{"id":1806,"date":"2026-01-01T13:08:18","date_gmt":"2026-01-01T06:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1806"},"modified":"2026-04-28T09:31:34","modified_gmt":"2026-04-28T02:31:34","slug":"beta-quyen-224-nam-hi-ninh-thu-4-tan-hoi-1071","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-224-nam-hi-ninh-thu-4-tan-hoi-1071\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 224: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1071)","rendered":"QUY\u1ec2N 224: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 4 (T\u00c2N H\u1ee2I, 1071)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m Minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Kinh l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0110\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9.\r\n\r\n[2] Khu m\u1eadt s\u1ee9 ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Quan ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c. Nay Gi\u00e1m m\u1ee5c s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, \u0110\u00f4 quan lang trung Chu C\u00e1ch[footnote]Chu C\u00e1ch, ch\u1eef 'C\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Hoa', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 23.15 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] ki\u00eam \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, l\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9, xin b\u00e3i b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh ki\u00eam nhi\u1ec7m.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[3] C\u00f9ng ng\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 ng\u00f4n quan, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1ec7 h\u1ea1, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n l\u1ebd ra kh\u00f4ng ai che gi\u1ea5u, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i m\u1edbi x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a th\u1ea7n. Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 H\u1ed9i \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 ng\u00f4n quan, c\u00e1c quan \u1edf b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111ang ra s\u1ee9c tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt s\u1ebd th\u00eam nghi ng\u1edd, s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c, ch\u00ednh l\u1ec7nh l\u00e0m sao th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh trong n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch trong thi\u00ean h\u1ea1, v\u00ec vi\u1ec7c thi h\u00e0nh c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00ean ch\u1eafc ch\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e3 m\u1ea5y n\u0103m, thi h\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, li\u1ec1n b\u1ecb l\u00e0m h\u1ecfng, mu\u1ed1n mong c\u00f3 th\u00e0nh t\u1ef1u, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Phu Di\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, ti\u00eau t\u1ed1n qu\u00e1 nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft xem x\u00e9t, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c c\u1ea7n thi\u1ebft th\u00ec h\u1ee3p l\u1ef1c v\u1edbi qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n; Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tri\u1ec7u Chi\u00eam chuy\u00ean tr\u00e1ch \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9, chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i tr\u1ecdng y\u1ebfu.\"<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb thi\u00ean tai, \u0111\u00e3 sai quan \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf. Nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a m\u00e0ng t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t th\u00ec x\u1eed nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n[6] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u1ee7y quan xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a th\u1ea7n li\u00eau, l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> <i>(L\u00fac \u0111\u1ea7u sai quan ch\u1ee9c trong qu\u00e1n xem x\u00e9t, v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 3, nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do, nh\u01b0ng \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[7] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00e1c t\u1ed9i kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e9t. H\u00e3y c\u00f4ng b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed ph\u1ea1t c\u00f4ng minh.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng tr\u00e1ch Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 ch\u1ec9 x\u00e9t vi\u1ec7c Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch, kh\u00f4ng x\u00e9t c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c. T\u1eed K\u1ef7 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng c\u1ee9 t\u1ed9i tr\u1ea1ng, kh\u00f4ng d\u00e1m b\u1ecf qua. N\u1ebfu ph\u00e1p lu\u1eadt quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i x\u1eed, th\u00ec vi\u1ec7c x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 c\u00f4ng minh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n, ch\u01b0a t\u1eebng so \u0111o t\u00ednh to\u00e1n, b\u1edfi vi\u1ec7c th\u1ea7n l\u00e0m \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n a dua k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec1 tr\u00ean, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ea7n c\u00f3 g\u00ec vui bu\u1ed3n? Hu\u1ed1ng chi ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 so \u0111o? M\u1ea1nh T\u1eed n\u00f3i: 'Ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00e0m cho Vua ngay th\u1eb3ng th\u00ec n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh.'<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ch\u1ec9 mu\u1ed1n khai m\u1edf t\u00e2m th\u00e1nh, hy v\u1ecdng b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd gi\u00e1c ng\u1ed9. N\u1ebfu t\u00e2m th\u00e1nh gi\u00e1c ng\u1ed9, kh\u00f4ng b\u1ecb l\u1eddi t\u00e0 \u0111\u1ea1o v\u00e0 h\u00e0nh vi gian tr\u00e1 m\u00ea ho\u1eb7c, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 t\u1ef1 nhi\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, ti\u1ec3u nh\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean thay \u0111\u1ed5i, thu\u1eadn theo, \u0111\u00e2u c\u1ea7n th\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 so \u0111o? N\u1ebfu t\u00e2m th\u00e1nh ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c, m\u00e0 th\u1ea7n l\u1ea1i t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi so \u0111o v\u1edbi ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 \u0111\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ecd!\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p, \u00e2n hu\u1ec7 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu th\u1ebf, xa x\u00f4i, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00fd do, c\u00f2n o\u00e1n h\u1eadn thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u1eefng k\u1ebb m\u1ea1nh m\u1ebd, g\u1ea7n g\u0169i, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra l\u1eddi gi\u00e8m pha. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7n xem x\u00e9t.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(X\u00e9t: S\u00e1ch \u300aL\u00e2m Hi D\u00e3 S\u1eed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng thi h\u00e0nh l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua, nay ghi ch\u00fa th\u00eam v\u00e0o ng\u00e0y 13 B\u00ednh D\u1ea7n, sau ph\u1ea7n ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e9t t\u00f9.)<\/i>\r\n\r\n[8] Quan San \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean tu tam ty l\u1ec7nh th\u1ee9c l\u00e0 Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5 t\u00e2u: <i>\"T\u1ea1i Kh\u00fac vi\u1ec7n \u1edf kinh \u0111\u00f4, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u b\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, kh\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c ban \u0111\u1ea7u[footnote]M\u1ee9c ban \u0111\u1ea7u: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 76 v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 men \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7, th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'm\u1ee9c t\u1ed5', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote], nhi\u1ec1u l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0ng ch\u01b0a x\u00e9t h\u1ebft l\u1ee3i h\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng men qu\u00e1 nhi\u1ec1u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u01b0\u1ee3u c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 nhi\u1ec1u, nhi\u1ec1u th\u00ec gi\u00e1 r\u1ebb[footnote]Nhi\u1ec1u th\u00ec gi\u00e1 r\u1ebb: ch\u1eef 'nhi\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 20-9, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 76 v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 men \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed b\u1ed5 sung.[\/footnote], r\u1ebb th\u00ec c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hi\u1ec7n nay n\u00ean gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, t\u0103ng gi\u00e1, khi\u1ebfn r\u01b0\u1ee3u c\u00f3 h\u1ea1n m\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, m\u00e0 m\u1ee9c thu c\u1ee7a quan c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ebfu.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin l\u1ea5y 180 v\u1ea1n c\u00e2n l\u00e0m m\u1ee9c \u0111\u1ee7[footnote]M\u1ee9c \u0111\u1ee7: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'm\u1ee9c \u0111\u1ecbnh'.[\/footnote], g\u1eb7p n\u0103m nhu\u1eadn th\u00ec th\u00eam 15 v\u1ea1n c\u00e2n[footnote]G\u1eb7p n\u0103m nhu\u1eadn th\u00ec th\u00eam 15 v\u1ea1n c\u00e2n: b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef '\u0111\u1ea1p'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 ghi l\u00e0 'g\u1eb7p n\u0103m nhu\u1eadn th\u00ec th\u00eam \u0111\u1ea1p 15 v\u1ea1n c\u00e2n', th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 ghi '15' l\u00e0 '50'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed ghi l\u00e0 'n\u0103m nhu\u1eadn th\u00eam 15 v\u1ea1n c\u00e2n'. C\u00f3 l\u1ebd th\u1eeba ch\u1eef 'ng\u1ea1ch'.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Gi\u00e1 c\u0169 m\u1ed7i c\u00e2n 168 v\u0103n, xin t\u0103ng l\u00ean 200 v\u0103n. Theo ph\u00e9p c\u0169, l\u1ea5y 85 l\u00e0m m\u1ed9t m\u1ea1ch, xin t\u00ednh chung th\u00e0nh ti\u1ec1n t\u1ec9nh, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n xu\u1ea5t nh\u1eadp. M\u1ee9c c\u0169 222 v\u1ea1n c\u00e2n \u01b0\u1edbc t\u00ednh 37 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, nay m\u1ee9c 180 v\u1ea1n c\u00e2n t\u00ednh 36 v\u1ea1n quan[footnote]T\u00ednh 36 v\u1ea1n quan: ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 v\u00e0 v\u0103n c\u1ea3nh b\u1ed5 sung.[\/footnote], ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n nhu\u1eadn 15 v\u1ea1n c\u00e2n t\u00ednh 3 v\u1ea1n quan, l\u1ea1i gi\u1ea3m h\u01a1n 1 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00faa m\u00ec v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi\u1ebfu s\u1ed1 ti\u1ec1n m\u1ee9c c\u0169; hu\u1ed1ng chi mi\u1ec5n cho c\u00e1c h\u1ed9 r\u01b0\u1ee3u mua ch\u1ecbu men n\u1ed9p ti\u1ec1n nh\u1ecf[footnote]Mi\u1ec5n cho c\u00e1c h\u1ed9 r\u01b0\u1ee3u mua ch\u1ecbu men n\u1ed9p ti\u1ec1n nh\u1ecf: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 ghi 'n\u1ed9p nh\u1ecf' l\u00e0 'n\u1ed9p \u00edt', th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 ghi 'n\u1ed9p nh\u1ecf' l\u00e0 'thi\u1ebfu \u00edt'.[\/footnote], gi\u1ea5y t\u1edd vay m\u01b0\u1ee3n v\u00e0 chi ph\u00ed c\u00f4ng t\u01b0 kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed7i c\u00e2n th\u00eam 10 v\u0103n, khi\u1ebfn d\u00f9ng men kh\u00f4ng th\u1eeba, v\u1eadt quan kh\u00f4ng t\u00edch tr\u1eef; hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u gi\u00e1 men 200 v\u0103n, 85 m\u1ea1ch, n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 m\u1edbi gi\u1ea3m 50, v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00e1c h\u1ed9 r\u01b0\u1ee3u t\u00ecnh nguy\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\nTheo l\u1eddi t\u00e2u. Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o m\u1eb7c cho Tr\u1ef1c Nh\u1ee5.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u01b0\u1eddng Ho\u00e0n Kh\u00e1nh b\u00e1o r\u1eb1ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u1ea1i b\u1ea3o \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c theo ph\u00e1p l\u1ec7nh[footnote]Theo v\u0103n ngh\u0129a, ch\u1eef 'ph\u00e1p' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'kh\u1ee9'.[\/footnote]. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, sau khi c\u00e1c h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ea1ch X\u01b0\u01a1ng ho\u1ea3ng lo\u1ea1n v\u00e0 ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n \u0111\u00e3 d\u00f9ng l\u1ee3i l\u1edbn \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7, khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf l\u1ea1i y\u00ean \u1ed5n. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 v\u00e0 cai tr\u1ecb c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean, n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng trong th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd, gi\u1ea3i t\u1ecfa nh\u1eefng u\u1ea5t \u1ee9c, th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean h\u1ecd s\u1ebd c\u1ea3m k\u00edch v\u00e0 s\u1ee3 uy quy\u1ec1n. C\u00f2n vi\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i b\u1eb1ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, ch\u1ec9 n\u00ean theo quy th\u1ee9c c\u0169, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qu\u00e1 h\u00e0o ph\u00f3ng, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean \u0111o\u00e1n bi\u1ebft \u00fd nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ebfn b\u1ea3n l\u1ed9, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 l\u00fd do c\u1eed Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> <i>(C\u1ea7n bi\u1ebft ph\u00e2n t\u00edch nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[10] L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <em>\"Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng, trong \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c nh\u1eadn bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 kh\u00f3 nh\u1ea5t. B\u1edfi v\u00ec thi\u1ec7n \u00e1c l\u00e0 ranh gi\u1edbi gi\u1eefa qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 ngh\u0129a v\u00e0 l\u1ee3i m\u00e0 th\u00f4i. Tuy nhi\u00ean, qu\u00e2n t\u1eed l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec c\u1ed1 \u00fd l\u00e0m thi\u1ec7n, m\u00e0 ch\u1ec9 v\u00ec ngh\u0129a; c\u00f2n ti\u1ec3u nh\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c \u00e1c, l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u1ec3 che \u0111\u1eady s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i, mu\u1ed1n l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec7n.<\/em>\r\n\r\n<em>V\u00ec v\u1eady, thi\u1ec7n v\u00e0 \u00e1c tuy l\u00e0 ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u1ec9 th\u1ea5y nh\u1ea5t th\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng xem x\u00e9t l\u00e2u d\u00e0i. Do \u0111\u00f3, qu\u00e2n t\u1eed th\u01b0\u1eddng kh\u00f3 ti\u1ebfn th\u00e2n, c\u00f2n ti\u1ec3u nh\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u1ec5 \u0111\u1eafc ch\u00ed, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9.<\/em>\r\n\r\n<i>K\u00ednh ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ebf th\u1eeba th\u00e1i b\u00ecnh tr\u0103m n\u0103m, g\u1eb7p th\u1eddi c\u01a1 \u0111\u1ea1i h\u1eefu vi, ng\u00e0y \u0111\u00eam mong m\u1ecfi nh\u00e2n t\u00e0i, kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 d\u00f9ng, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng xu\u1ea5t s\u1eafc n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 \u00edch cho n\u01b0\u1edbc, l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n, x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a chi\u1ebfu th\u01b0, m\u00e0 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u nghi ng\u1edd. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 sao? H\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi hay sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin l\u1ea5y vi\u1ec7c c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5, k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u00e0 ph\u00e1p \u0111\u1ed9 ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u nh\u1eadn t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng khi ra ngo\u00e0i th\u00ec l\u1ea1i kh\u00e1c h\u1eb3n. Kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng l\u1ee3i \u00edch \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1edfi, c\u1ea3i c\u00e1ch c\u00e1i c\u0169 \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3i. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e2ng m\u1ec7nh, ch\u1ea1y v\u1ea1y kh\u00f4ng k\u1ecbp, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c nghi\u1ec7p, n\u00f4ng d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m ru\u1ed9ng, l\u1ea5y vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t c\u1ee7a d\u00e2n l\u00e0m c\u00f4ng, l\u1ea5y vi\u1ec7c g\u00e2y ra ng\u1ee5c t\u00f9 l\u00e0m t\u00e0i. \u00dd ch\u1ec9 c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111i\u1ec1u h\u00f2a lao d\u1ecbch c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebfn th\u00e0nh vi\u1ec7c t\u1ee5 thu\u1ebf, ph\u00e1p l\u1ec7nh khuy\u1ebfn n\u00f4ng tr\u1eeb h\u1ea1i c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m ch\u1ee7 d\u00e2n, sinh linh kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00eau ai.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a t\u00e0i n\u0103ng, m\u00e0 ch\u1ec9 v\u00ec t\u00e2m h\u1ecd kh\u00f4ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ngh\u0129a m\u00e0 th\u00f4i! Ch\u00ed h\u01b0\u1edbng mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u00f2ng v\u00ec c\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 sau khi l\u00e0m vi\u1ec7c[footnote] 'S\u1ef1' trong \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 3, 'Lu\u1eadn d\u1ee5ng nh\u00e2n s\u1edb' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u01b0', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang h\u01a1n.[\/footnote], n\u00ean \u0111\u1ea3o l\u1ed9n sai l\u1ea7m, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ch\u00fat \u00edt v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 l\u00f2ng y\u00eau Vua, n\u00f3i l\u1eddi lo n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u00e2n trong \u0111\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec v\u1eady, ng\u00e0y nay trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 hai lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m, m\u1ed9t l\u00e0 lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m \"An th\u01b0\u1eddng t\u1eadp c\u1ed1 l\u1ea1c \u01b0 v\u00f4 s\u1ef1\" (th\u00edch y\u00ean \u1ed5n, quen th\u00f3i c\u0169, vui v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ki\u1ec7n), hai l\u00e0 lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m \"Bi\u1ebfn c\u1ed5 canh ph\u00e1p h\u1ec9 \u01b0 c\u1ea3m vi\" (thay \u0111\u1ed5i x\u01b0a, s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt, vui v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e1m l\u00e0m). Hai lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u1ec1u t\u1ed3n t\u1ea1i, m\u1ed9t b\u00ean kia, m\u1ed9t b\u00ean n\u00e0y, th\u1eddi th\u1ebf l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m ti\u1ebfn tho\u00e1i, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i hay \u1edf.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n t\u1eebng t\u00ecm hi\u1ec3u \u00fd c\u1ee7a hai b\u00ean, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00fang, c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 sai. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch y\u00ean \u1ed5n cho r\u1eb1ng gi\u1eef g\u00ecn ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00e0nh t\u1ef1u c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1i l\u1ee3i c\u1ee7a n\u00f3, d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1i c\u0169 m\u00e0 b\u1ed5 sung ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a h\u1ecd; nh\u01b0ng nh\u1eefng k\u1ebb m\u00ea mu\u1ed9i th\u00ec c\u1ea9u th\u1ea3, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, ch\u1ec9 bi\u1ebft t\u01b0 l\u1ee3i, b\u00e1m v\u00e0o th\u00f3i quen m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft quy\u1ec1n bi\u1ebfn th\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i m\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u00e3 h\u1ecfng, \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00e3 c\u00f9ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng su\u1ed1t s\u1ef1 v\u1eadt v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u00fang c\u1ee7a h\u1ecd; nh\u01b0ng nh\u1eefng k\u1ebb qu\u00e1 kh\u00edch th\u00ec t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 th\u00f4ng minh, b\u1ecf l\u00fd tr\u00ed, d\u00f9ng tr\u00ed tu\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n, b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i sai c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u00ean kia cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 lo\u1ea1n th\u01b0\u1eddng, b\u00ean n\u00e0y cho r\u1eb1ng b\u00ean kia l\u00e0 t\u1ee5c l\u01b0u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 ngh\u0129a cho r\u1eb1ng c\u00f9ng ti\u1ebfn l\u00e0 \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5, nh\u1eefng k\u1ebb ham l\u1ee3i cho r\u1eb1ng gi\u1eef \u0111\u1ea1o l\u00e0 v\u00f4 n\u0103ng. Hai th\u1ebf l\u1ef1c nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 h\u01b0\u1edbng \u0111i. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng phong kh\u00ed n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 lan r\u1ed9ng, vi\u1ec7c \u0111\u1ea3ng c\u1ed1 th\u1eddi \u0110\u00f4ng H\u00e1n v\u00e0 vi\u1ec7c b\u1eb1ng \u0111\u1ea3ng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<em>Trong l\u1eddi tho\u00e1n c\u1ee7a Kinh D\u1ecbch[footnote]Trong l\u1eddi tho\u00e1n c\u1ee7a Kinh D\u1ecbch, ch\u1eef 'Tho\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo Kinh D\u1ecbch qu\u1ebb Th\u00e1i m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote], l\u1ea5y \"\u0110\u1ea1o qu\u00e2n t\u1eed th\u1ecbnh, \u0111\u1ea1o ti\u1ec3u nh\u00e2n suy\" l\u00e0m qu\u1ebb Th\u00e1i, \"\u0110\u1ea1o ti\u1ec3u nh\u00e2n th\u1ecbnh, \u0111\u1ea1o qu\u00e2n t\u1eed suy\" l\u00e0m qu\u1ebb B\u0129. Truy\u1ec7n n\u00f3i: \"Ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n t\u1eed m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ec3u ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1.\" Kinh Th\u01b0 n\u00f3i: \"Vua l\u1eadp ra \u0111\u1ea1o c\u1ef1c\", l\u1ea1i n\u00f3i: \"Kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 \u01b0a th\u00edch ri\u00eang, tu\u00e2n theo \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Vua; kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 gh\u00e9t b\u1ecf ri\u00eang, tu\u00e2n theo \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a Vua.\" K\u00fd n\u00f3i: \"Th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 c\u00f9ng phong t\u1ee5c.\" L\u1ea1i n\u00f3i: \"Vua Thu\u1ea5n n\u1eafm l\u1ea5y hai \u0111\u1ea7u, d\u00f9ng \u0111\u1ea1o trung dung \u0111\u1ec3 tr\u1ecb d\u00e2n.\"<\/em>\r\n\r\n<em>Nay phong t\u1ee5c trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t, t\u00ecnh ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 hi\u1ec3m tr\u1edf, m\u00e0 th\u1ebf th\u1ecbnh suy c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eafng nghe v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng r\u1ed9ng m\u1edf, l\u1eb7ng l\u1ebd quan s\u00e1t s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a v\u1ea1n s\u1ef1, m\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t ch\u00fang, \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 xem x\u00e9t s\u1ef1 y\u00eau gh\u00e9t, coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho l\u00e0 \u0111\u00fang, nay x\u00e9t l\u1ea1i th\u1ea5y sai; nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho l\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t, nay l\u1ea1i th\u1ea5y c\u00f3 \u01b0u \u0111i\u1ec3m.<\/em>\r\n\r\n<em>H\u00e3y d\u1ea7n d\u1ea7n h\u1ea1n ch\u1ebf nh\u1eefng k\u1ebb h\u01b0 danh gi\u1ea3 d\u1ed1i, ch\u1ec9 ngh\u0129 g\u1ea7n qu\u00ean xa, may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p \u00fd, d\u1ea7n d\u1ea7n xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung h\u1eadu c\u1ea9n tr\u1ecdng, kh\u00f3 ti\u1ebfn d\u1ec5 lui, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn. H\u1ea1n ch\u1ebf k\u1ebb cao, \u0111\u1ec1 cao k\u1ebb th\u1ea5p, quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea9m c\u1ea5p, thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa qu\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7[footnote]Thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa qu\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u00e1ch 'Trung T\u00fac t\u1eadp' quy\u1ec3n 3 'Lu\u1eadn d\u1ee5ng nh\u00e2n s\u1edb', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 340 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa qu\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7'[\/footnote], khi\u1ebfn ch\u00fang h\u1ed9i t\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u1ea1o trung dung, sau \u0111\u00f3 phong t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, hi\u1ec3m tr\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c san b\u1eb1ng, d\u00e2n ch\u00fang bi\u1ebft h\u01b0\u1edbng \u0111i, m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 y\u00eau gh\u00e9t c\u1ee7a b\u1ec1 tr\u00ean kh\u00f4ng thi\u00ean l\u1ec7ch, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng h\u0103ng h\u00e1i mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, th\u00ec vi\u1ec7c thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch, thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ec7 h\u1ea1 ra l\u1ec7nh l\u00e0 \u0111\u1ee7. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t.\"<\/em>\r\n\r\nCh\u00ed t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, Vua h\u1ecfi: <em>\"Ng\u01b0\u01a1i t\u1eebng theo h\u1ecdc V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u0103ng? An Th\u1ea1ch khen ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 kh\u00ed ch\u1ea5t v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c.\"<\/em> Ch\u00ed \u0111\u00e1p: <em>\"Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4ng b\u1eafc, t\u1eeb nh\u1ecf m\u1ed3 c\u00f4i, t\u1ef1 h\u1ecdc, kh\u00f4ng bi\u1ebft V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1eady.\"<\/em>\r\n\r\nVua nghe l\u1eddi \u1ea5y, b\u00e8n b\u00e0n v\u1edbi An Th\u1ea1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch. An Th\u1ea1ch bi\u1ec7n lu\u1eadn r\u1ea5t h\u0103ng, Vua n\u00f3i: <i>\"Ch\u1edb coi th\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c d\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 gian nan.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n bi\u1ebft c\u00f3 l\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng l\u1ea1i x\u00e9t vi\u1ec7c d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tu s\u1eeda th\u1ee7y th\u1ed5 qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ecf lao d\u1ecbch h\u1ea1i n\u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2n, h\u00e1 ch\u1ec9 tu s\u1eeda th\u1ee7y th\u1ed5 m\u1edbi l\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2n? N\u1ebfu tu s\u1eeda th\u1ee7y th\u1ed5 m\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecb lu\u1eadn, th\u00ec ai s\u1ebd v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 t\u1eadn l\u1ef1c? V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u00e0n vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch \u0111\u00e3 m\u1ed9t n\u0103m, c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1ec7nh cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u0103m h\u1ecfi d\u00e2n ch\u00fang, r\u1ed3i sau m\u1edbi l\u1eadp ph\u00e1p. Ph\u00e1p th\u00e0nh r\u1ed3i l\u1ea1i ph\u1ea3i hi\u1ec3u d\u1ee5 d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, r\u1ed3i m\u1edbi ban h\u00e0nh th\u00e0nh l\u1ec7nh. Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng coi th\u01b0\u1eddng v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Thi\u1ec7u Thi\u00ean Ph\u00e1p C\u1ed5 V\u0103n V\u0169 Nh\u00e2n Hi\u1ebfu. Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ea1o l\u1ea5y th\u01b0\u1eddng v\u00f4 th\u01b0\u1eddng danh l\u00e0m t\u00f4n, tr\u1eddi l\u1ea5y kh\u00f4ng n\u00f3i l\u1ee3i \u00edch l\u00e0m l\u1edbn, Tr\u1eabm noi theo \u0111\u00f3. C\u00f2n nh\u01b0 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m huy hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 tr\u1ecb v\u00ec b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c Tr\u1eabm \u01b0u ti\u00ean. \u0110ang l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf h\u1ee3p cung \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u1edbi cha. H\u00e1 l\u1ea1i nh\u1eadn b\u1ea3o s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, t\u1ef1 cho l\u00e0 vinh quang sao! \u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 \u0110\u1ea1i V\u0169 kh\u00f4ng ki\u00eau kh\u00f4ng khoe, H\u00e1n Quang V\u0169 c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i m\u00ecnh l\u00e0 th\u00e1nh, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i \u1edf \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, qu\u1ea7n th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, nh\u01b0ng Vua v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[12] Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Th\u00e1i \u0110\u0129nh t\u00e2u: <i>\"L\u01b0u Ho\u00e1n m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Kinh Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m quan \u1edf \u0111\u00e2y, tham t\u00e0n b\u1ea5t c\u00f4ng, qu\u00e2n d\u00e2n o\u00e1n h\u1eadn kh\u1ed5 s\u1edf. Nay nghe tin Ho\u00e1n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng lo s\u1ee3. K\u00ednh mong b\u00e3i ch\u1ee9c Ho\u00e1n, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ho\u00e1n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[13] D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i l\u1ea1i t\u00e2u:\r\n\r\n<i>\"Ph\u00e9p tr\u1ee3 d\u1ecbch, \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh r\u1ea5t t\u1ed1t, ph\u00e9p \u1ea5y c\u0169ng r\u1ea5t c\u00f4ng b\u1eb1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, th\u1ea7n xin d\u00e2ng l\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n c\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3, b\u1ecf c\u00e1i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 th\u00e0nh c\u00e1i l\u1ee3i. V\u00ed nh\u01b0 ru\u1ed9ng d\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn tr\u0103m kho\u1ea3nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00edt \u0111\u1ebfn ba kho\u1ea3nh, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng nh\u1ea5t, tr\u0103m kho\u1ea3nh so v\u1edbi ba kho\u1ea3nh \u0111\u00e3 g\u1ea5p ba m\u01b0\u01a1i l\u1ea7n, m\u00e0 vi\u1ec7c d\u1ecbch th\u00ec nh\u01b0 nhau. Nay n\u1ebfu \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m d\u1ecbch, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u0103m kho\u1ea3nh \u1eaft ph\u1ea3i xu\u1ea5t ti\u1ec1n g\u1ea5p ba m\u01b0\u01a1i l\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ba kho\u1ea3nh, hu\u1ed1ng chi v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng c\u00f3 ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ed1n tr\u00e1nh! \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i l\u1ee3i v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u0169ng c\u00f3 n\u0103m: d\u00e2n kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 nh\u1ea5t; c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f3 ph\u00f2ng gian t\u1ebf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 hai; thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u1edf m\u1ed7i n\u01a1i nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00e1c nhau, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 ba; k\u1ef3 tr\u01b0\u1edfng thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi th\u00ec tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp kh\u00f3 ng\u0103n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 t\u01b0; chuy\u00ean \u0111i\u1ec3n thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi th\u00ec d\u1ec5 l\u00e0m m\u1ea5t m\u00e1t t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a quan, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 n\u0103m.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u00f4ng d\u00e2n ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u00e0m ru\u1ed9ng, m\u00e0 ti\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb ru\u1ed9ng m\u00e0 ra. D\u00e2n ch\u00fang s\u1eb5n s\u00e0ng ra s\u1ee9c nh\u01b0ng ng\u1ea1i n\u1ed9p ti\u1ec1n, v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n. Nay l\u1ea1i quy \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, d\u00f9 thu ho\u1ea1ch nhi\u1ec1u nh\u01b0ng b\u00e1n r\u1ebb v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p quan; n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, l\u00faa tuy \u0111\u1eaft nh\u01b0ng thu ho\u1ea1ch \u00edt, \u0103n c\u00f2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u00e0m sao c\u00f3 ti\u1ec1n n\u1ed9p quan? Hu\u1ed1ng chi c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu ti\u1ec1n, m\u00e0 l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0i ba n\u0103m, t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, L\u00fd Nguy\u00ean B\u00ecnh gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Nh\u1eef Ch\u00e2u, m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e0o h\u00e0o. L\u00fd Hi Li\u1ec7t ng\u1ea7m sai ng\u01b0\u1eddi vong m\u1ec7nh \u1ee9ng m\u1ed9, t\u1ed5ng c\u1ed9ng v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, Nguy\u00ean B\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft. T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 L\u00fd Kh\u1eafc Th\u00e0nh d\u00f9ng k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7 \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9 l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, b\u1eaft Nguy\u00ean B\u00ecnh ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Hi Li\u1ec7t. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc x\u01b0a.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay n\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba, ch\u1ec9 thu\u00ea nh\u1eefng k\u1ebb lang thang, v\u1ea1n nh\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u1ee9ng m\u1ed9, ho\u1eb7c b\u1ecb ngo\u1ea1i di sai khi\u1ebfn, \u0111\u1ed1t kho \u0111\u1ed1t l\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c gi\u1eef c\u1ed5ng th\u00e0nh, ng\u1ea7m l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, ch\u1eb3ng l\u1ebd kh\u00f4ng lo sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 hai.<\/i>\r\n\r\n<i>Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 m\u1eabu thu\u1ebf v\u00e0i ch\u1ee5c ti\u1ec1n, c\u00f3 m\u1eabu thu\u1ebf v\u00e0i ti\u1ec1n, c\u00f3 ru\u1ed9ng t\u1ed1t thu\u1ebf nh\u1eb9, c\u00f3 ru\u1ed9ng x\u1ea5u thu\u1ebf n\u1eb7ng. Nay n\u1ebfu l\u1ea5y thu\u1ebf ti\u1ec1n l\u00e0m ti\u00eau chu\u1ea9n, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00e0ng gi\u00e0u, k\u1ebb kh\u1ed5 c\u00e0ng kh\u1ed5 sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 ba.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 l\u00e0m k\u1ef3 tr\u01b0\u1edfng v\u00ec c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, ai d\u00e1m li\u1ec1u m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111i l\u00e0m thu\u00ea? N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1n b\u1eaft gi\u1eb7c th\u00ec l\u00e0m, c\u00f3 h\u1ea1n b\u1eaft gi\u1eb7c th\u00ec b\u1ecf tr\u1ed1n, l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 th\u00ec l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c l\u00e0m sao y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 t\u01b0.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, kho l\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n th\u1ea1ch, qu\u00e2n nhu nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn v\u1ea1n quan, m\u00e0 giao cho nh\u1eefng k\u1ebb lang thang \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u00ea l\u00e0m, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m tra th\u1ef1c t\u1ebf, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb x\u00e2m ph\u1ea1m, khi vi\u1ec7c g\u1ea5p th\u00ec b\u1ecf tr\u1ed1n, c\u1ea5p ph\u00e1t nh\u1ea7m, gi\u1ea5u gi\u1ebfm s\u1ed5 s\u00e1ch, sau \u0111\u00f3 t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n th\u1ebf ch\u1ea5p, b\u1eaft b\u1ea3o l\u00e3nh, th\u00ec t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n m\u00e0 d\u00e2n l\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 n\u0103m.