{"id":1867,"date":"2026-01-01T13:16:32","date_gmt":"2026-01-01T06:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1867"},"modified":"2026-01-11T11:55:55","modified_gmt":"2026-01-11T04:55:55","slug":"beta-quyen-251-nam-hi-ninh-thu-7-quy-suu-1073","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-251-nam-hi-ninh-thu-7-quy-suu-1073\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 251: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 7 (QU\u00dd S\u1eecU, 1073)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 251: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 7 (QU\u00dd S\u1eecU, 1073)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Canh T\u00fd, chia m\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[2] L\u01b0u Di, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n[footnote]Ch\u1eef 'Ki\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'X\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n sau v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 334 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf. Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m ch\u00e2u nghe ch\u1ec9. Ban \u0111\u1ea7u, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1eadn, Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ti\u1ebft C\u1eed t\u1ef1 \u00fd cho N\u00f9ng Thi\u1ec7n M\u0129 v\u00e0o \u0111\u1ea5t t\u1ec9nh m\u00e0 Tr\u1ea7m Kh\u1edfi kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea5m. Vua ph\u00ea: <i>\"Hi H\u00e0 \u0111ang d\u00f9ng binh ch\u01b0a d\u1ee9t, m\u00e0 Tr\u1ea7m Kh\u1edfi l\u1ea1i \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00f9y ti\u1ec7n, g\u00e2y chuy\u1ec7n v\u1edbi man t\u1ed9c. N\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm d\u1eb9p y\u00ean, \u1eaft s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn cho Trung Qu\u1ed1c, th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. N\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e3i ch\u1ee9c Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, tr\u1ecb t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd chi\u00eau n\u1ea1p \u0111\u1ec3 y\u00ean trong ngo\u00e0i.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin d\u00f9ng T\u00f4n C\u1ea5u[footnote]Ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] ho\u1eb7c Khang V\u1ec7 thay Tr\u1ea7m Kh\u1edfi.\r\n\r\nL\u00fac n\u00e0y, T\u00f4n C\u1ea5u \u0111ang l\u00e0m Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Khang V\u1ec7 l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m. Vua ph\u00ea: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n s\u1eafp v\u1ec1 kinh, vi\u1ec7c H\u1ed3 B\u1eafc e r\u1eb1ng c\u1ea7n T\u00f4n C\u1ea5u tr\u00f4ng coi. Kh\u00f4ng bi\u1ebft Khang V\u1ec7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o? N\u1ebfu H\u00f9ng B\u1ea3n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m g\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111i th\u00ec r\u1ea5t t\u1ed1t.\"<\/i> Nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi \u0111\u1ec1u n\u00f3i, H\u00f9ng B\u1ea3n \u0111ang lo vi\u1ec7c L\u00f4 ch\u00e2u, L\u00f4 ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u1ebf ch\u00e2u c\u00e1ch xa nhau, m\u00e0 Qu\u1ea3ng T\u00e2y hi\u1ec7n c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng ph\u00f3; Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, v\u00e0 L\u01b0u Di, Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n, c\u00f3 th\u1ec3 thay Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, m\u00e0 L\u01b0u Di \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf ch\u00e2u c\u00e0ng g\u1ea7n. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1eed L\u01b0u Di, l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0111em nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc th\u00fac tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y giao cho Tr\u1ea7m Kh\u1edfi trao cho L\u01b0u Di, v\u00e0 sai L\u01b0u Di xem x\u00e9t vi\u1ec7c Tr\u1ea7m Kh\u1edfi chi\u00eau n\u1ea1p Thi\u1ec7n M\u0129. Sau khi L\u01b0u Di t\u00e2u k\u1ebft qu\u1ea3 xem x\u00e9t, v\u1eabn l\u1ec7nh Tr\u1ea7m Kh\u1edfi l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tr\u1ea7m Kh\u1edfi l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m l\u00e0 ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 5, nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. L\u01b0u Di xem x\u00e9t th\u1ebf n\u00e0o, c\u1ea3 b\u1ea3n m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ec3 che gi\u1ea5u cho Tr\u1ea7m Kh\u1edfi. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, L\u01b0u Di \u1edf \u0110\u00e0m ch\u00e2u nghe ch\u1ec9.)<\/i>\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, tha t\u1ed9i cho c\u00e1c binh s\u0129 \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecf m\u1ea5t ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp, v\u00e0 ra l\u1ec7nh cho h\u1ecd t\u1ef1 th\u00fa. Vua cho r\u1eb1ng T\u01b0 L\u1eadp khinh \u0111\u1ecbch n\u00ean b\u1ecb th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng truy t\u1eb7ng quan ch\u1ee9c cho T\u01b0 L\u1eadp.\r\n\r\n[4] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean c\u1ee7a Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb V\u1ecb Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Hi Ch\u00e2u, v\u1eadn chuy\u1ec3n m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o t\u1ed1n 430 \u0111\u1ed3ng, m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf t\u1ed1n 650 \u0111\u1ed3ng. C\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng th\u00ec c\u00e0ng hao t\u1ed1n, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u00e0m m\u1ea5t sinh k\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n. Xin xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3.\"<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu g\u1eedi cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.\r\n\r\n[5] \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed ty Th\u1ecb d\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u1eed Th\u00ed t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 L\u01b0u M\u1eb7c \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, xin m\u01b0\u1ee3n 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c c\u1ee7a ty \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed9i t\u1ea1p ph\u1ea1m, tha t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng. Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch c\u1ea5p t\u1ed1c t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Hi H\u00e0.\r\n\r\n[7] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c gi\u1ebft nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng. N\u1ebfu bi\u1ebft th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf Hi H\u00e0, k\u1ebft th\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2n \u0111\u1ee9c, ti\u1ebft ki\u1ec7m binh l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng s\u1ebd t\u1ef1 nguy\u1ec7n theo ta. N\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u0103m ch\u0103m gi\u1ebft nhi\u1ec1u, s\u1ebd \u0111\u1ea9y h\u1ecd v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, khi\u1ebfn k\u1ebb \u0111\u1ecbch c\u00e0ng m\u1ea1nh v\u00e0 t\u1ef1 g\u00e2y h\u1ecda, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch sai l\u1ea7m, m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n ngh\u0129a.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, l\u1ec7nh truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t ngay cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean kh\u00f4ng gi\u1ebft h\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c. Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p v\u00f9ng C\u1ed1c Kh\u1ea9u, gi\u1ebft h\u1ebft b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean trong khe n\u00fai. Vi\u00ean Th\u1eeba th\u1ee5 h\u1ecfi Tu\u00e2n D\u1ee5: 'H\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec!' Tu\u00e2n D\u1ee5 n\u00f3i: 'Hi\u1ec7n nay tuy h\u1ecd kh\u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1n, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec x\u1ea3y ra, h\u1ecd t\u1ea5t s\u1ebd ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc.'\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec vi\u1ec7c nhi\u1ec5u lo\u1ea1n kh\u00f4ng d\u1ee9t l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00f4i. H\u1ea1ng V\u0169 r\u1ea5t m\u1ea1nh, nh\u01b0ng v\u00ec gi\u1ebft nhi\u1ec1u n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ee5 h\u1ecdp l\u1ea1i m\u00e0 ph\u1ea3n l\u1ea1i. Tri\u1ec7u Sung Qu\u1ed1c n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n lo\u1ea1n c\u0169ng v\u00ec qu\u00e2n H\u00e1n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t tr\u1eafng \u0111en, n\u00ean n\u00f3i 'D\u1ed7 d\u00e0nh ta th\u00ec ta theo, ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i ta th\u00ec ta ch\u1ed1ng'. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3nh chung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Di v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay. Hu\u1ed1ng chi b\u1ed9 t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh nh\u01b0 Bao Thu\u1eadn, n\u00ean h\u1ecd h\u1ebft s\u1ee9c gi\u1ebft gi\u1eb7c, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1edd k\u1ebft h\u1ee3p \u00e2n t\u00edn v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc tuy ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1edb c\u1ee5 th\u1ec3, nh\u01b0ng d\u1ea5u v\u1ebft \u0111\u00e3 l\u1ed9 r\u00f5.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u1ecd ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, ta c\u1ea3nh gi\u00e1c m\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, \u0111\u1ec3 h\u1ecd nghe th\u1ea5y, th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec? Ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean v\u00f4 c\u1edb l\u00e0m h\u1ecd t\u1ee9c gi\u1eadn m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ed nh\u01b0 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea5u gi\u1ebfm m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m v\u1ed9i v\u00e0ng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Do d\u1ef1 \u0111\u1ebfn nay, n\u00ean kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi v\u1ed9i v\u00e0ng, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 khi n\u00e0o th\u1eadt s\u1ef1 v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u00e2u?\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 l\u00e0m xe, xe ch\u01b0a xong m\u00e0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u00e3 r\u1ed9 l\u00ean.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 l\u00e0m m\u1eabu xe, \u0111em ra th\u1eed \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xe kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea5u trong tay, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u th\u1ea5y, l\u00e0m sao tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi \u0111\u1ed3n? Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c n\u00e0y d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed9 ra, th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?\"<\/i>\r\n\r\nVua lo ng\u1ea1i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p h\u00e0nh tr\u1eadn, n\u00f3i: <i>\"Theo l\u00fd m\u00e0 d\u00f9ng binh th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang nh\u01b0 th\u00e1nh ch\u1ec9. N\u1ebfu mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00ecnh h\u00ecnh x\u01b0a nay m\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e1p ch\u1ebf, r\u1ed3i ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i trao quy\u1ec1n, th\u00ec binh m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u00fd ri\u00eang m\u00e0 \u0111\u00e1nh nhau b\u1eeba b\u00e3i, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc, m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t qu\u00fd, th\u1eadt n\u00ean t\u00ednh to\u00e1n s\u1edbm v\u00e0 suy ngh\u0129 s\u00e2u xa.\"<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00f4 Sung ki\u1ebfn ngh\u1ecb xin b\u1ecf ch\u00e2u D\u00e2n, Vua n\u00f3i: <i>\"V\u1ed1n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i b\u1ecf.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ch\u00e2u D\u00e2n n\u1ebfu b\u1ecf, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 k\u1ebb chi\u1ebfm l\u1ea5y l\u00e0m ch\u1ee7, khi \u0111\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Giai, T\u1ea7n, Hi, H\u00e0 \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u1ecbch uy hi\u1ebfp.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u1edf gi\u1eefa hai v\u00f9ng hi\u1ec3m y\u1ebfu, l\u1ea1i sinh ra m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 n\u1eefa.\"<\/i> H\u00f4m sau, bi\u00ean t\u1ea5u b\u00e1o M\u1ed9c Chinh, Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn v\u00e0o ch\u00e2u D\u00e2n. Vua lo l\u1eafng, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 m\u1ec7t m\u1ecfi, \u1eaft kh\u00f3 v\u01b0\u1ee3t hi\u1ec3m \u0111\u00e1nh xa, ch\u00e2u D\u00e2n ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng lo.\"<\/i> Ch\u1ec9 c\u00f3 Ph\u00f9ng Kinh kh\u00f4ng cho l\u00e0 \u0111\u00fang. Sau \u0111\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, qu\u1ea3 nhi\u00ean nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n. <i>(V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i ch\u00e2u D\u00e2n kh\u00f4ng lo, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aAn Th\u1ea1ch nh\u1eadt l\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\nVua l\u1ea1i lo c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0 th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau[footnote]Vua l\u1ea1i lo c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0 th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau 'Th\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u00e0nh tr\u1ea1i kh\u00f4ng \u00edt, n\u1ebfu l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam, th\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f3 cung c\u1ea5p. Nay th\u1ea5t b\u1ea1i n\u00e0y, ch\u1ec9 v\u00ec C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp khinh su\u1ea5t xu\u1ea5t qu\u00e2n, kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u00e0nh tr\u1ea1i, ch\u1ec9 n\u00ean g\u1ea5p \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean, thu ph\u1ee5c h\u00e0o ki\u1ec7t \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec qu\u00e2n quan ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb phi\u00ean l\u00e0m ph\u1ea3n, ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ee9c ch\u1ebf ng\u1ef1 B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng, \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, m\u1ea5t m\u00f9a, \u0111\u00f3i kh\u1ed5 \u1eaft s\u1ebd t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m gi\u1eb7c. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u0103n tr\u1edf th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u00ec vi\u1ec7c cung c\u1ea5p cho ch\u00e2u H\u00e0 s\u1ebd t\u1ed1n g\u1ea5p \u0111\u00f4i. T\u00ednh nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng s\u1edbm \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean, c\u1ee9u t\u1ebf nh\u1eefng n\u01a1i thi\u1ebfu th\u1ed1n, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u00f3i kh\u1ed5 h\u1ee3p l\u1ea1i l\u00e0m gi\u1eb7c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay.\"<\/i> Vua l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch g\u1ea5p vi\u1ebft th\u01b0 b\u00e0n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u. Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 4, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u D\u00e2n, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh; nh\u01b0 v\u1eady gi\u1eb7c qu\u1ea3 nhi\u00ean t\u1eebng bao v\u00e2y ch\u00e2u D\u00e2n. <i>(L\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/i>\r\n\r\n[9] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, giao cho Gi\u00e1m ty chia \u0111\u1ecba ph\u1eadn ki\u1ec3m tra, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, l\u00e0m th\u1ee7y l\u1ee3i, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, s\u00f4ng ng\u00f2i, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, tr\u1ed3ng c\u00e2y, \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9 d\u00e2n phu, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[10] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai, l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ph\u00e1t ra t\u1eeb kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, h\u00e3y l\u1ec7nh cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n \u1ee9ng ph\u00f3. \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1ec7 t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch m\u00e0 \u0111\u00f3i ngh\u00e8o kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u1ed9p, h\u00e3y \u1ee7y cho ch\u00e2u huy\u1ec7n x\u00e1c minh, tr\u00ecnh l\u00ean Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf[footnote]Tr\u00ecnh Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u1eef 'ngh\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ec9', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], trong s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u1ecbch c\u00f2n d\u01b0, h\u00e3y x\u00e9t theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 mi\u1ec5n m\u1ed9t ph\u1ea7n ho\u1eb7c to\u00e0n b\u1ed9, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 chi d\u00f9ng thi\u1ebfu h\u1ee5t.\"<\/i>\r\n\r\n[11] S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 T\u0103ng B\u1ed1 xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 khi s\u00e1t ph\u1ecfng Kinh \u0110\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0ng x\u00f3m k\u00ednh ph\u1ee5c, c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m kh\u00ed c\u1ee5, h\u00e3y \u0111\u01b0a t\u00ean l\u00ean, sai \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4; n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00f9y theo n\u0103ng l\u1ef1c m\u00e0 b\u1ed5 d\u1ee5ng. Vua nghe theo.\r\n\r\n[12] Tri huy\u1ec7n Toan T\u1ea3o l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh T\u1eeb v\u00e0 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Qu\u00e1ch Thi\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay th\u1ebf. V\u00ec ph\u1ea1m ph\u00e1p l\u1ec7nh b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i mua s\u1eafm qu\u1ea7n \u00e1o.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n n\u00ean tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n t\u1eeb T\u1ea7n ch\u00e2u ti\u1ebfn v\u00e0o Hi ch\u00e2u. Vua r\u1ea5t lo ng\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khinh su\u1ea5t, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 khinh su\u1ea5t, gi\u1eb7c T\u00e2y \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai M\u00e3 H\u00e0m, M\u1ed9c Chinh \u1edf quanh tr\u1ea1i Ninh H\u00e0 ph\u00eda t\u00e2y \u0110\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111i trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn T\u1ea7n, Hi, n\u1ebfu gi\u1eb7c v\u00e0o, \u1eaft c\u00f3 l\u1eeda hi\u1ec7u v\u00e0 qu\u00e2n do th\u00e1m, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c? N\u1ebfu ph\u00f2ng ng\u1eeba k\u1ebb \u00e1m s\u00e1t, th\u00ec n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00edt. Hu\u1ed1ng chi d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f2n thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m s\u00e1u ngh\u00ecn qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i s\u1ee3 m\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ebfn?\"<\/i>\r\n\r\nNh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i chuy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Hi\u1ec7t L\u1ee3i, Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n theo sau.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u00e1ch xa gi\u1eb7c, l\u1ea1i \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n \u1edf Th\u00f4ng Vi\u1ec5n, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng lo. V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 g\u1eedi th\u01b0 cho th\u1ea7n, \u0111\u00e3 tr\u00ecnh l\u00ean, mu\u1ed1n chi\u1ebfm gi\u1eef n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu kh\u00f4ng giao chi\u1ebfn, \u0111\u1ee3i l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi tan r\u00e3 m\u1edbi \u0111\u00e1nh. L\u1ea1i mu\u1ed1n s\u1eeda th\u00e0nh Th\u01b0\u1eddng Ha N\u1eb7c \u0111\u1ec3 d\u1ee5 gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch sai l\u1ea7m. H\u01a1n n\u1eefa, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng, \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng khinh su\u1ea5t m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i.\"<\/i> Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean r\u0103n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00e0o Hi Ch\u00e2u c\u1ed1 th\u1ee7 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"S\u1ee3 r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7, \u1eaft s\u1ebd ch\u1ecdn n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm gi\u1eef v\u00e0 kh\u1ed1ng ch\u1ebf, \u0111\u1ee3i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch m\u1ec7t m\u1ecfi \u0111\u00f3i kh\u00e1t, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00e1nh, m\u1edbi l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o th\u01b0 cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, c\u00f3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1ch h\u1ed3ng qu\u00e1n nh\u1eadt.\r\n\r\n[16] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch l\u1ec7nh th\u1ee9c c\u1ee7a Tam ty \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh 400 quy\u1ec3n, xin sao ch\u00e9p giao cho Tam ty v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[17] Tr\u1ecbnh D\u00e2n Hi\u1ebfn, T\u00e2n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n ph\u1ee5ng chi\u1ebfu c\u00f9ng Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c h\u1ed7 tr\u1ee3 \u1ee9ng m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7, mua gi\u1ed1ng l\u00faa, tr\u00e2u b\u00f2, x\u00e2y nh\u00e0 v\u00e0 vi\u1ec7c canh t\u00e1c m\u00f9a h\u00e8 n\u00e0y. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111i c\u00f9ng.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u01b0 Thi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1eeb Kh\u00ea. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Huy\u1ec7n \u00fay L\u00e2m H\u1ea3i, n\u01a1i \u0111\u00e2y n\u00fai non hi\u1ec3m tr\u1edf, d\u00e2n c\u01b0 hung h\u00e3n, c\u00f3 k\u1ebb say r\u01b0\u1ee3u \u0111u\u1ed5i v\u1ee3 c\u1ee7a ch\u00fa m\u00ecnh \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, Th\u01b0 Thi\u1ec7n ra l\u1ec7nh b\u1eaft gi\u1eef, k\u1ebb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu, li\u1ec1n ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, r\u1ed3i n\u00e9m h\u1ecbch b\u1ecf \u0111i. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nghe chuy\u1ec7n l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, mu\u1ed1n tri\u1ec7u d\u1ee5ng, nh\u01b0ng g\u1eb7p tang cha, m\u00e3n tang m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n. Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 11, Tr\u1ecbnh D\u00e2n Hi\u1ebfn d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u00ean Vua.\r\n\r\n[18] Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, S\u00e1t ph\u1ecfng Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n T\u00e2n H\u00f3a, ch\u00e2u Thi\u1ec7u \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ea5p 200 m\u1eabu ru\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc l\u00e0m ru\u1ed9ng h\u1ecdc. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[19] Vua ban chi\u1ebfu: <i>\"Ti\u1ec1n d\u1ecbch m\u1ed7i ngh\u00ecn ti\u1ec1n ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam 5 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u t\u1eed, nh\u1eefng kho\u1ea3n chi ph\u00ed c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y do d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p nh\u01b0 tu s\u1eeda nh\u00e0 c\u1eeda, l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, thu\u00ea nh\u00e2n c\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ti\u1ec1n n\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng t\u1eeb nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u1eb9. Ai t\u1ef1 \u00fd \u0111\u00f3ng g\u00f3p, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i d\u00f9 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ecdi kho\u1ea3n chi ph\u00ed c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00e1nh v\u00e0o d\u00e2n \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"vi\u00ean dung\"<\/i>, s\u1ed1 nhi\u1ec1u \u00edt[footnote] S\u1ed1 nhi\u1ec1u \u00edt, ch\u1eef 'qu\u1ea3' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu th\u1ef1c h\u00f3a 65\/14, 66\/37 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f3 khi t\u00f9y \u00fd, quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1eady, t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ea5m h\u1eb3n.\r\n\r\n[20] Vua lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c tu s\u1eeda ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc khi\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nghi ng\u1edd, b\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"N\u00ean minh b\u1ea1ch n\u00f3i v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 r\u1eb1ng, B\u1eafc tri\u1ec1u nhi\u1ec1u l\u1ea7n vi ph\u1ea1m th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0a ra y\u00eau s\u00e1ch, trong khi Nam tri\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ch\u00fat vi ph\u1ea1m n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ec7 \u01b0\u1edbc. Nay B\u1eafc tri\u1ec1u l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 g\u00e2y chuy\u1ec7n, th\u00ec Nam tri\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tu s\u1eeda ph\u00f2ng th\u1ee7. Vi\u1ec7c tu s\u1eeda ph\u00f2ng th\u1ee7 l\u00e0 do kh\u00f4ng d\u00e1m tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o ch\u1eef t\u00edn c\u1ee7a B\u1eafc tri\u1ec1u. N\u1ebfu Nam tri\u1ec1u ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng s\u1ef1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd t\u1ef1 bi\u1ebft h\u1ed1i c\u1ea3i.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n L\u00ea S\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c[footnote]'Qu\u00e1n c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'C\u00e1c m\u00f4n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]; Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 T\u0103ng B\u1ed1 d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n <i>\"Hi Ninh T\u00e2n Bi\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty S\u1eafc\"<\/i>, Vua ban chi\u1ebfu giao cho b\u1ea3n ty thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[22] Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed Ho\u00e0ng L\u00ed g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, d\u01b0 lu\u1eadn trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng L\u00ed t\u00e2u vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng L\u00ed xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u[footnote]'L\u00ed' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u01b0\u1ee3ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], kh\u1ea9n thi\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ee9c. L\u1ea1i d\u1eabn l\u1eddi M\u00e3 Vi\u1ec7n r\u0103n d\u1ea1y ch\u00e1u r\u1eb1ng: 'Ta mu\u1ed1n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i nghe l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 nghe t\u00ean cha m\u1eb9 m\u00ecnh', v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng d\u00e1m an nhi\u00ean t\u1ea1i ch\u1ee9c. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1edbn nh\u1ecf trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 lo gi\u1eef m\u00ecnh, im l\u1eb7ng m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i l\u1ed7i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd ch\u1ecbu h\u1eadu qu\u1ea3. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t theo c\u1ed5 nh\u00e2n, suy x\u00e9t \u0111\u1ea1o l\u00fd, h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng cho L\u00ed nh\u1eadm ch\u1ee9c tr\u1edf l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf \u0111\u1ea1o ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5ng s\u1ef1 Vua.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2[footnote]'Th\u00e1ng 2' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u00e1ng 3', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 250, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], Ho\u00e0ng L\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\n[23] Ph\u00e1i m\u01b0\u1eddi s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 tuy\u1ec3n m\u1ed9 qu\u00e2n nh\u00e2n c\u00f3 v\u00f5 ngh\u1ec7 cao c\u01b0\u1eddng \u1edf Hi H\u00e0, t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng, chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. N\u1ebfu sau m\u1ed9t n\u0103m, ai mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 doanh c\u0169 th\u00ec cho ph\u00e9p, m\u1ed7i l\u1ed9 tuy\u1ec3n 500 qu\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng H\u00e0nh K\u1ec9 t\u00e2u xin c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng tham gia tuy\u1ec3n m\u1ed9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n ra l\u1ec7nh, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ghi t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i ngay, c\u00f2n c\u00e1c binh s\u0129 tuy\u1ec3n m\u1ed9 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3i t\u00e1n.\r\n\r\n[24] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft: <i>\"Theo nhi\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y, th\u00e1m b\u00e1o cho bi\u1ebft Giao Ch\u1ec9 \u0111ang t\u1eadp trung binh l\u00ednh \u0111\u1ecbnh x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a ta. Lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c m\u00ecnh, khinh su\u1ea5t xu\u1ea5t binh, r\u1eddi xa th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ec9 huy T\u00f4 Gi\u00e1m, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Man d\u00e1m tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m Ung Ch\u00e2u, th\u00ec ph\u1ea3i gi\u1eef v\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham c\u00f4ng khinh \u0111\u1ecbch.\"<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft: <i>\"C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u, \u0110\u00e0o Ch\u00e2u, D\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0m ph\u1ea3n, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c, n\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, s\u1ebd \u0111\u1ea9y h\u1ecd v\u1ec1 ph\u00eda gi\u1eb7c. Binh l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 v\u1eeba \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi n\u1ed9i lo\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c ngo\u00e0i. Nay V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Hi Ch\u00e2u, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n t\u1eadp trung, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u1eaft s\u1ebd lo s\u1ee3, n\u00ean l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1u nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y, chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, c\u1ea5p ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1ea1y b\u1ea3o ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng. N\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, nh\u1eb1m b\u1ea3o to\u00e0n binh l\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thu ph\u1ee5c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng.\"<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.\r\n\r\n[26] Quy\u1ec1n ch\u1ee9c Quan s\u00e1t suy quan \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m L\u00fd Hi Ki\u1ec7t kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh sai khi\u1ec3n, Tam bi\u00ean t\u00e1 ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n[footnote]Tam bi\u00ean t\u00e1 ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n: Theo ghi ch\u00e9p, quan v\u00f5 c\u1ea5p th\u1ea5p \u0111\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'Tam bi\u00ean t\u00e1 ch\u1ee9c', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Bi\u00ean' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi ch\u1eef 'Ban'.[\/footnote] \u0111\u01b0\u1ee3c Khu m\u1eadt vi\u1ec7n sai khi\u1ec3n, L\u1ec7nh huy\u1ec7n C\u00fa Dung l\u00e0 C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 \u1edf ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 gi\u1edbi Khai Phong l\u00e0 Tr\u00e2u C\u1ef1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb sai khi\u1ec3n. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u do c\u00f3 c\u00f4ng d\u00f9ng b\u00e0n tu\u1ea5n xuy\u00ean[footnote]B\u00e0n tu\u1ea5n xuy\u00ean: Ch\u1eef 'b\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 92 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 77 v\u1ec1 vi\u1ec7c tu\u1ea5n s\u00f4ng Bi\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0 m\u00f3ng vu\u1ed1t s\u1eaft long tr\u1ea3o \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n, l\u00e0m s\u00e2u th\u00eam d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xin cho L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh quan, Vua ng\u1ea1i kh\u00f4ng cho, ch\u1ec9 cho chuy\u1ec3n t\u01b0, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch c\u1ed1 xin, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 6, b\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: N\u0103m th\u1ee9 5, ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao tu\u1ea5n s\u00f4ng, L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb. N\u0103m th\u1ee9 6, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u00f9ng b\u00e0n tu\u1ea5n s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng Ng\u01b0 L\u1eb7c[footnote]\u0110\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng Ng\u01b0 L\u1eb7c: Ch\u1eef 'B\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khai', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 248, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] r\u1eb1ng: <i>\"Nay c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111\u00e3 n\u1ea1o b\u1ecf c\u00e1c b\u00e3i c\u00e1t, n\u01b0\u1edbc s\u1ebd t\u1ef1 chuy\u1ec3n d\u00f2ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u00f4ng vi\u1ec7c[footnote]N\u1ebfu kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u00f4ng vi\u1ec7c: Ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'h\u1ea1', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 92 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec d\u00f9 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t.\"<\/i> Vua b\u00e8n cho L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh quan. Theo ghi ch\u00e9p, L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh quan v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7, b\u1ea3n ch\u00ed ghi nh\u1ea7m l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 6. Vi\u1ec7c L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb, th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[27] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n luy\u1ec7n t\u1eadp, ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty thi h\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho n\u0103m l\u1ed9 t\u1eeb An ph\u1ee7 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n, ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p, h\u00e0ng n\u0103m xin ch\u1ec9 th\u0103ng gi\u00e1ng. Tri ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd. Vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u00fac \u0111\u1ea9y thi h\u00e0nh, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00e1c qu\u00e2n cung c\u1ea5p v\u0103n b\u1ea3n t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, xin giao vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n cho T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty ph\u1ee5 tr\u00e1ch, c\u00f2n vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng th\u00ec theo c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd hi\u1ec7n nay.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. <i>(N\u00ean h\u1ee3p v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2.)<\/i>\r\n\r\n[28] \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u, nay Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u00e3 ki\u00eam ch\u1ebf tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, xin b\u00e3i b\u1ecf Qu\u00e2n tu ty, \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, ch\u00e2u huy\u1ec7n d\u1ec5 thi h\u00e0nh. Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[29] Chi\u1ebfu cho S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 T\u1eed Qu\u1ef3 l\u00e0 H\u00f9ng B\u1ea3n \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf v\u00f9ng Nhung, L\u00f4, L\u00ea, Nh\u00e3 mua ng\u1ef1a chi\u1ebfn, t\u00ecm c\u00e1ch mua \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mua h\u00e0ng n\u0103m r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. C\u1ea7n xem H\u00f9ng B\u1ea3n sau \u0111\u00f3 t\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o[footnote] C\u1ea7n xem H\u00f9ng B\u1ea3n sau \u0111\u00f3 t\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n ch\u1eef 'h\u1eadu' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'lai', ngh\u0129a r\u00f5 h\u01a1n.[\/footnote].\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 Ng\u00f4 Th\u1ea9m L\u1ec5, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, ti\u1ec1n quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 L\u01b0u Th\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a 2 n\u0103m. \u0110\u1ec1u v\u00ec d\u1eabn d\u1eaft vi\u1ec7c xem x\u00e9t \u0111\u1ed9i ng\u0169 b\u1ea3o gi\u00e1p m\u1edbi hu\u1ea5n luy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Khai Phong. \u300aTh\u1ea7n T\u00f4ng b\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p: N\u0103m th\u1ee9 5, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Ng\u00f4 Th\u1ea9m L\u00fd g\u1ea7n \u0111\u00e2y tu\u1ea7n tra ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p l\u00ean phi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n t\u1ea1m th\u1eddi \u1edf l\u1ea1i l\u00ean phi\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi \u0111\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n r\u1ea5t h\u00e2m m\u1ed9, h\u1ecdc t\u1eadp k\u1ef9 n\u0103ng \u0111\u1ebfn qu\u00ean c\u1ea3 \u0103n ng\u1ee7.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p lu\u1eadt n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady. Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00e1c doanh tr\u1ea1i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u00f3 c\u00f4ng, b\u00e8n l\u1ec7nh cho c\u1ea3 doanh t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do ng\u01b0\u1eddi ta th\u00edch chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. Nay doanh H\u1ed5 D\u1ef1c, theo l\u1ec7 c\u1ea5p 500 quan ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n khuy\u1ebfn kh\u00edch g\u00ec n\u1eefa.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 qu\u00e2n nh\u00e2n, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 s\u0129 \u0111\u1ea1i phu c\u0169ng t\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n th\u1ee9 b\u1eadc, n\u1ebfu h\u01a1i ch\u1eadm tr\u1ec5, li\u1ec1n sinh ra o\u00e1n h\u1eadn. \u0110\u1ebfn khi b\u1ec7 h\u1ea1 h\u01a1i ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e0i n\u0103ng hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u0103ng gi\u00e1ng, kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00f9ng h\u1ebft th\u1ee9 b\u1eadc, s\u0129 \u0111\u1ea1i phu m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u bi\u1ebft khuy\u1ebfn kh\u00edch.\"<\/i> <i>(\u0110\u00e3 ph\u1ee5 l\u1ee5c ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i>\r\n\r\n[31] Ban cho con trai c\u1ee7a Tri D\u00e2n Ch\u00e2u Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 l\u00e0 S\u0129 Sung \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. S\u0129 Sung qu\u1ea3n \u00e1p b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, chi\u1ebfu cho thi xu\u1ea5t th\u00e2n, nh\u01b0ng Tu\u00e2n D\u1ee5 t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n c\u1ef1c k\u1ef3 bi\u00ean gi\u1edbi, thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m s\u00f3c, xin \u0111\u1ee3i khi bi\u00ean s\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n, s\u1ebd cho \u0111i thi. B\u00e8n \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho, l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m tr\u1edf v\u1ec1 ngay.\r\n\r\n[32] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a quan ch\u1ee9c t\u1eed n\u1ea1n \u1edf Hi H\u00e0 mu\u1ed1n v\u1ec1 qu\u00ea, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban t\u1eb7ng tang l\u1ec5, \u0110\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n[footnote]\u0110\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ee9', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5p 150 quan ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed, Ti\u1ec3u s\u1ee9 th\u1ea7n 100 quan, Sai s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb 50 quan, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 th\u00ec so s\u00e1nh lo\u1ea1i m\u00e0 c\u1ea5p.\r\n\r\n[33] V\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, sai quan chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu trong kinh th\u00e0nh v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn, c\u00f2n Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u giao cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1ebf, l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 Gi\u00e1m ty ki\u1ec3m tra tu\u1ea7n tra c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh ng\u1ee5c k\u00e9o d\u00e0i r\u01b0\u1eddm r\u00e0, c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u01b0a x\u1eed c\u1ee7a Th\u1ea9m h\u00ecnh \u0110\u1ea1i L\u00fd, ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng k\u1ebft th\u00fac v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[34] S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i\u1ec1u tra L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u00e0 Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u00e2u: <i>\"L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i cung n\u1ed9p 98 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Sau n\u00e0y, Ph\u00e1t v\u1eadn ty l\u1ea5y c\u1edb chuy\u1ec3n d\u00f9ng t\u00e0i v\u1eadt, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 12 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a d\u1ef1 mua cho L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft[footnote]Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19 v\u00e0 \u00fd v\u0103n b\u1ed5 sung[\/footnote], xin b\u00e3i b\u1ecf \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9 s\u1ee9c d\u00e2n.\"<\/i> Vua nghe theo. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c b\u1eaft mua, x\u1eed t\u1ed9i v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean[footnote]Ch\u1eef 'h\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'hi\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\r\n\r\n[35] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m ng\u1eebng thu n\u1ee3 quan v\u1eadt.\r\n\r\n[36] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n g\u1ed7 nh\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ty An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 c\u1eed \u0111i\u1ec1u tra, t\u00e2u r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c ty t\u00e2u l\u00ean, sau khi \u0111i\u1ec1u tra th\u00ec bi\u1ebft c\u00e1c huy\u1ec7n n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, v\u00ec th\u1ebf nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n nh\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00f3 ti\u1ec1n mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 n\u1ed9p c\u00e1c kho\u1ea3n ph\u00ed cho quan ph\u1ee7, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang b\u00e1n nh\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1eafc l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. B\u1edfi v\u00ec quan l\u1ea1i hi\u1ec7n nay thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt hi\u1ec7n nay, \u1eaft c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, nh\u01b0ng b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc, ph\u1ea3i xem x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c sai d\u1ecbch b\u00e1n nh\u00e0 n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch nhi\u1ec1u hay \u00edt[footnote]C\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c sai d\u1ecbch b\u00e1n nh\u00e0 n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 70 v\u1ec1 D\u1ecbch ph\u00e1p, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'nh\u00e0' c\u00f3 th\u00eam 7 ch\u1eef 'b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng so v\u1edbi nay b\u00e1n nh\u00e0'. Nghi l\u00e0 \u0111\u00fang[\/footnote]? Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e9p d\u1ecbch s\u1ebd r\u00f5 r\u00e0ng, \u1edf xa c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f3 th\u1ea5y ngay, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ecfi Tr\u1ecbnh, Ho\u1ea1t th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 l\u00fd trong thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i ph\u00ea h\u1ecfi An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>\"D\u00e2n ch\u00fang v\u00ec n\u1ee3 ti\u1ec1n c\u1ee7a ty \u0110\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb m\u1ea5t t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 b\u1ecb g\u00f4ng c\u00f9m.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1eeb khi l\u1eadp ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u1ebfn nay, c\u00f3 s\u00e1u h\u1ed9 b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n th\u1ebf ch\u1ea5p \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n n\u1ee3, nh\u01b0ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi v\u00ec n\u1ee3 ti\u1ec1n Tam ty ho\u1eb7c v\u00ec vi\u1ec7c kh\u00e1c m\u00e0 b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf x\u00fai gi\u1ee5c, b\u1ea3o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u1ed9p ti\u1ec1n, l\u1ea1i xin gia h\u1ea1n, n\u00ean b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Tam ty g\u00f4ng c\u00f9m \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n. N\u1ebfu xin ti\u1ec1n quan m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1eadp ph\u00e1p cung c\u1ea5p th\u1ebf ch\u1ea5p, th\u00ec l\u00fd kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh; n\u1ebfu cung c\u1ea5p th\u1ebf ch\u1ea5p, th\u00ec v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi vi ph\u1ea1m n\u1ee3 m\u00e0 b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n tr\u1ea3 quan; n\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n tr\u1ea3 n\u1ee3, th\u00ec l\u00fd c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh. Trong hai n\u0103m, vi\u1ec7c b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n tr\u1ea3 n\u1ee3 v\u00e0 g\u00f4ng c\u00f9m th\u00fac n\u1ee3 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn th\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1. Nay trong thi\u00ean h\u1ea1 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ebf giao, s\u1ed1 ti\u1ec1n n\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n quan, th\u00ec vi\u1ec7c b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n tr\u1ea3 n\u1ee3 v\u00e0 g\u00f4ng c\u00f9m th\u00fac n\u1ee3 nhi\u1ec1u \u00edt c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u00e1c ngh\u1ecb gi\u1ea3 sao kh\u00f4ng n\u00f3i, b\u1ec7 h\u1ea1 sao kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 m\u00e0 h\u1ecfi?\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, g\u00f4ng c\u00f9m \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u00e1m th\u1ee7.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i \u1eaft bi\u1ebft t\u00ean ch\u1ee7 t\u00e0i s\u1ea3n b\u00e1n v\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb g\u00f4ng c\u00f9m, b\u1ec7 h\u1ea1 sao kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1 t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i, giao cho c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tra h\u1ecfi? N\u1ebfu th\u1ef1c c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3, ty Th\u1ecb d\u1ecbch che gi\u1ea5u kh\u00f4ng n\u00f3i, th\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1eed nh\u1eb9; n\u1ebfu th\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i b\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 dung th\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 th\u00ec c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho ch\u00ednh s\u1ef1?\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u b\u1ea5t ti\u1ec7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao l\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u1ebf?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ecdn V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u1ee3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 b\u1ec1 t\u00f4i. C\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea3 h\u1eefu th\u00e2n c\u1eadn vu c\u00e1o ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch, t\u1ee9c l\u00e0 v\u00ec L\u1eef Gia V\u1ea5n c\u00f4ng t\u00e2m tu\u00e2n ph\u00e1p, tranh ch\u1ea5p v\u1edbi N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty, \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban, Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 ph\u1ea3i tr\u00e1i, vi\u1ec7c \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i Gia V\u1ea5n m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n l\u00e0m \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed1n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tranh ch\u1ea5p vi\u1ec7c v\u1edbi Tam ty v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7, tuy ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nh\u01b0ng o\u00e1n gi\u1eadn t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 sinh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch cho vay v\u1eadt ph\u1ea9m, sau \u0111\u00f3 th\u1ebf ch\u1ea5p n\u1ed9p n\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, b\u00e8n b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi ta mua ri\u00eang v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u00e3 vay \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3. \u0110\u1ebfn khi tra x\u00e9t, th\u00ec l\u00e0 Tam ty cho vay g\u1ea1o n\u1ebfp[footnote]'Thi\u1ebfu' nghi l\u00e0 ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' vi\u1ebft nh\u1ea7m.[\/footnote], vi\u1ec7c truy b\u1eaft nh\u01b0 th\u1ebf, lan \u0111\u1ebfn c\u1ea3 H\u00e0 B\u1eafc, Kinh T\u00e2y. N\u1ebfu ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. Nay Tam ty nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 nghe th\u1ea5y kh\u00f4ng? Kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00f3, m\u00e0 ch\u1ec9 nghe th\u1ea5y ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u? \u0110\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 v\u00ec tin theo th\u00e2n c\u1eadn hay kh\u00f4ng tin theo th\u00e2n c\u1eadn m\u00e0 th\u00f4i. Nay b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e2n c\u1eadn, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u00e1ch, m\u1ed9t khi tr\u00e1i \u00fd th\u00e2n c\u1eadn, li\u1ec1n b\u1ecb b\u1edbi m\u00f3c, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o, th\u1ea7n e r\u1eb1ng \u0111\u1eddi tr\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao d\u00e2n l\u1ea1i s\u1ee3, ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb hay n\u00f3i nhi\u1ec1u nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t th\u00f4i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o n\u00f3i: '\u0110\u1ea1i h\u1ea1n, l\u1ea1i c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn, d\u00e2n ch\u00fang hoang mang, \u1eaft s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n.'\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Lo\u1ea1n c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00f3 g\u00e2y ra, n\u1ebfu nh\u00e0 Vua sai l\u1ea7m, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n. Nh\u00e0 Vua n\u1ebfu kh\u00f4ng sai l\u1ea7m, ch\u1ec9 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n m\u00e0 \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd \u0111\u00f3.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1ea1i h\u1ea1n, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng lo\u1ea1n?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed t\u1ea1i v\u1ecb, n\u1ebfu h\u1ea1n h\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd \u0111\u00f3. Ch\u1ec9 e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e2n t\u1eed m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho g\u1eb7p c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ea1t Ng\u00f4 S\u1ea5t, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean an \u1ee7i, ch\u0103m s\u00f3c.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua ng\u1ef1 \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, d\u00f9ng b\u1eefa \u0103n nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho. Bi\u1ec3u d\u00e2ng ba l\u1ea7n, v\u1eabn kh\u00f4ng cho.\r\n\r\n[40] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Th\u00e0nh \u0110\u00f4 t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00e3 sai L\u00fd K\u1ec9 \u0111i xem x\u00e9t, \u0111\u1ee3i \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t c\u0169ng kh\u00f4ng sao.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t m\u00e0 c\u00f2n \u0111i xem x\u00e9t, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c \u1eaft s\u1ebd kinh s\u1ee3 x\u00e1o \u0111\u1ed9ng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1eb7t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch c\u00f3 g\u00ec m\u00e0 kinh s\u1ee3? Hu\u1ed1ng chi ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111i xem x\u00e9t, sao l\u1ea1i kinh s\u1ee3?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5, mu\u1ed1n t\u1ea1m th\u1eddi gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"N\u1ebfu v\u00ec tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n d\u00e2n \u0111\u00f3i m\u00e0 b\u1ecf vi\u1ec7c s\u1eeda sang ch\u00ednh s\u1ef1, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y ra d\u1ecb ngh\u1ecb. Nay Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf g\u1ea7n trong c\u1eeda khuy\u1ebft, m\u00e0 l\u1eddi gi\u00e8m pha v\u1eabn ng\u00e0y ng\u00e0y xu\u1ea5t hi\u1ec7n, n\u1ebfu \u0111\u1eb7t Ty \u1edf n\u01a1i xa v\u1ea1n d\u1eb7m, th\u00ec d\u1ecb ngh\u1ecb \u1eaft s\u1ebd c\u00e0ng nhi\u1ec1u. L\u00fac n\u00e0y, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu kh\u00f4ng sai \u0111i xem x\u00e9t th\u00ec th\u00f4i, nay \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t, l\u1ea1i lo ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c kinh s\u1ee3 x\u00e1o \u0111\u1ed9ng m\u00e0 b\u1ecf, nh\u01b0 v\u1eady ch\u1eb3ng ph\u1ea3i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ee9c kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1eb7p vi\u1ec7c th\u00ec lo s\u1ee3 nh\u00fat nh\u00e1t nh\u01b0 th\u1ebf sao?\"<\/i> Vua b\u00e8n th\u00f4i. <i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2 ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i, n\u1ebfu ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, th\u00ec kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1eebng sai L\u00fd K\u1ec9 \u0111i. T\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ed1n n\u0103m d\u00f2ng, nay \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng ch\u00e9p l\u1ea1i. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 b\u00e3i vi\u1ec7c xem x\u00e9t \u0111\u1eb7t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"Vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh th\u1ebf n\u00e0o? C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n, c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3, \u1eaft ph\u1ea3i qua Trung th\u01b0 ch\u1ec9 huy, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nPh\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i sau n\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ph\u00f9ng Kinh c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n Trung th\u01b0, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c \u00f4ng ta t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn, sao l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 nghe? Kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y thu ti\u1ec1n v\u1ee5n v\u1eb7t th\u1ebf n\u00e0o? Sau n\u00e0y b\u00e3i b\u1ecf ra sao? Theo nh\u01b0 th\u1ea7n th\u1ea5y, t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 s\u1eafp x\u1ebfp nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i sau n\u00e0y m\u1edbi kh\u00f4ng thu ti\u1ec1n v\u1ee5n v\u1eb7t, kh\u00f4ng bi\u1ebft Ph\u00f9ng Kinh d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u \u0111\u1ed1i nh\u01b0 th\u1ebf? L\u1eddi \u00f4ng ta n\u00f3i 'ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n' \u1eaft c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi[footnote] l\u1eddi \u00f4ng ta n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1eaft c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi 'k\u00ec' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ea3', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 s\u1eeda.[\/footnote], sao b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1, giao cho c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u00e1c minh?<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 xem s\u00e1ch \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b ch\u00e9p, c\u00f3 bao gi\u1edd dung t\u00fang k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n n\u00f3i d\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng x\u00e1c minh m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b nh\u01b0 v\u1eady, lu\u1eadt c\u0169ng quy \u0111\u1ecbnh 'd\u1ed1i tr\u00e1 kh\u00f4ng th\u1eadt, ph\u1ea1t t\u00f9 hai n\u0103m', ng\u00e0y t\u1ea5u c\u0169ng v\u1eady. L\u00fd do nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 v\u00ec b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 ph\u1ea3i qu\u00fd tr\u1ecdng th\u1eddi gian. T\u1eebng ph\u00fat gi\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1ng qu\u00fd, m\u00e0 l\u1ea1i v\u00ec nghe l\u1eddi d\u1ed1i tr\u00e1 c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00e0 l\u00e3ng ph\u00ed th\u1eddi gian, th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1!<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 tu th\u00e2n so v\u1edbi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng h\u1ed5 th\u1eb9n, th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 khuy\u00ean can, nh\u01b0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f3 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, gh\u00e9t l\u1eddi gi\u00e8m pha, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00e1c v\u1edbi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n. Nh\u01b0 vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch ty, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i L\u1eef Gia V\u1ea5n, ai d\u00e1m gi\u1eef ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00e9 tr\u00e1nh nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn! N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n, ai d\u00e1m bi\u1ec7n minh cho Gia V\u1ea5n \u0111\u1ec3 tr\u00e1i \u00fd nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn!<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch c\u0169ng kh\u00e1 hao t\u1ed5n tinh th\u1ea7n, ch\u00ednh v\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u00e1i v\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 h\u1ecdc, v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 l\u1eadp ph\u00e1p. N\u1ebfu c\u1ee9 m\u00e3i tr\u00e1i \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1[footnote] n\u1ebfu c\u1ee9 m\u00e3i tr\u00e1i \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 nguy\u00ean thi\u1ebfu m\u1ed9t ch\u1eef 'm\u1ed7i', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5.[\/footnote], l\u1ea1i b\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn gi\u00e8m pha, l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u1ea1i d\u00e2n, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ea7n l\u00e0m th\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec[footnote] kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ea7n l\u00e0m th\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec 'th\u1eed' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5.[\/footnote]? \u0110\u1ec3 l\u1ea5y danh th\u00ec kh\u00f4ng t\u1ed1t, \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ee3i th\u00ec ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eed xem x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ea7n c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 g\u00ec?\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"T\u1ea1i sao c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu n\u00f3i kh\u00f4ng ti\u1ec7n l\u1ea1i nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu ho\u1eb7c kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi ch\u00ednh s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ho\u1eb7c c\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nhau. Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c quan l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nhau r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u00f3 th\u00f4i. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m n\u00ean c\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n bi\u1ebft t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng kh\u00f3, ch\u1ec9 c\u1ea7n xem trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c quan l\u1edbn nh\u1ecf v\u00ec kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea1m ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00e9 tr\u00e1nh nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi? N\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i \u00fd nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn, c\u00f9ng nhau che \u0111\u1eady \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ea7n e r\u1eb1ng g\u00e2y lo\u1ea1n kh\u00f4ng kh\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u1eeb Hi Ch\u00e2u v\u00e0o tri\u1ec1u, Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u0129nh ch\u00e2u s\u1ef1. Nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebft Nguy\u00ean Ti\u00eau th\u1eafp \u0111\u00e8n, qu\u00e2n T\u00e2y t\u1eb7c nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i ph\u1ee5c binh d\u01b0\u1edbi c\u1eeda B\u1eafc Quan, sai H\u1ea1 Anh c\u00f9ng 29 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3 v\u1edd \u0111\u1ebfn xin h\u00e0ng, h\u1ee3p m\u01b0u v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi do M\u1ed9c Chinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ph\u00e1i \u0111i do th\u00e1m, \u0111\u1ecbnh n\u1ed5i l\u1eeda l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng. Di\u00ean Kh\u00e1nh ph\u00e1t hi\u1ec7n, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e, qu\u00e2n ph\u1ee5c \u1edf B\u1eafc Quan ho\u1ea3ng lo\u1ea1n b\u1ecf ch\u1ea1y. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[42] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, T\u00e1n tr\u1ef1c sung Ch\u1ec9 s\u1eed, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi gi\u1eef ch\u1ee9c B\u1ea3 th\u00e1c \u0111\u1ee7 7 n\u0103m, ho\u1eb7c d\u1ea1y v\u00e0 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ee7 10 n\u0103m, do quan l\u1ea1i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty x\u00e9t duy\u1ec7t, t\u00e2u xin chuy\u1ec3n l\u00e0m Tam ban Sai s\u1ee9.\r\n\r\n[43] Chi\u1ebfu cho Tam ty d\u00f9ng ti\u1ec1n v\u1eadt thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb vi\u1ec7c ph\u00e1t v\u1eadn v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n, \u0111\u1ec3 ri\u00eang v\u00e0o kho \u1edf n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n, ph\u00f2ng khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n d\u00f9ng.\r\n\r\n[44] Ph\u00e1n ty N\u00f4ng t\u1ef1 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3n t\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, n\u00f4ng \u0111i\u1ec1n th\u1ee7y l\u1ee3i, sai d\u1ecbch, b\u1ea3o gi\u00e1p, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i thi h\u00e0nh nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ban \u0111\u1ea7u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n thi\u1ec7n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ed1 \u0111\u1ec3 quan l\u1ea1i v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn. Nh\u1eefng vi\u1ec7c quan ty vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u1ec1u do b\u1ea3n t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 7, Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u xin, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i ch\u00e9p: T\u1eeb n\u0103m Hi Ninh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 uy t\u00edn l\u00e2u n\u0103m, \u0111\u1ed3ng li\u00eau th\u01b0\u1eddng ghen gh\u00e9t vi\u1ec7c h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, t\u00ecm c\u00e1ch b\u1edbi m\u00f3c l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n, tr\u0103m ph\u01b0\u01a1ng ng\u00e0n k\u1ebf k\u00edch \u0111\u1ed9ng, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. T\u0103ng T\u1eed Tuy\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u01b0 n\u00f4ng, L\u1eef C\u00e1t Ph\u1ee7 thay th\u1ebf, li\u1ec1n xin cho thi\u00ean h\u1ea1 tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c T\u01b0 n\u00f4ng ch\u01b0a ho\u00e0n thi\u1ec7n ho\u1eb7c b\u1ea5t ti\u1ec7n. Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00fd Minh b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u01b0 n\u00f4ng, Th\u01b0 Thi\u1ec7n thay th\u1ebf, th\u00ec thu nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a th\u1eeba, b\u1ea1, v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u01b0a gi\u1ea3i quy\u1ebft xong r\u1ea5t nhi\u1ec1u. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng khoe c\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1edbi m\u00f3c vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, vu kh\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng l\u0129nh l\u00e2n c\u1eadn, n\u1ebfu b\u1ecb t\u1ed9i th\u00ec c\u00f4ng lao bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh. T\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e2u, nh\u01b0ng th\u1eddi Hi Ninh, Nguy\u00ean Phong l\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 3, Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u00e1n ty N\u00f4ng, ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 n\u0103m nay, ki\u00eam Ph\u00e1n ty N\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u00e9p: T\u00f4 <i>(?)<\/i> n\u00f3i T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u1ed5i tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u00e0nh mi\u1ec5n d\u1ecbch, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh r\u1ea5t h\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c H\u00f3a Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: T\u01b0 n\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c xu\u1ea5t ti\u1ec1n gi\u00fap d\u00e2n l\u00e0m d\u1ecbch, nay \u0111\u1ec1u chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, xin \u0111\u1ed5i tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u00e0nh mi\u1ec5n d\u1ecbch.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi tr\u01b0\u1edbc khi \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n h\u1eb7c L\u00fd Du, e r\u1eb1ng s\u00e1ch ch\u00ed c\u00f3 sai. \u0110\u00e3 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u00f2ng H\u1ed9 s\u00e1ch Trung th\u01b0 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c[footnote]Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, \u1edf \u0111i\u1ec1u Gi\u00e1p T\u00ed trong quy\u1ec3n n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c'.[\/footnote]\u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Huy\u1ec7n \u00fay T\u1ea5n V\u00e2n, C\u00f4ng s\u1ef1 C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng ty L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o qu\u00e2n m\u00e3 l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng ch\u1ebf tr\u00ed l\u00e0 Qu\u00e1ch Ph\u00f9ng Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m sai khi\u1ec3n. Ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 l\u00e0 Gi\u1ea3 Hi\u1ec3n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Do vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a Tam ty v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 k\u1ebf to\u00e1n h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.\r\n\r\n[46] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, Ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u00f2ng L\u1ec5 s\u00e1ch Trung th\u01b0 l\u00e0 H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Th\u1eeba, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u00f2ng L\u1ea1i s\u00e1ch Trung th\u01b0 l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch hai n\u0103m, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Ho\u00e0ng Nham, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n l\u00e0 T\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. T\u00f4ng Nho do bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ch\u00ednh ty, T\u00f4ng M\u1ea1nh do s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a t\u00e1m l\u1ed9, Tri\u1ec7u do s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.\r\n\r\n[47] Chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1ea5y 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n Chi\u1ebft nh\u1ecb \u0111\u00fac \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng cho Hi H\u00e0. <i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i>\r\n\r\n[48] Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 l\u00e0 T\u0103ng B\u1ed1, Ph\u00e1n ty N\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi[footnote]Xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'kh\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ea3o', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c mua b\u00e1n ti\u1ec7n l\u1ee3i, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p, l\u1ea1i nh\u0169ng nhi\u1ec5u, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 nhi\u1ec1u, m\u00e0 quan l\u1ea1i l\u1ea1i thi\u1ebfu ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi thu mua. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho m\u01b0\u1ee3n v\u1ed1n mua trong m\u1ed9t n\u0103m, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho l\u1ea1i, d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc, quan mua c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mua \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u01b0\u1edfng, th\u00ec vi\u1ec7c s\u1ebd thu\u1eadn l\u1ee3i. Xin c\u00f9ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m trong l\u1ed9 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[49] Chi\u1ebfu cho hai ch\u00e2u Thi\u1ec1n, V\u1ec7 t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 d\u00e2n \u0111\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc di c\u01b0 qua s\u00f4ng, ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng th\u00e1ng.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua Li\u00eau sai L\u00e2m Nha, H\u01b0ng Ph\u1ee5c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn d\u00e2ng th\u01b0, y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Th\u01b0 vi\u1ebft: <i>\"T\u1eeb c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, hai n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng h\u00f2a, c\u00f9ng tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh, c\u1ed1 g\u1eafng gi\u1eef g\u00ecn m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Tuy l\u00e3nh th\u1ed5 chia l\u00e0m hai n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a kh\u00ed; ngh\u0129a t\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0, c\u00f9ng mong mu\u1ed1n duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec vi ph\u1ea1m, c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng. V\u00f9ng \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c ba ch\u00e2u U\u1ea5t, \u1ee8ng, S\u00f3c, t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh ranh gi\u1edbi, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch, nh\u1eb1m gi\u1eef v\u1eefng bi\u00ean gi\u1edbi, ng\u0103n ch\u1eb7n k\u1ebb gian qua l\u1ea1i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, xem x\u00e9t c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o, th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 x\u00e2m ph\u1ea1m, trong khu v\u1ef1c thu\u1ed9c v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta, ho\u1eb7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n l\u0169y, ho\u1eb7c cho d\u00e2n c\u01b0 c\u01b0 tr\u00fa, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do c\u00e1c quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9u th\u1ea3, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i c\u1ee5c h\u00f2a hi\u1ebfu v\u1edbi l\u00e1ng gi\u1ec1ng, ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ranh gi\u1edbi. Nay x\u00e9t l\u1ea1i, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, th\u1ea5y r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua. V\u1ec1 nh\u1eefng chi ti\u1ebft c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1ee1 b\u1ecf, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y th\u1ef1c hi\u1ec7n, n\u00ean ph\u1ea3i b\u00e1o l\u1ea1i. Nay c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, mang th\u01b0 n\u00e0y, mong \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. Nh\u1eefng n\u01a1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea7n c\u1eed quan vi\u00ean c\u00f9ng ki\u1ec3m tra, s\u1edbm cho ph\u00e1 b\u1ecf, \u0111\u01b0a v\u1ec1 ranh gi\u1edbi c\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh t\u1eeb l\u00e2u. Ngo\u00e0i ra, n\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c x\u1ea3y ra \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, xin \u0111\u1ec3 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn x\u1eed l\u00fd. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m, m\u00e0 c\u00f2n gi\u1eef v\u1eefng l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, th\u1ef1c l\u00e0 thu\u1eadn l\u1ee3i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh ph\u1ea7n nhi\u1ec1u cho r\u1eb1ng Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, \u1eaft s\u1ebd l\u1ea1i \u0111\u00f2i \u0111\u1ea5t Quan Nam. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch th\u1ef1c kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. Nh\u01b0ng n\u1ebfu Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, e r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y. Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 do ta d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc man di kh\u00e1c, ho\u1eb7c d\u1ea7n b\u1ecb h\u1ecd coi th\u01b0\u1eddng, n\u00ean m\u1edbi sinh s\u1ef1 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, t\u1ecf ra v\u1eabn gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u0169 m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u00e3 t\u1ecf ra gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u0169, th\u00ec \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, c\u0169ng lo s\u1ee3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng ta n\u1ed5i gi\u1eadn, d\u1eabn \u0111\u1ebfn xung \u0111\u1ed9t.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0 c\u1ee7a Ti\u00eau Hi ch\u01b0a m\u1edf[footnote] Th\u01b0 c\u1ee7a Ti\u00eau Hi ch\u01b0a m\u1edf, ch\u1eef 'm\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ea5p', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote], Vua v\u1eabn c\u00f2n nghi ng\u1edd, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng ch\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n g\u00ec kh\u00e1c, ho\u1eb7c ch\u1ec9 l\u00e0 tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u1ebfn khi m\u1edf th\u01b0 ra, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Vua b\u1ea3o Ti\u00eau Hi: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1ecf th\u00f4i, quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3? \u0110\u1ee3i ta sai m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 b\u00e0n b\u1ea1c, ph\u00eda B\u1eafc tri\u1ec1u c\u0169ng c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c c\u00f9ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Ti\u00eau Hi n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1nh ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 kh\u00f4ng sai.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi Ti\u00eau Hi c\u00f2n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c kh\u00f4ng? Ti\u00eau Hi n\u00f3i: <i>\"H\u00f9ng Ch\u00e2u m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e0nh Quan, vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u1ec7 th\u01b0 ch\u1ec9 n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u00ec m\u1edbi, ch\u01b0a t\u1eebng c\u1ea5m m\u1edf r\u1ed9ng. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng nh\u1ecf th\u00f4i, n\u1ebfu c\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ecd d\u1ee1 b\u1ecf c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ti\u00eau Hi n\u00f3i: <i>\"B\u1eafc tri\u1ec1u ch\u1ec9 mu\u1ed1n Nam tri\u1ec1u m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu B\u1eafc tri\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef m\u00e3i h\u00f2a h\u1ea3o, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t t\u1ed1t.\"<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi Ti\u00eau Hi c\u00f2n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c kh\u00f4ng? Ti\u00eau Hi n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch[footnote] 'Nh\u1eadt l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ee5c l\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c khi Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, c\u00f2n \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Ti\u00eau Hi t\u1eeb bi\u1ec7t, kh\u00f4ng r\u00f5 b\u00ean n\u00e0o \u0111\u00fang, nay ch\u00e9p c\u1ea3 hai, \u0111\u1ee3i khi kh\u1ea3o ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng s\u1ebd x\u00f3a b\u1ecf m\u1ed9t ch\u1ed7.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo \u300aLong Xuy\u00ean l\u01b0\u1ee3c ch\u00ed\u300b c\u1ee7a T\u00f4 Tri\u1ec7t[footnote] 'Long Xuy\u00ean l\u01b0\u1ee3c ch\u00ed', ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'bi\u1ec7t'. X\u00e9t c\u00e2u d\u01b0\u1edbi 'Khi Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, Vua \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2 r\u1ed3i', l\u00e0 l\u1eddi trong quy\u1ec3n 4 s\u00e1ch \u300aLong Xuy\u00ean l\u01b0\u1ee3c ch\u00ed\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 'Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn b\u00e0n h\u00f2a th\u00e2n', n\u00ean theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec khi Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, Vua \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2 r\u1ed3i. S\u1ef1 vi\u1ec7c xem ng\u00e0y 22 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 8.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh ch\u00e9p: Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, l\u1ea5y vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m c\u1edb, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi \u00f4ng, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"N\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau H\u1ed7 t\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9, sai quan ti\u1ebfp \u0111\u00e3i l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u ch\u1ea5t v\u1ea5n, Ti\u00eau H\u1ed7 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Ta \u0111\u00e3 ch\u00e9p c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n giao cho Ti\u00eau H\u1ed7 mang v\u1ec1.\"<\/i> R\u1ed3i \u0111em tr\u00ecnh l\u00ean Vua. Khi Ti\u00eau Hi s\u1eafp t\u1eeb bi\u1ec7t, n\u1eb1m \u1ef3 \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i sao, \u00f4ng \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng th\u1ee9 hai trong nh\u1ecb ph\u1ee7, nh\u00e2n bu\u1ed5i ch\u1ea7u, n\u00f3i v\u1edbi Khu m\u1eadt s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung: <i>\"Ti\u00eau Hi kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i ngay, th\u00ec c\u1ee9 sai ng\u01b0\u1eddi h\u1eb1ng ng\u00e0y mang \u0111\u1ed3 ti\u1ebfp t\u1ebf \u0111\u1ebfn m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ecfi g\u00ec, v\u00e0 sai quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi \u0111em l\u00fd do \u0111\u00f3 th\u00f4ng b\u00e1o cho ph\u00eda \u0111\u1ecbch l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ng\u00f4 Sung t\u00e2u d\u00f9ng l\u1eddi \u1ea5y, Ti\u00eau Hi li\u1ec1n \u0111i ngay h\u00f4m \u0111\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 6 nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri Ch\u00e2u Tr\u1ea7n, th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 7 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Nam Kinh, qua kinh \u0111\u00f4, l\u00fac Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh h\u1eb3n ch\u01b0a \u1edf tri\u1ec1u. E r\u1eb1ng \u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b sai, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn l\u1ea7n sau.)<\/i>\r\n\r\n[51] Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110ang l\u00fac vi\u1ec7c n\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng d\u1ea5y nhi\u1ec1u ngh\u0129a d\u0169ng, l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng. S\u1eafp t\u1edbi gi\u00e1 l\u00faa s\u1ebd cao v\u1ecdt, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e0ng kh\u00f3 t\u00ednh to\u00e1n. C\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 huy Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2n nh\u01b0 t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t binh m\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft gi\u1ea3i t\u00e1n ngh\u0129a d\u0169ng, cho h\u1ecd v\u1ec1.\"<\/i>\r\n\r\n[52] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ty b\u00e1o c\u00e1o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong h\u1ea1t \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u01b0a. S\u1eed Chu cho vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf \u0111i, l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00fd ngh\u0129a <i>\"th\u01b0\u01a1ng m\u01b0a\"<\/i> trong \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n.\r\n\r\n[54] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, t\u1eeb nay tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng kho\u1ea3n ti\u1ec1n ph\u1ea1t \u0111\u1ed3ng c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u00e2n vi\u1ec7c bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u1ec1 th\u1ecb d\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 \u0111\u1ebfn nay, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t \u0111\u1ed3ng c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, Khai Phong ph\u1ee7 kh\u00f4ng th\u1ec3 thu n\u1ed9p xong xu\u00f4i, l\u1ea1i kh\u00f4ng theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u00e0 khoan dung, r\u1ea5t l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n[55] Quy\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9[footnote]Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 'ty', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote] L\u01b0u H\u00e3ng t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay, m\u01b0a tuy\u1ebft thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, xin sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng Ch\u00e2n Nh\u00e2n \u1edf n\u00fai \u0110\u1ea1i M\u1eadu, huy\u1ec7n Kh\u00fac D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea7u r\u1ed3ng c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.\"<\/i> Vua theo l\u1eddi.\r\n\r\n[56] S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u00e2u: <i>\"Ty \u0110\u00f4 di\u00eam v\u1ee5 ch\u00e2u T\u1ee9 mi\u1ec5n thu thuy\u1ec1n h\u1ed9, m\u00e0 l\u1ea5y quan di\u00eam chia \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p ph\u00e2n ph\u1ed1i, l\u1ea1i c\u1ea5p s\u1ed5 b\u1eaft \u00e9p d\u00e2n c\u01b0 v\u00e0 ch\u00f9a chi\u1ec1n mua, tr\u00e1i ph\u00e9p.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1 c\u1eed di\u00eam s\u1ef1 l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 qu\u1ea3 c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1eaft \u00e9p, nh\u01b0ng quan \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i.\r\n\r\n[57] Chi\u1ebfu tay: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ec1, V\u1eadn g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 h\u00ecnh kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, \u0111\u1ed1c th\u00fac quan b\u1eaft tr\u1ed9m nghi\u00eam ng\u1eb7t truy b\u1eaft, nh\u1eefng h\u1ed9 thi\u1ebfu \u0103n c\u0169ng ph\u1ea3i t\u00ecm nhi\u1ec1u c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ebf.\"<\/i> B\u1ea3n m\u1edbi cho vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf \u0111i, nay theo b\u1ea3n Chu.\r\n\r\n[58] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"Thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh qu\u00e1 n\u1eb7ng, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n than, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd b\u1ea5t k\u00ednh, khanh c\u00f3 nghe th\u1ea5y kh\u00f4ng?\"<\/i> H\u00f4m \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch c\u00f9ng c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua, nh\u00e2n d\u1ecbp tr\u00ecnh l\u00ean v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh, Vua l\u1ea1i k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ng\u1ef1 s\u1eed Th\u1ecbnh \u0110\u00e0o c\u0169ng n\u00f3i, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u xin cho \u0110\u00e0o h\u1ed9i \u00fd v\u1edbi Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c h\u1ed9 mi\u1ec5n h\u00e0nh \u0111\u1ec3 h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn. N\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00ec cho h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n; n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00ec v\u1eabn cho h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c cung c\u1ea5p h\u00e0ng h\u00f3a nh\u01b0 c\u0169. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n nghe theo nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n th\u1ed5i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"H\u1ecfi nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nghe n\u00f3i h\u00e0ng v\u1ea3i l\u1ee5a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00f4m b\u00f3 v\u1ea3i, nay c\u0169ng b\u1ecb thu h\u1ebft v\u00e0o h\u00e0ng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng tra x\u00e9t, e r\u1eb1ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3. Ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a ho\u00e0n thi\u1ec7n, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i theo t\u00ecnh h\u00ecnh, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u00f3 h\u1ea1i, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh h\u1ea1n m\u1ee9c ti\u1ec1n, kh\u00f4ng cho t\u0103ng th\u00eam l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch, nh\u01b0 g\u1ea1o l\u00faa c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ecnh gi\u00e1 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, th\u00ec t\u1ed1t; c\u00f2n nh\u1eefng th\u1ee9 nh\u1ecf nh\u1eb7t th\u00ec l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n ngh\u00e8o, v\u00ec Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u00e3 b\u00e1n l\u1ebb, n\u00ean d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e1n l\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, d\u00e2n ngh\u00e8o ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o nh\u00e0 gi\u00e0u, nh\u00e0 gi\u00e0u thu l\u1ee3i nhi\u1ec1u, n\u00ean d\u00e2n ngh\u00e8o thu l\u1ee3i \u00edt, nay quan thu l\u1ee3i \u00edt, th\u00ec d\u00e2n ngh\u00e8o t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, sao l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ea1i cho d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i cho \u0111\u1ebfn h\u1ecd h\u00e0ng ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, t\u1ea1i sao v\u1eady? Hai cung th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f3c l\u00f3c, lo s\u1ee3 kinh th\u00e0nh s\u1ebd n\u1ed5i lo\u1ea1n, cho r\u1eb1ng tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n l\u1ea1i m\u1ea5t l\u00f2ng d\u00e2n nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i kh\u00f4ng bi\u1ebft ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec, \u1eaft ph\u1ea3i tra x\u00e9t s\u1ef1 th\u1eadt, mu\u1ed1n m\u1edf mang tr\u00ed tu\u1ec7 cho b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 nghe theo l\u1eddi c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t m\u00e3n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean m\u00e0 th\u00f4i. H\u01a1n n\u1eefa, \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ea5t nhi\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh xem x\u00e9t, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u00eau r\u00f5 t\u00ean h\u1ecd giao cho Trung th\u01b0, l\u1ec7nh h\u1ecd \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t x\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u01b0 th\u1ef1c, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec d\u00f9 ng\u1ed3i ch\u1ea7u \u0111\u1ebfn t\u1ed1i, ch\u1ec9 l\u00e0 dung t\u00fang s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i, khi\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 ng\u00e0y c\u00e0ng h\u1ecfng, c\u00f3 \u00edch g\u00ec! Nh\u01b0 h\u1ecd h\u00e0ng ho\u00e0ng h\u1eadu, t\u1ee9c l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Kinh v\u1ed1n chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n, nh\u00e2n vi\u1ec7c th\u00fac gi\u1ee5c thi h\u00e0nh ph\u00e1p l\u1ec7nh mi\u1ec5n h\u00e0nh m\u1edbi, n\u00ean theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u00e0 thu v\u00e0o. Kinh t\u1eebng d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 T\u00e0o D\u1eadt mua ch\u1ecbu g\u1ed7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ea3 ti\u1ec1n. Th\u00e1i h\u1eadu sai th\u00e1i gi\u00e1m trong cung s\u1eeda nh\u00e0 cho T\u00e0o D\u1eadt, th\u00e1i gi\u00e1m l\u1ea1i gi\u1ea3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 T\u00e0o D\u1eadt vi\u1ebft \u0111\u01a1n n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecb Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u00e9p mua g\u1ed7 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc. Khi g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n g\u1ed7 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00e0o Th\u1ecb trung \u0111\u00e3 mua ch\u1ecbu g\u1ed7 m\u00e0 ch\u01b0a tr\u1ea3 ti\u1ec1n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c T\u00e0o Th\u1ecb trung \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh mua g\u1ed7 r\u1ed3i b\u00e1n l\u1ea1i cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch. L\u1eef Gia V\u1ea5n \u0111em v\u0103n th\u01b0 n\u00e0y giao cho Khai Phong ph\u1ee7 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 T\u00e0o D\u1eadt \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 \u0111\u01a1n t\u1eeb. Tra x\u00e9t k\u1ef9 th\u00ec ra l\u00e0 th\u00e1i gi\u00e1m trong cung Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu gi\u1ea3 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u01a1n, vu c\u00e1o quan vi\u00ean Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, Khai Phong ph\u1ee7 ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch bi\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ec1 x\u1eed t\u1ed9i nh\u1eefng th\u00e1i gi\u00e1m n\u00e0y. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eed xem hai vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec h\u1ecd h\u00e0ng ho\u00e0ng h\u1eadu sao l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecba \u0111\u1eb7t l\u1eddi \u0111\u1ed3n? L\u1eef Gia V\u1ea5n qu\u1ea3n l\u00fd Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f9ng v\u1edbi Khai Phong ph\u1ee7, Tam ty tranh ch\u1ea5p vi\u1ec7c c\u00f4ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt, Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1eafc t\u1ed9i v\u1edbi \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban, Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t vi\u1ec7c, b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eed ngh\u0129 xem L\u1eef Gia V\u1ea5n l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 c\u00f3 \u00fd g\u00ec? N\u1ebfu v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n th\u00ec r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n, ch\u1ec9 v\u00ec gi\u1eef l\u1ec5, ngh\u0129a, li\u00eam, s\u1ec9, kh\u00f4ng mu\u1ed1n v\u00ec l\u1ee3i m\u00e0 sa v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e0 v\u1eady. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c \u00f4ng ta c\u00f3 t\u00e2m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao l\u1ea1i l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, chuy\u00ean l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi? H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00e3 xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong ngo\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00e0m l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1eeba d\u1ed1i, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, b\u00ean ngo\u00e0i k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng bi\u1ebft nh\u01b0 L\u1eef Gia V\u1ea5n l\u00e0m, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i>\r\n\r\nPh\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n ban \u0111\u1ea7u nghe n\u00f3i kh\u00f4ng n\u1ed9p \u0111\u01a1n s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i, li\u1ec1n tranh nhau n\u1ed9p \u0111\u01a1n, sau n\u00e0y th\u1ea5y n\u1ed9p \u0111\u01a1n r\u1ed3i ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n l\u1eb7t v\u1eb7t, th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng thu n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u1ea1i \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb gian x\u1ea3o, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1ec9 nghe ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i li\u1ec1n tranh nhau d\u00e2ng tr\u1ea1ng?\"<\/i> Kinh n\u00f3i: <i>\"M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e0m k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ea1i phu b\u1ea5t m\u00e3n, \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 Ph\u00f9ng Kinh, n\u00ean ch\u1ec9 c\u00f3 Ph\u00f9ng Kinh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi n\u00e0y, th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng nghe l\u1eddi n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i Trung th\u01b0 c\u0169ng t\u1eebng x\u00e9t h\u1ecfi vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"X\u00e9t h\u1ecfi kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t l\u1ea7n, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ea5y th\u1ecb d\u1ecbch c\u00f3 vi\u1ec7c tr\u00e1i ph\u00e1p h\u1ea1i d\u00e2n, n\u00ean th\u1ea7n m\u1edbi d\u00e1m b\u1ea3o \u0111\u1ea3m l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"K\u1ebb b\u1ecf ra \u00edt ti\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 tha.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi tra x\u00e9t xem c\u00f3 h\u1ee3p t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng? Sau \u0111\u00f3 b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n tr\u1eeb cho h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t mong mu\u1ed1n sao?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea3i.\"<\/i>\r\n\r\nM\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi lui ra, An Th\u1ea1ch m\u1ed9t m\u00ecnh ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc sau b\u00ean c\u1ea1nh th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e2n th\u1ea7n, kh\u00f4ng bi\u1ebft ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1ee3i h\u1ea1i, d\u00e1m v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i h\u1ebft t\u00ecnh th\u1ef1c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 khuy\u1ebft s\u1ef1 th\u00f4ng minh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady th\u1eadt kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady th\u1eadt kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ec7 h\u1ea1 qu\u1ea3 th\u1ef1c th\u00edch tin ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec ai ch\u1eb3ng mu\u1ed1n d\u00f9ng t\u00ecnh \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n; b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u00edch tin ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung t\u00edn c\u0169ng t\u1ea1m th\u1eddi thay \u0111\u1ed5i theo th\u1eddi, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 k\u1ebb v\u1ed1n c\u00f3 h\u00e0nh vi n\u00f4ng c\u1ea1n.\"<\/i>\r\n\r\nNh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"L\u00fd Hi\u1ebfn bao che cho C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ed9i l\u1edbn, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tr\u1ecb; B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt k\u1ebft giao v\u1edbi n\u1ed9i th\u1ea7n, \u0111\u00e0o s\u00f4ng kh\u00f4ng ra g\u00ec, b\u1ecb t\u1ed9i r\u1ea5t nh\u1eb9.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ee7a k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn, th\u01b0\u1eddng b\u1ebb cong ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 dung t\u00fang, n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn gi\u00e8m pha, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 vui gi\u1eadn th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00f2ng th\u00e1nh l\u00e0m ch\u1ee7, ch\u1ec9 nghe theo k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n b\u00ean c\u1ea1nh, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0m sao d\u1ea5y l\u00ean \u0111\u1ea1o tr\u1ecb? Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng hai tr\u0103m n\u0103m nguy lo\u1ea1n n\u1ed1i ti\u1ebfp, h\u00e1 c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 v\u00ec k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh nhi\u1ec5u lo\u1ea1n ch\u00ednh tr\u1ecb m\u00e0 th\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u1edf tu\u1ed5i gi\u00e0 y\u1ebfu, gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec d\u00f9 th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ee9c khuya d\u1eady s\u1edbm ch\u0103m ch\u1ec9, c\u0169ng ch\u1eb3ng gi\u00fap \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec. Th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec s\u1ee3 h\u00e3i ri\u00eang tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 n\u00f3i ra l\u1eddi n\u00e0y, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 v\u00ec n\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf qu\u1ed1c gia c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1! N\u1ebfu th\u1ea7n c\u00f3 t\u1ed9i, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i b\u1ecdn n\u00e0y t\u00e2u b\u00e0y, c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau c\u1ee7a th\u1ea7n \u1eaft kh\u00f4ng ch\u1ecbu che gi\u1ea5u.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n t\u1eeb l\u00fac m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 tin, ch\u1ec9 n\u00ean t\u1eebng vi\u1ec7c tra x\u00e9t th\u1ef1c h\u01b0, n\u1ebfu l\u1eeba d\u1ed1i th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i, sau \u0111\u00f3 t\u00ecnh th\u1ef1c trong thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd hi\u1ec7n ra h\u1ebft. L\u1eddi c\u1ee7a th\u1ea7n, h\u00e1 ph\u1ea3i mu\u1ed1n b\u1ecbt mi\u1ec7ng b\u1ec7 h\u1ea1 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd ki\u00eam \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ebfn n\u0103m s\u00e1u l\u1ea7n, Vua b\u00e8n \u0111\u1ed5i cho l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n sung ch\u1ee9c.\r\n\r\n[60] H\u00f9ng B\u1ea3n, ch\u1ee9c \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n.\r\n\r\n[61] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 giao cho Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee7 Khai Phong qu\u1ea3n l\u00fd, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng ph\u1ea3i tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng canh t\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ed9p \u0111\u01a1n k\u00edn, xin mua l\u1ea1i. C\u00e1c ty m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 b\u00e1n, g\u1eedi v\u1ec1 Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed phong trang, \u0111\u1ec3 Ty n\u00f4ng t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng s\u1eed d\u1ee5ng, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh cho c\u00e1c l\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\n[62] \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7, ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri th\u1ea9m quan \u0111\u00f4ng vi\u1ec7n, xin t\u1eeb 17 ch\u00e2u \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng tuy\u1ec3n b\u1ed1n vi\u00ean quan, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ed9t khu v\u1ef1c \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Nay mu\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tri huy\u1ec7n Ph\u00ed, v\u00e0 L\u01b0u Nguy\u00ean, ch\u1ee9c L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ph\u1ee5 tr\u00e1ch ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh ranh gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, ba n\u0103m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i: Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n kh\u00f4ng r\u00f5 ranh gi\u1edbi, thu\u1ebf m\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, n\u00ean l\u1eadp ra ph\u00e9p \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. S\u1eed m\u1edbi c\u0169ng ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u1eadp ra ph\u00e9p \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, th\u00ec ph\u00e9p \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 5, hai b\u1ed9 s\u1eed \u0111\u1ec1u sai, \u0111\u00e3 ch\u00fa th\u00edch r\u00f5 \u1edf cu\u1ed1i th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 5. Ng\u00e0y 2, 4, 6 th\u00e1ng 4, ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 10, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[63] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua mu\u1ed1n ban \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u h\u1ea1n h\u00e1n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng m\u1ed9t n\u0103m ba l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p. H\u00f4m nay, Vua l\u1ea1i mu\u1ed1n ban \u00e2n x\u00e1, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Vua Thang g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh v\u1ec1 s\u00e1u vi\u1ec7c, \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 'ch\u00ednh s\u00e1ch kh\u00f4ng ti\u1ebft ch\u1ebf ch\u0103ng', n\u1ebfu m\u1ed9t n\u0103m ba l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch kh\u00f4ng ti\u1ebft ch\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 tr\u1eeb tai h\u1ecda.\"<\/i> Vua b\u00e8n th\u00f4i.\r\n\r\n[64] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u00e0ng h\u00f3a, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e3 sai L\u1eef Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 l\u1eddi th\u00e1nh ch\u1ec9 \u0111\u00e3 d\u1ea1y, nh\u01b0ng xin b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn m\u1ed9t v\u1ecb n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, \u0111\u1ec3 th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u tra c\u00e1c h\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n. N\u1ebfu c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh giao cho Trung th\u01b0 xem x\u00e9t v\u00e0 ch\u1ec9 ra s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i> \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng hai cung lo s\u1ee3 s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c, th\u1ea7n c\u0169ng lo s\u1ee3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Tuy nhi\u00ean, nguy\u00ean nh\u00e2n lo\u1ea1n l\u1ea1c m\u00e0 th\u1ea7n lo s\u1ee3 l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi \u0111i\u1ec1u hai cung lo s\u1ee3. Kinh Thi c\u00f3 c\u00e2u: 'Lo\u1ea1n l\u1ea1c sinh ra t\u1eeb s\u1ef1 b\u1ea5t ch\u00ednh, t\u1eeb s\u1ef1 bao dung sai tr\u00e1i.' Th\u1ea7n lo s\u1ee3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y th\u1eed suy ngh\u0129 xem l\u1eddi trong Kinh Thi v\u00e0 Kinh Th\u01b0 c\u00f3 \u0111\u00e1ng tin kh\u00f4ng[footnote]Kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u00e1ng tin kh\u00f4ng, ch\u1eef 'ph\u1ee7' v\u1ed1n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ed5 sung[\/footnote]? N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, th\u00ec c\u00e1c \u0111\u1eddi sau kh\u00f4ng n\u00ean t\u00f4n k\u00ednh v\u00e0 coi tr\u1ecdng ch\u00fang, m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ee5ng. N\u1ebfu \u0111\u00e1ng tin, th\u00ec lo\u1ea1n l\u1ea1c th\u1ef1c s\u1ef1 sinh ra t\u1eeb \u0111\u00e2y. T\u1ec1 Uy V\u01b0\u01a1ng ba n\u0103m kh\u00f4ng tr\u1ecb qu\u1ed1c, m\u1ed9t ng\u00e0y n\u1ecd gi\u1ebft quan \u0111\u1ea1i phu n\u01b0\u1edbc A, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ai d\u00e1m kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi Vua b\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1eadt, n\u01b0\u1edbc nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 tr\u1ecb, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u1ea1nh. S\u1ef1 b\u1ea5t ch\u00ednh sinh ra lo\u1ea1n l\u1ea1c v\u00e0 y\u1ebfu k\u00e9m, s\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ef1c sinh ra tr\u1ecb an v\u00e0 c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh. Nh\u01b0 v\u1eady, xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y suy ngh\u0129 k\u1ef9.\"<\/i>\r\n\r\nVua mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt ti\u1ec1n mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n ph\u1ea3i n\u1ed9p, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c h\u1ed9 nh\u1ecf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt nhi\u1ec1u, n\u1ebfu gi\u1ea3m th\u00eam n\u1eefa, kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ebd b\u1eaft ai ph\u1ea3i xu\u1ea5t ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho quan l\u1ea1i?\"<\/i> Vua ra l\u1ec7nh gi\u1ea3m b\u1edbt ngo\u00e0i ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng quan l\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng t\u1ed1t, nh\u01b0ng n\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng ti\u1ec1n mi\u1ec5n thu\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n v\u00e0 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kinh th\u00e0nh v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i, vi\u1ec7c \u01b0u \u0111\u00e3i th\u00eam c\u0169ng kh\u00f4ng sao.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh b\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu che m\u1eaft, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh. Th\u1ea7n t\u1eebng thu\u00ea m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef gi\u1eb7t gi\u0169, b\u00e0 \u1ea5y n\u00f3i c\u00f3 con trai l\u00e0m b\u00e1nh, nh\u01b0ng v\u00ec thu\u1ebf h\u00e0ng h\u00f3a qu\u00e1 n\u1eb7ng, kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u0111\u00f3ng, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1edf c\u1eeda h\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch mi\u1ec5n thu\u1ebf, \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ecb quan l\u1ea1i l\u00e0m kh\u00f3 tr\u0103m b\u1ec1, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i cho l\u00e0 \u01b0u \u0111\u00e3i, nay \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf l\u01b0\u01a1ng quan l\u1ea1i, c\u1ea5m b\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p h\u1ecd qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, nh\u01b0ng l\u1ea1i tr\u1edf n\u00ean t\u1ec7 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 lu\u1eadt, v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu che m\u1eaft, n\u00ean kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y r\u00f5.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00ecnh lu\u1eadn: Kinh th\u00e0nh l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc. L\u1eef Gia V\u1ea5n mu\u1ed1n thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh, Th\u1ea7n T\u00f4ng mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u1ec3 an d\u00e2n, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh b\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu che m\u1eaft, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang.\"<\/i> Vi\u1ec7c \u01b0u \u0111\u00e3i kinh th\u00e0nh m\u00e0 l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0 sao? \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh, L\u1ee5c Ch\u00ed \u0111\u00e3 d\u00e2ng l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e9p thu thu\u1ebf \u1edf kinh th\u00e0nh c\u00e0ng nghi\u00eam, ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i, ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n g\u0169i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1c bi\u1ec7t, s\u1ef1 b\u1ea5t m\u00e3n c\u00e0ng l\u1edbn h\u01a1n c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c. Vi\u1ec7c thu thu\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, d\u00e2n ch\u00fang s\u1ee3 h\u00e3i, vi\u1ec7c h\u01b0ng ph\u1ebf kh\u00f4ng ng\u1eebng, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi dao \u0111\u1ed9ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u1ed3n \u00e0o, kinh th\u00e0nh v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n.\"<\/i> \u00d4i! Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ec1 t\u00f4i hi\u1ec1n, nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng kh\u00f4ng nghe, Th\u1ea7n T\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi d\u1ea1y th\u00e1nh, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng ch\u1ecbu thu\u1eadn theo, th\u1eadt \u0111\u00e1ng kh\u00f3c v\u1eady.)<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i lo vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u ch\u1ee9c quan t\u1ed1n k\u00e9m, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c quan m\u1edbi, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc m\u1edbi n\u00ean \u0111\u1eb7t. Nh\u01b0 ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u1edf T\u01b0\u1edbng t\u00e1c ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0103n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1eb7t c\u1ee5c, \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 nu\u00f4i c\u00e1c quan m\u1edbi \u0111\u1eb7t, m\u00e0 s\u1ed1 chi ph\u00ed ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u00edt. Nh\u01b0 Ty tr\u01b0\u1edbng trong m\u1ed9t n\u0103m x\u00e9t ra nh\u1eefng c\u1ee7a c\u1ea3i quan b\u1ecb gi\u1ea5u gi\u1ebfm, \u00edt c\u0169ng g\u1ea5p m\u1ea5y l\u1ea7n, c\u00e1c ch\u1ee9c quan kh\u00e1c \u0111\u1eb7t ra c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, sao c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ea1i sao t\u00e0i ch\u00ednh l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7? N\u1ebfu n\u00f3i l\u00e0 binh nhi\u1ec1u, th\u00ec binh l\u00ednh hi\u1ec7n nay so v\u1edbi th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ee7, th\u00ec ph\u1ea3i lo vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh. N\u1ebfu qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, th\u00ec ph\u1ea3i quy\u1ebft \u0111o\u00e1n v\u00e0 kh\u00f4ng dao \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n kh\u00e1c c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n b\u00ean c\u1ea1nh l\u00e0m lung lay, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a ch\u1ec9 thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ee7, nay thu tr\u0103m c\u00e1ch, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 \u00edt.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i, ch\u1ee3 c\u00f3 quan Tuy\u1ec1n ph\u1ee7, n\u00fai r\u1eebng, s\u00f4ng h\u1ed3 c\u00f3 quan Ngu ho\u00e0nh, c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ebf nh\u01b0 ph\u00edch b\u1ed1, t\u1ed5ng b\u1ed1, ch\u1ea5t b\u1ed1, tri\u1ec1n b\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u. C\u1eeda \u1ea3i ch\u1ee3 b\u00faa c\u00f3 thu\u1ebf, m\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a kh\u00f4ng qua c\u1eeda \u1ea3i th\u00ec t\u1ecbch thu h\u00e0ng, ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c thu thu\u1ebf x\u01b0a, h\u00e1 ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. Thu\u1ebf hi\u1ec7n nay, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1eb7ng h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, l\u1ea1i th\u00eam n\u1ea1n ki\u00eam t\u00ednh m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00e0n r\u1eb1ng: Th\u1ea7n T\u00f4ng n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a ch\u1ec9 thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ee7.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"X\u01b0a kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> L\u1eddi \u0111\u00e1p nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0 v\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh. Vi\u1ec7c c\u1ea7n ph\u1ea3i qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb b\u1ea3y n\u0103m, v\u1eabn gi\u1eef l\u1eddi n\u00e0y! M\u00e0 Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u1ea1i ch\u1ea5t v\u1ea5n, x\u00e9t l\u1ea1i ph\u00e9p thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y vi\u1ec7c d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m lo, l\u1ea5y vi\u1ec7c thu tr\u0103m c\u00e1ch l\u00e0m r\u0103n. Th\u1ea7n ghi l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u00fd y\u00eau d\u00e2n c\u1ee7a Th\u1ea7n T\u00f4ng, v\u00e0 b\u00e0n v\u1ec1 g\u1ed1c ng\u1ecdn c\u1ee7a vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh.)<\/i>\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, g\u1eb7p khi c\u00f3 ch\u1ee9c quan Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh khuy\u1ebft, th\u00ec theo l\u1ec7 Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u c\u1eed.\r\n\r\n[66] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Hi H\u00e0 l\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u hi\u1ec7n \u0111ang d\u1eabn qu\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i, nghe n\u00f3i quan coi vi\u1ec7c chi\u1ebft b\u00e1c \u0111ang t\u1ea1m quy\u1ec1n tri ch\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u1ea1m quy\u1ec1n vi\u1ec7c ch\u00e2u. \u0110\u00e3 sai th\u00f4ng ph\u00e1n c\u0169ng nhanh ch\u00f3ng l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c. T\u1eeb nay n\u1ebfu tri ch\u00e2u d\u1eabn qu\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho quan Gi\u00e1m ty t\u1ea1m qu\u1ea3n.\"<\/i>\r\n\r\n[67] Chi\u1ebfu: <i>\"D\u00e2n ch\u1ee3 c\u1ecf ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4 c\u0169ng ph\u1ea3i s\u1eafp x\u1ebfp b\u1ea3o gi\u00e1p, nghe n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n trong th\u00e0nh \u0111i l\u1ea1i ki\u1ebfm l\u1ee3i, nay l\u00e0m th\u00e0nh b\u1ea3o ng\u0169, nh\u00e2n t\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i kh\u00f4ng quen v\u00f5 ngh\u1ec7, s\u1eafp x\u1ebfp c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\n[68] Chi\u1ebfu: <i>\"B\u1ea3o \u0111inh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi Kinh H\u1ed3, Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, sau khi hu\u1ea5n luy\u1ec7n xong th\u00ec mi\u1ec5n ghi v\u00e0o s\u1ed5, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m th\u1ed5 \u0111inh. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c, th\u1ed5 \u0111inh v\u1eabn theo s\u1ed1 c\u0169 ghi v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\n[69] Ban cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n chi\u1ebft nh\u1ecb \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb chi ph\u00ed mua l\u00faa m\u00f9a h\u1ea1, \u00e1o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u01b0\u1edfng t\u1ebf giao. <i>(Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 6.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi c\u00f3 sai bi\u1ec7t cho qu\u00e2n c\u1ea5m ph\u00f2ng th\u1ee7 tu s\u1eeda th\u00e0nh D\u00e2n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 H\u00e0n Duy v\u00e0 Tri Khai Phong ph\u1ee7 T\u00f4n V\u0129nh c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c cung c\u1ea5p c\u1ee7a s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh h\u1ed9 l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c h\u00e0ng h\u1ed9 n\u1ed9p ti\u1ec1n, truy t\u1eadp c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ec3 h\u1ecfi han, xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111em c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n do L\u1eef Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n th\u1ea3o tr\u00ecnh l\u00ean, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 do l\u00f2ng d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i l\u00e0 g\u00e2y ra o\u00e1n h\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Duy h\u1ebft s\u1ee9c n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, v\u00e0 c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00f9 c\u00f3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n b\u1ea3n xem x\u00e9t c\u0169ng ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Duy \u0111\u00e3 n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, xin sai T\u00f4n V\u0129nh c\u00f9ng H\u00e0n Duy t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u1ecfi han.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 thu th\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c h\u00e0ng h\u1ed9, kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t chi ti\u1ebft nh\u1ecf n\u00e0o. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eebng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i h\u1ecfi han n\u1eefa, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m m\u1ed9t v\u1ea1n quan ti\u1ec1n cho c\u00e1c h\u00e0ng h\u1ed9 ngh\u00e8o. H\u00e0n Duy v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>\"\u0110ang t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u1ecfi han v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, vi\u1ec7c n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n n\u1ed9p nhi\u1ec1u hay \u00edt, c\u1ea7n \u0111\u1ee3i b\u1ecdn th\u1ea7n xem x\u00e9t ch\u00ednh x\u00e1c, h\u1ee3p l\u00fd gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 ti\u1ec1n, r\u1ed3i m\u1edbi ban ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00e1c. Nay nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, th\u00ec l\u00e0 vi\u1ec7c L\u1eef Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ecbnh ra c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, c\u00f2n l\u1eddi b\u1ecdn th\u1ea7n n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, xin \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng tin \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n Duy v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc, nhanh ch\u00f3ng h\u1ecfi han v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111i phu, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n. Nh\u01b0ng c\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho ph\u00e9p d\u00e2n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mi\u1ec5n \u0111i phu l\u00e0 v\u00ec ai c\u0169ng mu\u1ed1n an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p, gh\u00e9t b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. N\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng ai ph\u1ee5c d\u1ecbch. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a c\u00f4ng nh\u00e2n v\u1ed1n \u00edt \u1ecfi, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c h\u1ecd v\u00f2i v\u0129nh ng\u01b0\u1eddi \u0111i phu, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n. D\u00f9ng b\u1ed5ng l\u1ed9c \u00edt \u1ecfi m\u00e0 thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u00f4i khi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n; n\u1ebfu quan huy\u1ec7n c\u1ea5p ph\u00e1t th\u00ec kinh ph\u00ed c\u1ee7a Tam ty s\u1ebd v\u00f4 c\u00f9ng t\u1ed1n k\u00e9m[footnote] Quan huy\u1ec7n c\u1ea5p ph\u00e1t th\u00ec kinh ph\u00ed c\u1ee7a Tam ty v\u00f4 c\u00f9ng t\u1ed1n k\u00e9m, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 355, truy\u1ec7n L\u1eef Gia V\u1ea5n ch\u00e9p: ch\u1eef 'c\u1ea5p' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 's\u1ef1', 'v\u00f4 c\u00f9ng' ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1eefu h\u1ea1n'.[\/footnote]. Nay thu \u00edt c\u1ee7a d\u00e2n, m\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u1ec1u bi\u1ebft t\u1ef1 tr\u1ecdng, kh\u00f4ng d\u00e1m vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng c\u00f3 l\u1ee3i, c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u00fang th\u1ea7n thi h\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft vi\u1ec7c \u0111i phu n\u1eb7ng n\u1ec1 th\u00ec n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng th\u1ec3 thu ti\u1ec1n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang, d\u00e2n ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng s\u1ee3 quan l\u1ea1i, khi h\u1ecd ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u00ec \u0111i phu kh\u1ed5 c\u1ef1c, d\u00f9 mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a c\u00f4ng nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 h\u1eadu h\u0129, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i v\u1eabn ch\u01b0a b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ti\u1ec1n h\u1ecd ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Nay b\u1ea3n ty thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n \u0111i phu, t\u00ednh s\u1ed1 thu v\u00e0o, v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp s\u1ed1 ti\u1ec1n m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u0103ng th\u00eam do vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u00e0ng h\u1ed9 v\u00e0 ph\u00e1p l\u1ec7nh kho h\u00e0ng, nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f4ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00f2i v\u0129nh nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t k\u1ef9 nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c n\u00e0o thu\u1eadn l\u1ee3i, vi\u1ec7c n\u00e0o kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i, r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y. Nay xin t\u00f3m t\u1eaft v\u1ec1 t\u00e1m n\u01a1i g\u1ed3m Ty l\u1ee5c ty, T\u1ea3 H\u1eefu qu\u00e2n tu\u1ea7n vi\u1ec7n, T\u1ea1p m\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1, N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, N\u1ed9i h\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c kh\u1ed1, N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty, c\u00f4ng nh\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i n\u00e0y v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00f2i v\u0129nh ti\u1ec1n b\u1ea1c t\u1eeb h\u00e0ng h\u1ed9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean d\u00f9ng ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 th\u1ecb l\u1ec7 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho l\u1ea1i vi\u00ean, ngo\u00e0i s\u1ed1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n \u0111i phu hi\u1ec7n c\u00f3, \u0111\u00e3 thi\u1ebfu h\u01a1n 2.800 quan[footnote] \u0110\u00e3 thi\u1ebfu h\u01a1n 2.800 quan, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1ea3m b\u1edbt 10.000 quan ti\u1ec1n, t\u00ednh m\u1ed7i n\u0103m thi\u1ebfu h\u1ee5t c\u1ee7a quan ph\u1ee7 l\u00e0 h\u01a1n 12.800 quan. N\u1ebfu t\u00ednh th\u00eam s\u1ed1 ti\u1ec1n m\u00e0 Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan trong kinh v\u00f2i v\u0129nh t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi \u0111i phu, c\u00f2n ch\u01b0a k\u1ec3 \u0111\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3ng g\u00f3p kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\nT\u1ea5u ch\u00ed, chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Th\u1ec3 v\u1ea5n s\u1edf. Th\u1ec3 v\u1ea5n s\u1edf li\u1ec1n t\u1ea5u r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t nh\u01b0 khang m\u1ec5 kh\u00f4ng n\u1ed9p ti\u1ec1n, v\u1eabn chi\u1ebfu c\u0169 m\u00e0 \u1ee9ng ph\u00f3. Nh\u01b0ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh s\u1edf t\u1ea5u r\u1eb1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong h\u00e0ng m\u1ec5 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tu\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u00e0 T\u00e0o U\u00e2n, v\u00ec b\u1ecb y\u00eau c\u1ea7u cung c\u1ea5p 500 th\u1ea1ch n\u1ebfp m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng, n\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ef1 t\u1eed.\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y Th\u1ec3 v\u1ea5n s\u1edf tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00ecnh nguy\u1ec7n \u1ee9ng ph\u00f3 nh\u01b0 c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t \u0111\u00e3 mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 nh\u01b0 c\u0169, th\u00ec t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u1ed9p ti\u1ec1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ea3n s\u1edf thi\u1ebft l\u1eadp c\u1ee5c v\u00e0 l\u1eadp ph\u00e1p, c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Tam ty ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ph\u00e1p kho, d\u00f9 T\u1ea1p m\u00e3i v\u1ee5 ch\u01b0a chi m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, nh\u01b0ng c\u00e1c quan ty mua s\u1eafm v\u1eadt d\u1ee5ng c\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong nh\u00e0, v\u1eabn theo l\u1ec7 m\u00e0 \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 c\u1ea3[footnote]Theo l\u1ec7 \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 c\u1ea3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e2u v\u0103n sau 'T\u1eeb khi mi\u1ec5n h\u00e0nh, vi\u1ec7c mua b\u00e1n ch\u1ebf t\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng xem \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh', nghi ng\u1edd r\u1eb1ng hai ch\u1eef 'h\u00e0nh h\u1ea1' \u1edf \u0111\u00e2y b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c.[\/footnote], d\u00f9 kh\u00f4ng t\u0103ng gi\u1ea3m, v\u1eabn ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o m\u1ed7i tu\u1ea7n.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan kh\u00f4ng k\u1ec3 nhi\u1ec1u \u00edt, \u0111\u1ec1u sai ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, t\u1eeb khi mi\u1ec5n h\u00e0nh, vi\u1ec7c mua b\u00e1n ch\u1ebf t\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng xem \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh, giao cho Th\u1ecb ty, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 qu\u1ea5y r\u1ed1i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Nay n\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c quan ty v\u1eabn theo ph\u00e1p kho nh\u01b0 c\u0169, b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p ti\u1ec1n, v\u1eabn \u1ee9ng ph\u00f3 nh\u01b0 c\u0169, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t ai ch\u1eb3ng th\u1ea5y ti\u1ec7n, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi giao cho Duy \u0111\u1eb3ng th\u1ec3 v\u1ea5n.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf ngh\u1ecb c\u1ee7a Duy \u0111\u1eb3ng.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y tham kh\u1ea3o t\u1eeb hai b\u1ed9 s\u1eed Chu, M\u1eb7c v\u00e0 Nh\u1eadt l\u1ee5c \u0111\u1ec3 tu \u0111\u1ecbnh, L\u1eef Gia V\u1ea5n[footnote]L\u1eef Gia V\u1ea5n, ch\u1eef 'L\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tri\u1ec7u', theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote] \u0111\u1eb3ng t\u1ea5u, c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng th\u00f4ng, n\u00ean t\u00ecm b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u ch\u00ednh. T\u00e2n s\u1eed ho\u00e0n to\u00e0n d\u00f9ng M\u1eb7c s\u1eed, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t ch\u1eef.)<\/i>\r\n\r\n[72] Tam ty t\u00e2u: <i>\"L\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ed3ng 579.900 c\u00e2n, thi\u1ebfc 9.890 c\u00e2n, v\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 b\u00e1n \u0111\u1ed3ng \u1edf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tri\u1ec7u c\u00e2n.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y xem x\u00e9t, n\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng thi\u1ebfc hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ee7a hai l\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, th\u00ec n\u00ean \u0111\u1eb7t gi\u00e1m \u1edf \u0111\u00e2u, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1ed1n l\u00e3i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t Gi\u00e1m L\u00ea D\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u V\u1ec7, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac ti\u1ec1n 30.050 quan[footnote] N\u0103m \u0111\u00fac ti\u1ec1n 30.050 quan, ch\u1eef 'th\u1eadp' c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'thi\u00ean'.[\/footnote]. <i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 3.)<\/i>\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai quy\u1ec1n ph\u00e1n Tam ty Khai s\u00e1ch ty, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh L\u01b0u Th\u1ea7m \u0111i H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi, Tri H\u00e3n ch\u00e2u, L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9 Ti\u00eau S\u0129 Nguy\u00ean, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Binh ph\u00f2ng v\u0103n t\u1ef1, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi.\r\n\r\n<i>(\u300aC\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: H\u1ed9i v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u00eau T\u1ed1 \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0110\u1ea1i ch\u00e2u, c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c. Con c\u1ee7a Th\u1ea7m l\u00e0 T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u Ty h\u1ed9 tham qu\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng L\u00e3o \u0111i theo, vi\u1ebft c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1. \u0110\u1ea1i Trung n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n nghe n\u00f3i ch\u00faa \u0111\u1ecbch y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, c\u00e1c ch\u00e2u S\u00f3c, \u1ee8ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn binh \u0111ao, quen s\u1ee3 chi\u1ebfn tranh. C\u00f3 th\u1ec3 sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u0111i du thuy\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd, k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0i n\u0103m, s\u1eeda sang bi\u00ean ph\u00f2ng c\u1ee7a ta, nh\u00e2n l\u00fac h\u1ecd c\u00f3 s\u01a1 h\u1edf th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafc ch\u00ed. C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng h\u1ecbch v\u0103n m\u00e0 \u0111\u1ecbnh. S\u1ed1 ti\u1ec1n b\u1ea1c c\u1ea7n chi\u00eau m\u1ed9, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u1ee9ng ph\u00f3, giao cho th\u1ea7n t\u00f9y vi\u1ec7c m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t \u01b0u \u0111\u00e3i. N\u1ebfu vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u01b0a xong ho\u1eb7c s\u1ee9 \u0111\u1ecbch ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, xin cho th\u1ea7n l\u1ea5y c\u1edb \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m, nh\u00e2n \u0111\u00f3 chi\u00eau m\u1ed9 \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng.\"<\/i> Vua nghe theo. L\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ea5p hai ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n, n\u1ebfu c\u1ea7n v\u00e0ng l\u1ee5a th\u00ec trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u1ea5p.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, Khi\u1ebft \u0110an sai Phi\u1ebfm s\u1ee9 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn n\u00f3i r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ed1i di\u1ec7n \u0110\u1ea1i B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ea5t b\u1ecb x\u00e2m chi\u1ebfm, xin sai s\u1ee9 c\u00f9ng ph\u00e2n gi\u1edbi. Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng kh\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Ph\u00e1n Tam ty Khai s\u00e1ch ty L\u01b0u Th\u1ea7m l\u00e0m s\u1ee9. Th\u1ea7m \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay, \u1edf Xu ph\u1ee7 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u0103n c\u1ee9[footnote] \u1ede Xu ph\u1ee7 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u0103n c\u1ee9, ch\u1eef 'Xu' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'M\u1eadt', theo \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi m\u00e0 b\u1ecf. L\u1ea1i theo hai s\u00e1ch \u1ea5y, ch\u1eef 'h\u1ea1ch' l\u00e0m 'hi\u1ec7u'.[\/footnote], ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u ta x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t t\u1ea5c. V\u1ea3 l\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 \u1ea3i hi\u1ec3m[footnote] V\u1ea3 l\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 \u1ea3i hi\u1ec3m, ch\u1eef 'gi\u1ea3' v\u00e0 ch\u1eef 'h\u1ea1n' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo hai s\u00e1ch \u1ea5y m\u00e0 b\u1ed5.[\/footnote], d\u00f9 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, sao l\u1ea1i mu\u1ed1n giao n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ecbch! Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9, s\u1ebd l\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft m\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i. Ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eddi th\u1ea7n, th\u1eadt may m\u1eafn.