednh khi ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u1ea1i kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. <i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh \u1eaft c\u00f3 l\u00fd do, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ri\u00eang kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i 11 th\u00e1ng 5, Vua ph\u00ea v\u00e0 L\u01b0u Ch\u00ed n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00f3, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Tri huy\u1ec7n, Huy\u1ec7n l\u1ec7nh trong b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00ecnh kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch th\u00ec t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[33] Vua ph\u00ea: Ch\u00e2u L\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e3 tu s\u1eeda, c\u00e1c qu\u00e2n m\u00e3 ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1u gi\u1ea3i t\u00e1n, binh l\u00ednh ph\u01a1i n\u1eafng d\u00e3i m\u01b0a \u0111\u00e3 l\u00e2u, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ban c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, gi\u00e1ng \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Ung Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, B\u00e2n Ninh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh l\u00e0m Khang Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. Do binh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 l\u00e0m ph\u1ea3n, Thu\u1ea5n Khanh kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n k\u1ecbp th\u1eddi.<\/p>\n<p>[35] Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;Xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c quan cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh D\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xem t\u1ea5u, n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00e1nh D\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf Hoang \u0110\u00f4i, H\u00e0 Ngo\u1ea1i l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, Hoang \u0110\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, n\u00ean li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean h\u1ecd t\u00e2u l\u00ean. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng lo c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng trung t\u00edn, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Kh\u00e1nh D\u00e2n d\u00e1m n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 vi\u1ec7c, c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e1n Cao T\u1ed5 ch\u1ec9 v\u00ec m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ee7a Ng\u1ea1c Thi\u00ean Thu m\u00e0 minh oan cho c\u00f4ng lao c\u1ee7a Ti\u00eau H\u00e0, li\u1ec1n phong l\u00e0m Quan N\u1ed9i H\u1ea7u; khi t\u1eeb B\u00ecnh Th\u00e0nh tr\u1edf v\u1ec1, ch\u00e9m nh\u1eefng k\u1ebb d\u00e1m n\u00f3i \u0111\u00e1nh Hung N\u00f4. Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean m\u1edbi kh\u00f4ng t\u1ed1n s\u1ee9c m\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd Thanh Th\u1ea7n \u0111\u00e1ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn n\u00f3i \u0110\u1ed7 H\u1ee7 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t r\u1ed9ng r\u00e3i, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i. H\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i nh\u1eadm l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan Trung V\u0169, vi\u1ebft c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(Theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, l\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4, theo b\u1ea3n Chu ch\u00e9p ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t c\u00e1ch th\u01b0\u1edfng cho Kh\u00e1nh D\u00e2n. T\u1eadp c\u1ee7a T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 l\u1eddi tr\u00e1ch ph\u1ea1t L\u00fd Thanh Th\u1ea7n. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, \u0111\u1ed5i \u0110\u1ed7 H\u1ee7 t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan Trung V\u0169, vi\u1ebft c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 c\u01a1 m\u1eadt c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng, c\u00f9ng ng\u00e0y v\u1edbi L\u00fd Thanh Th\u1ea7n.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1ea5u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u1eed tr\u00ed c\u1ee7a th\u1ea7n \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 ph\u1ea7n nhi\u1ec1u r\u1ed1i lo\u1ea1n, b\u1ec1 ngo\u00e0i l\u1ea5y danh ngh\u0129a \u1ee9ng ph\u00f3, k\u1ef3 th\u1ef1c mu\u1ed1n ph\u00e1 ho\u1ea1i vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng. H\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb khi c\u00e1c l\u1ed9 xu\u1ea5t binh kh\u1ed1ng ch\u1ebf, gi\u1eb7c kia kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n c\u1ee9u \u1ee9ng, b\u1ecb v\u00e2y kh\u1ed1n \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n, n\u1ebfu sau n\u00e0y tu s\u1eeda c\u00e1c tr\u1ea1i n\u00e0y, c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? B\u1ea3n l\u1ed9 c\u1ee7a th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1ed9i v\u00e0ng xu\u1ea5t binh \u1ee9ng ti\u1ebfp, so v\u1edbi c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c l\u00e0 ti\u1ebfn s\u00e2u nh\u1ea5t, may m\u1eafn kh\u00f4ng b\u1ecb th\u1ea5t b\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i tu s\u1eeda tr\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t, qu\u00e2n gi\u1eb7c k\u00e9o \u0111\u1ebfn tranh \u0111o\u1ea1t, b\u1ecb \u0111\u00e1nh lui \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, ngh\u0129a d\u0169ng, c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng tu tr\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u00ecnh an tr\u1edf v\u1ec1, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n &#8216;b\u1ec1 ngo\u00e0i l\u1ea5y danh ngh\u0129a \u1ee9ng ph\u00f3, k\u1ef3 th\u1ef1c mu\u1ed1n ph\u00e1 ho\u1ea1i vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng&#8217;. Nay \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi Di\u00ean Ch\u00e2u, qu\u00e2n gi\u1eb7c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft r\u1eb1ng l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Gi\u00e1ng n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u00e2n T\u00e2y H\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. N\u1ebfu b\u1ea3n l\u1ed9 c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ea5t b\u1ea1i nh\u01b0 Ph\u1ee7 Ninh, th\u00ec l\u1eddi c\u1ee7a Gi\u00e1ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, th\u1ea7n c\u0169ng l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c, mong b\u1ec7 h\u1ea1 cho ph\u00e9p.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f4ng B\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb ch\u1ea5t v\u1ea5n, \u0111\u00e3 giao ph\u00f3 m\u1ed9t l\u1ed9, m\u00e0 khi\u1ebfn l\u00f2ng \u00f4ng \u1ea5y lu\u00f4n nghi ng\u1edd, s\u1ee3 h\u00e3i kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ebft s\u1ee9c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean ph\u00f2ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n. Nay vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng \u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u1eddi C\u00f4ng B\u1eadt n\u00f3i, n\u00ean ban chi\u1ebfu th\u01b0 an \u1ee7i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 cho ph\u00e9p \u00f4ng \u1ea5y t\u00e2u b\u00e0y m\u1ecdi vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[37] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u hi\u1ec7n \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ebf \u0111\u1ed9 b\u1ea3o gi\u00e1p, c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1eadp m\u1ed9t ti\u1ec3u b\u1ea3o, trong \u0111\u00f3 ba ho\u1eb7c n\u0103m ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u00f3 cung t\u00ean, l\u1ea1i d\u1ecbch trong huy\u1ec7n \u0111\u1ed1c th\u00fac, ai kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t. D\u00e2n ch\u00fang mua m\u1ed9t c\u00e2y cung gi\u00e1 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m, m\u01b0\u1eddi m\u0169i t\u00ean gi\u00e1 s\u00e1u b\u1ea3y tr\u0103m. L\u00fac n\u00e0y \u0111ang l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 gi\u00e1p h\u1ea1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3 l\u00e0m thu\u00ea l\u00e0m m\u01b0\u1edbn, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 lo li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c? H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed7i ti\u1ec3u b\u1ea3o l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u1eafp \u0111\u00e0i b\u1eafn, l\u1ea1i b\u1eaft t\u1ef1 lo ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, d\u1ef1ng hai ba gian nh\u00e0, m\u1ed7i b\u1ea3o \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i tr\u1ed1ng, g\u1eb7p gi\u1eb7c th\u00ec \u0111\u00e1nh l\u00ean b\u00e1o \u0111\u1ed9ng. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00f4n qu\u00ea \u1edf c\u00e1ch xa nhau kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, gi\u1ea3 nh\u01b0 nh\u00e0 Gi\u00e1p b\u1ecb gi\u1eb7c, m\u00e0 tr\u1ed1ng l\u1ea1i \u1edf nh\u00e0 \u1ea4t, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 v\u1eady, ph\u1ea3i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i tr\u1ed1ng, l\u1ea1i t\u1ed1n k\u00e9m kh\u00f4ng \u00edt ti\u1ec1n. Nh\u1eefng vi\u1ec7c k\u1ec3 tr\u00ean \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m b\u1ea3o \u0111\u1ea7u n\u00f3i ra, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u01b0 v\u1ecdng, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi\u1ebfn h\u1ecd g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u nh\u01b0 v\u1eady. C\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ra l\u1ec7nh cho h\u1ecd d\u1eebng l\u1ea1i nh\u01b0 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ec9 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n thi h\u00e0nh. D\u00e2n l\u00e0ng v\u1ed1n lo kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n mua cung t\u00ean, l\u1ea1i th\u00eam l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i khi\u1ebfn h\u1ecd s\u1ee3 b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y bi\u00ean \u1ea3i, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 c\u1ea3nh cha con \u00f4m nhau kh\u00f3c l\u00f3c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eadt.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, Vua ph\u00ea: Vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf Tr\u1ea7n L\u01b0u g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh d\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong b\u1ea3n m\u1ef1c, gi\u1ed1ng v\u1edbi t\u1edd tay trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, nh\u01b0ng trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n Chu \u0111\u00e3 t\u00f9y ti\u1ec7n s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1edd tay, l\u1ea1i l\u1ea5y ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 10 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 5 trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b khi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Khai Phong l\u00e0m \u00e1o gi\u00e1p v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb cung t\u00ean, c\u00f9ng l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec thi\u00ean t\u1eed c\u1ea7n l\u00e0m&#8221;<\/i> v.v., gh\u00e9p v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu K\u1ebft g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u \u1edf Tr\u1ea7n L\u01b0u, th\u1ef1c l\u00e0 sai l\u1ea7m. Vi\u1ec7c ba \u0111inh hay hai \u0111inh, m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f3 kh\u0103n, l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n bi\u00ean ch\u1ebf b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00f3, ch\u1ee9 kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u1edf Tr\u1ea7n L\u01b0u. L\u1ea1i n\u00f3i th\u00e1ng 6 l\u1ea1i b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u1eadp luy\u1ec7n, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i trong th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, x\u00e9t \u0111i x\u00e9t l\u1ea1i, r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ea3n Chu \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay v\u1eabn theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, gh\u00e9p \u0111o\u1ea1n