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00f2ng ng\u1eeba n\u0103m \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i n\u00e0y, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9. L\u1ea1i xin r\u0103n d\u1ea1y Ty N\u00f4ng t\u1ef1, \u0111\u1eebng v\u00ec mu\u1ed1n nhanh ch\u00f3ng ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u00e2n th\u01b0\u1edfng; Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu nhi\u1ec1u c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 l\u1eadp c\u00f4ng, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ai c\u00f2n d\u00e1m b\u00e0n c\u00e0n n\u1eefa!\"<\/i>\r\n\r\n[14] L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n nghe M\u1ea1nh T\u1eed n\u00f3i: \"Ch\u1ec9 c\u00f3 l\u00f2ng thi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb.\" \u00dd n\u00f3i Vua tuy c\u00f3 l\u00f2ng nh\u00e2n v\u00e0 ti\u1ebfng nh\u00e2n, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p t\u1eafc t\u1ed1t m\u00e0 thi h\u00e0nh, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch. K\u00ednh ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u00ed th\u00e0nh mu\u1ed1n tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, lo ngh\u0129 cho d\u00e2n ch\u00fang, cho r\u1eb1ng ph\u00e9p d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e2u m\u1ea5t s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u00ean \u0111\u00e3 quy\u1ebft t\u00e2m mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u1edbn.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u1eadp ph\u00e1p, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a chi\u1ebfu l\u1ec7nh v\u00e0 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y. Ph\u00e9p \u1ea5y n\u00f3i: Thu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c d\u1ecbch, quan t\u1ef1 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft, xin t\u00f3m t\u1eaft m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i:<\/i>\r\n\r\n<i>H\u1ed9 t\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc, nh\u01b0ng m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y l\u1ed9, h\u01a1n ba tr\u0103m ch\u00e2u qu\u00e2n, h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m huy\u1ec7n, ph\u00e0m h\u1ed9 kh\u1ea9u h\u01b0 th\u1ef1c, lao d\u1ecbch n\u1eb7ng nh\u1eb9, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. Nay mu\u1ed1n thu ti\u1ec1n d\u00f9ng b\u1eadc \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ee9c, th\u00ec c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t ph\u00e1p lu\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote]'phi nh\u1ea5t ph\u00e1p chi s\u1edf n\u0103ng t\u1ec1': ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 3, 'Lu\u1eadn tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u1eadp h\u1ea1i s\u1edb', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' b\u1ed5 sung.[\/footnote]; n\u1ebfu t\u00f9y theo ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1 hay c\u1eb1n c\u1ed7i, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00ecnh h\u00ecnh th\u00edch h\u1ee3p, m\u1ed7i ch\u00e2u m\u1ed7i huy\u1ec7n, m\u1ed7i l\u00e0ng m\u1ed7i nh\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec s\u1ebd r\u1ed1i lo\u1ea1n t\u1ea3n m\u1ea1n, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 quy c\u1ee7. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi lo ng\u1ea1i s\u1ed5 s\u00e1ch b\u1eadc h\u1ed9[footnote]'\u0111\u1eb3ng t\u1ecbch': c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u t\u1ecbch'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea3n t\u1ecbch'. V\u0103n d\u01b0\u1edbi ho\u1eb7c vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u t\u1ecbch', ho\u1eb7c vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u b\u1ea1'.[\/footnote] kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang th\u1ef1c t\u1ebf, n\u00ean ra l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e0i l\u1ef1c, l\u1eadp ri\u00eang b\u1eadc h\u1ed9, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 ti\u1ec1n. Nh\u01b0ng s\u1ed5 s\u00e1ch c\u0169 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 hi\u1ec7n nay l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng sai l\u1ea7m? Kh\u00f4ng ch\u1ec9 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u sinh ra t\u1ec7 n\u1ea1n, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed9p \u00edt, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed9p nhi\u1ec1u. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 hai.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u1ed9 tr\u00ean th\u01b0\u1eddng \u00edt, h\u1ed9 trung v\u00e0 h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi th\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u. Lao d\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ed9 tr\u00ean nhi\u1ec1u v\u00e0 n\u1eb7ng, n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 gi\u00fap hi\u1ec7n nay l\u00e0 may m\u1eafn; lao d\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eb9, n\u00ean \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 gi\u00fap hi\u1ec7n nay l\u00e0 kh\u00f4ng may[footnote]'h\u1ea1 h\u1ed9 chi d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh c\u1ed1 giai d\u0129 kim chi tr\u1ee3 ti\u1ec1n vi b\u1ea5t h\u1ea1nh': c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'trung h\u1ed9 chi d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh, h\u1ea1 h\u1ed9 d\u1ecbch s\u1edf b\u1ea5t c\u1eadp, c\u1ed1 giai d\u0129 kim chi tr\u1ee3 ti\u1ec1n vi b\u1ea5t h\u1ea1nh'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' vi\u1ebft l\u00e0 'trung h\u1ed9 d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh, h\u1ea1 h\u1ed9 d\u1ecbch s\u1edf b\u1ea5t c\u1eadp, kim kh\u00e1i s\u1ee9 th\u00e2u ti\u1ec1n, t\u1eafc vi b\u1ea5t h\u1ea1nh'.[\/footnote]. \u01afu \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u, kh\u1ed5 c\u1ef1c ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 ba.<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi ra l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1eadp b\u1eadc, kh\u00f4ng d\u00f9ng s\u1ed5 s\u00e1ch c\u0169, l\u00e0 mu\u1ed1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n thu\u00ea, nh\u01b0ng lo ng\u1ea1i h\u1ed9 tr\u00ean \u00edt[footnote]'nhi ho\u1ea1n th\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9 chi qu\u1ea3': ch\u1eef 'qu\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'khoan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 c\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' s\u1eeda.[\/footnote], n\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi th\u0103ng gi\u00e1ng b\u1ed5 sung v\u00e0o b\u1eadc cao, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ed1 ti\u1ec1n ph\u00e2n ph\u1ed1i, ng\u01b0\u1eddi m\u1ec7t m\u1ecfi ki\u1ec7t qu\u1ec7, l\u00e0m sao ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng n\u1ed5i! Vi\u1ec7c n\u00e0y g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 t\u01b0.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m c\u00f3 m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t x\u1ea5u, nh\u01b0ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi lao d\u1ecbch l\u00e0 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, ti\u1ec1n tr\u1ee3 gi\u00fap kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, th\u00ec ti\u1ec1n tr\u1ee3 gi\u00fap kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 thu\u1ebf c\u00f3 th\u1eddi gian ho\u00e3n l\u1ea1i[footnote]'\u1ef7 c\u00e1c': ch\u1eef '\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' s\u1eeda.[\/footnote], gi\u1ea3m b\u1edbt. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 n\u0103m.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 m\u00f9a thu hai v\u1ee5, n\u00f4ng d\u00e2n ch\u1ec9 c\u00f3 t\u01a1 l\u1ee5a, l\u00faa m\u1ea1ch, th\u00f3c g\u1ea1o, nh\u01b0ng ph\u00e1p tr\u1ee3 gi\u00fap \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, n\u00ean ph\u1ea3i t\u00f9y th\u1eddi b\u00e1n \u0111\u1ed5i, b\u1ecb th\u00fac \u00e9p b\u1edfi th\u1eddi h\u1ea1n, gi\u00e1 c\u1ea3 t\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd r\u1ea5t r\u1ebb. Gi\u1ea3 s\u1eed cho ph\u00e9p d\u00f9ng v\u1eadt thay ti\u1ec1n, c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 t\u1ec7 n\u1ea1n b\u1ecb tr\u1ea3 l\u1ea1i, \u1ee9 \u0111\u1ecdng v\u00e0 nh\u1edd v\u1ea3 xin x\u1ecf. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 s\u00e1u.<\/i>\r\n\r\n<i>Hai lo\u1ea1i thu\u1ebf c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n mua b\u00e1n, vay m\u01b0\u1ee3n, danh m\u1ee5c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, d\u00f9 kh\u00f4ng g\u1eb7p thi\u00ean tai, c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f3 \u0111\u1ee7 chi ph\u00ed c\u00f4ng t\u01b0, l\u1ea1i c\u00f2n thu th\u00eam ti\u1ec1n d\u1ecbch v\u1ee5, v\u00e9t c\u1ea1n c\u1ee7a c\u1ea3i, e r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n vui v\u1ebb m\u00e0 ch\u1ecbu l\u00e0m n\u00f4ng n\u1eefa. S\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m s\u00fat, nh\u1eb9 th\u00ec b\u1ecf \u0111i l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, l\u00e0m kh\u00e1ch h\u1ed9, l\u00e0m k\u1ebb du th\u1ee7 du th\u1ef1c, ho\u1eb7c cha m\u1eb9 anh em kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ea3o b\u1ecdc nhau, vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, sa s\u00fat th\u00e0nh h\u1ed9 ngh\u00e8o; n\u1eb7ng th\u00ec t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 b\u1ea3y.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt, thu h\u01b0 danh l\u1edbn, nh\u01b0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft thu g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 ti\u1ec1n[footnote] Nh\u01b0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft thu g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 ti\u1ec1n, c\u00f9ng s\u00e1ch \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b ch\u00e9p 'thu' l\u00e0 'khoa thu', \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a 65\/8 ch\u00e9p l\u00e0 'khoa', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340 truy\u1ec7n L\u01b0u Ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ed9i khoa'. Nghi ng\u1edd thi\u1ebfu ch\u1eef 'khoa'.[\/footnote], mu\u1ed1n t\u1ef1 l\u1eadp c\u00f4ng m\u00e0 khi\u1ebfn qu\u1ed1c gia ph\u1ea3i ch\u1ecbu ti\u1ebfng b\u00f3c l\u1ed9t. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 t\u00e1m.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00e3 l\u00e0 d\u00e2n th\u00ec ph\u1ea3i ph\u1ee5c d\u1ecbch cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1. Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c ph\u00e2n c\u00f4ng \u1edf h\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n, lu\u00e2n phi\u00ean thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng d\u1ecbch v\u1ee5 l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ea1ng tr\u00ean, nhanh nh\u1ea5t c\u0169ng ph\u1ea3i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u1ecbch v\u1ee5 nh\u1ecf, th\u00ec th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m m\u1edbi l\u1ea1i ph\u00e2n c\u00f4ng m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay b\u1eaft \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n chung, quan t\u1ef1 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn[footnote] Nay b\u1eaft \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n chung, quan t\u1ef1 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, 'quan t\u1ef1 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a 65\/8 b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u1ebfu ti\u1ec1n thu\u00ea kh\u00f4ng cao th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, kh\u00f4ng th\u1ea5p th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3[footnote] kh\u00f4ng th\u1ea5p th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]; n\u1ebfu th\u1ea5p th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f3 thi h\u00e0nh, n\u1ebfu cao th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 ch\u00edn.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c d\u1ecbch ph\u1ea3i d\u00f9ng h\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng, v\u00ec c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u00ec t\u1ef1 tr\u1ecdng, t\u00ednh ch\u1ea5t th\u1eadt th\u00e0 th\u00ec \u00edt l\u1eeba d\u1ed1i, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tuy c\u00f3 t\u00ean thay th\u1ebf, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Nay \u0111\u00e3 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, e r\u1eb1ng ch\u1ec9 thu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, l\u1eeba \u0111\u1ea3o, th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd kho t\u00e0ng, tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, v\u1eadn chuy\u1ec3n, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i s\u1ea3n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng t\u1eadn t\u00e2m gi\u1eef g\u00ecn, m\u00e0 c\u00f2n e r\u1eb1ng t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd b\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng, vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ed9i \u00e1n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 cung th\u1ee7, k\u1ef3 tr\u00e1ng, th\u1eeba ph\u00f9, t\u00e1n t\u00f2ng, th\u1ee7 l\u1ef1c, t\u01b0 l\u1ea1i[footnote] T\u01b0 l\u1ea1i, ch\u1eef 'lo\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ed1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177 thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a Ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 b\u1eaft gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, ph\u00e1t h\u00e0nh v\u0103n th\u01b0, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec e r\u1eb1ng g\u1eb7p gi\u1eb7c s\u1ebd c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecf ch\u1ea1y, nh\u00e2n vi\u1ec7c s\u1ebd c\u00f3 h\u00e0nh vi qu\u1ea5y r\u1ed1i, l\u1ee3i d\u1ee5ng v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i, kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>D\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 lay \u0111\u1ed9ng, c\u1ee7a c\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u th\u00f4ng m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea1n ki\u1ec7t. V\u1edbi ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n c\u1ee7a th\u1ea7n, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u00e3 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f2n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u d\u00e2n ch\u00fang b\u00e0n t\u00e1n l\u1edbn h\u01a1n m\u00e0 th\u1ea7n ch\u01b0a d\u00e1m n\u00f3i, th\u00ec c\u00f2n bi\u1ebft bao nhi\u00eau n\u1eefa!<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u r\u1ed9ng v\u00e0 suy t\u00ednh s\u00e2u xa. Vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng g\u00ec n\u1eb7ng n\u1ec1 h\u01a1n vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n. Nay ph\u00e1p m\u1edbi c\u1ee7a T\u01b0 n\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3n n\u00f3i r\u1eb1ng, h\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 nha ti\u1ec1n s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1eaft \u0111i sai d\u1ecbch n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ean trong danh s\u00e1ch d\u00e0i v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169, d\u00f9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, thu\u1ebf ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u00e0 h\u1ed9 d\u00e2n ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp cho nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n n\u1eb7ng n\u1ec1.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u00e1p n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng h\u1ed9 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch m\u01b0\u1eddi b\u1eadc v\u1ed1n \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ch\u1ecbu mua nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m do quan ph\u1ed1i mua, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng kho\u1ea3n \u0111\u00f3ng g\u00f3p khi c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00f3i, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ph\u00f2ng th\u1ee7 s\u00f4ng ng\u00f2i, th\u00e0nh l\u0169y kh\u1ea9n c\u1ea5p, c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3, nay c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, quan l\u1ea1i d\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho nha ti\u1ec1n, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng sai d\u1ecbch, nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 kh\u00f4ng h\u1ebft, l\u00e0m thi\u1ec7t h\u1ea1i s\u1ed1 th\u1ef1c c\u1ee7a quan. Nay quan t\u1ef1 thu, d\u00f9ng gi\u00e1 t\u01b0 \u0111\u1ec3 b\u00e1n, th\u00ec s\u1ed1 thu nh\u1eadp ch\u1eafc ch\u1eafn nhi\u1ec1u h\u01a1n.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 nha ti\u1ec1n ph\u1ea3i l\u00e0m[footnote] l\u1ea1i n\u1eefa, nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 nha ti\u1ec1n ph\u1ea3i l\u00e0m '\u1ee9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], quan s\u1ebd c\u1eaft gi\u1ea3m, l\u00e0m sao kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e3ng ph\u00ed nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 chi tr\u1ea3 h\u1eadu h\u0129nh h\u01a1n, th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd vui v\u1ebb l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng sai d\u1ecbch cho h\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 m\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c h\u1ea1i d\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111em ph\u00e1p n\u00e0y, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan b\u00e0n b\u1ea1c t\u00ecm hi\u1ec3u chi ti\u1ebft, n\u1ebfu s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u1eeb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u01b0\u1eddng c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3 cho vi\u1ec7c thu\u00ea nha ti\u1ec1n v\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng, th\u00ec xin so\u1ea1n th\u1ea3o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 theo d\u00f5i, trong v\u00f2ng hai ba n\u0103m, n\u1ebfu th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i, th\u00ec vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch c\u00e1c ph\u00e1p d\u1ecbch kh\u00e1c s\u1ebd kh\u00f4ng kh\u00f3. Ch\u1ec9 c\u00f3 ph\u00e1p tr\u1ee3 ti\u1ec1n, th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u00fac cho thi\u00ean h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh, s\u00e1ng t\u1ea1o ch\u1ebf \u0111\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u1eeb t\u1eeb m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u1ea5p g\u00e1p, hu\u1ed1ng chi mu\u1ed1n t\u1eeb trong kinh k\u1ef3 ra \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n c\u1ea3, \u0111\u1ec1u thu ti\u1ec1n nh\u01b0 nhau, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 thu\u1ebf n\u1eb7ng, l\u1ea1i mu\u1ed1n g\u1ea5p r\u00fat ho\u00e0n th\u00e0nh, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m sao t\u1ef1 to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ec7 h\u1ea1 sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c n\u00e0y!\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b ch\u1ec9 n\u00f3i H\u1ed9i n\u00f3i v\u1ec1 n\u0103m \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch, Ch\u00ed n\u00f3i v\u1ec1 m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p d\u1ecbch, xin b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5, \u0110\u1ed9 chi lang trung V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>\"Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn T\u00e2y th\u1ea9m quan, mu\u1ed1n sai Kh\u1eafc Th\u1ea7n l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri.\"<\/i> An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 \u0111\u00fang, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng kinh l\u01b0\u1ee3c ty xem x\u00e9t, n\u1ebfu gi\u1eb7c mang qu\u00e2n l\u1edbn x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec theo quy \u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc sau, l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi chuy\u00ean t\u00e2m ph\u00f2ng th\u1ee7, ngo\u00e0i s\u1ed1 qu\u00e2n c\u1ea7n gi\u1eef l\u1ea1i, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed9i qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1 gi\u1eb7c, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 qu\u00e2n l\u1ef1c ph\u00e2n t\u00e1n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1.\r\n\r\n[17] Trung th\u01b0 h\u00ecnh ph\u00f2ng t\u00e2u: <i>\"Quan t\u01b0\u1eddng ph\u00fac c\u1ee7a H\u00ecnh b\u1ed9 n\u1ebfu ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c n\u01a1i x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, m\u1ed7i t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch; n\u1ebfu b\u1ecf s\u00f3t vi\u1ec7c x\u00e9t l\u1ea1i c\u00f4ng v\u1ee5, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, t\u00edch l\u0169y \u0111\u1ebfn b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi th\u00ec b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri Th\u00e1i ch\u00e2u \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu s\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 tr\u00ed s\u0129. Tu v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Ph\u00f9ng Kinh c\u1ed1 xin gi\u1eef l\u1ea1i, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tu n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a H\u00e0n K\u1ef3, coi K\u1ef3 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i trung th\u00e0nh c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gh\u00e9t vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, thay \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tu l\u00e0m quan ng\u00f4n s\u1ef1, ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i vi\u1ec7c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"X\u00e9t vi\u1ec7c l\u00e0m sau n\u00e0y c\u1ee7a \u00f4ng ta, so v\u1edbi t\u00e2m \u00fd tr\u01b0\u1edbc kia, th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec t\u00e2m \u00fd c\u1ee7a c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu Tu r\u1eddi ch\u1ee9c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u1eaft s\u1ebd l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m l\u00fd do b\u00e0n t\u00e1n.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eebng tr\u00e1i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ea7u danh ti\u1ebfng v\u1edbi d\u00e2n, l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u00e1ng lo sao? Tu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri Thanh ch\u00e2u r\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed1t.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, cho m\u1ed9t ch\u00e2u th\u00ec l\u00e0m h\u1ecfng m\u1ed9t ch\u00e2u, \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec a dua theo th\u00f3i t\u1ee5c, l\u00e0m h\u1ecfng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1eaft gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec?\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[19] D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i n\u00f3i: <i>\"Nay c\u00e1c c\u1ef1u th\u1ea7n xin v\u1ec1 h\u01b0u ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u1ea9y ra ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a gi\u00e0, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n 63 tu\u1ed5i, L\u00e3 H\u1ed1i 58 tu\u1ed5i, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu 65 tu\u1ed5i m\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u, Ph\u00fa B\u1eadt 68 tu\u1ed5i b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i xin ngh\u1ec9 b\u1ec7nh, T\u01b0 M\u00e3 Quang, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111\u1ec1u 50 tu\u1ed5i m\u00e0 xin nh\u00e0n t\u1ea3n, b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n sao?\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Hai ch\u1ebf thi\u1ebfu nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u01b0\u1eddng, b\u1ec7 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u00fang.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0ng ph\u1ea3i c\u00f3 n\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3ng (b\u1ec7), m\u00f3ng m\u1edbi \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e0 (r\u01b0\u1eddng), x\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9t, th\u00ec nh\u00e0 m\u1edbi th\u00e0nh. N\u1ebfu l\u1ea5y \u0111\u1ea5t b\u1ea9n l\u00e0m n\u1ec1n, \u0111\u00e1 m\u1ee5c l\u00e0m m\u00f3ng, g\u1ed7 m\u1ee5c l\u00e0m c\u1ed9t v\u00e0 x\u00e0, th\u00ec nh\u00e0 s\u1ebd \u0111\u1ed5!\"<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[20] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Nam giao l\u1ec5 nghi s\u1ee9, th\u1ea5y xa gi\u00e1 \u0111i qua \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i kh\u00e1m x\u00e9t t\u00ean, r\u1ed3i m\u1edbi ra v\u00e0o, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec7 c\u0169 khi thi\u00ean t\u1eed xu\u1ea5t chinh, \u0111\u1ea1i gi\u00e1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9ng th\u00ec l\u1ec5 kh\u00f4ng thi\u1ebfu g\u00ec. Khi v\u00e0o c\u1eeda C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i Mi\u1ebfu, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m l\u1ec5 kh\u00e1m t\u00ean, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan L\u1ec5 b\u1ed9 kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nL\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ea1i t\u1ebf, \u0111i qua c\u1eeda Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c, C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i Mi\u1ebfu, ra v\u00e0o \u0111\u1ec1u kh\u00e1m t\u00ean; c\u1eeda Nam Hu\u00e2n v\u00e0o th\u00ec kh\u00e1m, ra th\u00ec kh\u00f4ng; c\u00f2n c\u1eeda V\u0103n \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n v\u00e0 khi th\u00e2n h\u00e0nh giao t\u1ebf ra v\u00e0o c\u1eeda Chu T\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00e1m \u1ea5n. X\u00e9t k\u1ef9 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00e1m \u1ea5n, t\u1ee9c l\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u1ec7 giao ng\u01b0 ph\u00f9, khai b\u1ebf ph\u00f9 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, d\u00f9ng khi xa gi\u00e1 \u0111i qua cung \u0111i\u1ec7n v\u00e0 c\u1eeda th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 nghi\u00eam ph\u00f2ng t\u00f4n qu\u00fd v\u00e0 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00e1m t\u00ean kh\u00f4ng r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 d\u00f9ng khi xu\u1ea5t chinh, \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf cung mi\u1ebfu e kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p, th\u1eadt n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. C\u00f2n cung \u0111i\u1ec7n, c\u1eeda th\u00e0nh v\u00e0 Th\u00e1i Mi\u1ebfu khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn trai gi\u1edbi, xin \u0111\u1ec1u kh\u00e1m \u1ea5n. Ri\u00eang C\u1ea3nh Linh cung ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u00edt l\u00e2u \u0111\u1ec3 d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng xin kh\u00f4ng d\u00f9ng kh\u00e1m \u1ea5n.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[21] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c T\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e1nh v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng c\u00f9ng L\u00fd Kh\u1eafc Trung m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u00f3n qu\u00e2n Phi\u00ean, h\u1ee3p s\u1ee9c c\u1ed1 th\u1ee7[footnote]Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c T\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e1nh v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u1ebfn h\u1ee3p s\u1ee9c c\u1ed1 th\u1ee7. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 334, truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng ch\u00e9p: 'Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, Qu\u1ea3ng ch\u1ec9 c\u1ed1 th\u1ee7, r\u0103n b\u1ea3o qu\u00e2n s\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 bi\u1ebfn th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh \u0111\u1ed9ng.' B\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c ch\u00e9p 'T\u00e2y th\u00e0nh' l\u00e0 'T\u00e2y v\u1ef1c', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], \u0110\u00f4 gi\u00e1m Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh, H\u00e1c Duy L\u1eadp, T\u1ea9u m\u00e3 L\u00fd Nguy\u00ean Kh\u1ea3i chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef tr\u1ea1i, Tr\u1ea1i ch\u1ee7 T\u00e2y C\u1ed1c l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Ng\u01b0ng ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"L\u00e2m Qu\u1ea3ng ban th\u01b0\u1edfng 200 l\u1ea1ng b\u1ea1c, Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh, H\u00e1c Duy L\u1eadp m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3m 2 n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, L\u00fd Nguy\u00ean Kh\u1ea3i gi\u1ea3m 4 n\u0103m, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Ng\u01b0ng gi\u1ea3m 1 n\u0103m, L\u00fd Kh\u1eafc Trung \u0111\u1ee3i khi t\u1ea5u \u00e1n \u0111\u1ebfn s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9.\"<\/i> Kh\u1eafc Trung l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i v\u00ec l\u1ea5y \u00e1o gi\u00e1p c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y m\u00e0 quan Phi\u00ean \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb, n\u00ean b\u1ecb h\u1eb7c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Kh\u1eafc Trung x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 7, v\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 6.)<\/i>\r\n\r\n[22] T\u1ea3 K\u1ef5 K\u1ef5 s\u1ee9, Thi\u1ec7u Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, H\u1ee9a Ch\u00e2u binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m L\u1ec7nh Y\u1ebfn t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 sai ph\u00e1i t\u1eeb bi\u1ec7t y\u1ebft ki\u1ebfn ho\u1eb7c nh\u00e2n vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn kinh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n, ho\u1eb7c g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5, c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 h\u00e0ng.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, t\u00f4ng th\u1ea5t nh\u1eadn ch\u1ee9c ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 11, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[23] Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh, gi\u1ecfi vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ng\u1ea1i kh\u00f3 nh\u1ecdc, khi t\u1ebf T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0103n th\u1ecbt, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean tr\u00fang gi\u00f3 m\u00e0 ch\u1ebft. Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 d\u1ee5 gia \u0111\u00ecnh, ban th\u01b0\u1edfng 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n ch\u1ee7 b\u1ea1, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Th\u00e1i Di\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng.\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"Di\u1ec7p c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u l\u1ea1i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho l\u00e0m Gi\u00e1m ty, h\u00e3y th\u1eed xem th\u1ef1c l\u1ef1c. Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y sau n\u00e0y t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ecdng d\u1ee5ng.\"<\/i>\r\n\r\nDi\u1ec7p l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u00e1i \u0110\u0129nh.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e2n t\u00e0i qu\u00e1 \u00edt, n\u00ean ch\u00fa tr\u1ecdng t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Nh\u00e2n t\u00e0i c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0 r\u00e8n luy\u1ec7n. N\u1ebfu v\u1ed9i v\u00e3 theo ph\u00e1p l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng danh, li\u1ec1n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f4ng k\u00edch ng\u0103n tr\u1edf.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu a dua theo th\u00f3i t\u1ee5c, d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m[footnote]d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u1ee9c', t\u1ed1t h\u01a1n.[\/footnote], b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ebd c\u00f9ng nhau ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 bao che, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i trung b\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng ai d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng l\u00e0m ngay? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do nh\u00e2n t\u00e0i b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt \u0111i.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e2n t\u00e0i. V\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 l\u1ea5y b\u1ecf v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ecdng y\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean. N\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 ch\u1ec9 lo l\u1eafng v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 l\u00e0m hao t\u1ed5n tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00e3y l\u1ea5y vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 nghi\u1ec7m ch\u1ee9ng: vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i l\u00ean, b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1ed9t ng\u00e0y ban ra m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u1ec9 d\u1ee5, t\u1eeb l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o trong th\u00e0nh tr\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u th\u1ea5u su\u1ed1t. Th\u1ebf nh\u01b0ng vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i c\u00e0ng h\u1ecfng h\u01a1n so v\u1edbi l\u00fac ch\u01b0a kinh doanh, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 qu\u00e1 b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf, m\u00e0 b\u1ecf qua nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1edbn.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia h\u00f4m nay c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. M\u1ed1i lo h\u00f4m nay ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec \u0111\u1ea1o qu\u00e2n t\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u1ea1o ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb ti\u00eau tr\u1eeb. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a th\u1ea5u hi\u1ec3u h\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u00e1ng su\u1ed1t \u0111\u1ec3 tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi chi\u1ebfu tr\u00ean tr\u1eddi, th\u00ec ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ebd t\u1ef1 tan nh\u01b0 m\u01b0a tuy\u1ebft. Kinh Thi n\u00f3i: 'M\u01b0a tuy\u1ebft r\u01a1i xu\u1ed1ng, g\u1eb7p n\u1eafng th\u00ec tan ch\u1ea3y.' \u00dd n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu kh\u00f4ng, \u0111\u1ea1o ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ebd l\u1edbn m\u1ea1nh, kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00fd g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m! K\u1ebf s\u00e1ch t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 lo l\u1eafng cho b\u1ec7 h\u1ea1. Kinh Thi n\u00f3i: 'Nh\u01b0 man nh\u01b0 mao, ta v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 lo.' \u00dd n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00fang.\r\n\r\n<i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n trong \u300aT\u00f4n Nghi\u00eau t\u1eadp\u300b ph\u1ea7n <i>\"Bi\u00ean c\u01a1 m\u00f4n lu\u1eadn\"<\/i> c\u00f3 n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho t\u00f4ng mi\u1ebfu, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5. L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c ng\u00e0y 20 v\u00e0 26 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 6; ng\u00e0y 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[25] T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam xin \u0111em ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c c\u1ee7a kho Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 nh\u1eadp v\u00e0o kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh.\"<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[26] Vua ra chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft gi\u1ebft qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, S\u00e1ch Trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, ban th\u01b0\u1edfng 500 ngh\u00ecn ti\u1ec1n; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n, b\u1ea1c theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00f9a n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c m\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00f9a, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b. \u300aL\u00e2m Hi d\u00e3 s\u1eed\u300b ch\u00e9p: Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a T\u01b0 n\u00f4ng b\u1ea3o c\u00e1c huy\u1ec7n n\u00e2ng h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch. D\u00e2n \u0110\u00f4ng Minh hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi Ng\u1ef1 s\u1eed. Vua nghe tin kinh ng\u1ea1c, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u0169ng ho\u1ea3ng s\u1ee3. Vua ph\u00ea chu\u1ea9n giao cho Trung th\u01b0: <i>\"D\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n xu\u1ea5t ti\u1ec1n th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 l\u00e0m d\u1ecbch.\"<\/i> Trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, nh\u1edd \u0111\u00f3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o.<\/i>\r\n\r\n<i>Trung th\u1eeba L\u00fd H\u1ed9i, gi\u00e1n quan T\u00f4n Chu[footnote]Gi\u00e1n quan T\u00f4n Chu, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Chu' vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1ecbnh', xem \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 quy\u1ec3n 223, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd th\u00e1ng 5 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u00f4n Chu'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 321 c\u00f3 truy\u1ec7n T\u00f4n Chu, truy\u1ec7n ch\u00e9p: 'V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ph\u00e9p m\u1edbi... T\u00f4n Chu ra s\u1ee9c ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i.' X\u00e9t tri\u1ec1u Th\u1ea7n T\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1n quan n\u00e0o t\u00ean 'V\u1ecbnh', \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 8 ch\u00e9p 38 gi\u00e1n quan c\u00f3 'T\u00f4n Chu', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u1eabn cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, v\u00e0 cho r\u1eb1ng ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. Nh\u01b0ng T\u0103ng B\u1ed1, \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"Ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch b\u1ecb d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ed1i h\u1eadn, l\u1ea1i nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua m\u00e0 kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, nghi ng\u1edd l\u1ec7nh \u0110\u00f4ng Minh l\u00e0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n x\u00fai gi\u1ee5c d\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o. Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n \u0111\u00e3 thuy\u00ean chuy\u1ec3n ch\u1ee9c quan, b\u00e8n sai Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n tra x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e2ng h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p d\u00e2n h\u1ed9, nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1eaft t\u1ed9i Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n t\u1eebng nh\u00e2n ti\u1ec7c \u0111\u1ed3ng thi\u00ean ti\u1ebft m\u00e0 l\u1ea5y c\u1ee7a ngo\u00e0i gi\u1edbi, c\u00f2n c\u00f3 m\u1ea5y vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 t\u00e2u l\u00ean, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ea5t m\u1eebng, l\u1eadp ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 x\u00e9t t\u1ed9i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o r\u1ed3i m\u1edbi ph\u00e1t gi\u00e1c s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1ec3 th\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, Vua c\u0169ng ng\u01b0ng vi\u1ec7c, l\u1ea1i ph\u00ea chu\u1ea9n giao cho Trung th\u01b0: <i>\"Ch\u1ec9 x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e2ng h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ecfi.\"<\/i> Trong ngo\u00e0i nghe tin, \u0111\u1ec1u ca ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c nh\u00e2n th\u00e1nh c\u1ee7a Vua. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng vui, l\u1ea1i gi\u1eef k\u00edn vi\u1ec7c n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6 n\u0103m T\u00e2n H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u1ed9i nh\u00e2n, gia n\u00f4 c\u1ee7a T\u00e0o D\u1eadt \u0103n tr\u1ed9m v\u00e0ng \u0111\u00e1ng t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, gi\u1ea3m xu\u1ed1ng \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, Vua nh\u00ecn Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"C\u1eeda Ho\u00e0nh \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng hai m\u01b0\u01a1i, \u0111\u00e3 tuy\u00ean ch\u1ec9 cho C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u00e1nh m\u01b0\u1eddi t\u00e1m.\"<\/i> N\u00f3i \u0111i n\u00f3i l\u1ea1i, Vua cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb n\u0103m th\u1ee9 4 tr\u1edf \u0111i, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t L\u00e2m Hi n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, nay ch\u00fa th\u00edch \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. T\u00f4n Chu t\u1eeb gi\u00e1n vi\u1ec7n ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ea3i Ch\u00e2u, v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 5, c\u00f3 l\u1ebd theo l\u1eddi xin c\u1ee7a T\u00f4n Chu, kh\u00f4ng nghe n\u00f3i T\u00f4n Chu b\u00e0n vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, ch\u1ee9c B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan, ki\u00eam \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed T\u1ea7n ch\u00e2u T\u00e2y l\u1ed9 Phi\u00ean b\u1ed9 v\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch ty, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ec7nh cho th\u1ea7n chi\u00eau n\u1ea1p c\u00e1c h\u1ed9 sinh s\u1ed1ng g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0o c\u01b0 tr\u00fa trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n. Nay th\u1ea7n \u0111\u00e3 v\u00e2ng chi\u1ebfu v\u1ec1 kinh, nh\u01b0ng s\u1ee3 r\u1eb1ng sau khi th\u1ea7n r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf, c\u00e1c h\u1ed9 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, g\u00e2y ra m\u1ed1i lo n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi. Nh\u1eefng h\u1ed9 sinh s\u1ed1ng trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do th\u1ea7n chi\u00eau n\u1ea1p. N\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng no \u0111\u1ee7 m\u00e0 v\u1eabn li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do vi\u1ec7c chi\u00eau n\u1ea1p g\u00e2y ra. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00ec t\u1ed9i vu c\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang[footnote]Nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'Thi\u1ec1u' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'Chi\u1ebfu', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 176, ch\u00ed Th\u1ef1c h\u00f3a: 'V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang xu\u1ed1ng l\u00e0m B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan v\u00ec t\u1ed9i vu c\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang.' \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 63-74 c\u0169ng ghi: 'B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan.' \u0110\u1ec1u l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u1ee9.[\/footnote].\r\n\r\nSau khi \u0111o \u0111\u1ea1c l\u1ea1i, m\u1edbi bi\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 h\u01a1n 4.000 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ea7n kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i \u0111o\u1ea1t ch\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.\"<\/i> R\u1ed3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nguy\u00ean \u0110\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec? Ch\u1ec9 l\u00e0 h\u1ea1i L\u01b0u H\u01b0\u1edbng m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng k\u1ebb gian t\u00e0 ng\u00e0y nay, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n, nh\u01b0ng t\u1ed9i \u00e1c th\u00ec ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec. Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i trung l\u01b0\u01a1ng c\u00f3 s\u01a1 h\u1edf m\u1edbi d\u00e1m c\u00f4ng k\u00edch, c\u00f2n ng\u00e0y nay h\u1ea1i trung l\u01b0\u01a1ng th\u00ec ch\u1eb3ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i h\u1ecd c\u00f3 s\u01a1 h\u1edf, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n. B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eebng tr\u1eebng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ai?\"<\/i>\r\n\r\nB\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>\"L\u00fd S\u01b0 Trung b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, n\u00ean V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"S\u01b0 Trung a dua k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec1 tr\u00ean, ph\u00e1 ho\u1ea1i vi\u1ec7c b\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n l\u00e0m, n\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u00f4ng ta. Tuy nhi\u00ean, trong n\u1ed9i b\u1ed9 l\u1ea1i \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho \u00f4ng ta l\u00e0m quan \u1edf Th\u01b0 ch\u00e2u, ban cho \u0111\u1ea5t t\u1ed1t. C\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00f4 t\u1ed9i m\u00e0 c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t t\u1ed1t x\u1ea5u nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed c\u00f2n n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2u, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n c\u00f2n s\u1ee3 h\u00e3i g\u00ec n\u1eefa!\"<\/i>\r\n\r\nB\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y nay m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kinh s\u1ee3, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i, c\u00f2n mu\u1ed1n g\u00ec n\u1eefa?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n b\u00e0n v\u1ec1 uy ph\u00fac c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang.\"<\/i>\r\n\r\n[29] Vua b\u00e0n v\u1ec1 d\u00e2n binh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1t.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p b\u1ecb nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 ho\u1ea1i, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c? B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n l\u1eadp d\u00e2n binh th\u1eadt l\u00e0 t\u1ed1t, nh\u01b0ng b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh, h\u00e1 c\u00f3 ai \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n c\u1ea3? Sai quan l\u1ea1i s\u1eafp \u0111\u1eb7t, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eeba l\u00f2ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi?<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, ch\u1ec9 v\u00ec m\u1ed9t l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n vi\u1ec7c, th\u00ec mu\u1ed1n l\u1eadp d\u00e2n binh c\u0169ng ch\u01b0a d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, trong c\u00e1i l\u1ee3i l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat h\u1ea1i nh\u1ecf. N\u1ebfu mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui l\u00f2ng, ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, th\u00ec d\u00f9 th\u00e1nh nh\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c; kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u00e1nh nh\u00e2n, m\u00e0 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ed nh\u01b0 m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3 b\u00faa v\u00e0 vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn nh\u00e0 c\u1eeda kh\u00f4ng b\u1ecb d\u1ed9t n\u00e1t.\"<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, l\u1ea5y K\u1ef3 v\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o l\u00e0m \u00c1 hi\u1ebfn trong l\u1ec5 Minh \u0110\u01b0\u1eddng, Gia v\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea7n l\u00e0m Tam hi\u1ebfn, kh\u00f4ng ki\u00eam nhi\u1ebfp ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. V\u00ec quan L\u1ec5 nghi s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 hai, trong l\u1ec5 Nam Giao, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed l\u00e0m \u00c1 hi\u1ebfn, Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Chung hi\u1ebfn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ki\u00eam nhi\u1ebfp ch\u1ee9c quan. Nh\u01b0ng m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1ec5 tuy ph\u1ea9m tr\u1eadt \u0111\u00e3 cao, v\u1eabn ki\u00eam nhi\u1ebfp ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Nay \u00c1 hi\u1ebfn trong l\u1ec5 Minh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 c\u1eed Ho\u00e0ng \u0111\u1ec7, kh\u00f4ng n\u00ean ki\u00eam nhi\u1ebfp ch\u1ee9c quan n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[31] Ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i \u1edf B\u00e2n Ch\u00e2u tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a kh\u00e1c nhau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan l\u1ea1i \u1edf L\u00e2n Ph\u1ee7 v\u00ec \u0111\u1ec3 th\u00e0nh tr\u00ec h\u01b0 h\u1ecfng m\u00e0 b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu s\u1eeda, ri\u00eang B\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0m t\u1ed1t n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh.\r\n\r\n[32] Phu nh\u00e2n Hi\u1ec1n Th\u1ecd c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc K\u1ef3 l\u00e0 Chu th\u1ecb t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec gi\u00e0 b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n cho ra ch\u00f9a Ni Khai Th\u00e1nh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, nay \u0111\u00e3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o cung. Xin ban \u01a1n cho c\u00e1c quan s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u h\u1ea1 \u1edf b\u1ea3n v\u1ecb.\"<\/i>\r\n\r\nVua b\u1ea3o Khu m\u1eadt vi\u1ec7n: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Chu v\u01b0\u01a1ng, con c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, \u0111\u00e3 tr\u0103m tu\u1ed5i m\u00e0 tai m\u1eaft v\u1eabn tinh t\u01b0\u1eddng, trong cung kh\u00f4ng ai s\u00e1nh b\u1eb1ng. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch nghe theo l\u1eddi xin.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cung nh\u00e2n b\u1ec7nh n\u1eb7ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a ra ch\u00f9a Ni, m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, b\u00e8n \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, sai th\u00e1i y ch\u1eefa b\u1ec7nh, cu\u1ed1i n\u0103m x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u1eefa kh\u1ecfi hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t. T\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u s\u1ed1ng nhi\u1ec1u, Chu th\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. M\u1ed9t n\u0103m sau b\u00e0 m\u1ea5t. Vua ph\u00ea: <i>\"Chu th\u1ecb v\u00e0o cung h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy phong l\u00e0m Ng\u1ee5y qu\u1ed1c phu nh\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Ph\u00fa B\u1eadt, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Ninh qu\u00e2n, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ph\u00e1n Nh\u1eef Ch\u00e2u. Th\u00f4ng ph\u00e1n B\u1ea1c Ch\u00e2u, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng lang trung \u0110\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n, Thi\u00eam th\u01b0 ph\u00e1n quan, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u00eau Ph\u00f3, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1eeb C\u00f4ng C\u1ed5n, Chi s\u1ee9 Th\u1ea1ch Di Canh[footnote]Th\u1ea1ch Di Canh, ch\u1eef 'Canh' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u01b0\u1eddng', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/36, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 69 Thanh mi\u00eau ph\u00e1p h\u1ea1, b\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 222 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], c\u00f9ng 18 ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m l\u1ec7nh, t\u00e1 c\u1ee7a 7 huy\u1ec7n nh\u01b0 V\u0129nh Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay th\u1ebf, v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi, b\u1ecb b\u1eaft giam \u0111i\u1ec1u tra, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Ph\u00fa B\u1eadt t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, xin theo chi\u1ebfu c\u0169 v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Nh\u1eef Ch\u00e2u, nh\u01b0ng v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt, xin mi\u1ec5n k\u00fd t\u00ean v\u00e0o c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng thi h\u00e0nh.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Ph\u00fa B\u1eadt tuy b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eabn h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i ph\u00fa qu\u00fd, sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n k\u1ebb gian?\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"X\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u00fang ph\u00e1p. C\u1ed5n v\u00ec tr\u00e1i l\u1ec7nh m\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft, C\u1ed9ng C\u00f4ng v\u00ec gi\u1ea3 v\u1edd cung k\u00ednh m\u00e0 b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y, Ph\u00fa B\u1eadt m\u1eafc c\u1ea3 hai t\u1ed9i n\u00e0y, ch\u1ec9 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. Ph\u00fa B\u1eadt v\u1ed1n t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi khoan dung th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, nay kh\u00f4ng mi\u1ec5n thu\u1ebf, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 c\u00f3 \u00fd g\u00ec.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4ng mi\u1ec5n thu\u1ebf x\u1ea3y ra ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 2, th\u1ef1c ra l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch vu c\u00e1o.)<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, nh\u00e0 gi\u00e0u l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng l\u00e0m quan. Kh\u00f4ng x\u1ee9ng l\u00e0m quan, d\u00f9 c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ec1 l\u00e0m d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady. D\u00e2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 quan kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f9 c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ec1 l\u00e0m d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Ph\u00e0m m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u00f3 \u0111\u1ee9c, tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi, Vua ph\u1ee5ng theo \u0111\u1ea1o tr\u1eddi, ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c tr\u1eebng tr\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 7 ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1eddi n\u00f3i, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng ki\u00eang s\u1ee3 g\u00ec.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ph\u00fa B\u1eadt v\u00ec ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ph\u00e1n Nh\u1eef Ch\u00e2u. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang nh\u1eadt k\u00fd\u300b ch\u00e9p: Tri t\u1ea1p \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Nh\u1eef Ch\u00e2u, kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn ch\u1ee9c, xin v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ngang ng\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng tu\u00e2n chi\u1ebfu ch\u1ec9. L\u1ea1i n\u00f3i: Ph\u00fa B\u1eadt tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng vi\u1ebft th\u01b0 cho L\u01b0u H\u00e3ng xin ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00f3i <i>\"Nguy\u1ec7n \u0111eo v\u00f2ng ng\u1eadm \u1ea5n \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u00e2n \u0111\u1ee9c\"<\/i>. Ph\u00fa B\u1eadt tr\u01b0\u1edbc mu\u1ed1n d\u00f9ng vi\u1ec7c chim mu\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng k\u1ebb c\u1ea7m quy\u1ec1n, nay l\u1ea1i h\u1ed5 th\u1eb9n l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u1ec7 h\u1ea1, n\u00ean giam v\u00e0o ng\u1ee5c, x\u1eed t\u1eed h\u00ecnh. Vua cho r\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i qu\u00e1 \u0111\u1ed9c \u00e1c, b\u1ecf qua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p: L\u01b0u Ch\u00ed l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch ch\u1ee9c Ph\u00fa B\u1eadt, L\u01b0u Ch\u00ed nhi\u1ec1u l\u1ea7n can ng\u0103n, n\u00ean b\u1ecb \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed. Ph\u00fa B\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng[footnote]Ph\u00fa B\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 222 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, L\u00fd \u0110\u00e0o ch\u00fa c\u00f3 c\u00e2u 'Ph\u00fa B\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' l\u00e0 sai[\/footnote]. L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: B\u1ea1, U\u00fd, \u0110i\u1ec3n c\u1ea5p[footnote]\u0110i\u1ec3n c\u1ea5p, ch\u1eef '\u0110i\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'H\u01b0ng', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote] \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra v\u00ec vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a c\u1ef1u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, h\u00e1 ph\u1ea3i do b\u1ecdn h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh? V\u00ec th\u1ebf, B\u1ea1, U\u00fd tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c x\u00e1. L\u00fac \u0111\u00f3, L\u01b0u Ch\u00ed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m n\u00f3i nh\u1ea5t trong \u0111\u00e0i gi\u00e1n. Chu B\u00e1 D\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: L\u1eddi c\u1ee7a L\u01b0u Ch\u00ed, ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 Gi\u00e1p Tu\u1ea5t \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i>\r\n\r\n[34] Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung t\u00e2u xin ch\u1ec9 huy hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n m\u00e3 v\u00e0 \u00e1o gi\u00e1p. Vua ph\u00ea: <i>\"L\u1ec7nh cho T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u1ee9ng ph\u00f3, ph\u1ea3i ch\u1ecdn quan bi\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u1ee9ng \u0111\u1ecbch. N\u1ebfu qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec l\u1ea5y t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u B\u00e2n, Kinh. N\u1ebfu ch\u00e2u B\u00e2n, Kinh l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec l\u1ec7nh cho Th\u00e1i \u0110\u0129nh \u1ee9ng ph\u00f3. \u0110\u0129nh g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u00e2u \u0111\u00e3 bi\u00ean ch\u1ebf kh\u00ed gi\u00e1p cho hai t\u01b0\u1edbng, \u1eaft l\u00e0 \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 chi d\u1ee5ng c\u00f2n d\u01b0, n\u00ean l\u1ec7nh xem x\u00e9t \u1ee9ng ph\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n[35] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Ho\u00e0n Ch\u00e2u l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n m\u1ed9t b\u1eadc, v\u00ec t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a ch\u00e2u Vi cho n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng h\u00f2a. Ph\u1ea1m D\u1ee5c kh\u1eafc minh tr\u00ean m\u1ed9 Ch\u1ea9n r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 b\u1ea3o quan bi\u00ean gi\u1edbi ng\u1eebng binh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 ch\u01b0a xin. Kh\u00e1nh su\u00fd V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho \u00f4ng, \u00f4ng nh\u00e2n l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i d\u1ee5 gi\u1eb7c, gi\u1eb7c v\u00e0o xin h\u00f2a, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n, \u00f4ng m\u1edbi nh\u1eadn v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb t\u1ed9i th\u00f4ng s\u1ee9 v\u1edbi gi\u1eb7c m\u00e0 b\u1ecb \u0111o\u1ea1t ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a su\u00fd \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, su\u00fd cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c khi\u1ebfn gi\u1eb7c xin h\u00f2a l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng, mu\u1ed1n c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho \u00f4ng, \u00f4ng n\u00f3i: 'Gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u1ecda lo\u1ea1n, y\u00ean d\u00e2n l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a ta. Vi\u1ec7c gi\u1ea3ng h\u00f2a kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f4ng lao, d\u00e1m \u0111\u00e2u nh\u1eadn th\u01b0\u1edfng!' Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng nh\u1eadn. C\u1ea7n xem vi\u1ec7c c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a su\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1ng 5 v\u1eeba qua, d\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh \u0111\u1ebfn t\u01b0 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a t\u1ec3 th\u1ea7n, ho\u1eb7c theo ng\u1ef1a d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o ph\u00e9p tr\u1ee3 d\u1ecbch b\u1ea5t ti\u1ec7n v\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e2ng h\u1ed9 \u0111\u1eb3ng, c\u00f9ng \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00eau oan. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1edb l\u00ean \u0111i\u1ec7n tr\u00ecnh b\u00e0y, b\u1ec7 h\u1ea1 sai Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng h\u1ed9 \u0111\u1eb3ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay th\u1ea7n th\u1ea5y Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ed1 c\u00e1o Tri huy\u1ec7n Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n khi t\u1ea1i nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 vay m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n c\u00f4ng, c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 mua r\u01b0\u1ee3u l\u00e0ng nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, mua s\u1eafm \u0111\u1ed3 d\u00f9ng cho phu d\u1ecbch. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y giao cho ty x\u00e9t h\u1ecfi, th\u1ea7n cho l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p d\u1ecbch, \u00fd mu\u1ed1n c\u00f4ng b\u1eb1ng cho d\u00e2n, n\u1ebfu d\u00e2n th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i h\u1ea1i, sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd n\u00f3i?<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi d\u00e2n \u1edf kinh \u0111\u00f4, may \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf g\u1ea7n n\u01a1i thi\u00ean t\u1eed, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y. T\u1eeb g\u1ea7n suy xa, t\u1eeb m\u1ed9t suy ra v\u1ea1n, th\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng d\u00e2n \u1edf b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, xa x\u00f4i c\u00e1ch tr\u1edf, d\u00f9 c\u00f3 ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i[footnote] 'n\u00f3i' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee7', theo \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u00fd v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 gi\u00e1m ty, \u0111\u1ec1 c\u1eed ty ng\u0103n tr\u1edf, mu\u1ed1n k\u00eau oan c\u0169ng kh\u00f3. Nay l\u1ea1i v\u00ec d\u00e2n kinh \u0111\u00f4 k\u00eau oan m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u00e0 kh\u1eafc l\u1ea1i tr\u00e1ch c\u1ee9 quan huy\u1ec7n, cho l\u00e0 kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean b\u1edbi m\u00f3c vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9, li\u1ec1n thi h\u00e0nh. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf xa s\u1ebd nghi ng\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n b\u1ecbt mi\u1ec7ng thi\u00ean h\u1ea1, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec d\u00e2n s\u1ef1 s\u1ebd l\u1ea5y Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, tranh nhau b\u1eaft b\u1edb d\u00e2n \u0111\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd n\u00f3i, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c[footnote] 'bi\u1ebft' nguy\u00ean thi\u1ebfu ch\u1eef 'h\u1ef7', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xem trong \u300aBi\u00ean s\u1eafc ti\u1ebft v\u0103n\u300b, ty \u00e1n s\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1 c\u00e1o thu\u1ed9c h\u1ea1 sau khi h\u1ecd \u0111\u00e3 r\u1eddi nhi\u1ec7m, d\u00f9 c\u00f3 th\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng x\u00e9t; n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, d\u00f9 \u0111\u00e3 r\u1eddi nhi\u1ec7m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o[footnote] 't\u1ed1 c\u00e1o' nguy\u00ean thi\u1ebfu ch\u1eef 'lu\u1eadn', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], ho\u1eb7c vi\u1ec7c b\u1ecb l\u1ed9, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Khi T\u1eed K\u1ef7 x\u00e9t vi\u1ec7c \u1edf huy\u1ec7n, Phi\u1ec1n \u0111\u00e3 r\u1eddi nhi\u1ec7m, T\u1eed K\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc h\u1ecfi thu\u1ed9c h\u1ea1, l\u1ea1i d\u1ee5 d\u1ed7 l\u1ea1i s\u1eed, d\u00f9 Phi\u1ec1n c\u00f3 tham nh\u0169ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o ho\u1eb7c vi\u1ec7c b\u1ecb l\u1ed9, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e9t, m\u00e0 T\u1eed K\u1ef7 d\u00e1m l\u00e0m b\u1eady, v\u00ec T\u1eed K\u1ef7 \u0111ang l\u1ea5y s\u1ef1 h\u00e0 kh\u1eafc \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, ra s\u1ee9c thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi c\u1ee7a Ty N\u00f4ng, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u00e9p d\u00e2n theo l\u1ec7nh, mong l\u1eadp c\u00f4ng, s\u1ee3 d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ee5c s\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i vi\u1ec7c, n\u00ean l\u1eadp oai \u0111\u1ec3 d\u1ecda d\u00e2n, vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 x\u00e9t l\u1ea1i, mu\u1ed1n khi\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 quan l\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ee3 t\u1ed9i tr\u00e1nh h\u1ecda, ng\u0103n ch\u1eb7n d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng cho h\u1ecd n\u00f3i \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0 Phi\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 h\u1ed9 trong b\u1ea3ng c\u1ee7a Ty N\u00f4ng \u0111\u1ec3 thu ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch, n\u00e2ng h\u1ea1ng h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng trong huy\u1ec7n t\u1ecbch l\u00ean 1.000 h\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ed1 trong b\u1ea3ng, t\u1ed9i n\u00e0y \u0111\u00e1ng tr\u1ecb, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u00e1nh ch\u1ec9 ch\u1ec9 x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y[footnote] 'vi\u1ec7c' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1ecb t\u1ed9i n\u00e0y c\u1ee7a Phi\u1ec1n, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c x\u00e9t sau khi r\u1eddi nhi\u1ec7m, xin theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt kh\u00f4ng h\u1ecfi. M\u01b0\u1ee3n Phi\u1ec1n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i nghi ng\u1edd c\u1ee7a d\u00e2n b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea5m d\u00e2n n\u00f3i, th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec Phi\u1ec1n. Nh\u01b0 T\u1eed K\u1ef7 gi\u1eef ch\u1ee9c \u00e1n s\u00e1t \u0111\u00e3 l\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng nghe t\u1ed1 c\u00e1o Phi\u1ec1n, nay l\u1ea1i v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang vi ph\u1ea1m s\u1eafc c\u1ea5m, x\u00e9t t\u00e2m \u00fd, th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c, xin giao l\u1ea1i x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1eeba bi\u1ec7n gi\u1ea3i cho T\u1eed K\u1ef7, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c quan gi\u00e1m s\u00e1t, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e0n h\u1eb7c nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Phi\u1ec1n. D\u00f9 Phi\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00ec nghe theo \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 tham nh\u0169ng, nh\u01b0ng c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed c\u1ee7a h\u1eafn b\u1ea5t t\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng. Nay \u0111\u00e3 b\u1ea5t t\u00e0i nh\u01b0 th\u1ebf, l\u1ea1i ph\u1ea1m ph\u00e1p, m\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ea1i ch\u1ecdn d\u00f9ng, cho l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed n\u00ean n\u00f3i. Ch\u00ed ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, l\u1ea1i \u0111\u00e0n h\u1eb7c K\u1ef7, ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n th\u1ee7 ph\u00e1p lu\u1eadt, cho l\u00e0 si\u1ec3m n\u1ecbnh, kh\u1eafc nghi\u1ec7t. K\u1ef7 \u0111\u00e0n h\u1eb7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1ee5ng ch\u1ea1m \u0111\u1ec1u l\u00e0 quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 h\u1eafn kh\u00f4ng si\u1ec3m n\u1ecbnh. Nay h\u1eafn l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng, l\u1ea1i b\u1ecb g\u1ecdi l\u00e0 si\u1ec3m n\u1ecbnh, kh\u1eafc nghi\u1ec7t; k\u1ebb l\u1eeba d\u1ed1i, b\u1ea5t ch\u00ednh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 trung thu\u1ea7n, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\nKhi Ph\u00fa B\u1eadt b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i so\u1ea1n t\u1edd chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>\"B\u1eadt, tr\u1eddi ban cho t\u00ednh trung thu\u1ea7n.\"<\/i> An Th\u1ea1ch r\u1ea5t gi\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean nh\u00e2n chuy\u1ec7n c\u1ee7a K\u1ef7 m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean Vua.\r\n\r\n[37] Vua ph\u00ea: <i>\"N\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh, Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u1edf hai l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00e3 chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u00edt nh\u00e2n h\u1ed9 t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, lo r\u1eb1ng c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Ph\u1ed5 K\u1ebft L\u1eb7c O\u00e1t, v\u00ec H\u01b0\u1edbng b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch n\u00ean c\u00e1c n\u01a1i kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u l\u00ean n\u1eefa, khi\u1ebfn h\u1ecd ngh\u00e8o kh\u1ed5, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, l\u00e0m tr\u00e1i v\u1edbi \u00e2n t\u00edn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e0 t\u1ed9c lo\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ee3i t\u00e2u l\u00ean r\u1ed3i s\u1ebd h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai l\u1ed9 b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00f2n s\u1ed1ng hay \u0111\u00e3 ch\u1ebft, an tr\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a c\u01a1 nghi quan c\u00e1c l\u1ed9, c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"Du ngo\u1ea1n, y\u1ebfn ti\u1ec7c, th\u00e2n m\u1eadt qu\u00e1 m\u1ee9c, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u1eebng l\u00e0m c\u01a1 nghi quan, nay l\u00e0m t\u01b0\u1edbng \u1edf Phu Di\u00ean, s\u1ee3 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u00fd c\u1ee7a \u00f4ng ta, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i m\u1ea5y ch\u1eef n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Ti\u1ebft d\u00e2ng t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp bi\u00ean ph\u00f2ng, Vua \u0111\u01b0a cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xem, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u00e2u c\u1ee7a Ti\u1ebft r\u1ea5t t\u1ed1t. Nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n k\u1ebf s\u00e1ch, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, khanh c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean b\u1ea3o \u00f4ng ta.\"<\/i>\r\n\r\n(An Th\u1ea1ch vi\u1ebft th\u01b0 cho Ti\u1ebft, nay c\u00f2n l\u01b0u trong \"T\u1eadp\".)\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, ch\u1ee9c B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u1ea7n ch\u00e2u T\u00e2y l\u1ed9 Phi\u00ean b\u1ed9 v\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch ty, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang.\r\n\r\n(V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ef1 thu\u1eadt l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c nh\u01b0 sau:\r\n<blockquote><i>\"Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u1ecdc theo v\u00f9ng \u0111\u1ea5t V\u1ecb, L\u00fd S\u01b0 Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi Thi\u1ec1u, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 b\u1ecb c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n x\u00fai gi\u1ee5c, b\u00e8n ra s\u1ee9c ng\u0103n c\u1ea3n Thi\u1ec1u, t\u00e2u r\u1eb1ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t, l\u1ec7nh cho \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh \u0111o \u0111\u1ea1c, th\u00ec b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t. Do \u0111\u00f3, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, Ph\u00f9ng Kinh c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n ra s\u1ee9c c\u00f4ng k\u00edch Thi\u1ec1u, cho r\u1eb1ng \u00f4ng ta l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 g\u00e2y r\u1ed1i, c\u00f2n H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1ed1n gh\u00e9t Thi\u1ec1u, l\u1ea1i c\u00f9ng S\u01b0 Trung t\u00e2u r\u1eb1ng Thi\u1ec1u d\u1eabn d\u1ee5 t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng g\u00e2y r\u1ed1i bi\u00ean gi\u1edbi.