{"id":1804,"date":"2026-01-01T13:08:18","date_gmt":"2026-01-01T06:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1804"},"modified":"2026-04-28T09:17:44","modified_gmt":"2026-04-28T02:17:44","slug":"beta-quyen-223-nam-hi-ninh-thu-4-tan-hoi-1071","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-223-nam-hi-ninh-thu-4-tan-hoi-1071\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 223: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1071)","rendered":"QUY\u1ec2N 223: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1071)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u00e0 Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 thi\u1ebft tri\u1ec1u. Vua ph\u00ea: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 ch\u00e2u B\u00e2n \u0111\u00e3 sai ba t\u01b0\u1edbng chuy\u00ean tr\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n. \u0110\u00e3 mu\u1ed1n l\u00e0m qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1 gi\u1eb7c, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c sai, nghi\u00eam kh\u1eafc d\u1ea1y b\u1ea3o, ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 qu\u00e2n s\u0129.\"<\/i> L\u1ea1i sai T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed ba t\u01b0\u1edbng hu\u1ea5n luy\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n t\u0103ng qu\u00e2n \u1ee9ng ph\u00f3, th\u00ec xem x\u00e9t t\u00ecnh th\u1ebf, sai t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n \u0111i, vi\u1ec7c xong th\u00ec r\u00fat v\u1ec1. <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y tham kh\u1ea3o th\u00eam s\u00e1ch ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 4.)<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u01b0 hu\u00e2n lang trung, quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9[footnote]H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 330, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Vua b\u1ea3o C\u1ea3nh Hi\u1ebfn: <i>\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng suy t\u00e0n, khanh n\u00ean ra nh\u1eadn vi\u1ec7c s\u1ee9.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[3] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean t\u00e2u: <i>\"Gi\u00e1m qu\u00e2n ty ch\u00e2u Vi c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 g\u1eedi th\u01b0 cho ch\u00e2u Ho\u00e0n, mu\u1ed1n theo l\u1ec7 c\u0169 th\u00f4ng h\u00f2a, ch\u00e2u Ho\u00e0n \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi.\"<\/i> Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u1edf Phu Di\u00ean c\u0169ng t\u00e2u ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c, g\u1eb7p Tri th\u00e0nh Chi\u1ebft Kh\u1eafc Tuy\u1ec3n, n\u00f3i qu\u1ed1c ch\u1ee7 mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u1ea1i ch\u00e2u Tuy nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\nKhu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e0y t\u1ecf \u00fd, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 \u1edf tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh ch\u00e2u Di\u00ean, nay n\u1ebfu c\u00e1c n\u01a1i th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ec1u n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi h\u1ecd, e r\u1eb1ng tr\u1ea3 l\u1eddi sai l\u1ea7m, l\u00e0m m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i. V\u1ea3 l\u1ea1i, h\u1ecd cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed9i mu\u1ed1n thu nh\u1eadn, khi\u1ebfn h\u1ecd ki\u00eau ng\u1ea1o. Xin l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u1ee7y th\u00e1c Chi\u1ebft Kh\u1eafc Tuy\u1ec3n, \u0111\u1ee3i h\u1ecd \u0111\u1ebfn l\u1ea1i th\u00ec n\u00f3i, n\u1ebfu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n th\u00f4ng \u00fd, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh theo l\u1ec7 c\u0169 b\u00e0n v\u1edbi Tu\u1ea7n ki\u1ec3m qu\u00e2n B\u1eafc, chuy\u1ec3n b\u00e1o l\u00ean tr\u00ean, s\u1ebd c\u00f3 x\u1eed l\u00fd.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[4] H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Ph\u00fac cung L\u00e3 H\u1ed1i xin ngh\u1ec9 h\u01b0u. H\u1ed1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ec7nh c\u0169, ch\u1ec9 v\u00ec g\u1eb7p th\u1ea7y thu\u1ed1c d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p sai l\u1ea7m. Kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u00f3 h\u01b0 th\u1ef1c, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ngh\u1ecbch thu\u1eadn, ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n c\u00f3 ti\u00eau b\u1ea3n, ch\u1eefa tr\u1ecb c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc sau. V\u1ed9i v\u00e0ng cho u\u1ed1ng thu\u1ed1c, t\u00f9y ti\u1ec7n theo \u00fd m\u00ecnh, sai l\u1ea7m trong ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n, h\u1ecda lan \u0111\u1ebfn t\u1ee9 chi, d\u1ea7n th\u00e0nh b\u1ec7nh phong t\u00ea, khi\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng n\u1ed7i \u0111au ch\u00e2n tay, m\u00e0 c\u00f2n lo s\u1ee3 bi\u1ebfn ch\u1ee9ng n\u1ed9i t\u1ea1ng. T\u00ecnh th\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y! D\u00f9 th\u00e2n m\u00ecnh nh\u1ecf b\u00e9, ch\u01b0a \u0111\u00e1ng lo, nh\u01b0ng g\u00e1nh n\u1eb7ng ch\u00edn t\u1ed9c, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 n\u1ed7i lo l\u1edbn. V\u00ec v\u1eady, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1eeb b\u1ecf b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng s\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i tu\u1ed5i gi\u00e0 m\u00e0 xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1.\"<\/i> \u00dd n\u00f3i d\u00f9ng b\u1ec7nh t\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 v\u00ed von v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh tri\u1ec1u ch\u00ednh.\r\n\r\nKhi H\u1ed1i b\u1ec7nh n\u1eb7ng, \u0111\u00e3 vi\u1ebft th\u01b0 nh\u1edd T\u01b0 M\u00e3 Quang so\u1ea1n v\u0103n bia m\u1ed9. Quang \u0111\u1ebfn th\u0103m, khi \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1eaft H\u1ed1i \u0111\u00e3 nh\u1eafm nghi\u1ec1n, Quang g\u1ecdi: <i>\"C\u00f2n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec d\u1eb7n d\u00f2 kh\u00f4ng?\"<\/i> H\u1ed1i m\u1edf m\u1eaft g\u1eafng nh\u00ecn v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, Qu\u00e2n Th\u1ef1c h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng!\"<\/i> R\u1ed3i qua \u0111\u1eddi. <i>(H\u1ed1i m\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u01b0\u1eddi, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u0103ng B\u1ed1 ki\u00eam ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Bi\u00ean s\u1eafc. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng 4, \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110\u00f4 Ki\u1ec3m ch\u00ednh.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed Ngh\u0129a d\u0169ng quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, giao l\u1ea1i cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169 ph\u00e2n phi\u00ean hu\u1ea5n luy\u1ec7n, khi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y kh\u1edfi gi\u00e1o th\u00ec Gi\u00e1m ty \u0110\u1ec1 c\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m 8 vi\u00ean quan, chia nhau ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c l\u1ed9 Ngh\u0129a d\u0169ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng ra tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng, khi v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. <i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3, sai 8 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ec1 c\u1eed.)<\/i>\r\n\r\n[7] Tha t\u1ed9i cho Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u1ed9 Phu Di\u00ean.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m tr\u1edf h\u1eb9p, kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, trong th\u00e0nh l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc, n\u00ean sai L\u00fd B\u00ecnh, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn[footnote]Ch\u1eef 'c\u1ea3nh' trong 'Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kinh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 330 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, quy\u1ec3n 486 truy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 23 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t. Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u00e3 th\u1ea5t th\u1ee7, th\u00e0nh La Ng\u1ed9t b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, x\u00e9t th\u1ea5y cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft nhanh ch\u00f3ng b\u1ecf th\u00e0nh. Tri\u1ec7u Ti\u1ebft sai Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t \u0111\u00f3n l\u1ea5y qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0 qu\u00e2n nhu r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1. Gi\u1eb7c ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh qu\u00e2n quan, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba r\u00fat, t\u1ed5n th\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vua cho r\u1eb1ng qu\u00e2n \u00f4ng \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c ti\u1ebfn s\u00e2u, nh\u1eefng g\u00ec b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt, n\u00ean tha t\u1ed9i.\r\n\r\n[8] Ng\u00f4 An Tr\u00ec, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd kho Ki\u1ec3m hi\u1ec7u thu\u1ed9c ty L\u1ee5c ty ph\u1ee7 Khai Phong, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Kho n\u00e0y qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i, h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n, h\u00e0ng n\u0103m c\u1ea5p \u00e1o, \u0111\u1ebfn khi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh th\u00ec c\u00f3 khi \u0111\u00e3 h\u1ebft s\u1ea1ch, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00fd t\u1ed1t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh y\u00eau d\u00e2n. Xin l\u1ea5y s\u1ed1 v\u00e0ng b\u1ea1c, ti\u1ec1n m\u1eb7t hi\u1ec7n c\u00f3, theo ph\u00e9p Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng cho vay, b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi vay ph\u1ea3i th\u1ebf ch\u1ea5p \u0111\u1ec3 sinh l\u00e3i, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p thi h\u00e0nh nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0n quan. <i>(Ng\u00f4 An Tr\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 3.)<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u00e2u Nh\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00e1n quan ty Ng\u1ef1 s\u1eed l\u01b0u t\u1ea1i Nam Kinh. Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Vua kh\u00f4ng cho, sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m. \u00d4ng c\u1ed1 xin v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i ty, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[10] Tr\u00ecnh Ngh\u0129a L\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3o d\u00e3, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n An C\u00e1t, c\u00f9ng tham gia \u0111o \u0111\u1ea1c, ki\u1ec3m k\u1ebf c\u00e1c s\u00f4ng ng\u00f2i thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong. <i>(Tr\u00ecnh Ngh\u0129a L\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8.)<\/i>\r\n\r\n[11] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu th\u01b0 v\u1ea5n t\u1ed9i, m\u1edbi d\u00e1m d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 t\u1ed9i.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh xin h\u00f2a, n\u00ean l\u1ec7nh cho Ho\u00e0n Ch\u00e2u, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i h\u1ecfi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i nghe n\u00f3i h\u1ecd th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u00fd cho ph\u00e9p m\u1edf ch\u1ee3 h\u00f2a th\u1ecb. C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, th\u01b0\u1eddng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ebfn giao d\u1ecbch, ho\u1eb7c \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, ho\u1eb7c gi\u1ebft ch\u1ebft. Vi\u1ec7c th\u00f4ng h\u00f2a \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t nh\u01b0 v\u1eady, khi\u1ebfn gi\u1eb7c d\u1ec5 d\u00f2 x\u00e9t, n\u00ean ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u0103n d\u1ea1y.\"<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n \u0111i\u1ec7n Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Quang l\u1ed9c t\u1ef1 Th\u1eeba, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n H\u00e0n Th\u00e0nh. D\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c Quang l\u1ed9c t\u1ef1 Th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, sau \u0111\u00f3 th\u0103ng ch\u1ee9c Trung do\u00e3n, v\u00ec d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n vi\u1ec7c L\u00fd \u0110\u1ecbnh b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0, sau l\u1ea1i xin c\u00f9ng L\u00e2m \u0110\u00e1n, Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u b\u1ecb bi\u1ebfm ch\u1ee9c.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, D\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u00e2m thu\u1eadt l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. Nay kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u00e0 ch\u1ec9 chuy\u00ean d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn d\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"Nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng d\u00f9ng t\u00e2m thu\u1eadt, l\u00e0m sao \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ecb y\u00ean?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"L\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o t\u00e2m thu\u1eadt, nh\u01b0ng thu\u1eadt c\u00f3 r\u1ed9ng h\u1eb9p, xa g\u1ea7n, c\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u1edbn nh\u1ecf c\u0169ng t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"D\u1ee5c h\u1ebft l\u1eddi ca ng\u1ee3i Tr\u01b0\u01a1ng T\u00e1i, Tr\u00ecnh H\u1ea1o anh em, cho l\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed c\u00f3 \u0111\u1ea1o, xin tri\u1ec7u h\u1ecd v\u1ec1, vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"D\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c Ki\u1ec3m ch\u00ednh[footnote]Ch\u1eef 'D\u1ee5c ti\u1ec1n t\u1eeb' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 63, ph\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ee7y b\u1ecf ch\u00ednh th\u1ea7n m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], b\u00e0n lu\u1eadn cao xa m\u00e0 kh\u00f4ng khi\u00eam t\u1ed1n. \u0110\u1ebfn khi v\u00e0o Trung th\u01b0, l\u1ea1i n\u00f3i ch\u01b0a nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1t t\u1eed n\u00ean ch\u01b0a th\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"D\u1ee5c s\u1ee3 b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec n\u1ed9p s\u1eafc ch\u1ec9 th\u00f4i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Xem l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a D\u1ee5c, h\u00e1 ph\u1ea3i s\u1ee3 b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec n\u1ed9p s\u1eafc ch\u1ec9 sao?\"<\/i> Vua b\u00e8n theo l\u1eddi xin m\u00e0 ban m\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aD\u01b0\u01a1ng th\u1ecb bi\u00ean ni\u00ean\u300b ch\u00e9p: H\u00f4m \u0111\u00f3, T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 ban b\u1ed1 ph\u00e1p sai d\u1ecbch ra to\u00e0n qu\u1ed1c. Tra c\u1ee9u \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 6, Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ea5u T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ea5u xin thi h\u00e0nh ph\u00e1p xu\u1ea5t ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch. Vua ph\u00ea: <i>\"Tr\u1eeb vi\u1ec7c d\u00f9ng h\u1ed9c <i>(\u0111\u1ea5u)<\/i> \u0111\u1ec3 chi\u1ebft kh\u1ea5u ti\u1ec1n thu\u00ea kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p.\"<\/i> Nh\u01b0 v\u1eady, ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 5 ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u01b0a ban h\u00e0nh, s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean\u300b ch\u00e9p sai. S\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf kho\u00e1n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft d\u00f9ng theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, \u0111\u00e3 ghi r\u00f5 t\u1eeb ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 4, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 10.)<\/i>\r\n\r\n[13] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean sau khi x\u1ea3y ra binh bi\u1ebfn, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd nu\u00f4ng chi\u1ec1u, n\u00ean ban s\u1eafc ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y, c\u1ea7n ph\u1ea3i an \u1ee7i nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t m\u00e3n, tr\u1eebng tr\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o, coi th\u01b0\u1eddng ph\u00e1p l\u1ec7nh.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng t\u1ed1t, nh\u01b0ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean tr\u00ed l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, r\u0103n d\u1ea1y c\u00f3 \u00edch g\u00ec?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Qu\u1ea3ng Uy\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hi\u1ec3u chuy\u1ec7n, n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 \u00e2n c\u1ea7n r\u0103n d\u1ea1y, c\u00f3 l\u1ebd h\u1eafn c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 suy ngh\u0129.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u00e0n v\u1ec1 binh ph\u00e1p: <i>\"Y\u00eau m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 sai khi\u1ebfn, gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ee9a con ki\u00eau ng\u1ea1o kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ecb qu\u1ed1c c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u, khen ng\u1ee3i. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e9p n\u00e0y g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1eddi sau l\u1eadp ra vi\u1ec7c n\u00e0y tuy th\u00f4 s\u01a1 nh\u01b0ng c\u0169ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, n\u00ean kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1t. Nay c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f3 m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi nguy\u00ean do, An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Nay d\u00e2n ch\u00fang chi\u1ebfm ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfm c\u1ea3 ngh\u00ecn m\u1eabu, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t c\u1ee7a h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd theo ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u, c\u1ea5p ru\u1ed9ng c\u00f3 h\u1ea1n. Nh\u01b0ng n\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i h\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9ng c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p lu\u1eadt, \u00e1p d\u1ee5ng l\u00ean nh\u1eefng k\u1ebb ki\u00eam t\u00ednh, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m gi\u1eef ru\u1ed9ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 h\u1ea1n m\u1ee9c; d\u00f9ng c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ee3i \u0111\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p lu\u1eadt, \u00e1p d\u1ee5ng l\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m ru\u1ed9ng, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 khuy\u00ean nhau c\u00e0y c\u1ea5y, m\u00e0 nh\u1eadn ru\u1ed9ng kh\u00f4ng d\u00e1m v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 h\u1ea1n m\u1ee9c. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1eeb t\u1eeb m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh ph\u00e1p. N\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u1ee3i h\u1ea1i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 d\u00f9ng s\u1ef1 y\u00eau gh\u00e9t \u0111\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng, th\u00ec \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh y\u00eau th\u00edch lo g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng theo, \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh gh\u00e9t lo g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng tr\u00e1nh? Nh\u01b0ng t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00f3 nh\u1eadn bi\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u00edt h\u1ecdc, n\u00ean ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ee3i h\u1ea1i, m\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u1eadp ph\u00e1p c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed l\u1ea1i kh\u00f4ng suy ngh\u0129, th\u00edch b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00e1c bi\u1ec7t. N\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u00e2n nh\u1eafc, th\u00ec \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau l\u1ea5n \u00e1t, d\u00f9 c\u00f3 ph\u00e1p t\u1ed1t, l\u00e0m sao m\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n tr\u00ean ch\u01b0a th\u1ea5y ghi trong\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, nay nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n v\u1ec1 ba \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng vui,\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bghi v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 th\u00e1ng 5, ph\u1ee5 l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e9p ph\u1ee7 binh v\u00e0 ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o nhau.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Nay ngh\u0129a d\u0169ng, th\u1ed5 qu\u00e2n thay phi\u00ean \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, th\u00ec d\u00f9 gi\u00e0u ngh\u00e8o \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o l\u00e0m v\u1ec7 binh, \u0111i th\u00fa, tuy ch\u01b0a c\u00f3 ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng ngh\u0129a d\u0169ng l\u1ea5y d\u00e2n l\u01b0\u01a1ng l\u00e0m, n\u00ean l\u1ea5y l\u1ec5 ngh\u0129a m\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. Nay \u0111\u1ec1u l\u00e0m ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, x\u0103m l\u00ean mu b\u00e0n tay, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 nh\u1ea5t; t\u1eadp luy\u1ec7n t\u1ed1n k\u00e9m, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 hai; l\u1ea1i b\u1eaft ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 ba. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111u\u1ed5i h\u1ecd ra tr\u1eadn, b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i oan u\u1ed5ng, c\u00e0ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 l\u00e0m.\"<\/i>\r\n\r\nPh\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ngh\u0129a d\u0169ng c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u1edd k\u00e9o cung m\u1ea1nh m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m ban \u01a1n.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"K\u00e9o cung m\u1ea1nh d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c l\u1ef1c c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n, n\u1ebfu s\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn th\u1ee7. \u0110\u00f3 l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u01a1n qu\u00e1 l\u1ea1m, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch, khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c v\u00f5. Nay s\u1eafp x\u1ebfp ngh\u0129a d\u0169ng, \u0111\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady[footnote] \u0110\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady: C\u00e1c b\u1ea3n g\u1ed1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed v\u1ec1 binh ch\u1ebf ch\u00e9p ch\u1eef 'c\u1eadp' th\u00e0nh 'ph\u1ea3n', c\u00f3 v\u1ebb h\u1ee3p l\u00fd h\u01a1n.[\/footnote], khi\u1ebfn c\u00e1i h\u1ea1i n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c kh\u00f4ng l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, m\u00e0 c\u00e1i l\u1ee3i n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, ng\u01b0\u1eddi ta coi vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean v\u00e0o ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0 may m\u1eafn. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c ban \u01a1n d\u1ef1a tr\u00ean v\u00f5 ngh\u1ec7, t\u00f9y theo t\u00e0i n\u0103ng cao th\u1ea5p, khi\u1ebfn ai c\u0169ng c\u00f3 t\u00e2m mong \u0111\u01b0\u1ee3c may m\u1eafn, th\u00ec phong t\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mong ch\u1ecdn nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t trong l\u00e0ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, h\u01a1i khen th\u01b0\u1edfng, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 nhi\u00ean vui ph\u1ee5c. Hu\u1ed1ng chi nay tuy\u1ec3n binh l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00edch l\u0169y quan ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean. Chuy\u1ec3n vi\u1ec7c n\u00e0y sang vi\u1ec7c kia, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3, hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1ed1n k\u00e9m quan l\u1ed9c nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta vui v\u1ebb l\u00e0m.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1ecdn nh\u1eefng c\u1eadn th\u1ea7n c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng ch\u00ednh s\u1ef1, sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 sai h\u1ecd chia nhau ch\u1ec9 huy c\u00e1c qu\u00e2n n\u00e0y. Nay tuy\u1ec3n binh t\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i, c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee7 qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, th\u00ec c\u1eadn th\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean h\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y[footnote] Th\u00ec c\u1eadn th\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean h\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y: \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 66, Tam ty \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ty, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 30 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed v\u1ec1 binh ch\u1ebf \u0111\u1ec1u ch\u00e9p ch\u1eef 't\u00fac' th\u00e0nh 'c\u1eadp'.[\/footnote]? \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nVua r\u1ea5t cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBinh ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n th\u1ee9 hai, cho l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, nh\u01b0ng t\u1eeb <i>\"nay \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c\"<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn <i>\"c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u\"<\/i>, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>\"Vua n\u00f3i: Ph\u1ee7 binh v\u1edbi t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u\"<\/i> cho \u0111\u1ebfn <i>\"n\u00ean d\u00f9ng l\u1ec5 ngh\u0129a khen th\u01b0\u1edfng\"<\/i>, \u0111\u00e3 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 3. L\u1ea1i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>\"Th\u1ea7n mong ch\u1ecdn nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t trong l\u00e0ng\"<\/i> cho \u0111\u1ebfn <i>\"Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i\"<\/i>[footnote] L\u1ea1i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n 'Th\u1ea7n mong ch\u1ecdn nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t trong l\u00e0ng' cho \u0111\u1ebfn 'Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i': Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0103n', theo b\u1ea3n g\u1ed1c s\u1eeda. Ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 c\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, n\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1eef '\u0111\u1ebfn', n\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u0169ng \u0111\u00e3 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn; ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>\"Vua t\u1eebng b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u\"<\/i> cho \u0111\u1ebfn <i>\"do \u0111\u00e2u m\u00e0 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c\"<\/i>, ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed7 ph\u1ee5, nay t\u1ea1m ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5 n\u0103m n\u00e0y, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u gi\u1eef c\u1ea3 hai, v\u00ec An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p t\u00fac v\u1ec7, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n.)<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, quy\u1ec1n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Phan T\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00fac kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, n\u00ean d\u00f9ng Binh b\u1ed9 lang trung Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh thay th\u1ebf, c\u00f2n quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9. X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p \u0111\u1ed9, x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c tr\u1ecb quan, m\u00e0 X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u tr\u00ecnh nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i h\u1ea1i. Vua nh\u00e2n d\u1ecbp trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Chi\u1ebft d\u1ee5 X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u tr\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u1ec1u th\u1ea5y r\u00f5 l\u00f2ng trung \u00edch.\"<\/i> Do \u0111\u00f3 tri\u1ec7u d\u1ee5ng \u00f4ng. Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <i>\"X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng x\u00e9t c\u1eed c\u00e1c th\u1ee7 th\u1ea7n H\u00e0ng Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u, b\u1ecb gi\u00e1ng t\u1eeb Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xu\u1ed1ng l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i nh\u1edd Ph\u00e1t v\u1eadn ty t\u00e2u xin l\u01b0u l\u1ea1i X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c qu\u00e2n th\u00e2u, nay ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m, \u0111\u00e3 v\u1ed9i tri\u1ec7u d\u1ee5ng, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd l\u1ea1 l\u00f9ng, xin h\u00e3y ng\u1eebng l\u1ea1i.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe theo.