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i. Th\u1ea7m ra bi\u00ean gi\u1edbi, Vua vi\u1ebft chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ecbch l\u00fd khu\u1ea5t th\u00ec t\u1ee9c gi\u1eadn, khanh h\u00e3y t\u1ea1m cho h\u1ecd nh\u01b0 \u00fd.\"<\/i> Th\u1ea7m kh\u00f4ng tu\u00e2n chi\u1ebfu. L\u1ea5y B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng, \u0110\u1ea1i Trung \u0111ang \u0111\u1ec3 tang, chi\u1ebfu cho kh\u1edfi ph\u1ee5c, ch\u01b0a \u0111i th\u00ec Th\u1ea7m c\u0169ng v\u1ec1.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ecbch l\u1ea1i sai Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, Vua m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, tri\u1ec7u c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u00f9ng Th\u1ea7m, \u0110\u1ea1i Trung v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u1edf T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, b\u00e0n c\u00e3i l\u00e2u.<\/i>\r\n\r\n<i>Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e0m \u0111\u1ecbch tranh m\u1ed9t vi\u1ec7c c\u00f2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu th\u00f4i, nay hai l\u1ea7n sai s\u1ee9, h\u00e1 c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o b\u1ecf d\u1edf. C\u00e1c khanh v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 tr\u1eeb h\u1ecda?\"<\/i> \u0110\u1ea1i Trung ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>\"H\u1ecd sai s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n cho \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1i B\u1eafc, n\u1ebfu v\u1ea1n nh\u1ea5t c\u00f3 s\u1ee9 Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng Anh B\u1eadt \u0111\u1ebfn xin \u0111\u1ea5t Quan Nam, th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Vua n\u00f3i: <i>\"Khanh n\u00f3i g\u00ec v\u1eady!\"<\/i> \u0110\u1ea1i Trung n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang[footnote] B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo hai s\u00e1ch \u1ea5y m\u00e0 b\u1ed5.[\/footnote], nay \u0110\u1ea1i B\u1eafc sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf \u0111\u1ea7u cho h\u1ecd.\"<\/i> Th\u1ea7m n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0 k\u1ebf l\u1edbn c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, xin b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 k\u1ef9.\"<\/i> C\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1u bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, b\u00e3i ch\u1ee9c Th\u1ea7m l\u00e0m Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, \u0110\u1ea1i Trung xin \u0111\u1ec3 tang tr\u1ecdn v\u1eb9n. Vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung, qu\u1ed1c s\u1eed c\u00f3 ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ea7m th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ea5y, n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[74] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"Ngo\u00e0i vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c tay cung t\u00ean ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng g\u1ea7n th\u00e0nh H\u00e0 Ch\u00e2u, c\u00f2n chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c tay cung t\u00ean ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ed3i n\u00fai. M\u1ed7i tr\u1ea1i c\u00f3 t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ch\u1ec9 huy, v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 250 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t, quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c hai kho\u1ea3nh, quan ch\u1ee9c l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ba kho\u1ea3nh. V\u1eabn chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c tay cung t\u00ean ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n l\u00e0m gi\u00e1p \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ee3i khi chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u1ee7 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ea5p ti\u1ebft[footnote]Ch\u1eef 'ti\u1ebft c\u1ea5p' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190, ch\u00ed v\u1ec1 binh, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n binh 4-7, th\u1ef1c h\u00f3a 2-4 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote] c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd v\u1edbi quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 vi\u1ec7c binh l\u00ednh ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n gi\u1ebft tr\u1ed9m binh l\u00ednh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ea7u, nay c\u00e1c binh l\u00ednh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u1ec1u nguy\u1ec7n x\u0103m ch\u1eef 'Phi\u1ec1n binh' tr\u01b0\u1edbc tai tr\u00e1i.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 3 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed ty doanh \u0111i\u1ec1n cung ti\u1ec5n Hi H\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c.\r\n\r\n[75] Ban \u0111\u1ea7u, L\u1eef Gia V\u1ea5n l\u00e0m ph\u00e1n quan H\u1ed9 b\u1ed9, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed ty Th\u1ecb d\u1ecbch, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, khinh m\u1ea1n Tam ty s\u1ee9 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng H\u01b0\u1edbng c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch, An Th\u1ea1ch tin theo. Th\u1ef1c ra, H\u01b0\u1edbng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e1m tranh c\u00e3i v\u1edbi Gia V\u1ea5n v\u1ec1 \u0111\u00fang sai, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3 b\u00faa n\u1ebfu d\u00e1m tranh gi\u00e0nh mua b\u00e1n v\u1edbi Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo \u00fd c\u1ee7a Gia V\u1ea5n, nh\u1eb9 th\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n, n\u1eb7ng th\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i. Gia V\u1ea5n bi\u1ebft m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u00fang, s\u1ee3 b\u1ecb gi\u00e8m pha, n\u00ean \u0111\u00e3 vu c\u00e1o H\u01b0\u1edbng c\u1ea3n tr\u1edf tr\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c An Th\u1ea1ch tin t\u01b0\u1edfng. Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ed1n thu\u1ed9c Tam ty, nh\u01b0ng th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a Gia V\u1ea5n ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn, Tam ty ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i nghe theo. \u0110\u1ebfn khi T\u0103ng B\u1ed1 thay H\u01b0\u1edbng l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, v\u1ed1n bi\u1ebft Gia V\u1ea5n ki\u00eau ng\u1ea1o, trong l\u00f2ng kh\u00f4ng ph\u1ee5c, l\u1ea1i nghe n\u00f3i Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00e1ch m\u1eafng Trung th\u01b0 v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch qu\u00e1 kh\u1eaft khe, mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i.\r\n\r\nTh\u00e1ng \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ban t\u1edd chi\u1ebfu ban \u0111\u00eam cho T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y Ty Th\u1ecb d\u1ecbch thu mua h\u00e0ng h\u00f3a, vi ph\u1ea1m \u00fd \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p, g\u00e2y nhi\u1ec1u tr\u1edf ng\u1ea1i cho d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n nh\u1ecf, d\u00e2n ch\u00fang b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, kh\u00f4ng cho l\u00e0 ti\u1ec7n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 k\u1ebb d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd b\u1ea5t k\u00ednh, khanh h\u1eb3n \u0111\u00e3 bi\u1ebft, c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\"<\/i>\r\n\r\nT\u0103ng B\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i th\u0103m d\u00f2 H\u00e0 B\u1eafc, \u0111\u00e3 m\u1eddi Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed Ty S\u00e1t ph\u1ecfng, K\u1ebf T\u00f4ng th\u1ef1c t\u1ebf gi\u00e1m s\u00e1t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, L\u1eef Gia V\u1ea5n t\u1eeb khi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u00fd ki\u1ebfn ban \u0111\u1ea7u cho \u0111\u1ebfn sau n\u00e0y t\u0103ng gi\u1ea3m s\u1eafp x\u1ebfp, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng tham gia. T\u0103ng B\u1ed1 b\u00e8n tri\u1ec7u K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, K\u1ebf T\u00f4ng t\u1ee9c gi\u1eadn than th\u1edf, n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00f3c l\u1ed9t, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u01b0 \u00fd \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u, d\u00e2n ch\u00fang trong kinh th\u00e0nh kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i s\u1ef1 o\u00e1n h\u1eadn.\r\n\r\nT\u0103ng B\u1ed1 b\u00e8n d\u1eabn K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, k\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, An Th\u1ea1ch tr\u00e1ch K\u1ebf T\u00f4ng r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady, sao tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng b\u00e1o cho ta bi\u1ebft?\"<\/i> K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u1ec1 c\u1eed ng\u00e0y ng\u00e0y \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng, sao d\u00e1m n\u00f3i \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n n\u00e0y.\"<\/i> \u0110\u1ec1 c\u1eed, t\u1ee9c l\u00e0 L\u1eef Gia V\u1ea5n. An Th\u1ea1ch im l\u1eb7ng. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i v\u1edbi An Th\u1ea1ch: <i>\"Ng\u00e0y mai th\u1ea7n s\u1ebd v\u00e0o ch\u1ea7u, mu\u1ed1n \u0111em h\u1ebft chuy\u1ec7n n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean Vua.\"<\/i> An Th\u1ea1ch g\u1eadt \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\nNg\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, <i>(T\u0103ng)<\/i> B\u1ed1 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u00e2u tr\u00ecnh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nghe \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb K\u1ebf T\u00f4ng[footnote]'C\u1ee5 t\u1ea5u s\u1edf v\u0103n vu k\u1ebf t\u00f4ng gi\u1ea3', ch\u1eef 'c\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 22 ph\u1ea7n Hi Ninh Nguy\u00ean H\u1ef1u ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ec1 th\u1ecb d\u1ecbch, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 ph\u1ea7n th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], r\u1eb1ng: <i>\"Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 ch\u0103m lo thu nhi\u1ec1u l\u1ee3i t\u1ee9c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u th\u01b0\u1edfng, ph\u00e0m h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1eaft b\u00e1n cho th\u1ecb d\u1ecbch, ho\u1eb7c nh\u1eefng th\u1ee9 ch\u1ee3 b\u00faa kh\u00f4ng c\u00f3[footnote]'Ho\u1eb7c th\u1ecb t\u1ee9 s\u1edf v\u00f4', ch\u1eef 'th\u1ecb' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'phi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 37 ch\u01b0\u01a1ng 19 m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i mua t\u1eeb th\u1ecb d\u1ecbch. M\u00e0 b\u1ea3n v\u1ee5 \u0111\u1ec1u mua r\u1ebb b\u00e1n \u0111\u1eaft, thu n\u1eb7ng xu\u1ea5t nh\u1eb9, thu l\u1ee3i nhi\u1ec1u, qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi K\u1ebf T\u00f4ng n\u00f3i, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o quan ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00f4n t\u00ednh v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf nghe xong gi\u1eadt m\u00ecnh, v\u1ebb m\u1eb7t vui m\u1eebng, h\u1ecfi B\u1ed1 r\u1eb1ng: <i>\"V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00f3 bi\u1ebft kh\u00f4ng?\"<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"An Th\u1ea1ch ngh\u0129 sao?\"<\/i> B\u1ed1 \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1eadt, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u1ea1i, ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm nghe \u0111\u00e3 l\u00e2u, tuy ch\u01b0a x\u00e9t l\u1ea1i, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 hi\u1ec3u qu\u00e1 n\u1eeda r\u1ed3i.\"<\/i> R\u1ed3i d\u1ee5 B\u1ed1 t\u1ea1m \u0111\u1ec3 t\u1edd t\u1ea5u l\u1ea1i sau m\u00e0n. B\u1ed1 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u h\u1ecfi, th\u01b0\u1eddng kh\u00f3c l\u00f3c, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n l\u00e2u ng\u00e0y lo l\u1eafng, n\u1ebfu th\u1ef1c l\u00f2ng \u0111\u1ec3 \u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 m\u01b0a.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Mu\u1ed1n x\u00e9t r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng khanh.\"<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n tuy y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec h\u00e3y l\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u giao cho Trung th\u01b0.\"<\/i>\r\n\r\nB\u1ed1 v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t, An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc. Vua b\u1ea3o An Th\u1ea1ch: <i>\"T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, khanh bi\u1ebft kh\u00f4ng?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Bi\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\nh\u1ecfi: <i>\"B\u1ed1 n\u00f3i th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ed1 nay v\u00e0o ch\u1ea7u, \u1eaft s\u1ebd t\u1ef1 n\u00f3i.\"<\/i> R\u1ed3i \u1edf l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>\"Vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i, th\u1ea7n ng\u00e0y ng\u00e0y xem x\u00e9t, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u01b0 l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1edb v\u1ed9i v\u00e0ng, cho ph\u00e9p th\u1ea7n t\u1eebng vi\u1ec7c suy x\u00e9t, b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00eam x\u00e9t l\u1ea1i, t\u1ef1 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3i tr\u00e1i. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecb l\u1eddi gi\u00e8m pha lung lay, g\u1eb7p vi\u1ec7c v\u1ed9i v\u00e0ng, th\u00ec tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng h\u1ee3p s\u1ee9c, n\u01b0\u01a1ng theo \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i, e r\u1eb1ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb oan.\"<\/i>\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"B\u1ed1 n\u00f3i th\u1ebf, c\u1edb sao?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ed1 v\u1edbi Gia V\u1ea5n kh\u00f4ng \u01b0a nhau, vi\u1ec7c tranh nhau g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 c\u0169ng \u0111\u00e3 r\u00f5.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"B\u1ed1 ho\u1eb7c v\u00ec v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi khanh, n\u00ean m\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf.\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ebf x\u00e9t vi\u1ec7c, mu\u1ed1n th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3i tr\u00e1i m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> R\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u00fap \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec, kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn phong t\u1ee5c tr\u1edf n\u00ean trung h\u1eadu, may m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh, th\u1ea7n l\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf, \u1eaft ph\u1ee5 l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1 g\u1eedi g\u1eafm.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1eddi B\u1ed1 n\u00f3i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, \u0111\u00eam \u1ea5y Vua ph\u00ea h\u1ecfi An Th\u1ea1ch: <i>\"E r\u1eb1ng Gia V\u1ea5n th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i B\u1ed1 v\u00ec t\u01b0 th\u00f9 m\u00e0 gi\u1eadn l\u00e2y[footnote]Kh\u00f4ng ph\u1ea3i B\u1ed1 v\u00ec t\u01b0 th\u00f9 m\u00e0 gi\u1eadn l\u00e2y, ch\u1eef 't\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'duy\u00ean', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i s\u1eeda.[\/footnote].\"<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u00f5, ch\u1ee9ng minh kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. B\u1ea5y gi\u1edd c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh B\u1ed1 c\u00f9ng L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, t\u00e2u l\u00ean s\u1ef1 th\u1ef1c. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 An Th\u1ea1ch ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng b\u00eanh v\u1ef1c Gia V\u1ea5n, kh\u00f4ng cho l\u1eddi B\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ec3 Hu\u1ec7 Khanh \u1edf gi\u1eefa.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m, An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi hai huy\u1ec7n Khai Phong, T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 ba ng\u00e0y \u00f9n c\u1eeda, xin ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 tr\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f2n \u0111ang tranh lu\u1eadn m\u00e3i v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1eaft \u00e9p, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng nghi ng\u1edd vi\u1ec7c \u1ea5y, \u1ea5y l\u00e0 l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e2u, vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y phong t\u1ee5c v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n[76] H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed ki\u00eam S\u1eed qu\u00e1n ki\u1ec3m th\u1ea3o Th\u1ea9m Qu\u00e1t, c\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, s\u1ee9 Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau Hi t\u1eeb bi\u1ec7t t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u1ecba gi\u1edbi ba ch\u00e2u U\u1ea5t, \u1ee8ng, S\u00f3c, \u0111\u1ee3i quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u ta c\u00f9ng quan ch\u1ee9c B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u01a1i xem x\u00e9t r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Th\u00e0nh ngo\u1ea1i La \u1edf ch\u00e2u H\u00f9ng, v\u1ed1n l\u00e0 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 7 tu s\u1eeda l\u1ea1i t\u1eeb c\u0169, nguy\u00ean t\u00ednh to\u00e1n h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n c\u00f4ng, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi ba n\u0103m, m\u1edbi tu s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n n\u0103m v\u1ea1n c\u00f4ng, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i x\u00e2y m\u1edbi th\u00e0nh tr\u00ec, kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y. B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, nay \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng h\u00f2a h\u1ea3o, s\u1ebd kh\u00f4ng cho ti\u1ebfp t\u1ee5c tu s\u1eeda th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1ea1m d\u1ecbch B\u1ea1ch C\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1ee3i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 x\u00e2y m\u1edbi l\u1ea7u g\u00e1c, c\u1eeda s\u1ed5 b\u1eafn t\u00ean, \u0111\u1ec1u cho d\u1ee1 b\u1ecf, qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng m\u1edbi c\u0169ng cho r\u00fat v\u1ec1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n lu\u00f4n r\u0103n b\u1ea3o quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1[footnote] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n lu\u00f4n r\u0103n b\u1ea3o quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1: ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ec9', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-23, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 ph\u1ea7n Ngh\u1ecb \u0111\u1ecba gi\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i tr\u00ean ch\u1eef 'tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 ba ch\u1eef 'Qu\u00e1ch T\u01b0\u1eddng s\u1ef1'.[\/footnote], nh\u01b0 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u D\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ef1 \u00fd v\u00e0o \u0111\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n thu\u1ed9c B\u1eafc tri\u1ec1u, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi quan ch\u1ee9c ch\u00e2u H\u00f9ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c gi\u00e1ng c\u1ea5p.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay Qu\u00e1ch T\u01b0\u1eddng x\u00e2m nh\u1eadp \u0111\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n thu\u1ed9c Nam gi\u1edbi, l\u1ea1i c\u00f2n b\u1eafn t\u00ean l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n tra, l\u1ebd ra ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3. Hu\u1ed1ng chi B\u1eafc tri\u1ec1u g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai tu\u1ea7n m\u00e3, \u0111\u00e3 l\u00e0 g\u00e2y s\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc. Vi\u1ec7c Qu\u00e1ch T\u01b0\u1eddng c\u00f9ng c\u00e1c vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec vi ph\u1ea1m, kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh g\u00ec th\u00eam.\"<\/i> Ti\u00eau Hi v\u00e2ng chi\u1ebfu lui ra.\r\n\r\n[78] <i>(G\u1eedi th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"K\u00ednh nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 phong, \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 m\u1ed1i quan h\u1ec7 h\u00f2a h\u1ea3o gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 t\u00ecnh ngh\u0129a m\u1ed9t nh\u00e0. V\u1ed1n bi\u1ebft n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng qu\u00fd tr\u1ecdng, lu\u00f4n gi\u1eef v\u1eefng t\u00edn ngh\u0129a, ch\u1ec9 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eebng v\u01b0\u1ee3t qua vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng[footnote]T\u1eebng v\u01b0\u1ee3t qua vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng 'Thu\u1ef3' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u01b0u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ecb tam, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n nh\u1ecb\u25cb s\u1eeda.[\/footnote], mu\u1ed1n cho d\u1eddi \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169. Tr\u1ed9m ngh\u0129 hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cai tr\u1ecb v\u1ea1n d\u1eb7m \u0111\u1ea5t \u0111ai[footnote]Tr\u1ed9m ngh\u0129 hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cai tr\u1ecb v\u1ea1n d\u1eb7m \u0111\u1ea5t \u0111ai 'V\u0169' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh\u300b nh\u1ecb tam nh\u1ea5t \u0111\u00e1p Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c th\u01b0, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ecb nh\u1ea5t, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n nh\u1ea5t l\u1ee5c Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u00e0 d\u1eabn tr\u00ean \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b s\u1eeda.[\/footnote], h\u00e1 l\u1ea1i coi tr\u1ecdng l\u1ee3i l\u1ed9c m\u1ed9t t\u1ea5c \u0111\u1ea5t, m\u00e0 xem nh\u1eb9 m\u1ed1i h\u00f2a h\u1ea3o l\u00e2u \u0111\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi trong ph\u1ea1m vi bi\u00ean gi\u1edbi, h\u00ecnh th\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 r\u00f5, trong c\u00e1c ch\u00e2u, s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec1u c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, n\u00ean c\u1eed quan l\u1ea1i \u0111i xem x\u00e9t l\u1ea1i. N\u1ebfu vi\u1ec7c do t\u1eeb x\u01b0a, th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 chi\u1ec1u theo, ho\u1eb7c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 x\u00e2m ph\u1ea1m, th\u00ec sao ti\u1ebfc vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i. L\u1ea1i th\u01b0\u1eddng r\u0103n d\u1ea1y quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, b\u1ea3o h\u1ecd tu\u00e2n th\u1ee7 l\u1eddi th\u1ec1, nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u1edbi x\u1ea3y ra m\u00e0 ng\u00e0i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 chuy\u1ec7n nh\u1ecf nh\u1eb7t n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i. \u0110\u00e3 sai s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7[footnote]Tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 'Qu\u1ed1c', b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 d\u1eabn tr\u00ean \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh\u300b, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b l\u00e0m 'Nh\u00e2n'.[\/footnote], mong r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u00f4ng tu\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i, s\u1ebd th\u1ea5u hi\u1ec3u r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh so\u1ea1n qu\u1ed1c th\u01b0, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aM\u1eadt vi\u1ec7n th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, \u300aHu\u1ec7 Khanh t\u1eadp\u300b ch\u00e9p qu\u1ed1c th\u01b0 n\u00e0y, d\u01b0\u1edbi c\u00e2u <i>\"tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7\"<\/i> c\u00f3 th\u00eam s\u00e1u c\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1ec9 giao cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng trao \u0111\u1ed5i th\u01b0 t\u1eeb, kh\u1ecfi phi\u1ec1n s\u1ee9 gi\u1ea3 qua l\u1ea1i. Mong t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng phai nh\u1ea1t, c\u0169ng gi\u1ea3i t\u1ecfa \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 nghi ng\u1edd c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang\"<\/i>, kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n n\u00e0y. C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do M\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 c\u1eaft b\u1ecf, chi ti\u1ebft xem ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 gi\u1ea3 th\u01b0\u1eddng tr\u00fa l\u00e0 Ti\u00eau Hi \u0111\u00f2i \u0111\u1ea5t \u0111ai, ng\u1ea1o m\u1ea1n v\u00f4 l\u1ec5, s\u1eafp c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0 sang n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 thi h\u00e0nh. Hu\u1ec7 Khanh ch\u1ee7 tr\u00ec ti\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1ed9m nghe s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ebfn, t\u1ecf ra r\u1ea5t ng\u1ea1o m\u1ea1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u00fd tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng k\u1ebb \u0111\u1ecbch gi\u1ea3ng h\u00f2a \u0111\u00e3 g\u1ea7n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i n\u0103m, h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n, tuy tr\u00e1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a k\u1ebb l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb nh\u1ecf.<\/i><\/i>\r\n\r\n<i><i>Nay b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c r\u1ea1ng ng\u1eddi, th\u1ea7n v\u0169 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, ph\u00eda T\u00e2y b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0110ao, L\u0169ng, ph\u00eda Nam d\u1eb9p y\u00ean Kinh Man, ch\u00fang nh\u1edd kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 ng\u1ed3i h\u01b0\u1edfng h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n t\u1eb7ng ph\u1ea9m t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c, n\u00ean th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng. V\u00ec th\u1ebf nh\u00e2n vi\u1ec7c s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn li\u1ec1n tranh ch\u1ea5p chuy\u1ec7n nh\u1ecf, t\u1ecf ra kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 m\u01b0u c\u1ea7u an to\u00e0n, t\u00ecnh h\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5. K\u1ebf s\u00e1ch hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng c\u1ee9 \u0111\u1ec3 y\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1ch kh\u1ed1ng ch\u1ebf s\u00e2u s\u1eafc. V\u00ec sao n\u00f3i v\u1eady? Vua Thang \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc C\u00e1t, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1eadt t\u1ebf th\u00ec cho tr\u00e2u d\u00ea, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00faa t\u1ebf th\u00ec sai d\u00e2n B\u1ea1c \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y, \u0111\u1ebfn khi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh, m\u1ed9t tr\u1eadn l\u00e0 C\u00e1t ph\u1ee5c. M\u1ea1o \u0110\u1ed1n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0110\u00f4ng H\u1ed3, \u0111\u00f2i ng\u1ef1a qu\u00fd th\u00ec cho ng\u1ef1a qu\u00fd, \u0111\u00f2i v\u1ee3 th\u00ec cho v\u1ee3, \u0110\u00f4ng H\u1ed3 c\u00e0ng ki\u00eau ng\u1ea1o kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb, b\u00e8n \u0111\u00e1nh \u00fap m\u00e0 di\u1ec7t. C\u00e1i th\u1ebf th\u1eafng b\u1ea1i co du\u1ed7i, c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1ea5t nhi\u00ean nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 M\u1ea1o \u0110\u1ed1n c\u0169ng th\u1ebf.<\/i><\/i>\r\n\r\n<i><i>Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng m\u1ea5t m\u1ed1i h\u00f2a h\u1ea3o c\u0169, kh\u00f4ng n\u00ean v\u00f4 c\u1edb khi\u1ebfn ch\u00fang nghi ng\u1edd, n\u1ebfu c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh kinh doanh tr\u1ea5n ph\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u00fang bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n cho r\u1eb1ng c\u1ee9 \u0111\u1ec3 y\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edf r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, noi theo tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a Vua Thang, l\u1ea5y vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Trung Qu\u1ed1c ch\u01b0a y\u00ean l\u00e0m lo, ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a ph\u1ee5c l\u00e0m lo, th\u00ec th\u00e1nh nh\u00e2n kh\u00f4ng gi\u1eadn, m\u1ed9t khi gi\u1eadn l\u00e0 y\u00ean d\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ednh l\u00e0 v\u1eady.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Vua ban chi\u1ebfu vi\u1ebft tay r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u01b0\u1ee3c khanh t\u1ea5u lu\u1eadn, vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh hi\u1ec7n nay \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi khanh n\u00f3i, r\u1ea5t h\u1ee3p \u00fd Tr\u1eabm. Ch\u00ednh th\u1ea7n mu\u1ed1n sai quan l\u1ea1i k\u00ea r\u00f5 t\u00ecnh tr\u1ea1ng ng\u1ea1o m\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00fang, g\u1eedi th\u01b0 sang n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbch r\u0103n d\u1ea1y, \u0111\u00e3 sai ng\u01b0ng l\u1ea1i r\u1ed3i.\"<\/i> M\u1ea5y ng\u00e0y sau v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ki\u00ean quy\u1ebft mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0 sang Khi\u1ebft \u0110an tr\u00e1ch s\u1ee9 gi\u1ea3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, sao n\u00ean l\u00e0m th\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c khanh d\u00e2ng s\u1edb, gi\u00fap Tr\u1eabm nhi\u1ec1u l\u1eafm.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec1n\u300b th\u00eam v\u00e0o, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00fac n\u00e0y kh\u00f4ng tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, vi\u1ec7c tr\u1ea3 l\u1eddi chi\u1ebfu h\u1ecfi, l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8, \u300aGia truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft l\u00e0 sai.)<\/i>\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Binh b\u1ed9 lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3 l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, l\u00e0m s\u1ee9 sang t\u1ea1 \u01a1n n\u01b0\u1edbc Li\u00eau.\r\n\r\n[80] Sai Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf t\u1ea1i c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh \u1edf kinh \u0111\u00f4. <i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p: Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p n\u00f3i, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4[footnote]Gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea5m', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], d\u00e2n ch\u00fang mang theo h\u00e0ng h\u00f3a, d\u00f9 l\u1edbn hay nh\u1ecf \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh thu\u1ebf. Khi\u1ebfn d\u00e2n ngh\u00e8o o\u00e1n h\u1eadn. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, n\u00ean tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[81] Vua ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i gi\u00e1 g\u1ea1o v\u00e0 l\u00faa m\u00ec \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111ang t\u0103ng cao, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 b\u00e1n l\u00faa m\u00ec[footnote]C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 b\u00e1n l\u00faa m\u00ec, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 12 v\u1ec1 th\u00e1nh ch\u00ednh c\u1ee7a Th\u1ea7n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. 'L\u00faa m\u00ec', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'g\u1ea1o'.[\/footnote], kh\u00f4ng t\u00ednh theo gi\u00e1 mua ban \u0111\u1ea7u, so v\u1edbi gi\u00e1 b\u00e1n hi\u1ec7n t\u1ea1i tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, gi\u1ea3m m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 b\u00e1n ra.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 gi\u00e1 g\u1ea1o l\u00e0 150 \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 d\u00f9ng 320.000 h\u1ed9c g\u1ea1o th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 1.900.000 h\u1ed9c g\u1ea1o c\u1ee7a Tam ty \u0111\u1ec3 b\u00ecnh \u1ed5n gi\u00e1, gi\u1ea3m xu\u1ed1ng c\u00f2n 100 \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i gi\u1ea3m th\u00eam 10 \u0111\u1ed3ng, t\u0103ng th\u00eam c\u00e1c \u0111i\u1ec3m b\u00e1n h\u00e0ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7[footnote]T\u0103ng th\u00eam c\u00e1c \u0111i\u1ec3m b\u00e1n h\u00e0ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7, ch\u1eef 't\u0103ng th\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ed3ng th\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm b\u01b0\u1edbc v\u00e0o \u0111\u1ea1o c\u00f2n n\u00f4ng c\u1ea1n, m\u1edd m\u1ecbt v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, ch\u00ednh s\u1ef1 c\u00f3 ch\u1ed7 sai l\u1ea7m, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay, h\u1ea1n h\u00e1n ho\u00e0nh h\u00e0nh, trong b\u1ed1n bi\u1ec3n, n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 t\u1eebng ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, mong r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 chu\u1ed9c l\u1ed7i v\u00e0 ti\u00eau tr\u1eeb tai bi\u1ebfn, nh\u01b0ng qua nhi\u1ec1u th\u00e1ng, v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh. D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3i kh\u1ed5, m\u1ea1ng s\u1ed1ng g\u1ea7n nh\u01b0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng, \u0111\u00eam khuya th\u1ee9c d\u1eady, l\u00f2ng lo s\u1ee3 kh\u00f4ng y\u00ean, m\u00e3i suy ngh\u0129 v\u1ec1 l\u1ed7i l\u1ea7m, nh\u01b0ng ch\u01b0a bi\u1ebft nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1eeb \u0111\u00e2u. Hay l\u00e0 vi\u1ec7c Tr\u1eabm nghe l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd? Hay vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang t\u00ecnh? Hay thu\u1ebf m\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c? Hay l\u1eddi trung ng\u00f4n th\u1eb3ng th\u1eafn b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, m\u00e0 l\u1eddi n\u1ecbnh h\u00f3t che l\u1ea5p \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang qu\u00e1 nhi\u1ec1u? Sao kh\u00ed l\u00e0nh l\u00e2u kh\u00f4ng \u1ee9ng nghi\u1ec7m? T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh, Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 xem x\u00e9t, t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u00fang sai, \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ba ng\u00e0nh, h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng khuy\u00ean r\u0103n l\u1eabn nhau, \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tr\u1eabm.\"<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 H\u00e0n Duy.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n Duy v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng m\u01b0a, Tr\u1eabm ng\u00e0y \u0111\u00eam lo l\u1eafng, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?\"<\/i> Duy t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, gi\u1ea3m b\u1edbt \u0103n u\u1ed1ng, tr\u00e1nh ra kh\u1ecfi cung \u0111i\u1ec7n, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u1ee7a tr\u1eddi. S\u00e1ch vi\u1ebft: 'Ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch l\u00e0m cho Vua ch\u00ednh \u0111\u00e1ng m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.' Xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u1ec3 m\u1edf l\u1ed1i cho s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc; ban b\u1ed1 \u00e2n \u0111i\u1ec3n, mi\u1ec5n gi\u1ea3m m\u1ed9t s\u1ed1 thu\u1ebf kh\u00f3a \u0111\u1ec3 h\u00f2a h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nM\u1ea5y ng\u00e0y sau, Duy l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh k\u1ef3 \u0111\u00f2i ti\u1ec1n Thanh Mi\u00eau r\u1ea5t g\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng roi v\u1ecdt \u0111\u1ec3 thu \u0111\u1ee7, th\u1eadm ch\u00ed ch\u1eb7t c\u00e2y d\u00e2u l\u00e0m c\u1ee7i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n, trong l\u00fac h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ecbu th\u00eam n\u1ed7i kh\u1ed5 n\u00e0y. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng binh, nguy hi\u1ec3m cho d\u00e2n, hao t\u1ed5n t\u00e0i s\u1ea3n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed l\u00fd kh\u00f4ng ch\u00fat do d\u1ef1, th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ea5t quy\u1ebft li\u1ec7t; c\u00f2n vi\u1ec7c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kh\u00f3a, khoan dung n\u1ee3 n\u1ea7n \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n l\u00e0nh \u0111ang kh\u1ed5 s\u1edf, th\u00ec l\u1ea1i ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ch\u1ecbu ban h\u00e0nh. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 m\u00ecnh quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 thi h\u00e0nh, l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n, v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 gi\u1ebft h\u1ea1i d\u00e2n.\"<\/i> Duy l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i di\u1ec7n t\u00e2u b\u00e0y, Vua c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, li\u1ec1n sai Duy so\u1ea1n chi\u1ebfu. Chi\u1ebfu ban ra, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui m\u1eebng.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n c\u1ee7a Duy ch\u00e9p: Chi\u1ebfu ban ra, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui m\u1eebng, h\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1eddi m\u01b0a. Nh\u01b0ng th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c tr\u1eddi m\u01b0a h\u00f4m \u0111\u00f3, e r\u1eb1ng b\u1ea3n truy\u1ec1n c\u00f3 th\u00eam th\u1eaft, nay kh\u00f4ng theo.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3n truy\u1ec1n l\u1ea1i ch\u00e9p: c\u00f3 ch\u1ec9 truy x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c Th\u1ecb D\u1ecbch v\u00e0 Mi\u1ec5n H\u00e0nh, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c Ph\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i B\u1ea3o Gi\u00e1p, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 Th\u1ecb D\u1ecbch \u1edf \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean. X\u00e9t chi\u1ebfu n\u00e0y ch\u01b0a ban ra, Duy \u0111\u00e3 c\u00f9ng T\u00f4n V\u0129nh truy x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c Mi\u1ec5n H\u00e0nh r\u1ed3i. Vi\u1ec7c t\u1ea1m ng\u1eebng Ph\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, B\u1ea3o Gi\u00e1p, xem ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 4, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean g\u1ed9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y m\u00e0 ch\u00e9p. H\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u00e1ng 3 c\u00f3 chi\u1ebfu c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, nh\u01b0ng th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 28 m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. M\u1ed9t th\u00e1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 hai chi\u1ebfu, c\u00f3 l\u1ebd H\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p nh\u1ea7m.)<\/i>\r\n\r\n[83] Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng \u00cdch Nhu t\u00e2u: <i>\"Th\u00ed T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 Ma H\u1ea1o n\u0103m tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng ch\u00fa gi\u1ea3i s\u00e1ch c\u1ee7a T\u00f4n, Ng\u00f4 v\u00e0 s\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a L\u00fd T\u0129nh \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, kh\u00e1 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, l\u1ea1i t\u1ef1 so\u1ea1n b\u1ed9 \u300aL\u00e2m c\u01a1 binh ph\u00e1p\u300b, r\u1ea5t tinh t\u01b0\u1eddng. Mong \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p d\u00e2ng s\u00e1ch \u0111\u00e3 ch\u00fa gi\u1ea3i, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ea5y, xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed d\u00f9ng.\"<\/i> Vua nghe theo. Binh ph\u00e1p c\u1ee7a L\u00fd T\u0129nh \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n s\u00e1ch \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 th\u1ea5y s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c trong \u300aTh\u00f4ng \u0111i\u1ec3n\u300b, nay s\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb nh\u00e0 Nguy\u1ec5n D\u1eadt, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i Nguy\u1ec5n D\u1eadt d\u1ef1a v\u00e0o s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd \u0110\u1ed7 m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.\r\n\r\n[84] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9 ty, cho ph\u00e9p sai C\u01a1 nghi quan[footnote]Ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote] ra v\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p.\r\n\r\n[85] Vua ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y, \u0111i qua Kinh s\u01b0, s\u1ee3 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ch\u1ebft \u0111\u00f3i, n\u00ean xem x\u00e9t c\u1ee9u t\u1ebf.\"<\/i> Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n \u0111\u00e3 th\u1ea5t nghi\u1ec7p l\u01b0u l\u1ea1c, \u0111i qua Kinh s\u01b0, n\u1ebfu c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, tin \u0111\u1ed3n lan xa, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng ng\u1eebng, th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 c\u1ea5p \u0111\u1ee7, m\u00e0 v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh l\u1ea1i ch\u01b0a c\u00f3 c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn n\u00e0o c\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn n\u01a1i d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt th\u00ec t\u00ednh theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> Vua b\u00e8n chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Gi\u00e1m ty \u1edf Kinh T\u00e2y l\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, nhanh ch\u00f3ng ki\u1ec3m k\u1ebf, t\u00f9y n\u01a1i c\u00f3 c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ea7n l\u00e0m, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng.\r\n\r\n[86] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y[footnote]Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Kinh T\u00e2y'.[\/footnote], Kinh H\u1ed3, Ho\u00e0i Nam, Giang Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9, nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e1ng x\u1eed t\u1eed th\u00ec gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, x\u1eed ph\u1ea1t v\u00e0 ph\u00e1t \u0111i sung qu\u00e2n; tang v\u1eadt t\u1eeb hai ngh\u00ecn tr\u1edf l\u00ean th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 ph\u00e1t \u0111i Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, d\u01b0\u1edbi hai ngh\u00ecn th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 ph\u00e1t \u0111i Lao th\u00e0nh ngo\u00e0i ngh\u00ecn d\u1eb7m; c\u01b0\u1edbp b\u00f3c m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u v\u00e0 k\u1ebb tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt[footnote]Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u v\u00e0 k\u1ebb tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ch\u1eef 'ph\u00e1p' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00e1t', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote], c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 ph\u00e1t \u0111i Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u00e1t, v\u1eabn x\u1eed theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng. L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n h\u1ea1t, nh\u1eefng k\u1ebb v\u00ec thi\u1ebfu \u0103n m\u00e0 l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, th\u00ec x\u1eed theo chi\u1ebfu, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao xu\u1ed1ng ty d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a m\u00e0ng sung t\u00fac th\u00ec n\u1ed9p b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0.