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi tra h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c g\u00e2y r\u1ed1i bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng do V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, m\u00e0 Thi\u1ec1u c\u00f9ng Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng, c\u00f2n vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c l\u00e0m lo\u1ea1n l\u00e0 do T\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ed1i x\u1eed b\u1ea5t c\u00f4ng v\u1edbi t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, m\u00e0 S\u01b0 Trung v\u00e0 B\u1ea3o tr\u01b0\u1edbc sau t\u00e2u b\u00e1o l\u1eeba d\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i sai Tr\u1ea7m Kh\u1edfi \u0111i \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Thi\u1ec1u. Kh\u1edfi t\u00e2u, n\u1eafm r\u00f5 vi\u1ec7c S\u01b0 Trung v\u00e0 B\u1ea3o l\u1eeba d\u1ed1i, ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i ng\u00e0y sau m\u1edbi tr\u00ecnh l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i thay cho S\u01b0 Trung: <i>\"Bi\u00ean t\u01b0\u1edbng thu gi\u1eef chi\u1ebfu l\u1ec7nh kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, n\u00ean t\u00e2u xin; thu gi\u1eef kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u00f4 t\u1ed9i? Gi\u1ea3 s\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1c \u00fd, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9, hu\u1ed1ng chi chi\u1ebfu l\u1ec7nh b\u1ecb thu gi\u1eef, \u00e1c \u00fd l\u1ea1i nh\u1eb1m h\u1ea1i vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00e2u b\u00e1o l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 b\u1ea5t k\u00ednh, sao c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 giao ch\u1ee9c bi\u00ean t\u01b0\u1edbng, n\u00ean tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ho\u00e0n th\u00e0nh. Nay b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u g\u00e2y r\u1ed1i th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f3.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tuy \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 sai l\u00e0m c\u01a1 nghi, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 S\u01b0 Trung h\u1ebft l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng Thi\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i ph\u00f2 Vua, xin cho qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c Phi\u00ean b\u1ed9, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi t\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u do S\u01b0 Trung c\u00e2n nh\u1eafc thi h\u00e0nh, Thi\u1ec1u l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y r\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, l\u1eebng l\u1eaby kh\u1eafp Quan Trung, ai d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh?\"<\/i>\r\n\r\nKhi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u1eed ph\u1ea1t, Ng\u00f4 Sung xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u1ea3 H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1ed9i d\u00e2ng th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec?\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ea7m Kh\u1edfi gi\u1ecfi nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, h\u00e1 l\u1ea1i ch\u1ecbu \u0111i\u1ec1u tra t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u?\"<\/i>\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, Vua nghi ng\u1edd ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, c\u0169ng n\u00ean truy c\u1ee9u gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 r\u00f5, \u1eaft l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea5t.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay ng\u01b0\u1eddi \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng c\u00e1c \u0111\u1ea7m l\u1edbn, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft xong, sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y, r\u1ed3i V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9 c\u00e0ng, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eebng chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba c\u00f3 s\u1ed5 s\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng m\u00e0 c\u00f2n nh\u01b0 v\u1eady, hu\u1ed1ng chi \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec3 tra c\u1ee9u. Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9, quan l\u1ea1i nghe theo \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a tr\u00ean, d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ea5t c\u00f4ng, ch\u1ec9 b\u1ea3o c\u00e1c h\u1ed9 sinh v\u00e0 h\u1ed9 th\u1ee5c nh\u1eadn chi\u1ebfm, th\u00ec V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u0169ng l\u00e0m sao ch\u1ec9 r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i>\r\n\r\nVua \u0111\u00e3 nghi ng\u1edd kh\u00f4ng quy\u1ebft, An Th\u1ea1ch v\u00ec kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng n\u00ean \u0111\u00e0nh th\u00f4i, kh\u00f4ng tranh c\u00e3i n\u1eefa.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 l\u1ea1i sai H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111i \u0111o \u0111\u1ea1c. Ch\u1ea9n t\u00e2u: <i>\"D\u1ecdc s\u00f4ng V\u1ecb qu\u1ea3 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n ng\u00e0n kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t hoang.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i d\u1ed1i tr\u00e1 qu\u1ea3 th\u1eadt h\u1ea1i vi\u1ec7c, v\u1ec1 l\u00fd th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft, nh\u01b0ng s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft, c\u1ea7n b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean \u1ea3i t\u00e2u b\u00e1o trung th\u1ef1c th\u00ec m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, nh\u01b0 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh n\u00f3i \u0111\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3nh[footnote]Nh\u01b0 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh n\u00f3i \u0111\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3nh, ch\u1eef 'ng\u00f4n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], l\u00fac \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u1ea5y. Nay H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111o \u0111\u1ea1c, l\u1ea1i c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n ng\u00e0n kho\u1ea3nh, Thu\u1ea5n Khanh c\u00f2n n\u00f3i \u0111\u1ea5t \u0111o \u0111\u1ea1c hi\u1ec7n nay ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ch\u1ec9!\"<\/i>\r\n\r\nV\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, B\u1eb1ng Kinh c\u0169ng \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng l\u1eddi Ch\u1ea9n kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 l\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o l\u00e0m r\u1ed1i s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Lo kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t, kh\u00f4ng lo l\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o. N\u1ebfu th\u1ea5y l\u00fd r\u00f5 r\u00e0ng, l\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o c\u0169ng l\u00e0m sao m\u00e0 l\u00e0m r\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o, d\u00f9 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u0169ng s\u1ee3, nh\u01b0ng v\u00ec th\u1ea5y l\u00fd r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean C\u1ed9ng C\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec c\u1ee7a Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n. H\u00e1n Nguy\u00ean \u0110\u1ebf t\u1eebng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: 'Tr\u1eabm kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1ec1 l\u00fd, nh\u00ecn kh\u00f4ng r\u00f5, nghe kh\u00f4ng th\u1ea5u, ch\u00ednh l\u1ec7nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, l\u00f2ng d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean, c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian t\u00e0.'<\/i>\r\n\r\n<i>Ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1ec1 l\u00fd, n\u00ean nh\u00ecn kh\u00f4ng r\u00f5, nghe kh\u00f4ng th\u1ea5u; ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5 kh\u00f4ng th\u1ea5u, n\u00ean h\u1ec5 c\u00f3 ch\u00ednh l\u1ec7nh l\u00e0 b\u1ecb l\u1eddi b\u00e0n x\u1eb1ng b\u1eady l\u00e0m lung lay m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u; ch\u1ec9 v\u00ec ch\u00ednh l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u, n\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean; tr\u00ean n\u1eafm gi\u1eef nh\u01b0 th\u1ebf, n\u00ean c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u1edbi d\u00e1m l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian t\u00e0, c\u00e1i g\u1ed1c l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1ec1 l\u00fd.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean \u1ea3i d\u1ed1i tr\u00e1 l\u00e0m r\u1ed1i s\u1ef1 th\u1eadt, m\u00e0 l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t h\u1ecfi ch\u01b0a k\u1ef9. Tr\u1ea7m Kh\u1edfi t\u1ef1 t\u00e2u cho r\u1eb1ng s\u1ee3 g\u00e2y chuy\u1ec7n bi\u00ean \u1ea3i, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, b\u1ec7 h\u1ea1 li\u1ec1n sai V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111i. X\u00e9t h\u1ecfi ch\u01b0a k\u1ef9 m\u00e0 v\u1ed9i thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean \u1ea3i l\u00e0m r\u1ed1i s\u1ef1 th\u1eadt. Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec nh\u1eb9, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh trong vi\u1ec7c khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u0103n ch\u1eb7n trung t\u00e0 th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean \u1ea3i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u00fd ri\u00eang y\u00eau gh\u00e9t, l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ki\u00eang s\u1ee3. H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111o \u0111\u1ea1c ra \u0111\u1ea5t, l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng \u01b0a \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh, c\u00f2n vi\u1ec7c kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ecbu ra s\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 s\u00e1ng su\u1ed1t x\u00e9t \u0111o\u00e1n, th\u1ea5y r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c, Kinh \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Thi\u1ec1u t\u00e2u ch\u1ec9 n\u00f3i '\u0111\u1ea5t hoang kh\u00f4ng c\u00e0y c\u1ea5y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ea1n kho\u1ea3nh', t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i ngo\u00e0i \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7 c\u00f2n c\u00f3 \u0111\u1ea5t n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1ecb t\u1ed9i \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Thu\u1ea5n Khanh khi \u0111o \u0111\u1ea1c n\u00f3i r\u00f5 'tr\u1eeb ra \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7', t\u1ee9c l\u00e0 trong v\u0103n b\u1ea3n kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ed1i tr\u00e1.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u, d\u1ecdc s\u00f4ng V\u1ecb l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ea5t n\u00e0y, \u0111\u00e2y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t d\u1ecdc s\u00f4ng V\u1ecb.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch li\u1ec1n ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Ch\u1ea9n chuy\u00ean ph\u00e1 ho\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, trong t\u1ea5u b\u00e1o b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 th\u1ea5y, kh\u00f4ng l\u1ebd \u1edf \u0111\u1ea5t hoang n\u00e0y l\u1ea1i ch\u1ecbu so s\u00e1nh v\u1edbi Thi\u1ec1u m\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1. B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 nh\u1edb ng\u1ef1 s\u1eed c\u00f4ng k\u00edch Thi\u1ec1u kh\u00f4ng? \u0110\u00f3 l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi, B\u1eb1ng Kinh b\u1ea3o T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n n\u00f3i Tr\u1ea7m Kh\u1edfi \u0111em \u0111\u1ea5t th\u00e0nh Cam C\u1ed1c l\u00e0m \u0111\u1ea5t d\u1ecdc s\u00f4ng V\u1ecb, mu\u1ed1n che t\u1ed9i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u1ea3nh \u00d4n \u0111\u1ebfn trung th\u01b0, th\u1ea7n h\u1ecfi th\u1eb3ng r\u1eb1ng \u00e1n quy\u1ec3n c\u1ee7a Kh\u1edfi c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111em \u0111\u1ea5t th\u00e0nh Cam C\u1ed1c l\u00e0m \u0111\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u, sao l\u1ea1i d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady nh\u01b0 v\u1eady? C\u1ea3nh \u00d4n \u0111\u00e1p v\u1edbi th\u1ea7n v\u00e0 B\u1eb1ng Kinh r\u1eb1ng: '\u0110\u00f3 l\u00e0 t\u1eadp hi\u1ec1n t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng v\u00e0 tham ch\u00ednh, gi\u00e1n ngh\u1ecb n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.'\"<\/i>\r\n\r\nVua cho r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00f4 t\u1ed9i, ra l\u1ec7nh ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho \u00f4ng. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u n\u00f3i vi\u1ec7c khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Vi\u1ec7c t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, m\u00e0 v\u00ec \u00f4ng ta l\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng l\u00e0m c\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1eady, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u00f2n n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c li\u1ec1n \u1ee7ng h\u1ed9 \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Th\u1ecb d\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Quan ph\u1ee7 l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n, th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u1ea1m kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n x\u01b0a, ch\u1ec9 b\u00e0n vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ee9 \u0111\u1ec1u bu\u00f4n b\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ea5y b\u1ea5t ti\u1ec7n, t\u1ea1i sao v\u1eady?\"<\/i>\r\n\r\nV\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, chi ph\u00ed c\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, nh\u01b0 vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1edf l\u1ea1i, T\u1ea7n Ch\u00e2u c\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y nay C\u1ed5 V\u1ecb, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, l\u00fd do chi ph\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh. \u0110\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, th\u00ec ph\u1ea3i qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 chi ph\u00ed, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ecb d\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu.\"<\/i>\r\n\r\nV\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u th\u1ecb d\u1ecbch t\u01b0 m\u00e3 nh\u1eadp trung kh\u00f4ng t\u1ed1t, qu\u1ea7n m\u1ee5c ty l\u1ea5y quan v\u1eadt nh\u1eadp trung, n\u00ean t\u1ea1m l\u1ec7nh nh\u1eadn.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ch\u1ec9 ki\u1ebfn ngh\u1ecb \u0111\u1ec1 c\u1eed, c\u00f2n vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n. Ph\u00e1p lu\u1eadt ch\u1ec9 l\u1ec7nh theo d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n. N\u1ebfu kh\u00f4ng t\u1ed1t, t\u1ef1 qu\u1ea7n m\u1ee5c ty kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1eadn. Nay bu\u00f4n l\u1eadu c\u0169ng c\u00f3 ng\u1ef1a tr\u1ea3 l\u1ea1i, th\u00ec th\u1ecb d\u1ecbch c\u00f3 ng\u1ef1a tr\u1ea3 l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn th\u1ecb d\u1ecbch ty c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp.\"<\/i>\r\n\r\nV\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ecb d\u1ecbch ty tri\u1ec7u Nguy\u00ean Qu\u00e1n l\u00e0m ch\u1ec9 s\u1eed, l\u00e0 t\u0103ng s\u0129 ho\u00e0n t\u1ee5c, r\u1ea5t v\u00f4 h\u1ea1nh, tam ty \u0111\u00e3 h\u1eb7c t\u1ed9i, l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn th\u1ecb d\u1ecbch ty n\u1eefa.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ecb d\u1ecbch ty tuy\u1ec3n ch\u1ec9 s\u1eed, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 to\u00e0n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 h\u1ea1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn th\u1ecb d\u1ecbch ty c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 k\u1ebft t\u1ed9i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi vu c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u d\u1eabn d\u1ee5 kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3, l\u1ea1i vu c\u00e1o tham \u00f4, \u0111i\u1ec1u tra c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\nV\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>\"Tr\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u1eeba d\u1ed1i nhau, ba b\u1ed1n n\u0103m sau, b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 th\u1ea5y.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Ch\u1ea9n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do che ch\u1edf V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, ch\u1ec9 vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 th\u1ea5y, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ba b\u1ed1n n\u0103m sau.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u chi\u00eau n\u1ea1p ch\u01b0a c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 hi\u1ec7n nay, ch\u00ednh l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3. D\u00f9ng hay kh\u00f4ng, l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u00fay.\"<\/i>\r\n\r\nV\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Chi\u00eau n\u1ea1p kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng t\u1ed1n binh l\u1ef1c, kh\u00f4ng hao t\u00e0i s\u1ea3n, c\u00f3 th\u1ec3 thu ph\u1ee5c d\u00e2n sinh, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y thu l\u00e0m lo\u1ea1n bi\u00ean gi\u1edbi, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch?\"<\/i> Vua li\u1ec1n ra l\u1ec7nh ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.<\/blockquote>\r\n<i>Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ph\u1ee5c ch\u1ee9c, \"Th\u1ef1c l\u1ee5c\" kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u ghi chung v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3, b\u1ea3n Thi\u1ec7u Th\u00e1nh l\u1ea1i d\u1ef1a theo \"Nh\u1eadt l\u1ee5c\", l\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4 ghi sau vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, t\u1eeb c\u00e2u <i>\"V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng tranh c\u00e3i n\u1eefa\"<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng, l\u1ea1i xen v\u00e0o hai s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7 v\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, r\u1ed3i ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1edbi c\u00e2u <i>\"sau \u0111\u00f3 Vua v\u1eabn nghi ng\u1edd vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u\"<\/i> m\u01b0\u1eddi ch\u1eef[footnote]c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, nghi 'm\u01b0\u1eddi' l\u00e0 'b\u1ea3y' ch\u1eef sai.[\/footnote], r\u1ed3i \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111\u00e1nh gi\u00e1. X\u00e9t th\u1ee9 t\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nay l\u1ea1i l\u1ea5y ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 7[footnote]ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 7, x\u00e9t tr\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7'.<\/i>\r\n\r\n<i>Quy\u1ec3n 213 s\u00e1ch n\u00e0y, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 7 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 <i>(t\u1ee9c ng\u00e0y 11)<\/i> ghi: 'Chi\u1ebfu Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1eddi th\u1ecb d\u1ecbch ty \u0111\u1ebfn C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 v\u1ecb tr\u00ed ngh\u00ecn kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n khai kh\u1ea9n.' Nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y 'ng\u00e0y 16' l\u00e0 'ng\u00e0y 11' sai.[\/footnote] v\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8 hai s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m th\u1ee9 3, vi\u1ec7c ghi ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4 v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean. B\u1ea3n Thi\u1ec7u H\u01b0ng b\u1ecf h\u1ebft vi\u1ec7c nh\u1eadt l\u1ee5c, n\u1ebfu b\u1ecf h\u1ebft, th\u00ec kh\u00f3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, nay ghi r\u00f5 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ef1 thu\u1eadt, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 x\u00e9t.<\/i>\r\n\r\n<i>Truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ghi: Th\u00e1ng 5, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u L\u00fd. Nh\u01b0ng th\u1ef1c l\u1ee5c ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4 l\u1ea1i ghi V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ph\u1ee5ng chi\u1ebfu v\u00e0o ch\u1ea7u, mang ch\u1ee9c B\u1ea3o B\u00ecnh Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 Suy Quan. V\u00ec V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o th\u00e1ng 5, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tr\u1ee9 T\u00e1c Lang, ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u0103ng Trung Do\u00e3n, Hi\u1ec7u L\u00fd v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 8. C\u00e1c s\u1eed quan Nguy\u00ean H\u1ef1u, Thi\u1ec7u Th\u00e1nh, Thi\u1ec7u H\u01b0ng x\u00e9t kh\u00f4ng r\u00f5, n\u00ean ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc, Giang Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1ebf, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh L\u00e3o, Mao Kh\u00e1ng, L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t, Y\u1ebfn Tri Ch\u1ec9, Tr\u1ea7n Sai ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c mu\u1ed1i \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00f3, h\u00e0ng n\u0103m x\u00e9t xem vi\u1ec7c thu\u1ebf mu\u1ed1i t\u0103ng gi\u1ea3m \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 t\u0103ng gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, th\u0103ng gi\u00e1ng th\u1ee9 b\u1eadc. <i>(C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ebft qu\u1ea3 sau n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[41] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba L\u00f4 B\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 l\u1ea1i ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1. <em>(L\u00f4 B\u1ec9nh, t\u1eeb khi m\u1edbi \u0111\u1eb7t Ty \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn.)<\/em> B\u1ec9nh l\u00fac n\u00e0y d\u00f9ng ch\u1ee9c T\u1ef1 th\u1eeba quy\u1ec1n Ki\u1ec3m l\u1ea1i[footnote]Theo \u00fd v\u0103n, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u1eed' d\u01b0\u1edbi thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u1eddi'.[\/footnote]; ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 7, l\u1ea1i d\u00f9ng ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n th\u1eeba b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec3m l\u1ea1i, nay kh\u00f4ng ghi ri\u00eang; ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5, b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ebfn s\u00e1t Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mu\u1ed1i[footnote]Ch\u1eef 'di\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m'. Theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 230, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 ghi l\u00e0 'Nh\u01b0ng chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mu\u1ed1i', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, truy\u1ec7n L\u00f4 B\u1ec9nh ghi l\u00e0 'Chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mu\u1ed1i', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, L\u00fd Nguy\u00ean Du, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ki\u00eam Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho m\u1ed9t con l\u00e0m quan. Nguy\u00ean Du ch\u1ebft, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ea5t ti\u1ebfc, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"Nguy\u00ean Du \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4, m\u1ed9t m\u00ecnh ch\u1ed1ng l\u1ea1i Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, T\u1ea1 C\u1ea3nh S\u01a1, L\u00fd C\u1ea3o Khanh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong b\u1ed9 theo \u00fd gi\u00e1m ty, Thu\u1ea7n Nh\u00e2n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1ecd nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb Nguy\u00ean Du t\u00e2u t\u1ed9i ph\u00e1 ho\u1ea1i t\u00e2n ph\u00e1p m\u00e0 b\u1ecb x\u00e9t h\u1ecfi; l\u1ea1i xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1ecbch, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u d\u00e2n ch\u00fang th\u01b0\u1eddng t\u1eadp h\u1ee3p h\u00e0ng tr\u0103m ho\u1eb7c h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, xin theo c\u00e1ch xem x\u00e9t c\u1ee7a Nguy\u00ean Du m\u00e0 thi h\u00e0nh; l\u1ea1i xin mi\u1ec5n t\u1ed9i quan ty b\u1eaft b\u1edb kh\u00f4ng cho tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i \u00edch, nh\u01b0ng Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, C\u1ea3nh S\u01a1 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn b\u1eaft b\u1edb ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ebfn khi Nguy\u00ean Du t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Nay \u0111\u00e3 ch\u1ebft, \u01a1n Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c con \u00f4ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nguy\u00ean Du h\u1ebft s\u1ee9c, n\u00ean cho m\u1ed9t con l\u00e0m quan.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Nguy\u00ean Du l\u00e0 Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng n\u00ean ban \u01a1n.\"<\/i> Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 qu\u00ea ch\u00f4n, l\u1ea1i ban 300 t\u1ea5m l\u1ee5a.\r\n\r\n[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan kh\u1ed1 Th\u01b0\u1ee3ng y \u0111\u1ec1u nh\u1eadp v\u00e0o N\u1ed9i y v\u1eadt kh\u1ed1, v\u00e0 \u0111\u1ed5i t\u00ean N\u1ed9i y v\u1eadt kh\u1ed1 th\u00e0nh Th\u01b0\u1ee3ng y kh\u1ed1.\r\n\r\n[44] B\u00e3i b\u1ecf huy\u1ec7n T\u00e2y X\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u Mi\u00ean, nh\u1eadp v\u00e0o huy\u1ec7n Long An v\u00e0 Th\u1ea7n Tuy\u1ec1n; huy\u1ec7n V\u0169 H\u00f3a thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng, huy\u1ec7n H\u1ea1 D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ed5i th\u00e0nh tr\u1ea5n. <i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf ba huy\u1ec7n, \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m Minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Kinh l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0110\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[2] Khu m\u1eadt s\u1ee9 ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Quan ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c. Nay Gi\u00e1m m\u1ee5c s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, \u0110\u00f4 quan lang trung Chu C\u00e1ch<a class=\"footnote\" title=\"Chu C\u00e1ch, ch\u1eef 'C\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Hoa', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 23.15 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1806-1\" href=\"#footnote-1806-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> ki\u00eam \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, l\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9, xin b\u00e3i b\u1ecf m\u1ec7nh l\u1ec7nh ki\u00eam nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[3] C\u00f9ng ng\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 ng\u00f4n quan, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1ec7 h\u1ea1, n\u1ebfu c\u00f3 t\u1ed9i, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 c\u1eadn th\u1ea7n l\u1ebd ra kh\u00f4ng ai che gi\u1ea5u, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i m\u1edbi x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a th\u1ea7n. Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 H\u1ed9i \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 ng\u00f4n quan, c\u00e1c quan \u1edf b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111ang ra s\u1ee9c tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt s\u1ebd th\u00eam nghi ng\u1edd, s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c, ch\u00ednh l\u1ec7nh l\u00e0m sao th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c? Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh trong n\u0103m b\u1ea3y n\u0103m nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch trong thi\u00ean h\u1ea1, v\u00ec vi\u1ec7c thi h\u00e0nh c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00ean ch\u1eafc ch\u1eafn th\u00e0nh c\u00f4ng. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e3 m\u1ea5y n\u0103m, thi h\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, li\u1ec1n b\u1ecb l\u00e0m h\u1ecfng, mu\u1ed1n mong c\u00f3 th\u00e0nh t\u1ef1u, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Phu Di\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, ti\u00eau t\u1ed1n qu\u00e1 nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft xem x\u00e9t, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c c\u1ea7n thi\u1ebft th\u00ec h\u1ee3p l\u1ef1c v\u1edbi qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n; Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tri\u1ec7u Chi\u00eam chuy\u00ean tr\u00e1ch \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9, chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i tr\u1ecdng y\u1ebfu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb thi\u00ean tai, \u0111\u00e3 sai quan \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf. Nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh, \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a m\u00e0ng t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t th\u00ec x\u1eed nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u1ee7y quan xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a th\u1ea7n li\u00eau, l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(L\u00fac \u0111\u1ea7u sai quan ch\u1ee9c trong qu\u00e1n xem x\u00e9t, v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 3, nay b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do, nh\u01b0ng \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00e1c t\u1ed9i kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e9t. H\u00e3y c\u00f4ng b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed ph\u1ea1t c\u00f4ng minh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng tr\u00e1ch Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 ch\u1ec9 x\u00e9t vi\u1ec7c Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch, kh\u00f4ng x\u00e9t c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c. T\u1eed K\u1ef7 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng c\u1ee9 t\u1ed9i tr\u1ea1ng, kh\u00f4ng d\u00e1m b\u1ecf qua. N\u1ebfu ph\u00e1p lu\u1eadt quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i x\u1eed, th\u00ec vi\u1ec7c x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 c\u00f4ng minh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n, ch\u01b0a t\u1eebng so \u0111o t\u00ednh to\u00e1n, b\u1edfi vi\u1ec7c th\u1ea7n l\u00e0m \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n a dua k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec1 tr\u00ean, l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ea7n c\u00f3 g\u00ec vui bu\u1ed3n? Hu\u1ed1ng chi ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 so \u0111o? M\u1ea1nh T\u1eed n\u00f3i: &#8216;Ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u00e0n, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn, ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00e0m cho Vua ngay th\u1eb3ng th\u00ec n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ch\u1ec9 mu\u1ed1n khai m\u1edf t\u00e2m th\u00e1nh, hy v\u1ecdng b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd gi\u00e1c ng\u1ed9. N\u1ebfu t\u00e2m th\u00e1nh gi\u00e1c ng\u1ed9, kh\u00f4ng b\u1ecb l\u1eddi t\u00e0 \u0111\u1ea1o v\u00e0 h\u00e0nh vi gian tr\u00e1 m\u00ea ho\u1eb7c, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 t\u1ef1 nhi\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, ti\u1ec3u nh\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean thay \u0111\u1ed5i, thu\u1eadn theo, \u0111\u00e2u c\u1ea7n th\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 so \u0111o? N\u1ebfu t\u00e2m th\u00e1nh ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c, m\u00e0 th\u1ea7n l\u1ea1i t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi so \u0111o v\u1edbi ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 \u0111\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ecd!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p, \u00e2n hu\u1ec7 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu th\u1ebf, xa x\u00f4i, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00fd do, c\u00f2n o\u00e1n h\u1eadn thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u1eefng k\u1ebb m\u1ea1nh m\u1ebd, g\u1ea7n g\u0169i, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra l\u1eddi gi\u00e8m pha. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7n xem x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(X\u00e9t: S\u00e1ch \u300aL\u00e2m Hi D\u00e3 S\u1eed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng thi h\u00e0nh l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua, nay ghi ch\u00fa th\u00eam v\u00e0o ng\u00e0y 13 B\u00ednh D\u1ea7n, sau ph\u1ea7n ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e9t t\u00f9.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Quan San \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean tu tam ty l\u1ec7nh th\u1ee9c l\u00e0 Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5 t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ea1i Kh\u00fac vi\u1ec7n \u1edf kinh \u0111\u00f4, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u b\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, kh\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c ban \u0111\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ee9c ban \u0111\u1ea7u: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 76 v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 men \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7, th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'm\u1ee9c t\u1ed5', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1806-2\" href=\"#footnote-1806-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, nhi\u1ec1u l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0ng ch\u01b0a x\u00e9t h\u1ebft l\u1ee3i h\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng men qu\u00e1 nhi\u1ec1u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u01b0\u1ee3u c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 nhi\u1ec1u, nhi\u1ec1u th\u00ec gi\u00e1 r\u1ebb<a class=\"footnote\" title=\"Nhi\u1ec1u th\u00ec gi\u00e1 r\u1ebb: ch\u1eef 'nhi\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 20-9, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 76 v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 men \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-3\" href=\"#footnote-1806-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, r\u1ebb th\u00ec c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hi\u1ec7n nay n\u00ean gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, t\u0103ng gi\u00e1, khi\u1ebfn r\u01b0\u1ee3u c\u00f3 h\u1ea1n m\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, m\u00e0 m\u1ee9c thu c\u1ee7a quan c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin l\u1ea5y 180 v\u1ea1n c\u00e2n l\u00e0m m\u1ee9c \u0111\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ee9c \u0111\u1ee7: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'm\u1ee9c \u0111\u1ecbnh'.