\r\n\r\n[16] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e9p tr\u1ee3 d\u1ecbch l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c sai d\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, mu\u1ed1n san b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf trong c\u1ea3nh \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed3ng, ho\u1eb7c c\u00f3 d\u01b0 th\u1eeba th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, tr\u00e1nh vi\u1ec7c thu th\u00eam c\u1ee7a d\u00e2n. Tuy t\u1ea5m l\u00f2ng n\u00e0y c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u0169ng kh\u00f3 s\u00e1nh k\u1ecbp. Nh\u01b0ng nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 lo thu nhi\u1ec1u v\u00e0 thi h\u00e0nh g\u1ea5p g\u00e1p, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng hi\u1ec3u h\u1ebft \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng thu ph\u1ea7n d\u01b0 \u0111\u1ec3 quan l\u1ea5y, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng n\u00f3i. \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c hai Chi\u1ebft l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh L\u00e3o, \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh, thu thu\u1ebf d\u1ecbch ti\u1ec1n m\u1ed9t l\u1ed9 hai Chi\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, c\u00f3 h\u1ed9 ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u1ebfn ba tr\u0103m quan, d\u00e2n \u0111\u1ec1u n\u00f3i ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung c\u1ea5p ti\u1ec1n d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m, s\u1ed1 d\u01b0 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda. Tuy Ty N\u00f4ng t\u1ef1 ch\u01b0a theo ngay, nh\u01b0ng d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh L\u00e3o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ch\u1ee9c Gi\u00e1m ty b\u1ea3n l\u1ed9 ho\u1eb7c l\u00e2n l\u1ed9, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ch\u1ee9c Qu\u00e1n ch\u1ee9c ho\u1eb7c Ki\u1ec3m ch\u00ednh, \u1eaft l\u00e0 do thu nhi\u1ec1u m\u00e0 sinh ra l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t l\u1ea1i s\u1ed1 thu\u1ebf, n\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 d\u00e2n gian n\u00f3i, xin gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Theo ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i, t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng t\u01b0. Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0111\u00f3, ngo\u00e0i vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng hai Chi\u1ebft \u0111\u1ec1 h\u00ecnh ki\u00eam th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh L\u00e3o l\u00e0m Quy\u1ec1n ph\u00e1t hai Chi\u1ebft v\u1eadn ph\u00f3[footnote] Quy\u1ec1n ph\u00e1t hai Chi\u1ebft v\u1eadn ph\u00f3 c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. D\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Quy\u1ec1n ph\u00e1t' c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'khi\u1ec3n'.[\/footnote], v\u1eabn ki\u00eam l\u0129nh th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh.)<\/i>\r\n\r\n[17] Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y n\u1ed9i th\u1ea7n Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd Nghi Chi \u1edf H\u00e0 B\u1eafc khai \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng s\u1ee9c r\u1ea5t l\u1edbn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u1ebfn ch\u00edn v\u1ea1n phu. V\u1eadt li\u1ec7u s\u1eed d\u1ee5ng v\u1ed1n kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f2i h\u1ecfi g\u1ea5p g\u00e1p, xu\u1ea5t ph\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, quan v\u00e0 d\u00e2n ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3 kh\u1ea9n c\u1ea5p, hao t\u1ed5n g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty cung c\u1ea5p r\u01a1m r\u1ea1 v\u00e0 c\u1ecdc g\u1ed7, l\u1ea1i t\u1ef1 sai quan \u0111i ch\u1eb7t c\u00e2y du, li\u1ec5u \u1edf \u0111\u00ea s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e2y li\u1ec5u trong \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Gi\u00e1m m\u1ee5c ty, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n c\u00e2y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2y do c\u00e1c ch\u00e2u t\u1ef1 qu\u1ea3n \u1edf b\u1edd s\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f3 ki\u1ebfm c\u1ee7i, d\u00e2n l\u00e0ng ch\u1ec9 d\u00f9ng r\u01a1m l\u00faa m\u1ea1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t v\u00e0 tr\u00e1t v\u00e1ch v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng Ph\u01b0\u1edfng l\u1ea1i d\u1ed1i t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00f9ng, \u0111\u00e3 b\u1eaft h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n c\u00f4ng, sai binh s\u0129 c\u1ee7a ty m\u00ecnh \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1ef1 \u00fd thu ho\u1ea1ch tr\u00ean ru\u1ed9ng d\u00e2n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi phu b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u00e9p l\u00e0m vi\u1ec7c ban \u0111\u00eam, gi\u1eabm \u0111\u1ea1p l\u00ean ru\u1ed9ng l\u00faa, \u0111\u00e0o b\u1edbi m\u1ed3 m\u1ea3, ph\u00e1 ho\u1ea1i c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y ch\u1ea1, kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u00e0 k\u1ec3. Ti\u1ebfng k\u00eau than vang kh\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e1, truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh, nh\u01b0ng Ph\u01b0\u1edfng l\u1ea1i d\u1ed1i t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang vui v\u1ebb l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng h\u00e2n hoan. D\u00e2n phu \u0111\u00e3 gi\u1ea3i t\u00e1n, nh\u01b0ng binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f4ng, qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng h\u1ebft, c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u01b0ng Ph\u01b0\u1edfng v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u00e2u b\u00e1o, \u0111i l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, khinh nh\u1eddn quan l\u1ea1i, l\u1ea1i xin \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu kh\u1ea9n c\u1ea5p \u1edf Ch\u00e2u Minh, l\u1ea1i mu\u1ed1n b\u1eaft binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u00e2n phi\u00ean th\u1ee9. S\u1ef1 g\u1ea5p g\u00e1p v\u00e0 r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady! Gi\u00e1m ty b\u1ea3n l\u1ed9 s\u1ee3 th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i \u0111\u1ebfn sai tr\u00e1i c\u1ee7a h\u1eafn, ch\u1ec9 bi\u1ebft nh\u00ecn nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edfng c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch g\u00ec, ho\u1eb7c nghe n\u00f3i mu\u1ed1n ti\u00eau n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 H\u00ecnh, Minh, \u0110\u1ea1i Danh. Nay n\u1ebfu \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y ch\u1ea3y theo \u00fd c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng ph\u00eda h\u1ea1 l\u01b0u ph\u00eda b\u1eafc n\u00f4ng v\u00e0 h\u1eb9p, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ee9a, kh\u00f4ng kh\u1ecfi tr\u00e0n lan, t\u1ee9c l\u00e0 d\u1eddi ch\u1ed7 n\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 kia, \u0111\u1ed5i \u0111\u1ea5t m\u00e0 g\u00e2y h\u1ecda. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u1ec7nh t\u1ea1m ng\u1eebng, th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i t\u1ea1m g\u00e1c l\u1ea1i. Nghe n\u00f3i Ph\u01b0\u1edfng th\u1ea5y vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, t\u1ee9c gi\u1eadn ngang ng\u01b0\u1ee3c, xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i l\u1ec7nh cho h\u1eafn qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u1ee9 \u0111i\u1ec1n. <i>(Ph\u01b0\u1edfng qu\u1ea3n l\u00fd \u1ee9 \u0111i\u1ec1n, c\u1ea7n xem x\u00e9t ng\u00e0y th\u00e1ng. Ph\u01b0\u1edfng t\u1ea1m ng\u1eebng khai s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 B\u00ednh Th\u00e2n, c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u00e0 ng\u00e0y 11 th\u00e1ng n\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n x\u00e9t Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, L\u00fd Nghi Chi nh\u1eadn m\u1ec7nh kh\u1edfi s\u1ef1, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o th\u1ef1c t\u00ecnh vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m hay kh\u00f4ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tham c\u00f4ng c\u1ea7u ti\u1ebfn, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang, t\u00e0n ph\u00e1 v\u1eadt ch\u1ea5t. C\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1, m\u00e0 Ph\u01b0\u1edfng l\u1ea1i d\u00e1m \u0111\u00f2i h\u1ecfi Vua, ng\u1ea1o m\u1ea1n, theo ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft kh\u00f4ng tha. N\u1ebfu c\u00f2n \u0111\u1ec3 Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ee7y th\u1eeba qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c s\u00f4ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh s\u1ef1 g\u00e2y h\u1ecda, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed3i k\u1ebft. Xin c\u00f4ng b\u1ed1 r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edfng, tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng, \u0111\u1ec3 an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed1n kh\u1ed5 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 h\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn c\u1ea7u th\u01b0\u1edfng, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, h\u1ea1i d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i c\u0169ng hai l\u1ea7n t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch bi\u1ec7n h\u1ed9 cho Ph\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u0103ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng khai \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang, hao t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a v\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i Vua, xin b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(S\u1eed s\u00e1ch ghi ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady v\u00e0o ng\u00e0y 12, nh\u01b0ng s\u1eed \u0111\u1ecf l\u1ea1i b\u1ecf \u0111i. Nay ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ch\u00ed.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo nh\u1eadt l\u1ee5c, ng\u00e0y 11 tr\u00ecnh l\u00ean t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ch\u00ed, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i vi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 11, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 11. S\u1eed \u0111en l\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y 12, e l\u00e0 nh\u1ea7m.<\/i>\r\n\r\n<i>Trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i c\u0169ng c\u00f3 hai ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, nh\u1eadt l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 2 \u0110inh S\u1eedu, t\u0103ng th\u00eam binh l\u00ednh khai \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng.)<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00f3i r\u1eb1ng binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 ch\u1ebft nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ed9t ch\u1ec9 huy ch\u1ec9 c\u00f2n n\u0103m qu\u00e2n vi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u1ee5 n\u1eef trong doanh tr\u1ea1i thu\u1ed9c ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u00e3 k\u00eau l\u00ean v\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, xin tha cho binh l\u00ednh l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e8n c\u1ea5p tr\u00e1t cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea5y s\u1ed5 s\u00e1ch tra x\u00e9t, th\u1ea5y s\u1ed1 binh l\u00ednh l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 ch\u1ebft nhi\u1ec1u nh\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 ba ph\u1ea7n tr\u0103m, theo ph\u00e1p l\u1ec7nh th\u00ec b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 ch\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e1m ph\u1ea7n tr\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng h\u1ea1ng nh\u1ea5t. L\u1ea1i h\u1ecfi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00ec sao n\u00f3i 'ch\u1ec9 c\u00f2n n\u0103m qu\u00e2n vi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i', th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u00e0 do T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan n\u00f3i, Hi\u1ebfu Khoan l\u1ea1i nghe t\u1eeb L\u00fd T\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Do \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n h\u1ecfi L\u00fd T\u00f4ng, b\u1ea3o \u00f4ng ta tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u01a1n v\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c. T\u00f4ng d\u00e2ng t\u1edd t\u00e2u, n\u00f3i r\u1eb1ng: 'T\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Hi\u1ebfu Khoan r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp m\u1ed9t n\u0103m, binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u1eadp \u0110\u1ea9u M\u00f4n t\u1ea1i Hu\u1ef3nh Tr\u1ea1ch hai n\u01a1i, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc sau, m\u1ed7i l\u1ea7n b\u1ecf tr\u1ed1n kho\u1ea3ng h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi.'<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef trong doanh tr\u1ea1i \u0111\u00e3 k\u00eau l\u00ean v\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty, t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m v\u1eabn \u0111ang b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u01b0a tha, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1 theo l\u1ec7 nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp. L\u00fd do h\u1ecd k\u00eau l\u00ean l\u00e0 v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c tha s\u1edbm h\u01a1n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan v\u00ec sao l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Hi\u1ebfu Khoan v\u00e0 T\u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5, ho\u1eb7c ch\u1ec9 l\u00e0 nghe nh\u1ea7m, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd nghe \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n th\u00edch l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 s\u1ee3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ra s\u1ee9c s\u1ebd n\u1ea3n l\u00f2ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00f3i ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp m\u1ecfng nh\u01b0 b\u00e1nh, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 l\u1ec7nh l\u1ea5y m\u1ed9t m\u1eabu \u0111\u1ea5t, th\u1ea5y d\u00e0y h\u01a1n m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, h\u1ecfi ra th\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 r\u1ea5t s\u00e2u.\"<\/i> Kinh n\u00f3i: <i>\"V\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ed7 m\u1ecfng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u m\u1ecfng nh\u01b0 b\u00e1nh.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ed7 m\u1ecfng n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn, th\u00ec n\u00ean \u0111\u1ec3 n\u0103m sau \u0111\u1eafp th\u00eam, c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u00e2u?\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc l\u00ean \u0111i\u1ec7n, n\u00f3i m\u1eebng v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng. H\u1ecfi Ti\u1ebfn \u00fd g\u00ec, Ti\u1ebfn n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi ta k\u00eau ca cho l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn l\u00e0m tay ch\u00e2n tai m\u1eaft. L\u00e0m tay ch\u00e2n th\u00ec ph\u1ea3i che ch\u1edf cho th\u00e2n th\u1ec3, l\u00e0m tai m\u1eaft th\u00ec ph\u1ea3i nghe xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng. Nay Ti\u1ebfn t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Khai Phong ph\u1ee7, vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf hay kh\u00f4ng b\u00e3i b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp trong ph\u1ee7 gi\u1edbi v\u00e0 l\u1ee3i h\u1ea1i th\u1ebf n\u00e0o, \u00f4ng ta ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft, kh\u00f4ng bi\u1ebft B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o tai m\u1eaft g\u00ec! Chu C\u00f4ng d\u1eb7n Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng: 'Ph\u1ea3i bi\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng, ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c h\u01b0\u1edfng th\u1ee5, n\u00ean m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u sai l\u1ea7m v\u00e0 b\u1ecb khinh nh\u1eddn. Nay c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, ban b\u1ed1 cho ta c\u00f2n kh\u00f4ng k\u1ecbp.'<\/i>\r\n\r\n<i>Nay b\u1ec1 t\u00f4i ai c\u0169ng \u00f4m l\u00f2ng l\u1ee3i h\u1ea1i y\u00eau gh\u00e9t, d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i nh\u00e0 Vua, kh\u00f4ng ki\u00eang s\u1ee3 g\u00ec, vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1eafm r\u1ed3i.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a x\u00e9t \u0111\u1ebfn, d\u00f9 c\u00f3 x\u00e9t th\u1ea5y, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t, th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng x\u00e9t th\u1ea5y v\u1eady. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec s\u1ef1 th\u1eadt sao kh\u1ecfi sai l\u1ea7m? K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n sao kh\u1ecfi khinh nh\u1eddn? D\u00f9 l\u1ea5y Chu C\u00f4ng l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, e r\u1eb1ng ch\u1ec9 th\u00eam r\u1ed1i ren kh\u00f4ng k\u1ecbp, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 b\u00ecnh tr\u1ecb.\"<\/i>\r\n\r\nT\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang Ninh, l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m tri huy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng V\u0169.\r\n\r\n<i>(\u300aChu s\u1eed\u300b ch\u00e9p \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, sau khi ban ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp cho H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn. X\u00e9t: V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn t\u1ea1m quy\u1ec1n Khai Phong ph\u1ee7, vi\u1ec7c Ti\u1ebfn t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u1ee7 l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 4, n\u1ebfu ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6 th\u00ec sai s\u1ef1 th\u1eadt. Nay theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y. T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n L\u1ed9 L\u1ee3i v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 8.)<\/i>\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua d\u1ee5 b\u1ea3o V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n V\u0169 V\u1ec7 \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng tinh nhu\u1ec7 d\u0169ng m\u00e3nh, kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u00e1p: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Kinh \u0110\u00f4ng v\u1ed1n c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch tr\u1ea7m t\u0129nh, tinh nhu\u1ec7 v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i ti\u1ebfp: <i>\"C\u00e1c nho s\u0129 \u0111\u1ea5t T\u1ec1, L\u1ed7 th\u01b0\u1eddng n\u00f3i qu\u00e1 l\u1eddi so v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m, nh\u01b0 L\u00fd Huy ch\u1eb3ng h\u1ea1n, th\u01b0\u1eddng hay kho\u00e1c l\u00e1c.\"<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi T\u1ec1 nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, qu\u1ea3 kh\u00f4ng sai.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c nho sinh \u0111\u1ea5t T\u1ec1, L\u1ed7 th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc kinh l\u00e0m ngh\u1ec1, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea3i c\u00e1ch khoa c\u1eed, e r\u1eb1ng h\u1ecd ch\u01b0a th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1eaft s\u1ebd lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c m\u1ea5t ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y cho h\u1ecd th\u00eam m\u1ed9t khoa thi n\u1eefa, r\u1ed3i m\u1edbi \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi.\"<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"H\u1ecdc tr\u00f2 \u0111\u1ea5t T\u1ec1, L\u1ed7 ch\u1ec9 chuy\u00ean v\u1ec1 kinh \u0111i\u1ec3n, ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch ra kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec kh\u00e1c, sau khi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0m quan, x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u1ea1o, t\u1ec7 n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i ti\u1ebfp: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ecdc lu\u1eadt ph\u00e1p.\"<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"Nho s\u0129 \u0111\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 Tr\u1ea7n S\u1ee7ng t\u1eebng gi\u1ea3ng d\u1ea1y lu\u1eadt ph\u00e1p, h\u1ecdc tr\u00f2 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u00f4n lu\u1eadt h\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u00e1u m\u00f4n h\u1ecdc, nh\u01b0ng v\u1ec1 sau c\u00e1c quan l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng coi th\u01b0\u1eddng m\u00f4n n\u00e0y, khoa minh ph\u00e1p ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ecdc v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 th\u00f4i, \u00edt ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a lu\u1eadt. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan t\u01b0 ph\u00e1p \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung l\u1ea1i \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tinh th\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh r\u1ea5t coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i> <i>(Th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y m\u1ed3ng 8, L\u00fd Huy \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u1ed3ng Kh\u00e1nh.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i trong l\u1ea7n xu\u1ea5t qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3. Vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng ch\u1eadm tr\u1ec5 s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f2n h\u0103ng h\u00e1i x\u00f4ng pha n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, h\u00e3y \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c n\u00e0y. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf Phu Di\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty b\u00e1o c\u00e1o nhanh ch\u00f3ng.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean v\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft[footnote] Ch\u1eef 'Ti\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u1edf Phu Di\u00ean \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng tr\u1ea1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, Vua b\u00e8n l\u1ec7nh cho C\u00f4ng B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u00e9t l\u1ea1i, nh\u01b0ng l\u00e2u nay v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u M\u00e3 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri Giang Ninh ph\u1ee7 Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u1ea7m Kh\u1edfi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 4. Ti\u1ebfp theo, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tri Giang Ninh ph\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5, thay th\u1ebf Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5, v\u00e0 l\u1ec7nh cho C\u00f4ng Ph\u1ee5 tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n gi\u1eef Tr\u1ea7m Kh\u1edfi l\u1ea1i l\u00e0m Tri th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n, nh\u01b0ng Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm v\u1eeba mu\u1ed1n b\u00e0n lu\u1eadn r\u1eb1ng Tr\u1ea7m Kh\u1edfi \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec.\"<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"N\u00ean ch\u1edd \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5 chuy\u00ean gi\u00fap \u0111\u1ee1 ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c bi\u1ec7t, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta \u1edf trong tri\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00e1nh thi\u1ec7n.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb thay th\u1ebf M\u00e3 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ec3 M\u00e3 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u1edf trong tri\u1ec1u s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Tr\u1ea7m Kh\u1edfi ch\u1ec9 \u1edf Giang Ninh \u0111\u01b0\u1ee3c ba th\u00e1ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 9, Tr\u1ea7m Kh\u1edfi t\u1eeb Giang Ninh v\u1ec1 kinh l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u00e1ch ty, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i. Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 5, nh\u1eadt l\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[21] C\u00f9ng ng\u00e0y, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t 14. D\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh v\u00ec vi\u1ec7c huy\u1ec7n thu ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, \u0111\u00e3 c\u00f9ng nhau k\u00e9o \u0111\u1ebfn ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng v\u00e0i tr\u0103m nh\u00e0. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch sau khi thuy\u1ebft ph\u1ee5c h\u1ecd lui v\u1ec1, li\u1ec1n t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"Tri huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh l\u00e0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n, con r\u1ec3 c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, th\u00edch a dua theo th\u00f3i t\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u00f4ng ta l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n. N\u0103m ngo\u00e1i, ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o sai l\u1ec7ch vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho c\u00e1c n\u01a1i, khi\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i nghi ng\u1edd v\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 trong vi\u1ec7c thi h\u00e0nh ph\u00e1p l\u1ec7nh. Nay \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u1ef1c, nh\u01b0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, li\u1ec1n l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4ng Minh.\r\n\r\nGi\u1ea3 Phi\u1ec1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3n Th\u00e0nh, ch\u1eaft c\u1ee7a Di\u1ec5m.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu c\u1ea5p cho Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 phong trang 127.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 17.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, giao cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Ty N\u00f4ng t\u1ef1 v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty t\u00e2u: <i>\"C\u00f3 d\u00e2n trong kinh th\u00e0nh ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a ph\u00e1p l\u1ec7nh m\u1edbi, th\u1ea5y c\u00e1c h\u1ed9 l\u1edbn trong l\u00e0ng n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch theo h\u1ea1ng m\u1ee5c nhi\u1ec1u, n\u00ean h\u1ecd mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m d\u1ecbch nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 l\u1ec7nh c\u00e1c huy\u1ec7n gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u1ed9p ti\u1ec1n, th\u00ec tr\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m d\u1ecbch, cho h\u1ecd theo quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eadn d\u1ecbch v\u1ee5 theo h\u1ea1ng m\u1ee5c c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u00e1ng quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec \u0111\u1ebfn quan l\u00e0m d\u1ecbch, kh\u00f4ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch n\u1eefa.\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Xin sai quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty c\u1ee7a ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n, c\u00f9ng l\u1eadp s\u1ed5 n\u0103m h\u1ea1ng, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh t\u0103ng gi\u1ea3m h\u1ed9 d\u00e2n. N\u1ebfu d\u00e1m \u0111\u01b0a h\u1ed9 h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00ean h\u1ea1ng ba, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta k\u00eau ca, th\u00ec quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf[footnote] \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, ch\u1eef 'lu\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 70 v\u1ec1 D\u1ecbch ph\u00e1p b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m d\u00f9 c\u00f3 \u00e2n x\u00e1.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 4, mi\u1ec5n d\u1ecbch cho h\u1ed9 h\u1ea1ng t\u01b0. L\u1ea1i ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 7.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 ki\u1ebfn ngh\u1ecb, lo s\u1ee3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u00fai gi\u1ee5c d\u00e2n ch\u00fang cho r\u1eb1ng s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf d\u1ecbch c\u00f2n d\u01b0, ch\u1ec9 c\u1ea7n k\u00eau n\u00e0i xin mi\u1ec5n th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m; n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c xin mi\u1ec5n, th\u00ec s\u1ebd b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m d\u1ecbch nh\u01b0 c\u0169, nh\u01b0 Ty N\u00f4ng t\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u00e3 t\u00e2u.\r\n\r\nVua \u0111\u00e3 bi\u1ebft vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4ng Minh, li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5y ng\u00e0y l\u1ea1i d\u00f9ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: m\u1ed9t l\u00e0, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a An Th\u1ea1ch m\u00e0 ban chi\u1ebfu n\u00e0y; m\u1ed9t l\u00e0, h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1edf Toan T\u1ea3o c\u00f3 h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng l\u00ean h\u1ed9 tr\u00ean, n\u1ebfu v\u1eady th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1i danh mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch cho h\u1ea1ng t\u01b0 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ea5t.\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a hai huy\u1ec7n Khai Phong v\u00e0 T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, th\u1ea5y s\u1ed1 h\u1ed9 b\u1ecb gi\u1ea3m h\u1ea1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f2n s\u1ed1 h\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng h\u1ea1ng r\u1ea5t \u00edt, b\u1edfi v\u00ec c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1eadp s\u1ed5 h\u1ed9 t\u1ecbch ph\u00e2n h\u1ea1ng kh\u00e1c nhau, \u0111\u1ec1u do quan l\u1ea1i l\u00e0m nhanh hay ch\u1eadm. Nh\u01b0 \u1edf Khai Phong, c\u00f3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3y tr\u0103m h\u1ed9 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1ea3m.<\/i>\r\n\r\n<i>\u1ede Toan T\u1ea3o v\u00e0 \u0110\u00f4ng Minh, m\u1ed7i n\u01a1i c\u00f3 v\u00e0i tr\u0103m h\u1ed9 t\u1eeb h\u1ea1ng ba tr\u1edf l\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 n\u01a1i h\u1ea1ng ba tr\u1edf l\u00ean thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m d\u1ecbch, l\u1ea1i l\u1ea5y h\u1ebft t\u1eeb h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf l\u00ean, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 do trong h\u1ea1ng t\u01b0 v\u1ed1n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng l\u1ebd thu\u1ed9c h\u1ea1ng ba tr\u1edf l\u00ean, nh\u01b0ng khi l\u1eadp s\u1ed5 kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, v\u00ec l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ebfn khi h\u1ea1ng tr\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea5y th\u00eam, l\u00fac \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u0103ng gi\u00e1ng cho ph\u00f9 h\u1ee3p th\u1ef1c t\u1ebf, th\u00ec ch\u1ec9 khi\u1ebfn l\u1ea1i nh\u00e2n th\u00eam th\u00f3i gian, d\u00e2n ch\u00fang th\u00eam may r\u1ee7i.