l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 5, b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n ghi ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 trong b\u1ea3n Chu, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i kh\u00f4ng ghi l\u1ea1i l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf Tr\u1ea7n L\u01b0u g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u v\u00e0 l\u00fd do kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Chi\u1ebfu cho Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty chi 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n giao t\u1eed l\u00e0m v\u1ed1n mua th\u00f3c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh c\u1ee7a T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi lang trung B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u00e0m Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9; Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Tri\u1ec7u Chi\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Vua cho r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Chi\u00eam l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u1eaft hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n t\u00ecnh trong l\u1ed9, n\u00ean sai thay th\u1ebf B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt. Th\u1ef1c ra l\u00e0 do c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh gh\u00e9t Chi\u00eam kh\u00f4ng theo phe m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u1ea9y \u00f4ng \u0111i. Tri\u1ec7u Chi\u00eam v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1eadn, l\u1ea1i l\u00e0m Khai Phong ph\u1ee7 ph\u00e1n quan m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i th\u00e1ng. L\u1ea1i mu\u1ed1n d\u00f9ng L\u00fd Th\u1ecd Minh thay Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thi\u1ec3m T\u00e2y hi\u1ec7n \u0111ang l\u01b0u h\u00e0nh \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng gi\u00e1 2 v\u0103n. Nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, khi bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng gi\u00e1 10 v\u0103n. Sau khi chi\u1ebfn s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac, nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3, n\u00ean gi\u1ea3m gi\u00e1 tr\u1ecb xu\u1ed1ng c\u00f2n 3 v\u0103n. Nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n t\u01b0 \u0111\u00fac, n\u00ean l\u1ea1i gi\u1ea3m xu\u1ed1ng c\u00f2n 2 v\u0103n. \u0110\u1ebfn nay, chi ph\u00ed \u0111\u1ed3ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ee5c l\u1ee3i, vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 gi\u1ea3m d\u1ea7n. Xin d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ch\u00ec c\u0169 \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac h\u1ebft th\u00e0nh ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng gi\u00e1 2 v\u0103n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Sau \u0111\u00f3, ti\u1ec1n \u0111\u00e1ng gi\u00e1 2 v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo b\u1ea3n ch\u00ed n\u0103m th\u1ee9 3, nh\u00e2n vi\u1ec7c B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u1ed5i l\u00e0m ph\u00e1t v\u1eadn n\u00ean ghi ch\u00e9p th\u00eam, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. C\u00e1c ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 6, 18 th\u00e1ng 3, 18 th\u00e1ng 7, 27 th\u00e1ng 9, 17 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 7 c\u0169ng c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Chi\u1ebfu cho V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n ti\u1ebfp t\u1ee5c mua di\u00eam sao, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c l\u01b0u h\u00e0nh giao t\u1eed. <i>(Vi\u1ec7c ng\u00e0y 14, theo \u300aV\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ghi ch\u00e9p, ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 5, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[42] T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Kinh \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng ty t\u1ea5u xin quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e1n tr\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u, xin ban xu\u1ed1ng cho b\u1ea3n l\u1ed9 theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a ph\u1ee7 Khai Phong m\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y d\u00f9ng s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c, ch\u1eef 'l\u1ee5c' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ee5c'. X\u00e9t 'Bi\u00ean l\u1ee5c s\u00e1ch' t\u1ee9c l\u00e0 s\u00e1ch 'L\u1ed9 Ch\u00e2u bi\u00ean l\u1ee5c s\u00e1ch' vi\u1ebft t\u1eaft, trong s\u00e1ch n\u00e0y th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1800-7\" href=\"#footnote-1800-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4, theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a trung th\u01b0 tr\u00e1p t\u1eed tu nh\u1eadp, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ee7a ph\u1ee7 Khai Phong c\u00f3 v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3, vi\u1ec7c b\u00e1n kh\u1eafp c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng th\u00ec v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/em><\/p>\n<p>[43] Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, t\u00e2n nh\u1eadm ch\u1ee9c Ph\u00e1n qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[44] Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, Phi\u00ean b\u1ed9 \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tri\u1ec7u D\u01b0 Kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e2y Kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, H\u1eefu k\u1ef3 k\u1ef5 ph\u00f3 s\u1ee9, Phi\u00ean b\u1ed9 \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tri\u1ec7u D\u01b0 \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111ai v\u00e0ng, \u00e1o g\u1ea5m; Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty ch\u1ec9 huy \u0110\u00e1i T\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng, Tam ban sai s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, \u00c1p \u0111\u1ed9i Khang Chi\u00eam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ba b\u1eadc, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a, do Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u c\u00f4ng lao c\u1ee7a D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u0169ng c\u1ea3m, ch\u00e9m b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i r\u1eb1ng cu\u1ed9c bi\u1ebfn lo\u1ea1n c\u1ee7a qu\u00e2n Kh\u00e1nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 D\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u00e0 D\u01b0 Kh\u00e1nh d\u1eb9p y\u00ean Nhu Vi\u1ec5n, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, c\u00f4ng lao c\u1ee7a h\u1ecd n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi sau. Vua c\u0169ng cho r\u1eb1ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u00e0 qu\u00e1 \u00edt, mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1 s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 Ph\u00f9ng Kinh \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 h\u1eadu cho quan l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 H\u1eafc X\u1ec9 Th\u01b0\u1eddng Chi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. L\u1eadp ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u01a1i ch\u1ed1n, n\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t Phi\u00ean H\u00e1n, h\u01a1n n\u1eefa Kh\u00e1nh Ch\u00e2u nh\u1edd hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0m l\u00e1 ch\u1eafn, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh ti\u1ec1n c\u1ee7a, khi\u1ebfn h\u1ecd \u0111\u1ee7 s\u1ee9c sai khi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i, do th\u00e1m t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00f3 Nghi\u00eau D\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Nghi\u00eau D\u0169 t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng khi l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, t\u1eebng \u0111\u00e0n h\u1eb7c Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, nay kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Giang Ninh. <em>(Vi\u1ec7c Tri ph\u1ee7 Giang Ninh v\u00e0o ng\u00e0y 24 th\u00e1ng n\u00e0y, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/em><\/p>\n<p>[46] Chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, quan ph\u00e1n qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong l\u1ed9 n\u00e0y n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00f3i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng kho l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a quan \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t mi\u1ec5n thu\u1ebf; d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecf tr\u1ed1n, ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>[47] L\u00fd Nguy\u00ean Kh\u1ea3i, quan T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng, b\u1ecdn gi\u1eb7c qu\u00e2n b\u1ecf tr\u1ed1n l\u00e0 Gi\u1ea3i C\u00e1t c\u00f9ng h\u01a1n 600 ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn c\u00f2n \u1edf khu v\u1ef1c gi\u1eefa hai ch\u00e2u C\u00e0n v\u00e0 Di\u1ec7u. Chi\u1ebfu cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean v\u00e0 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng quan \u0111i chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham c\u00f4ng gi\u1ebft h\u1ea1i; m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u1ea5p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt t\u01b0\u1edbng quan kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0 tri\u1ec7u h\u1ed3i.<\/p>\n<p>[48] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a binh l\u00ednh l\u00e0m ph\u1ea3n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y, l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh ki\u1ec3m tra x\u00e1c \u0111\u1ecbnh quan h\u1ec7 th\u00e2n thu\u1ed9c v\u00e0 tu\u1ed5i t\u00e1c. Nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u ph\u1ea3n lo\u1ea1n v\u00e0 t\u1ef1 tay gi\u1ebft \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Huy\u1ec7n \u00fay, n\u1ebfu b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u00e1ng b\u1ecb x\u1eed gi\u1ea3o th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ecbch thu l\u00e0m n\u00f4 t\u1ef3, n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, t\u1eadt b\u1ec7nh, tr\u1ebb nh\u1ecf v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111i ph\u00e2n ph\u1ed1i \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin l\u00e0m n\u00f4 t\u1ef3, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0a \u0111i ph\u00e2n ph\u1ed1i \u1edf Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u00e0m n\u00f4; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111i giam \u1edf lao th\u00e0nh l\u1ed9 Kinh H\u1ed3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee7 m\u01b0u nh\u01b0ng t\u1eebng giao chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, cha con \u0111\u1ec1u b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u01b0a \u0111i giam \u1edf lao th\u00e0nh Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y; ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, t\u1eadt b\u1ec7nh th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111i l\u00e0m n\u00f4 \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u00e0m n\u00f4 t\u1ef3, \u0111\u00e0n \u00f4ng th\u00edch ch\u1eef v\u00e0o tay tr\u00e1i, \u0111\u00e0n b\u00e0 th\u00edch ch\u1eef v\u00e0o tay ph\u1ea3i; c\u00f2n th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Gia thu\u1ed9c c\u1ee7a binh l\u00ednh l\u00e0m ph\u1ea3n b\u1ecb x\u1eed t\u1eed t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u00edn ch\u1ec9 huy. L\u00fd Thanh Th\u1ea7n n\u00f3i v\u1edbi H\u00e0n Gi\u00e1ng: <i>&#8220;Binh l\u00ednh m\u01b0u ph\u1ea3n, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u00e1o cho v\u1ee3 con bi\u1ebft, n\u00ean theo l\u1ec7 c\u0169 \u1edf \u00c2n Ch\u00e2u, \u0111\u01b0a \u0111i l\u00e0m n\u00f4 t\u1ef3.&#8221;<\/i> Gi\u00e1ng t\u00e2u xin theo l\u1eddi \u1ea5y, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. <em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n ph\u1ee5 trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a Thanh Th\u1ea7n.)