\" id=\"return-footnote-1806-4\" href=\"#footnote-1806-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, g\u1eb7p n\u0103m nhu\u1eadn th\u00ec th\u00eam 15 v\u1ea1n c\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"G\u1eb7p n\u0103m nhu\u1eadn th\u00ec th\u00eam 15 v\u1ea1n c\u00e2n: b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef '\u0111\u1ea1p'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 ghi l\u00e0 'g\u1eb7p n\u0103m nhu\u1eadn th\u00ec th\u00eam \u0111\u1ea1p 15 v\u1ea1n c\u00e2n', th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 ghi '15' l\u00e0 '50'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed ghi l\u00e0 'n\u0103m nhu\u1eadn th\u00eam 15 v\u1ea1n c\u00e2n'. C\u00f3 l\u1ebd th\u1eeba ch\u1eef 'ng\u1ea1ch'.\" id=\"return-footnote-1806-5\" href=\"#footnote-1806-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Gi\u00e1 c\u0169 m\u1ed7i c\u00e2n 168 v\u0103n, xin t\u0103ng l\u00ean 200 v\u0103n. Theo ph\u00e9p c\u0169, l\u1ea5y 85 l\u00e0m m\u1ed9t m\u1ea1ch, xin t\u00ednh chung th\u00e0nh ti\u1ec1n t\u1ec9nh, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n xu\u1ea5t nh\u1eadp. M\u1ee9c c\u0169 222 v\u1ea1n c\u00e2n \u01b0\u1edbc t\u00ednh 37 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, nay m\u1ee9c 180 v\u1ea1n c\u00e2n t\u00ednh 36 v\u1ea1n quan<a class=\"footnote\" title=\"T\u00ednh 36 v\u1ea1n quan: ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 v\u00e0 v\u0103n c\u1ea3nh b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-6\" href=\"#footnote-1806-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n nhu\u1eadn 15 v\u1ea1n c\u00e2n t\u00ednh 3 v\u1ea1n quan, l\u1ea1i gi\u1ea3m h\u01a1n 1 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00faa m\u00ec v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi\u1ebfu s\u1ed1 ti\u1ec1n m\u1ee9c c\u0169; hu\u1ed1ng chi mi\u1ec5n cho c\u00e1c h\u1ed9 r\u01b0\u1ee3u mua ch\u1ecbu men n\u1ed9p ti\u1ec1n nh\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"Mi\u1ec5n cho c\u00e1c h\u1ed9 r\u01b0\u1ee3u mua ch\u1ecbu men n\u1ed9p ti\u1ec1n nh\u1ecf: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 ghi 'n\u1ed9p nh\u1ecf' l\u00e0 'n\u1ed9p \u00edt', th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 ghi 'n\u1ed9p nh\u1ecf' l\u00e0 'thi\u1ebfu \u00edt'.\" id=\"return-footnote-1806-7\" href=\"#footnote-1806-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, gi\u1ea5y t\u1edd vay m\u01b0\u1ee3n v\u00e0 chi ph\u00ed c\u00f4ng t\u01b0 kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed7i c\u00e2n th\u00eam 10 v\u0103n, khi\u1ebfn d\u00f9ng men kh\u00f4ng th\u1eeba, v\u1eadt quan kh\u00f4ng t\u00edch tr\u1eef; hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u gi\u00e1 men 200 v\u0103n, 85 m\u1ea1ch, n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 6 m\u1edbi gi\u1ea3m 50, v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c vi\u1ec7c c\u00e1c h\u1ed9 r\u01b0\u1ee3u t\u00ecnh nguy\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Theo l\u1eddi t\u00e2u. Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban th\u01b0\u1edfng \u00e1o m\u1eb7c cho Tr\u1ef1c Nh\u1ee5.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u01b0\u1eddng Ho\u00e0n Kh\u00e1nh b\u00e1o r\u1eb1ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn c\u00e1c tr\u1ea1i b\u1ea3o \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c theo ph\u00e1p l\u1ec7nh<a class=\"footnote\" title=\"Theo v\u0103n ngh\u0129a, ch\u1eef 'ph\u00e1p' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'kh\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-1806-8\" href=\"#footnote-1806-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, sau khi c\u00e1c h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ea1ch X\u01b0\u01a1ng ho\u1ea3ng lo\u1ea1n v\u00e0 ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n \u0111\u00e3 d\u00f9ng l\u1ee3i l\u1edbn \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7, khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf l\u1ea1i y\u00ean \u1ed5n. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 v\u00e0 cai tr\u1ecb c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean, n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng trong th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd, gi\u1ea3i t\u1ecfa nh\u1eefng u\u1ea5t \u1ee9c, th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean h\u1ecd s\u1ebd c\u1ea3m k\u00edch v\u00e0 s\u1ee3 uy quy\u1ec1n. C\u00f2n vi\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i b\u1eb1ng r\u01b0\u1ee3u th\u1ecbt, ch\u1ec9 n\u00ean theo quy th\u1ee9c c\u0169, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qu\u00e1 h\u00e0o ph\u00f3ng, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean \u0111o\u00e1n bi\u1ebft \u00fd nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1eedi v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ebfn b\u1ea3n l\u1ed9, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 l\u00fd do c\u1eed Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(C\u1ea7n bi\u1ebft ph\u00e2n t\u00edch nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[10] L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <em>&#8220;Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng, trong \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c nh\u1eadn bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 kh\u00f3 nh\u1ea5t. B\u1edfi v\u00ec thi\u1ec7n \u00e1c l\u00e0 ranh gi\u1edbi gi\u1eefa qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n, th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 ngh\u0129a v\u00e0 l\u1ee3i m\u00e0 th\u00f4i. Tuy nhi\u00ean, qu\u00e2n t\u1eed l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec c\u1ed1 \u00fd l\u00e0m thi\u1ec7n, m\u00e0 ch\u1ec9 v\u00ec ngh\u0129a; c\u00f2n ti\u1ec3u nh\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c \u00e1c, l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u1ec3 che \u0111\u1eady s\u1ef1 gi\u1ea3 d\u1ed1i, mu\u1ed1n l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec7n.<\/em><\/p>\n<p><em>V\u00ec v\u1eady, thi\u1ec7n v\u00e0 \u00e1c tuy l\u00e0 ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi ch\u1ec9 th\u1ea5y nh\u1ea5t th\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng xem x\u00e9t l\u00e2u d\u00e0i. Do \u0111\u00f3, qu\u00e2n t\u1eed th\u01b0\u1eddng kh\u00f3 ti\u1ebfn th\u00e2n, c\u00f2n ti\u1ec3u nh\u00e2n th\u01b0\u1eddng d\u1ec5 \u0111\u1eafc ch\u00ed, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9.<\/em><\/p>\n<p><i>K\u00ednh ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ebf th\u1eeba th\u00e1i b\u00ecnh tr\u0103m n\u0103m, g\u1eb7p th\u1eddi c\u01a1 \u0111\u1ea1i h\u1eefu vi, ng\u00e0y \u0111\u00eam mong m\u1ecfi nh\u00e2n t\u00e0i, kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 d\u00f9ng, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng xu\u1ea5t s\u1eafc n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 \u00edch cho n\u01b0\u1edbc, l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n, x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a chi\u1ebfu th\u01b0, m\u00e0 trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u nghi ng\u1edd. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 sao? H\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi hay sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin l\u1ea5y vi\u1ec7c c\u00e1c s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5, k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u00e0 ph\u00e1p \u0111\u1ed9 ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u nh\u1eadn t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng khi ra ngo\u00e0i th\u00ec l\u1ea1i kh\u00e1c h\u1eb3n. Kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng l\u1ee3i \u00edch \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1edfi, c\u1ea3i c\u00e1ch c\u00e1i c\u0169 \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3i. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e2ng m\u1ec7nh, ch\u1ea1y v\u1ea1y kh\u00f4ng k\u1ecbp, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c nghi\u1ec7p, n\u00f4ng d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m ru\u1ed9ng, l\u1ea5y vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t c\u1ee7a d\u00e2n l\u00e0m c\u00f4ng, l\u1ea5y vi\u1ec7c g\u00e2y ra ng\u1ee5c t\u00f9 l\u00e0m t\u00e0i. \u00dd ch\u1ec9 c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111i\u1ec1u h\u00f2a lao d\u1ecbch c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebfn th\u00e0nh vi\u1ec7c t\u1ee5 thu\u1ebf, ph\u00e1p l\u1ec7nh khuy\u1ebfn n\u00f4ng tr\u1eeb h\u1ea1i c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. Quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m ch\u1ee7 d\u00e2n, sinh linh kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00eau ai.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a t\u00e0i n\u0103ng, m\u00e0 ch\u1ec9 v\u00ec t\u00e2m h\u1ecd kh\u00f4ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ngh\u0129a m\u00e0 th\u00f4i! Ch\u00ed h\u01b0\u1edbng mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u00f2ng v\u00ec c\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 sau khi l\u00e0m vi\u1ec7c<a class=\"footnote\" title=\"'S\u1ef1' trong \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 3, 'Lu\u1eadn d\u1ee5ng nh\u00e2n s\u1edb' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u01b0', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang h\u01a1n.\" id=\"return-footnote-1806-9\" href=\"#footnote-1806-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, n\u00ean \u0111\u1ea3o l\u1ed9n sai l\u1ea7m, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ch\u00fat \u00edt v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 l\u00f2ng y\u00eau Vua, n\u00f3i l\u1eddi lo n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 dung th\u00e2n trong \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, ng\u00e0y nay trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 hai lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m, m\u1ed9t l\u00e0 lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m &#8220;An th\u01b0\u1eddng t\u1eadp c\u1ed1 l\u1ea1c \u01b0 v\u00f4 s\u1ef1&#8221; (th\u00edch y\u00ean \u1ed5n, quen th\u00f3i c\u0169, vui v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ki\u1ec7n), hai l\u00e0 lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m &#8220;Bi\u1ebfn c\u1ed5 canh ph\u00e1p h\u1ec9 \u01b0 c\u1ea3m vi&#8221; (thay \u0111\u1ed5i x\u01b0a, s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt, vui v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e1m l\u00e0m). Hai lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u1ec1u t\u1ed3n t\u1ea1i, m\u1ed9t b\u00ean kia, m\u1ed9t b\u00ean n\u00e0y, th\u1eddi th\u1ebf l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m ti\u1ebfn tho\u00e1i, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i hay \u1edf.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eebng t\u00ecm hi\u1ec3u \u00fd c\u1ee7a hai b\u00ean, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00fang, c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 sai. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch y\u00ean \u1ed5n cho r\u1eb1ng gi\u1eef g\u00ecn ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00e0nh t\u1ef1u c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1i l\u1ee3i c\u1ee7a n\u00f3, d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1i c\u0169 m\u00e0 b\u1ed5 sung ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a h\u1ecd; nh\u01b0ng nh\u1eefng k\u1ebb m\u00ea mu\u1ed9i th\u00ec c\u1ea9u th\u1ea3, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, ch\u1ec9 bi\u1ebft t\u01b0 l\u1ee3i, b\u00e1m v\u00e0o th\u00f3i quen m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft quy\u1ec1n bi\u1ebfn th\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i m\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u00e3 h\u1ecfng, \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00e3 c\u00f9ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng su\u1ed1t s\u1ef1 v\u1eadt v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u00fang c\u1ee7a h\u1ecd; nh\u01b0ng nh\u1eefng k\u1ebb qu\u00e1 kh\u00edch th\u00ec t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 th\u00f4ng minh, b\u1ecf l\u00fd tr\u00ed, d\u00f9ng tr\u00ed tu\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n, b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i sai c\u1ee7a h\u1ecd.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u00ean kia cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 lo\u1ea1n th\u01b0\u1eddng, b\u00ean n\u00e0y cho r\u1eb1ng b\u00ean kia l\u00e0 t\u1ee5c l\u01b0u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 ngh\u0129a cho r\u1eb1ng c\u00f9ng ti\u1ebfn l\u00e0 \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5, nh\u1eefng k\u1ebb ham l\u1ee3i cho r\u1eb1ng gi\u1eef \u0111\u1ea1o l\u00e0 v\u00f4 n\u0103ng. Hai th\u1ebf l\u1ef1c nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 h\u01b0\u1edbng \u0111i. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng phong kh\u00ed n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 lan r\u1ed9ng, vi\u1ec7c \u0111\u1ea3ng c\u1ed1 th\u1eddi \u0110\u00f4ng H\u00e1n v\u00e0 vi\u1ec7c b\u1eb1ng \u0111\u1ea3ng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><em>Trong l\u1eddi tho\u00e1n c\u1ee7a Kinh D\u1ecbch<a class=\"footnote\" title=\"Trong l\u1eddi tho\u00e1n c\u1ee7a Kinh D\u1ecbch, ch\u1eef 'Tho\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo Kinh D\u1ecbch qu\u1ebb Th\u00e1i m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1806-10\" href=\"#footnote-1806-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, l\u1ea5y &#8220;\u0110\u1ea1o qu\u00e2n t\u1eed th\u1ecbnh, \u0111\u1ea1o ti\u1ec3u nh\u00e2n suy&#8221; l\u00e0m qu\u1ebb Th\u00e1i, &#8220;\u0110\u1ea1o ti\u1ec3u nh\u00e2n th\u1ecbnh, \u0111\u1ea1o qu\u00e2n t\u1eed suy&#8221; l\u00e0m qu\u1ebb B\u0129. Truy\u1ec7n n\u00f3i: &#8220;Ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n t\u1eed m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ec3u ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1.&#8221; Kinh Th\u01b0 n\u00f3i: &#8220;Vua l\u1eadp ra \u0111\u1ea1o c\u1ef1c&#8221;, l\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 \u01b0a th\u00edch ri\u00eang, tu\u00e2n theo \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Vua; kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 gh\u00e9t b\u1ecf ri\u00eang, tu\u00e2n theo \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a Vua.&#8221; K\u00fd n\u00f3i: &#8220;Th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 c\u00f9ng phong t\u1ee5c.&#8221; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Vua Thu\u1ea5n n\u1eafm l\u1ea5y hai \u0111\u1ea7u, d\u00f9ng \u0111\u1ea1o trung dung \u0111\u1ec3 tr\u1ecb d\u00e2n.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>Nay phong t\u1ee5c trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t, t\u00ecnh ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 hi\u1ec3m tr\u1edf, m\u00e0 th\u1ebf th\u1ecbnh suy c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eafng nghe v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng r\u1ed9ng m\u1edf, l\u1eb7ng l\u1ebd quan s\u00e1t s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a v\u1ea1n s\u1ef1, m\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t ch\u00fang, \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 xem x\u00e9t s\u1ef1 y\u00eau gh\u00e9t, coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho l\u00e0 \u0111\u00fang, nay x\u00e9t l\u1ea1i th\u1ea5y sai; nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho l\u00e0 thi\u1ebfu s\u00f3t, nay l\u1ea1i th\u1ea5y c\u00f3 \u01b0u \u0111i\u1ec3m.<\/em><\/p>\n<p><em>H\u00e3y d\u1ea7n d\u1ea7n h\u1ea1n ch\u1ebf nh\u1eefng k\u1ebb h\u01b0 danh gi\u1ea3 d\u1ed1i, ch\u1ec9 ngh\u0129 g\u1ea7n qu\u00ean xa, may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p \u00fd, d\u1ea7n d\u1ea7n xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung h\u1eadu c\u1ea9n tr\u1ecdng, kh\u00f3 ti\u1ebfn d\u1ec5 lui, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn. H\u1ea1n ch\u1ebf k\u1ebb cao, \u0111\u1ec1 cao k\u1ebb th\u1ea5p, quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea9m c\u1ea5p, thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa qu\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa qu\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u00e1ch 'Trung T\u00fac t\u1eadp' quy\u1ec3n 3 'Lu\u1eadn d\u1ee5ng nh\u00e2n s\u1edb', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 340 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa qu\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7'\" id=\"return-footnote-1806-11\" href=\"#footnote-1806-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, khi\u1ebfn ch\u00fang h\u1ed9i t\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u1ea1o trung dung, sau \u0111\u00f3 phong t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, hi\u1ec3m tr\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c san b\u1eb1ng, d\u00e2n ch\u00fang bi\u1ebft h\u01b0\u1edbng \u0111i, m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 y\u00eau gh\u00e9t c\u1ee7a b\u1ec1 tr\u00ean kh\u00f4ng thi\u00ean l\u1ec7ch, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng h\u0103ng h\u00e1i mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, th\u00ec vi\u1ec7c thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch, thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ec7 h\u1ea1 ra l\u1ec7nh l\u00e0 \u0111\u1ee7. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Ch\u00ed t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, Vua h\u1ecfi: <em>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i t\u1eebng theo h\u1ecdc V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u0103ng? An Th\u1ea1ch khen ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 kh\u00ed ch\u1ea5t v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c.&#8221;<\/em> Ch\u00ed \u0111\u00e1p: <em>&#8220;Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4ng b\u1eafc, t\u1eeb nh\u1ecf m\u1ed3 c\u00f4i, t\u1ef1 h\u1ecdc, kh\u00f4ng bi\u1ebft V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1eady.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Vua nghe l\u1eddi \u1ea5y, b\u00e8n b\u00e0n v\u1edbi An Th\u1ea1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch. An Th\u1ea1ch bi\u1ec7n lu\u1eadn r\u1ea5t h\u0103ng, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1edb coi th\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c d\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 gian nan.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n bi\u1ebft c\u00f3 l\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng l\u1ea1i x\u00e9t vi\u1ec7c d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tu s\u1eeda th\u1ee7y th\u1ed5 qu\u1ea3 th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ecf lao d\u1ecbch h\u1ea1i n\u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2n, h\u00e1 ch\u1ec9 tu s\u1eeda th\u1ee7y th\u1ed5 m\u1edbi l\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2n? N\u1ebfu tu s\u1eeda th\u1ee7y th\u1ed5 m\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecb lu\u1eadn, th\u00ec ai s\u1ebd v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 t\u1eadn l\u1ef1c? V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u00e0n vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch \u0111\u00e3 m\u1ed9t n\u0103m, c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1ec7nh cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u0103m h\u1ecfi d\u00e2n ch\u00fang, r\u1ed3i sau m\u1edbi l\u1eadp ph\u00e1p. Ph\u00e1p th\u00e0nh r\u1ed3i l\u1ea1i ph\u1ea3i hi\u1ec3u d\u1ee5 d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, r\u1ed3i m\u1edbi ban h\u00e0nh th\u00e0nh l\u1ec7nh. Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng coi th\u01b0\u1eddng v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Thi\u1ec7u Thi\u00ean Ph\u00e1p C\u1ed5 V\u0103n V\u0169 Nh\u00e2n Hi\u1ebfu. Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o l\u1ea5y th\u01b0\u1eddng v\u00f4 th\u01b0\u1eddng danh l\u00e0m t\u00f4n, tr\u1eddi l\u1ea5y kh\u00f4ng n\u00f3i l\u1ee3i \u00edch l\u00e0m l\u1edbn, Tr\u1eabm noi theo \u0111\u00f3. C\u00f2n nh\u01b0 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m huy hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 tr\u1ecb v\u00ec b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c Tr\u1eabm \u01b0u ti\u00ean. \u0110ang l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf h\u1ee3p cung \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u1edbi cha. H\u00e1 l\u1ea1i nh\u1eadn b\u1ea3o s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, t\u1ef1 cho l\u00e0 vinh quang sao! \u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 \u0110\u1ea1i V\u0169 kh\u00f4ng ki\u00eau kh\u00f4ng khoe, H\u00e1n Quang V\u0169 c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i m\u00ecnh l\u00e0 th\u00e1nh, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i \u1edf \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, qu\u1ea7n th\u1ea7n ba l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, nh\u01b0ng Vua v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[12] Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Th\u00e1i \u0110\u0129nh t\u00e2u: <i>&#8220;L\u01b0u Ho\u00e1n m\u1edbi nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Kinh Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m quan \u1edf \u0111\u00e2y, tham t\u00e0n b\u1ea5t c\u00f4ng, qu\u00e2n d\u00e2n o\u00e1n h\u1eadn kh\u1ed5 s\u1edf. Nay nghe tin Ho\u00e1n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng lo s\u1ee3. K\u00ednh mong b\u00e3i ch\u1ee9c Ho\u00e1n, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ho\u00e1n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Thi\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[13] D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i l\u1ea1i t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>&#8220;Ph\u00e9p tr\u1ee3 d\u1ecbch, \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh r\u1ea5t t\u1ed1t, ph\u00e9p \u1ea5y c\u0169ng r\u1ea5t c\u00f4ng b\u1eb1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, th\u1ea7n xin d\u00e2ng l\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n c\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3, b\u1ecf c\u00e1i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 th\u00e0nh c\u00e1i l\u1ee3i. V\u00ed nh\u01b0 ru\u1ed9ng d\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn tr\u0103m kho\u1ea3nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00edt \u0111\u1ebfn ba kho\u1ea3nh, \u0111\u1ec1u x\u1ebfp v\u00e0o h\u1ea1ng nh\u1ea5t, tr\u0103m kho\u1ea3nh so v\u1edbi ba kho\u1ea3nh \u0111\u00e3 g\u1ea5p ba m\u01b0\u01a1i l\u1ea7n, m\u00e0 vi\u1ec7c d\u1ecbch th\u00ec nh\u01b0 nhau. Nay n\u1ebfu \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m d\u1ecbch, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u0103m kho\u1ea3nh \u1eaft ph\u1ea3i xu\u1ea5t ti\u1ec1n g\u1ea5p ba m\u01b0\u01a1i l\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ba kho\u1ea3nh, hu\u1ed1ng chi v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng c\u00f3 ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ed1n tr\u00e1nh! \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i l\u1ee3i v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u0169ng c\u00f3 n\u0103m: d\u00e2n kh\u00f3 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 nh\u1ea5t; c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f3 ph\u00f2ng gian t\u1ebf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 hai; thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u1edf m\u1ed7i n\u01a1i nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00e1c nhau, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 ba; k\u1ef3 tr\u01b0\u1edfng thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi th\u00ec tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp kh\u00f3 ng\u0103n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 t\u01b0; chuy\u00ean \u0111i\u1ec3n thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi th\u00ec d\u1ec5 l\u00e0m m\u1ea5t m\u00e1t t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a quan, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u00f4ng d\u00e2n ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u00e0m ru\u1ed9ng, m\u00e0 ti\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb ru\u1ed9ng m\u00e0 ra. D\u00e2n ch\u00fang s\u1eb5n s\u00e0ng ra s\u1ee9c nh\u01b0ng ng\u1ea1i n\u1ed9p ti\u1ec1n, v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n. Nay l\u1ea1i quy \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ed9p m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, d\u00f9 thu ho\u1ea1ch nhi\u1ec1u nh\u01b0ng b\u00e1n r\u1ebb v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p quan; n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, l\u00faa tuy \u0111\u1eaft nh\u01b0ng thu ho\u1ea1ch \u00edt, \u0103n c\u00f2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, l\u00e0m sao c\u00f3 ti\u1ec1n n\u1ed9p quan? Hu\u1ed1ng chi c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu ti\u1ec1n, m\u00e0 l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0i ba n\u0103m, t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, L\u00fd Nguy\u00ean B\u00ecnh gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Nh\u1eef Ch\u00e2u, m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e0o h\u00e0o. L\u00fd Hi Li\u1ec7t ng\u1ea7m sai ng\u01b0\u1eddi vong m\u1ec7nh \u1ee9ng m\u1ed9, t\u1ed5ng c\u1ed9ng v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, Nguy\u00ean B\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft. T\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 L\u00fd Kh\u1eafc Th\u00e0nh d\u00f9ng k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7 \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9 l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, b\u1eaft Nguy\u00ean B\u00ecnh ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Hi Li\u1ec7t. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc x\u01b0a.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba, ch\u1ec9 thu\u00ea nh\u1eefng k\u1ebb lang thang, v\u1ea1n nh\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u1ee9ng m\u1ed9, ho\u1eb7c b\u1ecb ngo\u1ea1i di sai khi\u1ebfn, \u0111\u1ed1t kho \u0111\u1ed1t l\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c gi\u1eef c\u1ed5ng th\u00e0nh, ng\u1ea7m l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, ch\u1eb3ng l\u1ebd kh\u00f4ng lo sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 m\u1eabu thu\u1ebf v\u00e0i ch\u1ee5c ti\u1ec1n, c\u00f3 m\u1eabu thu\u1ebf v\u00e0i ti\u1ec1n, c\u00f3 ru\u1ed9ng t\u1ed1t thu\u1ebf nh\u1eb9, c\u00f3 ru\u1ed9ng x\u1ea5u thu\u1ebf n\u1eb7ng. Nay n\u1ebfu l\u1ea5y thu\u1ebf ti\u1ec1n l\u00e0m ti\u00eau chu\u1ea9n, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00e0ng gi\u00e0u, k\u1ebb kh\u1ed5 c\u00e0ng kh\u1ed5 sao? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 ba.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 l\u00e0m k\u1ef3 tr\u01b0\u1edfng v\u00ec c\u00f3 h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, ai d\u00e1m li\u1ec1u m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111i l\u00e0m thu\u00ea? N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1n b\u1eaft gi\u1eb7c th\u00ec l\u00e0m, c\u00f3 h\u1ea1n b\u1eaft gi\u1eb7c th\u00ec b\u1ecf tr\u1ed1n, l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 th\u00ec l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c l\u00e0m sao y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 t\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, kho l\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n th\u1ea1ch, qu\u00e2n nhu nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn v\u1ea1n quan, m\u00e0 giao cho nh\u1eefng k\u1ebb lang thang \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u00ea l\u00e0m, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m tra th\u1ef1c t\u1ebf, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb x\u00e2m ph\u1ea1m, khi vi\u1ec7c g\u1ea5p th\u00ec b\u1ecf tr\u1ed1n, c\u1ea5p ph\u00e1t nh\u1ea7m, gi\u1ea5u gi\u1ebfm s\u1ed5 s\u00e1ch, sau \u0111\u00f3 t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n th\u1ebf ch\u1ea5p, b\u1eaft b\u1ea3o l\u00e3nh, th\u00ec t\u1ed9i nh\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecf tr\u1ed1n m\u00e0 d\u00e2n l\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ee9 n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00f2ng ng\u1eeba n\u0103m \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i n\u00e0y, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9. L\u1ea1i xin r\u0103n d\u1ea1y Ty N\u00f4ng t\u1ef1, \u0111\u1eebng v\u00ec mu\u1ed1n nhanh ch\u00f3ng ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u00e2n th\u01b0\u1edfng; Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu nhi\u1ec1u c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 l\u1eadp c\u00f4ng, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ai c\u00f2n d\u00e1m b\u00e0n c\u00e0n n\u1eefa!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nghe M\u1ea1nh T\u1eed n\u00f3i: &#8220;Ch\u1ec9 c\u00f3 l\u00f2ng thi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb.&#8221; \u00dd n\u00f3i Vua tuy c\u00f3 l\u00f2ng nh\u00e2n v\u00e0 ti\u1ebfng nh\u00e2n, nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p t\u1eafc t\u1ed1t m\u00e0 thi h\u00e0nh, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch. K\u00ednh ngh\u0129 B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u00ed th\u00e0nh mu\u1ed1n tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, lo ngh\u0129 cho d\u00e2n ch\u00fang, cho r\u1eb1ng ph\u00e9p d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e2u m\u1ea5t s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u00ean \u0111\u00e3 quy\u1ebft t\u00e2m mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u1eadp ph\u00e1p, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a chi\u1ebfu l\u1ec7nh v\u00e0 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y. Ph\u00e9p \u1ea5y n\u00f3i: Thu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c d\u1ecbch, quan t\u1ef1 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft, xin t\u00f3m t\u1eaft m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i:<\/i><\/p>\n<p><i>H\u1ed9 t\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc, nh\u01b0ng m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y l\u1ed9, h\u01a1n ba tr\u0103m ch\u00e2u qu\u00e2n, h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m huy\u1ec7n, ph\u00e0m h\u1ed9 kh\u1ea9u h\u01b0 th\u1ef1c, lao d\u1ecbch n\u1eb7ng nh\u1eb9, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. Nay mu\u1ed1n thu ti\u1ec1n d\u00f9ng b\u1eadc \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ee9c, th\u00ec c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t ph\u00e1p lu\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"'phi nh\u1ea5t ph\u00e1p chi s\u1edf n\u0103ng t\u1ec1': ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 3, 'Lu\u1eadn tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u1eadp h\u1ea1i s\u1edb', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-12\" href=\"#footnote-1806-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>; n\u1ebfu t\u00f9y theo ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1 hay c\u1eb1n c\u1ed7i, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00ecnh h\u00ecnh th\u00edch h\u1ee3p, m\u1ed7i ch\u00e2u m\u1ed7i huy\u1ec7n, m\u1ed7i l\u00e0ng m\u1ed7i nh\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ra ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec s\u1ebd r\u1ed1i lo\u1ea1n t\u1ea3n m\u1ea1n, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 quy c\u1ee7. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi lo ng\u1ea1i s\u1ed5 s\u00e1ch b\u1eadc h\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"'\u0111\u1eb3ng t\u1ecbch': c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u t\u1ecbch'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea3n t\u1ecbch'. V\u0103n d\u01b0\u1edbi ho\u1eb7c vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u t\u1ecbch', ho\u1eb7c vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u b\u1ea1'.\" id=\"return-footnote-1806-13\" href=\"#footnote-1806-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a> kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang th\u1ef1c t\u1ebf, n\u00ean ra l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e0i l\u1ef1c, l\u1eadp ri\u00eang b\u1eadc h\u1ed9, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 ti\u1ec1n. Nh\u01b0ng s\u1ed5 s\u00e1ch c\u0169 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 hi\u1ec7n nay l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng sai l\u1ea7m? Kh\u00f4ng ch\u1ec9 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u sinh ra t\u1ec7 n\u1ea1n, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed9p \u00edt, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed9p nhi\u1ec1u. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u1ed9 tr\u00ean th\u01b0\u1eddng \u00edt, h\u1ed9 trung v\u00e0 h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi th\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u. Lao d\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ed9 tr\u00ean nhi\u1ec1u v\u00e0 n\u1eb7ng, n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 gi\u00fap hi\u1ec7n nay l\u00e0 may m\u1eafn; lao d\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eb9, n\u00ean \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 gi\u00fap hi\u1ec7n nay l\u00e0 kh\u00f4ng may<a class=\"footnote\" title=\"'h\u1ea1 h\u1ed9 chi d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh c\u1ed1 giai d\u0129 kim chi tr\u1ee3 ti\u1ec1n vi b\u1ea5t h\u1ea1nh': c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'trung h\u1ed9 chi d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh, h\u1ea1 h\u1ed9 d\u1ecbch s\u1edf b\u1ea5t c\u1eadp, c\u1ed1 giai d\u0129 kim chi tr\u1ee3 ti\u1ec1n vi b\u1ea5t h\u1ea1nh'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' vi\u1ebft l\u00e0 'trung h\u1ed9 d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh, h\u1ea1 h\u1ed9 d\u1ecbch s\u1edf b\u1ea5t c\u1eadp, kim kh\u00e1i s\u1ee9 th\u00e2u ti\u1ec1n, t\u1eafc vi b\u1ea5t h\u1ea1nh'.\" id=\"return-footnote-1806-14\" href=\"#footnote-1806-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. \u01afu \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u, kh\u1ed5 c\u1ef1c ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 ba.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi ra l\u1ec7nh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1eadp b\u1eadc, kh\u00f4ng d\u00f9ng s\u1ed5 s\u00e1ch c\u0169, l\u00e0 mu\u1ed1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n thu\u00ea, nh\u01b0ng lo ng\u1ea1i h\u1ed9 tr\u00ean \u00edt<a class=\"footnote\" title=\"'nhi ho\u1ea1n th\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9 chi qu\u1ea3': ch\u1eef 'qu\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'khoan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 c\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1806-15\" href=\"#footnote-1806-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, n\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi th\u0103ng gi\u00e1ng b\u1ed5 sung v\u00e0o b\u1eadc cao, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ed1 ti\u1ec1n ph\u00e2n ph\u1ed1i, ng\u01b0\u1eddi m\u1ec7t m\u1ecfi ki\u1ec7t qu\u1ec7, l\u00e0m sao ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng n\u1ed5i! Vi\u1ec7c n\u00e0y g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 t\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m c\u00f3 m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t x\u1ea5u, nh\u01b0ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi lao d\u1ecbch l\u00e0 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, ti\u1ec1n tr\u1ee3 gi\u00fap kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, th\u00ec ti\u1ec1n tr\u1ee3 gi\u00fap kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 thu\u1ebf c\u00f3 th\u1eddi gian ho\u00e3n l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'\u1ef7 c\u00e1c': ch\u1eef '\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1806-16\" href=\"#footnote-1806-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, gi\u1ea3m b\u1edbt. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 m\u00f9a thu hai v\u1ee5, n\u00f4ng d\u00e2n ch\u1ec9 c\u00f3 t\u01a1 l\u1ee5a, l\u00faa m\u1ea1ch, th\u00f3c g\u1ea1o, nh\u01b0ng ph\u00e1p tr\u1ee3 gi\u00fap \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, n\u00ean ph\u1ea3i t\u00f9y th\u1eddi b\u00e1n \u0111\u1ed5i, b\u1ecb th\u00fac \u00e9p b\u1edfi th\u1eddi h\u1ea1n, gi\u00e1 c\u1ea3 t\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd r\u1ea5t r\u1ebb. Gi\u1ea3 s\u1eed cho ph\u00e9p d\u00f9ng v\u1eadt thay ti\u1ec1n, c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 t\u1ec7 n\u1ea1n b\u1ecb tr\u1ea3 l\u1ea1i, \u1ee9 \u0111\u1ecdng v\u00e0 nh\u1edd v\u1ea3 xin x\u1ecf. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 s\u00e1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Hai lo\u1ea1i thu\u1ebf c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n mua b\u00e1n, vay m\u01b0\u1ee3n, danh m\u1ee5c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, d\u00f9 kh\u00f4ng g\u1eb7p thi\u00ean tai, c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f3 \u0111\u1ee7 chi ph\u00ed c\u00f4ng t\u01b0, l\u1ea1i c\u00f2n thu th\u00eam ti\u1ec1n d\u1ecbch v\u1ee5, v\u00e9t c\u1ea1n c\u1ee7a c\u1ea3i, e r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n vui v\u1ebb m\u00e0 ch\u1ecbu l\u00e0m n\u00f4ng n\u1eefa. S\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m s\u00fat, nh\u1eb9 th\u00ec b\u1ecf \u0111i l\u00e0m th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, l\u00e0m kh\u00e1ch h\u1ed9, l\u00e0m k\u1ebb du th\u1ee7 du th\u1ef1c, ho\u1eb7c cha m\u1eb9 anh em kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ea3o b\u1ecdc nhau, vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, sa s\u00fat th\u00e0nh h\u1ed9 ngh\u00e8o; n\u1eb7ng th\u00ec t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 b\u1ea3y.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng k\u1ebb may m\u1eafn l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt, thu h\u01b0 danh l\u1edbn, nh\u01b0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft thu g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u01b0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft thu g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 ti\u1ec1n, c\u00f9ng s\u00e1ch \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b ch\u00e9p 'thu' l\u00e0 'khoa thu', \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a 65\/8 ch\u00e9p l\u00e0 'khoa', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340 truy\u1ec7n L\u01b0u Ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ed9i khoa'. Nghi ng\u1edd thi\u1ebfu ch\u1eef 'khoa'.\" id=\"return-footnote-1806-17\" href=\"#footnote-1806-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, mu\u1ed1n t\u1ef1 l\u1eadp c\u00f4ng m\u00e0 khi\u1ebfn qu\u1ed1c gia ph\u1ea3i ch\u1ecbu ti\u1ebfng b\u00f3c l\u1ed9t. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 t\u00e1m.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e3 l\u00e0 d\u00e2n th\u00ec ph\u1ea3i ph\u1ee5c d\u1ecbch cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1. Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c ph\u00e2n c\u00f4ng \u1edf h\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n, lu\u00e2n phi\u00ean thay \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng d\u1ecbch v\u1ee5 l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ea1ng tr\u00ean, nhanh nh\u1ea5t c\u0169ng ph\u1ea3i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m m\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t m\u1ed9t l\u1ea7n, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u1ecbch v\u1ee5 nh\u1ecf, th\u00ec th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m m\u1edbi l\u1ea1i ph\u00e2n c\u00f4ng m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay b\u1eaft \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n chung, quan t\u1ef1 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn<a class=\"footnote\" title=\"Nay b\u1eaft \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n chung, quan t\u1ef1 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, 'quan t\u1ef1 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a 65\/8 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-18\" href=\"#footnote-1806-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu ti\u1ec1n thu\u00ea kh\u00f4ng cao th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, kh\u00f4ng th\u1ea5p th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3<a class=\"footnote\" title=\"kh\u00f4ng th\u1ea5p th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-19\" href=\"#footnote-1806-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>; n\u1ebfu th\u1ea5p th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f3 thi h\u00e0nh, n\u1ebfu cao th\u00ec d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 ch\u00edn.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c d\u1ecbch ph\u1ea3i d\u00f9ng h\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng, v\u00ec c\u00f3 t\u00e0i s\u1ea3n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u00ec t\u1ef1 tr\u1ecdng, t\u00ednh ch\u1ea5t th\u1eadt th\u00e0 th\u00ec \u00edt l\u1eeba d\u1ed1i, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tuy c\u00f3 t\u00ean thay th\u1ebf, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Nay \u0111\u00e3 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, e r\u1eb1ng ch\u1ec9 thu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, l\u1eeba \u0111\u1ea3o, th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd kho t\u00e0ng, tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5, v\u1eadn chuy\u1ec3n, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i s\u1ea3n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng t\u1eadn t\u00e2m gi\u1eef g\u00ecn, m\u00e0 c\u00f2n e r\u1eb1ng t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd b\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng, vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1ed9i \u00e1n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 cung th\u1ee7, k\u1ef3 tr\u00e1ng, th\u1eeba ph\u00f9, t\u00e1n t\u00f2ng, th\u1ee7 l\u1ef1c, t\u01b0 l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"T\u01b0 l\u1ea1i, ch\u1eef 'lo\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ed1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177 thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a Ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1806-20\" href=\"#footnote-1806-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 b\u1eaft gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, ph\u00e1t h\u00e0nh v\u0103n th\u01b0, \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec e r\u1eb1ng g\u1eb7p gi\u1eb7c s\u1ebd c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecf ch\u1ea1y, nh\u00e2n vi\u1ec7c s\u1ebd c\u00f3 h\u00e0nh vi qu\u1ea5y r\u1ed1i, l\u1ee3i d\u1ee5ng v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i, kh\u00f4ng ng\u00e0y n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c h\u1ea1i th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 lay \u0111\u1ed9ng, c\u1ee7a c\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u th\u00f4ng m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea1n ki\u1ec7t. V\u1edbi ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n c\u1ee7a th\u1ea7n, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u00e3 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f2n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u d\u00e2n ch\u00fang b\u00e0n t\u00e1n l\u1edbn h\u01a1n m\u00e0 th\u1ea7n ch\u01b0a d\u00e1m n\u00f3i, th\u00ec c\u00f2n bi\u1ebft bao nhi\u00eau n\u1eefa!<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u r\u1ed9ng v\u00e0 suy t\u00ednh s\u00e2u xa. Vi\u1ec7c sai d\u1ecbch trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng g\u00ec n\u1eb7ng n\u1ec1 h\u01a1n vi\u1ec7c nha ti\u1ec1n. Nay ph\u00e1p m\u1edbi c\u1ee7a T\u01b0 n\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3n n\u00f3i r\u1eb1ng, h\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 nha ti\u1ec1n s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1eaft \u0111i sai d\u1ecbch n\u1eefa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ean trong danh s\u00e1ch d\u00e0i v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169, d\u00f9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00e1n r\u01b0\u1ee3u, thu\u1ebf ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u00e0 h\u1ed9 d\u00e2n ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp cho nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n n\u1eb7ng n\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u00e1p n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng h\u1ed9 ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch m\u01b0\u1eddi b\u1eadc v\u1ed1n \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ch\u1ecbu mua nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m do quan ph\u1ed1i mua, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng kho\u1ea3n \u0111\u00f3ng g\u00f3p khi c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00f3i, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ph\u00f2ng th\u1ee7 s\u00f4ng ng\u00f2i, th\u00e0nh l\u0169y kh\u1ea9n c\u1ea5p, c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3, nay c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, quan l\u1ea1i d\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho nha ti\u1ec1n, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng sai d\u1ecbch, nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 kh\u00f4ng h\u1ebft, l\u00e0m thi\u1ec7t h\u1ea1i s\u1ed1 th\u1ef1c c\u1ee7a quan. Nay quan t\u1ef1 thu, d\u00f9ng gi\u00e1 t\u01b0 \u0111\u1ec3 b\u00e1n, th\u00ec s\u1ed1 thu nh\u1eadp ch\u1eafc ch\u1eafn nhi\u1ec1u h\u01a1n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 nha ti\u1ec1n ph\u1ea3i l\u00e0m<a class=\"footnote\" title=\"l\u1ea1i n\u1eefa, nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 nha ti\u1ec1n ph\u1ea3i l\u00e0m '\u1ee9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1806-21\" href=\"#footnote-1806-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, quan s\u1ebd c\u1eaft gi\u1ea3m, l\u00e0m sao kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e3ng ph\u00ed nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 chi tr\u1ea3 h\u1eadu h\u0129nh h\u01a1n, th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd vui v\u1ebb l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng sai d\u1ecbch cho h\u01b0\u01a1ng h\u1ed9 m\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c h\u1ea1i d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111em ph\u00e1p n\u00e0y, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan b\u00e0n b\u1ea1c t\u00ecm hi\u1ec3u chi ti\u1ebft, n\u1ebfu s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u1eeb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u01b0\u1eddng c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3 cho vi\u1ec7c thu\u00ea nha ti\u1ec1n v\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng, th\u00ec xin so\u1ea1n th\u1ea3o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 theo d\u00f5i, trong v\u00f2ng hai ba n\u0103m, n\u1ebfu th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i, th\u00ec vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch c\u00e1c ph\u00e1p d\u1ecbch kh\u00e1c s\u1ebd kh\u00f4ng kh\u00f3. Ch\u1ec9 c\u00f3 ph\u00e1p tr\u1ee3 ti\u1ec1n, th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u00fac cho thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh, s\u00e1ng t\u1ea1o ch\u1ebf \u0111\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u1eeb t\u1eeb m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u1ea5p g\u00e1p, hu\u1ed1ng chi mu\u1ed1n t\u1eeb trong kinh k\u1ef3 ra \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n c\u1ea3, \u0111\u1ec1u thu ti\u1ec1n nh\u01b0 nhau, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 thu\u1ebf n\u1eb7ng, l\u1ea1i mu\u1ed1n g\u1ea5p r\u00fat ho\u00e0n th\u00e0nh, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m sao t\u1ef1 to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ec7 h\u1ea1 sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c n\u00e0y!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b ch\u1ec9 n\u00f3i H\u1ed9i n\u00f3i v\u1ec1 n\u0103m \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ee3 d\u1ecbch, Ch\u00ed n\u00f3i v\u1ec1 m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p d\u1ecbch, xin b\u00e3i b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5, \u0110\u1ed9 chi lang trung V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n. Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khu m\u1eadt vi\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn T\u00e2y th\u1ea9m quan, mu\u1ed1n sai Kh\u1eafc Th\u1ea7n l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch cho l\u00e0 \u0111\u00fang, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng kinh l\u01b0\u1ee3c ty xem x\u00e9t, n\u1ebfu gi\u1eb7c mang qu\u00e2n l\u1edbn x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec theo quy \u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc sau, l\u1ec7nh cho c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi chuy\u00ean t\u00e2m ph\u00f2ng th\u1ee7, ngo\u00e0i s\u1ed1 qu\u00e2n c\u1ea7n gi\u1eef l\u1ea1i, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed9i qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1ef1 gi\u1eb7c, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 qu\u00e2n l\u1ef1c ph\u00e2n t\u00e1n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1.<\/p>\n<p>[17] Trung th\u01b0 h\u00ecnh ph\u00f2ng t\u00e2u: <i>&#8220;Quan t\u01b0\u1eddng ph\u00fac c\u1ee7a H\u00ecnh b\u1ed9 n\u1ebfu ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c n\u01a1i x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang, m\u1ed7i t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch; n\u1ebfu b\u1ecf s\u00f3t vi\u1ec7c x\u00e9t l\u1ea1i c\u00f4ng v\u1ee5, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, t\u00edch l\u0169y \u0111\u1ebfn b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi th\u00ec b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri Th\u00e1i ch\u00e2u \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu s\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 tr\u00ed s\u0129. Tu v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Ph\u00f9ng Kinh c\u1ed1 xin gi\u1eef l\u1ea1i, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tu n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a H\u00e0n K\u1ef3, coi K\u1ef3 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i trung th\u00e0nh c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gh\u00e9t vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, thay \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tu l\u00e0m quan ng\u00f4n s\u1ef1, ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3i vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;X\u00e9t vi\u1ec7c l\u00e0m sau n\u00e0y c\u1ee7a \u00f4ng ta, so v\u1edbi t\u00e2m \u00fd tr\u01b0\u1edbc kia, th\u00ec e r\u1eb1ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec t\u00e2m \u00fd c\u1ee7a c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu Tu r\u1eddi ch\u1ee9c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u1eaft s\u1ebd l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m l\u00fd do b\u00e0n t\u00e1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eebng tr\u00e1i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ea7u danh ti\u1ebfng v\u1edbi d\u00e2n, l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u00e1ng lo sao? Tu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Tri Thanh ch\u00e2u r\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed1t.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, cho m\u1ed9t ch\u00e2u th\u00ec l\u00e0m h\u1ecfng m\u1ed9t ch\u00e2u, \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec a dua theo th\u00f3i t\u1ee5c, l\u00e0m h\u1ecfng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1eaft gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec?&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[19] D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i n\u00f3i: <i>&#8220;Nay c\u00e1c c\u1ef1u th\u1ea7n xin v\u1ec1 h\u01b0u ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u1ea9y ra ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a gi\u00e0, Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n 63 tu\u1ed5i, L\u00e3 H\u1ed1i 58 tu\u1ed5i, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu 65 tu\u1ed5i m\u00e0 v\u1ec1 h\u01b0u, Ph\u00fa B\u1eadt 68 tu\u1ed5i b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i xin ngh\u1ec9 b\u1ec7nh, T\u01b0 M\u00e3 Quang, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o \u0111\u1ec1u 50 tu\u1ed5i m\u00e0 xin nh\u00e0n t\u1ea3n, b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Hai ch\u1ebf thi\u1ebfu nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u01b0\u1eddng, b\u1ec7 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho l\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0ng ph\u1ea3i c\u00f3 n\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3ng (b\u1ec7), m\u00f3ng m\u1edbi \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e0 (r\u01b0\u1eddng), x\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9t, th\u00ec nh\u00e0 m\u1edbi th\u00e0nh. N\u1ebfu l\u1ea5y \u0111\u1ea5t b\u1ea9n l\u00e0m n\u1ec1n, \u0111\u00e1 m\u1ee5c l\u00e0m m\u00f3ng, g\u1ed7 m\u1ee5c l\u00e0m c\u1ed9t v\u00e0 x\u00e0, th\u00ec nh\u00e0 s\u1ebd \u0111\u1ed5!&#8221;<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[20] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Nam giao l\u1ec5 nghi s\u1ee9, th\u1ea5y xa gi\u00e1 \u0111i qua \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i kh\u00e1m x\u00e9t t\u00ean, r\u1ed3i m\u1edbi ra v\u00e0o, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec7 c\u0169 khi thi\u00ean t\u1eed xu\u1ea5t chinh, \u0111\u1ea1i gi\u00e1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9ng th\u00ec l\u1ec5 kh\u00f4ng thi\u1ebfu g\u00ec. Khi v\u00e0o c\u1eeda C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i Mi\u1ebfu, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m l\u1ec5 kh\u00e1m t\u00ean, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho quan L\u1ec5 b\u1ed9 kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 vi\u1ec7n xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ea1i t\u1ebf, \u0111i qua c\u1eeda Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c, C\u1ea3nh Linh cung v\u00e0 Th\u00e1i Mi\u1ebfu, ra v\u00e0o \u0111\u1ec1u kh\u00e1m t\u00ean; c\u1eeda Nam Hu\u00e2n v\u00e0o th\u00ec kh\u00e1m, ra th\u00ec kh\u00f4ng; c\u00f2n c\u1eeda V\u0103n \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n v\u00e0 khi th\u00e2n h\u00e0nh giao t\u1ebf ra v\u00e0o c\u1eeda Chu T\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00e1m \u1ea5n. X\u00e9t k\u1ef9 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00e1m \u1ea5n, t\u1ee9c l\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u1ec7 giao ng\u01b0 ph\u00f9, khai b\u1ebf ph\u00f9 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, d\u00f9ng khi xa gi\u00e1 \u0111i qua cung \u0111i\u1ec7n v\u00e0 c\u1eeda th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 nghi\u00eam ph\u00f2ng t\u00f4n qu\u00fd v\u00e0 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00e1m t\u00ean kh\u00f4ng r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 d\u00f9ng khi xu\u1ea5t chinh, \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf cung mi\u1ebfu e kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p, th\u1eadt n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. C\u00f2n cung \u0111i\u1ec7n, c\u1eeda th\u00e0nh v\u00e0 Th\u00e1i Mi\u1ebfu khi xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn trai gi\u1edbi, xin \u0111\u1ec1u kh\u00e1m \u1ea5n. Ri\u00eang C\u1ea3nh Linh cung ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u00edt l\u00e2u \u0111\u1ec3 d\u00e2ng h\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng xin kh\u00f4ng d\u00f9ng kh\u00e1m \u1ea5n.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[21] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c T\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e1nh v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng c\u00f9ng L\u00fd Kh\u1eafc Trung m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u00f3n qu\u00e2n Phi\u00ean, h\u1ee3p s\u1ee9c c\u1ed1 th\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c T\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e1nh v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u1ebfn h\u1ee3p s\u1ee9c c\u1ed1 th\u1ee7. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 334, truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng ch\u00e9p: 'Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, Qu\u1ea3ng ch\u1ec9 c\u1ed1 th\u1ee7, r\u0103n b\u1ea3o qu\u00e2n s\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 bi\u1ebfn th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh \u0111\u1ed9ng.' B\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c ch\u00e9p 'T\u00e2y th\u00e0nh' l\u00e0 'T\u00e2y v\u1ef1c', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1806-22\" href=\"#footnote-1806-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh, H\u00e1c Duy L\u1eadp, T\u1ea9u m\u00e3 L\u00fd Nguy\u00ean Kh\u1ea3i chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef tr\u1ea1i, Tr\u1ea1i ch\u1ee7 T\u00e2y C\u1ed1c l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Ng\u01b0ng ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00e2m Qu\u1ea3ng ban th\u01b0\u1edfng 200 l\u1ea1ng b\u1ea1c, Nh\u1eadm Ho\u00e0i Ch\u00ednh, H\u00e1c Duy L\u1eadp m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3m 2 n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, L\u00fd Nguy\u00ean Kh\u1ea3i gi\u1ea3m 4 n\u0103m, Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Ng\u01b0ng gi\u1ea3m 1 n\u0103m, L\u00fd Kh\u1eafc Trung \u0111\u1ee3i khi t\u1ea5u \u00e1n \u0111\u1ebfn s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9.&#8221;<\/i> Kh\u1eafc Trung l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i v\u00ec l\u1ea5y \u00e1o gi\u00e1p c\u1ee7a gi\u1eb7c T\u00e2y m\u00e0 quan Phi\u00ean \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb, n\u00ean b\u1ecb h\u1eb7c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Kh\u1eafc Trung x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 7, v\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 6.)<\/i><\/p>\n<p>[22] T\u1ea3 K\u1ef5 K\u1ef5 s\u1ee9, Thi\u1ec7u Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, H\u1ee9a Ch\u00e2u binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m L\u1ec7nh Y\u1ebfn t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi c\u00f3 sai ph\u00e1i t\u1eeb bi\u1ec7t y\u1ebft ki\u1ebfn ho\u1eb7c nh\u00e2n vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn kinh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n, ho\u1eb7c g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5, c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 h\u00e0ng.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, t\u00f4ng th\u1ea5t nh\u1eadn ch\u1ee9c ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 11, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh, gi\u1ecfi vi\u1ec7c, kh\u00f4ng ng\u1ea1i kh\u00f3 nh\u1ecdc, khi t\u1ebf T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u \u0103n th\u1ecbt, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean tr\u00fang gi\u00f3 m\u00e0 ch\u1ebft. Vua sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 d\u1ee5 gia \u0111\u00ecnh, ban th\u01b0\u1edfng 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Th\u1ea9m quan \u0110\u00f4ng vi\u1ec7n ch\u1ee7 b\u1ea1, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Th\u00e1i Di\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Di\u1ec7p c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u l\u1ea1i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho l\u00e0m Gi\u00e1m ty, h\u00e3y th\u1eed xem th\u1ef1c l\u1ef1c. Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y sau n\u00e0y t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ecdng d\u1ee5ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Di\u1ec7p l\u00e0 con c\u1ee7a Th\u00e1i \u0110\u0129nh.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e2n t\u00e0i qu\u00e1 \u00edt, n\u00ean ch\u00fa tr\u1ecdng t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nh\u00e2n t\u00e0i c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0 r\u00e8n luy\u1ec7n. N\u1ebfu v\u1ed9i v\u00e3 theo ph\u00e1p l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng danh, li\u1ec1n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f4ng k\u00edch ng\u0103n tr\u1edf.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu a dua theo th\u00f3i t\u1ee5c, d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m<a class=\"footnote\" title=\"d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u1ee9c', t\u1ed1t h\u01a1n.\" id=\"return-footnote-1806-23\" href=\"#footnote-1806-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ebd c\u00f9ng nhau ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0 bao che, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i trung b\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng ai d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng l\u00e0m ngay? \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do nh\u00e2n t\u00e0i b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt \u0111i.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e2n t\u00e0i. V\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, c\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 l\u1ea5y b\u1ecf v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i phong t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ecdng y\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean. N\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 ch\u1ec9 lo l\u1eafng v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 l\u00e0m hao t\u1ed5n tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n m\u00e0 th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e3y l\u1ea5y vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 nghi\u1ec7m ch\u1ee9ng: vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i l\u00ean, b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1ed9t ng\u00e0y ban ra m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u1ec9 d\u1ee5, t\u1eeb l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o trong th\u00e0nh tr\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u th\u1ea5u su\u1ed1t. Th\u1ebf nh\u01b0ng vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i c\u00e0ng h\u1ecfng h\u01a1n so v\u1edbi l\u00fac ch\u01b0a kinh doanh, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 qu\u00e1 b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf, m\u00e0 b\u1ecf qua nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia h\u00f4m nay c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. M\u1ed1i lo h\u00f4m nay ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec \u0111\u1ea1o qu\u00e2n t\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u1ea1o ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ecb ti\u00eau tr\u1eeb. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a th\u1ea5u hi\u1ec3u h\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ea1o s\u00e1ng su\u1ed1t \u0111\u1ec3 tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi chi\u1ebfu tr\u00ean tr\u1eddi, th\u00ec ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ebd t\u1ef1 tan nh\u01b0 m\u01b0a tuy\u1ebft. Kinh Thi n\u00f3i: &#8216;M\u01b0a tuy\u1ebft r\u01a1i xu\u1ed1ng, g\u1eb7p n\u1eafng th\u00ec tan ch\u1ea3y.&#8217; \u00dd n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu kh\u00f4ng, \u0111\u1ea1o ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ebd l\u1edbn m\u1ea1nh, kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00fd g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m! K\u1ebf s\u00e1ch t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 lo l\u1eafng cho b\u1ec7 h\u1ea1. Kinh Thi n\u00f3i: &#8216;Nh\u01b0 man nh\u01b0 mao, ta v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 lo.&#8217; \u00dd n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00fang.<\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n trong \u300aT\u00f4n Nghi\u00eau t\u1eadp\u300b ph\u1ea7n <i>&#8220;Bi\u00ean c\u01a1 m\u00f4n lu\u1eadn&#8221;<\/i> c\u00f3 n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho t\u00f4ng mi\u1ebfu, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5. L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c ng\u00e0y 20 v\u00e0 26 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 4, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 6; ng\u00e0y 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 5, v\u00e0 ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[25] T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Li\u00eam xin \u0111em ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c c\u1ee7a kho Qu\u1ea3ng Hu\u1ec7 nh\u1eadp v\u00e0o kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh.&#8221;<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[26] Vua ra chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft gi\u1ebft qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, S\u00e1ch Trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ch\u1ee9c H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, ban th\u01b0\u1edfng 500 ngh\u00ecn ti\u1ec1n; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng c\u1ea5p v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n, b\u1ea1c theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha. L\u00fac \u0111\u00f3 m\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00f9a n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c m\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00f9a, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b. \u300aL\u00e2m Hi d\u00e3 s\u1eed\u300b ch\u00e9p: Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a T\u01b0 n\u00f4ng b\u1ea3o c\u00e1c huy\u1ec7n n\u00e2ng h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch. D\u00e2n \u0110\u00f4ng Minh hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i t\u1ed1 c\u00e1o v\u1edbi Ng\u1ef1 s\u1eed. Vua nghe tin kinh ng\u1ea1c, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u0169ng ho\u1ea3ng s\u1ee3. Vua ph\u00ea chu\u1ea9n giao cho Trung th\u01b0: <i>&#8220;D\u00e2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n xu\u1ea5t ti\u1ec1n th\u00ec v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 l\u00e0m d\u1ecbch.&#8221;<\/i> Trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, nh\u1edd \u0111\u00f3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o.<\/i><\/p>\n<p><i>Trung th\u1eeba L\u00fd H\u1ed9i, gi\u00e1n quan T\u00f4n Chu<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u00e1n quan T\u00f4n Chu, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Chu' vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1ecbnh', xem \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 quy\u1ec3n 223, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd th\u00e1ng 5 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u00f4n Chu'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 321 c\u00f3 truy\u1ec7n T\u00f4n Chu, truy\u1ec7n ch\u00e9p: 'V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ph\u00e9p m\u1edbi... T\u00f4n Chu ra s\u1ee9c ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i.' X\u00e9t tri\u1ec1u Th\u1ea7n T\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1n quan n\u00e0o t\u00ean 'V\u1ecbnh', \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 8 ch\u00e9p 38 gi\u00e1n quan c\u00f3 'T\u00f4n Chu', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1806-24\" href=\"#footnote-1806-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a> v\u1eabn cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, v\u00e0 cho r\u1eb1ng ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf. Nh\u01b0ng T\u0103ng B\u1ed1, \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch b\u1ecb d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ed1i h\u1eadn, l\u1ea1i nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua m\u00e0 kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, nghi ng\u1edd l\u1ec7nh \u0110\u00f4ng Minh l\u00e0 Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n x\u00fai gi\u1ee5c d\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1ed1 c\u00e1o. Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n \u0111\u00e3 thuy\u00ean chuy\u1ec3n ch\u1ee9c quan, b\u00e8n sai Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n tra x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e2ng h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p d\u00e2n h\u1ed9, nh\u00e2n \u0111\u00f3 b\u1eaft t\u1ed9i Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n t\u1eebng nh\u00e2n ti\u1ec7c \u0111\u1ed3ng thi\u00ean ti\u1ebft m\u00e0 l\u1ea5y c\u1ee7a ngo\u00e0i gi\u1edbi, c\u00f2n c\u00f3 m\u1ea5y vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 t\u00e2u l\u00ean, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ea5t m\u1eebng, l\u1eadp ng\u1ee5c \u0111\u1ec3 x\u00e9t t\u1ed9i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o r\u1ed3i m\u1edbi ph\u00e1t gi\u00e1c s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1ec3 th\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c, Vua c\u0169ng ng\u01b0ng vi\u1ec7c, l\u1ea1i ph\u00ea chu\u1ea9n giao cho Trung th\u01b0: <i>&#8220;Ch\u1ec9 x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e2ng h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ecfi.&#8221;<\/i> Trong ngo\u00e0i nghe tin, \u0111\u1ec1u ca ng\u1ee3i \u0111\u1ee9c nh\u00e2n th\u00e1nh c\u1ee7a Vua. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng vui, l\u1ea1i gi\u1eef k\u00edn vi\u1ec7c n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6 n\u0103m T\u00e2n H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u1ed9i nh\u00e2n, gia n\u00f4 c\u1ee7a T\u00e0o D\u1eadt \u0103n tr\u1ed9m v\u00e0ng \u0111\u00e1ng t\u1ed9i \u0111i \u0111\u00e0y hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, gi\u1ea3m xu\u1ed1ng \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, Vua nh\u00ecn Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1eeda Ho\u00e0nh \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng hai m\u01b0\u01a1i, \u0111\u00e3 tuy\u00ean ch\u1ec9 cho C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u00e1nh m\u01b0\u1eddi t\u00e1m.&#8221;<\/i> N\u00f3i \u0111i n\u00f3i l\u1ea1i, Vua cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb n\u0103m th\u1ee9 4 tr\u1edf \u0111i, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t L\u00e2m Hi n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, nay ch\u00fa th\u00edch \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. T\u00f4n Chu t\u1eeb gi\u00e1n vi\u1ec7n ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ea3i Ch\u00e2u, v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 5, c\u00f3 l\u1ebd theo l\u1eddi xin c\u1ee7a T\u00f4n Chu, kh\u00f4ng nghe n\u00f3i T\u00f4n Chu b\u00e0n vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ee3 d\u1ecbch, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, ch\u1ee9c B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan, ki\u00eam \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed T\u1ea7n ch\u00e2u T\u00e2y l\u1ed9 Phi\u00ean b\u1ed9 v\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch ty, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ec7nh cho th\u1ea7n chi\u00eau n\u1ea1p c\u00e1c h\u1ed9 sinh s\u1ed1ng g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0o c\u01b0 tr\u00fa trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n. Nay th\u1ea7n \u0111\u00e3 v\u00e2ng chi\u1ebfu v\u1ec1 kinh, nh\u01b0ng s\u1ee3 r\u1eb1ng sau khi th\u1ea7n r\u1eddi nhi\u1ec7m s\u1edf, c\u00e1c h\u1ed9 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, g\u00e2y ra m\u1ed1i lo n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi. Nh\u1eefng h\u1ed9 sinh s\u1ed1ng trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn nh\u00e0 H\u00e1n hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do th\u1ea7n chi\u00eau n\u1ea1p. N\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng no \u0111\u1ee7 m\u00e0 v\u1eabn li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do vi\u1ec7c chi\u00eau n\u1ea1p g\u00e2y ra. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00ec t\u1ed9i vu c\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'Thi\u1ec1u' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'Chi\u1ebfu', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 176, ch\u00ed Th\u1ef1c h\u00f3a: 'V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang xu\u1ed1ng l\u00e0m B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan v\u00ec t\u1ed9i vu c\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang.' \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 63-74 c\u0169ng ghi: 'B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan.' \u0110\u1ec1u l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u1ee9.