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb thi\u1ec7t th\u00f2i, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1eebng h\u1ea1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed5 ghi ch\u00e9p, x\u00e9t t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 th\u1ea5y ngang v\u1edbi h\u1ea1ng ba, th\u00ec sao kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e2ng l\u00ean? N\u00e2ng l\u00ean th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn. Xin theo nh\u01b0 Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 t\u00e2u m\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ecb d\u00e2n, n\u00ean bi\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng th\u1eadt gi\u1ea3, l\u1ee3i h\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ecf ra khoan dung. N\u1ebfu nu\u00f4ng chi\u1ec1u khi\u1ebfn h\u1ecd \u1ed3n \u00e0o d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean Trung th\u01b0, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng ch\u1eb7n xe, \u1ef7 v\u00e0o \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u may, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. Vi\u1ec7c l\u1edbn trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f2n l\u1ea1i giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan, vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i c\u00e1c c\u01a1 quan \u1ea5y th\u00f4i. Nay m\u1ed7i vi\u1ec7c nh\u1ecf, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban s\u1eafc ch\u1ec9 ch\u1ea5t v\u1ea5n, th\u1ea7n e r\u1eb1ng th\u1ec3 ch\u1ebf n\u00e0y s\u1ebd b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n, khi\u1ebfn c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0o tr\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng sa s\u00fat. V\u1ea3 l\u1ea1i, ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ea1o l\u00fd m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu \u0111\u1ea1o thu\u1eadt kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t, d\u00f9 c\u00f3 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng ch\u1ec9 t\u1ef1 l\u00e0m kh\u1ed5 m\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ecb an; n\u1ebfu \u0111\u1ea1o thu\u1eadt s\u00e1ng su\u1ed1t, qu\u00e2n t\u1eed ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111\u00fang v\u1ecb tr\u00ed, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m g\u00ec m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 v\u1eabn tr\u1ecb, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i qu\u00e1 lao t\u00e2m kh\u1ed5 t\u1ee9.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n d\u1ecbch, th\u1eadt l\u00e0 thu\u1eadn l\u00f2ng d\u00e2n.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u1ea1o m\u00e0 x\u00e9t vi\u1ec7c, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u00ecn qua c\u1eeda s\u1ed5 c\u0169ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng c\u1ea7n ra kh\u1ecfi c\u1eeda c\u0169ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1; n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u1ea1o m\u00e0 x\u00e9t vi\u1ec7c, ch\u1ec9 nghe l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng l\u00e0m sao \u0111\u1ee7 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n d\u1ecbch s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c nh\u01b0 th\u1eddi Ki\u1ebfn Trung.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 lo s\u1ee3 qu\u00e1 m\u1ee9c, n\u00ean k\u1ebb gian d\u00e1m l\u1ee3i d\u1ee5ng t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 \u0111e d\u1ecda.\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Vua nghi ng\u1edd r\u1eb1ng c\u00e1c quan h\u1ed9 thu ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch qu\u00e1 \u00edt, An Th\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"Quan h\u1ed9 v\u00e0 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch thu ti\u1ec1n d\u1ecbch th\u1eadt kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng x\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean \u00edt ng\u01b0\u1eddi ph\u00e0n n\u00e0n. N\u1ebfu kh\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i ch\u1ee9c s\u1ebd c\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ea1o ra c\u00e1c lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u; c\u00e1c h\u1ed9 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch s\u1ebd t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng, ch\u1eb7n xe, ng\u0103n c\u1ea3n ch\u00ednh s\u00e1ch, e r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 suy x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng l\u1ee3i h\u1ea1i, th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1eadt gi\u1ea3, r\u00f5 r\u00e0ng ch\u1ec9 ra \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t x\u1ea5u, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t nghi\u00eam minh, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1, thuy\u1ebft ph\u00f9 phi\u1ebfm t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m n\u1ed5i l\u00ean, nh\u1eefng m\u01b0u \u0111\u1ed3 qu\u1ef7 quy\u1ec7t t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m thi h\u00e0nh, nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e0o c\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i d\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd y\u00ean ph\u1eadn. Nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 c\u00f3 thu nhi\u1ec1u t\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb ki\u00eam t\u00ednh h\u00e0o c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf k\u1ebb ngh\u00e8o y\u1ebfu, th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i!\"<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ty \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u1ed9c, l\u1ea1i tr\u00e1ch h\u1ecd nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 l\u00fd.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u1ed1n thu ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch c\u00f3 d\u01b0, s\u1ebd d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u1ed9c cho h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"N\u00ean s\u1edbm \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft. Hi\u1ec7n nay g\u00e2y ra nhi\u1ec1u r\u1ed1i ren, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u0169ng do nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y x\u00fai gi\u1ee5c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"S\u1edbm \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p ch\u1ebf l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng s\u1ee3 h\u1ecd x\u00fai gi\u1ee5c th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i, n\u00ean khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00fai gi\u1ee5c m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u1ecd kh\u00f4ng ki\u00eang s\u1ee3, d\u00e1m x\u00fai gi\u1ee5c, m\u00e0 ch\u1ec9 mong d\u00f9ng l\u1ed9c l\u1ee3i \u0111\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch tr\u1ecb qu\u1ed1c. Nh\u00e0 Vua n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i s\u1ebd b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 sai khi\u1ebfn, b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 sai khi\u1ebfn th\u00ec s\u1ebd lo\u1ea1n. H\u00e1n Cao T\u1ed5 v\u1eeba \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00e3 sai L\u00e2u K\u00ednh c\u1ea7m ti\u1ebft, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c h\u1ecd \u0110i\u1ec1n \u1edf T\u1ec1, c\u00e1c h\u1ecd Chi\u00eau, Khu\u1ea5t, C\u1ea3nh \u1edf S\u1edf, h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf Quan Trung. Nh\u1eefng h\u1ecd n\u00e0y, b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1edfi binh h\u1ee3p t\u00f2ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i Quan Trung. Nh\u01b0 c\u00e1c h\u1ecd \u0110i\u1ec1n, th\u1eadm ch\u00ed hai anh em thay nhau l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng, d\u00e1m \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch v\u1edbi H\u1ea1ng V\u0169, m\u1ed9t khi b\u1eaft h\u1ecd b\u1ecf m\u1ed3 m\u1ea3, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn m\u00e0 d\u1eddi \u0111i, m\u00e0 kh\u00f4ng lo h\u1ecd l\u00e0m ph\u1ea3n, l\u00e0 v\u00ec kh\u00ed th\u1ebf v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1eafng h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, d\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh k\u00eau ca v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 d\u1ee5, l\u1ec7nh cho h\u1ecfi \u00fd d\u00e2n xem h\u1ecd c\u00f3 nguy\u1ec7n v\u1ecdng hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u1ea3 hai c\u00e1ch, Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 \u0111\u00e3 so\u1ea1n t\u1edd tr\u00e1t, \u0111\u1ee3i th\u00e1nh ch\u1ec9 ban xu\u1ed1ng, nh\u01b0ng Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 thu h\u1ed3i, r\u1ed3i theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n, trong m\u1ed9t hai n\u0103m s\u1ebd t\u1ef1 th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n l\u1ee3i, r\u1ed3i s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh; n\u1ebfu ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ec7n l\u1ee3i, th\u00ec trong m\u1ed9t hai n\u0103m s\u1ebd t\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n, sao ph\u1ea3i \u00e9p bu\u1ed9c h\u1ecd?<\/i>\r\n\r\n<i>Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, m\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n, th\u00ec m\u1ed9t ph\u1ea7n \u00edt \u1ecfi \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ea1i ch\u00edn ph\u1ea7n nhi\u1ec1u, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f3 c\u0169ng t\u1ef1 c\u00f3 d\u1ecbch v\u1ee5 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n c\u00f4ng, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 ai \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n; ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ed9 c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c, h\u1ed9 quan, h\u1ed9 n\u1eef, \u0111inh \u0111\u01a1n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ecbch v\u1ee5, th\u00ec l\u1ec7nh cho h\u1ecd xu\u1ea5t ti\u1ec1n d\u1ecbch, \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ed3i. Ty N\u00f4ng t\u1ef1 thu h\u1ed3i t\u1edd tr\u00e1t th\u00e1nh ch\u1ec9, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00f4 t\u1ed9i sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Xin x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n thu h\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u1ea7u, v\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7, L\u00fd \u0110\u1ea1i L\u00e2m, T\u00f4 T\u1ee5ng thu h\u1ed3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ec1 qu\u00ea. Nay Ty N\u00f4ng t\u1ef1 kh\u00f4ng nghe n\u00f3i c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 thu h\u1ed3i t\u1edd tr\u00e1t th\u00e1nh ch\u1ec9, \u0110\u1eb7ng O\u1ea3n, T\u0103ng B\u1ed1 thu h\u1ed3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ng\u0103n c\u1ea3n th\u00e1nh \u0111o\u00e1n, xin so s\u00e1nh t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ea1i L\u00e2m, T\u00f4 T\u1ee5ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u1eed ph\u1ea1t gi\u00e1ng ch\u1ee9c, v\u00e0 ban h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i th\u00e1nh ch\u1ec9 n\u00e0y kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ch\u1eafc s\u1ebd n\u00f3i L\u00fd \u0110\u1ea1i L\u00e2m, T\u00f4 T\u1ee5ng thu h\u1ed3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0110\u1eb7ng O\u1ea3n, T\u0103ng B\u1ed1 thu h\u1ed3i \u0111\u00fang, th\u00ec xin x\u00e9t k\u1ef9 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh, v\u00e0 x\u00e9t l\u1ea1i[footnote] X\u00e9t l\u1ea1i 'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1eb1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote] T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, xin kh\u00f4ng cho k\u00fd t\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i \u1edf \u0111\u00e0i Hi Ninh, ph\u1ee5 l\u1ee5c ng\u00e0y 16.)<\/i>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c c\u01a1 quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0110\u00f4 Th\u1ee7y gi\u00e1m, Ty N\u00f4ng t\u1ef1 v.v., ph\u00e0m ban h\u00e0nh c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n in \u1ea5n, ban xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed9, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p m\u1ed9t ng\u00e0n quan ti\u1ec1n l\u00e0m chi ph\u00ed kh\u1eafc b\u1ea3n v\u00e0 gi\u1ea5y m\u1ef1c.\r\n\r\n[25] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00ec vi\u1ec7c d\u00e2n \u0110\u00f4ng Minh t\u1ed1 c\u00e1o ti\u1ec1n d\u1ecbch m\u00e0 c\u00e1o b\u1ec7nh n\u1eb1m \u1edf nh\u00e0. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00fac gi\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, ng\u00e0y 18 Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00fac gi\u1ee5c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1eebng c\u00e1o b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00f4ng Minh n\u00ean nh\u1eadn \u0111\u01a1n ki\u1ec7n v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 cho d\u00e2n ch\u00fang, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01a1n, b\u1ea3o h\u1ecd v\u00e0o kinh, c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u00fd \u0111\u1ed3 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u00e8n h\u1ecfi: <i>\"Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n v\u1edbi quan vi\u1ec7n M\u1eadt th\u01b0 ai th\u00e2n thi\u1ebft h\u01a1n?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft.\"<\/i> R\u1ed3i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Hi\u1ec7n nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, c\u1eadn th\u1ea7n ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap ho\u00e0n th\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00e1nh thi\u1ec7n, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng a dua theo th\u00f3i t\u1ee5c, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i \u1edf ch\u1ed7 ph\u00e2n bi\u1ec7t trung t\u00e0, ch\u00e2n ng\u1ee5y, ch\u01b0a t\u1eebng ph\u00e1n quy\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng, d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y, ti\u1ec3u nh\u00e2n c\u00f2n s\u1ee3 g\u00ec n\u1eefa? Ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ee3 h\u00e3i, d\u00e1m l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c l\u1ed9n x\u1ed9n, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a m\u00ecnh mu\u1ed1n th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd, th\u1ea7n e r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 c\u00f3 v\u1ea5t v\u1ea3 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ecb n\u1ed5i.\"<\/i>\r\n\r\nD\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c, h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Khai Phong t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c b\u1ecb t\u0103ng h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch, nh\u01b0ng ph\u1ee7 kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01a1n. D\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00eau ai, b\u00e8n \u0111\u1ed9t nh\u1eadp v\u00e0o t\u01b0 dinh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch. An Th\u1ea1ch b\u1ea3o r\u1eb1ng: 'Vi\u1ec7c n\u00e0y t\u01b0\u1edbng ph\u1ee7 kh\u00f4ng bi\u1ebft, s\u1ebd ch\u1ec9 th\u1ecb kh\u00f4ng cho t\u0103ng h\u1ea1ng.' R\u1ed3i h\u1ecfi: 'C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, tri huy\u1ec7n c\u00f3 bi\u1ebft kh\u00f4ng?' H\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng bi\u1ebft. Sau \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, th\u1ea7n v\u00ec \u0111\u00e0i n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 nh\u1eadn \u0111\u01a1n t\u1ed1 c\u00e1o, n\u00ean b\u1ea3o h\u1ecd gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Sau khi lui v\u1ec1, th\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra th\u00ec bi\u1ebft r\u1eb1ng T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 kh\u00f4ng theo h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng c\u0169 c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n, m\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 h\u1ed9 hi\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch cho c\u00e1c huy\u1ec7n, b\u1eaft c\u00e1c huy\u1ec7n ph\u1ea3i nh\u1eadn, t\u0103ng gi\u1ea3m h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng, l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch m\u1edbi, ph\u1ea3i ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc m\u00f9a v\u1ee5. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1eebng nh\u00e0, ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o huy\u1ec7n, huy\u1ec7n ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o h\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng, l\u00fd tr\u01b0\u1edfng, h\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng, l\u00fd tr\u01b0\u1edfng ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o h\u00e0ng x\u00f3m, t\u1eeb d\u01b0\u1edbi l\u00ean tr\u00ean m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt. Nay T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ef1 v\u1ea1ch ra con s\u1ed1, b\u1eaft huy\u1ec7n theo \u0111\u00f3 l\u1eadp s\u1ed5, l\u00e0m sao l\u00f2ng d\u00e2n cam ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ed nh\u01b0 \u0111ai l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eaft l\u01b0ng, gi\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111i ch\u00e2n, \u0111ai d\u00e0i ng\u1eafn ph\u1ea3i t\u00f9y theo b\u00e9o g\u1ea7y c\u1ee7a l\u01b0ng, gi\u00e0y r\u1ed9ng h\u1eb9p ph\u1ea3i v\u1eeba v\u1edbi ch\u00e2n. Nay n\u1ebfu \u0111ai d\u00e0i m\u00e0 th\u1eeba th\u00ec t\u0103ng l\u01b0ng cho \u0111\u1ee7, gi\u00e0y h\u1eb9p m\u00e0 thi\u1ebfu th\u00ec c\u1eaft ch\u00e2n cho v\u1eeba, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? T\u0103ng h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec3 thu th\u00eam ti\u1ec1n, kh\u00e1c g\u00ec th\u1ebf? Kinh k\u1ef3 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu d\u00e2n ch\u00fang n\u00e1o \u0111\u1ed9ng, k\u00eau ca kh\u00f4ng th\u00f4i, d\u00f9 mu\u1ed1n d\u00f9ng uy hi\u1ebfp \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u01b0 \u0111\u00ea v\u1ee1, t\u1ed5n th\u1ea5t s\u1ebd l\u1edbn.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp d\u00e2n s\u1ef1 ph\u1ea3i t\u1eeb ch\u00e2u \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n, l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 chuy\u1ec7n v\u0103n th\u01b0 xu\u1ed1ng huy\u1ec7n m\u00e0 ch\u00e2u ph\u1ee7 kh\u00f4ng bi\u1ebft. \u0110\u00e2y l\u00e0 do T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ef1 bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean ph\u1ee7, m\u00e0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp xu\u1ed1ng c\u00e1c huy\u1ec7n, mu\u1ed1n h\u1ecd s\u1ee3 uy m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i; n\u1ebfu b\u00e1o l\u00ean ph\u1ee7, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd tranh ch\u1ea5p, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. L\u1ea1i n\u1eefa, nay \u0111\u00e3 l\u00e0 th\u00e1ng n\u00f4ng v\u1ee5, l\u00e0m sao ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc m\u00f9a v\u1ee5, mu\u1ed1n thu thu\u1ebf h\u1ea1 c\u00f9ng l\u00fac sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe n\u00f3i Trung th\u01b0 c\u1eed T\u00f4n \u0110\u1ecbch, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n \u0111i \u0111i\u1ec1u tra d\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n, th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m vi\u1ec7c n\u1eb7ng, uy hi\u1ebfp nh\u01b0 v\u1eady, ai d\u00e1m kh\u00f4ng theo? D\u00e2n trong kinh k\u1ef3 v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng nh\u01b0 con \u0111\u1ecf, nay ph\u00e1p \u0111o\u00e0n b\u1ea3o th\u1ef1c hi\u1ec7n qu\u00e1 g\u1ea5p, khi\u1ebfn h\u1ecd hoang mang ch\u01b0a d\u1ee9t, n\u1ebfu l\u1ea1i h\u00e0 hi\u1ebfp, e r\u1eb1ng lo l\u1eafng s\u1ebd kh\u00f4ng nh\u1ecf. Nay ph\u00e1n T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng O\u1ea3n, T\u0103ng B\u1ed1, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Tri t\u1ea1p, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u00f4 ki\u1ec3m ch\u00ednh, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n n\u00f3i, ai d\u00e1m n\u00f3i!\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ec9 tr\u00edch l\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed9i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(<i>\"Nh\u1eadt l\u1ee5c\"<\/i> c\u1ee7a An Th\u1ea1ch ch\u00e9p: Ta gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt cho Vua, Vua \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i.)<\/i>\r\n\r\n[27] L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng v\u00f9ng kinh \u0111\u00f4 l\u00e0 n\u01a1i c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i y\u00ean \u1ed5n v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng s\u1ee9c d\u00e2n, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u00f3 cu\u1ed9c s\u1ed1ng sung t\u00fac, nh\u00e0n h\u1ea1, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u phi ngh\u0129a.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p, l\u00fac \u0111\u00f3 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1, ph\u00e1p l\u1ec7nh ban ra, d\u00e2n ch\u00fang hoang mang, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn lo l\u1eafng ch\u01b0a y\u00ean. Nay l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p l\u1ec7nh, b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n, kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi h\u1ea1n m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng h\u1ea1ng h\u1ed9[footnote]'H\u1ea1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ec7', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u1eddi h\u1ea1n g\u1ea5p g\u00e1p, khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea3ng s\u1ee3, kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00eau ai, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u1ee7ng c\u1ed1 g\u1ed1c r\u1ec5, coi tr\u1ecdng n\u1ed9i \u0111\u1ecba, y\u00eau d\u00e2n v\u00e0 gi\u1ea3m nh\u1eb9 lao d\u1ecbch. Th\u1ef1c ra l\u00e0 do c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00fang \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00ecnh qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p \u0111\u1ed9, n\u00ean m\u1edbi g\u00e2y ra s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mong tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u1ea1 l\u1ec7nh, b\u00e1o cho c\u00e1c huy\u1ec7n bi\u1ebft r\u1eb1ng ph\u00e1p l\u1ec7nh m\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n, sau \u0111\u00f3 xin truy x\u00e9t xem tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 n\u00e0o m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd th\u0103ng gi\u00e1ng h\u1ea1ng h\u1ed9, v\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c ra b\u1ea3ng y\u00eau c\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p l\u1ec7nh lao d\u1ecbch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed1n b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u00fang, l\u1eafng nghe \u00fd ki\u1ebfn trong ngo\u00e0i, xem x\u00e9t l\u1ea1i, sao cho kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i thu thu\u1ebf n\u1eb7ng, \u0111\u1ed9ng vi\u00ean nhi\u1ec1u, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u d\u00e0i r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 an nguy c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ea5t. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 c\u1ea9n th\u1eadn v\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e0ng, thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn bi\u1ebft bao!\"<\/i>\r\n\r\n[28] Quang l\u1ed9c khanh S\u1eed Chi\u00eau l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>\"Chi\u00eau \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, r\u1ea5t c\u1ed1 g\u1eafng trong vi\u1ec7c th\u1ee7y l\u1ee3i, n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nay b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ban \u00e2n; n\u1ebfu kh\u00f4ng e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u1ea1m d\u1ee5ng, n\u1ebfu c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t.\"<\/i>\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua lo r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi nh\u00ecn v\u00e0o \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c g\u1ea5p hay ch\u1eadm, kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ebft l\u00f2ng gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u1edf b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n qu\u1ea7n th\u1ea7n, khi\u1ebfn h\u1ecd \u0111\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c lo vi\u1ec7c, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u1ea5t v\u1ea3 m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb y\u00ean; n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 d\u00f9ng h\u1ebft tr\u00ed th\u00f4ng minh, ng\u00e0y \u0111\u00eam lo l\u1eafng v\u1ea5t v\u1ea3, c\u00f2n th\u1ea7n th\u00ec h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1ec7 h\u1ea1, e r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ecb y\u00ean. Vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ea1m kh\u00f4ng b\u00e0n, h\u00e3y th\u1eed b\u00e0n vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u1ea3y ra binh bi\u1ebfn \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecf b\u1eefa, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac n\u00e0y c\u00f9ng lo ngh\u0129 c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft. Th\u1ebf nh\u01b0ng h\u1ecd l\u1ea1i nh\u00e2n l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 lo s\u1ee3, c\u00f9ng \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1eb3ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn binh bi\u1ebfn \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi s\u00e1ng su\u1ed1t m\u1edbi nh\u1eadn ra, th\u1ebf m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 bi\u1ebft l\u00e0 sai, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd e d\u00e8 kh\u00f4ng?<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u00f2n kh\u00f4ng e d\u00e8 nh\u01b0 th\u1ebf, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd kh\u00f4ng l\u1eeba d\u1ed1i? Th\u1ea7n e r\u1eb1ng d\u00f9 th\u00e2n n\u00e0y c\u00f3 h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1ec7 h\u1ea1, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec cho s\u1ef1 b\u00ecnh tr\u1ecb.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i, khi\u1ebfn k\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c t\u00e0i kh\u00f4ng d\u00e1m bu\u00f4ng l\u1eddi, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh kh\u00f4ng b\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n ng\u0103n tr\u1edf, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea7n lo l\u1eafng v\u1ea5t v\u1ea3 m\u00e0 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 nhi\u00ean th\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u1eed nh\u00e0 Chu ch\u00e9p \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng 3 sau khi x\u1ea3y ra binh bi\u1ebfn \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 nh\u00e2n vi\u1ec7c d\u00e2n \u0110\u00f4ng Minh t\u1ed1 c\u00e1o ti\u1ec1n d\u1ecbch, m\u01b0\u1ee3n c\u1edb \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a Vua. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5. \u300aT\u00f4n Nghi\u00eau t\u1eadp\u300b c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n trong ph\u1ea7n <i>\"Bi\u00ean c\u01a1 m\u00f4n\"<\/i> b\u00e0n v\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, c\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5. L\u1ea1i c\u00f3 ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4, ng\u00e0y 26, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y 27, ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 hai c\u1ee7a Vua ra \u0111\u1eddi, m\u1eb9 l\u00e0 Hi\u1ec1n phi h\u1ecd H\u00e1c, ba ng\u00e0y sau th\u00ec ch\u1ebft, ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u1eb7t t\u00ean. <i>(Sau \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 C\u1eadn, \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c C\u1eadn ch\u1ebft, kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c sinh ra, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 s\u01a1 s\u00f3t.)<\/i>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ed3ng tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n T\u00f4n Chu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ea3i Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t th\u00eam s\u00e1ch \u300aL\u00e2m Hi d\u00e3 s\u1eed\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00f4n Chu ra ngo\u00e0i, ghi trong ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch v\u1ec1 vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra t\u00f9 nh\u00e2n ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aT\u00f4n Chu c\u1ef1u truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng An Th\u00edch v\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c thanh mi\u00eau m\u00e0 \u0111u\u1ed5i c\u00e1c quan gi\u00e1n v\u00e0 ng\u1ef1 s\u1eed, T\u00f4n Chu u\u1ea5t \u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i g\u00ec, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ea3i Ch\u00e2u. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i s\u1ee3 r\u1eb1ng Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 l\u1ea1i ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd \u0110\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft c\u1ee7a T\u00f4n Chu, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00fd \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean ch\u1ed7 khuy\u1ebft c\u1ee7a T\u00f4n Chu l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5. Th\u00e1ng 2 n\u0103m sau, m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt.)<\/i>\r\n\r\n[32] Ch\u00e2u Th\u00f4ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n Cao Ly l\u00e0 D\u00e2n quan th\u1ecb lang Kim \u0110\u1ec5 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p t\u1ea1i huy\u1ec7n H\u1ea3i M\u00f4n. Chi\u1ebfu cho T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd L\u1ee5c Kinh gi\u1ea3 ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0m quan b\u1ea1n, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[33] Gi\u00e1ng Long Th\u1ea7n V\u1ec7 t\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Chi\u00eau Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n[footnote]Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, ch\u1eef '\u0110\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-36 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc b\u1ed5 sung.