\"<\/i>\r\n\r\n[87] Ch\u00e9m V\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn v\u00e0 Khang \u0110\u1eafc, hai ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u00e0ng N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, t\u1ea1i c\u1eeda ban. Tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng t\u00f9y c\u1ee7a b\u1ea3n ban[footnote]Tr\u01b0\u1edfng t\u00f9y, b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u00f3 t\u00f9y'.[\/footnote]t\u1ed1 c\u00e1o h\u1ecd xin ngh\u1ec9 ph\u00e9p r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n \u0111i l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, tra x\u00e9t th\u1ea5y \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. B\u00e8n phong cho Tr\u01b0\u1edfng t\u00f9y l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m.\r\n\r\n[88] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Tr\u01b0\u01a1ng H\u1eefu, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1, mang c\u1edd v\u00e0ng c\u00f3 ch\u1eef s\u1eafc \u0111\u1ebfn giao cho b\u1ea3n ty, rao truy\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 Hi H\u00e0 r\u1eb1ng: 'N\u1ebfu c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng hi\u1ec7p s\u1ee9c, d\u1ed1c l\u00f2ng ph\u00e1 gi\u1eb7c, ch\u00e9m gi\u1ebft nhi\u1ec1u, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng g\u1ea5p b\u1ed9i so v\u1edbi khi thu ph\u1ee5c H\u00e0 Ch\u00e2u.' Qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ph\u1ea5n, thanh th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed9i l\u1edbn m\u1ea1nh.\"<\/i> Truy\u1ec7n L\u00fd Hi\u1ebfn ch\u00e9p: H\u00e0 Ch\u00e2u \u0111ang b\u1ecb v\u00e2y nguy c\u1ea5p, Hi\u1ebfn v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn qu\u00e2n doanh[footnote]Hi\u1ebfn v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn qu\u00e2n doanh, ch\u1eef 'tr\u00ec' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u1ecb', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 467, truy\u1ec7n L\u00fd Hi\u1ebfn s\u1eeda.[\/footnote]. S\u00e1ng s\u1edbm, \u00f4ng d\u1ef1ng c\u1edd v\u00e0ng c\u00f3 ch\u1eef s\u1eafc trong tr\u01b0\u1edbng, b\u1ea3o v\u1edbi quan l\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n s\u0129 r\u1eb1ng: 'L\u00e1 c\u1edd n\u00e0y l\u00e0 do Th\u01b0\u1ee3ng ban cho, h\u00e3y nh\u00ecn n\u00f3 m\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn.' Qu\u00e2n s\u0129 tranh nhau h\u0103ng h\u00e1i d\u1ed1c s\u1ee9c.\" <i>(X\u00e9t l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u n\u00f3i, l\u00e0 do Tr\u01b0\u01a1ng H\u1eefu mang \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 ph\u1ea3i c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd m\u00e0 L\u00fd Hi\u1ebfn d\u1ef1ng hay kh\u00f4ng.)<\/i>\r\n\r\n[89] T\u0103ng B\u1ed1 v\u1eeba nh\u1eadn chi\u1ebfu c\u00f9ng L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi B\u1ed1: <i>\"Trung th\u01b0 m\u1ed7i khi h\u1ecfi v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n, Gia V\u1ea5n ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng kh\u00e9o l\u00e9o che gi\u1ea5u v\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i, th\u1eadm ch\u00ed gi\u1ea5y t\u1edd \u00e1n l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb gi\u1ea5u \u0111i ho\u1eb7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i. N\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y, d\u00f9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u tra c\u0169ng kh\u00f3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt.\"<\/i> B\u1ed1 l\u1ea1i nghe tin Gia V\u1ea5n \u0111\u00e3 g\u1ecdi l\u1ea1i vi\u00ean l\u1ea1i c\u1ea7m gi\u1ea5y t\u1edd v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang \u0111\u1ec3 gi\u1ea5u v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u00e8n t\u00e2u xin ra b\u1ea3ng treo th\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o.\r\n\r\nNg\u00e0y h\u00f4m sau, <i>(t\u1ee9c ng\u00e0y 26,)<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Theo l\u1eddi t\u00e2u, giao cho Tam ty thi h\u00e0nh.\"<\/i> B\u1ed1 li\u1ec1n treo b\u1ea3ng t\u1ea1i n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a Gia V\u1ea5n. Ng\u00e0y ti\u1ebfp theo, t\u1ee9c ng\u00e0y 27, Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u1ebfn Tam ty, tri\u1ec7u t\u1eadp Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec3 h\u1ecfi cung[footnote]Tri\u1ec7u t\u1eadp Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec3 h\u1ecfi cung, ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 355, \u300aL\u1eef Gia V\u1ea5n truy\u1ec1n\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 b\u1ed5 sung[\/footnote], kh\u00f4ng ai c\u00f3 l\u1eddi khai kh\u00e1c. Hu\u1ec7 Khanh lui v\u1ec1, \u0111\u01b0a K\u1ebf T\u00f4ng v\u1ec1 l\u1ea1i quan x\u00e1, h\u1ecfi B\u1ed1 v\u1ec1 l\u00fd do b\u1ed5 nhi\u1ec7m K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m ch\u1ec9 huy, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u1ee5 d\u1ed7 v\u00e0 \u0111e d\u1ecda K\u1ebf T\u00f4ng, b\u1eaft \u00f4ng vu c\u00e1o B\u1ed1 \u0111\u00e3 th\u00eam th\u1eaft l\u1eddi khai. K\u1ebf T\u00f4ng kh\u00f4ng nghe, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i k\u1ec3 h\u1ebft cho B\u1ed1.\r\n\r\nHu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i sai em l\u00e0 \u00d4n Khanh b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1ebfn g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c treo b\u1ea3ng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi khai c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd g\u1ea5p K\u1ebf T\u00f4ng. N\u1ebfu l\u1eddi khai c\u1ee7a K\u1ebf T\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat sai l\u1ec7ch, th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Gia V\u1ea5n c\u0169ng k\u00eau oan v\u1edbi An Th\u1ea1ch r\u1ea5t kh\u1ea9n thi\u1ebft, An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n thu l\u1ea1i b\u1ea3ng treo v\u00e0o \u0111\u00eam \u0111\u00f3, nh\u01b0ng t\u1ea3 h\u1eefu b\u00e1o r\u1eb1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00ea chu\u1ea9n c\u1ee7a Vua, n\u00ean th\u00f4i.\r\n\r\nNg\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, t\u1ee9c ng\u00e0y 28, Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea5y c\u1edb c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u1ea9n c\u1ea5p xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ri\u00eang, B\u1ed1 c\u0169ng tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c, xin ch\u1ecdn quan kh\u00e1c \u0111i\u1ec1u tra.\"<\/i>\r\n\r\nCh\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, Trung th\u01b0 \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng Tam ty nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 n\u1ed9i gi\u00e1ng ph\u1ea3i b\u00e1o Trung th\u01b0 x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 xin ch\u1ec9 th\u1ecb, nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd treo b\u1ea3ng \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd. Chi\u1ebfu tha t\u1ed9i cho quan l\u1ea1i, ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa, b\u1ea3ng ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1ea1i Trung th\u01b0. B\u1ed1 lu\u1eadn r\u1eb1ng Tam ty t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i, v\u00e0 Tam ty \u0111\u00e3 b\u00e1o Trung th\u01b0, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 tha. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau c\u00f3 chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a B\u1ed1, Hu\u1ec7 Khanh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00e0ng th\u00eam lo l\u1eafng.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Canh T\u00fd, chia m\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[2] L\u01b0u Di, \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Ki\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'X\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n sau v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 334 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-1\" href=\"#footnote-1867-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf. Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, T\u1eadp Hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m ch\u00e2u nghe ch\u1ec9. Ban \u0111\u1ea7u, Tr\u01b0\u01a1ng C\u1eadn, Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ti\u1ebft C\u1eed t\u1ef1 \u00fd cho N\u00f9ng Thi\u1ec7n M\u0129 v\u00e0o \u0111\u1ea5t t\u1ec9nh m\u00e0 Tr\u1ea7m Kh\u1edfi kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea5m. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Hi H\u00e0 \u0111ang d\u00f9ng binh ch\u01b0a d\u1ee9t, m\u00e0 Tr\u1ea7m Kh\u1edfi l\u1ea1i \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00f9y ti\u1ec7n, g\u00e2y chuy\u1ec7n v\u1edbi man t\u1ed9c. N\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm d\u1eb9p y\u00ean, \u1eaft s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn cho Trung Qu\u1ed1c, th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. N\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e3i ch\u1ee9c Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, tr\u1ecb t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd chi\u00eau n\u1ea1p \u0111\u1ec3 y\u00ean trong ngo\u00e0i.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 xin d\u00f9ng T\u00f4n C\u1ea5u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-2\" href=\"#footnote-1867-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> ho\u1eb7c Khang V\u1ec7 thay Tr\u1ea7m Kh\u1edfi.<\/p>\n<p>L\u00fac n\u00e0y, T\u00f4n C\u1ea5u \u0111ang l\u00e0m Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Khang V\u1ec7 l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n s\u1eafp v\u1ec1 kinh, vi\u1ec7c H\u1ed3 B\u1eafc e r\u1eb1ng c\u1ea7n T\u00f4n C\u1ea5u tr\u00f4ng coi. Kh\u00f4ng bi\u1ebft Khang V\u1ec7 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o? N\u1ebfu H\u00f9ng B\u1ea3n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m g\u00e1c vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 \u0111i th\u00ec r\u1ea5t t\u1ed1t.&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi \u0111\u1ec1u n\u00f3i, H\u00f9ng B\u1ea3n \u0111ang lo vi\u1ec7c L\u00f4 ch\u00e2u, L\u00f4 ch\u00e2u v\u00e0 Qu\u1ebf ch\u00e2u c\u00e1ch xa nhau, m\u00e0 Qu\u1ea3ng T\u00e2y hi\u1ec7n c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng ph\u00f3; Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, v\u00e0 L\u01b0u Di, Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n, c\u00f3 th\u1ec3 thay Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, m\u00e0 L\u01b0u Di \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf ch\u00e2u c\u00e0ng g\u1ea7n. B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1eed L\u01b0u Di, l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0111em nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc th\u00fac tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y giao cho Tr\u1ea7m Kh\u1edfi trao cho L\u01b0u Di, v\u00e0 sai L\u01b0u Di xem x\u00e9t vi\u1ec7c Tr\u1ea7m Kh\u1edfi chi\u00eau n\u1ea1p Thi\u1ec7n M\u0129. Sau khi L\u01b0u Di t\u00e2u k\u1ebft qu\u1ea3 xem x\u00e9t, v\u1eabn l\u1ec7nh Tr\u1ea7m Kh\u1edfi l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tr\u1ea7m Kh\u1edfi l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u00e0m l\u00e0 ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 5, nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. L\u01b0u Di xem x\u00e9t th\u1ebf n\u00e0o, c\u1ea3 b\u1ea3n m\u1edbi v\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ec3 che gi\u1ea5u cho Tr\u1ea7m Kh\u1edfi. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, L\u01b0u Di \u1edf \u0110\u00e0m ch\u00e2u nghe ch\u1ec9.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, tha t\u1ed9i cho c\u00e1c binh s\u0129 \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecf m\u1ea5t ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp, v\u00e0 ra l\u1ec7nh cho h\u1ecd t\u1ef1 th\u00fa. Vua cho r\u1eb1ng T\u01b0 L\u1eadp khinh \u0111\u1ecbch n\u00ean b\u1ecb th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng truy t\u1eb7ng quan ch\u1ee9c cho T\u01b0 L\u1eadp.<\/p>\n<p>[4] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean c\u1ee7a Kinh Nguy\u00ean L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb V\u1ecb Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Hi Ch\u00e2u, v\u1eadn chuy\u1ec3n m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o t\u1ed1n 430 \u0111\u1ed3ng, m\u1ed9t b\u00f3 c\u1ecf t\u1ed1n 650 \u0111\u1ed3ng. C\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng th\u00ec c\u00e0ng hao t\u1ed1n, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u00e0m m\u1ea5t sinh k\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n. Xin xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3.&#8221;<\/i> Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu g\u1eedi cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.<\/p>\n<p>[5] \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed ty Th\u1ecb d\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u1eed Th\u00ed t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 L\u01b0u M\u1eb7c \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9, xin m\u01b0\u1ee3n 10 v\u1ea1n l\u1ea1ng b\u1ea1c c\u1ee7a ty \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed9i t\u1ea1p ph\u1ea1m, tha t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng. Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch c\u1ea5p t\u1ed1c t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Hi H\u00e0.<\/p>\n<p>[7] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ee3i d\u1ee5ng vi\u1ec7c gi\u1ebft nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng. N\u1ebfu bi\u1ebft th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf Hi H\u00e0, k\u1ebft th\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2n \u0111\u1ee9c, ti\u1ebft ki\u1ec7m binh l\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng s\u1ebd t\u1ef1 nguy\u1ec7n theo ta. N\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u0103m ch\u0103m gi\u1ebft nhi\u1ec1u, s\u1ebd \u0111\u1ea9y h\u1ecd v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean, khi\u1ebfn k\u1ebb \u0111\u1ecbch c\u00e0ng m\u1ea1nh v\u00e0 t\u1ef1 g\u00e2y h\u1ecda, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch sai l\u1ea7m, m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n ngh\u0129a.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i, l\u1ec7nh truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t ngay cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean kh\u00f4ng gi\u1ebft h\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c. Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p v\u00f9ng C\u1ed1c Kh\u1ea9u, gi\u1ebft h\u1ebft b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean trong khe n\u00fai. Vi\u00ean Th\u1eeba th\u1ee5 h\u1ecfi Tu\u00e2n D\u1ee5: &#8216;H\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec!&#8217; Tu\u00e2n D\u1ee5 n\u00f3i: &#8216;Hi\u1ec7n nay tuy h\u1ecd kh\u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1n, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec x\u1ea3y ra, h\u1ecd t\u1ea5t s\u1ebd ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc.'&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec vi\u1ec7c nhi\u1ec5u lo\u1ea1n kh\u00f4ng d\u1ee9t l\u00e0 \u0111\u00fang th\u00f4i. H\u1ea1ng V\u0169 r\u1ea5t m\u1ea1nh, nh\u01b0ng v\u00ec gi\u1ebft nhi\u1ec1u n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ee5 h\u1ecdp l\u1ea1i m\u00e0 ph\u1ea3n l\u1ea1i. Tri\u1ec7u Sung Qu\u1ed1c n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n lo\u1ea1n c\u0169ng v\u00ec qu\u00e2n H\u00e1n kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t tr\u1eafng \u0111en, n\u00ean n\u00f3i &#8216;D\u1ed7 d\u00e0nh ta th\u00ec ta theo, ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i ta th\u00ec ta ch\u1ed1ng&#8217;. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3nh chung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Di v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay. Hu\u1ed1ng chi b\u1ed9 t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh nh\u01b0 Bao Thu\u1eadn, n\u00ean h\u1ecd h\u1ebft s\u1ee9c gi\u1ebft gi\u1eb7c, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1edd k\u1ebft h\u1ee3p \u00e2n t\u00edn v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc tuy ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1edb c\u1ee5 th\u1ec3, nh\u01b0ng d\u1ea5u v\u1ebft \u0111\u00e3 l\u1ed9 r\u00f5.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecd ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, ta c\u1ea3nh gi\u00e1c m\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, \u0111\u1ec3 h\u1ecd nghe th\u1ea5y, th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec? Ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean v\u00f4 c\u1edb l\u00e0m h\u1ecd t\u1ee9c gi\u1eadn m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ed nh\u01b0 vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea5u gi\u1ebfm m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> B\u1eb1ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m v\u1ed9i v\u00e0ng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Do d\u1ef1 \u0111\u1ebfn nay, n\u00ean kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi v\u1ed9i v\u00e0ng, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 khi n\u00e0o th\u1eadt s\u1ef1 v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 l\u00e0m xe, xe ch\u01b0a xong m\u00e0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u00e3 r\u1ed9 l\u00ean.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 l\u00e0m m\u1eabu xe, \u0111em ra th\u1eed \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, xe kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea5u trong tay, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u th\u1ea5y, l\u00e0m sao tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi \u0111\u1ed3n? Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c n\u00e0y d\u00f9 c\u00f3 l\u1ed9 ra, th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua lo ng\u1ea1i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p h\u00e0nh tr\u1eadn, n\u00f3i: <i>&#8220;Theo l\u00fd m\u00e0 d\u00f9ng binh th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang nh\u01b0 th\u00e1nh ch\u1ec9. N\u1ebfu mu\u1ed1n d\u00f9ng binh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00ecnh h\u00ecnh x\u01b0a nay m\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e1p ch\u1ebf, r\u1ed3i ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i trao quy\u1ec1n, th\u00ec binh m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u00fd ri\u00eang m\u00e0 \u0111\u00e1nh nhau b\u1eeba b\u00e3i, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc, m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t qu\u00fd, th\u1eadt n\u00ean t\u00ednh to\u00e1n s\u1edbm v\u00e0 suy ngh\u0129 s\u00e2u xa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00f4 Sung ki\u1ebfn ngh\u1ecb xin b\u1ecf ch\u00e2u D\u00e2n, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1ed1n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00e2u D\u00e2n n\u1ebfu b\u1ecf, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 k\u1ebb chi\u1ebfm l\u1ea5y l\u00e0m ch\u1ee7, khi \u0111\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u Giai, T\u1ea7n, Hi, H\u00e0 \u0111\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u1ecbch uy hi\u1ebfp.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u1edf gi\u1eefa hai v\u00f9ng hi\u1ec3m y\u1ebfu, l\u1ea1i sinh ra m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 n\u1eefa.&#8221;<\/i> H\u00f4m sau, bi\u00ean t\u1ea5u b\u00e1o M\u1ed9c Chinh, Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn v\u00e0o ch\u00e2u D\u00e2n. Vua lo l\u1eafng, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 m\u1ec7t m\u1ecfi, \u1eaft kh\u00f3 v\u01b0\u1ee3t hi\u1ec3m \u0111\u00e1nh xa, ch\u00e2u D\u00e2n ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng lo.&#8221;<\/i> Ch\u1ec9 c\u00f3 Ph\u00f9ng Kinh kh\u00f4ng cho l\u00e0 \u0111\u00fang. Sau \u0111\u00f3 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn, qu\u1ea3 nhi\u00ean nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n. <i>(V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea n\u00f3i ch\u00e2u D\u00e2n kh\u00f4ng lo, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aAn Th\u1ea1ch nh\u1eadt l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i lo c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0 th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau<a class=\"footnote\" title=\"Vua l\u1ea1i lo c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0 th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau 'Th\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-3\" href=\"#footnote-1867-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e0nh tr\u1ea1i kh\u00f4ng \u00edt, n\u1ebfu l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam, th\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f3 cung c\u1ea5p. Nay th\u1ea5t b\u1ea1i n\u00e0y, ch\u1ec9 v\u00ec C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp khinh su\u1ea5t xu\u1ea5t qu\u00e2n, kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u00e0nh tr\u1ea1i, ch\u1ec9 n\u00ean g\u1ea5p \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean, thu ph\u1ee5c h\u00e0o ki\u1ec7t \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec qu\u00e2n quan ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb phi\u00ean l\u00e0m ph\u1ea3n, ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ee9c ch\u1ebf ng\u1ef1 B\u1ec9nh Th\u01b0\u1eddng, \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, m\u1ea5t m\u00f9a, \u0111\u00f3i kh\u1ed5 \u1eaft s\u1ebd t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m gi\u1eb7c. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u0103n tr\u1edf th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u00ec vi\u1ec7c cung c\u1ea5p cho ch\u00e2u H\u00e0 s\u1ebd t\u1ed1n g\u1ea5p \u0111\u00f4i. T\u00ednh nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng s\u1edbm \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean, c\u1ee9u t\u1ebf nh\u1eefng n\u01a1i thi\u1ebfu th\u1ed1n, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u00f3i kh\u1ed5 h\u1ee3p l\u1ea1i l\u00e0m gi\u1eb7c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay.&#8221;<\/i> Vua l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch g\u1ea5p vi\u1ebft th\u01b0 b\u00e0n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u. Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 4, Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u D\u00e2n, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh; nh\u01b0 v\u1eady gi\u1eb7c qu\u1ea3 nhi\u00ean t\u1eebng bao v\u00e2y ch\u00e2u D\u00e2n. <i>(L\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea, n\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, giao cho Gi\u00e1m ty chia \u0111\u1ecba ph\u1eadn ki\u1ec3m tra, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 khai kh\u1ea9n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, l\u00e0m th\u1ee7y l\u1ee3i, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, s\u00f4ng ng\u00f2i, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, tr\u1ed3ng c\u00e2y, \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9 d\u00e2n phu, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[10] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai, l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ph\u00e1t ra t\u1eeb kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, h\u00e3y l\u1ec7nh cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n \u1ee9ng ph\u00f3. \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1ec7 t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch m\u00e0 \u0111\u00f3i ngh\u00e8o kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u1ed9p, h\u00e3y \u1ee7y cho ch\u00e2u huy\u1ec7n x\u00e1c minh, tr\u00ecnh l\u00ean Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00ecnh Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u1eef 'ngh\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ec9', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1867-4\" href=\"#footnote-1867-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, trong s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u1ecbch c\u00f2n d\u01b0, h\u00e3y x\u00e9t theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 mi\u1ec5n m\u1ed9t ph\u1ea7n ho\u1eb7c to\u00e0n b\u1ed9, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 chi d\u00f9ng thi\u1ebfu h\u1ee5t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 T\u0103ng B\u1ed1 xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 khi s\u00e1t ph\u1ecfng Kinh \u0110\u00f4ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0ng x\u00f3m k\u00ednh ph\u1ee5c, c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m kh\u00ed c\u1ee5, h\u00e3y \u0111\u01b0a t\u00ean l\u00ean, sai \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4; n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00f9y theo n\u0103ng l\u1ef1c m\u00e0 b\u1ed5 d\u1ee5ng. Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[12] Tri huy\u1ec7n Toan T\u1ea3o l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh T\u1eeb v\u00e0 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Qu\u00e1ch Thi\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay th\u1ebf. V\u00ec ph\u1ea1m ph\u00e1p l\u1ec7nh b\u1eaft d\u00e2n ph\u1ea3i mua s\u1eafm qu\u1ea7n \u00e1o.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n n\u00ean tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n t\u1eeb T\u1ea7n ch\u00e2u ti\u1ebfn v\u00e0o Hi ch\u00e2u. Vua r\u1ea5t lo ng\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khinh su\u1ea5t, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 khinh su\u1ea5t, gi\u1eb7c T\u00e2y \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai M\u00e3 H\u00e0m, M\u1ed9c Chinh \u1edf quanh tr\u1ea1i Ninh H\u00e0 ph\u00eda t\u00e2y \u0110\u00e0o, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111i trong \u0111\u1ecba ph\u1eadn T\u1ea7n, Hi, n\u1ebfu gi\u1eb7c v\u00e0o, \u1eaft c\u00f3 l\u1eeda hi\u1ec7u v\u00e0 qu\u00e2n do th\u00e1m, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c? N\u1ebfu ph\u00f2ng ng\u1eeba k\u1ebb \u00e1m s\u00e1t, th\u00ec n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00edt. Hu\u1ed1ng chi d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f2n thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m s\u00e1u ngh\u00ecn qu\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i, c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i s\u1ee3 m\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ebfn?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i chuy\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Hi\u1ec7t L\u1ee3i, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e2n theo sau.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u c\u00e1ch xa gi\u1eb7c, l\u1ea1i \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n \u1edf Th\u00f4ng Vi\u1ec5n, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng lo. V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 g\u1eedi th\u01b0 cho th\u1ea7n, \u0111\u00e3 tr\u00ecnh l\u00ean, mu\u1ed1n chi\u1ebfm gi\u1eef n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu kh\u00f4ng giao chi\u1ebfn, \u0111\u1ee3i l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi tan r\u00e3 m\u1edbi \u0111\u00e1nh. L\u1ea1i mu\u1ed1n s\u1eeda th\u00e0nh Th\u01b0\u1eddng Ha N\u1eb7c \u0111\u1ec3 d\u1ee5 gi\u1eb7c, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch sai l\u1ea7m. H\u01a1n n\u1eefa, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng, \u1eaft s\u1ebd kh\u00f4ng khinh su\u1ea5t m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean r\u0103n V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u v\u00e0o Hi Ch\u00e2u c\u1ed1 th\u1ee7 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee3 r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7, \u1eaft s\u1ebd ch\u1ecdn n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm gi\u1eef v\u00e0 kh\u1ed1ng ch\u1ebf, \u0111\u1ee3i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch m\u1ec7t m\u1ecfi \u0111\u00f3i kh\u00e1t, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00e1nh, m\u1edbi l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o th\u01b0 cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, c\u00f3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1ch h\u1ed3ng qu\u00e1n nh\u1eadt.<\/p>\n<p>[16] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch l\u1ec7nh th\u1ee9c c\u1ee7a Tam ty \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh 400 quy\u1ec3n, xin sao ch\u00e9p giao cho Tam ty v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[17] Tr\u1ecbnh D\u00e2n Hi\u1ebfn, T\u00e2n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n ph\u1ee5ng chi\u1ebfu c\u00f9ng Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c h\u1ed7 tr\u1ee3 \u1ee9ng m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7, mua gi\u1ed1ng l\u00faa, tr\u00e2u b\u00f2, x\u00e2y nh\u00e0 v\u00e0 vi\u1ec7c canh t\u00e1c m\u00f9a h\u00e8 n\u00e0y. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111i c\u00f9ng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u01b0 Thi\u1ec7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u1eeb Kh\u00ea. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m Huy\u1ec7n \u00fay L\u00e2m H\u1ea3i, n\u01a1i \u0111\u00e2y n\u00fai non hi\u1ec3m tr\u1edf, d\u00e2n c\u01b0 hung h\u00e3n, c\u00f3 k\u1ebb say r\u01b0\u1ee3u \u0111u\u1ed5i v\u1ee3 c\u1ee7a ch\u00fa m\u00ecnh \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, Th\u01b0 Thi\u1ec7n ra l\u1ec7nh b\u1eaft gi\u1eef, k\u1ebb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu, li\u1ec1n ch\u00e9m \u0111\u1ea7u, r\u1ed3i n\u00e9m h\u1ecbch b\u1ecf \u0111i. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nghe chuy\u1ec7n l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, mu\u1ed1n tri\u1ec7u d\u1ee5ng, nh\u01b0ng g\u1eb7p tang cha, m\u00e3n tang m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u1ea9m quan T\u00e2y vi\u1ec7n. Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 11, Tr\u1ecbnh D\u00e2n Hi\u1ebfn d\u00e2ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u00ean Vua.<\/p>\n<p>[18] Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, S\u00e1t ph\u1ecfng Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng huy\u1ec7n T\u00e2n H\u00f3a, ch\u00e2u Thi\u1ec7u \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ea5p 200 m\u1eabu ru\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc l\u00e0m ru\u1ed9ng h\u1ecdc. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[19] Vua ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Ti\u1ec1n d\u1ecbch m\u1ed7i ngh\u00ecn ti\u1ec1n ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam 5 ti\u1ec1n \u0111\u1ea7u t\u1eed, nh\u1eefng kho\u1ea3n chi ph\u00ed c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y do d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p nh\u01b0 tu s\u1eeda nh\u00e0 c\u1eeda, l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, thu\u00ea nh\u00e2n c\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ti\u1ec1n n\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng t\u1eeb nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u1eb9. Ai t\u1ef1 \u00fd \u0111\u00f3ng g\u00f3p, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i d\u00f9 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ecdi kho\u1ea3n chi ph\u00ed c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00e1nh v\u00e0o d\u00e2n \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;vi\u00ean dung&#8221;<\/i>, s\u1ed1 nhi\u1ec1u \u00edt<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ed1 nhi\u1ec1u \u00edt, ch\u1eef 'qu\u1ea3' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu th\u1ef1c h\u00f3a 65\/14, 66\/37 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-5\" href=\"#footnote-1867-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, c\u00f3 khi t\u00f9y \u00fd, quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1eady, t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u. \u0110\u1ebfn nay m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ea5m h\u1eb3n.<\/p>\n<p>[20] Vua lo ng\u1ea1i vi\u1ec7c tu s\u1eeda ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc khi\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nghi ng\u1edd, b\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;N\u00ean minh b\u1ea1ch n\u00f3i v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 r\u1eb1ng, B\u1eafc tri\u1ec1u nhi\u1ec1u l\u1ea7n vi ph\u1ea1m th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0a ra y\u00eau s\u00e1ch, trong khi Nam tri\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ch\u00fat vi ph\u1ea1m n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ec7 \u01b0\u1edbc. Nay B\u1eafc tri\u1ec1u l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 g\u00e2y chuy\u1ec7n, th\u00ec Nam tri\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tu s\u1eeda ph\u00f2ng th\u1ee7. Vi\u1ec7c tu s\u1eeda ph\u00f2ng th\u1ee7 l\u00e0 do kh\u00f4ng d\u00e1m tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o ch\u1eef t\u00edn c\u1ee7a B\u1eafc tri\u1ec1u. N\u1ebfu Nam tri\u1ec1u ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng s\u1ef1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd t\u1ef1 bi\u1ebft h\u1ed1i c\u1ea3i.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n L\u00ea S\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"'Qu\u00e1n c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'C\u00e1c m\u00f4n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1867-6\" href=\"#footnote-1867-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>; Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 T\u0103ng B\u1ed1 d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n <i>&#8220;Hi Ninh T\u00e2n Bi\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty S\u1eafc&#8221;<\/i>, Vua ban chi\u1ebfu giao cho b\u1ea3n ty thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[22] Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed Ho\u00e0ng L\u00ed g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, d\u01b0 lu\u1eadn trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng L\u00ed t\u00e2u vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng L\u00ed xin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u<a class=\"footnote\" title=\"'L\u00ed' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u01b0\u1ee3ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1867-7\" href=\"#footnote-1867-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, kh\u1ea9n thi\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ee9c. L\u1ea1i d\u1eabn l\u1eddi M\u00e3 Vi\u1ec7n r\u0103n d\u1ea1y ch\u00e1u r\u1eb1ng: &#8216;Ta mu\u1ed1n c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i nghe l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 nghe t\u00ean cha m\u1eb9 m\u00ecnh&#8217;, v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng d\u00e1m an nhi\u00ean t\u1ea1i ch\u1ee9c. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1edbn nh\u1ecf trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 lo gi\u1eef m\u00ecnh, im l\u1eb7ng m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i l\u1ed7i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd ch\u1ecbu h\u1eadu qu\u1ea3. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t theo c\u1ed5 nh\u00e2n, suy x\u00e9t \u0111\u1ea1o l\u00fd, h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng cho L\u00ed nh\u1eadm ch\u1ee9c tr\u1edf l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf \u0111\u1ea1o ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5ng s\u1ef1 Vua.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u00e1ng 2' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u00e1ng 3', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 250, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1867-8\" href=\"#footnote-1867-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, Ho\u00e0ng L\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p>[23] Ph\u00e1i m\u01b0\u1eddi s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 tuy\u1ec3n m\u1ed9 qu\u00e2n nh\u00e2n c\u00f3 v\u00f5 ngh\u1ec7 cao c\u01b0\u1eddng \u1edf Hi H\u00e0, t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng, chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. N\u1ebfu sau m\u1ed9t n\u0103m, ai mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 doanh c\u0169 th\u00ec cho ph\u00e9p, m\u1ed7i l\u1ed9 tuy\u1ec3n 500 qu\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng H\u00e0nh K\u1ec9 t\u00e2u xin c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng tham gia tuy\u1ec3n m\u1ed9. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n ra l\u1ec7nh, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ghi t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i ngay, c\u00f2n c\u00e1c binh s\u0129 tuy\u1ec3n m\u1ed9 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/p>\n<p>[24] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft: <i>&#8220;Theo nhi\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y, th\u00e1m b\u00e1o cho bi\u1ebft Giao Ch\u1ec9 \u0111ang t\u1eadp trung binh l\u00ednh \u0111\u1ecbnh x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a ta. Lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c m\u00ecnh, khinh su\u1ea5t xu\u1ea5t binh, r\u1eddi xa th\u00e0nh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ec9 huy T\u00f4 Gi\u00e1m, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Man d\u00e1m tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m Ung Ch\u00e2u, th\u00ec ph\u1ea3i gi\u1eef v\u1eefng th\u00e0nh tr\u00ec, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham c\u00f4ng khinh \u0111\u1ecbch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u, \u0110\u00e0o Ch\u00e2u, D\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0m ph\u1ea3n, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c, n\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, s\u1ebd \u0111\u1ea9y h\u1ecd v\u1ec1 ph\u00eda gi\u1eb7c. Binh l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 v\u1eeba \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi n\u1ed9i lo\u1ea1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c ngo\u00e0i. Nay V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Hi Ch\u00e2u, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n t\u1eadp trung, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u1eaft s\u1ebd lo s\u1ee3, n\u00ean l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1u nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y, chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, c\u1ea5p ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1ea1y b\u1ea3o ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng. N\u1ebfu c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, nh\u1eb1m b\u1ea3o to\u00e0n binh l\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thu ph\u1ee5c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 theo l\u1eddi c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[26] Quy\u1ec1n ch\u1ee9c Quan s\u00e1t suy quan \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m L\u00fd Hi Ki\u1ec7t kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh sai khi\u1ec3n, Tam bi\u00ean t\u00e1 ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n<a class=\"footnote\" title=\"Tam bi\u00ean t\u00e1 ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n: Theo ghi ch\u00e9p, quan v\u00f5 c\u1ea5p th\u1ea5p \u0111\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'Tam bi\u00ean t\u00e1 ch\u1ee9c', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Bi\u00ean' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi ch\u1eef 'Ban'.\" id=\"return-footnote-1867-9\" href=\"#footnote-1867-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> \u0111\u01b0\u1ee3c Khu m\u1eadt vi\u1ec7n sai khi\u1ec3n, L\u1ec7nh huy\u1ec7n C\u00fa Dung l\u00e0 C\u1ea3nh Hi\u1ebfn, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 \u1edf ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 gi\u1edbi Khai Phong l\u00e0 Tr\u00e2u C\u1ef1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb sai khi\u1ec3n. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u do c\u00f3 c\u00f4ng d\u00f9ng b\u00e0n tu\u1ea5n xuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e0n tu\u1ea5n xuy\u00ean: Ch\u1eef 'b\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 92 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 77 v\u1ec1 vi\u1ec7c tu\u1ea5n s\u00f4ng Bi\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-10\" href=\"#footnote-1867-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> v\u00e0 m\u00f3ng vu\u1ed1t s\u1eaft long tr\u1ea3o \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n, l\u00e0m s\u00e2u th\u00eam d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xin cho L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh quan, Vua ng\u1ea1i kh\u00f4ng cho, ch\u1ec9 cho chuy\u1ec3n t\u01b0, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch c\u1ed1 xin, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u00e0o ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 6, b\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: N\u0103m th\u1ee9 5, ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao tu\u1ea5n s\u00f4ng, L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb. N\u0103m th\u1ee9 6, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u00f9ng b\u00e0n tu\u1ea5n s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng Ng\u01b0 L\u1eb7c<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng Ng\u01b0 L\u1eb7c: Ch\u1eef 'B\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khai', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 248, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-11\" href=\"#footnote-1867-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a> r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111\u00e3 n\u1ea1o b\u1ecf c\u00e1c b\u00e3i c\u00e1t, n\u01b0\u1edbc s\u1ebd t\u1ef1 chuy\u1ec3n d\u00f2ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u00f4ng vi\u1ec7c<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ebfu kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u00f4ng vi\u1ec7c: Ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'h\u1ea1', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 92 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-12\" href=\"#footnote-1867-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, th\u00ec d\u00f9 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n cho L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh quan. Theo ghi ch\u00e9p, L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh quan v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7, b\u1ea3n ch\u00ed ghi nh\u1ea7m l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 6. Vi\u1ec7c L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb, th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n luy\u1ec7n t\u1eadp, ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty thi h\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho n\u0103m l\u1ed9 t\u1eeb An ph\u1ee7 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n, ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p, h\u00e0ng n\u0103m xin ch\u1ec9 th\u0103ng gi\u00e1ng. Tri ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd. Vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u00fac \u0111\u1ea9y thi h\u00e0nh, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00e1c qu\u00e2n cung c\u1ea5p v\u0103n b\u1ea3n t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, xin giao vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp c\u00e1c qu\u00e2n cho T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty ph\u1ee5 tr\u00e1ch, c\u00f2n vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng th\u00ec theo c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd hi\u1ec7n nay.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. <i>(N\u00ean h\u1ee3p v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n<p>[28] \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u, nay Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u00e3 ki\u00eam ch\u1ebf tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, xin b\u00e3i b\u1ecf Qu\u00e2n tu ty, \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, ch\u00e2u huy\u1ec7n d\u1ec5 thi h\u00e0nh. Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[29] Chi\u1ebfu cho S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 T\u1eed Qu\u1ef3 l\u00e0 H\u00f9ng B\u1ea3n \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf v\u00f9ng Nhung, L\u00f4, L\u00ea, Nh\u00e3 mua ng\u1ef1a chi\u1ebfn, t\u00ecm c\u00e1ch mua \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mua h\u00e0ng n\u0103m r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. C\u1ea7n xem H\u00f9ng B\u1ea3n sau \u0111\u00f3 t\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o<a class=\"footnote\" title=\"C\u1ea7n xem H\u00f9ng B\u1ea3n sau \u0111\u00f3 t\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n ch\u1eef 'h\u1eadu' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'lai', ngh\u0129a r\u00f5 h\u01a1n.\" id=\"return-footnote-1867-13\" href=\"#footnote-1867-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 Ng\u00f4 Th\u1ea9m L\u1ec5, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, ti\u1ec1n quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 L\u01b0u Th\u1ee5c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a 2 n\u0103m. \u0110\u1ec1u v\u00ec d\u1eabn d\u1eaft vi\u1ec7c xem x\u00e9t \u0111\u1ed9i ng\u0169 b\u1ea3o gi\u00e1p m\u1edbi hu\u1ea5n luy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n Khai Phong. \u300aTh\u1ea7n T\u00f4ng b\u1ea3o hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p: N\u0103m th\u1ee9 5, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u00f4 Th\u1ea9m L\u00fd g\u1ea7n \u0111\u00e2y tu\u1ea7n tra ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p l\u00ean phi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, n\u00f3i r\u1eb1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n t\u1ea1m th\u1eddi \u1edf l\u1ea1i l\u00ean phi\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi \u0111\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n r\u1ea5t h\u00e2m m\u1ed9, h\u1ecdc t\u1eadp k\u1ef9 n\u0103ng \u0111\u1ebfn qu\u00ean c\u1ea3 \u0103n ng\u1ee7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p lu\u1eadt n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady. Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00e1c doanh tr\u1ea1i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u00f3 c\u00f4ng, b\u00e8n l\u1ec7nh cho c\u1ea3 doanh t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do ng\u01b0\u1eddi ta th\u00edch chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. Nay doanh H\u1ed5 D\u1ef1c, theo l\u1ec7 c\u1ea5p 500 quan ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n khuy\u1ebfn kh\u00edch g\u00ec n\u1eefa.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 qu\u00e2n nh\u00e2n, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 s\u0129 \u0111\u1ea1i phu c\u0169ng t\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n th\u1ee9 b\u1eadc, n\u1ebfu h\u01a1i ch\u1eadm tr\u1ec5, li\u1ec1n sinh ra o\u00e1n h\u1eadn. \u0110\u1ebfn khi b\u1ec7 h\u1ea1 h\u01a1i ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e0i n\u0103ng hay kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u0103ng gi\u00e1ng, kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00f9ng h\u1ebft th\u1ee9 b\u1eadc, s\u0129 \u0111\u1ea1i phu m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u bi\u1ebft khuy\u1ebfn kh\u00edch.&#8221;<\/i> <i>(\u0110\u00e3 ph\u1ee5 l\u1ee5c ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ban cho con trai c\u1ee7a Tri D\u00e2n Ch\u00e2u Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 l\u00e0 S\u0129 Sung \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. S\u0129 Sung qu\u1ea3n \u00e1p b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4, chi\u1ebfu cho thi xu\u1ea5t th\u00e2n, nh\u01b0ng Tu\u00e2n D\u1ee5 t\u00e2u r\u1eb1ng \u1edf qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n c\u1ef1c k\u1ef3 bi\u00ean gi\u1edbi, thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m s\u00f3c, xin \u0111\u1ee3i khi bi\u00ean s\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n, s\u1ebd cho \u0111i thi. B\u00e8n \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho, l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m tr\u1edf v\u1ec1 ngay.<\/p>\n<p>[32] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a quan ch\u1ee9c t\u1eed n\u1ea1n \u1edf Hi H\u00e0 mu\u1ed1n v\u1ec1 qu\u00ea, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban t\u1eb7ng tang l\u1ec5, \u0110\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ee9', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-14\" href=\"#footnote-1867-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a> tr\u1edf l\u00ean c\u1ea5p 150 quan ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed, Ti\u1ec3u s\u1ee9 th\u1ea7n 100 quan, Sai s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb 50 quan, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 th\u00ec so s\u00e1nh lo\u1ea1i m\u00e0 c\u1ea5p.<\/p>\n<p>[33] V\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, sai quan chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu trong kinh th\u00e0nh v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn, c\u00f2n Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u giao cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1ebf, l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 Gi\u00e1m ty ki\u1ec3m tra tu\u1ea7n tra c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh ng\u1ee5c k\u00e9o d\u00e0i r\u01b0\u1eddm r\u00e0, c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u01b0a x\u1eed c\u1ee7a Th\u1ea9m h\u00ecnh \u0110\u1ea1i L\u00fd, ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng k\u1ebft th\u00fac v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[34] S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i\u1ec1u tra L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u00e0 Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u00e2u: <i>&#8220;L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i cung n\u1ed9p 98 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a, d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Sau n\u00e0y, Ph\u00e1t v\u1eadn ty l\u1ea5y c\u1edb chuy\u1ec3n d\u00f9ng t\u00e0i v\u1eadt, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam 12 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a d\u1ef1 mua cho L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19 v\u00e0 \u00fd v\u0103n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1867-15\" href=\"#footnote-1867-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, xin b\u00e3i b\u1ecf \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m nh\u1eb9 s\u1ee9c d\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c b\u1eaft mua, x\u1eed t\u1ed9i v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'hi\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1867-16\" href=\"#footnote-1867-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[35] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Ho\u00e0i Nam, H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m ng\u1eebng thu n\u1ee3 quan v\u1eadt.<\/p>\n<p>[36] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n g\u1ed7 nh\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ty An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 c\u1eed \u0111i\u1ec1u tra, t\u00e2u r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c ty t\u00e2u l\u00ean, sau khi \u0111i\u1ec1u tra th\u00ec bi\u1ebft c\u00e1c huy\u1ec7n n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, v\u00ec th\u1ebf nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i b\u00e1n nh\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00f3 ti\u1ec1n mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 n\u1ed9p c\u00e1c kho\u1ea3n ph\u00ed cho quan ph\u1ee7, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang b\u00e1n nh\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1eafc l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. B\u1edfi v\u00ec quan l\u1ea1i hi\u1ec7n nay thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt hi\u1ec7n nay, \u1eaft c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, nh\u01b0ng b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc, ph\u1ea3i xem x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c sai d\u1ecbch b\u00e1n nh\u00e0 n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch nhi\u1ec1u hay \u00edt<a class=\"footnote\" title=\"C\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c sai d\u1ecbch b\u00e1n nh\u00e0 n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 70 v\u1ec1 D\u1ecbch ph\u00e1p, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'nh\u00e0' c\u00f3 th\u00eam 7 ch\u1eef 'b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng so v\u1edbi nay b\u00e1n nh\u00e0'. Nghi l\u00e0 \u0111\u00fang\" id=\"return-footnote-1867-17\" href=\"#footnote-1867-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>? Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e9p d\u1ecbch s\u1ebd r\u00f5 r\u00e0ng, \u1edf xa c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f3 th\u1ea5y ngay, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ecfi Tr\u1ecbnh, Ho\u1ea1t th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 l\u00fd trong thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i ph\u00ea h\u1ecfi An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u00fang v\u00ec n\u1ee3 ti\u1ec1n c\u1ee7a ty \u0110\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb m\u1ea5t t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 b\u1ecb g\u00f4ng c\u00f9m.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1eeb khi l\u1eadp ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u1ebfn nay, c\u00f3 s\u00e1u h\u1ed9 b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n th\u1ebf ch\u1ea5p \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n n\u1ee3, nh\u01b0ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi v\u00ec n\u1ee3 ti\u1ec1n Tam ty ho\u1eb7c v\u00ec vi\u1ec7c kh\u00e1c m\u00e0 b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf x\u00fai gi\u1ee5c, b\u1ea3o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u1ed9p ti\u1ec1n, l\u1ea1i xin gia h\u1ea1n, n\u00ean b\u1ecb \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Tam ty g\u00f4ng c\u00f9m \u0111\u1ec3 n\u1ed9p ti\u1ec1n. N\u1ebfu xin ti\u1ec1n quan m\u00e0 kh\u00f4ng l\u1eadp ph\u00e1p cung c\u1ea5p th\u1ebf ch\u1ea5p, th\u00ec l\u00fd kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh; n\u1ebfu cung c\u1ea5p th\u1ebf ch\u1ea5p, th\u00ec v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi vi ph\u1ea1m n\u1ee3 m\u00e0 b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n tr\u1ea3 quan; n\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n tr\u1ea3 n\u1ee3, th\u00ec l\u00fd c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh. Trong hai n\u0103m, vi\u1ec7c b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n tr\u1ea3 n\u1ee3 v\u00e0 g\u00f4ng c\u00f9m th\u00fac n\u1ee3 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn th\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1. Nay trong thi\u00ean h\u1ea1 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ebf giao, s\u1ed1 ti\u1ec1n n\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n quan, th\u00ec vi\u1ec7c b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n tr\u1ea3 n\u1ee3 v\u00e0 g\u00f4ng c\u00f9m th\u00fac n\u1ee3 nhi\u1ec1u \u00edt c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u00e1c ngh\u1ecb gi\u1ea3 sao kh\u00f4ng n\u00f3i, b\u1ec7 h\u1ea1 sao kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 m\u00e0 h\u1ecfi?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, g\u00f4ng c\u00f9m \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u00e1m th\u1ee7.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i \u1eaft bi\u1ebft t\u00ean ch\u1ee7 t\u00e0i s\u1ea3n b\u00e1n v\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb g\u00f4ng c\u00f9m, b\u1ec7 h\u1ea1 sao kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1 t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i, giao cho c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tra h\u1ecfi? N\u1ebfu th\u1ef1c c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3, ty Th\u1ecb d\u1ecbch che gi\u1ea5u kh\u00f4ng n\u00f3i, th\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1eed nh\u1eb9; n\u1ebfu th\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i b\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 dung th\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 th\u00ec c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho ch\u00ednh s\u1ef1?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u b\u1ea5t ti\u1ec7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao l\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u1ebf?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ecdn V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u1ee3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 b\u1ec1 t\u00f4i. C\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea3 h\u1eefu th\u00e2n c\u1eadn vu c\u00e1o ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch, t\u1ee9c l\u00e0 v\u00ec L\u1eef Gia V\u1ea5n c\u00f4ng t\u00e2m tu\u00e2n ph\u00e1p, tranh ch\u1ea5p v\u1edbi N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty, \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban, Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 ph\u1ea3i tr\u00e1i, vi\u1ec7c \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i Gia V\u1ea5n m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n l\u00e0m \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed1n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n tranh ch\u1ea5p vi\u1ec7c v\u1edbi Tam ty v\u00e0 Khai Phong ph\u1ee7, tuy ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nh\u01b0ng o\u00e1n gi\u1eadn t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 sinh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch cho vay v\u1eadt ph\u1ea9m, sau \u0111\u00f3 th\u1ebf ch\u1ea5p n\u1ed9p n\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, b\u00e8n b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi ta mua ri\u00eang v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u00e3 vay \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3. \u0110\u1ebfn khi tra x\u00e9t, th\u00ec l\u00e0 Tam ty cho vay g\u1ea1o n\u1ebfp<a class=\"footnote\" title=\"'Thi\u1ebfu' nghi l\u00e0 ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' vi\u1ebft nh\u1ea7m.\" id=\"return-footnote-1867-18\" href=\"#footnote-1867-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, vi\u1ec7c truy b\u1eaft nh\u01b0 th\u1ebf, lan \u0111\u1ebfn c\u1ea3 H\u00e0 B\u1eafc, Kinh T\u00e2y. N\u1ebfu ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. Nay Tam ty nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 nghe th\u1ea5y kh\u00f4ng? Kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00f3, m\u00e0 ch\u1ec9 nghe th\u1ea5y ch\u1ee3 Th\u1ecb d\u1ecbch g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u? \u0110\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 v\u00ec tin theo th\u00e2n c\u1eadn hay kh\u00f4ng tin theo th\u00e2n c\u1eadn m\u00e0 th\u00f4i. Nay b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e2n c\u1eadn, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u00e1ch, m\u1ed9t khi tr\u00e1i \u00fd th\u00e2n c\u1eadn, li\u1ec1n b\u1ecb b\u1edbi m\u00f3c, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o, th\u1ea7n e r\u1eb1ng \u0111\u1eddi tr\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao d\u00e2n l\u1ea1i s\u1ee3, ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb hay n\u00f3i nhi\u1ec1u nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1ecba \u0111\u1eb7t th\u00f4i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o n\u00f3i: &#8216;\u0110\u1ea1i h\u1ea1n, l\u1ea1i c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn, d\u00e2n ch\u00fang hoang mang, \u1eaft s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n.'&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Lo\u1ea1n c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00f3 g\u00e2y ra, n\u1ebfu nh\u00e0 Vua sai l\u1ea7m, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n. Nh\u00e0 Vua n\u1ebfu kh\u00f4ng sai l\u1ea7m, ch\u1ec9 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n m\u00e0 \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i h\u1ea1n, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng lo\u1ea1n?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed t\u1ea1i v\u1ecb, n\u1ebfu h\u1ea1n h\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd \u0111\u00f3. Ch\u1ec9 e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e2n t\u1eed m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho g\u1eb7p c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 H\u1ea1t Ng\u00f4 S\u1ea5t, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean an \u1ee7i, ch\u0103m s\u00f3c.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua ng\u1ef1 \u1edf ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, d\u00f9ng b\u1eefa \u0103n nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho. Bi\u1ec3u d\u00e2ng ba l\u1ea7n, v\u1eabn kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>[40] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Th\u00e0nh \u0110\u00f4 t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00e3 sai L\u00fd K\u1ec9 \u0111i xem x\u00e9t, \u0111\u1ee3i \u00f4ng \u1ea5y v\u1ec1, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t c\u0169ng kh\u00f4ng sao.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t m\u00e0 c\u00f2n \u0111i xem x\u00e9t, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c \u1eaft s\u1ebd kinh s\u1ee3 x\u00e1o \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1eb7t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch c\u00f3 g\u00ec m\u00e0 kinh s\u1ee3? Hu\u1ed1ng chi ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111i xem x\u00e9t, sao l\u1ea1i kinh s\u1ee3?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5, mu\u1ed1n t\u1ea1m th\u1eddi gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;N\u1ebfu v\u00ec tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n d\u00e2n \u0111\u00f3i m\u00e0 b\u1ecf vi\u1ec7c s\u1eeda sang ch\u00ednh s\u1ef1, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y ra d\u1ecb ngh\u1ecb. Nay Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf g\u1ea7n trong c\u1eeda khuy\u1ebft, m\u00e0 l\u1eddi gi\u00e8m pha v\u1eabn ng\u00e0y ng\u00e0y xu\u1ea5t hi\u1ec7n, n\u1ebfu \u0111\u1eb7t Ty \u1edf n\u01a1i xa v\u1ea1n d\u1eb7m, th\u00ec d\u1ecb ngh\u1ecb \u1eaft s\u1ebd c\u00e0ng nhi\u1ec1u. L\u00fac n\u00e0y, b\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu kh\u00f4ng sai \u0111i xem x\u00e9t th\u00ec th\u00f4i, nay \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111i xem x\u00e9t, l\u1ea1i lo ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c kinh s\u1ee3 x\u00e1o \u0111\u1ed9ng m\u00e0 b\u1ecf, nh\u01b0 v\u1eady ch\u1eb3ng ph\u1ea3i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ee9c kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1eb7p vi\u1ec7c th\u00ec lo s\u1ee3 nh\u00fat nh\u00e1t nh\u01b0 th\u1ebf sao?&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n th\u00f4i. <i>(\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2 ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i, n\u1ebfu ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, th\u00ec kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1eebng sai L\u00fd K\u1ec9 \u0111i. T\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ed1n n\u0103m d\u00f2ng, nay \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng ch\u00e9p l\u1ea1i. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 b\u00e3i vi\u1ec7c xem x\u00e9t \u0111\u1eb7t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh th\u1ebf n\u00e0o? C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n, c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3, \u1eaft ph\u1ea3i qua Trung th\u01b0 ch\u1ec9 huy, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i sau n\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00f9ng Kinh c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n Trung th\u01b0, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c \u00f4ng ta t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn, sao l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 nghe? Kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y thu ti\u1ec1n v\u1ee5n v\u1eb7t th\u1ebf n\u00e0o? Sau n\u00e0y b\u00e3i b\u1ecf ra sao? Theo nh\u01b0 th\u1ea7n th\u1ea5y, t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 s\u1eafp x\u1ebfp nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i sau n\u00e0y m\u1edbi kh\u00f4ng thu ti\u1ec1n v\u1ee5n v\u1eb7t, kh\u00f4ng bi\u1ebft Ph\u00f9ng Kinh d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u \u0111\u1ed1i nh\u01b0 th\u1ebf? L\u1eddi \u00f4ng ta n\u00f3i &#8216;ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n&#8217; \u1eaft c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"l\u1eddi \u00f4ng ta n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1eaft c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi 'k\u00ec' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ea3', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-19\" href=\"#footnote-1867-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, sao b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1, giao cho c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u00e1c minh?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 xem s\u00e1ch \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b ch\u00e9p, c\u00f3 bao gi\u1edd dung t\u00fang k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n n\u00f3i d\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng x\u00e1c minh m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? Kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u300aThi\u300b, \u300aTh\u01b0\u300b nh\u01b0 v\u1eady, lu\u1eadt c\u0169ng quy \u0111\u1ecbnh &#8216;d\u1ed1i tr\u00e1 kh\u00f4ng th\u1eadt, ph\u1ea1t t\u00f9 hai n\u0103m&#8217;, ng\u00e0y t\u1ea5u c\u0169ng v\u1eady. L\u00fd do nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 v\u00ec b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 ph\u1ea3i qu\u00fd tr\u1ecdng th\u1eddi gian. T\u1eebng ph\u00fat gi\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1ng qu\u00fd, m\u00e0 l\u1ea1i v\u00ec nghe l\u1eddi d\u1ed1i tr\u00e1 c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u00e0 l\u00e3ng ph\u00ed th\u1eddi gian, th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1!<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 tu th\u00e2n so v\u1edbi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng h\u1ed5 th\u1eb9n, th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 khuy\u00ean can, nh\u01b0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f3 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, gh\u00e9t l\u1eddi gi\u00e8m pha, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00e1c v\u1edbi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n. Nh\u01b0 vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch ty, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i L\u1eef Gia V\u1ea5n, ai d\u00e1m gi\u1eef ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00e9 tr\u00e1nh nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn! N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n, ai d\u00e1m bi\u1ec7n minh cho Gia V\u1ea5n \u0111\u1ec3 tr\u00e1i \u00fd nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn!<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch c\u0169ng kh\u00e1 hao t\u1ed5n tinh th\u1ea7n, ch\u00ednh v\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u00e1i v\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 h\u1ecdc, v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 l\u1eadp ph\u00e1p. N\u1ebfu c\u1ee9 m\u00e3i tr\u00e1i \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"n\u1ebfu c\u1ee9 m\u00e3i tr\u00e1i \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 nguy\u00ean thi\u1ebfu m\u1ed9t ch\u1eef 'm\u1ed7i', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-1867-20\" href=\"#footnote-1867-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i b\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn gi\u00e8m pha, l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u1ea1i d\u00e2n, kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ea7n l\u00e0m th\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec<a class=\"footnote\" title=\"kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ea7n l\u00e0m th\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec 'th\u1eed' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-1867-21\" href=\"#footnote-1867-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>? \u0110\u1ec3 l\u1ea5y danh th\u00ec kh\u00f4ng t\u1ed1t, \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ee3i th\u00ec ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eed xem x\u00e9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ea7n c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 g\u00ec?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ea1i sao c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu n\u00f3i kh\u00f4ng ti\u1ec7n l\u1ea1i nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu ho\u1eb7c kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi ch\u00ednh s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ho\u1eb7c c\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nhau. Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c quan l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nhau r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u00f3 th\u00f4i. T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m n\u00ean c\u00f4ng tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n bi\u1ebft t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng kh\u00f3, ch\u1ec9 c\u1ea7n xem trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c quan l\u1edbn nh\u1ecf v\u00ec kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea1m ngh\u0129a m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00e9 tr\u00e1nh nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi? N\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i \u00fd nh\u1eefng k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn, c\u00f9ng nhau che \u0111\u1eady \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i b\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ea7n e r\u1eb1ng g\u00e2y lo\u1ea1n kh\u00f4ng kh\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u1eeb Hi Ch\u00e2u v\u00e0o tri\u1ec1u, Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u0129nh ch\u00e2u s\u1ef1. Nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebft Nguy\u00ean Ti\u00eau th\u1eafp \u0111\u00e8n, qu\u00e2n T\u00e2y t\u1eb7c nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i ph\u1ee5c binh d\u01b0\u1edbi c\u1eeda B\u1eafc Quan, sai H\u1ea1 Anh c\u00f9ng 29 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3 v\u1edd \u0111\u1ebfn xin h\u00e0ng, h\u1ee3p m\u01b0u v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi do M\u1ed9c Chinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ph\u00e1i \u0111i do th\u00e1m, \u0111\u1ecbnh n\u1ed5i l\u1eeda l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng. Di\u00ean Kh\u00e1nh ph\u00e1t hi\u1ec7n, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e, qu\u00e2n ph\u1ee5c \u1edf B\u1eafc Quan ho\u1ea3ng lo\u1ea1n b\u1ecf ch\u1ea1y. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[42] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, T\u00e1n tr\u1ef1c sung Ch\u1ec9 s\u1eed, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi gi\u1eef ch\u1ee9c B\u1ea3 th\u00e1c \u0111\u1ee7 7 n\u0103m, ho\u1eb7c d\u1ea1y v\u00e0 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ee7 10 n\u0103m, do quan l\u1ea1i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty x\u00e9t duy\u1ec7t, t\u00e2u xin chuy\u1ec3n l\u00e0m Tam ban Sai s\u1ee9.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu cho Tam ty d\u00f9ng ti\u1ec1n v\u1eadt thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb vi\u1ec7c ph\u00e1t v\u1eadn v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n, \u0111\u1ec3 ri\u00eang v\u00e0o kho \u1edf n\u01a1i thu\u1ed9c quy\u1ec1n, ph\u00f2ng khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea7n d\u00f9ng.<\/p>\n<p>[44] Ph\u00e1n ty N\u00f4ng t\u1ef1 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3n t\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, n\u00f4ng \u0111i\u1ec1n th\u1ee7y l\u1ee3i, sai d\u1ecbch, b\u1ea3o gi\u00e1p, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i thi h\u00e0nh nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ban \u0111\u1ea7u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n thi\u1ec7n, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban b\u1ed1 \u0111\u1ec3 quan l\u1ea1i v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn. Nh\u1eefng vi\u1ec7c quan ty vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u1ec1u do b\u1ea3n t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 7, Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u xin, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i ch\u00e9p: T\u1eeb n\u0103m Hi Ninh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 uy t\u00edn l\u00e2u n\u0103m, \u0111\u1ed3ng li\u00eau th\u01b0\u1eddng ghen gh\u00e9t vi\u1ec7c h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng, t\u00ecm c\u00e1ch b\u1edbi m\u00f3c l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n, tr\u0103m ph\u01b0\u01a1ng ng\u00e0n k\u1ebf k\u00edch \u0111\u1ed9ng, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. T\u0103ng T\u1eed Tuy\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u01b0 n\u00f4ng, L\u1eef C\u00e1t Ph\u1ee7 thay th\u1ebf, li\u1ec1n xin cho thi\u00ean h\u1ea1 tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c T\u01b0 n\u00f4ng ch\u01b0a ho\u00e0n thi\u1ec7n ho\u1eb7c b\u1ea5t ti\u1ec7n. Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u00fd Minh b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u01b0 n\u00f4ng, Th\u01b0 Thi\u1ec7n thay th\u1ebf, th\u00ec thu nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a th\u1eeba, b\u1ea1, v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u01b0a gi\u1ea3i quy\u1ebft xong r\u1ea5t nhi\u1ec1u. L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng khoe c\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1edbi m\u00f3c vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, vu kh\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng l\u0129nh l\u00e2n c\u1eadn, n\u1ebfu b\u1ecb t\u1ed9i th\u00ec c\u00f4ng lao bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u00ecnh. T\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e2u, nh\u01b0ng th\u1eddi Hi Ninh, Nguy\u00ean Phong l\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 3, Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u00e1n ty N\u00f4ng, ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 n\u0103m nay, ki\u00eam Ph\u00e1n ty N\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aK\u00fd V\u0103n\u300b ch\u00e9p: T\u00f4 <i>(?)<\/i> n\u00f3i T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u1ed5i tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u00e0nh mi\u1ec5n d\u1ecbch, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh r\u1ea5t h\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c H\u00f3a Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: T\u01b0 n\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c xu\u1ea5t ti\u1ec1n gi\u00fap d\u00e2n l\u00e0m d\u1ecbch, nay \u0111\u1ec1u chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, xin \u0111\u1ed5i tr\u1ee3 d\u1ecbch th\u00e0nh mi\u1ec5n d\u1ecbch.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi tr\u01b0\u1edbc khi \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n h\u1eb7c L\u00fd Du, e r\u1eb1ng s\u00e1ch ch\u00ed c\u00f3 sai. \u0110\u00e3 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 3, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u00f2ng H\u1ed9 s\u00e1ch Trung th\u01b0 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, \u1edf \u0111i\u1ec1u Gi\u00e1p T\u00ed trong quy\u1ec3n n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c'.\" id=\"return-footnote-1867-22\" href=\"#footnote-1867-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>\u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Huy\u1ec7n \u00fay T\u1ea5n V\u00e2n, C\u00f4ng s\u1ef1 C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng ty L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o qu\u00e2n m\u00e3 l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng ch\u1ebf tr\u00ed l\u00e0 Qu\u00e1ch Ph\u00f9ng Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m sai khi\u1ec3n. Ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 l\u00e0 Gi\u1ea3 Hi\u1ec3n, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba ch\u1ebf l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Do vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a Tam ty v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 k\u1ebf to\u00e1n h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a c\u00e1c ty kh\u1ed1 v\u1ee5 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[46] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, Ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u00f2ng L\u1ec5 s\u00e1ch Trung th\u01b0 l\u00e0 H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Th\u1eeba, Hi\u1ec7u l\u00fd T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u00f2ng L\u1ea1i s\u00e1ch Trung th\u01b0 l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch hai n\u0103m, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Ho\u00e0ng Nham, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n l\u00e0 T\u1eb1ng Tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. T\u00f4ng Nho do bi\u00ean so\u1ea1n s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i T\u00f4ng ch\u00ednh ty, T\u00f4ng M\u1ea1nh do s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a t\u00e1m l\u1ed9, Tri\u1ec7u do s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1ea5y 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n Chi\u1ebft nh\u1ecb \u0111\u00fac \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n giao cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng cho Hi H\u00e0. <i>(Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 4.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 l\u00e0 T\u0103ng B\u1ed1, Ph\u00e1n ty N\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"Xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'kh\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ea3o', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-23\" href=\"#footnote-1867-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c mua b\u00e1n ti\u1ec7n l\u1ee3i, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p, l\u1ea1i nh\u0169ng nhi\u1ec5u, nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 nhi\u1ec1u, m\u00e0 quan l\u1ea1i l\u1ea1i thi\u1ebfu ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi thu mua. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho m\u01b0\u1ee3n v\u1ed1n mua trong m\u1ed9t n\u0103m, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho l\u1ea1i, d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc, quan mua c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mua \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u01b0\u1edfng, th\u00ec vi\u1ec7c s\u1ebd thu\u1eadn l\u1ee3i. Xin c\u00f9ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m trong l\u1ed9 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[49] Chi\u1ebfu cho hai ch\u00e2u Thi\u1ec1n, V\u1ec7 t\u1eeb nay n\u1ebfu c\u00f3 d\u00e2n \u0111\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc di c\u01b0 qua s\u00f4ng, ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng th\u00e1ng.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Vua Li\u00eau sai L\u00e2m Nha, H\u01b0ng Ph\u1ee5c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn d\u00e2ng th\u01b0, y\u1ebft ki\u1ebfn t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh. Th\u01b0 vi\u1ebft: <i>&#8220;T\u1eeb c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, hai n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng h\u00f2a, c\u00f9ng tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh, c\u1ed1 g\u1eafng gi\u1eef g\u00ecn m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Tuy l\u00e3nh th\u1ed5 chia l\u00e0m hai n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a kh\u00ed; ngh\u0129a t\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0, c\u00f9ng mong mu\u1ed1n duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec vi ph\u1ea1m, c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng. V\u00f9ng \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c ba ch\u00e2u U\u1ea5t, \u1ee8ng, S\u00f3c, t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh ranh gi\u1edbi, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch, nh\u1eb1m gi\u1eef v\u1eefng bi\u00ean gi\u1edbi, ng\u0103n ch\u1eb7n k\u1ebb gian qua l\u1ea1i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, xem x\u00e9t c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o, th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 x\u00e2m ph\u1ea1m, trong khu v\u1ef1c thu\u1ed9c v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta, ho\u1eb7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed3n l\u0169y, ho\u1eb7c cho d\u00e2n c\u01b0 c\u01b0 tr\u00fa, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do c\u00e1c quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9u th\u1ea3, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i c\u1ee5c h\u00f2a hi\u1ebfu v\u1edbi l\u00e1ng gi\u1ec1ng, ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ranh gi\u1edbi. Nay x\u00e9t l\u1ea1i, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, th\u1ea5y r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua. V\u1ec1 nh\u1eefng chi ti\u1ebft c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1ee1 b\u1ecf, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y th\u1ef1c hi\u1ec7n, n\u00ean ph\u1ea3i b\u00e1o l\u1ea1i. Nay c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, mang th\u01b0 n\u00e0y, mong \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. Nh\u1eefng n\u01a1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea7n c\u1eed quan vi\u00ean c\u00f9ng ki\u1ec3m tra, s\u1edbm cho ph\u00e1 b\u1ecf, \u0111\u01b0a v\u1ec1 ranh gi\u1edbi c\u0169 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh t\u1eeb l\u00e2u. Ngo\u00e0i ra, n\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c x\u1ea3y ra \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, xin \u0111\u1ec3 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn x\u1eed l\u00fd. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m, m\u00e0 c\u00f2n gi\u1eef v\u1eefng l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, th\u1ef1c l\u00e0 thu\u1eadn l\u1ee3i, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh ph\u1ea7n nhi\u1ec1u cho r\u1eb1ng Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, \u1eaft s\u1ebd l\u1ea1i \u0111\u00f2i \u0111\u1ea5t Quan Nam. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch th\u1ef1c kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. Nh\u01b0ng n\u1ebfu Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, e r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y. Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 do ta d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc man di kh\u00e1c, ho\u1eb7c d\u1ea7n b\u1ecb h\u1ecd coi th\u01b0\u1eddng, n\u00ean m\u1edbi sinh s\u1ef1 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, t\u1ecf ra v\u1eabn gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u0169 m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u00e3 t\u1ecf ra gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u0169, th\u00ec \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00f2i h\u1ecfi qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, c\u0169ng lo s\u1ee3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng ta n\u1ed5i gi\u1eadn, d\u1eabn \u0111\u1ebfn xung \u0111\u1ed9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0 c\u1ee7a Ti\u00eau Hi ch\u01b0a m\u1edf<a class=\"footnote\" title=\"Th\u01b0 c\u1ee7a Ti\u00eau Hi ch\u01b0a m\u1edf, ch\u1eef 'm\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ea5p', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-1867-24\" href=\"#footnote-1867-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, Vua v\u1eabn c\u00f2n nghi ng\u1edd, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch cho r\u1eb1ng ch\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n g\u00ec kh\u00e1c, ho\u1eb7c ch\u1ec9 l\u00e0 tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u1ebfn khi m\u1edf th\u01b0 ra, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Vua b\u1ea3o Ti\u00eau Hi: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1ecf th\u00f4i, quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3? \u0110\u1ee3i ta sai m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 b\u00e0n b\u1ea1c, ph\u00eda B\u1eafc tri\u1ec1u c\u0169ng c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c c\u00f9ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Ti\u00eau Hi n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1nh ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 kh\u00f4ng sai.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi Ti\u00eau Hi c\u00f2n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c kh\u00f4ng? Ti\u00eau Hi n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00f9ng Ch\u00e2u m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e0nh Quan, vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ec7 th\u01b0 ch\u1ec9 n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u00ec m\u1edbi, ch\u01b0a t\u1eebng c\u1ea5m m\u1edf r\u1ed9ng. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng nh\u1ecf th\u00f4i, n\u1ebfu c\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ecd d\u1ee1 b\u1ecf c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ti\u00eau Hi n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1eafc tri\u1ec1u ch\u1ec9 mu\u1ed1n Nam tri\u1ec1u m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu B\u1eafc tri\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef m\u00e3i h\u00f2a h\u1ea3o, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ea5t t\u1ed1t.&#8221;<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi Ti\u00eau Hi c\u00f2n c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c kh\u00f4ng? Ti\u00eau Hi n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch<a class=\"footnote\" title=\"'Nh\u1eadt l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ee5c l\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-25\" href=\"#footnote-1867-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c khi Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, c\u00f2n \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Ti\u00eau Hi t\u1eeb bi\u1ec7t, kh\u00f4ng r\u00f5 b\u00ean n\u00e0o \u0111\u00fang, nay ch\u00e9p c\u1ea3 hai, \u0111\u1ee3i khi kh\u1ea3o ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng s\u1ebd x\u00f3a b\u1ecf m\u1ed9t ch\u1ed7.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aLong Xuy\u00ean l\u01b0\u1ee3c ch\u00ed\u300b c\u1ee7a T\u00f4 Tri\u1ec7t<a class=\"footnote\" title=\"'Long Xuy\u00ean l\u01b0\u1ee3c ch\u00ed', ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'bi\u1ec7t'. X\u00e9t c\u00e2u d\u01b0\u1edbi 'Khi Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, Vua \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2 r\u1ed3i', l\u00e0 l\u1eddi trong quy\u1ec3n 4 s\u00e1ch \u300aLong Xuy\u00ean l\u01b0\u1ee3c ch\u00ed\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 'Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn b\u00e0n h\u00f2a th\u00e2n', n\u00ean theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-26\" href=\"#footnote-1867-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, th\u00ec khi Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, Vua \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2 r\u1ed3i. S\u1ef1 vi\u1ec7c xem ng\u00e0y 22 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 8.