<\/em><\/p>\n<p>[49] \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Thi M\u1ea1c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, v\u00ec t\u1ed9i th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi v\u1ee3 c\u1ee7a Cao Do\u00e3n Nguy\u00ean, nguy\u00ean l\u00e0 T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, l\u00e0 L\u00e2m th\u1ecb, qua th\u01b0 t\u1eeb h\u1eb9n h\u00f4n<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u01b0 t\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1800-8\" href=\"#footnote-1800-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, m\u00e0 tang ph\u1ee5c c\u1ee7a L\u00e2m th\u1ecb ch\u01b0a h\u1ebft, b\u1ecb em ch\u1ed3ng l\u00e0 Cao Do\u00e3n Ho\u00e0i t\u1ed1 c\u00e1o. L\u1ea1i c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00e2m \u0110\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng h\u1eafn v\u1ed1n c\u00f3 h\u00e0nh vi kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn, tuy theo lu\u1eadt gi\u00e1ng ch\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[50] Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>&#8220;Trung V\u0169 qu\u00e2n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n t\u1eeb T\u00e2y Kinh l\u01b0u th\u1ee7, b\u00e1o r\u1eb1ng \u1edf B\u00e2n Ch\u00e2u c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u1ed9t ngh\u00ecn t\u00ean gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, \u0111i qua huy\u1ec7n Tam Th\u1ee7y, qua tr\u1ea5n Long Tuy\u1ec1n, \u0111\u00e3 g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n kh\u1eafp n\u01a1i cho c\u00e1c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n chu\u1ea9n b\u1ecb binh l\u00ednh \u0111u\u1ed5i b\u1eaft. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, m\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e1o c\u00e1o, ch\u1eb3ng m\u1ea5y ch\u1ed1c s\u1ebd lan kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u ph\u00e1i Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay h\u1ed9i h\u1ee3p binh l\u00ednh g\u1ea5p r\u00fat nh\u01b0 gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ch\u1ec9 g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n n\u00f4ng th\u00f4n, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi hoang mang, ho\u1eb7c c\u00f3 k\u1ebb gian manh nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i g\u00e2y r\u1ed1i, l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, v\u00ec th\u1ebf c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Trung V\u0169 qu\u00e2n ch\u01b0a d\u00e1m chuy\u1ec3n b\u00e1o cho c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>&#8220;Quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady sao? G\u1eb7p vi\u1ec7c m\u1edbi th\u1ea5y r\u00f5 con ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, c\u00e1c ch\u00e2u ki\u1ec3m tra s\u1ed1 ti\u1ec1n chi ph\u00ed c\u00f4ng s\u1ee9, nghe n\u00f3i vi\u1ec7c truy b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u00edt, n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng, c\u00f9ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ed5 s\u00e1ch<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ed5 s\u00e1ch, 's\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ecfng', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1800-9\" href=\"#footnote-1800-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, t\u1ea1m d\u1eebng trong m\u1ed9t n\u0103m. Sau \u0111\u00f3, Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n th\u00eam hai th\u00e1ng. Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ea1n ki\u1ec7t, cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec1u do \u0111\u1eb7t qu\u00e1 nhi\u1ec1u ch\u1ee9c quan. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do quan nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eb7t h\u01a1n 50 v\u1ea1n qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ec5n v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 quan l\u1ea1i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 quan l\u1ea1i. Quan l\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb d\u00e2n, \u0111\u00e3 tr\u1ecb d\u00e2n th\u00ec c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng lo vi\u1ec7c chi\u1ebfm d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 nhi\u1ec1u, cho r\u1eb1ng L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt n\u00f3i th\u1eddi ti\u00ean tri\u1ec1u, ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p hai ng\u01b0\u1eddi th\u1eb7ng vi\u00ean. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3i ch\u1ebf l\u00e0 ch\u1ee9c quan g\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 cao, v\u00e0o tri\u1ec1u th\u00ec b\u00e0n lu\u1eadn ch\u00ednh s\u1ef1, ra ngo\u00e0i th\u00ec tr\u1ea5n gi\u1eef m\u1ed9t v\u00f9ng, ch\u1ec9 c\u1ea5p hai ng\u01b0\u1eddi th\u1eb7ng vi\u00ean ph\u1ee5c v\u1ee5, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ed1t c\u1ee7a ti\u00ean tri\u1ec1u. H\u01a1n n\u1eefa, hi\u1ec7n nay s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u1ef1 tr\u1ecdng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i coi th\u01b0\u1eddng h\u1ecd, th\u00ec h\u1ecd c\u00e0ng t\u1ef1 ti\u1ec7n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u1ed1c th\u1ec3. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 n\u00ean lo \u0110\u00e3i ch\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean lo \u0110\u00e3i ch\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec d\u00f9 ch\u1ec9 hai ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ea5p. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng lo thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, lo g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 chi ti\u00eau? N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ee7 chi ti\u00eau, th\u00ec d\u00f9 so v\u1edbi hi\u1ec7n nay c\u1ea5p th\u00eam nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng do binh bi\u1ebfn \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u gi\u1ebft ch\u00f3c qu\u00e1 nhi\u1ec1u, m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 qu\u00fd, \u0111au l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, t\u1ea1m ng\u1eebng y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a xu\u00e2n. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tha t\u1ed9i ch\u1ebft cho t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 hai l\u1ed9 v\u00e0 qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n c\u1ea5p t\u1ed1c, qu\u00e2n tr\u1ea1m d\u1ecbch v\u00ec vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, giao chi\u1ebfn, ho\u1eb7c t\u1eebng b\u1eaft gi\u1ebft binh l\u00ednh ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty ban th\u01b0\u1edfng, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1eb7c chi. D\u00e2n hai l\u1ed9 v\u00ec vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m lao d\u1ecbch, x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kh\u00f3a v\u00e0 ph\u00fa d\u1ecbch trong t\u01b0\u01a1ng lai. Nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a b\u1ecf. C\u00e1c vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u00f4ng g\u1ea5p \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 vi\u1ec7c n\u1ed9p v\u0103n b\u1ea3n kh\u1ea3o x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, t\u1ea1m ng\u01b0ng, \u0111\u1ee3i khi bi\u00ean s\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n s\u1ebd thi h\u00e0nh nh\u01b0 c\u0169. C\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 d\u00e2n b\u1eafn cung n\u1ecf hi\u1ec7n c\u00f2n n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu \u0103n do An ph\u1ee7 s\u1ee9 x\u00e9t c\u1ea5p c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c \u00e2m vi\u1ebft: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng s\u00e1ng, nghe d\u00f9ng sai l\u1ea7m, b\u00ean ngo\u00e0i hao t\u1ed5n qu\u00e2n l\u1eef, b\u00ean trong hao t\u1ed5n d\u00e2n ch\u00fang. V\u00f9ng \u0111\u1ea5t T\u1ea7n, T\u1ea5n \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu kh\u1ed5 s\u1edf. \u0110\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y, l\u1ed7i t\u1ea1i Tr\u1eabm. H\u00e3y ban \u01a1n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t k\u1ebb kh\u1ed1n c\u00f9ng, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a \u0103n n\u0103n s\u1eeda l\u1ed7i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i vi\u1ebft: <i>&#8220;L\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n g\u00e2y h\u1ecda, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, h\u00e3y t\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf m\u00e0 thi h\u00e0nh, mong ph\u01b0\u01a1ng xa \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n ph\u1ea7n n\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(N\u00ean tra c\u1ee9u t\u00ean ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ec3 th\u00eam v\u00e0o. L\u00fac \u0111\u00f3, Nguy\u00ean Gi\u00e1ng, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i<a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i, ch\u1eef 'H\u1ed9i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 322, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1800-10\" href=\"#footnote-1800-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, H\u00e0n Duy \u0111\u1ec1u l\u00e0 H\u1ecdc s\u0129. <i>B\u1ea3n Chu ch\u00e9p: Khi m\u1edbi d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ee9c \u00e2m, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e1nh tr\u1eadn n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed kh\u00e1c v\u1edbi qu\u00e2n v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i, nay theo \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/i><\/p>\n<p>[54] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng th\u00e0nh La Ng\u1ed9t n\u00ean sai Tri\u1ec7u Ti\u1ebft xem x\u00e9t, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec l\u1ec7nh b\u1ecf h\u1ee7y r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Vi\u1ec7c qu\u00e2n th\u1ee7y c\u1ee7a gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng d\u00f2 x\u00e9t, e r\u1eb1ng s\u1ebd v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng \u1edf Th\u1ea1ch Ch\u00e2u, n\u00ean l\u1ec7nh cho L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u1eafp n\u01a1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c \u1edf Ph\u1ee7 Ninh, l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. Th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u00e0 b\u1ea3o T\u00e2n Th\u1ea3o, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ebfn n\u1eefa.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u1ec1 vi\u1ec7c gi\u1eef hay b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng n\u00ean \u0111\u1ee3i L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xem x\u00e9t r\u1ed3i m\u1edbi b\u00e0n. Vua n\u00f3i: <em>&#8220;N\u1ebfu L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef, th\u00ec sao?&#8221;<\/em> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <em>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e2y b\u1ea3o v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, th\u00ec gi\u1eef l\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng sao.&#8221;<\/em> Vua n\u00f3i: <em>&#8220;N\u1ebfu mu\u1ed1n gi\u1eef, t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i x\u00e2y b\u1ea3o.&#8221;<\/em> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>&#8220;X\u00e2y b\u1ea3o s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Hi\u1ec7n nay, sau khi Ph\u1ee7 Ninh v\u1eeba th\u1ea5t th\u1ee7, tinh th\u1ea7n qu\u00e2n s\u0129 \u0111ang suy s\u1ee5p, l\u1ea1i x\u00e2y b\u1ea3o trong \u0111\u1ea5t gi\u1eb7c, t\u1ea5t s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. D\u00f9ng qu\u00e2n s\u0129 \u0111ang suy s\u1ee5p \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111ang tranh gi\u00e0nh quy\u1ebft li\u1ec7t, \u1eaft s\u1ebd sinh bi\u1ebfn. Hu\u1ed1ng chi, nh\u00e2n l\u1ef1c \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111ang m\u1ec7t m\u1ecfi, kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c cung \u1ee9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o!