[\/footnote] Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc l\u00e0m T\u1ed5ng qu\u1ea3n, L\u0103ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1. Ng\u1ecdc \u0111em qu\u00e2n truy \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, nh\u01b0ng Ng\u00f4 \u0110\u1ea1t[footnote]Ng\u00f4 \u0110\u1ea1t, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-36 ch\u00e9p l\u00e0 'Vi \u0110\u1ea1t'.[\/footnote] c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ebf c\u00f9ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a B\u00e2n, Ninh l\u00e0 Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Ho\u00e0i Ch\u00ednh giao Ng\u1ecdc, Ng\u1ecdc gi\u1ebft h\u1ebft h\u1ecd \u1edf B\u00e2n Ch\u00e2u, Tri\u1ec1u Thi\u00ean d\u1ecbch. Vua cho r\u1eb1ng Ng\u1ecdc gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi b\u1eeba b\u00e3i l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng tin c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1ng Ng\u1ecdc m\u1ed9t ch\u1ee9c, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 bi\u1ebft vi\u1ec7c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi b\u1eeba b\u00e3i, th\u00ec gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 coi tr\u1ecdng m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh gi\u00e1ng hai ch\u1ee9c, l\u1ea1i gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ed5ng qu\u1ea3n, l\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c cho r\u1eb1ng Th\u1ee9 s\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f4 ngu h\u1eadu ph\u1ea3i do Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ec7 c\u0169, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd l\u1ebd g\u00ec, th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u1ec9 v\u00ec ch\u1ee9c quan khuy\u1ebft n\u00ean theo l\u1ec7 th\u0103ng ch\u1ee9c, ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd l\u1ebd, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c cho r\u1eb1ng l\u1ec7 c\u0169 kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, n\u00ean ch\u1ec9 gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1. V\u1eabn ch\u01b0a b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.\r\n\r\nNg\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh kh\u00f4ng k\u1ecbp nh\u1eadn ra v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t, c\u0169ng ch\u1ec9 gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, ph\u1ea1t Ng\u1ecdc qu\u00e1 n\u1eb7ng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Bi\u1ebfn lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Thu\u1ea5n Khanh g\u00e2y ra, Thu\u1ea5n Khanh tuy bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh nh\u00e2n t\u00e2m b\u1ea5t \u1ed5n, nh\u01b0ng mu\u1ed1n Thu\u1ea5n Khanh x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Sung l\u1ea1i n\u00f3i Ng\u1ecdc \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u1ea1m th\u1eddi tr\u00e1ch ph\u1ea1t, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, t\u1ea1m th\u1eddi d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn v\u00e0 an l\u00f2ng d\u00e2n ch\u00fang, c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec cho Ng\u1ecdc? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ec3 Ng\u1ecdc \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd c\u00f3 \u00edch, h\u00e1 c\u1ea7n t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c sao?\"<\/i>\r\n\r\n[34] H\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch tr\u00ecnh b\u00e0y v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 ti\u1ec1n d\u1ecbch, Vua cho r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u1ecbu thu\u1ebf m\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n gi\u1ea3m thu\u1ebf cho d\u00e2n ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch v\u00e0 quan h\u1ed9, vi\u1ec7c t\u0103ng b\u1eadc thu\u1ebf h\u1ed9 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh gi\u1ea3m b\u1edbt m\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i.\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay thu thu\u1ebf t\u1eeb d\u00e2n v\u1ed1n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u1ebfu gi\u1ea3m th\u00eam n\u1eefa th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 thu v\u00e0o l\u00fac th\u00edch h\u1ee3p, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a thi\u1ebfu \u0103n, x\u00e9t th\u1ea5y s\u1ee9c d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u1ecbch thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n d\u01b0, th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n m\u1ed9t kho\u1ea3n[footnote] 'Khoa' nguy\u00ean l\u00e0 'Khoa', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac th\u00f3c g\u1ea1o d\u01b0 th\u1eeba th\u00ec thu nhi\u1ec1u, l\u00fac thi\u1ebfu \u0103n th\u00ec c\u1ee9u gi\u00fap, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Vua x\u01b0a. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh theo \u0111\u1ea1o ngh\u0129a, nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e2u d\u00e0i l\u00e0 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i lo l\u1eafng qu\u00e1 m\u1ee9c v\u1ec1 nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec3n c\u1eadn?<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 cho r\u1eb1ng thu\u1ebf m\u00e1 qu\u00e1 n\u1eb7ng, nh\u01b0ng theo th\u1ea7n th\u1ea5y, hi\u1ec7n nay thu\u1ebf m\u00e1 kh\u00f4ng n\u1eb7ng, ch\u1ec9 l\u00e0 do b\u1ecdn c\u01b0\u1eddng h\u00e0o chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tu\u00e2n Duy\u1ec7t n\u00f3i: 'N\u1ed7i lo c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 ba \u0111\u1eddi; s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 T\u1ea7n m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc'.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do n\u00ean tr\u1eeb b\u1ecf c\u01b0\u1eddng h\u00e0o.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eeb b\u1ecf c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c v\u1ecb Vua c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u1edbn th\u1eddi x\u01b0a m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1eddng h\u00e0o \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 lay chuy\u1ec3n s\u0129 \u0111\u1ea1i phu. Nay \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt, ch\u1ec9 d\u1ef1a theo t\u00ecnh h\u00ecnh thu\u1eadn ti\u1ec7n, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u01b0\u1eddng h\u00e0o. Nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn b\u00e0n t\u00e1n nhi\u1ec1u, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu mu\u1ed1n ki\u1ec3m so\u00e1t c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, th\u00ec e r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 b\u00e0n t\u00e1n c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0 vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, nh\u01b0ng B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 ph\u00e9p Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u01b0\u1eddng h\u00e0o.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y trong \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 l\u00e0 r\u1ea5t nh\u1ecf, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ngay l\u1eadp t\u1ee9c c\u00e2n b\u1eb1ng c\u1ee7a c\u1ea3i trong thi\u00ean h\u1ea1, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f2n ngh\u00e8o kh\u00f3?\"<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Phu Di\u00ean l\u00e0 n\u01a1i xung y\u1ebfu nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc gi\u1eb7c, vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u1ebfn nay, g\u00e2y o\u00e1n k\u1ebft h\u1ecda, s\u0129 kh\u00ed kh\u00f4ng ch\u1ea5n, l\u00f2ng d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, Ti\u1ebft th\u00f4ng minh r\u1ed9ng r\u00e3i, th\u1ef1c c\u00f3 t\u00e0i h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng th\u00e2n chinh tr\u1eadn m\u1ea1c, quen thu\u1ed9c qu\u00e2n ng\u0169, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1, tr\u1ea1i ch\u1ee7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngang h\u00e0ng c\u0169, m\u1ed9t khi ch\u1ecbu s\u1ef1 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a \u00f4ng ta, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 t\u00e2m ph\u1ee5c. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng khi c\u00f3 vi\u1ec7c, kh\u00f3 m\u00e0 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Kh\u00e1nh Ch\u00e2u v\u1eeba tr\u1ea3i qua lo\u1ea1n l\u1ea1c, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a y\u00ean. V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 uy t\u00edn \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p k\u1ebb gian, sau khi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n k\u1ef7 lu\u1eadt? Binh l\u00ednh ki\u00eau ng\u1ea1o hung h\u00e3n, kh\u00f3 l\u00f2ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1, d\u00f9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi, nh\u01b0ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn lo s\u1ee3, th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t tr\u1eafc.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay trong m\u1ed9t doanh tr\u1ea1i, k\u1ebb ngh\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi thu\u1eadn l\u1eabn l\u1ed9n, ng\u01b0\u1eddi thu\u1eadn th\u00ec ngh\u00e8o nh\u01b0 x\u01b0a, k\u1ebb ngh\u1ecbch th\u00ec ai c\u0169ng c\u00f3 c\u1ee7a c\u1ea3i d\u01b0 th\u1eeba, b\u00e1n \u0111\u1ed3 c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c ngo\u00e0i ch\u1ee3, ch\u1ee7 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p, Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u, T\u1ea7n tuy l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, nh\u01b0ng t\u1ea7m quan tr\u1ecdng kh\u00f4ng b\u1eb1ng Phu Di\u00ean. Qu\u1ef3 t\u1eeb nh\u1ecf l\u1edbn l\u00ean \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tham gia chi\u1ebfn tr\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c binh l\u00ednh tin ph\u1ee5c, n\u1ebfu cho \u00f4ng ta l\u1ea1i ch\u1ec9 huy Phu Di\u00ean, gi\u1eb7c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m khinh su\u1ea5t x\u00e2m ph\u1ea1m.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1i \u0110\u0129nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m t\u01b0\u1edbng Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, cai tr\u1ecb \u0111\u00fang c\u00e1ch, Kinh Nguy\u00ean qu\u00e2n m\u00e3 ch\u1ec9nh t\u1ec1, uy danh \u0111\u00e3 vang d\u1ed9i, n\u1ebfu cho \u0110\u0129nh \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta t\u00f9y c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, thi h\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb ngang ng\u01b0\u1ee3c, an \u1ee7i k\u1ebb ph\u1ea3n tr\u1eafc, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean t\u00e2m kh\u00f4ng lo l\u1eafng.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, T\u1ea7n Ch\u00e2u \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c b\u1ed1n t\u01b0\u1edbng, d\u00f9 qu\u00e2n ch\u00ednh kh\u00f4ng tu ch\u1ec9nh, cai tr\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u00fang c\u00e1ch, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda l\u1edbn cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ngo\u00e0i, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3; mu\u1ed1n d\u1eb9p lo\u1ea1n qu\u00e2n, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng giao ph\u00f3 cho Th\u00e1i \u0110\u0129nh. V\u00ec v\u00e0o l\u00fac giao m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng, k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Phu Di\u00ean, Ti\u1ebft tuy c\u00f3 t\u00e0i gi\u1ecfi, nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng b\u1eb1ng Qu\u1ef3 l\u00e3o luy\u1ec7n, ho\u1eb7c \u0111i\u1ec1u \u00f4ng ta \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c, c\u0169ng kh\u00f4ng sao. Th\u1ea7n mong thay \u0111\u1ed5i b\u1ed1n t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 tr\u1eeb m\u1ed1i h\u1ecda ch\u01b0a x\u1ea3y ra.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 n\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, nh\u01b0ng \u00f4ng ta l\u1ea5y c\u1edb x\u1ea5u h\u1ed5 g\u1eb7p l\u1ea1i quan d\u00e2n n\u00ean c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. Qu\u1ef3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ecdng d\u1ee5ng, tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ed7 c\u0169 c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5? \u00d4ng ta ch\u1ec9 v\u00ec Di\u00ean Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 kh\u00f3 tr\u1ecb, n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u00f4i. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd, h\u01a1i m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i. Nay \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng ta \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u, l\u1ea1i mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i \u0110\u0129nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, e r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00eam khoan dung.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Binh l\u00ednh Kh\u00e1nh Ch\u00e2u v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3n tr\u1eafc, n\u1ebfu \u0111\u1ed5i t\u01b0\u1edbng ngay, ho\u1eb7c ch\u01b0a \u0111\u1ebfn l\u00fac nghi ng\u1edd m\u00e0 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn lo\u1ea1n, sao kh\u00f4ng y\u00ean t\u0129nh ch\u1edd \u0111\u1ee3i.\"<\/i> T\u1ea5u c\u1ee7a C\u1ea3nh \u00d4n b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng thi h\u00e0nh.\r\n\r\n<em>(B\u1ea3n Chu b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n s\u1edb c\u1ee7a C\u1ea3nh \u00d4n, nay theo b\u1ea3n m\u1edbi, l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/em>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 Khai Phong v\u00ec vi\u1ec7c d\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 k\u00eau o\u00e1n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00e2n lo\u1ea1i ph\u1ee5c d\u1ecbch, trong \u0111\u00f3 d\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh l\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, n\u00ean mu\u1ed1n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 h\u1eb7c t\u1ed9i Tri huy\u1ec7n Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n kh\u00f4ng quen bi\u1ebft Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00f4ng ta c\u00f3 t\u00e0i hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng th\u1ea5y \u00f4ng ta t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c hai ph\u1ee7 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, th\u00ec h\u1eb3n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i. D\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh c\u00e1ch kinh \u0111\u00f4 kh\u00f4ng qu\u00e1 tr\u0103m d\u1eb7m, n\u1ebfu c\u00f3 oan \u1ee9c, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u01b0\u1edbng ph\u1ee7 k\u00eau o\u00e1n, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean suy ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang \u1edf c\u00e1c n\u01a1i xa x\u00f4i, d\u00f9 c\u00f3 oan \u1ee9c, l\u00e0m sao h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 k\u00eau o\u00e1n?<\/i>\r\n\r\n<i>N\u00ean ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c Gi\u00e1m ty, \u0111\u1ec3 th\u00f4ng su\u1ed1t t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, th\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 \u1edf xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00edch h\u1ee3p. Nay n\u1ebfu d\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh \u0111\u1ebfn k\u00eau o\u00e1n, l\u1ea1i tr\u1ecb t\u1ed9i Tri huy\u1ec7n, th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ec7nh, t\u00e1 trong kinh th\u00e0nh s\u1ebd r\u0103n \u0111e vi\u1ec7c n\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp, d\u1ecda n\u1ea1t b\u1eb1ng l\u1ee3i h\u1ea1i, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00e1m k\u00eau o\u00e1n n\u1eefa, b\u1ecbt mi\u1ec7ng d\u00e2n, nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f3 ti\u1ec7n l\u1ee3i g\u00ec?<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n nh\u01b0 \u0110\u00f4ng Minh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng h\u1ea1ng v\u00e0 \u00e9p bu\u1ed9c d\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n \u0111\u1ebfn k\u00eau o\u00e1n, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y? V\u1eady m\u00e0 l\u1ea1i b\u1eaft b\u1ebb Tri huy\u1ec7n, l\u00e0 sao v\u1eady[footnote] Ch\u1eef 'H\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-6 b\u1ed5 sung.[\/footnote]?\"<\/i>\r\n\r\n[37] H\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0o ch\u1ea7u, xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua c\u1ed1 gi\u1eef l\u1ea1i, n\u00f3i: <i>\"Phong t\u1ee5c \u0111\u00e3 h\u1ee7 b\u1ea1i l\u00e2u ng\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, vi\u1ec7c th\u00ec mu\u00f4n v\u00e0n, khanh sao l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111i? H\u00e3y ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u00fd Tr\u1eabm, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi x\u00f4n xao c\u1ee7a th\u1ebf t\u1ee5c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u00e0i m\u1ecdn, s\u1ee3 l\u00e0m h\u1ecfng \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eed xem c\u00e1c b\u1eadc Vua s\u00e1ng nghi\u1ec7p \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, c\u00f3 ai cai tr\u1ecb m\u1ea5y n\u0103m m\u00e0 phong t\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u1ef1ng nh\u01b0 hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng?\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c v\u00ec lo\u1ea1n l\u1ea1c m\u1edbi n\u1ea3y sinh, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ee9c b\u00e1ch, n\u00ean gi\u1ea3i quy\u1ebft kh\u00f3 kh\u0103n d\u1ec5 d\u00e0ng. Nay phong t\u1ee5c suy \u0111\u1ed3i \u0111\u00e3 l\u00e2u, mu\u00f4n vi\u1ec7c thu x\u1ebfp l\u1ea1i cho h\u1ee3p ph\u00e9p t\u1eafc, t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 kh\u00f3, s\u1ef1 x\u00f4n xao c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng c\u1ee9 ki\u00ean tr\u00ec l\u00e0m th\u00ec t\u1ef1 kh\u1eafc s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i. Nh\u01b0 vi\u1ec7c Ph\u00fa B\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e2u c\u00f3 ai tra x\u00e9t, nay m\u1edbi x\u1eed l\u00fd, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e0m nhi\u1ec1u, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi e r\u1eb1ng s\u1ebd d\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, h\u00ecnh nh\u01b0 b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ecbu thay \u0111\u1ed5i. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, n\u1eafm l\u1ea5y l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n h\u1ecd, th\u00ec ai d\u00e1m l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u00e0 v\u1ea1y? Ch\u1ec9 c\u1ea7n trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u00e0 v\u1ea1y, th\u00ec phong t\u1ee5c s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i ngay, lo g\u00ec k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c? Nh\u01b0 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, B\u00f9i C\u1ee7 c\u00f2n d\u00e1m can ng\u0103n ch\u00ednh s\u1ef1, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u00e0 v\u1ea1y?\"<\/i>\r\n\r\nVua tr\u00e1ch vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, cho r\u1eb1ng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf. An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u b\u1ec7 h\u1ea1, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a t\u1eebng khen H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, b\u1ed7ng nhi\u00ean giao ph\u00f3 vi\u1ec7c m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng cho \u00f4ng ta, th\u00ec vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e2u c\u00f3 b\u1ea3o \u00f4ng ta l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf. Gi\u00e1ng l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ngo\u00e0i d\u1ef1 t\u00ednh.\"<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 cho ph\u00e9p \u00f4ng ta t\u00f9y nghi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u00e1c l\u1ed9, th\u00ec vi\u1ec7c \u00f4ng ta l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng. Vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 qua, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng ch\u0103m ch\u1ec9 tr\u0103m vi\u1ec7c, th\u1eadt l\u00e0 h\u1ebft m\u1ef1c. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c th\u00ec g\u1ed3m c\u1ea3 \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ee9c th\u00ec g\u1ed3m c\u1ea3 \u0111\u1ea1o. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ec3 tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n lo l\u1eafng v\u1ea5t v\u1ea3 m\u00e0 vi\u1ec7c v\u1eabn t\u1ef1 nhi\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ecbnh; n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 lo l\u1eafng v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 n\u00ean b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m g\u00ec. Xem x\u00e9t s\u1ef1 th\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, d\u00f9ng \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, th\u00ec ai d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i? Kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean r\u1ed3i!<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c[footnote] C\u00e2u 'Th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c' trong v\u0103n nh\u1ecf d\u1eabn \u1edf d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'c\u1ed1', \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1eeba.[\/footnote]? N\u1ebfu ch\u1ec9 nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng gi\u00fap \u00edch g\u00ec cho s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bch\u00e9p l\u1ea1i, \u300aChu s\u1eed\u300bl\u1ea1i ch\u00e9p sau ph\u1ea7n tr\u00e1ch H\u00e0n Gi\u00e1ng, l\u1ea1i b\u1ecf \u0111i c\u00e2u <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c, n\u1ebfu ch\u1ec9 nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng gi\u00fap \u00edch g\u00ec cho s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1\"<\/i>, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 sai s\u1ef1 th\u1ef1c, nay s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aTr\u1ea7n Qu\u00e1n T\u00f4n Nghi\u00eau t\u1eadp\u300bph\u1ea7n Bi\u00ean c\u01a1 m\u00f4n c\u00f3 b\u00e0n lu\u1eadn, xin xem th\u00eam ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5. L\u1ea1i xem ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5[footnote] Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5: Theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch \u1edf quy\u1ec3n 229, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, tr\u00ean ch\u1eef 'th\u00e1ng 5' \u0111\u1ec1u c\u00f3 hai ch\u1eef 'n\u0103m th\u1ee9 4'.[\/footnote], l\u1ea1i ng\u00e0y 26, l\u1ea1i ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 6; l\u1ea1i ng\u00e0y 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5, l\u1ea1i ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u00e0y t\u1ed1t trong th\u00e1ng cu\u1ed1i m\u00f9a thu \u0111\u1ec3 c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 t\u1ea1i Minh \u0110\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[39] Chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty t\u1eeb nay, c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ee9c Su\u1ea5t Ph\u1ee7 Su\u1ea5t[footnote]ch\u1eef 'su\u1ea5t' d\u01b0\u1edbi Su\u1ea5t Ph\u1ee7 Su\u1ea5t, trong \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-25 vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3 su\u1ea5t', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 15 Th\u1ea7n T\u00f4ng k\u1ef7 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 68 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3 su\u1ea5t tr\u1edf l\u00ean'.[\/footnote] g\u1eb7p tang cha m\u1eb9 ho\u1eb7c ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n ph\u1ea3i ch\u1ecbu tang tr\u1ecdng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu tang; l\u1ea1i chi\u1ebfu cho t\u00f4ng th\u1ea5t g\u1eb7p ng\u00e0y l\u1ec5 t\u1ebft, cho ph\u00e9p \u0111\u01b0a c\u00e1c di <i>(n\u1eef gi\u00e1m)<\/i> l\u00ean T\u00e2y Kinh v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ea7n m\u1ed9 \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, c\u1eed ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u trong cung \u0111i theo. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4.\r\n\r\n[40] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00e1n B\u1ea1c Ch\u00e2u Ph\u00fa B\u1eadt b\u1ed1n l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c S\u1ee9 T\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Khi v\u1ee5 \u00e1n Thanh Mi\u00eau n\u1ed5 ra, Ph\u00fa B\u1eadt kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i g\u00ec, \u0111\u1ebfn khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb x\u00e9t \u00e1n sau r\u1ed3i m\u1edbi thu x\u1ebfp, Ph\u00fa B\u1eadt bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i, b\u00e8n l\u1ea1i xin v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh. H\u00f4m nay ban chi\u1ebfu cho Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ph\u00e9p. Ph\u00fa B\u1eadt b\u1ed1n l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i ch\u1ee9c S\u1ee9 T\u01b0\u1edbng, c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd tr\u00e1t. <i>(Vi\u1ec7c cho ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, trong \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 5 l\u00e0 sai, nay theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu: Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u \u00c2n, K\u00fd, M\u1ea1c, H\u00f9ng, Th\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh, T\u00edn An, B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh, Can Ninh t\u1eeb m\u00f9a h\u1ea1 b\u1ecb thi\u00ean tai, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n V\u1eadn Ph\u00f3 S\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0110i\u1ec3m H\u00ecnh Ng\u1ee5c Kh\u1ed5ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t, nh\u1eefng thu\u1ebf thu ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m ph\u00f3ng, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb kho Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i.\r\n\r\n[42] Th\u00e1ng n\u00e0y, ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf kho T\u00e2n Y, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng trong kho chuy\u1ec3n v\u1ec1 Nghi Loan Ty v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c.","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u00e0 Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 thi\u1ebft tri\u1ec1u. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 ch\u00e2u B\u00e2n \u0111\u00e3 sai ba t\u01b0\u1edbng chuy\u00ean tr\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n. \u0110\u00e3 mu\u1ed1n l\u00e0m qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1 gi\u1eb7c, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c sai, nghi\u00eam kh\u1eafc d\u1ea1y b\u1ea3o, ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 qu\u00e2n s\u0129.&#8221;<\/i> L\u1ea1i sai T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed ba t\u01b0\u1edbng hu\u1ea5n luy\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7n t\u0103ng qu\u00e2n \u1ee9ng ph\u00f3, th\u00ec xem x\u00e9t t\u00ecnh th\u1ebf, sai t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n \u0111i, vi\u1ec7c xong th\u00ec r\u00fat v\u1ec1. <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y tham kh\u1ea3o th\u00eam s\u00e1ch ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 4.)<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, T\u01b0 hu\u00e2n lang trung, quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 330, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1804-1\" href=\"#footnote-1804-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. Vua b\u1ea3o C\u1ea3nh Hi\u1ebfn: <i>&#8220;H\u00e0 \u0110\u00f4ng suy t\u00e0n, khanh n\u00ean ra nh\u1eadn vi\u1ec7c s\u1ee9.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[3] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u00e1m qu\u00e2n ty ch\u00e2u Vi c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 g\u1eedi th\u01b0 cho ch\u00e2u Ho\u00e0n, mu\u1ed1n theo l\u1ec7 c\u0169 th\u00f4ng h\u00f2a, ch\u00e2u Ho\u00e0n \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi.&#8221;<\/i> Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u1edf Phu Di\u00ean c\u0169ng t\u00e2u ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c, g\u1eb7p Tri th\u00e0nh Chi\u1ebft Kh\u1eafc Tuy\u1ec3n, n\u00f3i qu\u1ed1c ch\u1ee7 mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u1ea1i ch\u00e2u Tuy nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi b\u00e0y t\u1ecf \u00fd, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 \u1edf tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh ch\u00e2u Di\u00ean, nay n\u1ebfu c\u00e1c n\u01a1i th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ec1u n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi h\u1ecd, e r\u1eb1ng tr\u1ea3 l\u1eddi sai l\u1ea7m, l\u00e0m m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i. V\u1ea3 l\u1ea1i, h\u1ecd cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed9i mu\u1ed1n thu nh\u1eadn, khi\u1ebfn h\u1ecd ki\u00eau ng\u1ea1o. Xin l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u1ee7y th\u00e1c Chi\u1ebft Kh\u1eafc Tuy\u1ec3n, \u0111\u1ee3i h\u1ecd \u0111\u1ebfn l\u1ea1i th\u00ec n\u00f3i, n\u1ebfu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n th\u00f4ng \u00fd, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh theo l\u1ec7 c\u0169 b\u00e0n v\u1edbi Tu\u1ea7n ki\u1ec3m qu\u00e2n B\u1eafc, chuy\u1ec3n b\u00e1o l\u00ean tr\u00ean, s\u1ebd c\u00f3 x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[4] H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0110\u1ec1 c\u1eed S\u00f9ng Ph\u00fac cung L\u00e3 H\u1ed1i xin ngh\u1ec9 h\u01b0u. H\u1ed1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ec7nh c\u0169, ch\u1ec9 v\u00ec g\u1eb7p th\u1ea7y thu\u1ed1c d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p sai l\u1ea7m. Kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ec7nh t\u00ecnh c\u00f3 h\u01b0 th\u1ef1c, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ngh\u1ecbch thu\u1eadn, ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n c\u00f3 ti\u00eau b\u1ea3n, ch\u1eefa tr\u1ecb c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc sau. V\u1ed9i v\u00e0ng cho u\u1ed1ng thu\u1ed1c, t\u00f9y ti\u1ec7n theo \u00fd m\u00ecnh, sai l\u1ea7m trong ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n, h\u1ecda lan \u0111\u1ebfn t\u1ee9 chi, d\u1ea7n th\u00e0nh b\u1ec7nh phong t\u00ea, khi\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng n\u1ed7i \u0111au ch\u00e2n tay, m\u00e0 c\u00f2n lo s\u1ee3 bi\u1ebfn ch\u1ee9ng n\u1ed9i t\u1ea1ng. T\u00ecnh th\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y! D\u00f9 th\u00e2n m\u00ecnh nh\u1ecf b\u00e9, ch\u01b0a \u0111\u00e1ng lo, nh\u01b0ng g\u00e1nh n\u1eb7ng ch\u00edn t\u1ed9c, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 n\u1ed7i lo l\u1edbn. V\u00ec v\u1eady, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1eeb b\u1ecf b\u1ed5ng l\u1ed9c \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng s\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i tu\u1ed5i gi\u00e0 m\u00e0 xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1.