\" id=\"return-footnote-1806-25\" href=\"#footnote-1806-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Sau khi \u0111o \u0111\u1ea1c l\u1ea1i, m\u1edbi bi\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 h\u01a1n 4.000 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ea7n kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i \u0111o\u1ea1t ch\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.&#8221;<\/i> R\u1ed3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nguy\u00ean \u0110\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec? Ch\u1ec9 l\u00e0 h\u1ea1i L\u01b0u H\u01b0\u1edbng m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng k\u1ebb gian t\u00e0 ng\u00e0y nay, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n, nh\u01b0ng t\u1ed9i \u00e1c th\u00ec ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec. Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i trung l\u01b0\u01a1ng c\u00f3 s\u01a1 h\u1edf m\u1edbi d\u00e1m c\u00f4ng k\u00edch, c\u00f2n ng\u00e0y nay h\u1ea1i trung l\u01b0\u01a1ng th\u00ec ch\u1eb3ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i h\u1ecd c\u00f3 s\u01a1 h\u1edf, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n Th\u1ea1ch Hi\u1ec3n. B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eebng tr\u1eebng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ai?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd S\u01b0 Trung b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, n\u00ean V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u00e1ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;S\u01b0 Trung a dua k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec1 tr\u00ean, ph\u00e1 ho\u1ea1i vi\u1ec7c b\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n l\u00e0m, n\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1 ph\u1ea3i gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u00f4ng ta. Tuy nhi\u00ean, trong n\u1ed9i b\u1ed9 l\u1ea1i \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho \u00f4ng ta l\u00e0m quan \u1edf Th\u01b0 ch\u00e2u, ban cho \u0111\u1ea5t t\u1ed1t. C\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00f4 t\u1ed9i m\u00e0 c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t t\u1ed1t x\u1ea5u nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed c\u00f2n n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2u, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n c\u00f2n s\u1ee3 h\u00e3i g\u00ec n\u1eefa!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y nay m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kinh s\u1ee3, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i, c\u00f2n mu\u1ed1n g\u00ec n\u1eefa?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n b\u00e0n v\u1ec1 uy ph\u00fac c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[29] Vua b\u00e0n v\u1ec1 d\u00e2n binh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1t.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p b\u1ecb nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1 ho\u1ea1i, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c? B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n l\u1eadp d\u00e2n binh th\u1eadt l\u00e0 t\u1ed1t, nh\u01b0ng b\u1eaft d\u00e2n l\u00e0m l\u00ednh, h\u00e1 c\u00f3 ai \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n c\u1ea3? Sai quan l\u1ea1i s\u1eafp \u0111\u1eb7t, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eeba l\u00f2ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, ch\u1ec9 v\u00ec m\u1ed9t l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n vi\u1ec7c, th\u00ec mu\u1ed1n l\u1eadp d\u00e2n binh c\u0169ng ch\u01b0a d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, trong c\u00e1i l\u1ee3i l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat h\u1ea1i nh\u1ecf. N\u1ebfu mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui l\u00f2ng, ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i, th\u00ec d\u00f9 th\u00e1nh nh\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c; kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u00e1nh nh\u00e2n, m\u00e0 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ed nh\u01b0 m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3 b\u00faa v\u00e0 vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn nh\u00e0 c\u1eeda kh\u00f4ng b\u1ecb d\u1ed9t n\u00e1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, l\u1ea5y K\u1ef3 v\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o l\u00e0m \u00c1 hi\u1ebfn trong l\u1ec5 Minh \u0110\u01b0\u1eddng, Gia v\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea7n l\u00e0m Tam hi\u1ebfn, kh\u00f4ng ki\u00eam nhi\u1ebfp ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. V\u00ec quan L\u1ec5 nghi s\u1ee9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m Ch\u00ed \u0110\u1ea1o th\u1ee9 hai, trong l\u1ec5 Nam Giao, Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed l\u00e0m \u00c1 hi\u1ebfn, Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Chung hi\u1ebfn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ki\u00eam nhi\u1ebfp ch\u1ee9c quan. Nh\u01b0ng m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1ec5 tuy ph\u1ea9m tr\u1eadt \u0111\u00e3 cao, v\u1eabn ki\u00eam nhi\u1ebfp ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Nay \u00c1 hi\u1ebfn trong l\u1ec5 Minh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 c\u1eed Ho\u00e0ng \u0111\u1ec7, kh\u00f4ng n\u00ean ki\u00eam nhi\u1ebfp ch\u1ee9c quan n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] Ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i \u1edf B\u00e2n Ch\u00e2u tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a kh\u00e1c nhau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan l\u1ea1i \u1edf L\u00e2n Ph\u1ee7 v\u00ec \u0111\u1ec3 th\u00e0nh tr\u00ec h\u01b0 h\u1ecfng m\u00e0 b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu s\u1eeda, ri\u00eang B\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0m t\u1ed1t n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh.<\/p>\n<p>[32] Phu nh\u00e2n Hi\u1ec1n Th\u1ecd c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc K\u1ef3 l\u00e0 Chu th\u1ecb t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec gi\u00e0 b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n cho ra ch\u00f9a Ni Khai Th\u00e1nh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, nay \u0111\u00e3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o cung. Xin ban \u01a1n cho c\u00e1c quan s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u h\u1ea1 \u1edf b\u1ea3n v\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o Khu m\u1eadt vi\u1ec7n: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a Chu v\u01b0\u01a1ng, con c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, \u0111\u00e3 tr\u0103m tu\u1ed5i m\u00e0 tai m\u1eaft v\u1eabn tinh t\u01b0\u1eddng, trong cung kh\u00f4ng ai s\u00e1nh b\u1eb1ng. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch nghe theo l\u1eddi xin.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cung nh\u00e2n b\u1ec7nh n\u1eb7ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a ra ch\u00f9a Ni, m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, b\u00e8n \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, sai th\u00e1i y ch\u1eefa b\u1ec7nh, cu\u1ed1i n\u0103m x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u1eefa kh\u1ecfi hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t. T\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u s\u1ed1ng nhi\u1ec1u, Chu th\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. M\u1ed9t n\u0103m sau b\u00e0 m\u1ea5t. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Chu th\u1ecb v\u00e0o cung h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch truy phong l\u00e0m Ng\u1ee5y qu\u1ed1c phu nh\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Ph\u00fa B\u1eadt, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u0169 Ninh qu\u00e2n, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ph\u00e1n Nh\u1eef Ch\u00e2u. Th\u00f4ng ph\u00e1n B\u1ea1c Ch\u00e2u, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng lang trung \u0110\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n, Thi\u00eam th\u01b0 ph\u00e1n quan, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ti\u00eau Ph\u00f3, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1eeb C\u00f4ng C\u1ed5n, Chi s\u1ee9 Th\u1ea1ch Di Canh<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ea1ch Di Canh, ch\u1eef 'Canh' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u01b0\u1eddng', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/36, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 69 Thanh mi\u00eau ph\u00e1p h\u1ea1, b\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 222 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1806-26\" href=\"#footnote-1806-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng 18 ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m l\u1ec7nh, t\u00e1 c\u1ee7a 7 huy\u1ec7n nh\u01b0 V\u0129nh Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay th\u1ebf, v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi, b\u1ecb b\u1eaft giam \u0111i\u1ec1u tra, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p ngh\u1ec9 ph\u00e9p v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Ph\u00fa B\u1eadt t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, xin theo chi\u1ebfu c\u0169 v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng cho, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn Nh\u1eef Ch\u00e2u, nh\u01b0ng v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt, xin mi\u1ec5n k\u00fd t\u00ean v\u00e0o c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf xu\u1ed1ng thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Ph\u00fa B\u1eadt tuy b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng v\u1eabn h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i ph\u00fa qu\u00fd, sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n k\u1ebb gian?&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;X\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u00fang ph\u00e1p. C\u1ed5n v\u00ec tr\u00e1i l\u1ec7nh m\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft, C\u1ed9ng C\u00f4ng v\u00ec gi\u1ea3 v\u1edd cung k\u00ednh m\u00e0 b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y, Ph\u00fa B\u1eadt m\u1eafc c\u1ea3 hai t\u1ed9i n\u00e0y, ch\u1ec9 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. Ph\u00fa B\u1eadt v\u1ed1n t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi khoan dung th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, nay kh\u00f4ng mi\u1ec5n thu\u1ebf, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 c\u00f3 \u00fd g\u00ec.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c kh\u00f4ng mi\u1ec5n thu\u1ebf x\u1ea3y ra ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 2, th\u1ef1c ra l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch vu c\u00e1o.)<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, nh\u00e0 gi\u00e0u l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng l\u00e0m quan. Kh\u00f4ng x\u1ee9ng l\u00e0m quan, d\u00f9 c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ec1 l\u00e0m d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady. D\u00e2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 quan kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f9 c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u1ec1 l\u00e0m d\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Ph\u00e0m m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u00f3 \u0111\u1ee9c, tr\u1eebng tr\u1ecb k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi, Vua ph\u1ee5ng theo \u0111\u1ea1o tr\u1eddi, ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c tr\u1eebng tr\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 7 ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1eddi n\u00f3i, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng ki\u00eang s\u1ee3 g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p: Ph\u00fa B\u1eadt v\u00ec ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 ph\u00e1n Nh\u1eef Ch\u00e2u. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang nh\u1eadt k\u00fd\u300b ch\u00e9p: Tri t\u1ea1p \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Nh\u1eef Ch\u00e2u, kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn ch\u1ee9c, xin v\u1ec1 T\u00e2y Kinh d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh, ngang ng\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng tu\u00e2n chi\u1ebfu ch\u1ec9. L\u1ea1i n\u00f3i: Ph\u00fa B\u1eadt tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng vi\u1ebft th\u01b0 cho L\u01b0u H\u00e3ng xin ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00f3i <i>&#8220;Nguy\u1ec7n \u0111eo v\u00f2ng ng\u1eadm \u1ea5n \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u00e2n \u0111\u1ee9c&#8221;<\/i>. Ph\u00fa B\u1eadt tr\u01b0\u1edbc mu\u1ed1n d\u00f9ng vi\u1ec7c chim mu\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng k\u1ebb c\u1ea7m quy\u1ec1n, nay l\u1ea1i h\u1ed5 th\u1eb9n l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u1ec7 h\u1ea1, n\u00ean giam v\u00e0o ng\u1ee5c, x\u1eed t\u1eed h\u00ecnh. Vua cho r\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i qu\u00e1 \u0111\u1ed9c \u00e1c, b\u1ecf qua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p: L\u01b0u Ch\u00ed l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch ch\u1ee9c Ph\u00fa B\u1eadt, L\u01b0u Ch\u00ed nhi\u1ec1u l\u1ea7n can ng\u0103n, n\u00ean b\u1ecb \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed. Ph\u00fa B\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00fa B\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 222 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, L\u00fd \u0110\u00e0o ch\u00fa c\u00f3 c\u00e2u 'Ph\u00fa B\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' l\u00e0 sai\" id=\"return-footnote-1806-27\" href=\"#footnote-1806-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>. L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: B\u1ea1, U\u00fd, \u0110i\u1ec3n c\u1ea5p<a class=\"footnote\" title=\"\u0110i\u1ec3n c\u1ea5p, ch\u1eef '\u0110i\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'H\u01b0ng', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1806-28\" href=\"#footnote-1806-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a> \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra v\u00ec vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a c\u1ef1u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, h\u00e1 ph\u1ea3i do b\u1ecdn h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh? V\u00ec th\u1ebf, B\u1ea1, U\u00fd tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c x\u00e1. L\u00fac \u0111\u00f3, L\u01b0u Ch\u00ed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m n\u00f3i nh\u1ea5t trong \u0111\u00e0i gi\u00e1n. Chu B\u00e1 D\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: L\u1eddi c\u1ee7a L\u01b0u Ch\u00ed, ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 Gi\u00e1p Tu\u1ea5t \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ph\u1ee7 H\u00e0 Trung t\u00e2u xin ch\u1ec9 huy hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n m\u00e3 v\u00e0 \u00e1o gi\u00e1p. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;L\u1ec7nh cho T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u1ee9ng ph\u00f3, ph\u1ea3i ch\u1ecdn quan bi\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u1ee9ng \u0111\u1ecbch. N\u1ebfu qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u g\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec l\u1ea5y t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u B\u00e2n, Kinh. N\u1ebfu ch\u00e2u B\u00e2n, Kinh l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec l\u1ec7nh cho Th\u00e1i \u0110\u0129nh \u1ee9ng ph\u00f3. \u0110\u0129nh g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u00e2u \u0111\u00e3 bi\u00ean ch\u1ebf kh\u00ed gi\u00e1p cho hai t\u01b0\u1edbng, \u1eaft l\u00e0 \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 chi d\u1ee5ng c\u00f2n d\u01b0, n\u00ean l\u1ec7nh xem x\u00e9t \u1ee9ng ph\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Ho\u00e0n Ch\u00e2u l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ch\u1ea9n m\u1ed9t b\u1eadc, v\u00ec t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a ch\u00e2u Vi cho n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng h\u00f2a. Ph\u1ea1m D\u1ee5c kh\u1eafc minh tr\u00ean m\u1ed9 Ch\u1ea9n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 b\u1ea3o quan bi\u00ean gi\u1edbi ng\u1eebng binh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 ch\u01b0a xin. Kh\u00e1nh su\u00fd V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho \u00f4ng, \u00f4ng nh\u00e2n l\u00fac r\u1ea3nh r\u1ed7i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i d\u1ee5 gi\u1eb7c, gi\u1eb7c v\u00e0o xin h\u00f2a, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n, \u00f4ng m\u1edbi nh\u1eadn v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb t\u1ed9i th\u00f4ng s\u1ee9 v\u1edbi gi\u1eb7c m\u00e0 b\u1ecb \u0111o\u1ea1t ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a su\u00fd \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, su\u00fd cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c khi\u1ebfn gi\u1eb7c xin h\u00f2a l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng, mu\u1ed1n c\u00f3 v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho \u00f4ng, \u00f4ng n\u00f3i: &#8216;Gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u1ecda lo\u1ea1n, y\u00ean d\u00e2n l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a ta. Vi\u1ec7c gi\u1ea3ng h\u00f2a kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f4ng lao, d\u00e1m \u0111\u00e2u nh\u1eadn th\u01b0\u1edfng!&#8217; Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng nh\u1eadn. C\u1ea7n xem vi\u1ec7c c\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a su\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, L\u01b0u Ch\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1ng 5 v\u1eeba qua, d\u00e2n huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh \u0111\u1ebfn t\u01b0 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a t\u1ec3 th\u1ea7n, ho\u1eb7c theo ng\u1ef1a d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o ph\u00e9p tr\u1ee3 d\u1ecbch b\u1ea5t ti\u1ec7n v\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e2ng h\u1ed9 \u0111\u1eb3ng, c\u00f9ng \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00eau oan. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1edb l\u00ean \u0111i\u1ec7n tr\u00ecnh b\u00e0y, b\u1ec7 h\u1ea1 sai Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c th\u0103ng gi\u00e1ng h\u1ed9 \u0111\u1eb3ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay th\u1ea7n th\u1ea5y Tri\u1ec7u T\u1eed K\u1ef7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ed1 c\u00e1o Tri huy\u1ec7n Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n khi t\u1ea1i nhi\u1ec7m \u0111\u00e3 vay m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n c\u00f4ng, c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 mua r\u01b0\u1ee3u l\u00e0ng nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, mua s\u1eafm \u0111\u1ed3 d\u00f9ng cho phu d\u1ecbch. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y giao cho ty x\u00e9t h\u1ecfi, th\u1ea7n cho l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p d\u1ecbch, \u00fd mu\u1ed1n c\u00f4ng b\u1eb1ng cho d\u00e2n, n\u1ebfu d\u00e2n th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i h\u1ea1i, sao c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd n\u00f3i?<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi d\u00e2n \u1edf kinh \u0111\u00f4, may \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf g\u1ea7n n\u01a1i thi\u00ean t\u1eed, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y. T\u1eeb g\u1ea7n suy xa, t\u1eeb m\u1ed9t suy ra v\u1ea1n, th\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng d\u00e2n \u1edf b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, xa x\u00f4i c\u00e1ch tr\u1edf, d\u00f9 c\u00f3 ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i<a class=\"footnote\" title=\"'n\u00f3i' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee7', theo \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u00fd v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1806-29\" href=\"#footnote-1806-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 gi\u00e1m ty, \u0111\u1ec1 c\u1eed ty ng\u0103n tr\u1edf, mu\u1ed1n k\u00eau oan c\u0169ng kh\u00f3. Nay l\u1ea1i v\u00ec d\u00e2n kinh \u0111\u00f4 k\u00eau oan m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u00e0 kh\u1eafc l\u1ea1i tr\u00e1ch c\u1ee9 quan huy\u1ec7n, cho l\u00e0 kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean b\u1edbi m\u00f3c vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9, li\u1ec1n thi h\u00e0nh. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng d\u00e2n \u1edf xa s\u1ebd nghi ng\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n b\u1ecbt mi\u1ec7ng thi\u00ean h\u1ea1, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec d\u00e2n s\u1ef1 s\u1ebd l\u1ea5y Gi\u1ea3 Phi\u1ec1n l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, tranh nhau b\u1eaft b\u1edb d\u00e2n \u0111\u1ec3 ng\u0103n h\u1ecd n\u00f3i, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c<a class=\"footnote\" title=\"'bi\u1ebft' nguy\u00ean thi\u1ebfu ch\u1eef 'h\u1ef7', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-30\" href=\"#footnote-1806-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xem trong \u300aBi\u00ean s\u1eafc ti\u1ebft v\u0103n\u300b, ty \u00e1n s\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1 c\u00e1o thu\u1ed9c h\u1ea1 sau khi h\u1ecd \u0111\u00e3 r\u1eddi nhi\u1ec7m, d\u00f9 c\u00f3 th\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng x\u00e9t; n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, d\u00f9 \u0111\u00e3 r\u1eddi nhi\u1ec7m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o<a class=\"footnote\" title=\"'t\u1ed1 c\u00e1o' nguy\u00ean thi\u1ebfu ch\u1eef 'lu\u1eadn', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-31\" href=\"#footnote-1806-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c vi\u1ec7c b\u1ecb l\u1ed9, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Khi T\u1eed K\u1ef7 x\u00e9t vi\u1ec7c \u1edf huy\u1ec7n, Phi\u1ec1n \u0111\u00e3 r\u1eddi nhi\u1ec7m, T\u1eed K\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc h\u1ecfi thu\u1ed9c h\u1ea1, l\u1ea1i d\u1ee5 d\u1ed7 l\u1ea1i s\u1eed, d\u00f9 Phi\u1ec1n c\u00f3 tham nh\u0169ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o ho\u1eb7c vi\u1ec7c b\u1ecb l\u1ed9, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng n\u00ean x\u00e9t, m\u00e0 T\u1eed K\u1ef7 d\u00e1m l\u00e0m b\u1eady, v\u00ec T\u1eed K\u1ef7 \u0111ang l\u1ea5y s\u1ef1 h\u00e0 kh\u1eafc \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, ra s\u1ee9c thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi c\u1ee7a Ty N\u00f4ng, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u00e9p d\u00e2n theo l\u1ec7nh, mong l\u1eadp c\u00f4ng, s\u1ee3 d\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ee5c s\u1ebd l\u00e0m r\u1ed1i vi\u1ec7c, n\u00ean l\u1eadp oai \u0111\u1ec3 d\u1ecda d\u00e2n, vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 x\u00e9t l\u1ea1i, mu\u1ed1n khi\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 quan l\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ee3 t\u1ed9i tr\u00e1nh h\u1ecda, ng\u0103n ch\u1eb7n d\u00e2n ch\u00fang, kh\u00f4ng cho h\u1ecd n\u00f3i \u0111\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 Phi\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 h\u1ed9 trong b\u1ea3ng c\u1ee7a Ty N\u00f4ng \u0111\u1ec3 thu ti\u1ec1n tr\u1ee3 d\u1ecbch, n\u00e2ng h\u1ea1ng h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng trong huy\u1ec7n t\u1ecbch l\u00ean 1.000 h\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ed1 trong b\u1ea3ng, t\u1ed9i n\u00e0y \u0111\u00e1ng tr\u1ecb, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u00e1nh ch\u1ec9 ch\u1ec9 x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'vi\u1ec7c' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-32\" href=\"#footnote-1806-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1ecb t\u1ed9i n\u00e0y c\u1ee7a Phi\u1ec1n, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c x\u00e9t sau khi r\u1eddi nhi\u1ec7m, xin theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt kh\u00f4ng h\u1ecfi. M\u01b0\u1ee3n Phi\u1ec1n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i nghi ng\u1edd c\u1ee7a d\u00e2n b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng c\u1ea5m d\u00e2n n\u00f3i, th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec Phi\u1ec1n. Nh\u01b0 T\u1eed K\u1ef7 gi\u1eef ch\u1ee9c \u00e1n s\u00e1t \u0111\u00e3 l\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng nghe t\u1ed1 c\u00e1o Phi\u1ec1n, nay l\u1ea1i v\u00ec t\u00ecnh ri\u00eang vi ph\u1ea1m s\u1eafc c\u1ea5m, x\u00e9t t\u00e2m \u00fd, th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 hi\u1ec3m \u0111\u1ed9c, xin giao l\u1ea1i x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1eeba bi\u1ec7n gi\u1ea3i cho T\u1eed K\u1ef7, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c quan gi\u00e1m s\u00e1t, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e0n h\u1eb7c nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Phi\u1ec1n. D\u00f9 Phi\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00ec nghe theo \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 tham nh\u0169ng, nh\u01b0ng c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed c\u1ee7a h\u1eafn b\u1ea5t t\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng. Nay \u0111\u00e3 b\u1ea5t t\u00e0i nh\u01b0 th\u1ebf, l\u1ea1i ph\u1ea1m ph\u00e1p, m\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u1ea1i ch\u1ecdn d\u00f9ng, cho l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed n\u00ean n\u00f3i. Ch\u00ed ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, l\u1ea1i \u0111\u00e0n h\u1eb7c K\u1ef7, ng\u01b0\u1eddi tu\u00e2n th\u1ee7 ph\u00e1p lu\u1eadt, cho l\u00e0 si\u1ec3m n\u1ecbnh, kh\u1eafc nghi\u1ec7t. K\u1ef7 \u0111\u00e0n h\u1eb7c V\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1ee5ng ch\u1ea1m \u0111\u1ec1u l\u00e0 quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 h\u1eafn kh\u00f4ng si\u1ec3m n\u1ecbnh. Nay h\u1eafn l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng, l\u1ea1i b\u1ecb g\u1ecdi l\u00e0 si\u1ec3m n\u1ecbnh, kh\u1eafc nghi\u1ec7t; k\u1ebb l\u1eeba d\u1ed1i, b\u1ea5t ch\u00ednh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 trung thu\u1ea7n, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi Ph\u00fa B\u1eadt b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, D\u01b0\u01a1ng H\u1ed9i so\u1ea1n t\u1edd chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>&#8220;B\u1eadt, tr\u1eddi ban cho t\u00ednh trung thu\u1ea7n.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch r\u1ea5t gi\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean nh\u00e2n chuy\u1ec7n c\u1ee7a K\u1ef7 m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean Vua.<\/p>\n<p>[37] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;N\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh, Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u1edf hai l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh \u0111\u00e3 chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u00edt nh\u00e2n h\u1ed9 t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, lo r\u1eb1ng c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Ph\u1ed5 K\u1ebft L\u1eb7c O\u00e1t, v\u00ec H\u01b0\u1edbng b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch n\u00ean c\u00e1c n\u01a1i kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u l\u00ean n\u1eefa, khi\u1ebfn h\u1ecd ngh\u00e8o kh\u1ed5, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, l\u00e0m tr\u00e1i v\u1edbi \u00e2n t\u00edn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e0 t\u1ed9c lo\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ee3i t\u00e2u l\u00ean r\u1ed3i s\u1ebd h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai l\u1ed9 b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00f2n s\u1ed1ng hay \u0111\u00e3 ch\u1ebft, an tr\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a c\u01a1 nghi quan c\u00e1c l\u1ed9, c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;Du ngo\u1ea1n, y\u1ebfn ti\u1ec7c, th\u00e2n m\u1eadt qu\u00e1 m\u1ee9c, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec7u Ti\u1ebft t\u1eebng l\u00e0m c\u01a1 nghi quan, nay l\u00e0m t\u01b0\u1edbng \u1edf Phu Di\u00ean, s\u1ee3 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u00fd c\u1ee7a \u00f4ng ta, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i m\u1ea5y ch\u1eef n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Ti\u1ebft d\u00e2ng t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp bi\u00ean ph\u00f2ng, Vua \u0111\u01b0a cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xem, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00e2u c\u1ee7a Ti\u1ebft r\u1ea5t t\u1ed1t. Nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n k\u1ebf s\u00e1ch, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, khanh c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean b\u1ea3o \u00f4ng ta.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>(An Th\u1ea1ch vi\u1ebft th\u01b0 cho Ti\u1ebft, nay c\u00f2n l\u01b0u trong &#8220;T\u1eadp&#8221;.)<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, ch\u1ee9c B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u1ea7n ch\u00e2u T\u00e2y l\u1ed9 Phi\u00ean b\u1ed9 v\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch ty, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang.<\/p>\n<p>(V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ef1 thu\u1eadt l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c nh\u01b0 sau:<\/p>\n<blockquote><p><i>&#8220;Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng d\u1ecdc theo v\u00f9ng \u0111\u1ea5t V\u1ecb, L\u00fd S\u01b0 Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi Thi\u1ec1u, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 b\u1ecb c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n x\u00fai gi\u1ee5c, b\u00e8n ra s\u1ee9c ng\u0103n c\u1ea3n Thi\u1ec1u, t\u00e2u r\u1eb1ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c Ngu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t, l\u1ec7nh cho \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh \u0111o \u0111\u1ea1c, th\u00ec b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t. Do \u0111\u00f3, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, Ph\u00f9ng Kinh c\u00f9ng c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n ra s\u1ee9c c\u00f4ng k\u00edch Thi\u1ec1u, cho r\u1eb1ng \u00f4ng ta l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 g\u00e2y r\u1ed1i, c\u00f2n H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1ed1n gh\u00e9t Thi\u1ec1u, l\u1ea1i c\u00f9ng S\u01b0 Trung t\u00e2u r\u1eb1ng Thi\u1ec1u d\u1eabn d\u1ee5 t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng g\u00e2y r\u1ed1i bi\u00ean gi\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi tra h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c g\u00e2y r\u1ed1i bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng do V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, m\u00e0 Thi\u1ec1u c\u00f9ng Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng, c\u00f2n vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c l\u00e0m lo\u1ea1n l\u00e0 do T\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ed1i x\u1eed b\u1ea5t c\u00f4ng v\u1edbi t\u1ed9c Th\u00e1c Th\u1ea1c.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, m\u00e0 S\u01b0 Trung v\u00e0 B\u1ea3o tr\u01b0\u1edbc sau t\u00e2u b\u00e1o l\u1eeba d\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i sai Tr\u1ea7m Kh\u1edfi \u0111i \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Thi\u1ec1u. Kh\u1edfi t\u00e2u, n\u1eafm r\u00f5 vi\u1ec7c S\u01b0 Trung v\u00e0 B\u1ea3o l\u1eeba d\u1ed1i, ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i ng\u00e0y sau m\u1edbi tr\u00ecnh l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i thay cho S\u01b0 Trung: <i>&#8220;Bi\u00ean t\u01b0\u1edbng thu gi\u1eef chi\u1ebfu l\u1ec7nh kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, n\u00ean t\u00e2u xin; thu gi\u1eef kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u00f4 t\u1ed9i? Gi\u1ea3 s\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1c \u00fd, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9, hu\u1ed1ng chi chi\u1ebfu l\u1ec7nh b\u1ecb thu gi\u1eef, \u00e1c \u00fd l\u1ea1i nh\u1eb1m h\u1ea1i vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00e2u b\u00e1o l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 b\u1ea5t k\u00ednh, sao c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 giao ch\u1ee9c bi\u00ean t\u01b0\u1edbng, n\u00ean tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ho\u00e0n th\u00e0nh. Nay b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u g\u00e2y r\u1ed1i th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f3.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tuy \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 sai l\u00e0m c\u01a1 nghi, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 S\u01b0 Trung h\u1ebft l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng Thi\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i ph\u00f2 Vua, xin cho qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c Phi\u00ean b\u1ed9, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo l\u1eddi t\u00e2u. Tuy nhi\u00ean, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u do S\u01b0 Trung c\u00e2n nh\u1eafc thi h\u00e0nh, Thi\u1ec1u l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y r\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, l\u1eebng l\u1eaby kh\u1eafp Quan Trung, ai d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u1eed ph\u1ea1t, Ng\u00f4 Sung xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u1ea3 H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u01b0\u1edbng B\u1ea3o \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1ed9i d\u00e2ng th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, c\u00f2n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec?&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ea7m Kh\u1edfi gi\u1ecfi nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng, h\u00e1 l\u1ea1i ch\u1ecbu \u0111i\u1ec1u tra t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Vua nghi ng\u1edd ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, c\u0169ng n\u00ean truy c\u1ee9u gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 r\u00f5, \u1eaft l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea5t.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay ng\u01b0\u1eddi \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng c\u00e1c \u0111\u1ea7m l\u1edbn, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, nhi\u1ec1u n\u0103m kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft xong, sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 b\u1ecb \u0111i \u0111\u00e0y, r\u1ed3i V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9 c\u00e0ng, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eebng chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba c\u00f3 s\u1ed5 s\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng m\u00e0 c\u00f2n nh\u01b0 v\u1eady, hu\u1ed1ng chi \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Di, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec3 tra c\u1ee9u. Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i\u1ec1u tra k\u1ef9, quan l\u1ea1i nghe theo \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a tr\u00ean, d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ea5t c\u00f4ng, ch\u1ec9 b\u1ea3o c\u00e1c h\u1ed9 sinh v\u00e0 h\u1ed9 th\u1ee5c nh\u1eadn chi\u1ebfm, th\u00ec V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u0169ng l\u00e0m sao ch\u1ec9 r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u00e3 nghi ng\u1edd kh\u00f4ng quy\u1ebft, An Th\u1ea1ch v\u00ec kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng n\u00ean \u0111\u00e0nh th\u00f4i, kh\u00f4ng tranh c\u00e3i n\u1eefa.