&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <em>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng n\u00ean ti\u1ebfc nh\u1eefng t\u00e0i l\u1ef1c \u0111\u00e3 b\u1ecf ra, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ecf \u0111i th\u00f4i. Nh\u01b0ng v\u1edbi ba ngh\u00ecn qu\u00e2n hi\u1ec7n c\u00f3 \u1edf \u0111\u00f3, c\u00f9ng l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/em> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>&#8220;Nay L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111ang xem x\u00e9t, s\u1ebd b\u00e1o c\u00e1o g\u1ea5p, \u0111\u1ee3i b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u1ebfn r\u1ed3i b\u1ecf c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <em>&#8220;Th\u00e0nh La Ng\u1ed9t kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>&#8220;Vi\u1ec7c th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i ch\u01b0a c\u1ea7n b\u00e0n, nh\u01b0ng ngay c\u1ea3 L\u00fd M\u1ee5c c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i nh\u1ecf m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e0ng. Ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ng\u1eafn g\u1ecdn, kh\u00f4ng c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n hai l\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng ba l\u1ea7n. N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec th\u00e0nh La Ng\u1ed9t ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ee3i nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng x\u00e2y d\u1ef1ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec vi\u1ec7c l\u00e0m qu\u00e1 v\u1ed9i v\u00e0ng. Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: &#8216;Qu\u00e2n t\u1eed gi\u1eef kh\u00ed c\u1ee5 trong ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee3i th\u1eddi c\u01a1 m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.&#8217; V\u00ec v\u1eady, &#8216;h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1edf ng\u1ea1i.&#8217;<\/em><\/p>\n<p><em>Nay h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi c\u01a1, n\u00ean g\u1eb7p tr\u1edf ng\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. B\u1eadc ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft th\u1eddi c\u01a1, n\u00ean V\u0103n V\u01b0\u01a1ng ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi C\u00f4n Di. Khi ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch ch\u01b0a th\u1ec3 chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n ph\u1ea3i ph\u1ee5c v\u1ee5 h\u1ecd, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u00e0m n\u00ean V\u0103n V\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e2u c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u00e1nh thi\u1ec7n c\u1ee7a \u00f4ng! <\/em><\/p>\n<p><em>Hi\u1ec7n nay, nh\u00e2n t\u00e0i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e8n luy\u1ec7n, t\u00e0i l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u1ee7, phong t\u1ee5c ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i, ch\u00ednh l\u1ec7nh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, ban m\u1ed9t m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u00f2n lo ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u1ecbu tu\u00e2n theo, th\u00ec vi\u1ec7c ch\u01b0a th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Nhung \u0110\u1ecbch l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ec5 hi\u1ec3u. Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng v\u00e0o th\u1eddi Chu suy, phong t\u1ee5c h\u1ee7 b\u1ea1i, nh\u00e2n t\u00e0i \u00edt \u1ecfi. Kinh Thi n\u00f3i: &#8216;\u0110\u1ee9c m\u1ecfng nh\u01b0 l\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ecdng S\u01a1n Ph\u1ee7 n\u00e2ng \u0111\u1ee1, y\u00eau m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8217; L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ecdng S\u01a1n Ph\u1ee7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u00edch \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng ai gi\u00fap \u0111\u1ee1. Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng Tr\u1ecdng S\u01a1n Ph\u1ee7 h\u1ee3p s\u1ee9c, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, khi nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, m\u1edbi ti\u1ebfn h\u00e0nh chinh ph\u1ea1t. V\u00ec v\u1eady, khi Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng chinh ph\u1ea1t, \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i: &#8216;H\u00e1i c\u1ecf li\u00ean, \u1edf ru\u1ed9ng m\u1edbi, \u1edf \u0111\u1ea5t c\u00e0y.&#8217; \u00dd n\u00f3i Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i trong thi\u00ean h\u1ea1, r\u1ed3i m\u1edbi s\u1eed d\u1ee5ng, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 chinh ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. <\/em><\/p>\n<p><em>Nay mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh gi\u1eef, th\u00ec lo t\u01b0\u1edbng s\u00fay kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, mu\u1ed1n v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, v\u1eadt li\u1ec7u, th\u00ec lo Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00e0i l\u1ef1c qu\u1ed1c gia v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e0n \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Vua lo l\u1eafng v\u00ec thi\u1ebfu nh\u00e2n t\u00e0i, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <em>&#8220;Quan v\u0103n gi\u1ecfi nh\u1ea5t c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01a1 ph\u00fa, khi \u0111\u00e3 l\u00e0m quan, th\u00ec nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecdc kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec1u do l\u1ea1i d\u1ecbch quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Quan v\u00f5 ho\u1eb7c xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169, ho\u1eb7c l\u00e0 con em, ch\u1ec9 c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i s\u1ee9 kh\u00e1ch, th\u00ec danh ti\u1ebfng v\u00e0 ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ebfn. Phong t\u1ee5c n\u00e0y hi\u1ec7n nay ch\u01b0a th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n, n\u00ean vi\u1ec7c thi\u1ebfu nh\u00e2n t\u00e0i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1. Ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ec7 h\u1ea1 ki\u00ean tr\u00ec th\u1ef1c hi\u1ec7n, t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c th\u1ef1c ch\u1ea5t, phong t\u1ee5c d\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, ch\u00ednh l\u1ec7nh d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, th\u00ec nh\u00e2n t\u00e0i cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd kh\u00f4ng thi\u1ebfu.&#8221;<\/em> Vua vui l\u00f2ng, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3, b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t v\u00e0 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><em>(Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd m\u00f9ng 2 th\u00e1ng gi\u00eang, b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, Vua v\u00e0 An Th\u1ea1ch b\u00e0n lu\u1eadn, nh\u1eadt l\u1ee5c ghi v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 3, b\u1ea3n Chu ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y, nay theo \u0111\u00f3. Vua n\u00f3i: &#8220;V\u0103n V\u01b0\u01a1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221; An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1eafng ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3. L\u1eddi n\u00f3i n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi l\u1eddi n\u00f3i khi m\u1ec7nh m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng Tuy, Ng\u00e2n v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 5 th\u00e1ng 3, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/em><\/p>\n<p>[55] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110\u00e3 c\u1eed Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m quy\u1ec1n Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9. Nghe n\u00f3i t\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty thay \u0111\u1ed5i, quan binh kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ch\u1ee9c danh kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c, l\u00e0m m\u1ea5t uy nghi. Nay \u0111\u00e3 b\u1ecf th\u00e0nh tr\u1ea1i, m\u1ed9t l\u1ed9 quan binh giao cho Ti\u1ebft xem x\u00e9t, cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c m\u00e0 Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty \u0111\u1ed5i \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c ho\u1eb7c b\u00e3i ch\u1ee9c, th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i, s\u1eed d\u1ee5ng \u00edt quan qu\u00e2n, l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng y\u1ebfu, ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Di l\u00e0 Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf, Tri\u1ec7u Ho\u00e0i Thu\u1eadn d\u1eabn d\u1eaft ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1 \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, c\u00f9ng v\u1edbi h\u01a1n t\u00e1m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, c\u0169ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u do K\u1ebf Th\u1ebf, Ho\u00e0i Thu\u1eadn chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi Di t\u00ednh t\u00ecnh hung h\u00e3n, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i v\u1ed7 v\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t th\u1ea5y \u00fd h\u1ecd ch\u1eafc ch\u1eafn t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 c\u00f4ng m\u1edf mang b\u1edd c\u00f5i, nay th\u1ea5y b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, s\u1ee3 r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd nghi ng\u1edd, lo s\u1ee3, kh\u00f4ng y\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn sinh s\u1ef1, nh\u01b0 v\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft c\u00e1nh c\u1ee7a M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. (Vi\u1ec7c M\u00e3 Ch\u00ed Th\u00e0nh \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 3. Tr\u00ean th\u00ec nh\u00e2n vi\u1ec7c Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c b\u1ecb giam, Tuy \u0110\u1ee9c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, K\u1ebf Th\u1ebf c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n tr\u1eafc, nh\u00e2n l\u00fac say r\u01b0\u1ee3u n\u00f3i ra, khi\u1ebfn b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i l\u1eadp m\u01b0u.) <\/i><\/p>\n<p><i>B\u1edfi Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ea1, l\u1ea1i c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 k\u1ebb m\u00e0 gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y s\u1ee3, n\u1ebfu m\u1ed9t mai b\u1ecb l\u00e0m nh\u1ee5c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd d\u1ed1c s\u1ee9c. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00eanh v\u1ef1c Ng\u1ea1c, ch\u1ec9 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo xa.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u00ed m\u1eadt ch\u1ec9 huy Tri\u1ec7u Ti\u1ebft an \u1ee7i Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf, Tri\u1ec7u Ho\u00e0i Thu\u1eadn, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd sinh nghi ng\u1edd, lo s\u1ee3, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi chi\u00eau d\u1ee5 c\u0169ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ed7 v\u1ec1. \u0110i\u1ec1u qu\u00fd l\u00e0 trong l\u00fac d\u00f9ng binh kh\u00f4ng sinh s\u1ef1, v\u00e0 khi c\u1ea5p b\u00e1ch \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, c\u00f9ng nhau nh\u01b0 c\u00e1nh tay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c Tuy \u0110\u1ee9c, s\u1ef1 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi binh, vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ecf hay gi\u1eef kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng. Nay b\u1ecf th\u00e0nh La Ng\u1ed9t, kh\u00e1c v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u1ec7nh b\u00e3i b\u1ecf, ch\u1eafc ch\u1eafn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ho\u1ea3ng s\u1ee3, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n tr\u1eafc, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd nh\u00e2n \u0111\u00f3 sinh s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft ph\u1ea3i an \u1ee7i Chi\u1ebft K\u1ebf Th\u1ebf, Tri\u1ec7u Ho\u00e0i Thu\u1eadn, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd nghi ng\u1edd, lo s\u1ee3, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean theo d\u00f5i h\u1ecd.