&#8221;<\/i> \u00dd n\u00f3i d\u00f9ng b\u1ec7nh t\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 v\u00ed von v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh tri\u1ec1u ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Khi H\u1ed1i b\u1ec7nh n\u1eb7ng, \u0111\u00e3 vi\u1ebft th\u01b0 nh\u1edd T\u01b0 M\u00e3 Quang so\u1ea1n v\u0103n bia m\u1ed9. Quang \u0111\u1ebfn th\u0103m, khi \u0111\u1ebfn th\u00ec m\u1eaft H\u1ed1i \u0111\u00e3 nh\u1eafm nghi\u1ec1n, Quang g\u1ecdi: <i>&#8220;C\u00f2n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec d\u1eb7n d\u00f2 kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> H\u1ed1i m\u1edf m\u1eaft g\u1eafng nh\u00ecn v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, Qu\u00e2n Th\u1ef1c h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng!&#8221;<\/i> R\u1ed3i qua \u0111\u1eddi. <i>(H\u1ed1i m\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u01b0\u1eddi, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, Tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, Bi\u00ean tu Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u0103ng B\u1ed1 ki\u00eam ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Bi\u00ean s\u1eafc. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng 4, \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c \u0110\u00f4 Ki\u1ec3m ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed Ngh\u0129a d\u0169ng quan \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, giao l\u1ea1i cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu\u1ed9c quy\u1ec1n theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169 ph\u00e2n phi\u00ean hu\u1ea5n luy\u1ec7n, khi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y kh\u1edfi gi\u00e1o th\u00ec Gi\u00e1m ty \u0110\u1ec1 c\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m 8 vi\u00ean quan, chia nhau ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c l\u1ed9 Ngh\u0129a d\u0169ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng ra tr\u1ea5n th\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng, khi v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. <i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3, sai 8 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ec1 c\u1eed.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Tha t\u1ed9i cho Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u1ed9 Phu Di\u00ean.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n r\u1eb1ng vi\u1ec7c Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c x\u00e2y th\u00e0nh La Ng\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec3m tr\u1edf h\u1eb9p, kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, trong th\u00e0nh l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc, n\u00ean sai L\u00fd B\u00ecnh, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u1ea3nh' trong 'Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kinh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 330 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, quy\u1ec3n 486 truy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 23 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1804-2\" href=\"#footnote-1804-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t. Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec Ph\u1ee7 Ninh \u0111\u00e3 th\u1ea5t th\u1ee7, th\u00e0nh La Ng\u1ed9t b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, x\u00e9t th\u1ea5y cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft nhanh ch\u00f3ng b\u1ecf th\u00e0nh. Tri\u1ec7u Ti\u1ebft sai Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u00e0nh La Ng\u1ed9t \u0111\u00f3n l\u1ea5y qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0 qu\u00e2n nhu r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1. Gi\u1eb7c ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh qu\u00e2n quan, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba r\u00fat, t\u1ed5n th\u1ea5t nhi\u1ec1u. Vua cho r\u1eb1ng qu\u00e2n \u00f4ng \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c ti\u1ebfn s\u00e2u, nh\u1eefng g\u00ec b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt, n\u00ean tha t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00f4 An Tr\u00ec, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd kho Ki\u1ec3m hi\u1ec7u thu\u1ed9c ty L\u1ee5c ty ph\u1ee7 Khai Phong, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kho n\u00e0y qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i, h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1ea5p ti\u1ec1n, h\u00e0ng n\u0103m c\u1ea5p \u00e1o, \u0111\u1ebfn khi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh th\u00ec c\u00f3 khi \u0111\u00e3 h\u1ebft s\u1ea1ch, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00fd t\u1ed1t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh y\u00eau d\u00e2n. Xin l\u1ea5y s\u1ed1 v\u00e0ng b\u1ea1c, ti\u1ec1n m\u1eb7t hi\u1ec7n c\u00f3, theo ph\u00e9p Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng cho vay, b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi vay ph\u1ea3i th\u1ebf ch\u1ea5p \u0111\u1ec3 sinh l\u00e3i, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p thi h\u00e0nh nh\u01b0 l\u1eddi t\u00e2u \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0n quan. <i>(Ng\u00f4 An Tr\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 3.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u00e2u Nh\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00e1n quan ty Ng\u1ef1 s\u1eed l\u01b0u t\u1ea1i Nam Kinh. Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Vua kh\u00f4ng cho, sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m. \u00d4ng c\u1ed1 xin v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i ty, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[10] Tr\u00ecnh Ngh\u0129a L\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3o d\u00e3, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n An C\u00e1t, c\u00f9ng tham gia \u0111o \u0111\u1ea1c, ki\u1ec3m k\u1ebf c\u00e1c s\u00f4ng ng\u00f2i thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong. <i>(Tr\u00ecnh Ngh\u0129a L\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu th\u01b0 v\u1ea5n t\u1ed9i, m\u1edbi d\u00e1m d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i Thu\u1eadn Ninh xin h\u00f2a, n\u00ean l\u1ec7nh cho Ho\u00e0n Ch\u00e2u, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i h\u1ecfi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i nghe n\u00f3i h\u1ecd th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u00fd cho ph\u00e9p m\u1edf ch\u1ee3 h\u00f2a th\u1ecb. C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, th\u01b0\u1eddng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u1ebfn giao d\u1ecbch, ho\u1eb7c \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, ho\u1eb7c gi\u1ebft ch\u1ebft. Vi\u1ec7c th\u00f4ng h\u00f2a \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t nh\u01b0 v\u1eady, khi\u1ebfn gi\u1eb7c d\u1ec5 d\u00f2 x\u00e9t, n\u00ean ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u0103n d\u1ea1y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n \u0111i\u1ec7n Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Quang l\u1ed9c t\u1ef1 Th\u1eeba, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri huy\u1ec7n H\u00e0n Th\u00e0nh. D\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c Quang l\u1ed9c t\u1ef1 Th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, sau \u0111\u00f3 th\u0103ng ch\u1ee9c Trung do\u00e3n, v\u00ec d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n vi\u1ec7c L\u00fd \u0110\u1ecbnh b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0, sau l\u1ea1i xin c\u00f9ng L\u00e2m \u0110\u00e1n, Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u b\u1ecb bi\u1ebfm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, D\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00e2m thu\u1eadt l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. Nay kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u00e0 ch\u1ec9 chuy\u00ean d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn d\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng d\u00f9ng t\u00e2m thu\u1eadt, l\u00e0m sao \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ecb y\u00ean?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;L\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o t\u00e2m thu\u1eadt, nh\u01b0ng thu\u1eadt c\u00f3 r\u1ed9ng h\u1eb9p, xa g\u1ea7n, c\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u1edbn nh\u1ecf c\u0169ng t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u1ee5c h\u1ebft l\u1eddi ca ng\u1ee3i Tr\u01b0\u01a1ng T\u00e1i, Tr\u00ecnh H\u1ea1o anh em, cho l\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed c\u00f3 \u0111\u1ea1o, xin tri\u1ec7u h\u1ecd v\u1ec1, vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;D\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eeb ch\u1ee9c Ki\u1ec3m ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'D\u1ee5c ti\u1ec1n t\u1eeb' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 63, ph\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ee7y b\u1ecf ch\u00ednh th\u1ea7n m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1804-3\" href=\"#footnote-1804-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, b\u00e0n lu\u1eadn cao xa m\u00e0 kh\u00f4ng khi\u00eam t\u1ed1n. \u0110\u1ebfn khi v\u00e0o Trung th\u01b0, l\u1ea1i n\u00f3i ch\u01b0a nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1t t\u1eed n\u00ean ch\u01b0a th\u1ec3 nh\u1eadm ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;D\u1ee5c s\u1ee3 b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec n\u1ed9p s\u1eafc ch\u1ec9 th\u00f4i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Xem l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a D\u1ee5c, h\u00e1 ph\u1ea3i s\u1ee3 b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec n\u1ed9p s\u1eafc ch\u1ec9 sao?&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n theo l\u1eddi xin m\u00e0 ban m\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aD\u01b0\u01a1ng th\u1ecb bi\u00ean ni\u00ean\u300b ch\u00e9p: H\u00f4m \u0111\u00f3, T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 ban b\u1ed1 ph\u00e1p sai d\u1ecbch ra to\u00e0n qu\u1ed1c. Tra c\u1ee9u \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 6, Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 t\u1ea5u T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ea5u xin thi h\u00e0nh ph\u00e1p xu\u1ea5t ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Tr\u1eeb vi\u1ec7c d\u00f9ng h\u1ed9c <i>(\u0111\u1ea5u)<\/i> \u0111\u1ec3 chi\u1ebft kh\u1ea5u ti\u1ec1n thu\u00ea kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p.&#8221;<\/i> Nh\u01b0 v\u1eady, ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 5 ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u01b0a ban h\u00e0nh, s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean\u300b ch\u00e9p sai. S\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf kho\u00e1n \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft d\u00f9ng theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, \u0111\u00e3 ghi r\u00f5 t\u1eeb ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 4, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n<p>[13] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean sau khi x\u1ea3y ra binh bi\u1ebfn, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd nu\u00f4ng chi\u1ec1u, n\u00ean ban s\u1eafc ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y, c\u1ea7n ph\u1ea3i an \u1ee7i nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t m\u00e3n, tr\u1eebng tr\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o, coi th\u01b0\u1eddng ph\u00e1p l\u1ec7nh.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng t\u1ed1t, nh\u01b0ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean tr\u00ed l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, r\u0103n d\u1ea1y c\u00f3 \u00edch g\u00ec?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Qu\u1ea3ng Uy\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hi\u1ec3u chuy\u1ec7n, n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 \u00e2n c\u1ea7n r\u0103n d\u1ea1y, c\u00f3 l\u1ebd h\u1eafn c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 suy ngh\u0129.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u00e0n v\u1ec1 binh ph\u00e1p: <i>&#8220;Y\u00eau m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 sai khi\u1ebfn, gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ee9a con ki\u00eau ng\u1ea1o kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ecb qu\u1ed1c c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua c\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u, khen ng\u1ee3i. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e9p n\u00e0y g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ec9nh \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1eddi sau l\u1eadp ra vi\u1ec7c n\u00e0y tuy th\u00f4 s\u01a1 nh\u01b0ng c\u0169ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, n\u00ean kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1t. Nay c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f3 m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do, An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nay d\u00e2n ch\u00fang chi\u1ebfm ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfm c\u1ea3 ngh\u00ecn m\u1eabu, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t c\u1ee7a h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd theo ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u, c\u1ea5p ru\u1ed9ng c\u00f3 h\u1ea1n. Nh\u01b0ng n\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i h\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9ng c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p lu\u1eadt, \u00e1p d\u1ee5ng l\u00ean nh\u1eefng k\u1ebb ki\u00eam t\u00ednh, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m gi\u1eef ru\u1ed9ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 h\u1ea1n m\u1ee9c; d\u00f9ng c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ee3i \u0111\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p lu\u1eadt, \u00e1p d\u1ee5ng l\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m ru\u1ed9ng, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 khuy\u00ean nhau c\u00e0y c\u1ea5y, m\u00e0 nh\u1eadn ru\u1ed9ng kh\u00f4ng d\u00e1m v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 h\u1ea1n m\u1ee9c. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1eeb t\u1eeb m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh ph\u00e1p. N\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u1ee3i h\u1ea1i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 d\u00f9ng s\u1ef1 y\u00eau gh\u00e9t \u0111\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng, th\u00ec \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh y\u00eau th\u00edch lo g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng theo, \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh gh\u00e9t lo g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng tr\u00e1nh? Nh\u01b0ng t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00f3 nh\u1eadn bi\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u00edt h\u1ecdc, n\u00ean ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ee3i h\u1ea1i, m\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u1eadp ph\u00e1p c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed l\u1ea1i kh\u00f4ng suy ngh\u0129, th\u00edch b\u00e0n lu\u1eadn kh\u00e1c bi\u1ec7t. N\u1ebfu b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u00e2n nh\u1eafc, th\u00ec \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau l\u1ea5n \u00e1t, d\u00f9 c\u00f3 ph\u00e1p t\u1ed1t, l\u00e0m sao m\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n tr\u00ean ch\u01b0a th\u1ea5y ghi trong\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, nay nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n v\u1ec1 ba \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng vui,\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bghi v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 th\u00e1ng 5, ph\u1ee5 l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e9p ph\u1ee7 binh v\u00e0 ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o nhau.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nay ngh\u0129a d\u0169ng, th\u1ed5 qu\u00e2n thay phi\u00ean \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, th\u00ec d\u00f9 gi\u00e0u ngh\u00e8o \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o l\u00e0m v\u1ec7 binh, \u0111i th\u00fa, tuy ch\u01b0a c\u00f3 ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng ngh\u0129a d\u0169ng l\u1ea5y d\u00e2n l\u01b0\u01a1ng l\u00e0m, n\u00ean l\u1ea5y l\u1ec5 ngh\u0129a m\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. Nay \u0111\u1ec1u l\u00e0m ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, x\u0103m l\u00ean mu b\u00e0n tay, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 nh\u1ea5t; t\u1eadp luy\u1ec7n t\u1ed1n k\u00e9m, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 hai; l\u1ea1i b\u1eaft ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 ba. G\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111u\u1ed5i h\u1ecd ra tr\u1eadn, b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i oan u\u1ed5ng, c\u00e0ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 l\u00e0m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ngh\u0129a d\u0169ng c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u1edd k\u00e9o cung m\u1ea1nh m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m ban \u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;K\u00e9o cung m\u1ea1nh d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c l\u1ef1c c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n, n\u1ebfu s\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn th\u1ee7. \u0110\u00f3 l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u01a1n qu\u00e1 l\u1ea1m, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch, khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c v\u00f5. Nay s\u1eafp x\u1ebfp ngh\u0129a d\u0169ng, \u0111\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady: C\u00e1c b\u1ea3n g\u1ed1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed v\u1ec1 binh ch\u1ebf ch\u00e9p ch\u1eef 'c\u1eadp' th\u00e0nh 'ph\u1ea3n', c\u00f3 v\u1ebb h\u1ee3p l\u00fd h\u01a1n.\" id=\"return-footnote-1804-4\" href=\"#footnote-1804-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, khi\u1ebfn c\u00e1i h\u1ea1i n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c kh\u00f4ng l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, m\u00e0 c\u00e1i l\u1ee3i n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, ng\u01b0\u1eddi ta coi vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean v\u00e0o ngh\u0129a d\u0169ng l\u00e0 may m\u1eafn. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c ban \u01a1n d\u1ef1a tr\u00ean v\u00f5 ngh\u1ec7, t\u00f9y theo t\u00e0i n\u0103ng cao th\u1ea5p, khi\u1ebfn ai c\u0169ng c\u00f3 t\u00e2m mong \u0111\u01b0\u1ee3c may m\u1eafn, th\u00ec phong t\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mong ch\u1ecdn nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t trong l\u00e0ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, h\u01a1i khen th\u01b0\u1edfng, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 nhi\u00ean vui ph\u1ee5c. Hu\u1ed1ng chi nay tuy\u1ec3n binh l\u00e0m t\u00fac v\u1ec7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00edch l\u0169y quan ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean. Chuy\u1ec3n vi\u1ec7c n\u00e0y sang vi\u1ec7c kia, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3, hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1ed1n k\u00e9m quan l\u1ed9c nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta vui v\u1ebb l\u00e0m.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea9n th\u1eadn ch\u1ecdn nh\u1eefng c\u1eadn th\u1ea7n c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng ch\u00ednh s\u1ef1, sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 sai h\u1ecd chia nhau ch\u1ec9 huy c\u00e1c qu\u00e2n n\u00e0y. Nay tuy\u1ec3n binh t\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb v\u00f4 l\u1ea1i, c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee7 qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, th\u00ec c\u1eadn th\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean h\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00ec c\u1eadn th\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean h\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y: \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 66, Tam ty \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ty, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 30 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed v\u1ec1 binh ch\u1ebf \u0111\u1ec1u ch\u00e9p ch\u1eef 't\u00fac' th\u00e0nh 'c\u1eadp'.\" id=\"return-footnote-1804-5\" href=\"#footnote-1804-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>? \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua r\u1ea5t cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBinh ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n th\u1ee9 hai, cho l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, nh\u01b0ng t\u1eeb <i>&#8220;nay \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c&#8221;<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn <i>&#8220;c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u&#8221;<\/i>, \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;Vua n\u00f3i: Ph\u1ee7 binh v\u1edbi t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u&#8221;<\/i> cho \u0111\u1ebfn <i>&#8220;n\u00ean d\u00f9ng l\u1ec5 ngh\u0129a khen th\u01b0\u1edfng&#8221;<\/i>, \u0111\u00e3 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 3. L\u1ea1i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;Th\u1ea7n mong ch\u1ecdn nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t trong l\u00e0ng&#8221;<\/i> cho \u0111\u1ebfn <i>&#8220;Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n 'Th\u1ea7n mong ch\u1ecdn nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t trong l\u00e0ng' cho \u0111\u1ebfn 'Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i': Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0103n', theo b\u1ea3n g\u1ed1c s\u1eeda. Ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 c\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, n\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1eef '\u0111\u1ebfn', n\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1804-6\" href=\"#footnote-1804-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, c\u0169ng \u0111\u00e3 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn; ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n <i>&#8220;Vua t\u1eebng b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p t\u00f4 dung \u0111i\u1ec1u&#8221;<\/i> cho \u0111\u1ebfn <i>&#8220;do \u0111\u00e2u m\u00e0 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;<\/i>, ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed7 ph\u1ee5, nay t\u1ea1m ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 5 n\u0103m n\u00e0y, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u gi\u1eef c\u1ea3 hai, v\u00ec An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p t\u00fac v\u1ec7, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, quy\u1ec1n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 Phan T\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00fac kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, n\u00ean d\u00f9ng Binh b\u1ed9 lang trung Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh thay th\u1ebf, c\u00f2n quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quy\u1ec1n Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9. X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p \u0111\u1ed9, x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c tr\u1ecb quan, m\u00e0 X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u tr\u00ecnh nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i h\u1ea1i. Vua nh\u00e2n d\u1ecbp trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn Chi\u1ebft d\u1ee5 X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u tr\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u1ec1u th\u1ea5y r\u00f5 l\u00f2ng trung \u00edch.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3 tri\u1ec7u d\u1ee5ng \u00f4ng. Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng x\u00e9t c\u1eed c\u00e1c th\u1ee7 th\u1ea7n H\u00e0ng Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u, b\u1ecb gi\u00e1ng t\u1eeb Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xu\u1ed1ng l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i nh\u1edd Ph\u00e1t v\u1eadn ty t\u00e2u xin l\u01b0u l\u1ea1i X\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c qu\u00e2n th\u00e2u, nay ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m, \u0111\u00e3 v\u1ed9i tri\u1ec7u d\u1ee5ng, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u nghi ng\u1edd l\u1ea1 l\u00f9ng, xin h\u00e3y ng\u1eebng l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng nghe theo.<\/p>\n<p>[16] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u00e9p tr\u1ee3 d\u1ecbch l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t vi\u1ec7c sai d\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, mu\u1ed1n san b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf trong c\u1ea3nh \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed3ng, ho\u1eb7c c\u00f3 d\u01b0 th\u1eeba th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, tr\u00e1nh vi\u1ec7c thu th\u00eam c\u1ee7a d\u00e2n. Tuy t\u1ea5m l\u00f2ng n\u00e0y c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u0169ng kh\u00f3 s\u00e1nh k\u1ecbp. Nh\u01b0ng nghe n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 lo thu nhi\u1ec1u v\u00e0 thi h\u00e0nh g\u1ea5p g\u00e1p, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng hi\u1ec3u h\u1ebft \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng thu ph\u1ea7n d\u01b0 \u0111\u1ec3 quan l\u1ea5y, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng n\u00f3i. \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c hai Chi\u1ebft l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh L\u00e3o, \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh, thu thu\u1ebf d\u1ecbch ti\u1ec1n m\u1ed9t l\u1ed9 hai Chi\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, c\u00f3 h\u1ed9 ph\u1ea3i n\u1ed9p \u0111\u1ebfn ba tr\u0103m quan, d\u00e2n \u0111\u1ec1u n\u00f3i ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung c\u1ea5p ti\u1ec1n d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m, s\u1ed1 d\u01b0 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda. Tuy Ty N\u00f4ng t\u1ef1 ch\u01b0a theo ngay, nh\u01b0ng d\u00e2n gian \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh L\u00e3o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ch\u1ee9c Gi\u00e1m ty b\u1ea3n l\u1ed9 ho\u1eb7c l\u00e2n l\u1ed9, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ch\u1ee9c Qu\u00e1n ch\u1ee9c ho\u1eb7c Ki\u1ec3m ch\u00ednh, \u1eaft l\u00e0 do thu nhi\u1ec1u m\u00e0 sinh ra l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t l\u1ea1i s\u1ed1 thu\u1ebf, n\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 d\u00e2n gian n\u00f3i, xin gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i, t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng t\u01b0. Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0111\u00f3, ngo\u00e0i vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng hai Chi\u1ebft \u0111\u1ec1 h\u00ecnh ki\u00eam th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh L\u00e3o l\u00e0m Quy\u1ec1n ph\u00e1t hai Chi\u1ebft v\u1eadn ph\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"Quy\u1ec1n ph\u00e1t hai Chi\u1ebft v\u1eadn ph\u00f3 c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. D\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Quy\u1ec1n ph\u00e1t' c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'khi\u1ec3n'.