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 l\u1ea1i sai H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111i \u0111o \u0111\u1ea1c. Ch\u1ea9n t\u00e2u: <i>&#8220;D\u1ecdc s\u00f4ng V\u1ecb qu\u1ea3 c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n ng\u00e0n kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t hoang.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i d\u1ed1i tr\u00e1 qu\u1ea3 th\u1eadt h\u1ea1i vi\u1ec7c, v\u1ec1 l\u00fd th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft, nh\u01b0ng s\u1ef1 vi\u1ec7c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft, c\u1ea7n b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean \u1ea3i t\u00e2u b\u00e1o trung th\u1ef1c th\u00ec m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c, nh\u01b0 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh n\u00f3i \u0111\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3nh<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u01b0 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh n\u00f3i \u0111\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3nh, ch\u1eef 'ng\u00f4n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1806-33\" href=\"#footnote-1806-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, l\u00fac \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u1ea5y. Nay H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111o \u0111\u1ea1c, l\u1ea1i c\u00f3 h\u01a1n b\u1ed1n ng\u00e0n kho\u1ea3nh, Thu\u1ea5n Khanh c\u00f2n n\u00f3i \u0111\u1ea5t \u0111o \u0111\u1ea1c hi\u1ec7n nay ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ch\u1ec9!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, B\u1eb1ng Kinh c\u0169ng \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng l\u1eddi Ch\u1ea9n kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 l\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o l\u00e0m r\u1ed1i s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Lo kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t, kh\u00f4ng lo l\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o. N\u1ebfu th\u1ea5y l\u00fd r\u00f5 r\u00e0ng, l\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o c\u0169ng l\u00e0m sao m\u00e0 l\u00e0m r\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi kh\u00e9o l\u00e9o, d\u00f9 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u0169ng s\u1ee3, nh\u01b0ng v\u00ec th\u1ea5y l\u00fd r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean C\u1ed9ng C\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec c\u1ee7a Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n. H\u00e1n Nguy\u00ean \u0110\u1ebf t\u1eebng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: &#8216;Tr\u1eabm kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1ec1 l\u00fd, nh\u00ecn kh\u00f4ng r\u00f5, nghe kh\u00f4ng th\u1ea5u, ch\u00ednh l\u1ec7nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, l\u00f2ng d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean, c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian t\u00e0.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1ec1 l\u00fd, n\u00ean nh\u00ecn kh\u00f4ng r\u00f5, nghe kh\u00f4ng th\u1ea5u; ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5 kh\u00f4ng th\u1ea5u, n\u00ean h\u1ec5 c\u00f3 ch\u00ednh l\u1ec7nh l\u00e0 b\u1ecb l\u1eddi b\u00e0n x\u1eb1ng b\u1eady l\u00e0m lung lay m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u; ch\u1ec9 v\u00ec ch\u00ednh l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u, n\u00ean l\u00f2ng d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean; tr\u00ean n\u1eafm gi\u1eef nh\u01b0 th\u1ebf, n\u00ean c\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u1edbi d\u00e1m l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian t\u00e0, c\u00e1i g\u1ed1c l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 nh\u00e0 Vua kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1ec1 l\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean \u1ea3i d\u1ed1i tr\u00e1 l\u00e0m r\u1ed1i s\u1ef1 th\u1eadt, m\u00e0 l\u00e0 do b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t h\u1ecfi ch\u01b0a k\u1ef9. Tr\u1ea7m Kh\u1edfi t\u1ef1 t\u00e2u cho r\u1eb1ng s\u1ee3 g\u00e2y chuy\u1ec7n bi\u00ean \u1ea3i, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, b\u1ec7 h\u1ea1 li\u1ec1n sai V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111i. X\u00e9t h\u1ecfi ch\u01b0a k\u1ef9 m\u00e0 v\u1ed9i thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean \u1ea3i l\u00e0m r\u1ed1i s\u1ef1 th\u1eadt. Th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec nh\u1eb9, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh trong vi\u1ec7c khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u0103n ch\u1eb7n trung t\u00e0 th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i bi\u00ean \u1ea3i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u00fd ri\u00eang y\u00eau gh\u00e9t, l\u1ee3i h\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ki\u00eang s\u1ee3. H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111o \u0111\u1ea1c ra \u0111\u1ea5t, l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng \u01b0a \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh, c\u00f2n vi\u1ec7c kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ecbu ra s\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 s\u00e1ng su\u1ed1t x\u00e9t \u0111o\u00e1n, th\u1ea5y r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c, Kinh \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Thi\u1ec1u t\u00e2u ch\u1ec9 n\u00f3i &#8216;\u0111\u1ea5t hoang kh\u00f4ng c\u00e0y c\u1ea5y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ea1n kho\u1ea3nh&#8217;, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i ngo\u00e0i \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7 c\u00f2n c\u00f3 \u0111\u1ea5t n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ph\u1ea3i tr\u1ecb t\u1ed9i \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Thu\u1ea5n Khanh khi \u0111o \u0111\u1ea1c n\u00f3i r\u00f5 &#8216;tr\u1eeb ra \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7&#8217;, t\u1ee9c l\u00e0 trong v\u0103n b\u1ea3n kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ed1i tr\u00e1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u, d\u1ecdc s\u00f4ng V\u1ecb l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ea5t n\u00e0y, \u0111\u00e2y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea5t d\u1ecdc s\u00f4ng V\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch li\u1ec1n ch\u1ec9 v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Ch\u1ea9n chuy\u00ean ph\u00e1 ho\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, trong t\u1ea5u b\u00e1o b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 th\u1ea5y, kh\u00f4ng l\u1ebd \u1edf \u0111\u1ea5t hoang n\u00e0y l\u1ea1i ch\u1ecbu so s\u00e1nh v\u1edbi Thi\u1ec1u m\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1. B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 nh\u1edb ng\u1ef1 s\u1eed c\u00f4ng k\u00edch Thi\u1ec1u kh\u00f4ng? \u0110\u00f3 l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi, B\u1eb1ng Kinh b\u1ea3o T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n n\u00f3i Tr\u1ea7m Kh\u1edfi \u0111em \u0111\u1ea5t th\u00e0nh Cam C\u1ed1c l\u00e0m \u0111\u1ea5t d\u1ecdc s\u00f4ng V\u1ecb, mu\u1ed1n che t\u1ed9i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u1ea3nh \u00d4n \u0111\u1ebfn trung th\u01b0, th\u1ea7n h\u1ecfi th\u1eb3ng r\u1eb1ng \u00e1n quy\u1ec3n c\u1ee7a Kh\u1edfi c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111em \u0111\u1ea5t th\u00e0nh Cam C\u1ed1c l\u00e0m \u0111\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u, sao l\u1ea1i d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady nh\u01b0 v\u1eady? C\u1ea3nh \u00d4n \u0111\u00e1p v\u1edbi th\u1ea7n v\u00e0 B\u1eb1ng Kinh r\u1eb1ng: &#8216;\u0110\u00f3 l\u00e0 t\u1eadp hi\u1ec1n t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng v\u00e0 tham ch\u00ednh, gi\u00e1n ngh\u1ecb n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.'&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua cho r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00f4 t\u1ed9i, ra l\u1ec7nh ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho \u00f4ng. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u n\u00f3i vi\u1ec7c khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Vi\u1ec7c t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, m\u00e0 v\u00ec \u00f4ng ta l\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng l\u00e0m c\u00f3 m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1eady, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u00f2n n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c li\u1ec1n \u1ee7ng h\u1ed9 \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ecb d\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Quan ph\u1ee7 l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n, th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ec7n.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea1m kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n x\u01b0a, ch\u1ec9 b\u00e0n vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ee9 \u0111\u1ec1u bu\u00f4n b\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ea5y b\u1ea5t ti\u1ec7n, t\u1ea1i sao v\u1eady?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, chi ph\u00ed c\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, nh\u01b0 vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1edf l\u1ea1i, T\u1ea7n Ch\u00e2u c\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y nay C\u1ed5 V\u1ecb, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, l\u00fd do chi ph\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh. \u0110\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, th\u00ec ph\u1ea3i qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 chi ph\u00ed, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do th\u1ecb d\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u th\u1ecb d\u1ecbch t\u01b0 m\u00e3 nh\u1eadp trung kh\u00f4ng t\u1ed1t, qu\u1ea7n m\u1ee5c ty l\u1ea5y quan v\u1eadt nh\u1eadp trung, n\u00ean t\u1ea1m l\u1ec7nh nh\u1eadn.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ch\u1ec9 ki\u1ebfn ngh\u1ecb \u0111\u1ec1 c\u1eed, c\u00f2n vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n. Ph\u00e1p lu\u1eadt ch\u1ec9 l\u1ec7nh theo d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n. N\u1ebfu kh\u00f4ng t\u1ed1t, t\u1ef1 qu\u1ea7n m\u1ee5c ty kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1eadn. Nay bu\u00f4n l\u1eadu c\u0169ng c\u00f3 ng\u1ef1a tr\u1ea3 l\u1ea1i, th\u00ec th\u1ecb d\u1ecbch c\u00f3 ng\u1ef1a tr\u1ea3 l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn th\u1ecb d\u1ecbch ty c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ecb d\u1ecbch ty tri\u1ec7u Nguy\u00ean Qu\u00e1n l\u00e0m ch\u1ec9 s\u1eed, l\u00e0 t\u0103ng s\u0129 ho\u00e0n t\u1ee5c, r\u1ea5t v\u00f4 h\u1ea1nh, tam ty \u0111\u00e3 h\u1eb7c t\u1ed9i, l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn th\u1ecb d\u1ecbch ty n\u1eefa.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ecb d\u1ecbch ty tuy\u1ec3n ch\u1ec9 s\u1eed, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 to\u00e0n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 h\u1ea1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ea1i g\u00ec \u0111\u1ebfn th\u1ecb d\u1ecbch ty c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 k\u1ebft t\u1ed9i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi vu c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u d\u1eabn d\u1ee5 kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3, l\u1ea1i vu c\u00e1o tham \u00f4, \u0111i\u1ec1u tra c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u1eeba d\u1ed1i nhau, ba b\u1ed1n n\u0103m sau, b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 th\u1ea5y.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Ch\u1ea9n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do che ch\u1edf V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, ch\u1ec9 vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 th\u1ea5y, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ba b\u1ed1n n\u0103m sau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u chi\u00eau n\u1ea1p ch\u01b0a c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 hi\u1ec7n nay, ch\u00ednh l\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3. D\u00f9ng hay kh\u00f4ng, l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 t\u01b0\u1edbng s\u00fay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Chi\u00eau n\u1ea1p kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng t\u1ed1n binh l\u1ef1c, kh\u00f4ng hao t\u00e0i s\u1ea3n, c\u00f3 th\u1ec3 thu ph\u1ee5c d\u00e2n sinh, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y thu l\u00e0m lo\u1ea1n bi\u00ean gi\u1edbi, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch?&#8221;<\/i> Vua li\u1ec1n ra l\u1ec7nh ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.<\/p><\/blockquote>\n<p><i>Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ph\u1ee5c ch\u1ee9c, &#8220;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8221; kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, b\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u ghi chung v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3, b\u1ea3n Thi\u1ec7u Th\u00e1nh l\u1ea1i d\u1ef1a theo &#8220;Nh\u1eadt l\u1ee5c&#8221;, l\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4 ghi sau vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, t\u1eeb c\u00e2u <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng tranh c\u00e3i n\u1eefa&#8221;<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng, l\u1ea1i xen v\u00e0o hai s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7 v\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 3, r\u1ed3i ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1edbi c\u00e2u <i>&#8220;sau \u0111\u00f3 Vua v\u1eabn nghi ng\u1edd vi\u1ec7c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u&#8221;<\/i> m\u01b0\u1eddi ch\u1eef<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, nghi 'm\u01b0\u1eddi' l\u00e0 'b\u1ea3y' ch\u1eef sai.\" id=\"return-footnote-1806-34\" href=\"#footnote-1806-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn \u0111o\u1ea1n H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111\u00e1nh gi\u00e1. X\u00e9t th\u1ee9 t\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nay l\u1ea1i l\u1ea5y ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 7<a class=\"footnote\" title=\"ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 7, x\u00e9t tr\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7'.\n\nQuy\u1ec3n 213 s\u00e1ch n\u00e0y, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 7 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 (t\u1ee9c ng\u00e0y 11) ghi: 'Chi\u1ebfu Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1eddi th\u1ecb d\u1ecbch ty \u0111\u1ebfn C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 v\u1ecb tr\u00ed ngh\u00ecn kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n khai kh\u1ea9n.' Nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y 'ng\u00e0y 16' l\u00e0 'ng\u00e0y 11' sai.\" id=\"return-footnote-1806-35\" href=\"#footnote-1806-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a> v\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 8 hai s\u1ef1 vi\u1ec7c ghi v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m th\u1ee9 3, vi\u1ec7c ghi ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4 v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean. B\u1ea3n Thi\u1ec7u H\u01b0ng b\u1ecf h\u1ebft vi\u1ec7c nh\u1eadt l\u1ee5c, n\u1ebfu b\u1ecf h\u1ebft, th\u00ec kh\u00f3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, nay ghi r\u00f5 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ef1 thu\u1eadt, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 x\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p><i>Truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ghi: Th\u00e1ng 5, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u L\u00fd. Nh\u01b0ng th\u1ef1c l\u1ee5c ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 4 l\u1ea1i ghi V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ph\u1ee5ng chi\u1ebfu v\u00e0o ch\u1ea7u, mang ch\u1ee9c B\u1ea3o B\u00ecnh Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 Suy Quan. V\u00ec V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o th\u00e1ng 5, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 6 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tr\u1ee9 T\u00e1c Lang, ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u0103ng Trung Do\u00e3n, Hi\u1ec7u L\u00fd v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 8. C\u00e1c s\u1eed quan Nguy\u00ean H\u1ef1u, Thi\u1ec7u Th\u00e1nh, Thi\u1ec7u H\u01b0ng x\u00e9t kh\u00f4ng r\u00f5, n\u00ean ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc, Giang Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u1ebf, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh L\u00e3o, Mao Kh\u00e1ng, L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t, Y\u1ebfn Tri Ch\u1ec9, Tr\u1ea7n Sai ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c mu\u1ed1i \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00f3, h\u00e0ng n\u0103m x\u00e9t xem vi\u1ec7c thu\u1ebf mu\u1ed1i t\u0103ng gi\u1ea3m \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 t\u0103ng gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, th\u0103ng gi\u00e1ng th\u1ee9 b\u1eadc. <i>(C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ebft qu\u1ea3 sau n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[41] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba L\u00f4 B\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 l\u1ea1i ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1. <em>(L\u00f4 B\u1ec9nh, t\u1eeb khi m\u1edbi \u0111\u1eb7t Ty \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn.)<\/em> B\u1ec9nh l\u00fac n\u00e0y d\u00f9ng ch\u1ee9c T\u1ef1 th\u1eeba quy\u1ec1n Ki\u1ec3m l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u00fd v\u0103n, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u1eed' d\u01b0\u1edbi thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u1eddi'.\" id=\"return-footnote-1806-36\" href=\"#footnote-1806-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>; ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 7, l\u1ea1i d\u00f9ng ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n th\u1eeba b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec3m l\u1ea1i, nay kh\u00f4ng ghi ri\u00eang; ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5, b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ebfn s\u00e1t Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mu\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'di\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m'. Theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 230, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 ghi l\u00e0 'Nh\u01b0ng chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mu\u1ed1i', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, truy\u1ec7n L\u00f4 B\u1ec9nh ghi l\u00e0 'Chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mu\u1ed1i', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1806-37\" href=\"#footnote-1806-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, L\u00fd Nguy\u00ean Du, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ki\u00eam Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho m\u1ed9t con l\u00e0m quan. Nguy\u00ean Du ch\u1ebft, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ea5t ti\u1ebfc, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nguy\u00ean Du \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4, m\u1ed9t m\u00ecnh ch\u1ed1ng l\u1ea1i Ph\u1ea1m Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, T\u1ea1 C\u1ea3nh S\u01a1, L\u00fd C\u1ea3o Khanh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong b\u1ed9 theo \u00fd gi\u00e1m ty, Thu\u1ea7n Nh\u00e2n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1ecd nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb Nguy\u00ean Du t\u00e2u t\u1ed9i ph\u00e1 ho\u1ea1i t\u00e2n ph\u00e1p m\u00e0 b\u1ecb x\u00e9t h\u1ecfi; l\u1ea1i xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1ecbch, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u d\u00e2n ch\u00fang th\u01b0\u1eddng t\u1eadp h\u1ee3p h\u00e0ng tr\u0103m ho\u1eb7c h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, xin theo c\u00e1ch xem x\u00e9t c\u1ee7a Nguy\u00ean Du m\u00e0 thi h\u00e0nh; l\u1ea1i xin mi\u1ec5n t\u1ed9i quan ty b\u1eaft b\u1edb kh\u00f4ng cho tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i \u00edch, nh\u01b0ng Thu\u1ea7n Nh\u00e2n, C\u1ea3nh S\u01a1 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn b\u1eaft b\u1edb ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ebfn khi Nguy\u00ean Du t\u00e2u vi\u1ec7c \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Nay \u0111\u00e3 ch\u1ebft, \u01a1n Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c con \u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nguy\u00ean Du h\u1ebft s\u1ee9c, n\u00ean cho m\u1ed9t con l\u00e0m quan.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Nguy\u00ean Du l\u00e0 Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng n\u00ean ban \u01a1n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho, l\u1ea1i sai trung s\u1ee9 \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 qu\u00ea ch\u00f4n, l\u1ea1i ban 300 t\u1ea5m l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan kh\u1ed1 Th\u01b0\u1ee3ng y \u0111\u1ec1u nh\u1eadp v\u00e0o N\u1ed9i y v\u1eadt kh\u1ed1, v\u00e0 \u0111\u1ed5i t\u00ean N\u1ed9i y v\u1eadt kh\u1ed1 th\u00e0nh Th\u01b0\u1ee3ng y kh\u1ed1.<\/p>\n<p>[44] B\u00e3i b\u1ecf huy\u1ec7n T\u00e2y X\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u Mi\u00ean, nh\u1eadp v\u00e0o huy\u1ec7n Long An v\u00e0 Th\u1ea7n Tuy\u1ec1n; huy\u1ec7n V\u0169 H\u00f3a thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng, huy\u1ec7n H\u1ea1 D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ed5i th\u00e0nh tr\u1ea5n. <i>(\u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf ba huy\u1ec7n, \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1806-1\">Chu C\u00e1ch, ch\u1eef 'C\u00e1ch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Hoa', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 23.15 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1806-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-2\">M\u1ee9c ban \u0111\u1ea7u: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 76 v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 men \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7, th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'm\u1ee9c t\u1ed5', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1806-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-3\">Nhi\u1ec1u th\u00ec gi\u00e1 r\u1ebb: ch\u1eef 'nhi\u1ec1u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 20-9, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 76 v\u1ec1 vi\u1ec7c Chu Tr\u1ef1c Nh\u1ee5 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 men \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-4\">M\u1ee9c \u0111\u1ee7: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'm\u1ee9c \u0111\u1ecbnh'. <a href=\"#return-footnote-1806-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-5\">G\u1eb7p n\u0103m nhu\u1eadn th\u00ec th\u00eam 15 v\u1ea1n c\u00e2n: b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef '\u0111\u1ea1p'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 ghi l\u00e0 'g\u1eb7p n\u0103m nhu\u1eadn th\u00ec th\u00eam \u0111\u1ea1p 15 v\u1ea1n c\u00e2n', th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 ghi '15' l\u00e0 '50'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 185 ph\u1ea7n th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed ghi l\u00e0 'n\u0103m nhu\u1eadn th\u00eam 15 v\u1ea1n c\u00e2n'. C\u00f3 l\u1ebd th\u1eeba ch\u1eef 'ng\u1ea1ch'. <a href=\"#return-footnote-1806-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-6\">T\u00ednh 36 v\u1ea1n quan: ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 v\u00e0 v\u0103n c\u1ea3nh b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-7\">Mi\u1ec5n cho c\u00e1c h\u1ed9 r\u01b0\u1ee3u mua ch\u1ecbu men n\u1ed9p ti\u1ec1n nh\u1ecf: c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 26-7 ghi 'n\u1ed9p nh\u1ecf' l\u00e0 'n\u1ed9p \u00edt', th\u1ef1c h\u00f3a 20-9 ghi 'n\u1ed9p nh\u1ecf' l\u00e0 'thi\u1ebfu \u00edt'. <a href=\"#return-footnote-1806-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-8\">Theo v\u0103n ngh\u0129a, ch\u1eef 'ph\u00e1p' c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'kh\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-1806-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-9\"> 'S\u1ef1' trong \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 3, 'Lu\u1eadn d\u1ee5ng nh\u00e2n s\u1edb' v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u01b0', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang h\u01a1n. <a href=\"#return-footnote-1806-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-10\">Trong l\u1eddi tho\u00e1n c\u1ee7a Kinh D\u1ecbch, ch\u1eef 'Tho\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u01b0\u1ee3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo Kinh D\u1ecbch qu\u1ebb Th\u00e1i m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1806-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-11\">Thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa qu\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u00e1ch 'Trung T\u00fac t\u1eadp' quy\u1ec3n 3 'Lu\u1eadn d\u1ee5ng nh\u00e2n s\u1edb', 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 340 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa qu\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7' <a href=\"#return-footnote-1806-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-12\">'phi nh\u1ea5t ph\u00e1p chi s\u1edf n\u0103ng t\u1ec1': ch\u1eef 's\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 3, 'Lu\u1eadn tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u1eadp h\u1ea1i s\u1edb', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-13\">'\u0111\u1eb3ng t\u1ecbch': c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u t\u1ecbch'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea3n t\u1ecbch'. V\u0103n d\u01b0\u1edbi ho\u1eb7c vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u t\u1ecbch', ho\u1eb7c vi\u1ebft l\u00e0 'c\u1ef1u b\u1ea1'. <a href=\"#return-footnote-1806-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-14\">'h\u1ea1 h\u1ed9 chi d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh c\u1ed1 giai d\u0129 kim chi tr\u1ee3 ti\u1ec1n vi b\u1ea5t h\u1ea1nh': c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b vi\u1ebft l\u00e0 'trung h\u1ed9 chi d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh, h\u1ea1 h\u1ed9 d\u1ecbch s\u1edf b\u1ea5t c\u1eadp, c\u1ed1 giai d\u0129 kim chi tr\u1ee3 ti\u1ec1n vi b\u1ea5t h\u1ea1nh'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' vi\u1ebft l\u00e0 'trung h\u1ed9 d\u1ecbch gi\u1ea3n nhi khinh, h\u1ea1 h\u1ed9 d\u1ecbch s\u1edf b\u1ea5t c\u1eadp, kim kh\u00e1i s\u1ee9 th\u00e2u ti\u1ec1n, t\u1eafc vi b\u1ea5t h\u1ea1nh'. <a href=\"#return-footnote-1806-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-15\">'nhi ho\u1ea1n th\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9 chi qu\u1ea3': ch\u1eef 'qu\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'khoan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n in, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 c\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1806-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-16\">'\u1ef7 c\u00e1c': ch\u1eef '\u1ef7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00f9ng tr\u00ean \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 65-7 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340, 'L\u01b0u Ch\u00ed truy\u1ec1n' s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1806-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-17\"> Nh\u01b0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft thu g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 ti\u1ec1n, c\u00f9ng s\u00e1ch \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b ch\u00e9p 'thu' l\u00e0 'khoa thu', \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a 65\/8 ch\u00e9p l\u00e0 'khoa', \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 340 truy\u1ec7n L\u01b0u Ch\u00ed ch\u00e9p l\u00e0 'b\u1ed9i khoa'. Nghi ng\u1edd thi\u1ebfu ch\u1eef 'khoa'. <a href=\"#return-footnote-1806-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-18\"> Nay b\u1eaft \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n chung, quan t\u1ef1 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, 'quan t\u1ef1 thu\u00ea m\u01b0\u1edbn' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a 65\/8 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-19\"> kh\u00f4ng th\u1ea5p th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-20\"> T\u01b0 l\u1ea1i, ch\u1eef 'lo\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ed1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTrung T\u00fac T\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 177 thi\u00ean Th\u1ef1c H\u00f3a Ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1806-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-21\"> l\u1ea1i n\u1eefa, nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 nha ti\u1ec1n ph\u1ea3i l\u00e0m '\u1ee9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1806-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-22\">Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c T\u00e2y th\u00e0nh \u0111\u00e1nh v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u00e2m Qu\u1ea3ng \u0111\u1ebfn h\u1ee3p s\u1ee9c c\u1ed1 th\u1ee7. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 334, truy\u1ec7n L\u00e2m Qu\u1ea3ng ch\u00e9p: 'Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 v\u00e2y tr\u1ea1i Nhu Vi\u1ec5n, Qu\u1ea3ng ch\u1ec9 c\u1ed1 th\u1ee7, r\u0103n b\u1ea3o qu\u00e2n s\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 bi\u1ebfn th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh \u0111\u1ed9ng.' B\u1ea3n c\u00e1c c\u00e1c ch\u00e9p 'T\u00e2y th\u00e0nh' l\u00e0 'T\u00e2y v\u1ef1c', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1806-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-23\">d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u1ee9c', t\u1ed1t h\u01a1n. <a href=\"#return-footnote-1806-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-24\">Gi\u00e1n quan T\u00f4n Chu, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Chu' vi\u1ebft l\u00e0 'V\u1ecbnh', xem \u0111o\u1ea1n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 quy\u1ec3n 223, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd th\u00e1ng 5 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u00f4n Chu'. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 321 c\u00f3 truy\u1ec7n T\u00f4n Chu, truy\u1ec7n ch\u00e9p: 'V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ph\u00e9p m\u1edbi... T\u00f4n Chu ra s\u1ee9c ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i.' X\u00e9t tri\u1ec1u Th\u1ea7n T\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1n quan n\u00e0o t\u00ean 'V\u1ecbnh', \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 8 ch\u00e9p 38 gi\u00e1n quan c\u00f3 'T\u00f4n Chu', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1806-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-25\">Nguy\u00ean v\u0103n ch\u1eef 'Thi\u1ec1u' vi\u1ebft nh\u1ea7m th\u00e0nh 'Chi\u1ebfu', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. Xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 176, ch\u00ed Th\u1ef1c h\u00f3a: 'V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang xu\u1ed1ng l\u00e0m B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan v\u00ec t\u1ed9i vu c\u00e1o c\u00f3 \u0111\u1ea5t hoang.' \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 63-74 c\u0169ng ghi: 'B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3o B\u00ecnh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan.' \u0110\u1ec1u l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u1ee9. <a href=\"#return-footnote-1806-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-26\">Th\u1ea1ch Di Canh, ch\u1eef 'Canh' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u01b0\u1eddng', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/36, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 69 Thanh mi\u00eau ph\u00e1p h\u1ea1, b\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 222 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1806-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-27\">Ph\u00fa B\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n s\u00e1ch quy\u1ec3n 222 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, L\u00fd \u0110\u00e0o ch\u00fa c\u00f3 c\u00e2u 'Ph\u00fa B\u1eadt cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' l\u00e0 sai <a href=\"#return-footnote-1806-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-28\">\u0110i\u1ec3n c\u1ea5p, ch\u1eef '\u0110i\u1ec3n' nguy\u00ean l\u00e0 'H\u01b0ng', theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1806-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-29\"> 'n\u00f3i' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee7', theo \u300aTrung t\u00fac t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 7 v\u00e0 \u00fd v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1806-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-30\"> 'bi\u1ebft' nguy\u00ean thi\u1ebfu ch\u1eef 'h\u1ef7', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-31\"> 't\u1ed1 c\u00e1o' nguy\u00ean thi\u1ebfu ch\u1eef 'lu\u1eadn', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-32\"> 'vi\u1ec7c' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-33\">Nh\u01b0 \u0110\u1eadu Thu\u1ea5n Khanh n\u00f3i \u0111\u1ea5t V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3nh, ch\u1eef 'ng\u00f4n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1806-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-34\">c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, nghi 'm\u01b0\u1eddi' l\u00e0 'b\u1ea3y' ch\u1eef sai. <a href=\"#return-footnote-1806-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-35\">ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 7, x\u00e9t tr\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 7'.<\/i>\r\n\r\n<i>Quy\u1ec3n 213 s\u00e1ch n\u00e0y, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 7 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 <i>(t\u1ee9c ng\u00e0y 11)<\/i> ghi: 'Chi\u1ebfu Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1eddi th\u1ecb d\u1ecbch ty \u0111\u1ebfn C\u1ed5 V\u1ecb tr\u1ea1i l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 v\u1ecb tr\u00ed ngh\u00ecn kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t mu\u1ed1n khai kh\u1ea9n.' Nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y 'ng\u00e0y 16' l\u00e0 'ng\u00e0y 11' sai. <a href=\"#return-footnote-1806-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-36\">Theo \u00fd v\u0103n, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'th\u1eed' d\u01b0\u1edbi thi\u1ebfu ch\u1eef 'th\u1eddi'. <a href=\"#return-footnote-1806-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1806-37\">Ch\u1eef 'di\u00eam' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1m'. Theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 230, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 ghi l\u00e0 'Nh\u01b0ng chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mu\u1ed1i', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, truy\u1ec7n L\u00f4 B\u1ec9nh ghi l\u00e0 'Chuy\u00ean lo vi\u1ec7c mu\u1ed1i', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1806-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":15,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1806","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2702,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1806\/revisions\/2702"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1806\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1806"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1806"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}