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh ch\u00e9p: Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, l\u1ea5y vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m c\u1edb, Vua l\u1ea1i h\u1ecfi \u00f4ng, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;N\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 2, s\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 Ti\u00eau H\u1ed7 t\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9, sai quan ti\u1ebfp \u0111\u00e3i l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u ch\u1ea5t v\u1ea5n, Ti\u00eau H\u1ed7 kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. Ta \u0111\u00e3 ch\u00e9p c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n giao cho Ti\u00eau H\u1ed7 mang v\u1ec1.&#8221;<\/i> R\u1ed3i \u0111em tr\u00ecnh l\u00ean Vua. Khi Ti\u00eau Hi s\u1eafp t\u1eeb bi\u1ec7t, n\u1eb1m \u1ef3 \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i sao, \u00f4ng \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng th\u1ee9 hai trong nh\u1ecb ph\u1ee7, nh\u00e2n bu\u1ed5i ch\u1ea7u, n\u00f3i v\u1edbi Khu m\u1eadt s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung: <i>&#8220;Ti\u00eau Hi kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i ngay, th\u00ec c\u1ee9 sai ng\u01b0\u1eddi h\u1eb1ng ng\u00e0y mang \u0111\u1ed3 ti\u1ebfp t\u1ebf \u0111\u1ebfn m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ecfi g\u00ec, v\u00e0 sai quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi \u0111em l\u00fd do \u0111\u00f3 th\u00f4ng b\u00e1o cho ph\u00eda \u0111\u1ecbch l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ng\u00f4 Sung t\u00e2u d\u00f9ng l\u1eddi \u1ea5y, Ti\u00eau Hi li\u1ec1n \u0111i ngay h\u00f4m \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 6 nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri Ch\u00e2u Tr\u1ea7n, th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 7 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Nam Kinh, qua kinh \u0111\u00f4, l\u00fac Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh h\u1eb3n ch\u01b0a \u1edf tri\u1ec1u. E r\u1eb1ng \u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b sai, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn l\u1ea7n sau.)<\/i><\/p>\n<p>[51] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110ang l\u00fac vi\u1ec7c n\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng d\u1ea5y nhi\u1ec1u ngh\u0129a d\u0169ng, l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng. S\u1eafp t\u1edbi gi\u00e1 l\u00faa s\u1ebd cao v\u1ecdt, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e0ng kh\u00f3 t\u00ednh to\u00e1n. C\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 huy Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2n nh\u01b0 t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t binh m\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft gi\u1ea3i t\u00e1n ngh\u0129a d\u0169ng, cho h\u1ecd v\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[52] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ty b\u00e1o c\u00e1o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong h\u1ea1t \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u01b0a. S\u1eed Chu cho vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf \u0111i, l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00fd ngh\u0129a <i>&#8220;th\u01b0\u01a1ng m\u01b0a&#8221;<\/i> trong \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[54] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, t\u1eeb nay tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng kho\u1ea3n ti\u1ec1n ph\u1ea1t \u0111\u1ed3ng c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u00e2n vi\u1ec7c bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u1ec1 th\u1ecb d\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 \u0111\u1ebfn nay, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t \u0111\u1ed3ng c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, Khai Phong ph\u1ee7 kh\u00f4ng th\u1ec3 thu n\u1ed9p xong xu\u00f4i, l\u1ea1i kh\u00f4ng theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u00e0 khoan dung, r\u1ea5t l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[55] Quy\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 'ty', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-27\" href=\"#footnote-1867-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a> L\u01b0u H\u00e3ng t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay, m\u01b0a tuy\u1ebft thi\u1ebfu nhi\u1ec1u, xin sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng Ch\u00e2n Nh\u00e2n \u1edf n\u00fai \u0110\u1ea1i M\u1eadu, huy\u1ec7n Kh\u00fac D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea7u r\u1ed3ng c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.&#8221;<\/i> Vua theo l\u1eddi.<\/p>\n<p>[56] S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u00e2u: <i>&#8220;Ty \u0110\u00f4 di\u00eam v\u1ee5 ch\u00e2u T\u1ee9 mi\u1ec5n thu thuy\u1ec1n h\u1ed9, m\u00e0 l\u1ea5y quan di\u00eam chia \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p ph\u00e2n ph\u1ed1i, l\u1ea1i c\u1ea5p s\u1ed5 b\u1eaft \u00e9p d\u00e2n c\u01b0 v\u00e0 ch\u00f9a chi\u1ec1n mua, tr\u00e1i ph\u00e9p.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1 c\u1eed di\u00eam s\u1ef1 l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 qu\u1ea3 c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1eaft \u00e9p, nh\u01b0ng quan \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[57] Chi\u1ebfu tay: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ec1, V\u1eadn g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 h\u00ecnh kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, \u0111\u1ed1c th\u00fac quan b\u1eaft tr\u1ed9m nghi\u00eam ng\u1eb7t truy b\u1eaft, nh\u1eefng h\u1ed9 thi\u1ebfu \u0103n c\u0169ng ph\u1ea3i t\u00ecm nhi\u1ec1u c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ebf.&#8221;<\/i> B\u1ea3n m\u1edbi cho vi\u1ec7c nh\u1ecf m\u00e0 b\u1ecf \u0111i, nay theo b\u1ea3n Chu.<\/p>\n<p>[58] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh qu\u00e1 n\u1eb7ng, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n than, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 l\u1eddi l\u1ebd b\u1ea5t k\u00ednh, khanh c\u00f3 nghe th\u1ea5y kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> H\u00f4m \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch c\u00f9ng c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua, nh\u00e2n d\u1ecbp tr\u00ecnh l\u00ean v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh, Vua l\u1ea1i k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ng\u1ef1 s\u1eed Th\u1ecbnh \u0110\u00e0o c\u0169ng n\u00f3i, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u xin cho \u0110\u00e0o h\u1ed9i \u00fd v\u1edbi Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c h\u1ed9 mi\u1ec5n h\u00e0nh \u0111\u1ec3 h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn. N\u1ebfu h\u1ecd \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00ec cho h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n; n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00ec v\u1eabn cho h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c cung c\u1ea5p h\u00e0ng h\u00f3a nh\u01b0 c\u0169. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n nghe theo nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n th\u1ed5i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecfi nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nghe n\u00f3i h\u00e0ng v\u1ea3i l\u1ee5a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00f4m b\u00f3 v\u1ea3i, nay c\u0169ng b\u1ecb thu h\u1ebft v\u00e0o h\u00e0ng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng tra x\u00e9t, e r\u1eb1ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3. Ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ed1n c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a ho\u00e0n thi\u1ec7n, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i theo t\u00ecnh h\u00ecnh, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u00f3 h\u1ea1i, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1eb7t ra quy \u0111\u1ecbnh h\u1ea1n m\u1ee9c ti\u1ec1n, kh\u00f4ng cho t\u0103ng th\u00eam l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch, nh\u01b0 g\u1ea1o l\u00faa c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ecnh gi\u00e1 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, th\u00ec t\u1ed1t; c\u00f2n nh\u1eefng th\u1ee9 nh\u1ecf nh\u1eb7t th\u00ec l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n ngh\u00e8o, v\u00ec Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u00e3 b\u00e1n l\u1ebb, n\u00ean d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e1n l\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, d\u00e2n ngh\u00e8o ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o nh\u00e0 gi\u00e0u, nh\u00e0 gi\u00e0u thu l\u1ee3i nhi\u1ec1u, n\u00ean d\u00e2n ngh\u00e8o thu l\u1ee3i \u00edt, nay quan thu l\u1ee3i \u00edt, th\u00ec d\u00e2n ngh\u00e8o t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, sao l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ea1i cho d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i cho \u0111\u1ebfn h\u1ecd h\u00e0ng ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, t\u1ea1i sao v\u1eady? Hai cung th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f3c l\u00f3c, lo s\u1ee3 kinh th\u00e0nh s\u1ebd n\u1ed5i lo\u1ea1n, cho r\u1eb1ng tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n l\u1ea1i m\u1ea5t l\u00f2ng d\u00e2n nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i kh\u00f4ng bi\u1ebft ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng? Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec, \u1eaft ph\u1ea3i tra x\u00e9t s\u1ef1 th\u1eadt, mu\u1ed1n m\u1edf mang tr\u00ed tu\u1ec7 cho b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 nghe theo l\u1eddi c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea5t m\u00e3n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean m\u00e0 th\u00f4i. H\u01a1n n\u1eefa, \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ea5t nhi\u1ec1u, ch\u1ec9 c\u1ea7n b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh xem x\u00e9t, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u00eau r\u00f5 t\u00ean h\u1ecd giao cho Trung th\u01b0, l\u1ec7nh h\u1ecd \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t x\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u01b0 th\u1ef1c, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec d\u00f9 ng\u1ed3i ch\u1ea7u \u0111\u1ebfn t\u1ed1i, ch\u1ec9 l\u00e0 dung t\u00fang s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i, khi\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 ng\u00e0y c\u00e0ng h\u1ecfng, c\u00f3 \u00edch g\u00ec! Nh\u01b0 h\u1ecd h\u00e0ng ho\u00e0ng h\u1eadu, t\u1ee9c l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Kinh v\u1ed1n chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n, nh\u00e2n vi\u1ec7c th\u00fac gi\u1ee5c thi h\u00e0nh ph\u00e1p l\u1ec7nh mi\u1ec5n h\u00e0nh m\u1edbi, n\u00ean theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u00e0 thu v\u00e0o. Kinh t\u1eebng d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 T\u00e0o D\u1eadt mua ch\u1ecbu g\u1ed7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1ea3 ti\u1ec1n. Th\u00e1i h\u1eadu sai th\u00e1i gi\u00e1m trong cung s\u1eeda nh\u00e0 cho T\u00e0o D\u1eadt, th\u00e1i gi\u00e1m l\u1ea1i gi\u1ea3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 T\u00e0o D\u1eadt vi\u1ebft \u0111\u01a1n n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ecb Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u00e9p mua g\u1ed7 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc. Khi g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n g\u1ed7 \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00e0o Th\u1ecb trung \u0111\u00e3 mua ch\u1ecbu g\u1ed7 m\u00e0 ch\u01b0a tr\u1ea3 ti\u1ec1n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c T\u00e0o Th\u1ecb trung \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh mua g\u1ed7 r\u1ed3i b\u00e1n l\u1ea1i cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch. L\u1eef Gia V\u1ea5n \u0111em v\u0103n th\u01b0 n\u00e0y giao cho Khai Phong ph\u1ee7 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 T\u00e0o D\u1eadt \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 \u0111\u01a1n t\u1eeb. Tra x\u00e9t k\u1ef9 th\u00ec ra l\u00e0 th\u00e1i gi\u00e1m trong cung Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu gi\u1ea3 t\u00ean ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u01a1n, vu c\u00e1o quan vi\u00ean Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, Khai Phong ph\u1ee7 ch\u1ec9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch bi\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ec1 x\u1eed t\u1ed9i nh\u1eefng th\u00e1i gi\u00e1m n\u00e0y. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eed xem hai vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec h\u1ecd h\u00e0ng ho\u00e0ng h\u1eadu sao l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecba \u0111\u1eb7t l\u1eddi \u0111\u1ed3n? L\u1eef Gia V\u1ea5n qu\u1ea3n l\u00fd Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f9ng v\u1edbi Khai Phong ph\u1ee7, Tam ty tranh ch\u1ea5p vi\u1ec7c c\u00f4ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt, Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1eafc t\u1ed9i v\u1edbi \u0110\u00f4 tri, \u00c1p ban, Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t vi\u1ec7c, b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1eed ngh\u0129 xem L\u1eef Gia V\u1ea5n l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 c\u00f3 \u00fd g\u00ec? N\u1ebfu v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n th\u00ec r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n, ch\u1ec9 v\u00ec gi\u1eef l\u1ec5, ngh\u0129a, li\u00eam, s\u1ec9, kh\u00f4ng mu\u1ed1n v\u00ec l\u1ee3i m\u00e0 sa v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e0 v\u1eady. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1ef1c \u00f4ng ta c\u00f3 t\u00e2m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao l\u1ea1i l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, chuy\u00ean l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi? H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00e3 xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong ngo\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1eeba d\u1ed1i, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, b\u00ean ngo\u00e0i k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng bi\u1ebft nh\u01b0 L\u1eef Gia V\u1ea5n l\u00e0m, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n ban \u0111\u1ea7u nghe n\u00f3i kh\u00f4ng n\u1ed9p \u0111\u01a1n s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed9i, li\u1ec1n tranh nhau n\u1ed9p \u0111\u01a1n, sau n\u00e0y th\u1ea5y n\u1ed9p \u0111\u01a1n r\u1ed3i ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n l\u1eb7t v\u1eb7t, th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng thu n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u1ea1i \u1edf kinh s\u01b0 \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb gian x\u1ea3o, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1ec9 nghe ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i li\u1ec1n tranh nhau d\u00e2ng tr\u1ea1ng?&#8221;<\/i> Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e0m k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ea1i phu b\u1ea5t m\u00e3n, \u0111\u1ec1u quy v\u1ec1 Ph\u00f9ng Kinh, n\u00ean ch\u1ec9 c\u00f3 Ph\u00f9ng Kinh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi n\u00e0y, th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng nghe l\u1eddi n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Trung th\u01b0 c\u0169ng t\u1eebng x\u00e9t h\u1ecfi vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;X\u00e9t h\u1ecfi kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t l\u1ea7n, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ea5y th\u1ecb d\u1ecbch c\u00f3 vi\u1ec7c tr\u00e1i ph\u00e1p h\u1ea1i d\u00e2n, n\u00ean th\u1ea7n m\u1edbi d\u00e1m b\u1ea3o \u0111\u1ea3m l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ebb b\u1ecf ra \u00edt ti\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 tha.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi tra x\u00e9t xem c\u00f3 h\u1ee3p t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng? Sau \u0111\u00f3 b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n tr\u1eeb cho h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t mong mu\u1ed1n sao?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi lui ra, An Th\u1ea1ch m\u1ed9t m\u00ecnh ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc sau b\u00ean c\u1ea1nh th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e2n th\u1ea7n, kh\u00f4ng bi\u1ebft ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1ee3i h\u1ea1i, d\u00e1m v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i h\u1ebft t\u00ecnh th\u1ef1c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 khuy\u1ebft s\u1ef1 th\u00f4ng minh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady th\u1eadt kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady th\u1eadt kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ec7 h\u1ea1 qu\u1ea3 th\u1ef1c th\u00edch tin ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec ai ch\u1eb3ng mu\u1ed1n d\u00f9ng t\u00ecnh \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n; b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u00edch tin ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec d\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung t\u00edn c\u0169ng t\u1ea1m th\u1eddi thay \u0111\u1ed5i theo th\u1eddi, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 k\u1ebb v\u1ed1n c\u00f3 h\u00e0nh vi n\u00f4ng c\u1ea1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd Hi\u1ebfn bao che cho C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ed9i l\u1edbn, b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tr\u1ecb; B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt k\u1ebft giao v\u1edbi n\u1ed9i th\u1ea7n, \u0111\u00e0o s\u00f4ng kh\u00f4ng ra g\u00ec, b\u1ecb t\u1ed9i r\u1ea5t nh\u1eb9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ee7a k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn, th\u01b0\u1eddng b\u1ebb cong ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 dung t\u00fang, n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn gi\u00e8m pha, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 vui gi\u1eadn th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00f2ng th\u00e1nh l\u00e0m ch\u1ee7, ch\u1ec9 nghe theo k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n b\u00ean c\u1ea1nh, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0m sao d\u1ea5y l\u00ean \u0111\u1ea1o tr\u1ecb? Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng hai tr\u0103m n\u0103m nguy lo\u1ea1n n\u1ed1i ti\u1ebfp, h\u00e1 c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 v\u00ec k\u1ebb th\u00e2n c\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh nhi\u1ec5u lo\u1ea1n ch\u00ednh tr\u1ecb m\u00e0 th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u1edf tu\u1ed5i gi\u00e0 y\u1ebfu, gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, n\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec d\u00f9 th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ee9c khuya d\u1eady s\u1edbm ch\u0103m ch\u1ec9, c\u0169ng ch\u1eb3ng gi\u00fap \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec. Th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec s\u1ee3 h\u00e3i ri\u00eang tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 n\u00f3i ra l\u1eddi n\u00e0y, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 v\u00ec n\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf qu\u1ed1c gia c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1! N\u1ebfu th\u1ea7n c\u00f3 t\u1ed9i, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i b\u1ecdn n\u00e0y t\u00e2u b\u00e0y, c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau c\u1ee7a th\u1ea7n \u1eaft kh\u00f4ng ch\u1ecbu che gi\u1ea5u.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eeb l\u00fac m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng l\u1eddi c\u1ee7a ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 tin, ch\u1ec9 n\u00ean t\u1eebng vi\u1ec7c tra x\u00e9t th\u1ef1c h\u01b0, n\u1ebfu l\u1eeba d\u1ed1i th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i, sau \u0111\u00f3 t\u00ecnh th\u1ef1c trong thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd hi\u1ec7n ra h\u1ebft. L\u1eddi c\u1ee7a th\u1ea7n, h\u00e1 ph\u1ea3i mu\u1ed1n b\u1ecbt mi\u1ec7ng b\u1ec7 h\u1ea1 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i, ch\u1ec9 mu\u1ed1n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd ki\u00eam \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ebfn n\u0103m s\u00e1u l\u1ea7n, Vua b\u00e8n \u0111\u1ed5i cho l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n sung ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[60] H\u00f9ng B\u1ea3n, ch\u1ee9c \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n.<\/p>\n<p>[61] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 giao cho Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee7 Khai Phong qu\u1ea3n l\u00fd, h\u1ea1n trong hai th\u00e1ng ph\u1ea3i tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng canh t\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ed9p \u0111\u01a1n k\u00edn, xin mua l\u1ea1i. C\u00e1c ty m\u1ed7i qu\u00fd ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 b\u00e1n, g\u1eedi v\u1ec1 Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed phong trang, \u0111\u1ec3 Ty n\u00f4ng t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng s\u1eed d\u1ee5ng, t\u0103ng th\u00eam ti\u1ec1n v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh cho c\u00e1c l\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[62] \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7, ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri th\u1ea9m quan \u0111\u00f4ng vi\u1ec7n, xin t\u1eeb 17 ch\u00e2u \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng tuy\u1ec3n b\u1ed1n vi\u00ean quan, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch m\u1ed9t khu v\u1ef1c \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Nay mu\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, ch\u1ee9c Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tri huy\u1ec7n Ph\u00ed, v\u00e0 L\u01b0u Nguy\u00ean, ch\u1ee9c L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ph\u1ee5 tr\u00e1ch ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh ranh gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, ba n\u0103m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i: Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n kh\u00f4ng r\u00f5 ranh gi\u1edbi, thu\u1ebf m\u00e1 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, n\u00ean l\u1eadp ra ph\u00e9p \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. S\u1eed m\u1edbi c\u0169ng ch\u00e9p ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i l\u1eadp ra ph\u00e9p \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, th\u00ec ph\u00e9p \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 5, hai b\u1ed9 s\u1eed \u0111\u1ec1u sai, \u0111\u00e3 ch\u00fa th\u00edch r\u00f5 \u1edf cu\u1ed1i th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 5. Ng\u00e0y 2, 4, 6 th\u00e1ng 4, ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 10, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[63] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua mu\u1ed1n ban \u00e2n x\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u h\u1ea1n h\u00e1n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng m\u1ed9t n\u0103m ba l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p. H\u00f4m nay, Vua l\u1ea1i mu\u1ed1n ban \u00e2n x\u00e1, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Vua Thang g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh v\u1ec1 s\u00e1u vi\u1ec7c, \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 &#8216;ch\u00ednh s\u00e1ch kh\u00f4ng ti\u1ebft ch\u1ebf ch\u0103ng&#8217;, n\u1ebfu m\u1ed9t n\u0103m ba l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch kh\u00f4ng ti\u1ebft ch\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 tr\u1eeb tai h\u1ecda.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n th\u00f4i.<\/p>\n<p>[64] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u00e0ng h\u00f3a, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e3 sai L\u1eef Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 l\u1eddi th\u00e1nh ch\u1ec9 \u0111\u00e3 d\u1ea1y, nh\u01b0ng xin b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn m\u1ed9t v\u1ecb n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, \u0111\u1ec3 th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u tra c\u00e1c h\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n. N\u1ebfu c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh giao cho Trung th\u01b0 xem x\u00e9t v\u00e0 ch\u1ec9 ra s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i> \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng hai cung lo s\u1ee3 s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c, th\u1ea7n c\u0169ng lo s\u1ee3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Tuy nhi\u00ean, nguy\u00ean nh\u00e2n lo\u1ea1n l\u1ea1c m\u00e0 th\u1ea7n lo s\u1ee3 l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi \u0111i\u1ec1u hai cung lo s\u1ee3. Kinh Thi c\u00f3 c\u00e2u: &#8216;Lo\u1ea1n l\u1ea1c sinh ra t\u1eeb s\u1ef1 b\u1ea5t ch\u00ednh, t\u1eeb s\u1ef1 bao dung sai tr\u00e1i.&#8217; Th\u1ea7n lo s\u1ee3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y th\u1eed suy ngh\u0129 xem l\u1eddi trong Kinh Thi v\u00e0 Kinh Th\u01b0 c\u00f3 \u0111\u00e1ng tin kh\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u00e1ng tin kh\u00f4ng, ch\u1eef 'ph\u1ee7' v\u1ed1n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1867-28\" href=\"#footnote-1867-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>? N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, th\u00ec c\u00e1c \u0111\u1eddi sau kh\u00f4ng n\u00ean t\u00f4n k\u00ednh v\u00e0 coi tr\u1ecdng ch\u00fang, m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u1eed c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ee5ng. N\u1ebfu \u0111\u00e1ng tin, th\u00ec lo\u1ea1n l\u1ea1c th\u1ef1c s\u1ef1 sinh ra t\u1eeb \u0111\u00e2y. T\u1ec1 Uy V\u01b0\u01a1ng ba n\u0103m kh\u00f4ng tr\u1ecb qu\u1ed1c, m\u1ed9t ng\u00e0y n\u1ecd gi\u1ebft quan \u0111\u1ea1i phu n\u01b0\u1edbc A, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ai d\u00e1m kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi Vua b\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1eadt, n\u01b0\u1edbc nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 tr\u1ecb, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u1ea1nh. S\u1ef1 b\u1ea5t ch\u00ednh sinh ra lo\u1ea1n l\u1ea1c v\u00e0 y\u1ebfu k\u00e9m, s\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ef1c sinh ra tr\u1ecb an v\u00e0 c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh. Nh\u01b0 v\u1eady, xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y suy ngh\u0129 k\u1ef9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt ti\u1ec1n mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n ph\u1ea3i n\u1ed9p, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c h\u1ed9 nh\u1ecf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt nhi\u1ec1u, n\u1ebfu gi\u1ea3m th\u00eam n\u1eefa, kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ebd b\u1eaft ai ph\u1ea3i xu\u1ea5t ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho quan l\u1ea1i?&#8221;<\/i> Vua ra l\u1ec7nh gi\u1ea3m b\u1edbt ngo\u00e0i ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng quan l\u1ea1i, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady c\u0169ng t\u1ed1t, nh\u01b0ng n\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng ti\u1ec1n mi\u1ec5n thu\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n v\u00e0 g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, th\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kinh th\u00e0nh v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i, vi\u1ec7c \u01b0u \u0111\u00e3i th\u00eam c\u0169ng kh\u00f4ng sao.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh b\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu che m\u1eaft, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh. Th\u1ea7n t\u1eebng thu\u00ea m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef gi\u1eb7t gi\u0169, b\u00e0 \u1ea5y n\u00f3i c\u00f3 con trai l\u00e0m b\u00e1nh, nh\u01b0ng v\u00ec thu\u1ebf h\u00e0ng h\u00f3a qu\u00e1 n\u1eb7ng, kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u0111\u00f3ng, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1edf c\u1eeda h\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch mi\u1ec5n thu\u1ebf, \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ecb quan l\u1ea1i l\u00e0m kh\u00f3 tr\u0103m b\u1ec1, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i cho l\u00e0 \u01b0u \u0111\u00e3i, nay \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf l\u01b0\u01a1ng quan l\u1ea1i, c\u1ea5m b\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p h\u1ecd qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, nh\u01b0ng l\u1ea1i tr\u1edf n\u00ean t\u1ec7 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 lu\u1eadt, v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu che m\u1eaft, n\u00ean kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y r\u00f5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00ecnh lu\u1eadn: Kinh th\u00e0nh l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc. L\u1eef Gia V\u1ea5n mu\u1ed1n thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh, Th\u1ea7n T\u00f4ng mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u1ec3 an d\u00e2n, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh b\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu che m\u1eaft, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c \u01b0u \u0111\u00e3i kinh th\u00e0nh m\u00e0 l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0 sao? \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kinh th\u00e0nh, L\u1ee5c Ch\u00ed \u0111\u00e3 d\u00e2ng l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e9p thu thu\u1ebf \u1edf kinh th\u00e0nh c\u00e0ng nghi\u00eam, ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n qu\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i, ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n g\u0169i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1c bi\u1ec7t, s\u1ef1 b\u1ea5t m\u00e3n c\u00e0ng l\u1edbn h\u01a1n c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c. Vi\u1ec7c thu thu\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, d\u00e2n ch\u00fang s\u1ee3 h\u00e3i, vi\u1ec7c h\u01b0ng ph\u1ebf kh\u00f4ng ng\u1eebng, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi dao \u0111\u1ed9ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u1ed3n \u00e0o, kinh th\u00e0nh v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n.&#8221;<\/i> \u00d4i! Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ec1 t\u00f4i hi\u1ec1n, nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng kh\u00f4ng nghe, Th\u1ea7n T\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi d\u1ea1y th\u00e1nh, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng ch\u1ecbu thu\u1eadn theo, th\u1eadt \u0111\u00e1ng kh\u00f3c v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i lo vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u ch\u1ee9c quan t\u1ed1n k\u00e9m, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c quan m\u1edbi, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc m\u1edbi n\u00ean \u0111\u1eb7t. Nh\u01b0 ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u1edf T\u01b0\u1edbng t\u00e1c ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0103n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1eb7t c\u1ee5c, \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 nu\u00f4i c\u00e1c quan m\u1edbi \u0111\u1eb7t, m\u00e0 s\u1ed1 chi ph\u00ed ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u00edt. Nh\u01b0 Ty tr\u01b0\u1edbng trong m\u1ed9t n\u0103m x\u00e9t ra nh\u1eefng c\u1ee7a c\u1ea3i quan b\u1ecb gi\u1ea5u gi\u1ebfm, \u00edt c\u0169ng g\u1ea5p m\u1ea5y l\u1ea7n, c\u00e1c ch\u1ee9c quan kh\u00e1c \u0111\u1eb7t ra c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, sao c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ea1i sao t\u00e0i ch\u00ednh l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7? N\u1ebfu n\u00f3i l\u00e0 binh nhi\u1ec1u, th\u00ec binh l\u00ednh hi\u1ec7n nay so v\u1edbi th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n t\u00e0i ch\u00ednh \u0111\u1ee7, th\u00ec ph\u1ea3i lo vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh. N\u1ebfu qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, th\u00ec ph\u1ea3i quy\u1ebft \u0111o\u00e1n v\u00e0 kh\u00f4ng dao \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n kh\u00e1c c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n b\u00ean c\u1ea1nh l\u00e0m lung lay, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a ch\u1ec9 thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ee7, nay thu tr\u0103m c\u00e1ch, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 \u00edt.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i, ch\u1ee3 c\u00f3 quan Tuy\u1ec1n ph\u1ee7, n\u00fai r\u1eebng, s\u00f4ng h\u1ed3 c\u00f3 quan Ngu ho\u00e0nh, c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ebf nh\u01b0 ph\u00edch b\u1ed1, t\u1ed5ng b\u1ed1, ch\u1ea5t b\u1ed1, tri\u1ec1n b\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u. C\u1eeda \u1ea3i ch\u1ee3 b\u00faa c\u00f3 thu\u1ebf, m\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a kh\u00f4ng qua c\u1eeda \u1ea3i th\u00ec t\u1ecbch thu h\u00e0ng, ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c thu thu\u1ebf x\u01b0a, h\u00e1 ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. Thu\u1ebf hi\u1ec7n nay, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1eb7ng h\u01a1n th\u1eddi ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, l\u1ea1i th\u00eam n\u1ea1n ki\u00eam t\u00ednh m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n Qu\u00e1n b\u00e0n r\u1eb1ng: Th\u1ea7n T\u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a ch\u1ec9 thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;X\u01b0a kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> L\u1eddi \u0111\u00e1p nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0 v\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh. Vi\u1ec7c c\u1ea7n ph\u1ea3i qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh, l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb b\u1ea3y n\u0103m, v\u1eabn gi\u1eef l\u1eddi n\u00e0y! M\u00e0 Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u1ea1i ch\u1ea5t v\u1ea5n, x\u00e9t l\u1ea1i ph\u00e9p thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y vi\u1ec7c d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m lo, l\u1ea5y vi\u1ec7c thu tr\u0103m c\u00e1ch l\u00e0m r\u0103n. Th\u1ea7n ghi l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u00fd y\u00eau d\u00e2n c\u1ee7a Th\u1ea7n T\u00f4ng, v\u00e0 b\u00e0n v\u1ec1 g\u1ed1c ng\u1ecdn c\u1ee7a vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh.)<\/i><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, g\u1eb7p khi c\u00f3 ch\u1ee9c quan Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh khuy\u1ebft, th\u00ec theo l\u1ec7 Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u c\u1eed.<\/p>\n<p>[66] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Hi H\u00e0 l\u1ed9 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u hi\u1ec7n \u0111ang d\u1eabn qu\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i, nghe n\u00f3i quan coi vi\u1ec7c chi\u1ebft b\u00e1c \u0111ang t\u1ea1m quy\u1ec1n tri ch\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u1ea1m quy\u1ec1n vi\u1ec7c ch\u00e2u. \u0110\u00e3 sai th\u00f4ng ph\u00e1n c\u0169ng nhanh ch\u00f3ng l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c. T\u1eeb nay n\u1ebfu tri ch\u00e2u d\u1eabn qu\u00e2n \u1edf ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho quan Gi\u00e1m ty t\u1ea1m qu\u1ea3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[67] Chi\u1ebfu: <i>&#8220;D\u00e2n ch\u1ee3 c\u1ecf ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4 c\u0169ng ph\u1ea3i s\u1eafp x\u1ebfp b\u1ea3o gi\u00e1p, nghe n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n trong th\u00e0nh \u0111i l\u1ea1i ki\u1ebfm l\u1ee3i, nay l\u00e0m th\u00e0nh b\u1ea3o ng\u0169, nh\u00e2n t\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i kh\u00f4ng quen v\u00f5 ngh\u1ec7, s\u1eafp x\u1ebfp c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[68] Chi\u1ebfu: <i>&#8220;B\u1ea3o \u0111inh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi Kinh H\u1ed3, Xuy\u00ean, Qu\u1ea3ng, sau khi hu\u1ea5n luy\u1ec7n xong th\u00ec mi\u1ec5n ghi v\u00e0o s\u1ed5, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m th\u1ed5 \u0111inh. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c, th\u1ed5 \u0111inh v\u1eabn theo s\u1ed1 c\u0169 ghi v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Ban cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n chi\u1ebft nh\u1ecb \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb chi ph\u00ed mua l\u00faa m\u00f9a h\u1ea1, \u00e1o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u01b0\u1edfng t\u1ebf giao. <i>(Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 6.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi c\u00f3 sai bi\u1ec7t cho qu\u00e2n c\u1ea5m ph\u00f2ng th\u1ee7 tu s\u1eeda th\u00e0nh D\u00e2n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 H\u00e0n Duy v\u00e0 Tri Khai Phong ph\u1ee7 T\u00f4n V\u0129nh c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o vi\u1ec7c cung c\u1ea5p c\u1ee7a s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh h\u1ed9 l\u1ee3i h\u1ea1i v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c h\u00e0ng h\u1ed9 n\u1ed9p ti\u1ec1n, truy t\u1eadp c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ec3 h\u1ecfi han, xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111em c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n do L\u1eef Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c so\u1ea1n th\u1ea3o tr\u00ecnh l\u00ean, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 do l\u00f2ng d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i l\u00e0 g\u00e2y ra o\u00e1n h\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Duy h\u1ebft s\u1ee9c n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, v\u00e0 c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00f9 c\u00f3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n b\u1ea3n xem x\u00e9t c\u0169ng ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Duy \u0111\u00e3 n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, xin sai T\u00f4n V\u0129nh c\u00f9ng H\u00e0n Duy t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u1ecfi han.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 thu th\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c h\u00e0ng h\u1ed9, kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t chi ti\u1ebft nh\u1ecf n\u00e0o. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eebng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i h\u1ecfi han n\u1eefa, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ea3m m\u1ed9t v\u1ea1n quan ti\u1ec1n cho c\u00e1c h\u00e0ng h\u1ed9 ngh\u00e8o. H\u00e0n Duy v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110ang t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u1ecfi han v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, vi\u1ec7c n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n n\u1ed9p nhi\u1ec1u hay \u00edt, c\u1ea7n \u0111\u1ee3i b\u1ecdn th\u1ea7n xem x\u00e9t ch\u00ednh x\u00e1c, h\u1ee3p l\u00fd gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 ti\u1ec1n, r\u1ed3i m\u1edbi ban ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00e1c. Nay nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, th\u00ec l\u00e0 vi\u1ec7c L\u1eef Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ecbnh ra c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, c\u00f2n l\u1eddi b\u1ecdn th\u1ea7n n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, xin \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng tin \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n Duy v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc, nhanh ch\u00f3ng h\u1ecfi han v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111i phu, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea1i b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n. Nh\u01b0ng c\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho ph\u00e9p d\u00e2n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mi\u1ec5n \u0111i phu l\u00e0 v\u00ec ai c\u0169ng mu\u1ed1n an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p, gh\u00e9t b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. N\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng ai ph\u1ee5c d\u1ecbch. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a c\u00f4ng nh\u00e2n v\u1ed1n \u00edt \u1ecfi, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c h\u1ecd v\u00f2i v\u0129nh ng\u01b0\u1eddi \u0111i phu, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n. D\u00f9ng b\u1ed5ng l\u1ed9c \u00edt \u1ecfi m\u00e0 thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00ec ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u00f4i khi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n; n\u1ebfu quan huy\u1ec7n c\u1ea5p ph\u00e1t th\u00ec kinh ph\u00ed c\u1ee7a Tam ty s\u1ebd v\u00f4 c\u00f9ng t\u1ed1n k\u00e9m<a class=\"footnote\" title=\"Quan huy\u1ec7n c\u1ea5p ph\u00e1t th\u00ec kinh ph\u00ed c\u1ee7a Tam ty v\u00f4 c\u00f9ng t\u1ed1n k\u00e9m, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 355, truy\u1ec7n L\u1eef Gia V\u1ea5n ch\u00e9p: ch\u1eef 'c\u1ea5p' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 's\u1ef1', 'v\u00f4 c\u00f9ng' ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1eefu h\u1ea1n'.\" id=\"return-footnote-1867-29\" href=\"#footnote-1867-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>. Nay thu \u00edt c\u1ee7a d\u00e2n, m\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u1ec1u bi\u1ebft t\u1ef1 tr\u1ecdng, kh\u00f4ng d\u00e1m vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng c\u00f3 l\u1ee3i, c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u00fang th\u1ea7n thi h\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft vi\u1ec7c \u0111i phu n\u1eb7ng n\u1ec1 th\u00ec n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng th\u1ec3 thu ti\u1ec1n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang, d\u00e2n ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng s\u1ee3 quan l\u1ea1i, khi h\u1ecd ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u00ec \u0111i phu kh\u1ed5 c\u1ef1c, d\u00f9 mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a c\u00f4ng nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 h\u1eadu h\u0129, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i v\u1eabn ch\u01b0a b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ti\u1ec1n h\u1ecd ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Nay b\u1ea3n ty thu ti\u1ec1n mi\u1ec5n \u0111i phu, t\u00ednh s\u1ed1 thu v\u00e0o, v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp s\u1ed1 ti\u1ec1n m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u0103ng th\u00eam do vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u00e0ng h\u1ed9 v\u00e0 ph\u00e1p l\u1ec7nh kho h\u00e0ng, nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f4ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00f2i v\u0129nh nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t k\u1ef9 nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c n\u00e0o thu\u1eadn l\u1ee3i, vi\u1ec7c n\u00e0o kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i, r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y. Nay xin t\u00f3m t\u1eaft v\u1ec1 t\u00e1m n\u01a1i g\u1ed3m Ty l\u1ee5c ty, T\u1ea3 H\u1eefu qu\u00e2n tu\u1ea7n vi\u1ec7n, T\u1ea1p m\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1, N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, N\u1ed9i h\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1ee3c kh\u1ed1, N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty, c\u00f4ng nh\u00e2n c\u00e1c n\u01a1i n\u00e0y v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00f2i v\u0129nh ti\u1ec1n b\u1ea1c t\u1eeb h\u00e0ng h\u1ed9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean d\u00f9ng ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 th\u1ecb l\u1ec7 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng cho l\u1ea1i vi\u00ean, ngo\u00e0i s\u1ed1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n \u0111i phu hi\u1ec7n c\u00f3, \u0111\u00e3 thi\u1ebfu h\u01a1n 2.800 quan<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e3 thi\u1ebfu h\u01a1n 2.800 quan, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1867-30\" href=\"#footnote-1867-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1ea3m b\u1edbt 10.000 quan ti\u1ec1n, t\u00ednh m\u1ed7i n\u0103m thi\u1ebfu h\u1ee5t c\u1ee7a quan ph\u1ee7 l\u00e0 h\u01a1n 12.800 quan. N\u1ebfu t\u00ednh th\u00eam s\u1ed1 ti\u1ec1n m\u00e0 Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan trong kinh v\u00f2i v\u0129nh t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi \u0111i phu, c\u00f2n ch\u01b0a k\u1ec3 \u0111\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3ng g\u00f3p kh\u00f4ng nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ea5u ch\u00ed, chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Th\u1ec3 v\u1ea5n s\u1edf. Th\u1ec3 v\u1ea5n s\u1edf li\u1ec1n t\u1ea5u r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t nh\u01b0 khang m\u1ec5 kh\u00f4ng n\u1ed9p ti\u1ec1n, v\u1eabn chi\u1ebfu c\u0169 m\u00e0 \u1ee9ng ph\u00f3. Nh\u01b0ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh s\u1edf t\u1ea5u r\u1eb1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong h\u00e0ng m\u1ec5 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tu\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u00e0 T\u00e0o U\u00e2n, v\u00ec b\u1ecb y\u00eau c\u1ea7u cung c\u1ea5p 500 th\u1ea1ch n\u1ebfp m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng, n\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ef1 t\u1eed.