\" id=\"return-footnote-1804-7\" href=\"#footnote-1804-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, v\u1eabn ki\u00eam l\u0129nh th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y n\u1ed9i th\u1ea7n Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd Nghi Chi \u1edf H\u00e0 B\u1eafc khai \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng, c\u00f4ng s\u1ee9c r\u1ea5t l\u1edbn, t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u1ebfn ch\u00edn v\u1ea1n phu. V\u1eadt li\u1ec7u s\u1eed d\u1ee5ng v\u1ed1n kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f2i h\u1ecfi g\u1ea5p g\u00e1p, xu\u1ea5t ph\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, quan v\u00e0 d\u00e2n ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3 kh\u1ea9n c\u1ea5p, hao t\u1ed5n g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty cung c\u1ea5p r\u01a1m r\u1ea1 v\u00e0 c\u1ecdc g\u1ed7, l\u1ea1i t\u1ef1 sai quan \u0111i ch\u1eb7t c\u00e2y du, li\u1ec5u \u1edf \u0111\u00ea s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e2y li\u1ec5u trong \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Gi\u00e1m m\u1ee5c ty, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n c\u00e2y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2y do c\u00e1c ch\u00e2u t\u1ef1 qu\u1ea3n \u1edf b\u1edd s\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f3 ki\u1ebfm c\u1ee7i, d\u00e2n l\u00e0ng ch\u1ec9 d\u00f9ng r\u01a1m l\u00faa m\u1ea1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t v\u00e0 tr\u00e1t v\u00e1ch v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng Ph\u01b0\u1edfng l\u1ea1i d\u1ed1i t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00f9ng, \u0111\u00e3 b\u1eaft h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n c\u00f4ng, sai binh s\u0129 c\u1ee7a ty m\u00ecnh \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u1ef1 \u00fd thu ho\u1ea1ch tr\u00ean ru\u1ed9ng d\u00e2n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi phu b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u00e9p l\u00e0m vi\u1ec7c ban \u0111\u00eam, gi\u1eabm \u0111\u1ea1p l\u00ean ru\u1ed9ng l\u00faa, \u0111\u00e0o b\u1edbi m\u1ed3 m\u1ea3, ph\u00e1 ho\u1ea1i c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y ch\u1ea1, kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u00e0 k\u1ec3. Ti\u1ebfng k\u00eau than vang kh\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e1, truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh, nh\u01b0ng Ph\u01b0\u1edfng l\u1ea1i d\u1ed1i t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang vui v\u1ebb l\u00e0m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng h\u00e2n hoan. D\u00e2n phu \u0111\u00e3 gi\u1ea3i t\u00e1n, nh\u01b0ng binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f4ng, qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng h\u1ebft, c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u01b0ng Ph\u01b0\u1edfng v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u00e2u b\u00e1o, \u0111i l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, khinh nh\u1eddn quan l\u1ea1i, l\u1ea1i xin \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu kh\u1ea9n c\u1ea5p \u1edf Ch\u00e2u Minh, l\u1ea1i mu\u1ed1n b\u1eaft binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u00e2n phi\u00ean th\u1ee9. S\u1ef1 g\u1ea5p g\u00e1p v\u00e0 r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady! Gi\u00e1m ty b\u1ea3n l\u1ed9 s\u1ee3 th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i \u0111\u1ebfn sai tr\u00e1i c\u1ee7a h\u1eafn, ch\u1ec9 bi\u1ebft nh\u00ecn nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edfng c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch g\u00ec, ho\u1eb7c nghe n\u00f3i mu\u1ed1n ti\u00eau n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 H\u00ecnh, Minh, \u0110\u1ea1i Danh. Nay n\u1ebfu \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y ch\u1ea3y theo \u00fd c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng ph\u00eda h\u1ea1 l\u01b0u ph\u00eda b\u1eafc n\u00f4ng v\u00e0 h\u1eb9p, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ee9a, kh\u00f4ng kh\u1ecfi tr\u00e0n lan, t\u1ee9c l\u00e0 d\u1eddi ch\u1ed7 n\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 kia, \u0111\u1ed5i \u0111\u1ea5t m\u00e0 g\u00e2y h\u1ecda. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u1ec7nh t\u1ea1m ng\u1eebng, th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i t\u1ea1m g\u00e1c l\u1ea1i. Nghe n\u00f3i Ph\u01b0\u1edfng th\u1ea5y vi\u1ec7c b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, t\u1ee9c gi\u1eadn ngang ng\u01b0\u1ee3c, xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i l\u1ec7nh cho h\u1eafn qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u1ee9 \u0111i\u1ec1n. <i>(Ph\u01b0\u1edfng qu\u1ea3n l\u00fd \u1ee9 \u0111i\u1ec1n, c\u1ea7n xem x\u00e9t ng\u00e0y th\u00e1ng. Ph\u01b0\u1edfng t\u1ea1m ng\u1eebng khai s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 B\u00ednh Th\u00e2n, c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u00e0 ng\u00e0y 11 th\u00e1ng n\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n x\u00e9t Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, L\u00fd Nghi Chi nh\u1eadn m\u1ec7nh kh\u1edfi s\u1ef1, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o th\u1ef1c t\u00ecnh vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m hay kh\u00f4ng l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tham c\u00f4ng c\u1ea7u ti\u1ebfn, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang, t\u00e0n ph\u00e1 v\u1eadt ch\u1ea5t. C\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1, m\u00e0 Ph\u01b0\u1edfng l\u1ea1i d\u00e1m \u0111\u00f2i h\u1ecfi Vua, ng\u1ea1o m\u1ea1n, theo ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft kh\u00f4ng tha. N\u1ebfu c\u00f2n \u0111\u1ec3 Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m \u0110\u00f4 th\u1ee7y th\u1eeba qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c s\u00f4ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd sinh s\u1ef1 g\u00e2y h\u1ecda, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed3i k\u1ebft. Xin c\u00f4ng b\u1ed1 r\u00f5 t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ph\u01b0\u1edfng, tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng, \u0111\u1ec3 an \u1ee7i d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed1n kh\u1ed5 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 h\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn c\u1ea7u th\u01b0\u1edfng, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, h\u1ea1i d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i c\u0169ng hai l\u1ea7n t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch bi\u1ec7n h\u1ed9 cho Ph\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u0103ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng khai \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang, hao t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a v\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i Vua, xin b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed s\u00e1ch ghi ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady v\u00e0o ng\u00e0y 12, nh\u01b0ng s\u1eed \u0111\u1ecf l\u1ea1i b\u1ecf \u0111i. Nay ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ch\u00ed.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo nh\u1eadt l\u1ee5c, ng\u00e0y 11 tr\u00ecnh l\u00ean t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ch\u00ed, t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i vi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 11, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 11. S\u1eed \u0111en l\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y 12, e l\u00e0 nh\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i c\u0169ng c\u00f3 hai ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, nh\u1eadt l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 2 \u0110inh S\u1eedu, t\u0103ng th\u00eam binh l\u00ednh khai \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ch\u01b0\u01a1ng.)<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00f3i r\u1eb1ng binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 ch\u1ebft nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ed9t ch\u1ec9 huy ch\u1ec9 c\u00f2n n\u0103m qu\u00e2n vi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u1ee5 n\u1eef trong doanh tr\u1ea1i thu\u1ed9c ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u00e3 k\u00eau l\u00ean v\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, xin tha cho binh l\u00ednh l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e8n c\u1ea5p tr\u00e1t cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea5y s\u1ed5 s\u00e1ch tra x\u00e9t, th\u1ea5y s\u1ed1 binh l\u00ednh l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 ch\u1ebft nhi\u1ec1u nh\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 ba ph\u1ea7n tr\u0103m, theo ph\u00e1p l\u1ec7nh th\u00ec b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 ch\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e1m ph\u1ea7n tr\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng h\u1ea1ng nh\u1ea5t. L\u1ea1i h\u1ecfi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00ec sao n\u00f3i &#8216;ch\u1ec9 c\u00f2n n\u0103m qu\u00e2n vi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i&#8217;, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u00e0 do T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan n\u00f3i, Hi\u1ebfu Khoan l\u1ea1i nghe t\u1eeb L\u00fd T\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Do \u0111\u00f3, Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n h\u1ecfi L\u00fd T\u00f4ng, b\u1ea3o \u00f4ng ta tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u01a1n v\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c. T\u00f4ng d\u00e2ng t\u1edd t\u00e2u, n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;T\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Hi\u1ebfu Khoan r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp m\u1ed9t n\u0103m, binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u1eadp \u0110\u1ea9u M\u00f4n t\u1ea1i Hu\u1ef3nh Tr\u1ea1ch hai n\u01a1i, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf tr\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc sau, m\u1ed7i l\u1ea7n b\u1ecf tr\u1ed1n kho\u1ea3ng h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef trong doanh tr\u1ea1i \u0111\u00e3 k\u00eau l\u00ean v\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty, t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m v\u1eabn \u0111ang b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u01b0a tha, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tha v\u1ec1 theo l\u1ec7 nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp. L\u00fd do h\u1ecd k\u00eau l\u00ean l\u00e0 v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c tha s\u1edbm h\u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan v\u00ec sao l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Hi\u1ebfu Khoan v\u00e0 T\u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng r\u00f5, ho\u1eb7c ch\u1ec9 l\u00e0 nghe nh\u1ea7m, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd nghe \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n th\u00edch l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 s\u1ee3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ra s\u1ee9c s\u1ebd n\u1ea3n l\u00f2ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00f3i ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp m\u1ecfng nh\u01b0 b\u00e1nh, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 l\u1ec7nh l\u1ea5y m\u1ed9t m\u1eabu \u0111\u1ea5t, th\u1ea5y d\u00e0y h\u01a1n m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, h\u1ecfi ra th\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 r\u1ea5t s\u00e2u.&#8221;<\/i> Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ed7 m\u1ecfng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u m\u1ecfng nh\u01b0 b\u00e1nh.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ed7 m\u1ecfng n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn, th\u00ec n\u00ean \u0111\u1ec3 n\u0103m sau \u0111\u1eafp th\u00eam, c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc l\u00ean \u0111i\u1ec7n, n\u00f3i m\u1eebng v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng. H\u1ecfi Ti\u1ebfn \u00fd g\u00ec, Ti\u1ebfn n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi ta k\u00eau ca cho l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn l\u00e0m tay ch\u00e2n tai m\u1eaft. L\u00e0m tay ch\u00e2n th\u00ec ph\u1ea3i che ch\u1edf cho th\u00e2n th\u1ec3, l\u00e0m tai m\u1eaft th\u00ec ph\u1ea3i nghe xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng. Nay Ti\u1ebfn t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Khai Phong ph\u1ee7, vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf hay kh\u00f4ng b\u00e3i b\u1ecf ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp trong ph\u1ee7 gi\u1edbi v\u00e0 l\u1ee3i h\u1ea1i th\u1ebf n\u00e0o, \u00f4ng ta ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft, kh\u00f4ng bi\u1ebft B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o tai m\u1eaft g\u00ec! Chu C\u00f4ng d\u1eb7n Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng: &#8216;Ph\u1ea3i bi\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng, ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c h\u01b0\u1edfng th\u1ee5, n\u00ean m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u sai l\u1ea7m v\u00e0 b\u1ecb khinh nh\u1eddn. Nay c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, ban b\u1ed1 cho ta c\u00f2n kh\u00f4ng k\u1ecbp.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Nay b\u1ec1 t\u00f4i ai c\u0169ng \u00f4m l\u00f2ng l\u1ee3i h\u1ea1i y\u00eau gh\u00e9t, d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i nh\u00e0 Vua, kh\u00f4ng ki\u00eang s\u1ee3 g\u00ec, vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 \u0111\u00e3 qu\u00e1 l\u1eafm r\u1ed3i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a x\u00e9t \u0111\u1ebfn, d\u00f9 c\u00f3 x\u00e9t th\u1ea5y, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t, th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng x\u00e9t th\u1ea5y v\u1eady. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec s\u1ef1 th\u1eadt sao kh\u1ecfi sai l\u1ea7m? K\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n sao kh\u1ecfi khinh nh\u1eddn? D\u00f9 l\u1ea5y Chu C\u00f4ng l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, e r\u1eb1ng ch\u1ec9 th\u00eam r\u1ed1i ren kh\u00f4ng k\u1ecbp, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 b\u00ecnh tr\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang Ninh, l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m tri huy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng V\u0169.<\/p>\n<p><i>(\u300aChu s\u1eed\u300b ch\u00e9p \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6, sau khi ban ru\u1ed9ng \u0111\u1eafp cho H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn. X\u00e9t: V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn t\u1ea1m quy\u1ec1n Khai Phong ph\u1ee7, vi\u1ec7c Ti\u1ebfn t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u1ee7 l\u00e0 v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 4, n\u1ebfu ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 6 th\u00ec sai s\u1ef1 th\u1eadt. Nay theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y. T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n L\u1ed9 L\u1ee3i v\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua d\u1ee5 b\u1ea3o V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n V\u0169 V\u1ec7 \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng tinh nhu\u1ec7 d\u0169ng m\u00e3nh, kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Kinh \u0110\u00f4ng v\u1ed1n c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch tr\u1ea7m t\u0129nh, tinh nhu\u1ec7 v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i ti\u1ebfp: <i>&#8220;C\u00e1c nho s\u0129 \u0111\u1ea5t T\u1ec1, L\u1ed7 th\u01b0\u1eddng n\u00f3i qu\u00e1 l\u1eddi so v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m, nh\u01b0 L\u00fd Huy ch\u1eb3ng h\u1ea1n, th\u01b0\u1eddng hay kho\u00e1c l\u00e1c.&#8221;<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi T\u1ec1 nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, qu\u1ea3 kh\u00f4ng sai.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c nho sinh \u0111\u1ea5t T\u1ec1, L\u1ed7 th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc kinh l\u00e0m ngh\u1ec1, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea3i c\u00e1ch khoa c\u1eed, e r\u1eb1ng h\u1ecd ch\u01b0a th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1eaft s\u1ebd lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c m\u1ea5t ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y cho h\u1ecd th\u00eam m\u1ed9t khoa thi n\u1eefa, r\u1ed3i m\u1edbi \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi.&#8221;<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecdc tr\u00f2 \u0111\u1ea5t T\u1ec1, L\u1ed7 ch\u1ec9 chuy\u00ean v\u1ec1 kinh \u0111i\u1ec3n, ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch ra kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec kh\u00e1c, sau khi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0m quan, x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u00f4ng th\u1ea1o, t\u1ec7 n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i ti\u1ebfp: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ecdc lu\u1eadt ph\u00e1p.&#8221;<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;Nho s\u0129 \u0111\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 Tr\u1ea7n S\u1ee7ng t\u1eebng gi\u1ea3ng d\u1ea1y lu\u1eadt ph\u00e1p, h\u1ecdc tr\u00f2 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u00f4n lu\u1eadt h\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u00e1u m\u00f4n h\u1ecdc, nh\u01b0ng v\u1ec1 sau c\u00e1c quan l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng coi th\u01b0\u1eddng m\u00f4n n\u00e0y, khoa minh ph\u00e1p ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ecdc v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 th\u00f4i, \u00edt ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a lu\u1eadt. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan t\u01b0 ph\u00e1p \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung l\u1ea1i \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o h\u1ea1ch k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tinh th\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh r\u1ea5t coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i> <i>(Th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y m\u1ed3ng 8, L\u00fd Huy \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u1ed3ng Kh\u00e1nh.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i trong l\u1ea7n xu\u1ea5t qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3. Vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng ch\u1eadm tr\u1ec5 s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f2n h\u0103ng h\u00e1i x\u00f4ng pha n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, h\u00e3y \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c n\u00e0y. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u00f3 c\u00f4ng \u1edf Phu Di\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty b\u00e1o c\u00e1o nhanh ch\u00f3ng.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean v\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Ti\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1804-8\" href=\"#footnote-1804-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> \u1edf Phu Di\u00ean \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng tr\u1ea1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, Vua b\u00e8n l\u1ec7nh cho C\u00f4ng B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u00e9t l\u1ea1i, nh\u01b0ng l\u00e2u nay v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u M\u00e3 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri Giang Ninh ph\u1ee7 Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tr\u1ea7m Kh\u1edfi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0o ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 4. Ti\u1ebfp theo, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tri Giang Ninh ph\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 5, thay th\u1ebf Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5, v\u00e0 l\u1ec7nh cho C\u00f4ng Ph\u1ee5 tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n gi\u1eef Tr\u1ea7m Kh\u1edfi l\u1ea1i l\u00e0m Tri th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n, nh\u01b0ng Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm v\u1eeba mu\u1ed1n b\u00e0n lu\u1eadn r\u1eb1ng Tr\u1ea7m Kh\u1edfi \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec.&#8221;<\/i> Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean ch\u1edd \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u1ec1n C\u00f4ng Ph\u1ee5 chuy\u00ean gi\u00fap \u0111\u1ee1 ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c bi\u1ec7t, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta \u1edf trong tri\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00e1nh thi\u1ec7n.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb thay th\u1ebf M\u00e3 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ec3 M\u00e3 Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u1edf trong tri\u1ec1u s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7m Kh\u1edfi ch\u1ec9 \u1edf Giang Ninh \u0111\u01b0\u1ee3c ba th\u00e1ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 9, Tr\u1ea7m Kh\u1edfi t\u1eeb Giang Ninh v\u1ec1 kinh l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u00e1ch ty, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i. Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 5, nh\u1eadt l\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[21] C\u00f9ng ng\u00e0y, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t 14. D\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh v\u00ec vi\u1ec7c huy\u1ec7n thu ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, \u0111\u00e3 c\u00f9ng nhau k\u00e9o \u0111\u1ebfn ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng v\u00e0i tr\u0103m nh\u00e0. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch sau khi thuy\u1ebft ph\u1ee5c h\u1ecd lui v\u1ec1, li\u1ec1n t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh l\u00e0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n, con r\u1ec3 c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, th\u00edch a dua theo th\u00f3i t\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u00f4ng ta l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n. N\u0103m ngo\u00e1i, ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o sai l\u1ec7ch vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho c\u00e1c n\u01a1i, khi\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i nghi ng\u1edd v\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 trong vi\u1ec7c thi h\u00e0nh ph\u00e1p l\u1ec7nh. Nay \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u1ef1c, nh\u01b0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, li\u1ec1n l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4ng Minh.<\/p>\n<p>Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3n Th\u00e0nh, ch\u1eaft c\u1ee7a Di\u1ec5m.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu c\u1ea5p cho Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 phong trang 127.000 l\u1ea1ng b\u1ea1c v\u00e0 17.000 t\u1ea5m l\u1ee5a, giao cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Ty N\u00f4ng t\u1ef1 v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00f3 d\u00e2n trong kinh th\u00e0nh ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a ph\u00e1p l\u1ec7nh m\u1edbi, th\u1ea5y c\u00e1c h\u1ed9 l\u1edbn trong l\u00e0ng n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch theo h\u1ea1ng m\u1ee5c nhi\u1ec1u, n\u00ean h\u1ecd mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m d\u1ecbch nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 l\u1ec7nh c\u00e1c huy\u1ec7n gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u1ed9p ti\u1ec1n, th\u00ec tr\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m d\u1ecbch, cho h\u1ecd theo quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eadn d\u1ecbch v\u1ee5 theo h\u1ea1ng m\u1ee5c c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u00e1ng quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec \u0111\u1ebfn quan l\u00e0m d\u1ecbch, kh\u00f4ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch n\u1eefa.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Xin sai quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty c\u1ee7a ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n, c\u00f9ng l\u1eadp s\u1ed5 n\u0103m h\u1ea1ng, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh t\u0103ng gi\u1ea3m h\u1ed9 d\u00e2n. N\u1ebfu d\u00e1m \u0111\u01b0a h\u1ed9 h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng l\u00ean h\u1ea1ng ba, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta k\u00eau ca, th\u00ec quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, ch\u1eef 'lu\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 70 v\u1ec1 D\u1ecbch ph\u00e1p b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1804-9\" href=\"#footnote-1804-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m d\u00f9 c\u00f3 \u00e2n x\u00e1.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 4, mi\u1ec5n d\u1ecbch cho h\u1ed9 h\u1ea1ng t\u01b0. L\u1ea1i ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 ki\u1ebfn ngh\u1ecb, lo s\u1ee3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi x\u00fai gi\u1ee5c d\u00e2n ch\u00fang cho r\u1eb1ng s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf d\u1ecbch c\u00f2n d\u01b0, ch\u1ec9 c\u1ea7n k\u00eau n\u00e0i xin mi\u1ec5n th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m; n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c xin mi\u1ec5n, th\u00ec s\u1ebd b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m d\u1ecbch nh\u01b0 c\u0169, nh\u01b0 Ty N\u00f4ng t\u1ef1 v\u00e0 c\u00e1c Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u00e3 t\u00e2u.<\/p>\n<p>Vua \u0111\u00e3 bi\u1ebft vi\u1ec7c \u1edf \u0110\u00f4ng Minh, li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5y ng\u00e0y l\u1ea1i d\u00f9ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: m\u1ed9t l\u00e0, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a An Th\u1ea1ch m\u00e0 ban chi\u1ebfu n\u00e0y; m\u1ed9t l\u00e0, h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c \u1edf Toan T\u1ea3o c\u00f3 h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng l\u00ean h\u1ed9 tr\u00ean, n\u1ebfu v\u1eady th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1i danh mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch cho h\u1ea1ng t\u01b0 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ea5t.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Xem x\u00e9t s\u1ed5 s\u00e1ch m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a hai huy\u1ec7n Khai Phong v\u00e0 T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, th\u1ea5y s\u1ed1 h\u1ed9 b\u1ecb gi\u1ea3m h\u1ea1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f2n s\u1ed1 h\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng h\u1ea1ng r\u1ea5t \u00edt, b\u1edfi v\u00ec c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1eadp s\u1ed5 h\u1ed9 t\u1ecbch ph\u00e2n h\u1ea1ng kh\u00e1c nhau, \u0111\u1ec1u do quan l\u1ea1i l\u00e0m nhanh hay ch\u1eadm. Nh\u01b0 \u1edf Khai Phong, c\u00f3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3y tr\u0103m h\u1ed9 h\u1ea1ng nh\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1ea3m.<\/i><\/p>\n<p><i>\u1ede Toan T\u1ea3o v\u00e0 \u0110\u00f4ng Minh, m\u1ed7i n\u01a1i c\u00f3 v\u00e0i tr\u0103m h\u1ed9 t\u1eeb h\u1ea1ng ba tr\u1edf l\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 n\u01a1i h\u1ea1ng ba tr\u1edf l\u00ean thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m d\u1ecbch, l\u1ea1i l\u1ea5y h\u1ebft t\u1eeb h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf l\u00ean, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 do trong h\u1ea1ng t\u01b0 v\u1ed1n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng l\u1ebd thu\u1ed9c h\u1ea1ng ba tr\u1edf l\u00ean, nh\u01b0ng khi l\u1eadp s\u1ed5 kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, v\u00ec l\u1ea1i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ebfn khi h\u1ea1ng tr\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea5y th\u00eam, l\u00fac \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u0103ng gi\u00e1ng cho ph\u00f9 h\u1ee3p th\u1ef1c t\u1ebf, th\u00ec ch\u1ec9 khi\u1ebfn l\u1ea1i nh\u00e2n th\u00eam th\u00f3i gian, d\u00e2n ch\u00fang th\u00eam may r\u1ee7i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb thi\u1ec7t th\u00f2i, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1eebng h\u1ea1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ed5 ghi ch\u00e9p, x\u00e9t t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 th\u1ea5y ngang v\u1edbi h\u1ea1ng ba, th\u00ec sao kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e2ng l\u00ean? N\u00e2ng l\u00ean th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn. Xin theo nh\u01b0 Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 t\u00e2u m\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ecb d\u00e2n, n\u00ean bi\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng th\u1eadt gi\u1ea3, l\u1ee3i h\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ecf ra khoan dung. N\u1ebfu nu\u00f4ng chi\u1ec1u khi\u1ebfn h\u1ecd \u1ed3n \u00e0o d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean Trung th\u01b0, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng ch\u1eb7n xe, \u1ef7 v\u00e0o \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u may, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. Vi\u1ec7c l\u1edbn trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f2n l\u1ea1i giao cho c\u00e1c c\u01a1 quan, vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i c\u00e1c c\u01a1 quan \u1ea5y th\u00f4i. Nay m\u1ed7i vi\u1ec7c nh\u1ecf, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban s\u1eafc ch\u1ec9 ch\u1ea5t v\u1ea5n, th\u1ea7n e r\u1eb1ng th\u1ec3 ch\u1ebf n\u00e0y s\u1ebd b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n, khi\u1ebfn c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0o tr\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng sa s\u00fat. V\u1ea3 l\u1ea1i, ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ea1o l\u00fd m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu \u0111\u1ea1o thu\u1eadt kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t, d\u00f9 c\u00f3 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng ch\u1ec9 t\u1ef1 l\u00e0m kh\u1ed5 m\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ecb an; n\u1ebfu \u0111\u1ea1o thu\u1eadt s\u00e1ng su\u1ed1t, qu\u00e2n t\u1eed ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u1ec1u \u1edf \u0111\u00fang v\u1ecb tr\u00ed, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m g\u00ec m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 v\u1eabn tr\u1ecb, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i qu\u00e1 lao t\u00e2m kh\u1ed5 t\u1ee9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n d\u1ecbch, th\u1eadt l\u00e0 thu\u1eadn l\u00f2ng d\u00e2n.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y \u0111\u1ea1o m\u00e0 x\u00e9t vi\u1ec7c, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u00ecn qua c\u1eeda s\u1ed5 c\u0169ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng c\u1ea7n ra kh\u1ecfi c\u1eeda c\u0169ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1; n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u1ea1o m\u00e0 x\u00e9t vi\u1ec7c, ch\u1ec9 nghe l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng l\u00e0m sao \u0111\u1ee7 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n d\u1ecbch s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c nh\u01b0 th\u1eddi Ki\u1ebfn Trung.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 lo s\u1ee3 qu\u00e1 m\u1ee9c, n\u00ean k\u1ebb gian d\u00e1m l\u1ee3i d\u1ee5ng t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 \u0111e d\u1ecda.