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ee9c, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 h\u1ecd sinh l\u00f2ng ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 s\u1ee3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i qu\u00e1 m\u1ee9c l\u1ea1i khi\u1ebfn h\u1ecd sinh ki\u00eau ng\u1ea1o v\u00e0 ng\u1ed7 ng\u01b0\u1ee3c. Hi\u1ec7n nay c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u00ed m\u1eadt theo d\u00f5i, xem x\u00e9t nh\u1eefng m\u1ea7m m\u1ed1ng gian tr\u00e1 c\u1ee7a h\u1ecd.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[57] Vua l\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 xin h\u00f2a, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng n\u00ean t\u1ecf r\u00f5 \u00fd mu\u1ed1n h\u00f2a \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ee5t ch\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd, r\u1ed3i t\u1eeb t\u1eeb th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ecbch.<\/p>\n<p>[58] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c L\u00fd T\u0129nh n\u00f3i v\u1ec1 ph\u00e9p d\u00f9ng binh k\u1ef3 ch\u00ednh, cho r\u1eb1ng binh ph\u00e1p n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng th\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c; n\u1ebfu th\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c c\u00e1c quan Tam ty s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 gi\u00e1m ngh\u1ecb v\u1ec1 ph\u00e9p mu\u1ed1i. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi th\u00eam theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 3, ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 2, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n v\u1ec1 h\u01b0u qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u01b0\u1edbc hai quan, \u0111i l\u00e0m Tri L\u00e2m Giang qu\u00e2n; <i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: H\u00e0n Gi\u00e1ng v\u00ec th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c tuy\u00ean ph\u1ee7 n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri Th\u00e1i ch\u00e2u, Ph\u00e1n quan L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0111i l\u00e0m Tri L\u00e2m Giang qu\u00e2n. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c H\u00e0n Gi\u00e1ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng. L\u1ec5 b\u1ed9 lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111i l\u00e0m Tri Quang H\u00f3a qu\u00e2n; H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u1ea7n Nh\u1eef Hi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111i l\u00e0m Tri Nam Khang qu\u00e2n; Ho\u00e0ng th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Nh\u1eef ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'Nh\u1eef ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/35, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 335 truy\u1ec7n Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1800-11\" href=\"#footnote-1800-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, an tr\u00ed \u1edf \u0110\u00e0m ch\u00e2u. L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00ec tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ea5n v\u00e0 Tr\u1ea7n Nh\u1eef Hi v\u00ec l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u00fang qu\u00e1 s\u1ee9c, Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00ec \u0111\u1ec3 m\u1ea5t Ph\u1ee7 Ninh b\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua b\u00e0n v\u1ec1 t\u1ed9i c\u1ee7a L\u1eef \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra nh\u00e2n ngh\u0129a nh\u01b0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, chuy\u00ean l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c gian tr\u00e1 \u0111\u1ec3 h\u1ea1i vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0 vi\u1ec7c ch\u00e9m ng\u01b0\u1eddi \u1edf Hoang \u0110\u00f4i, kh\u00f4ng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n ch\u1ec9 l\u00e0 may m\u1eafn m\u00e0 th\u00f4i!&#8221;<\/i> Vua c\u0169ng n\u00f3i \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng su\u00fdt n\u1eefa g\u00e2y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh ph\u1ea3i l\u1ea5y ch\u0103n b\u00f4ng b\u1ecdc m\u00ecnh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ti\u1ebfng \u1ed3n \u00e0o c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eadp, \u00fd h\u1eafn ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf \u0111i, sau \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ta, ta mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i; gi\u1eef l\u1ea1i th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i, \u0111\u1ec3 che \u0111\u1eady sai l\u1ea7m trong k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 t\u1ed9i c\u1ee7a Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c, cho r\u1eb1ng h\u1eafn c\u00f9ng t\u1ed9i v\u1edbi L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ed9i c\u1ee7a Ph\u1ee5c Khu\u00ea nh\u1eb9, vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y n\u1ed5i l\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Tuy \u0110\u1ee9c, c\u0169ng l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u1ea1c. H\u01a1n n\u1eefa, Tuy \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng v\u1ea1ch r\u00f5 bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u01b0a ch\u1ecbu ng\u1eebng binh, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng sau khi ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00e1i chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e2m nh\u1eadp \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec vi\u1ec7c g\u00e2y h\u1ea5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Ph\u1ee5c Khu\u00ea.&#8221;<\/i> Vua l\u1ea1i n\u00f3i t\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u1ea1c c\u0169ng l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi sai khi\u1ebfn qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ea1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh, tr\u1eadn Ho\u00e0i Ninh th\u1eafng c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 may m\u1eafn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 gi\u1ecfi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i may m\u1eafn. Ch\u1ec9 v\u00ec giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m qu\u00e1 m\u1ee9c n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1ebfn n\u00f4ng n\u1ed7i n\u00e0y.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u gian tr\u00e1, khi\u1ebfn H\u00e0n Gi\u00e1ng m\u1eafc sai l\u1ea7m, vi\u1ec7c l\u00e0m h\u1ecfng hai l\u1ed9 \u0111\u1ec1u do Ng\u1ea1c, Ng\u1ea1c th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u1ed9i l\u1ed7i, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi sai khi\u1ebfn qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi th\u00edch c\u00f4ng danh \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i, ai m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch c\u00f4ng danh, l\u1ea1i c\u00f2n ph\u1ea3i v\u00ec n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi th\u00edch c\u00f4ng danh t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00edch c\u00f4ng danh, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng b\u1ecf, nh\u01b0ng ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y ngh\u0129a l\u00e0m ch\u1ee7, n\u1ebfu tr\u00e1i ngh\u0129a m\u00e0 th\u00edch danh th\u00ec ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00f9ng \u0111\u1ee9c \u00e2m nh\u1eadn t\u1ed9i, d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u1edd t\u1ed9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tha t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Gi\u00e1ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng, gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u00e1ch H\u00e0n Gi\u00e1ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe d\u00f9ng k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i, tr\u00e1i v\u1edbi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban \u0111\u1ea7u. Th\u1ed1ng ch\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch, an \u1ee7i v\u00e0 lo l\u1eafng thi\u1ebfu m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. B\u1ea5t ng\u1edd kh\u1edfi binh chinh ph\u1ea1t, x\u00e2m nh\u1eadp v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hoang vu. Qu\u00e2n l\u00ednh ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng th\u01b0\u01a1ng vong trong c\u00e1c tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, trai tr\u00e1ng ph\u1ea3i v\u1ea5t v\u1ea3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Tin t\u1ee9c bi\u00ean gi\u1edbi d\u1ed3n d\u1eadp, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe tin \u0111\u1ec1u ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i> L\u1eddi chi\u1ebfu do H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Nguy\u00ean Gi\u00e1ng so\u1ea1n. <i>(L\u1eddi chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aNg\u1ecdc \u0110\u01b0\u1eddng T\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m nghe l\u1eddi \u0111\u1ee9c \u00e2m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh v\u00e0 h\u1ed1i l\u1ed7i. V\u1ea3 l\u1ea1i, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec7n nay, l\u00e0 do gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u00e1nh ph\u00e1 v\u00e0 v\u00e2y h\u00e3m b\u1ea3y tr\u1ea1i \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf, n\u00ean m\u1edbi sai th\u1ea7n \u0111\u1ebfn kinh l\u00fd. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u00fang v\u1eabn c\u00f2n ngang ng\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a \u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, vi\u1ec7c chi\u00eau h\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i c\u1ed1 \u00fd mu\u1ed1n \u0111\u1ed9ng binh m\u00e3! May m\u1eafn l\u00e0 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u01a1i xu\u1ea5t qu\u00e2n, gi\u1ebft ch\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng c\u00f9ng chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ng\u00e0n h\u00e0ng v\u1ea1n t\u00ean, d\u00f9 m\u1ea5t m\u1ea5y \u0111\u1ed3n nh\u1ecf \u1edf Ph\u1ee7 Ninh, nh\u01b0ng s\u1ed1 gi\u1ebft ch\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, qu\u00e2n ta ch\u01b0a h\u1ec1 b\u1ecb nh\u1ee5t ch\u00ed.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c cung c\u1ea5p qu\u00e2n nhu \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang, l\u00e0 do chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 x\u1eed tr\u00ed sai l\u1ea7m, an ph\u1ee7 ty l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p g\u00ec, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ed1n xa x\u00f4i, b\u1ea3n ty nghe tin mu\u1ed9n, li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh mi\u1ec5n tr\u1eeb, \u0111\u1ec3 d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n, t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2y, th\u00ec ch\u01b0a t\u1eebng b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p s\u1ee9c l\u1ef1c. Nay l\u1eddi \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u1ea3m thu\u1ebf hai n\u0103m, c\u0169ng l\u00e0 v\u00ec lo tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ea3n ty v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 thu\u1ebf m\u00e1 m\u00e0 th\u00f4i. Hu\u1ed1ng chi b\u1ecdn ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft, v\u00f9ng Quan Thi\u1ec3m m\u01b0a thu\u1eadn, l\u00faa m\u1ea1ch s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n d\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n sai ng\u01b0\u1eddi trung th\u1ef1c \u0111\u00e1ng tin \u0111i xem x\u00e9t kh\u1ea3o nghi\u1ec7m, \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1ed1i tr\u00e1.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay l\u1eddi \u0111\u1ee9c \u00e2m n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, l\u1ed7i t\u1ea1i b\u1ec7 h\u1ea1, \u1eaft l\u00e0 s\u1ee3 c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u tr\u00ecnh qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng th\u00e1nh th\u00ednh. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang mu\u1ed1n uy ph\u1ee5c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 \u0111\u00e2u c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3 kh\u0103n, m\u00e0 v\u1ed9i ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 lao d\u00e2n g\u00e2y h\u1ecda ban b\u1ed1 \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, n\u1ebfu l\u1ecdt \u0111\u1ebfn tai gi\u1eb7c, th\u00ec ch\u1eb3ng kh\u00e1c n\u00e0o t\u1ef1 l\u1ed9 r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c m\u1ea1nh y\u1ebfu c\u1ee7a trung nguy\u00ean, th\u1ea7n s\u1ee3 r\u1eb1ng \u00fd \u0111\u1ecbnh k\u00eau g\u00e0o xin h\u00f2a c\u1ee7a gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n, ch\u00fang l\u1ea1i bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sau n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng xu\u1ea5t qu\u00e2n n\u1eefa, th\u00ec m\u00f9a thu n\u00e0y ch\u00fang t\u1eadp trung binh l\u1ef1c \u0111\u00e1nh v\u00e0o m\u1ed9t l\u1ed9, x\u00e2m l\u1ea5n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, l\u1ea5y g\u00ec ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1? Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u00e0y vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1edbn v\u1ec1 c\u00f4ng th\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng nghe l\u1eddi sai l\u1ea7m, th\u00ec d\u00f9 th\u1ea7n c\u00f3 n\u00f3i n\u1eefa c\u0169ng ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1edd t\u1ed9i, mong s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Th\u00e2n th\u1ea7n m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111i hay \u1edf, ch\u1eb3ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc g\u00ec, ch\u1ec9 ti\u1ebfc vi\u1ec7c l\u1edbn bi\u00ean ph\u00f2ng, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1ea7n h\u1ebft l\u00f2ng th\u00e0nh b\u00e1o qu\u1ed1c, m\u00e0 b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n trong ngo\u00e0i lung lay, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u, t\u1eeb nay ai d\u00e1m x\u00f4ng pha g\u00e1nh v\u00e1c \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh? Nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ec9 bi\u1ebft an th\u00e2n h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, \u1eaft s\u1ebd ng\u1ed3i nh\u00ecn b\u1ecdn th\u1ea7n b\u1ecb gi\u00e8m pha nh\u1ee5c nh\u00e3, ti\u1ebfn tho\u00e1i kh\u00f4ng l\u1ed1i, m\u00e0 t\u1ef1 cho l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, ch\u00e9m gi\u1ebft, b\u1eaft s\u1ed1ng, chi\u00eau h\u00e0ng kh\u00f4ng \u00edt, hu\u1ed1ng chi \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee3 H\u00f2a, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nhi\u1ec1u l\u00e0ng m\u1ea1c. Nay gi\u1eb7c ph\u00eda T\u00e2y ch\u1ec9 d\u00e1m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n c\u00e1ch xa m\u1ed9t hai tr\u0103m d\u1eb7m, khi\u1ebfn ch\u00fang b\u1ecf m\u1ea5t nh\u00e0 c\u1eeda, gi\u00e0 tr\u1ebb ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c, \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u1ee1 vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y m\u00f9a xu\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n. Ch\u00fang tuy th\u1ec9nh tho\u1ea3ng xu\u1ea5t binh m\u00e3, nh\u01b0ng th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u00e3 suy y\u1ebfu, l\u1ea1i thua tr\u1eadn \u1edf Hoang \u0110\u00f4i, Ho\u00e0i Ninh, ch\u1ec9 c\u00f3 Ph\u1ee7 Ninh b\u1ecb h\u1ea1i, n\u1ebfu x\u00e9t to\u00e0n c\u1ee5c th\u00ec th\u1eafng b\u1ea1i \u0111\u00e3 r\u00f5. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c xu\u1ea5t qu\u00e2n l\u00e0m c\u00f4ng, khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, qu\u00e2n s\u0129 d\u0169ng c\u1ea3m ra s\u1ee9c l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec1u n\u1ea3n l\u00f2ng, l\u00e0m sao kh\u00edch l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u0129 kh\u00ed, ch\u1ec9 c\u00f3 k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Gi\u00e1ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Gi\u00e1ng \u0111i tuy\u00ean ph\u1ee7, tr\u1ef1c ti\u1ebfp giao cho hai k\u1ebf s\u00e1ch c\u00f4ng v\u00e0 th\u1ee7, nh\u01b0ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u00f4ng bi\u1ebft, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c cho r\u1eb1ng Gi\u00e1ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1eadt ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, s\u1ee3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng, n\u00ean c\u00f9ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, t\u00e2u xin v\u1ea1ch r\u00f5 m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 giao cho Gi\u00e1ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00e1t binh. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u0169ng xin kh\u00f4ng d\u00ednh l\u00edu \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ec1u giao cho Gi\u00e1ng.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u0111\u1ee9c \u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ec1u giao cho Gi\u00e1ng. B\u1ea3n Chu c\u00f3 ghi ch\u00fa r\u1eb1ng: Ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a Gi\u00e1ng bi\u1ec7n minh cho l\u1ed7i l\u1ea7m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u00f3a b\u1ecf. Nay theo b\u1ea3n m\u1edbi v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e0n Gi\u00e1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1edd c\u00e1o th\u00e2n, s\u1eafc l\u1ec7nh, \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean, \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 thu nh\u1eadn nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Khi v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u00f4ng ph\u00e2n ph\u00e1t ti\u1ec1n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0103n xin, \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan v\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n, khi\u1ebfn binh s\u0129 \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn. \u00d4ng c\u00f2n \u0111o\u1ea1t ng\u1ef1a c\u1ee7a k\u1ef5 binh, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u!&#8221;<\/i>, r\u1ed3i \u0111em ng\u1ef1a chia cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00f4m \u0111\u1ea7u ng\u1ef1a m\u00e0 kh\u00f3c. \u00d4ng ch\u1ec9 tin d\u00f9ng Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c v\u00e0 V\u0103n L\u01b0\u1ee3ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e0ng, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. Gi\u1eb7c xu\u1ea5t binh tranh gi\u00e0nh Ph\u1ee7 Ninh B\u1ea3o, chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c; r\u1ed3i g\u1ea5p r\u00fat t\u1ea5n c\u00f4ng La Ng\u1ed9t Th\u00e0nh, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf, qu\u00e2n Kh\u00e1nh Ch\u00e2u l\u1ea1i xu\u1ea5t binh, b\u00e8n n\u1ed5i lo\u1ea1n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo l\u1eafng, b\u00e8n b\u00e3i binh, b\u1ecf La Ng\u1ed9t Th\u00e0nh v\u00e0 Ph\u1ee7 Ninh.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu tr\u00e1ch t\u1ed9i H\u00e0n Gi\u00e1ng, ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 <i>&#8220;t\u1ef1 \u00fd ph\u00e1t binh chinh ph\u1ea1t&#8221;<\/i>, nh\u01b0ng Vua cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ed5i <i>&#8220;t\u1ef1 \u00fd&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;b\u1ea1o ph\u00e1t&#8221;<\/i>, v\u00ec H\u00e0n Gi\u00e1ng th\u1ef1c ra \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 xu\u1ea5t qu\u00e2n, nh\u01b0ng c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed sai l\u1ea7m, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n ch\u01b0a t\u1eebng khen H\u00e0n Gi\u00e1ng c\u00f3 tr\u00ed l\u01b0\u1ee3c, xem ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 5. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi th\u1ea7n v\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n l\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh, xem ng\u00e0y 24 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<p>[63] Vua b\u00e0n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, cho r\u1eb1ng qu\u1ea3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111i qua 13 huy\u1ec7n d\u00f2 h\u1ecfi v\u1ec1 m\u1ea1ch m\u00f9a \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u0169ng hi\u1ec3u r\u00f5. T\u1eadp b\u1eafn cung ch\u00edn \u0111\u1ea5u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1eafn xa h\u01a1n m\u1ee9c th\u01b0\u1eddng c\u0169ng khuy\u00ean nhau r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, quan ph\u1ee7 t\u1ea5t s\u1ebd c\u00f3 th\u01b0\u1edfng. L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ed9 l\u1edbn l\u00e0m \u0111\u00f4 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ed9 l\u1edbn l\u00e0m \u0111\u00f4 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh, ch\u1eef 't\u00e1c' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'b\u1ea3o', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1800-12\" href=\"#footnote-1800-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng qu\u1ea3n h\u1ea1t nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 ti\u1ec1n \u00e1n, n\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf ngay, th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 ti\u1ec1n \u00e1n h\u00e3m h\u1ea1i. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u00e1p l\u1ec7nh r\u1ea5t t\u1ed1t, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb t\u1eeb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>C\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng d\u00e2n, Vua cho r\u1eb1ng n\u00ean l\u00e0m d\u1ea7n d\u1ea7n, ch\u1ec9 giao cho tri huy\u1ec7n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng ph\u1ea7n l\u1edbn tri huy\u1ec7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u1ee3p, kh\u00f4ng th\u1ec3 giao ph\u00f3, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i tri huy\u1ec7n.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3, c\u00f2n kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi ph\u1ea1m ph\u00e1p l\u1ec7nh g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n. N\u1ebfu giao cho tri huy\u1ec7n l\u00e0m, th\u00ec s\u1ef1 x\u00e1o tr\u1ed9n s\u1ebd c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. \u0110\u1ebfn khi x\u00e1o tr\u1ed9n \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1edbn m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1ecb t\u1ed9i, e r\u1eb1ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp. H\u01a1n n\u1eefa, ph\u1ee5ng h\u00e0nh ph\u00e1p l\u1ec7nh kh\u00f4ng l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng d\u00e2n m\u00e0 l\u1eadp t\u1ee9c tr\u1ecb t\u1ed9i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ngay c\u1ea3 b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ed9i tr\u00e1ch c\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf ch\u00e2u huy\u1ec7n?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch l\u1ea1i b\u00e0n v\u1edbi Vua v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay, c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc. Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean. V\u00ec nh\u1eefng s\u0129 \u0111\u1ea1i phu \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn r\u1ea5t \u00edt, b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eeba l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec, li\u1ec1n b\u1ecb x\u00f4n xao kinh ng\u1ea1c, hu\u1ed1ng chi trong 20 v\u1ea1n h\u1ed9 d\u00e2n ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb ngu mu\u1ed9i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c k\u00edch \u0111\u1ed9ng, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m g\u00ec sao? \u300aThuy\u1ebft m\u1ec7nh\u300b n\u00f3i: &#8220;<\/i>N\u1ebfu thu\u1ed1c kh\u00f4ng l\u00e0m cho\u00e1ng v\u00e1ng, b\u1ec7nh s\u1ebd kh\u00f4ng kh\u1ecfi.<i>&#8221; N\u1ebfu mu\u1ed1n kh\u1ecfi b\u1ec7nh, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 cho\u00e1ng v\u00e1ng? Nay vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 h\u00e3i, ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ee3 b\u1ecb sung l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o ti\u1ec7p m\u00e0 th\u00f4i. Gi\u1ea3 s\u1eed t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb sung l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o ti\u1ec7p, th\u00ec Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n, s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn lo\u1ea1n.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u01b0a t\u1eebng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u00fang, h\u00e1 c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o s\u1ee3 l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn n\u1ed5i lo\u1ea1n?