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Vua nghi ng\u1edd r\u1eb1ng c\u00e1c quan h\u1ed9 thu ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch qu\u00e1 \u00edt, An Th\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quan h\u1ed9 v\u00e0 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch thu ti\u1ec1n d\u1ecbch th\u1eadt kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng x\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean \u00edt ng\u01b0\u1eddi ph\u00e0n n\u00e0n. N\u1ebfu kh\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i ch\u1ee9c s\u1ebd c\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ea1o ra c\u00e1c lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u; c\u00e1c h\u1ed9 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch s\u1ebd t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng, ch\u1eb7n xe, ng\u0103n c\u1ea3n ch\u00ednh s\u00e1ch, e r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 suy x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng l\u1ee3i h\u1ea1i, th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1eadt gi\u1ea3, r\u00f5 r\u00e0ng ch\u1ec9 ra \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t x\u1ea5u, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t nghi\u00eam minh, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd gian tr\u00e1, thuy\u1ebft ph\u00f9 phi\u1ebfm t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m n\u1ed5i l\u00ean, nh\u1eefng m\u01b0u \u0111\u1ed3 qu\u1ef7 quy\u1ec7t t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m thi h\u00e0nh, nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e0o c\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i d\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd y\u00ean ph\u1eadn. Nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 c\u00f3 thu nhi\u1ec1u t\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb ki\u00eam t\u00ednh h\u00e0o c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf k\u1ebb ngh\u00e8o y\u1ebfu, th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ty \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u1ed9c, l\u1ea1i tr\u00e1ch h\u1ecd nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 l\u00fd.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1ed1n thu ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch c\u00f3 d\u01b0, s\u1ebd d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u1ed9c cho h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean s\u1edbm \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft. Hi\u1ec7n nay g\u00e2y ra nhi\u1ec1u r\u1ed1i ren, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u0169ng do nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y x\u00fai gi\u1ee5c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1edbm \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p ch\u1ebf l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng s\u1ee3 h\u1ecd x\u00fai gi\u1ee5c th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i, n\u00ean khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00fai gi\u1ee5c m\u00e0 th\u00f4i. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u1ecd kh\u00f4ng ki\u00eang s\u1ee3, d\u00e1m x\u00fai gi\u1ee5c, m\u00e0 ch\u1ec9 mong d\u00f9ng l\u1ed9c l\u1ee3i \u0111\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch tr\u1ecb qu\u1ed1c. Nh\u00e0 Vua n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i s\u1ebd b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 sai khi\u1ebfn, b\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 sai khi\u1ebfn th\u00ec s\u1ebd lo\u1ea1n. H\u00e1n Cao T\u1ed5 v\u1eeba \u0111\u1ecbnh thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00e3 sai L\u00e2u K\u00ednh c\u1ea7m ti\u1ebft, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c h\u1ecd \u0110i\u1ec1n \u1edf T\u1ec1, c\u00e1c h\u1ecd Chi\u00eau, Khu\u1ea5t, C\u1ea3nh \u1edf S\u1edf, h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf Quan Trung. Nh\u1eefng h\u1ecd n\u00e0y, b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1edfi binh h\u1ee3p t\u00f2ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i Quan Trung. Nh\u01b0 c\u00e1c h\u1ecd \u0110i\u1ec1n, th\u1eadm ch\u00ed hai anh em thay nhau l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng, d\u00e1m \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch v\u1edbi H\u1ea1ng V\u0169, m\u1ed9t khi b\u1eaft h\u1ecd b\u1ecf m\u1ed3 m\u1ea3, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn m\u00e0 d\u1eddi \u0111i, m\u00e0 kh\u00f4ng lo h\u1ecd l\u00e0m ph\u1ea3n, l\u00e0 v\u00ec kh\u00ed th\u1ebf v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1eafng h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, d\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh k\u00eau ca v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 d\u1ee5, l\u1ec7nh cho h\u1ecfi \u00fd d\u00e2n xem h\u1ecd c\u00f3 nguy\u1ec7n v\u1ecdng hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u1ea3 hai c\u00e1ch, Trung th\u01b0, M\u00f4n h\u1ea1 \u0111\u00e3 so\u1ea1n t\u1edd tr\u00e1t, \u0111\u1ee3i th\u00e1nh ch\u1ec9 ban xu\u1ed1ng, nh\u01b0ng Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 thu h\u1ed3i, r\u1ed3i theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n, trong m\u1ed9t hai n\u0103m s\u1ebd t\u1ef1 th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec7n l\u1ee3i, r\u1ed3i s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh; n\u1ebfu ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ec7n l\u1ee3i, th\u00ec trong m\u1ed9t hai n\u0103m s\u1ebd t\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n, sao ph\u1ea3i \u00e9p bu\u1ed9c h\u1ecd?<\/i><\/p>\n<p><i>Gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, m\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n, th\u00ec m\u1ed9t ph\u1ea7n \u00edt \u1ecfi \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ea1i ch\u00edn ph\u1ea7n nhi\u1ec1u, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f3 c\u0169ng t\u1ef1 c\u00f3 d\u1ecbch v\u1ee5 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n c\u00f4ng, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 ai \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n; ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ed9 c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c, h\u1ed9 quan, h\u1ed9 n\u1eef, \u0111inh \u0111\u01a1n v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ecbch v\u1ee5, th\u00ec l\u1ec7nh cho h\u1ecd xu\u1ea5t ti\u1ec1n d\u1ecbch, \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ed3i. Ty N\u00f4ng t\u1ef1 thu h\u1ed3i t\u1edd tr\u00e1t th\u00e1nh ch\u1ec9, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00f4 t\u1ed9i sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Xin x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n thu h\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u1ea7u, v\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7, L\u00fd \u0110\u1ea1i L\u00e2m, T\u00f4 T\u1ee5ng thu h\u1ed3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ec1 qu\u00ea. Nay Ty N\u00f4ng t\u1ef1 kh\u00f4ng nghe n\u00f3i c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 thu h\u1ed3i t\u1edd tr\u00e1t th\u00e1nh ch\u1ec9, \u0110\u1eb7ng O\u1ea3n, T\u0103ng B\u1ed1 thu h\u1ed3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ng\u0103n c\u1ea3n th\u00e1nh \u0111o\u00e1n, xin so s\u00e1nh t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ea1i L\u00e2m, T\u00f4 T\u1ee5ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u1eed ph\u1ea1t gi\u00e1ng ch\u1ee9c, v\u00e0 ban h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i th\u00e1nh ch\u1ec9 n\u00e0y kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ch\u1eafc s\u1ebd n\u00f3i L\u00fd \u0110\u1ea1i L\u00e2m, T\u00f4 T\u1ee5ng thu h\u1ed3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0110\u1eb7ng O\u1ea3n, T\u0103ng B\u1ed1 thu h\u1ed3i \u0111\u00fang, th\u00ec xin x\u00e9t k\u1ef9 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh, v\u00e0 x\u00e9t l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"X\u00e9t l\u1ea1i 'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1eb1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1804-10\" href=\"#footnote-1804-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, xin kh\u00f4ng cho k\u00fd t\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Vi\u1ec7c n\u00e0y theo ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i \u1edf \u0111\u00e0i Hi Ninh, ph\u1ee5 l\u1ee5c ng\u00e0y 16.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c c\u01a1 quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0110\u00f4 Th\u1ee7y gi\u00e1m, Ty N\u00f4ng t\u1ef1 v.v., ph\u00e0m ban h\u00e0nh c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho Ti\u1ebfn t\u1ea5u vi\u1ec7n in \u1ea5n, ban xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed9, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p m\u1ed9t ng\u00e0n quan ti\u1ec1n l\u00e0m chi ph\u00ed kh\u1eafc b\u1ea3n v\u00e0 gi\u1ea5y m\u1ef1c.<\/p>\n<p>[25] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00ec vi\u1ec7c d\u00e2n \u0110\u00f4ng Minh t\u1ed1 c\u00e1o ti\u1ec1n d\u1ecbch m\u00e0 c\u00e1o b\u1ec7nh n\u1eb1m \u1edf nh\u00e0. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00fac gi\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, ng\u00e0y 18 Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u00fac gi\u1ee5c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1eebng c\u00e1o b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00f4ng Minh n\u00ean nh\u1eadn \u0111\u01a1n ki\u1ec7n v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 cho d\u00e2n ch\u00fang, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01a1n, b\u1ea3o h\u1ecd v\u00e0o kinh, c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u00fd \u0111\u1ed3 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n h\u1ecfi: <i>&#8220;Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n v\u1edbi quan vi\u1ec7n M\u1eadt th\u01b0 ai th\u00e2n thi\u1ebft h\u01a1n?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft.&#8221;<\/i> R\u1ed3i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, c\u1eadn th\u1ea7n ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap ho\u00e0n th\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00e1nh thi\u1ec7n, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng a dua theo th\u00f3i t\u1ee5c, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i \u1edf ch\u1ed7 ph\u00e2n bi\u1ec7t trung t\u00e0, ch\u00e2n ng\u1ee5y, ch\u01b0a t\u1eebng ph\u00e1n quy\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng, d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y, ti\u1ec3u nh\u00e2n c\u00f2n s\u1ee3 g\u00ec n\u1eefa? Ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ee3 h\u00e3i, d\u00e1m l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c l\u1ed9n x\u1ed9n, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a m\u00ecnh mu\u1ed1n th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd, th\u1ea7n e r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 c\u00f3 v\u1ea5t v\u1ea3 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ecb n\u1ed5i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c, h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Khai Phong t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c b\u1ecb t\u0103ng h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch, nh\u01b0ng ph\u1ee7 kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01a1n. D\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00eau ai, b\u00e8n \u0111\u1ed9t nh\u1eadp v\u00e0o t\u01b0 dinh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch. An Th\u1ea1ch b\u1ea3o r\u1eb1ng: &#8216;Vi\u1ec7c n\u00e0y t\u01b0\u1edbng ph\u1ee7 kh\u00f4ng bi\u1ebft, s\u1ebd ch\u1ec9 th\u1ecb kh\u00f4ng cho t\u0103ng h\u1ea1ng.&#8217; R\u1ed3i h\u1ecfi: &#8216;C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, tri huy\u1ec7n c\u00f3 bi\u1ebft kh\u00f4ng?&#8217; H\u1ecd \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng bi\u1ebft. Sau \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, th\u1ea7n v\u00ec \u0111\u00e0i n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ec7 nh\u1eadn \u0111\u01a1n t\u1ed1 c\u00e1o, n\u00ean b\u1ea3o h\u1ecd gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau khi lui v\u1ec1, th\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra th\u00ec bi\u1ebft r\u1eb1ng T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 kh\u00f4ng theo h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng c\u0169 c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n, m\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 h\u1ed9 hi\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch cho c\u00e1c huy\u1ec7n, b\u1eaft c\u00e1c huy\u1ec7n ph\u1ea3i nh\u1eadn, t\u0103ng gi\u1ea3m h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng, l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch m\u1edbi, ph\u1ea3i ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc m\u00f9a v\u1ee5. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1eebng nh\u00e0, ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o huy\u1ec7n, huy\u1ec7n ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o h\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng, l\u00fd tr\u01b0\u1edfng, h\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng, l\u00fd tr\u01b0\u1edfng ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o h\u00e0ng x\u00f3m, t\u1eeb d\u01b0\u1edbi l\u00ean tr\u00ean m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt. Nay T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ef1 v\u1ea1ch ra con s\u1ed1, b\u1eaft huy\u1ec7n theo \u0111\u00f3 l\u1eadp s\u1ed5, l\u00e0m sao l\u00f2ng d\u00e2n cam ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ed nh\u01b0 \u0111ai l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eaft l\u01b0ng, gi\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111i ch\u00e2n, \u0111ai d\u00e0i ng\u1eafn ph\u1ea3i t\u00f9y theo b\u00e9o g\u1ea7y c\u1ee7a l\u01b0ng, gi\u00e0y r\u1ed9ng h\u1eb9p ph\u1ea3i v\u1eeba v\u1edbi ch\u00e2n. Nay n\u1ebfu \u0111ai d\u00e0i m\u00e0 th\u1eeba th\u00ec t\u0103ng l\u01b0ng cho \u0111\u1ee7, gi\u00e0y h\u1eb9p m\u00e0 thi\u1ebfu th\u00ec c\u1eaft ch\u00e2n cho v\u1eeba, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? T\u0103ng h\u1ea1ng \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec3 thu th\u00eam ti\u1ec1n, kh\u00e1c g\u00ec th\u1ebf? Kinh k\u1ef3 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu d\u00e2n ch\u00fang n\u00e1o \u0111\u1ed9ng, k\u00eau ca kh\u00f4ng th\u00f4i, d\u00f9 mu\u1ed1n d\u00f9ng uy hi\u1ebfp \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u01b0 \u0111\u00ea v\u1ee1, t\u1ed5n th\u1ea5t s\u1ebd l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp d\u00e2n s\u1ef1 ph\u1ea3i t\u1eeb ch\u00e2u \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n, l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 chuy\u1ec7n v\u0103n th\u01b0 xu\u1ed1ng huy\u1ec7n m\u00e0 ch\u00e2u ph\u1ee7 kh\u00f4ng bi\u1ebft. \u0110\u00e2y l\u00e0 do T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ef1 bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, n\u00ean kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean ph\u1ee7, m\u00e0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp xu\u1ed1ng c\u00e1c huy\u1ec7n, mu\u1ed1n h\u1ecd s\u1ee3 uy m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i; n\u1ebfu b\u00e1o l\u00ean ph\u1ee7, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd tranh ch\u1ea5p, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. L\u1ea1i n\u1eefa, nay \u0111\u00e3 l\u00e0 th\u00e1ng n\u00f4ng v\u1ee5, l\u00e0m sao ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc m\u00f9a v\u1ee5, mu\u1ed1n thu thu\u1ebf h\u1ea1 c\u00f9ng l\u00fac sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe n\u00f3i Trung th\u01b0 c\u1eed T\u00f4n \u0110\u1ecbch, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n \u0111i \u0111i\u1ec1u tra d\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n, th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m vi\u1ec7c n\u1eb7ng, uy hi\u1ebfp nh\u01b0 v\u1eady, ai d\u00e1m kh\u00f4ng theo? D\u00e2n trong kinh k\u1ef3 v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng nh\u01b0 con \u0111\u1ecf, nay ph\u00e1p \u0111o\u00e0n b\u1ea3o th\u1ef1c hi\u1ec7n qu\u00e1 g\u1ea5p, khi\u1ebfn h\u1ecd hoang mang ch\u01b0a d\u1ee9t, n\u1ebfu l\u1ea1i h\u00e0 hi\u1ebfp, e r\u1eb1ng lo l\u1eafng s\u1ebd kh\u00f4ng nh\u1ecf. Nay ph\u00e1n T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng O\u1ea3n, T\u0103ng B\u1ed1, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 Tri t\u1ea1p, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0110\u00f4 ki\u1ec3m ch\u00ednh, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n n\u00f3i, ai d\u00e1m n\u00f3i!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ec9 tr\u00edch l\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed9i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(<i>&#8220;Nh\u1eadt l\u1ee5c&#8221;<\/i> c\u1ee7a An Th\u1ea1ch ch\u00e9p: Ta gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt cho Vua, Vua \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i.)<\/i><\/p>\n<p>[27] L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng v\u00f9ng kinh \u0111\u00f4 l\u00e0 n\u01a1i c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i y\u00ean \u1ed5n v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng s\u1ee9c d\u00e2n, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u00f3 cu\u1ed9c s\u1ed1ng sung t\u00fac, nh\u00e0n h\u1ea1, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u phi ngh\u0129a.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p, l\u00fac \u0111\u00f3 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1, ph\u00e1p l\u1ec7nh ban ra, d\u00e2n ch\u00fang hoang mang, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn lo l\u1eafng ch\u01b0a y\u00ean. Nay l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p l\u1ec7nh, b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n, kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi h\u1ea1n m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng h\u1ea1ng h\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1ea1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ec7', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1804-11\" href=\"#footnote-1804-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, th\u1eddi h\u1ea1n g\u1ea5p g\u00e1p, khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea3ng s\u1ee3, kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00eau ai, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u1ee7ng c\u1ed1 g\u1ed1c r\u1ec5, coi tr\u1ecdng n\u1ed9i \u0111\u1ecba, y\u00eau d\u00e2n v\u00e0 gi\u1ea3m nh\u1eb9 lao d\u1ecbch. Th\u1ef1c ra l\u00e0 do c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00fang \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00ecnh qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p \u0111\u1ed9, n\u00ean m\u1edbi g\u00e2y ra s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mong tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u1ea1 l\u1ec7nh, b\u00e1o cho c\u00e1c huy\u1ec7n bi\u1ebft r\u1eb1ng ph\u00e1p l\u1ec7nh m\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n, sau \u0111\u00f3 xin truy x\u00e9t xem tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 n\u00e0o m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd th\u0103ng gi\u00e1ng h\u1ea1ng h\u1ed9, v\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c ra b\u1ea3ng y\u00eau c\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p l\u1ec7nh lao d\u1ecbch \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh. Th\u1ea7n ngu mu\u1ed1n b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u00fang, l\u1eafng nghe \u00fd ki\u1ebfn trong ngo\u00e0i, xem x\u00e9t l\u1ea1i, sao cho kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i thu thu\u1ebf n\u1eb7ng, \u0111\u1ed9ng vi\u00ean nhi\u1ec1u, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u d\u00e0i r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 an nguy c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ea5t. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 c\u1ea9n th\u1eadn v\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e0ng, thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn bi\u1ebft bao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[28] Quang l\u1ed9c khanh S\u1eed Chi\u00eau l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>&#8220;Chi\u00eau \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, r\u1ea5t c\u1ed1 g\u1eafng trong vi\u1ec7c th\u1ee7y l\u1ee3i, n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nay b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ban \u00e2n; n\u1ebfu kh\u00f4ng e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u1ea1m d\u1ee5ng, n\u1ebfu c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Vua lo r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi nh\u00ecn v\u00e0o \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c g\u1ea5p hay ch\u1eadm, kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ebft l\u00f2ng gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u1edf b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n qu\u1ea7n th\u1ea7n, khi\u1ebfn h\u1ecd \u0111\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c lo vi\u1ec7c, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u1ea5t v\u1ea3 m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb y\u00ean; n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 d\u00f9ng h\u1ebft tr\u00ed th\u00f4ng minh, ng\u00e0y \u0111\u00eam lo l\u1eafng v\u1ea5t v\u1ea3, c\u00f2n th\u1ea7n th\u00ec h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1ec7 h\u1ea1, e r\u1eb1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ecb y\u00ean. Vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ea1m kh\u00f4ng b\u00e0n, h\u00e3y th\u1eed b\u00e0n vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u1ea3y ra binh bi\u1ebfn \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecf b\u1eefa, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac n\u00e0y c\u00f9ng lo ngh\u0129 c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft. Th\u1ebf nh\u01b0ng h\u1ecd l\u1ea1i nh\u00e2n l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 lo s\u1ee3, c\u00f9ng \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea, b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1eb3ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn binh bi\u1ebfn \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi s\u00e1ng su\u1ed1t m\u1edbi nh\u1eadn ra, th\u1ebf m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 bi\u1ebft l\u00e0 sai, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd e d\u00e8 kh\u00f4ng?<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u00f2n kh\u00f4ng e d\u00e8 nh\u01b0 th\u1ebf, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd kh\u00f4ng l\u1eeba d\u1ed1i? Th\u1ea7n e r\u1eb1ng d\u00f9 th\u00e2n n\u00e0y c\u00f3 h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1ec7 h\u1ea1, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec cho s\u1ef1 b\u00ecnh tr\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i, khi\u1ebfn k\u1ebb kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c t\u00e0i kh\u00f4ng d\u00e1m bu\u00f4ng l\u1eddi, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh kh\u00f4ng b\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n ng\u0103n tr\u1edf, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea7n lo l\u1eafng v\u1ea5t v\u1ea3 m\u00e0 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 nhi\u00ean th\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u1eed nh\u00e0 Chu ch\u00e9p \u0111o\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng 3 sau khi x\u1ea3y ra binh bi\u1ebfn \u1edf Kh\u00e1nh ch\u00e2u, kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 nh\u00e2n vi\u1ec7c d\u00e2n \u0110\u00f4ng Minh t\u1ed1 c\u00e1o ti\u1ec1n d\u1ecbch, m\u01b0\u1ee3n c\u1edb \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a Vua. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5. \u300aT\u00f4n Nghi\u00eau t\u1eadp\u300b c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n trong ph\u1ea7n <i>&#8220;Bi\u00ean c\u01a1 m\u00f4n&#8221;<\/i> b\u00e0n v\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, c\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5. L\u1ea1i c\u00f3 ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4, ng\u00e0y 26, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y 27, ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 hai c\u1ee7a Vua ra \u0111\u1eddi, m\u1eb9 l\u00e0 Hi\u1ec1n phi h\u1ecd H\u00e1c, ba ng\u00e0y sau th\u00ec ch\u1ebft, ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u1eb7t t\u00ean. <i>(Sau \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 C\u1eadn, \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p vi\u1ec7c C\u1eadn ch\u1ebft, kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c sinh ra, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 s\u01a1 s\u00f3t.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ed3ng tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n T\u00f4n Chu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ea3i Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t th\u00eam s\u00e1ch \u300aL\u00e2m Hi d\u00e3 s\u1eed\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c T\u00f4n Chu ra ngo\u00e0i, ghi trong ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch v\u1ec1 vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra t\u00f9 nh\u00e2n ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u00f4n Chu c\u1ef1u truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng An Th\u00edch v\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c thanh mi\u00eau m\u00e0 \u0111u\u1ed5i c\u00e1c quan gi\u00e1n v\u00e0 ng\u1ef1 s\u1eed, T\u00f4n Chu u\u1ea5t \u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i g\u00ec, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ea3i Ch\u00e2u. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i s\u1ee3 r\u1eb1ng Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 l\u1ea1i ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd \u0110\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 v\u00e0o ch\u1ed7 khuy\u1ebft c\u1ee7a T\u00f4n Chu, b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00fd \u0110\u1ecbnh kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean ch\u1ed7 khuy\u1ebft c\u1ee7a T\u00f4n Chu l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5. Th\u00e1ng 2 n\u0103m sau, m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ch\u00e2u Th\u00f4ng Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n Cao Ly l\u00e0 D\u00e2n quan th\u1ecb lang Kim \u0110\u1ec5 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p t\u1ea1i huy\u1ec7n H\u1ea3i M\u00f4n. Chi\u1ebfu cho T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd L\u1ee5c Kinh gi\u1ea3 ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o l\u00e0m quan b\u1ea1n, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[33] Gi\u00e1ng Long Th\u1ea7n V\u1ec7 t\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Chi\u00eau Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, ch\u1eef '\u0110\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-36 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1804-12\" href=\"#footnote-1804-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a> Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc l\u00e0m T\u1ed5ng qu\u1ea3n, L\u0103ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1. Ng\u1ecdc \u0111em qu\u00e2n truy \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, nh\u01b0ng Ng\u00f4 \u0110\u1ea1t<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00f4 \u0110\u1ea1t, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-36 ch\u00e9p l\u00e0 'Vi \u0110\u1ea1t'.\" id=\"return-footnote-1804-13\" href=\"#footnote-1804-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a> c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ebf c\u00f9ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a B\u00e2n, Ninh l\u00e0 Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh, Ho\u00e0i Ch\u00ednh giao Ng\u1ecdc, Ng\u1ecdc gi\u1ebft h\u1ebft h\u1ecd \u1edf B\u00e2n Ch\u00e2u, Tri\u1ec1u Thi\u00ean d\u1ecbch. Vua cho r\u1eb1ng Ng\u1ecdc gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi b\u1eeba b\u00e3i l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng tin c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh gi\u00e1ng Ng\u1ecdc m\u1ed9t ch\u1ee9c, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 bi\u1ebft vi\u1ec7c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi b\u1eeba b\u00e3i, th\u00ec gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 coi tr\u1ecdng m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh gi\u00e1ng hai ch\u1ee9c, l\u1ea1i gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ed5ng qu\u1ea3n, l\u1ea1i b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c cho r\u1eb1ng Th\u1ee9 s\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f4 ngu h\u1eadu ph\u1ea3i do Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ec7 c\u0169, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd l\u1ebd g\u00ec, th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u1ec9 v\u00ec ch\u1ee9c quan khuy\u1ebft n\u00ean theo l\u1ec7 th\u0103ng ch\u1ee9c, ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd l\u1ebd, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c cho r\u1eb1ng l\u1ec7 c\u0169 kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, n\u00ean ch\u1ec9 gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1. V\u1eabn ch\u01b0a b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh kh\u00f4ng k\u1ecbp nh\u1eadn ra v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t, c\u0169ng ch\u1ec9 gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, ph\u1ea1t Ng\u1ecdc qu\u00e1 n\u1eb7ng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Bi\u1ebfn lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Thu\u1ea5n Khanh g\u00e2y ra, Thu\u1ea5n Khanh tuy bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh nh\u00e2n t\u00e2m b\u1ea5t \u1ed5n, nh\u01b0ng mu\u1ed1n Thu\u1ea5n Khanh x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Sung l\u1ea1i n\u00f3i Ng\u1ecdc \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea1m th\u1eddi tr\u00e1ch ph\u1ea1t, g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c, t\u1ea1m th\u1eddi d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn v\u00e0 an l\u00f2ng d\u00e2n ch\u00fang, c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec cho Ng\u1ecdc? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ec3 Ng\u1ecdc \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd c\u00f3 \u00edch, h\u00e1 c\u1ea7n t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] H\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch tr\u00ecnh b\u00e0y v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 ti\u1ec1n d\u1ecbch, Vua cho r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u1ecbu thu\u1ebf m\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n gi\u1ea3m thu\u1ebf cho d\u00e2n ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch v\u00e0 quan h\u1ed9, vi\u1ec7c t\u0103ng b\u1eadc thu\u1ebf h\u1ed9 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh gi\u1ea3m b\u1edbt m\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay thu thu\u1ebf t\u1eeb d\u00e2n v\u1ed1n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u1ebfu gi\u1ea3m th\u00eam n\u1eefa th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 thu v\u00e0o l\u00fac th\u00edch h\u1ee3p, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a thi\u1ebfu \u0103n, x\u00e9t th\u1ea5y s\u1ee9c d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u1ecbch thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n d\u01b0, th\u00ec \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n m\u1ed9t kho\u1ea3n<a class=\"footnote\" title=\"'Khoa' nguy\u00ean l\u00e0 'Khoa', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1804-14\" href=\"#footnote-1804-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac th\u00f3c g\u1ea1o d\u01b0 th\u1eeba th\u00ec thu nhi\u1ec1u, l\u00fac thi\u1ebfu \u0103n th\u00ec c\u1ee9u gi\u00fap, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u00e2n t\u1eeb c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Vua x\u01b0a. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt, n\u00ean t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh theo \u0111\u1ea1o ngh\u0129a, nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e2u d\u00e0i l\u00e0 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, \u0111\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i lo l\u1eafng qu\u00e1 m\u1ee9c v\u1ec1 nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec3n c\u1eadn?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 cho r\u1eb1ng thu\u1ebf m\u00e1 qu\u00e1 n\u1eb7ng, nh\u01b0ng theo th\u1ea7n th\u1ea5y, hi\u1ec7n nay thu\u1ebf m\u00e1 kh\u00f4ng n\u1eb7ng, ch\u1ec9 l\u00e0 do b\u1ecdn c\u01b0\u1eddng h\u00e0o chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tu\u00e2n Duy\u1ec7t n\u00f3i: &#8216;N\u1ed7i lo c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 ba \u0111\u1eddi; s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 T\u1ea7n m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc&#8217;.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do n\u00ean tr\u1eeb b\u1ecf c\u01b0\u1eddng h\u00e0o.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eeb b\u1ecf c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c v\u1ecb Vua c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u1edbn th\u1eddi x\u01b0a m\u1edbi l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1eddng h\u00e0o \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 lay chuy\u1ec3n s\u0129 \u0111\u1ea1i phu. Nay \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt, ch\u1ec9 d\u1ef1a theo t\u00ecnh h\u00ecnh thu\u1eadn ti\u1ec7n, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u01b0\u1eddng h\u00e0o. Nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn b\u00e0n t\u00e1n nhi\u1ec1u, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu mu\u1ed1n ki\u1ec3m so\u00e1t c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, th\u00ec e r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 b\u00e0n t\u00e1n c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0 vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n c\u01b0\u1eddng h\u00e0o, nh\u01b0ng B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 ph\u00e9p Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u01b0\u1eddng h\u00e0o.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y trong \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 l\u00e0 r\u1ea5t nh\u1ecf, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ngay l\u1eadp t\u1ee9c c\u00e2n b\u1eb1ng c\u1ee7a c\u1ea3i trong thi\u00ean h\u1ea1, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f2n ngh\u00e8o kh\u00f3?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Phu Di\u00ean l\u00e0 n\u01a1i xung y\u1ebfu nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc gi\u1eb7c, vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay \u0111\u1ebfn nay, g\u00e2y o\u00e1n k\u1ebft h\u1ecda, s\u0129 kh\u00ed kh\u00f4ng ch\u1ea5n, l\u00f2ng d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, Ti\u1ebft th\u00f4ng minh r\u1ed9ng r\u00e3i, th\u1ef1c c\u00f3 t\u00e0i h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng th\u00e2n chinh tr\u1eadn m\u1ea1c, quen thu\u1ed9c qu\u00e2n ng\u0169, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1, tr\u1ea1i ch\u1ee7 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngang h\u00e0ng c\u0169, m\u1ed9t khi ch\u1ecbu s\u1ef1 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a \u00f4ng ta, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 t\u00e2m ph\u1ee5c. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng khi c\u00f3 vi\u1ec7c, kh\u00f3 m\u00e0 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Kh\u00e1nh Ch\u00e2u v\u1eeba tr\u1ea3i qua lo\u1ea1n l\u1ea1c, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a y\u00ean. V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 uy t\u00edn \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p k\u1ebb gian, sau khi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n k\u1ef7 lu\u1eadt? Binh l\u00ednh ki\u00eau ng\u1ea1o hung h\u00e3n, kh\u00f3 l\u00f2ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1, d\u00f9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi, nh\u01b0ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn lo s\u1ee3, th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t tr\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay trong m\u1ed9t doanh tr\u1ea1i, k\u1ebb ngh\u1ecbch ng\u01b0\u1eddi thu\u1eadn l\u1eabn l\u1ed9n, ng\u01b0\u1eddi thu\u1eadn th\u00ec ngh\u00e8o nh\u01b0 x\u01b0a, k\u1ebb ngh\u1ecbch th\u00ec ai c\u0169ng c\u00f3 c\u1ee7a c\u1ea3i d\u01b0 th\u1eeba, b\u00e1n \u0111\u1ed3 c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c ngo\u00e0i ch\u1ee3, ch\u1ee7 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p, Qu\u1ea3ng Uy\u00ean ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u, T\u1ea7n tuy l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, nh\u01b0ng t\u1ea7m quan tr\u1ecdng kh\u00f4ng b\u1eb1ng Phu Di\u00ean. Qu\u1ef3 t\u1eeb nh\u1ecf l\u1edbn l\u00ean \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tham gia chi\u1ebfn tr\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c binh l\u00ednh tin ph\u1ee5c, n\u1ebfu cho \u00f4ng ta l\u1ea1i ch\u1ec9 huy Phu Di\u00ean, gi\u1eb7c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m khinh su\u1ea5t x\u00e2m ph\u1ea1m.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1i \u0110\u0129nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m t\u01b0\u1edbng Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, cai tr\u1ecb \u0111\u00fang c\u00e1ch, Kinh Nguy\u00ean qu\u00e2n m\u00e3 ch\u1ec9nh t\u1ec1, uy danh \u0111\u00e3 vang d\u1ed9i, n\u1ebfu cho \u0110\u0129nh \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta t\u00f9y c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, thi h\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb ngang ng\u01b0\u1ee3c, an \u1ee7i k\u1ebb ph\u1ea3n tr\u1eafc, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean t\u00e2m kh\u00f4ng lo l\u1eafng.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, T\u1ea7n Ch\u00e2u \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c b\u1ed1n t\u01b0\u1edbng, d\u00f9 qu\u00e2n ch\u00ednh kh\u00f4ng tu ch\u1ec9nh, cai tr\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u00fang c\u00e1ch, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda l\u1edbn cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ngo\u00e0i, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3; mu\u1ed1n d\u1eb9p lo\u1ea1n qu\u00e2n, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng giao ph\u00f3 cho Th\u00e1i \u0110\u0129nh. V\u00ec v\u00e0o l\u00fac giao m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng, k\u1ef5 binh \u0111\u1ecbch ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Phu Di\u00ean, Ti\u1ebft tuy c\u00f3 t\u00e0i gi\u1ecfi, nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng b\u1eb1ng Qu\u1ef3 l\u00e3o luy\u1ec7n, ho\u1eb7c \u0111i\u1ec1u \u00f4ng ta \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c, c\u0169ng kh\u00f4ng sao. Th\u1ea7n mong thay \u0111\u1ed5i b\u1ed1n t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 tr\u1eeb m\u1ed1i h\u1ecda ch\u01b0a x\u1ea3y ra.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 n\u00ean l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, nh\u01b0ng \u00f4ng ta l\u1ea5y c\u1edb x\u1ea5u h\u1ed5 g\u1eb7p l\u1ea1i quan d\u00e2n n\u00ean c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i. Qu\u1ef3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ecdng d\u1ee5ng, tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ed7 c\u0169 c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5? \u00d4ng ta ch\u1ec9 v\u00ec Di\u00ean Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 kh\u00f3 tr\u1ecb, n\u00ean kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u00f4i. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd, h\u01a1i m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i. Nay \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng ta \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u, l\u1ea1i mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i \u0110\u0129nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, e r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00eam khoan dung.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Binh l\u00ednh Kh\u00e1nh Ch\u00e2u v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3n tr\u1eafc, n\u1ebfu \u0111\u1ed5i t\u01b0\u1edbng ngay, ho\u1eb7c ch\u01b0a \u0111\u1ebfn l\u00fac nghi ng\u1edd m\u00e0 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn lo\u1ea1n, sao kh\u00f4ng y\u00ean t\u0129nh ch\u1edd \u0111\u1ee3i.&#8221;<\/i> T\u1ea5u c\u1ee7a C\u1ea3nh \u00d4n b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><em>(B\u1ea3n Chu b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n s\u1edb c\u1ee7a C\u1ea3nh \u00d4n, nay theo b\u1ea3n m\u1edbi, l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/em><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 Khai Phong v\u00ec vi\u1ec7c d\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 k\u00eau o\u00e1n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00e2n lo\u1ea1i ph\u1ee5c d\u1ecbch, trong \u0111\u00f3 d\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh l\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, n\u00ean mu\u1ed1n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 h\u1eb7c t\u1ed9i Tri huy\u1ec7n Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n kh\u00f4ng quen bi\u1ebft Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n, kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00f4ng ta c\u00f3 t\u00e0i hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng th\u1ea5y \u00f4ng ta t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c hai ph\u1ee7 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, th\u00ec h\u1eb3n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i. D\u00e2n c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh th\u00e0nh c\u00e1ch kinh \u0111\u00f4 kh\u00f4ng qu\u00e1 tr\u0103m d\u1eb7m, n\u1ebfu c\u00f3 oan \u1ee9c, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u01b0\u1edbng ph\u1ee7 k\u00eau o\u00e1n, th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean suy ngh\u0129 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang \u1edf c\u00e1c n\u01a1i xa x\u00f4i, d\u00f9 c\u00f3 oan \u1ee9c, l\u00e0m sao h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 k\u00eau o\u00e1n?<\/i><\/p>\n<p><i>N\u00ean ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c Gi\u00e1m ty, \u0111\u1ec3 th\u00f4ng su\u1ed1t t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, th\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 \u1edf xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00edch h\u1ee3p. Nay n\u1ebfu d\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh \u0111\u1ebfn k\u00eau o\u00e1n, l\u1ea1i tr\u1ecb t\u1ed9i Tri huy\u1ec7n, th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ec7nh, t\u00e1 trong kinh th\u00e0nh s\u1ebd r\u0103n \u0111e vi\u1ec7c n\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp, d\u1ecda n\u1ea1t b\u1eb1ng l\u1ee3i h\u1ea1i, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00e1m k\u00eau o\u00e1n n\u1eefa, b\u1ecbt mi\u1ec7ng d\u00e2n, nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f3 ti\u1ec7n l\u1ee3i g\u00ec?<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n nh\u01b0 \u0110\u00f4ng Minh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng h\u1ea1ng v\u00e0 \u00e9p bu\u1ed9c d\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n \u0111\u1ebfn k\u00eau o\u00e1n, th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y? V\u1eady m\u00e0 l\u1ea1i b\u1eaft b\u1ebb Tri huy\u1ec7n, l\u00e0 sao v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'H\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-6 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1804-15\" href=\"#footnote-1804-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] H\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0o ch\u1ea7u, xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua c\u1ed1 gi\u1eef l\u1ea1i, n\u00f3i: <i>&#8220;Phong t\u1ee5c \u0111\u00e3 h\u1ee7 b\u1ea1i l\u00e2u ng\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, vi\u1ec7c th\u00ec mu\u00f4n v\u00e0n, khanh sao l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0111i? H\u00e3y ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u00fd Tr\u1eabm, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi x\u00f4n xao c\u1ee7a th\u1ebf t\u1ee5c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u00e0i m\u1ecdn, s\u1ee3 l\u00e0m h\u1ecfng \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eed xem c\u00e1c b\u1eadc Vua s\u00e1ng nghi\u1ec7p \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, c\u00f3 ai cai tr\u1ecb m\u1ea5y n\u0103m m\u00e0 phong t\u1ee5c kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i, k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u1ef1ng nh\u01b0 hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c v\u00ec lo\u1ea1n l\u1ea1c m\u1edbi n\u1ea3y sinh, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ee9c b\u00e1ch, n\u00ean gi\u1ea3i quy\u1ebft kh\u00f3 kh\u0103n d\u1ec5 d\u00e0ng. Nay phong t\u1ee5c suy \u0111\u1ed3i \u0111\u00e3 l\u00e2u, mu\u00f4n vi\u1ec7c thu x\u1ebfp l\u1ea1i cho h\u1ee3p ph\u00e9p t\u1eafc, t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 kh\u00f3, s\u1ef1 x\u00f4n xao c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng c\u1ee9 ki\u00ean tr\u00ec l\u00e0m th\u00ec t\u1ef1 kh\u1eafc s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i. Nh\u01b0 vi\u1ec7c Ph\u00fa B\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e2u c\u00f3 ai tra x\u00e9t, nay m\u1edbi x\u1eed l\u00fd, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e0m nhi\u1ec1u, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi e r\u1eb1ng s\u1ebd d\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, h\u00ecnh nh\u01b0 b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ecbu thay \u0111\u1ed5i. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, n\u1eafm l\u1ea5y l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n h\u1ecd, th\u00ec ai d\u00e1m l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u00e0 v\u1ea1y? Ch\u1ec9 c\u1ea7n trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u00e0 v\u1ea1y, th\u00ec phong t\u1ee5c s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i ngay, lo g\u00ec k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c? Nh\u01b0 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, B\u00f9i C\u1ee7 c\u00f2n d\u00e1m can ng\u0103n ch\u00ednh s\u1ef1, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u00e0 v\u1ea1y?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua tr\u00e1ch vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, cho r\u1eb1ng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf. An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u b\u1ec7 h\u1ea1, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a t\u1eebng khen H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, b\u1ed7ng nhi\u00ean giao ph\u00f3 vi\u1ec7c m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng cho \u00f4ng ta, th\u00ec vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e2u c\u00f3 b\u1ea3o \u00f4ng ta l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf. Gi\u00e1ng l\u00e0m tr\u00e1i \u00fd ch\u1ec9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ngo\u00e0i d\u1ef1 t\u00ednh.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 cho ph\u00e9p \u00f4ng ta t\u00f9y nghi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u00e1c l\u1ed9, th\u00ec vi\u1ec7c \u00f4ng ta l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng. Vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 qua, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng ch\u0103m ch\u1ec9 tr\u0103m vi\u1ec7c, th\u1eadt l\u00e0 h\u1ebft m\u1ef1c. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c th\u00ec g\u1ed3m c\u1ea3 \u0111\u1ee9c, \u0111\u1ee9c th\u00ec g\u1ed3m c\u1ea3 \u0111\u1ea1o. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ec3 tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n lo l\u1eafng v\u1ea5t v\u1ea3 m\u00e0 vi\u1ec7c v\u1eabn t\u1ef1 nhi\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ecbnh; n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 lo l\u1eafng v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 n\u00ean b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m g\u00ec. Xem x\u00e9t s\u1ef1 th\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, d\u00f9ng \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, th\u00ec ai d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i? Kh\u00f4ng ai d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean r\u1ed3i!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u 'Th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c' trong v\u0103n nh\u1ecf d\u1eabn \u1edf d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'c\u1ed1', \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1eeba.\" id=\"return-footnote-1804-16\" href=\"#footnote-1804-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>? N\u1ebfu ch\u1ec9 nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng gi\u00fap \u00edch g\u00ec cho s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y theo\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300bch\u00e9p l\u1ea1i, \u300aChu s\u1eed\u300bl\u1ea1i ch\u00e9p sau ph\u1ea7n tr\u00e1ch H\u00e0n Gi\u00e1ng, l\u1ea1i b\u1ecf \u0111i c\u00e2u <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c, n\u1ebfu ch\u1ec9 nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng gi\u00fap \u00edch g\u00ec cho s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1&#8221;<\/i>, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 sai s\u1ef1 th\u1ef1c, nay s\u1eeda l\u1ea1i. \u300aTr\u1ea7n Qu\u00e1n T\u00f4n Nghi\u00eau t\u1eadp\u300bph\u1ea7n Bi\u00ean c\u01a1 m\u00f4n c\u00f3 b\u00e0n lu\u1eadn, xin xem th\u00eam ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5. L\u1ea1i xem ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5: Theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch \u1edf quy\u1ec3n 229, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, tr\u00ean ch\u1eef 'th\u00e1ng 5' \u0111\u1ec1u c\u00f3 hai ch\u1eef 'n\u0103m th\u1ee9 4'.\" id=\"return-footnote-1804-17\" href=\"#footnote-1804-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i ng\u00e0y 26, l\u1ea1i ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 6; l\u1ea1i ng\u00e0y 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5, l\u1ea1i ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u00e0y t\u1ed1t trong th\u00e1ng cu\u1ed1i m\u00f9a thu \u0111\u1ec3 c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 t\u1ea1i Minh \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[39] Chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty t\u1eeb nay, c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ee9c Su\u1ea5t Ph\u1ee7 Su\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'su\u1ea5t' d\u01b0\u1edbi Su\u1ea5t Ph\u1ee7 Su\u1ea5t, trong \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-25 vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3 su\u1ea5t', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 15 Th\u1ea7n T\u00f4ng k\u1ef7 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 68 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3 su\u1ea5t tr\u1edf l\u00ean'.\" id=\"return-footnote-1804-18\" href=\"#footnote-1804-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a> g\u1eb7p tang cha m\u1eb9 ho\u1eb7c ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n ph\u1ea3i ch\u1ecbu tang tr\u1ecdng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu tang; l\u1ea1i chi\u1ebfu cho t\u00f4ng th\u1ea5t g\u1eb7p ng\u00e0y l\u1ec5 t\u1ebft, cho ph\u00e9p \u0111\u01b0a c\u00e1c di <i>(n\u1eef gi\u00e1m)<\/i> l\u00ean T\u00e2y Kinh v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ea7n m\u1ed9 \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, c\u1eed ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u trong cung \u0111i theo. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4.<\/p>\n<p>[40] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00e1n B\u1ea1c Ch\u00e2u Ph\u00fa B\u1eadt b\u1ed1n l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin gi\u1ea3i ch\u1ee9c S\u1ee9 T\u01b0\u1edbng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Khi v\u1ee5 \u00e1n Thanh Mi\u00eau n\u1ed5 ra, Ph\u00fa B\u1eadt kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i g\u00ec, \u0111\u1ebfn khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb x\u00e9t \u00e1n sau r\u1ed3i m\u1edbi thu x\u1ebfp, Ph\u00fa B\u1eadt bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i, b\u00e8n l\u1ea1i xin v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh. H\u00f4m nay ban chi\u1ebfu cho Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ph\u00e9p. Ph\u00fa B\u1eadt b\u1ed1n l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin b\u00e3i ch\u1ee9c S\u1ee9 T\u01b0\u1edbng, c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd tr\u00e1t. <i>(Vi\u1ec7c cho ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, trong \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b ghi ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 5 l\u00e0 sai, nay theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch Nh\u1eadt L\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu: Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u \u00c2n, K\u00fd, M\u1ea1c, H\u00f9ng, Th\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c qu\u00e2n V\u0129nh T\u0129nh, T\u00edn An, B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh, Can Ninh t\u1eeb m\u00f9a h\u1ea1 b\u1ecb thi\u00ean tai, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n V\u1eadn Ph\u00f3 S\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0110i\u1ec3m H\u00ecnh Ng\u1ee5c Kh\u1ed5ng T\u1ef1 T\u00f4ng \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t, nh\u1eefng thu\u1ebf thu ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m ph\u00f3ng, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m b\u1edbt theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb kho Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i.<\/p>\n<p>[42] Th\u00e1ng n\u00e0y, ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf kho T\u00e2n Y, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng trong kho chuy\u1ec3n v\u1ec1 Nghi Loan Ty v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1804-1\">H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 330, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1804-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-2\">Ch\u1eef 'c\u1ea3nh' trong 'Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kinh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 330 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, quy\u1ec3n 486 truy\u1ec7n n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, \u300aT\u00e2y H\u1ea1 th\u01b0 s\u1ef1\u300b quy\u1ec3n 23 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1804-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-3\">Ch\u1eef 'D\u1ee5c ti\u1ec1n t\u1eeb' trong nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 63, ph\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ee7y b\u1ecf ch\u00ednh th\u1ea7n m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1804-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-4\"> \u0110\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady: C\u00e1c b\u1ea3n g\u1ed1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed v\u1ec1 binh ch\u1ebf ch\u00e9p ch\u1eef 'c\u1eadp' th\u00e0nh 'ph\u1ea3n', c\u00f3 v\u1ebb h\u1ee3p l\u00fd h\u01a1n. <a href=\"#return-footnote-1804-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-5\"> Th\u00ec c\u1eadn th\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean h\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y: \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 66, Tam ty \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ty, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 30 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 192, ch\u00ed v\u1ec1 binh ch\u1ebf \u0111\u1ec1u ch\u00e9p ch\u1eef 't\u00fac' th\u00e0nh 'c\u1eadp'. <a href=\"#return-footnote-1804-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-6\"> L\u1ea1i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n 'Th\u1ea7n mong ch\u1ecdn nh\u1eefng h\u00e0o ki\u1ec7t trong l\u00e0ng' cho \u0111\u1ebfn 'Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i': Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'v\u0103n', theo b\u1ea3n g\u1ed1c s\u1eeda. Ch\u1eef '\u0111\u1ebfn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 c\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, n\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1eef '\u0111\u1ebfn', n\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1804-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-7\"> Quy\u1ec1n ph\u00e1t hai Chi\u1ebft v\u1eadn ph\u00f3 c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. D\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Quy\u1ec1n ph\u00e1t' c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu ch\u1eef 'khi\u1ec3n'. <a href=\"#return-footnote-1804-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-8\"> Ch\u1eef 'Ti\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u0169', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1804-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-9\"> \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, ch\u1eef 'lu\u1eadn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 70 v\u1ec1 D\u1ecbch ph\u00e1p b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1804-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-10\"> X\u00e9t l\u1ea1i 'l\u1ea1i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1eb1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1804-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-11\">'H\u1ea1ng' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ec7', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1804-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-12\">Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, ch\u1eef '\u0110\u00f4' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-36 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 290, truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1804-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-13\">Ng\u00f4 \u0110\u1ea1t, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-36 ch\u00e9p l\u00e0 'Vi \u0110\u1ea1t'. <a href=\"#return-footnote-1804-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-14\"> 'Khoa' nguy\u00ean l\u00e0 'Khoa', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1804-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-15\"> Ch\u1eef 'H\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-6 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1804-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-16\"> C\u00e2u 'Th\u1ea7n \u0111\u00e2u d\u00e1m kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m vi\u1ec7c' trong v\u0103n nh\u1ecf d\u1eabn \u1edf d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'c\u1ed1', \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 th\u1eeba. <a href=\"#return-footnote-1804-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-17\"> Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 5: Theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch \u1edf quy\u1ec3n 229, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5, tr\u00ean ch\u1eef 'th\u00e1ng 5' \u0111\u1ec1u c\u00f3 hai ch\u1eef 'n\u0103m th\u1ee9 4'. <a href=\"#return-footnote-1804-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1804-18\">ch\u1eef 'su\u1ea5t' d\u01b0\u1edbi Su\u1ea5t Ph\u1ee7 Su\u1ea5t, trong \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ebf h\u1ec7 4-25 vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3 su\u1ea5t', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 15 Th\u1ea7n T\u00f4ng k\u1ef7 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 68 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'ph\u00f3 su\u1ea5t tr\u1edf l\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-1804-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":14,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1804","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1804","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2699,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1804\/revisions\/2699"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1804\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1804"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1804"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}