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang h\u1ee3p l\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i th\u00ec th\u00e0nh th\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3<a class=\"footnote\" title=\"D\u00e2n ch\u00fang h\u1ee3p l\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i th\u00ec th\u00e0nh th\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 11 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 327 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch vi\u1ebft: 'D\u00e2n ch\u00fang h\u1ee3p l\u1eddi m\u00e0 nghe th\u00ec th\u1eafng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3 v\u1eady.'\" id=\"return-footnote-1800-13\" href=\"#footnote-1800-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>; t\u1eeb tr\u00ean \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn h\u1ecd, tuy tr\u00e1i v\u1edbi t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nay vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay \u0111\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh. Nh\u01b0ng th\u1ea7n tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi \u1edf t\u00e1m h\u01b0\u01a1ng h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Nh\u01b0 v\u1eady h\u1ee3p \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i m\u00e0 b\u00e0n, ch\u1eafc ch\u1eafn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7t ng\u00f3n tay, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m chung c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Nay l\u00e0m b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb gi\u1eb7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb gi\u1eb7c, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1eadp luy\u1ec7n th\u00e0nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. \u0110\u00e3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft b\u1eafn cung, l\u1ea1i d\u00f9ng c\u1edd tr\u1ed1ng thay \u0111\u1ed5i tai m\u1eaft h\u1ecd, d\u1ea7n d\u1ea7n th\u1ecfa thu\u1eadn mi\u1ec5n thu\u1ebf, l\u00ean phi\u00ean thay qu\u00e2n l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n tu\u1ea7n ki\u1ec3m, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho \u0111\u00f4 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c th\u00ec th\u01b0\u1edfng, ho\u1eb7c cho l\u00e0m quan, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd tranh nhau khuy\u00ean nh\u1ee7, sau \u0111\u00f3 cho h\u1ecd tham gia c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n m\u1ed9, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb t\u00ednh ki\u00eau ng\u1ea1o c\u1ee7a qu\u00e2n m\u1ed9, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed nu\u00f4i qu\u00e2n, vi\u1ec7c d\u1ea7n d\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u1ed5 ch\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf. Ch\u1ec9 c\u1ea7n quy\u1ebft \u0111o\u00e1n r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n ph\u00f9 phi\u1ebfm l\u00e0m lung l\u1ea1c m\u00e0 th\u00f4i. Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u00fang trong ph\u1ee7 gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 l\u00e2u d\u00e0i, giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho \u00f4ng \u1ea5y t\u1ea5t s\u1ebd th\u00e0nh c\u00f4ng. Nay c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111\u00e3 nguy\u1ec7n mi\u1ec5n th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ecf, vi\u1ec7c nu\u00f4i ng\u1ef1a v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ea7u m\u1ed1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua r\u1ea5t vui, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t t\u1ed1t, nh\u01b0ng c\u1ea7n l\u00e0m t\u1eeb t\u1eeb v\u00e0 b\u00ed m\u1eadt.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi gian \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed9i, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt, h\u00f4m nay ch\u1ec9 c\u00f3 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u1edf \u0111\u00e2y, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ed9 l\u1eddi n\u00e0y, n\u00ean m\u1edbi d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p kh\u00f4ng b\u00e3i b\u1ecf, l\u00e0 do An Th\u1ea1ch n\u1ea1p thuy\u1ebft kh\u00f4ng th\u00f4i m\u00e0 th\u00f4i. Ng\u00e0y 9, 13, 22, 24 th\u00e1ng 3, v\u00e0 ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5.)<\/i><\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ban s\u1eafc ch\u1ec9 nh\u01b0ng ch\u01b0a d\u00e1m trao. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u v\u00e0 quan phi\u00ean theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, c\u00f2n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n th\u00ec nghe theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[65] Quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7 H\u00e0n Duy t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c huy\u1ec7n t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0ng ho\u1ea3ng lo\u1ea1n. Huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, c\u00f2n c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c xin \u0111\u1ee3i l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n m\u1edbi s\u1eafp x\u1ebfp.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong m\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch b\u1ea3o gi\u00e1p, d\u00e2n l\u00e0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c t\u1eadp h\u1ee3p. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nhi\u1ec1u l\u1ea7n tranh lu\u1eadn v\u1edbi Vua r\u1ea5t kh\u1ed5 s\u1edf<a class=\"footnote\" title=\"R\u1ea5t kh\u1ed5 s\u1edf, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed binh vi\u1ebft 'r\u1ea5t m\u1ea1nh m\u1ebd'.\" id=\"return-footnote-1800-14\" href=\"#footnote-1800-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 ni\u00eam y\u1ebft \u1edf huy\u1ec7n Khai Phong v\u00e0 70 huy\u1ec7n kh\u00e1c, l\u1eadp th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 k\u00eau g\u1ecdi t\u1ed1 gi\u00e1c nh\u1eefng k\u1ebb x\u00fai gi\u1ee5c d\u00e2n ch\u00fang v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p. T\u1ea5u c\u1ee7a H\u00e0n Duy kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(\u300aChu s\u1eed\u300b v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 5 m\u1edbi ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan v\u00e0 Th\u00e1i Nh\u00e2n c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1eb7t ng\u00f3n tay. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 3, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b nh\u00e2n vi\u1ec7c Xu vi\u1ec7n n\u00f3i s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u1ec7c, ng\u00e0y 19 th\u00ec n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. \u300aChu s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aM\u1eb7c s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u300aM\u1eb7c s\u1eed\u300b ch\u1ec9 v\u00e0o ng\u00e0y 24 nh\u00e2n t\u1ea5u c\u1ee7a H\u00e0n Duy m\u00e0 ghi l\u1ea1i, \u300aChu s\u1eed\u300b l\u1ea1i b\u1ecf \u0111i. \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. Nay tham kh\u1ea3o th\u00eam \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, mong r\u1eb1ng \u0111\u1eddi sau c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u. Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 4, \u300aChu s\u1eed\u300b m\u1edbi n\u00eau t\u00ean Th\u00e1i Nh\u00e2n, \u300aT\u00e2n l\u1ee5c\u300b theo \u0111\u00f3, l\u1ea1i b\u1ecf l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Nay c\u0169ng ghi l\u1ea1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 7 nhu\u1eadn, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Ho\u00e0i Nam th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Tri\u1ec7u T\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u T\u1ebf \u0111\u00e3 h\u1eb7c t\u1ea5u c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2u B\u1ea1c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh t\u00e2n ph\u00e1p, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169 m\u00e0u \u0111\u1ecf, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[67] Quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n Tr\u1ea7m Kh\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Tr\u1ea7m Kh\u1edfi sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Giang Ninh ph\u1ee7.<\/p>\n<p><em>(T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n, v\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5, b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u00f4ng ta nh\u1eadm ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u1eeb khi c\u00f2n \u1edf \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri \u0110\u1eb7ng Ch\u00e2u v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 1.)<\/em><\/p>\n<p>[68] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c. \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n ti\u1ebfn c\u1eed Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0111\u1ed5i H\u00e0n l\u00e2m y h\u1ecdc \u00d4n C\u1ea3o l\u00e0m L\u01b0\u1ee1ng s\u1ee9 ch\u1ee9c quan, Qu\u1ea3ng T\u00e2y kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, do T\u00e2n Tri Qu\u1ebf Ch\u00e2u Ti\u00eau Ch\u00fa ti\u1ebfn c\u1eed \u00d4n C\u1ea3o t\u1eebng v\u00e0o \u0111\u1ea5t Man gi\u1ebft gi\u1eb7c, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng lao. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho \u00d4n C\u1ea3o, v\u00ec nh\u00e0 ngh\u00e8o, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p m\u1ed9t con ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ec3 \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c c\u1ea5p ng\u1ef1a tr\u1ea1m c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b. \u00d4n C\u1ea3o \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 3, trong t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.)<\/em><\/p>\n<p>[70] Ghi ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00e1u ch\u1eaft nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng h\u1ecd L\u00fd, \u00d4n C\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, \u0110\u1ee9c Th\u1ea7n v\u00e0 D\u01b0\u1ee1ng Ni\u00ean l\u00e0m Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng s\u1eed; c\u00e1c chi h\u1ec7 c\u1ee7a Cao T\u1ed5, C\u1ea3nh v\u00e0 Nguy\u00ean ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n l\u1ee5a kh\u00e1c nhau. <i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Ban chi\u1ebfu cho H\u00e0n Gi\u00e1ng, nh\u1eefng v\u0103n th\u01b0 ch\u01b0a x\u1eed l\u00fd xong c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty \u0111\u1ec1u giao cho L\u00fd Thanh Th\u1ea7n mang v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4. <i>(Chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o trong \u300aThanh Th\u1ea7n truy\u1ec1n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[72] B\u00e2n Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;\u1ede n\u00fai Th\u1ea1ch M\u00f4n, gi\u00e1p gi\u1edbi Di\u1ec7u Ch\u00e2u, v\u1eabn c\u00f2n ba b\u1ed1n tr\u0103m t\u00ean gi\u1eb7c qu\u00e2n \u0111ang t\u1ee5 t\u1eadp. B\u1ea3n ch\u00e2u \u0111ang nghi\u00eam b\u1ecb binh m\u00e3, \u0111\u1ee3i khi x\u00e1c th\u1ef1c l\u1ea1i s\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh ti\u00eau di\u1ec7t.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u th\u1ed5i ph\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1eb7c, kh\u00f4ng x\u00e9t r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u t\u1eeb B\u00e2n Ch\u00e2u, khi\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 ho\u1ea3ng s\u1ee3, d\u00e2n ch\u00fang k\u00e9o nhau ch\u1ea1y lo\u1ea1n, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng binh m\u00e3, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. N\u00ean l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng T\u0129nh x\u00e9t h\u1ecfi s\u1ef1 th\u1ef1c r\u1ed3i thi h\u00e0nh. D\u00e2n ch\u00fang v\u1eeba y\u00ean \u1ed5n, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t, g\u00e2y th\u00eam n\u00e1o \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ra l\u1ec7nh cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty ti\u1ebfn c\u1eed quan l\u1ea1i, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng l\u00e0m, t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng b\u1eb1ng La Ch\u1eedng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Ch\u01b0\u01a1ng D\u0169 l\u00e0m Tri Li\u00ean Th\u1ee7y qu\u00e2n, mu\u1ed1n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p c\u00f4ng lao \u1edf Ph\u00e1t v\u1eadn ty. Nay ti\u1ebfn c\u1eed D\u0169 th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf \u0111i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u00ecnh giao, nh\u01b0ng hi\u1ec7n \u0111ang c\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o H\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Tam ty, b\u1ea3o h\u1ecd thay \u0111\u1ed5i c\u00f4ng vi\u1ec7c. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 h\u1ee9a \u1ee9ng ph\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3, m\u00e0 l\u1ea1i ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c h\u1ecd t\u1ea5u tr\u00ecnh, th\u00ec trong l\u00f2ng h\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed1i hi\u1ec1m kh\u00edch; n\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 b\u00e3i b\u1ecf, th\u00ec H\u01b0\u1edbng \u1eaft s\u1ebd s\u1ee3 m\u00e0 ph\u1ee5c t\u00f9ng, c\u00f3 th\u1ec3 r\u0103n \u0111e \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang c\u1ea7n d\u00f9ng Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, n\u00ean ph\u1ea3i giao cho vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm nh\u1eafc nh\u1edf, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm kh\u00f4ng bi\u1ebft Ch\u01b0\u01a1ng D\u0169.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;D\u0169 \u0111\u00e3 b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, tr\u01b0\u1edbc nay kh\u00f4ng ai ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft. Th\u1ea7n c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft D\u0169, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y th\u1eed h\u1ecfi r\u1ed9ng th\u00eam.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;R\u1ea5t t\u1ed1t.&#8221;<\/i> D\u0169 l\u00e0 cha c\u1ee7a \u0110\u00f4n.<\/p>\n<p>[74] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n trong ph\u1ee7 gi\u1edbi, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00f4ng binh, mu\u1ed1n thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o l\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u1ec3 sung l\u00e0m cung ti\u1ec5n th\u1ee7. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y quy\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu th\u1eadt s\u1ef1 d\u00f9ng l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y d\u00e2n ch\u00fang luy\u1ec7n t\u1eadp binh nghi\u1ec7p, th\u00ec c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu nh\u01b0 ph\u00e1p sai d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c tu ch\u1ec9nh t\u1eeb b\u00ean trong, khi ph\u00e1p th\u00e0nh th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p sai d\u1ecbch th\u00ec nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng vi\u1ec7c binh s\u1ef1 e r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd ri\u00eang. Ban \u0111\u1ea7u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng kinh s\u1ee3, m\u00e0 vi\u1ec7c c\u0169ng d\u1ec5 th\u00e0nh.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a th\u1ec3 thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3, \u00f4ng t\u00f3m t\u1eaft tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi Vua r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ee3i \u00edch \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh binh l\u00ednh. Vua mu\u1ed1n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch Binh b\u1ed9 nh\u01b0 Ty N\u00f4ng, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c c\u01a1 quan trong kinh th\u00e0nh v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i n\u1eafm gi\u1eef c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng ri\u00eang g\u00ec Binh b\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1edfi v\u00ec Binh b\u1ed9 l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch nh\u1ea5t.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u1eddi c\u1ee7a T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o n\u00ean xem x\u00e9t th\u00eam. Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00ecnh lu\u1eadn r\u1eb1ng: An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ee3i \u00edch \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh binh l\u00ednh.&#8221;<\/i> C\u00e2u n\u00f3i n\u00e0y c\u1ee7a An Th\u1ea1ch c\u0169ng l\u00e0 v\u00ec mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p m\u1ed9 binh t\u00fac v\u1ec7 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 Nam, ch\u00e1u c\u1ee7a T\u1ed1ng B\u00ed, anh c\u1ee7a T\u1ed1ng \u0110\u1ecbch. Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n vi\u1ebft v\u0103n bia m\u1ed9 \u00f4ng. L\u00fac \u0111\u00f3 \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 quan Lang trung, c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Tam M\u00f4n B\u1ea1ch Ba, t\u1eebng \u1ee9ng chi\u1ebfu d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m vi\u1ec7c<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eebng \u1ee9ng chi\u1ebfu d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m vi\u1ec7c, 't\u1eebng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1edfng', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1800-15\" href=\"#footnote-1800-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>: M\u1ed9t l\u00e0 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i xem x\u00e9t phong t\u1ee5c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a th\u1ee7 l\u1ec7nh; Hai l\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c V\u0169 th\u1ea7n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t nh\u00e2n t\u00e0i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u1ecd ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng lo\u1ea1i; Ba l\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia; B\u1ed1n l\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u quan l\u1ea1i ph\u1ea3i quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc; N\u0103m l\u00e0 t\u0103ng th\u00eam cung ti\u1ec5n th\u1ee7 \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa. \u00d4ng c\u0169ng t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Xin b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ph\u00e1p d\u00e2n binh th\u1eddi c\u1ed5, bi\u00ean ch\u1ebf \u0111inh tr\u00e1ng, mi\u1ec5n thu\u1ebf cho h\u1ecd, kh\u00f4ng t\u1ed1n k\u00e9m c\u1ee7a quan huy\u1ec7n, m\u00e0 l\u1ea1i quen thu\u1ed9c v\u1edbi \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n chi\u1ebfn s\u0129.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u00f4ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. T\u1ed1ng \u0110\u1ea1o m\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 s\u00e1u, quan ch\u1ee9c ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Tri\u1ec1u th\u1ec9nh \u0110\u1ea1i phu, \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Ph\u00fac cung, em trai l\u00e0 T\u1ed1ng \u0110\u1ecbch c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1800-1\">Theo v\u0103n tr\u00ean, ch\u1eef '\u0111i\u1ec1u' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ch\u1eef 'tu' vi\u1ebft nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-1800-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-2\">\u300aL\u1ec5 k\u00fd\u300b quy\u1ec3n 52 \u300aTrung dung\u300b: 'N\u00f3i \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng v\u1ea5p, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng kh\u1ed1n.' C\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef 'c\u1ea5p' l\u00e0 ch\u1eef 'kh\u1ed1n' vi\u1ebft nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-1800-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-3\">S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh m\u00e3 trong ngo\u00e0i r\u1ea5t chi ti\u1ebft, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. Trong \u300aV\u0103n L\u1ed9 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 20, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' vi\u1ebft th\u00e0nh 'phu', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1800-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-4\">K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1eef 'Th\u00e1i T\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1800-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-5\">V\u01b0\u1ee3t qua c\u1ea3 th\u1eddi Tam \u0110\u1ea1i, theo s\u00e1ch tr\u00ean, ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u00e2u: 'Xem x\u00e9t c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc, ch\u01b0a c\u00f3 th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0o th\u1ecbnh tr\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng h\u01a1n c\u1ea3 th\u1eddi H\u00e1n, b\u1edd c\u00f5i r\u1ed9ng l\u1edbn'. <a href=\"#return-footnote-1800-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-6\">D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a, th\u1ebf n\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ghi l\u00e0 'D\u00f9ng binh ph\u1ea3i c\u00f3 danh ngh\u0129a m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c'. <a href=\"#return-footnote-1800-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-7\">S\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c, ch\u1eef 'l\u1ee5c' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ee5c'. X\u00e9t 'Bi\u00ean l\u1ee5c s\u00e1ch' t\u1ee9c l\u00e0 s\u00e1ch 'L\u1ed9 Ch\u00e2u bi\u00ean l\u1ee5c s\u00e1ch' vi\u1ebft t\u1eaft, trong s\u00e1ch n\u00e0y th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1800-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-8\">'Th\u01b0 t\u1eeb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec5', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1800-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-9\">C\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ed5 s\u00e1ch, 's\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ecfng', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1800-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-10\">D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i, ch\u1eef 'H\u1ed9i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 322, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1800-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-11\">Ch\u1eef 'ph\u00f3' trong 'Nh\u1eef ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/35, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 15 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 335 truy\u1ec7n Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1800-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-12\">\u0110\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ed9 l\u1edbn l\u00e0m \u0111\u00f4 ph\u00f3 b\u1ea3o ch\u00ednh, ch\u1eef 't\u00e1c' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'b\u1ea3o', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1800-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-13\">D\u00e2n ch\u00fang h\u1ee3p l\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i th\u00ec th\u00e0nh th\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 11 h\u1ea1, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 71 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 327 truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch vi\u1ebft: 'D\u00e2n ch\u00fang h\u1ee3p l\u1eddi m\u00e0 nghe th\u00ec th\u1eafng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3 v\u1eady.' <a href=\"#return-footnote-1800-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-14\">R\u1ea5t kh\u1ed5 s\u1edf, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed binh vi\u1ebft 'r\u1ea5t m\u1ea1nh m\u1ebd'. <a href=\"#return-footnote-1800-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1800-15\">T\u1eebng \u1ee9ng chi\u1ebfu d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m vi\u1ec7c, 't\u1eebng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u01b0\u1edfng', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1800-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":12,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1800","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1800","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2695,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1800\/revisions\/2695"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1800\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1800"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1800"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}