<\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y Th\u1ec3 v\u1ea5n s\u1edf tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00ecnh nguy\u1ec7n \u1ee9ng ph\u00f3 nh\u01b0 c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t \u0111\u00e3 mu\u1ed1n \u1ee9ng ph\u00f3 nh\u01b0 c\u0169, th\u00ec t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u1ed9p ti\u1ec1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ea3n s\u1edf thi\u1ebft l\u1eadp c\u1ee5c v\u00e0 l\u1eadp ph\u00e1p, c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Tam ty ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ph\u00e1p kho, d\u00f9 T\u1ea1p m\u00e3i v\u1ee5 ch\u01b0a chi m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, nh\u01b0ng c\u00e1c quan ty mua s\u1eafm v\u1eadt d\u1ee5ng c\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng trong nh\u00e0, v\u1eabn theo l\u1ec7 m\u00e0 \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 c\u1ea3<a class=\"footnote\" title=\"Theo l\u1ec7 \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 c\u1ea3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e2u v\u0103n sau 'T\u1eeb khi mi\u1ec5n h\u00e0nh, vi\u1ec7c mua b\u00e1n ch\u1ebf t\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng xem \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh', nghi ng\u1edd r\u1eb1ng hai ch\u1eef 'h\u00e0nh h\u1ea1' \u1edf \u0111\u00e2y b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c.\" id=\"return-footnote-1867-31\" href=\"#footnote-1867-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, d\u00f9 kh\u00f4ng t\u0103ng gi\u1ea3m, v\u1eabn ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o m\u1ed7i tu\u1ea7n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan kh\u00f4ng k\u1ec3 nhi\u1ec1u \u00edt, \u0111\u1ec1u sai ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, t\u1eeb khi mi\u1ec5n h\u00e0nh, vi\u1ec7c mua b\u00e1n ch\u1ebf t\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng xem \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh, giao cho Th\u1ecb ty, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 qu\u1ea5y r\u1ed1i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Nay n\u1ebfu cho ph\u00e9p c\u00e1c quan ty v\u1eabn theo ph\u00e1p kho nh\u01b0 c\u0169, b\u1ecf \u0111i nh\u1eefng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p ti\u1ec1n, v\u1eabn \u1ee9ng ph\u00f3 nh\u01b0 c\u0169, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t ai ch\u1eb3ng th\u1ea5y ti\u1ec7n, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi giao cho Duy \u0111\u1eb3ng th\u1ec3 v\u1ea5n.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf ngh\u1ecb c\u1ee7a Duy \u0111\u1eb3ng.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y tham kh\u1ea3o t\u1eeb hai b\u1ed9 s\u1eed Chu, M\u1eb7c v\u00e0 Nh\u1eadt l\u1ee5c \u0111\u1ec3 tu \u0111\u1ecbnh, L\u1eef Gia V\u1ea5n<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eef Gia V\u1ea5n, ch\u1eef 'L\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tri\u1ec7u', theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-32\" href=\"#footnote-1867-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a> \u0111\u1eb3ng t\u1ea5u, c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng th\u00f4ng, n\u00ean t\u00ecm b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 hi\u1ec7u ch\u00ednh. T\u00e2n s\u1eed ho\u00e0n to\u00e0n d\u00f9ng M\u1eb7c s\u1eed, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t ch\u1eef.)<\/i><\/p>\n<p>[72] Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ed3ng 579.900 c\u00e2n, thi\u1ebfc 9.890 c\u00e2n, v\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 b\u00e1n \u0111\u1ed3ng \u1edf c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng thu\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tri\u1ec7u c\u00e2n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y xem x\u00e9t, n\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u1ed3ng thi\u1ebfc hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ee7a hai l\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, th\u00ec n\u00ean \u0111\u1eb7t gi\u00e1m \u1edf \u0111\u00e2u, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1ed1n l\u00e3i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t Gi\u00e1m L\u00ea D\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u V\u1ec7, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00fac ti\u1ec1n 30.050 quan<a class=\"footnote\" title=\"N\u0103m \u0111\u00fac ti\u1ec1n 30.050 quan, ch\u1eef 'th\u1eadp' c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'thi\u00ean'.\" id=\"return-footnote-1867-33\" href=\"#footnote-1867-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>. <i>(Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 3.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, sai quy\u1ec1n ph\u00e1n Tam ty Khai s\u00e1ch ty, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh L\u01b0u Th\u1ea7m \u0111i H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi, Tri H\u00e3n ch\u00e2u, L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9 Ti\u00eau S\u0129 Nguy\u00ean, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Binh ph\u00f2ng v\u0103n t\u1ef1, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(\u300aC\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: H\u1ed9i v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u00eau T\u1ed1 \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0110\u1ea1i ch\u00e2u, c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c. Con c\u1ee7a Th\u1ea7m l\u00e0 T\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u Ty h\u1ed9 tham qu\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng L\u00e3o \u0111i theo, vi\u1ebft c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1. \u0110\u1ea1i Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe n\u00f3i ch\u00faa \u0111\u1ecbch y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, c\u00e1c ch\u00e2u S\u00f3c, \u1ee8ng l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn binh \u0111ao, quen s\u1ee3 chi\u1ebfn tranh. C\u00f3 th\u1ec3 sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u0111i du thuy\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd, k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0i n\u0103m, s\u1eeda sang bi\u00ean ph\u00f2ng c\u1ee7a ta, nh\u00e2n l\u00fac h\u1ecd c\u00f3 s\u01a1 h\u1edf th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafc ch\u00ed. C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng h\u1ecbch v\u0103n m\u00e0 \u0111\u1ecbnh. S\u1ed1 ti\u1ec1n b\u1ea1c c\u1ea7n chi\u00eau m\u1ed9, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u1ee9ng ph\u00f3, giao cho th\u1ea7n t\u00f9y vi\u1ec7c m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t \u01b0u \u0111\u00e3i. N\u1ebfu vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u01b0a xong ho\u1eb7c s\u1ee9 \u0111\u1ecbch ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, xin cho th\u1ea7n l\u1ea5y c\u1edb \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m, nh\u00e2n \u0111\u00f3 chi\u00eau m\u1ed9 \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. L\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ea5p hai ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n, n\u1ebfu c\u1ea7n v\u00e0ng l\u1ee5a th\u00ec trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, Khi\u1ebft \u0110an sai Phi\u1ebfm s\u1ee9 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn n\u00f3i r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ed1i di\u1ec7n \u0110\u1ea1i B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u1ea5t b\u1ecb x\u00e2m chi\u1ebfm, xin sai s\u1ee9 c\u00f9ng ph\u00e2n gi\u1edbi. Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng kh\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Ph\u00e1n Tam ty Khai s\u00e1ch ty L\u01b0u Th\u1ea7m l\u00e0m s\u1ee9. Th\u1ea7m \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay, \u1edf Xu ph\u1ee7 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u0103n c\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"\u1ede Xu ph\u1ee7 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u0103n c\u1ee9, ch\u1eef 'Xu' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'M\u1eadt', theo \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi m\u00e0 b\u1ecf. L\u1ea1i theo hai s\u00e1ch \u1ea5y, ch\u1eef 'h\u1ea1ch' l\u00e0m 'hi\u1ec7u'.\" id=\"return-footnote-1867-34\" href=\"#footnote-1867-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>, ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u ta x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t t\u1ea5c. V\u1ea3 l\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 \u1ea3i hi\u1ec3m<a class=\"footnote\" title=\"V\u1ea3 l\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 \u1ea3i hi\u1ec3m, ch\u1eef 'gi\u1ea3' v\u00e0 ch\u1eef 'h\u1ea1n' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo hai s\u00e1ch \u1ea5y m\u00e0 b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-1867-35\" href=\"#footnote-1867-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>, d\u00f9 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, sao l\u1ea1i mu\u1ed1n giao n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ecbch! Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9, s\u1ebd l\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft m\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i. Ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eddi th\u1ea7n, th\u1eadt may m\u1eafn.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i. Th\u1ea7m ra bi\u00ean gi\u1edbi, Vua vi\u1ebft chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch l\u00fd khu\u1ea5t th\u00ec t\u1ee9c gi\u1eadn, khanh h\u00e3y t\u1ea1m cho h\u1ecd nh\u01b0 \u00fd.&#8221;<\/i> Th\u1ea7m kh\u00f4ng tu\u00e2n chi\u1ebfu. L\u1ea5y B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng, \u0110\u1ea1i Trung \u0111ang \u0111\u1ec3 tang, chi\u1ebfu cho kh\u1edfi ph\u1ee5c, ch\u01b0a \u0111i th\u00ec Th\u1ea7m c\u0169ng v\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ecbch l\u1ea1i sai Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, Vua m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, tri\u1ec7u c\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u00f9ng Th\u1ea7m, \u0110\u1ea1i Trung v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u1edf T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, b\u00e0n c\u00e3i l\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e0m \u0111\u1ecbch tranh m\u1ed9t vi\u1ec7c c\u00f2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu th\u00f4i, nay hai l\u1ea7n sai s\u1ee9, h\u00e1 c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o b\u1ecf d\u1edf. C\u00e1c khanh v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0 \u0111\u00fang, nh\u01b0ng l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 tr\u1eeb h\u1ecda?&#8221;<\/i> \u0110\u1ea1i Trung ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecd sai s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n cho \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1i B\u1eafc, n\u1ebfu v\u1ea1n nh\u1ea5t c\u00f3 s\u1ee9 Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng Anh B\u1eadt \u0111\u1ebfn xin \u0111\u1ea5t Quan Nam, th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh n\u00f3i g\u00ec v\u1eady!&#8221;<\/i> \u0110\u1ea1i Trung n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo hai s\u00e1ch \u1ea5y m\u00e0 b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-1867-36\" href=\"#footnote-1867-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>, nay \u0110\u1ea1i B\u1eafc sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf \u0111\u1ea7u cho h\u1ecd.&#8221;<\/i> Th\u1ea7m n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0 k\u1ebf l\u1edbn c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, xin b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 k\u1ef9.&#8221;<\/i> C\u00e1c ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1u bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, b\u00e3i ch\u1ee9c Th\u1ea7m l\u00e0m Tam ty Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan, \u0110\u1ea1i Trung xin \u0111\u1ec3 tang tr\u1ecdn v\u1eb9n. Vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung, qu\u1ed1c s\u1eed c\u00f3 ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ea7m th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ea5y, n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[74] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;Ngo\u00e0i vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c tay cung t\u00ean ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng g\u1ea7n th\u00e0nh H\u00e0 Ch\u00e2u, c\u00f2n chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c tay cung t\u00ean ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ed3i n\u00fai. M\u1ed7i tr\u1ea1i c\u00f3 t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ch\u1ec9 huy, v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng 250 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t, quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c hai kho\u1ea3nh, quan ch\u1ee9c l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ba kho\u1ea3nh. V\u1eabn chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c tay cung t\u00ean ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n l\u00e0m gi\u00e1p \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ee3i khi chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u1ee7 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ea5p ti\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ti\u1ebft c\u1ea5p' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190, ch\u00ed v\u1ec1 binh, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n binh 4-7, th\u1ef1c h\u00f3a 2-4 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1867-37\" href=\"#footnote-1867-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a> c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd v\u1edbi quan ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi xu\u1ea5t qu\u00e2n, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 vi\u1ec7c binh l\u00ednh ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n gi\u1ebft tr\u1ed9m binh l\u00ednh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ea7u, nay c\u00e1c binh l\u00ednh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u1ec1u nguy\u1ec7n x\u0103m ch\u1eef &#8216;Phi\u1ec1n binh&#8217; tr\u01b0\u1edbc tai tr\u00e1i.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 3 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed ty doanh \u0111i\u1ec1n cung ti\u1ec5n Hi H\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[75] Ban \u0111\u1ea7u, L\u1eef Gia V\u1ea5n l\u00e0m ph\u00e1n quan H\u1ed9 b\u1ed9, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed ty Th\u1ecb d\u1ecbch, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, khinh m\u1ea1n Tam ty s\u1ee9 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng, v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng H\u01b0\u1edbng c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch, An Th\u1ea1ch tin theo. Th\u1ef1c ra, H\u01b0\u1edbng ch\u01b0a t\u1eebng d\u00e1m tranh c\u00e3i v\u1edbi Gia V\u1ea5n v\u1ec1 \u0111\u00fang sai, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3 b\u00faa n\u1ebfu d\u00e1m tranh gi\u00e0nh mua b\u00e1n v\u1edbi Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed theo \u00fd c\u1ee7a Gia V\u1ea5n, nh\u1eb9 th\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n, n\u1eb7ng th\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i. Gia V\u1ea5n bi\u1ebft m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u00fang, s\u1ee3 b\u1ecb gi\u00e8m pha, n\u00ean \u0111\u00e3 vu c\u00e1o H\u01b0\u1edbng c\u1ea3n tr\u1edf tr\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c An Th\u1ea1ch tin t\u01b0\u1edfng. Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ed1n thu\u1ed9c Tam ty, nh\u01b0ng th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a Gia V\u1ea5n ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn, Tam ty ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i nghe theo. \u0110\u1ebfn khi T\u0103ng B\u1ed1 thay H\u01b0\u1edbng l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, v\u1ed1n bi\u1ebft Gia V\u1ea5n ki\u00eau ng\u1ea1o, trong l\u00f2ng kh\u00f4ng ph\u1ee5c, l\u1ea1i nghe n\u00f3i Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00e1ch m\u1eafng Trung th\u01b0 v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch qu\u00e1 kh\u1eaft khe, mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ban t\u1edd chi\u1ebfu ban \u0111\u00eam cho T\u0103ng B\u1ed1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y Ty Th\u1ecb d\u1ecbch thu mua h\u00e0ng h\u00f3a, vi ph\u1ea1m \u00fd \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p, g\u00e2y nhi\u1ec1u tr\u1edf ng\u1ea1i cho d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n nh\u1ecf, d\u00e2n ch\u00fang b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao, kh\u00f4ng cho l\u00e0 ti\u1ec7n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 k\u1ebb d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd b\u1ea5t k\u00ednh, khanh h\u1eb3n \u0111\u00e3 bi\u1ebft, c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i th\u0103m d\u00f2 H\u00e0 B\u1eafc, \u0111\u00e3 m\u1eddi Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed Ty S\u00e1t ph\u1ecfng, K\u1ebf T\u00f4ng th\u1ef1c t\u1ebf gi\u00e1m s\u00e1t Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, L\u1eef Gia V\u1ea5n t\u1eeb khi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u00fd ki\u1ebfn ban \u0111\u1ea7u cho \u0111\u1ebfn sau n\u00e0y t\u0103ng gi\u1ea3m s\u1eafp x\u1ebfp, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng tham gia. T\u0103ng B\u1ed1 b\u00e8n tri\u1ec7u K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, K\u1ebf T\u00f4ng t\u1ee9c gi\u1eadn than th\u1edf, n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u00f3c l\u1ed9t, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u01b0 \u00fd \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u, d\u00e2n ch\u00fang trong kinh th\u00e0nh kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i s\u1ef1 o\u00e1n h\u1eadn.<\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 b\u00e8n d\u1eabn K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, k\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, An Th\u1ea1ch tr\u00e1ch K\u1ebf T\u00f4ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady, sao tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng b\u00e1o cho ta bi\u1ebft?&#8221;<\/i> K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u1ec1 c\u1eed ng\u00e0y ng\u00e0y \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh t\u01b0\u1edbng c\u00f4ng, sao d\u00e1m n\u00f3i \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n n\u00e0y.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1 c\u1eed, t\u1ee9c l\u00e0 L\u1eef Gia V\u1ea5n. An Th\u1ea1ch im l\u1eb7ng. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i v\u1edbi An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Ng\u00e0y mai th\u1ea7n s\u1ebd v\u00e0o ch\u1ea7u, mu\u1ed1n \u0111em h\u1ebft chuy\u1ec7n n\u00e0y t\u00e2u l\u00ean Vua.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch g\u1eadt \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, <i>(T\u0103ng)<\/i> B\u1ed1 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, t\u00e2u tr\u00ecnh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nghe \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb K\u1ebf T\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1ee5 t\u1ea5u s\u1edf v\u0103n vu k\u1ebf t\u00f4ng gi\u1ea3', ch\u1eef 'c\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 22 ph\u1ea7n Hi Ninh Nguy\u00ean H\u1ef1u ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ec1 th\u1ecb d\u1ecbch, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 ph\u1ea7n th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-38\" href=\"#footnote-1867-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a>, r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ec9 ch\u0103m lo thu nhi\u1ec1u l\u1ee3i t\u1ee9c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u th\u01b0\u1edfng, ph\u00e0m h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u1eaft b\u00e1n cho th\u1ecb d\u1ecbch, ho\u1eb7c nh\u1eefng th\u1ee9 ch\u1ee3 b\u00faa kh\u00f4ng c\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"'Ho\u1eb7c th\u1ecb t\u1ee9 s\u1edf v\u00f4', ch\u1eef 'th\u1ecb' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'phi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 37 ch\u01b0\u01a1ng 19 m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1867-39\" href=\"#footnote-1867-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i mua t\u1eeb th\u1ecb d\u1ecbch. M\u00e0 b\u1ea3n v\u1ee5 \u0111\u1ec1u mua r\u1ebb b\u00e1n \u0111\u1eaft, thu n\u1eb7ng xu\u1ea5t nh\u1eb9, thu l\u1ee3i nhi\u1ec1u, qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi K\u1ebf T\u00f4ng n\u00f3i, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o quan ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00f4n t\u00ednh v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nghe xong gi\u1eadt m\u00ecnh, v\u1ebb m\u1eb7t vui m\u1eebng, h\u1ecfi B\u1ed1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00f3 bi\u1ebft kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> L\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;An Th\u1ea1ch ngh\u0129 sao?&#8221;<\/i> B\u1ed1 \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1eadt, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u1ea1i, ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe \u0111\u00e3 l\u00e2u, tuy ch\u01b0a x\u00e9t l\u1ea1i, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 hi\u1ec3u qu\u00e1 n\u1eeda r\u1ed3i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i d\u1ee5 B\u1ed1 t\u1ea1m \u0111\u1ec3 t\u1edd t\u1ea5u l\u1ea1i sau m\u00e0n. B\u1ed1 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u h\u1ecfi, th\u01b0\u1eddng kh\u00f3c l\u00f3c, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n l\u00e2u ng\u00e0y lo l\u1eafng, n\u1ebfu th\u1ef1c l\u00f2ng \u0111\u1ec3 \u00fd vi\u1ec7c n\u00e0y, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 m\u01b0a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Mu\u1ed1n x\u00e9t r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng khanh.&#8221;<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n tuy y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec h\u00e3y l\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u giao cho Trung th\u01b0.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ed1 v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t, An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 t\u00e2u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc. Vua b\u1ea3o An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, khanh bi\u1ebft kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Bi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>h\u1ecfi: <i>&#8220;B\u1ed1 n\u00f3i th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ed1 nay v\u00e0o ch\u1ea7u, \u1eaft s\u1ebd t\u1ef1 n\u00f3i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i \u1edf l\u1ea1i t\u00e2u v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i, th\u1ea7n ng\u00e0y ng\u00e0y xem x\u00e9t, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u01b0 l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1edb v\u1ed9i v\u00e0ng, cho ph\u00e9p th\u1ea7n t\u1eebng vi\u1ec7c suy x\u00e9t, b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00eam x\u00e9t l\u1ea1i, t\u1ef1 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3i tr\u00e1i. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 b\u1ecb l\u1eddi gi\u00e8m pha lung lay, g\u1eb7p vi\u1ec7c v\u1ed9i v\u00e0ng, th\u00ec tr\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng h\u1ee3p s\u1ee9c, n\u01b0\u01a1ng theo \u0111\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i, e r\u1eb1ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb oan.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;B\u1ed1 n\u00f3i th\u1ebf, c\u1edb sao?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ed1 v\u1edbi Gia V\u1ea5n kh\u00f4ng \u01b0a nhau, vi\u1ec7c tranh nhau g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 c\u0169ng \u0111\u00e3 r\u00f5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ed1 ho\u1eb7c v\u00ec v\u1ed1n th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi khanh, n\u00ean m\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ebf x\u00e9t vi\u1ec7c, mu\u1ed1n th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3i tr\u00e1i m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 l\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u00fap \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec, kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfn phong t\u1ee5c tr\u1edf n\u00ean trung h\u1eadu, may m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh, th\u1ea7n l\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf, \u1eaft ph\u1ee5 l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1 g\u1eedi g\u1eafm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1eddi B\u1ed1 n\u00f3i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0, \u0111\u00eam \u1ea5y Vua ph\u00ea h\u1ecfi An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;E r\u1eb1ng Gia V\u1ea5n th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i B\u1ed1 v\u00ec t\u01b0 th\u00f9 m\u00e0 gi\u1eadn l\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng ph\u1ea3i B\u1ed1 v\u00ec t\u01b0 th\u00f9 m\u00e0 gi\u1eadn l\u00e2y, ch\u1eef 't\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'duy\u00ean', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-40\" href=\"#footnote-1867-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u00f5, ch\u1ee9ng minh kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. B\u1ea5y gi\u1edd c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh B\u1ed1 c\u00f9ng L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng ti\u1ec7n, t\u00e2u l\u00ean s\u1ef1 th\u1ef1c. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 An Th\u1ea1ch ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng b\u00eanh v\u1ef1c Gia V\u1ea5n, kh\u00f4ng cho l\u1eddi B\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ec3 Hu\u1ec7 Khanh \u1edf gi\u1eefa.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi hai huy\u1ec7n Khai Phong, T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 ba ng\u00e0y \u00f9n c\u1eeda, xin ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 tr\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f2n \u0111ang tranh lu\u1eadn m\u00e3i v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1eaft \u00e9p, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng nghi ng\u1edd vi\u1ec7c \u1ea5y, \u1ea5y l\u00e0 l\u00fac b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e2u, vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y phong t\u1ee5c v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[76] H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed \u0110\u1eadu Bi\u1ec7n, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed ki\u00eam S\u1eed qu\u00e1n ki\u1ec3m th\u1ea3o Th\u1ea9m Qu\u00e1t, c\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, s\u1ee9 Li\u00eau l\u00e0 Ti\u00eau Hi t\u1eeb bi\u1ec7t t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u1ecba gi\u1edbi ba ch\u00e2u U\u1ea5t, \u1ee8ng, S\u00f3c, \u0111\u1ee3i quan ch\u1ee9c tri\u1ec1u ta c\u00f9ng quan ch\u1ee9c B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u01a1i xem x\u00e9t r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Th\u00e0nh ngo\u1ea1i La \u1edf ch\u00e2u H\u00f9ng, v\u1ed1n l\u00e0 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 7 tu s\u1eeda l\u1ea1i t\u1eeb c\u0169, nguy\u00ean t\u00ednh to\u00e1n h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n c\u00f4ng, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi ba n\u0103m, m\u1edbi tu s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n n\u0103m v\u1ea1n c\u00f4ng, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i x\u00e2y m\u1edbi th\u00e0nh tr\u00ec, kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y. B\u1eafc tri\u1ec1u \u0111\u00e3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady, nay \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng h\u00f2a h\u1ea3o, s\u1ebd kh\u00f4ng cho ti\u1ebfp t\u1ee5c tu s\u1eeda th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1ea1m d\u1ecbch B\u1ea1ch C\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1ee3i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, n\u1ebfu c\u00f3 x\u00e2y m\u1edbi l\u1ea7u g\u00e1c, c\u1eeda s\u1ed5 b\u1eafn t\u00ean, \u0111\u1ec1u cho d\u1ee1 b\u1ecf, qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u00f3ng m\u1edbi c\u0169ng cho r\u00fat v\u1ec1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n lu\u00f4n r\u0103n b\u1ea3o quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n lu\u00f4n r\u0103n b\u1ea3o quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1: ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ec9', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-23, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 ph\u1ea7n Ngh\u1ecb \u0111\u1ecba gi\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i tr\u00ean ch\u1eef 'tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 ba ch\u1eef 'Qu\u00e1ch T\u01b0\u1eddng s\u1ef1'.\" id=\"return-footnote-1867-41\" href=\"#footnote-1867-41\" aria-label=\"Footnote 41\"><sup class=\"footnote\">[41]<\/sup><\/a>, nh\u01b0 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u D\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ef1 \u00fd v\u00e0o \u0111\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n thu\u1ed9c B\u1eafc tri\u1ec1u, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi quan ch\u1ee9c ch\u00e2u H\u00f9ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c gi\u00e1ng c\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay Qu\u00e1ch T\u01b0\u1eddng x\u00e2m nh\u1eadp \u0111\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n thu\u1ed9c Nam gi\u1edbi, l\u1ea1i c\u00f2n b\u1eafn t\u00ean l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n tra, l\u1ebd ra ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3. Hu\u1ed1ng chi B\u1eafc tri\u1ec1u g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai tu\u1ea7n m\u00e3, \u0111\u00e3 l\u00e0 g\u00e2y s\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc. Vi\u1ec7c Qu\u00e1ch T\u01b0\u1eddng c\u00f9ng c\u00e1c vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec vi ph\u1ea1m, kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh g\u00ec th\u00eam.&#8221;<\/i> Ti\u00eau Hi v\u00e2ng chi\u1ebfu lui ra.<\/p>\n<p>[78] <i>(G\u1eedi th\u01b0 tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;K\u00ednh nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 phong, \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 m\u1ed1i quan h\u1ec7 h\u00f2a h\u1ea3o gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 t\u00ecnh ngh\u0129a m\u1ed9t nh\u00e0. V\u1ed1n bi\u1ebft n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng qu\u00fd tr\u1ecdng, lu\u00f4n gi\u1eef v\u1eefng t\u00edn ngh\u0129a, ch\u1ec9 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1eebng v\u01b0\u1ee3t qua vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eebng v\u01b0\u1ee3t qua vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng 'Thu\u1ef3' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u01b0u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ecb tam, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n nh\u1ecb\u25cb s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-42\" href=\"#footnote-1867-42\" aria-label=\"Footnote 42\"><sup class=\"footnote\">[42]<\/sup><\/a>, mu\u1ed1n cho d\u1eddi \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169. Tr\u1ed9m ngh\u0129 hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cai tr\u1ecb v\u1ea1n d\u1eb7m \u0111\u1ea5t \u0111ai<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ed9m ngh\u0129 hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cai tr\u1ecb v\u1ea1n d\u1eb7m \u0111\u1ea5t \u0111ai 'V\u0169' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh\u300b nh\u1ecb tam nh\u1ea5t \u0111\u00e1p Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c th\u01b0, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ecb nh\u1ea5t, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n nh\u1ea5t l\u1ee5c Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u00e0 d\u1eabn tr\u00ean \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-43\" href=\"#footnote-1867-43\" aria-label=\"Footnote 43\"><sup class=\"footnote\">[43]<\/sup><\/a>, h\u00e1 l\u1ea1i coi tr\u1ecdng l\u1ee3i l\u1ed9c m\u1ed9t t\u1ea5c \u0111\u1ea5t, m\u00e0 xem nh\u1eb9 m\u1ed1i h\u00f2a h\u1ea3o l\u00e2u \u0111\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi trong ph\u1ea1m vi bi\u00ean gi\u1edbi, h\u00ecnh th\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 r\u00f5, trong c\u00e1c ch\u00e2u, s\u1ed5 s\u00e1ch \u0111\u1ec1u c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, n\u00ean c\u1eed quan l\u1ea1i \u0111i xem x\u00e9t l\u1ea1i. N\u1ebfu vi\u1ec7c do t\u1eeb x\u01b0a, th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 chi\u1ec1u theo, ho\u1eb7c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 x\u00e2m ph\u1ea1m, th\u00ec sao ti\u1ebfc vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i. L\u1ea1i th\u01b0\u1eddng r\u0103n d\u1ea1y quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, b\u1ea3o h\u1ecd tu\u00e2n th\u1ee7 l\u1eddi th\u1ec1, nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u1edbi x\u1ea3y ra m\u00e0 ng\u00e0i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 chuy\u1ec7n nh\u1ecf nh\u1eb7t n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i. \u0110\u00e3 sai s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 'Qu\u1ed1c', b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 d\u1eabn tr\u00ean \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh\u300b, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b l\u00e0m 'Nh\u00e2n'.\" id=\"return-footnote-1867-44\" href=\"#footnote-1867-44\" aria-label=\"Footnote 44\"><sup class=\"footnote\">[44]<\/sup><\/a>, mong r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u00f4ng tu\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i, s\u1ebd th\u1ea5u hi\u1ec3u r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh so\u1ea1n qu\u1ed1c th\u01b0, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aM\u1eadt vi\u1ec7n th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, \u300aHu\u1ec7 Khanh t\u1eadp\u300b ch\u00e9p qu\u1ed1c th\u01b0 n\u00e0y, d\u01b0\u1edbi c\u00e2u <i>&#8220;tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7&#8221;<\/i> c\u00f3 th\u00eam s\u00e1u c\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1ec9 giao cho quan l\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng trao \u0111\u1ed5i th\u01b0 t\u1eeb, kh\u1ecfi phi\u1ec1n s\u1ee9 gi\u1ea3 qua l\u1ea1i. Mong t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng phai nh\u1ea1t, c\u0169ng gi\u1ea3i t\u1ecfa \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 nghi ng\u1edd c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang&#8221;<\/i>, kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n n\u00e0y. C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do M\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u00e3 c\u1eaft b\u1ecf, chi ti\u1ebft xem ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 gi\u1ea3 th\u01b0\u1eddng tr\u00fa l\u00e0 Ti\u00eau Hi \u0111\u00f2i \u0111\u1ea5t \u0111ai, ng\u1ea1o m\u1ea1n v\u00f4 l\u1ec5, s\u1eafp c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0 sang n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 thi h\u00e0nh. Hu\u1ec7 Khanh ch\u1ee7 tr\u00ec ti\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1ed9m nghe s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ebfn, t\u1ecf ra r\u1ea5t ng\u1ea1o m\u1ea1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u00fd tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Th\u1ea7n ngu ngh\u0129 r\u1eb1ng k\u1ebb \u0111\u1ecbch gi\u1ea3ng h\u00f2a \u0111\u00e3 g\u1ea7n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i n\u0103m, h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng v\u00e0ng l\u1ee5a \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n, tuy tr\u00e1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a k\u1ebb l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb nh\u1ecf.<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i>Nay b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c r\u1ea1ng ng\u1eddi, th\u1ea7n v\u0169 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, ph\u00eda T\u00e2y b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0110ao, L\u0169ng, ph\u00eda Nam d\u1eb9p y\u00ean Kinh Man, ch\u00fang nh\u1edd kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec m\u00e0 ng\u1ed3i h\u01b0\u1edfng h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n t\u1eb7ng ph\u1ea9m t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c, n\u00ean th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng. V\u00ec th\u1ebf nh\u00e2n vi\u1ec7c s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn li\u1ec1n tranh ch\u1ea5p chuy\u1ec7n nh\u1ecf, t\u1ecf ra kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 m\u01b0u c\u1ea7u an to\u00e0n, t\u00ecnh h\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5. K\u1ebf s\u00e1ch hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng c\u1ee9 \u0111\u1ec3 y\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1ch kh\u1ed1ng ch\u1ebf s\u00e2u s\u1eafc. V\u00ec sao n\u00f3i v\u1eady? Vua Thang \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc C\u00e1t, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1eadt t\u1ebf th\u00ec cho tr\u00e2u d\u00ea, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00faa t\u1ebf th\u00ec sai d\u00e2n B\u1ea1c \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y, \u0111\u1ebfn khi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh, m\u1ed9t tr\u1eadn l\u00e0 C\u00e1t ph\u1ee5c. M\u1ea1o \u0110\u1ed1n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0110\u00f4ng H\u1ed3, \u0111\u00f2i ng\u1ef1a qu\u00fd th\u00ec cho ng\u1ef1a qu\u00fd, \u0111\u00f2i v\u1ee3 th\u00ec cho v\u1ee3, \u0110\u00f4ng H\u1ed3 c\u00e0ng ki\u00eau ng\u1ea1o kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb, b\u00e8n \u0111\u00e1nh \u00fap m\u00e0 di\u1ec7t. C\u00e1i th\u1ebf th\u1eafng b\u1ea1i co du\u1ed7i, c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1ea5t nhi\u00ean nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 M\u1ea1o \u0110\u1ed1n c\u0169ng th\u1ebf.<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i>Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng m\u1ea5t m\u1ed1i h\u00f2a h\u1ea3o c\u0169, kh\u00f4ng n\u00ean v\u00f4 c\u1edb khi\u1ebfn ch\u00fang nghi ng\u1edd, n\u1ebfu c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh kinh doanh tr\u1ea5n ph\u1ee7, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u00fang bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n cho r\u1eb1ng c\u1ee9 \u0111\u1ec3 y\u00ean kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edf r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, noi theo tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a Vua Thang, l\u1ea5y vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Trung Qu\u1ed1c ch\u01b0a y\u00ean l\u00e0m lo, ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u1ea5y vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an ch\u01b0a ph\u1ee5c l\u00e0m lo, th\u00ec th\u00e1nh nh\u00e2n kh\u00f4ng gi\u1eadn, m\u1ed9t khi gi\u1eadn l\u00e0 y\u00ean d\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1 ch\u00ednh l\u00e0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua ban chi\u1ebfu vi\u1ebft tay r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c khanh t\u1ea5u lu\u1eadn, vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh hi\u1ec7n nay \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi khanh n\u00f3i, r\u1ea5t h\u1ee3p \u00fd Tr\u1eabm. Ch\u00ednh th\u1ea7n mu\u1ed1n sai quan l\u1ea1i k\u00ea r\u00f5 t\u00ecnh tr\u1ea1ng ng\u1ea1o m\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00fang, g\u1eedi th\u01b0 sang n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbch r\u0103n d\u1ea1y, \u0111\u00e3 sai ng\u01b0ng l\u1ea1i r\u1ed3i.&#8221;<\/i> M\u1ea5y ng\u00e0y sau v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ki\u00ean quy\u1ebft mu\u1ed1n g\u1eedi th\u01b0 sang Khi\u1ebft \u0110an tr\u00e1ch s\u1ee9 gi\u1ea3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, sao n\u00ean l\u00e0m th\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c khanh d\u00e2ng s\u1edb, gi\u00fap Tr\u1eabm nhi\u1ec1u l\u1eafm.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec1n\u300b th\u00eam v\u00e0o, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00fac n\u00e0y kh\u00f4ng tham gia ch\u00ednh s\u1ef1, vi\u1ec7c tr\u1ea3 l\u1eddi chi\u1ebfu h\u1ecfi, l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8, \u300aGia truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Binh b\u1ed9 lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3 l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, l\u00e0m s\u1ee9 sang t\u1ea1 \u01a1n n\u01b0\u1edbc Li\u00eau.<\/p>\n<p>[80] Sai Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf t\u1ea1i c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh \u1edf kinh \u0111\u00f4. <i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p: Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p n\u00f3i, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea5m', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-45\" href=\"#footnote-1867-45\" aria-label=\"Footnote 45\"><sup class=\"footnote\">[45]<\/sup><\/a>, d\u00e2n ch\u00fang mang theo h\u00e0ng h\u00f3a, d\u00f9 l\u1edbn hay nh\u1ecf \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh thu\u1ebf. Khi\u1ebfn d\u00e2n ngh\u00e8o o\u00e1n h\u1eadn. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, n\u00ean tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i gi\u00e1 g\u1ea1o v\u00e0 l\u00faa m\u00ec \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111ang t\u0103ng cao, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 b\u00e1n l\u00faa m\u00ec<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 b\u00e1n l\u00faa m\u00ec, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 12 v\u1ec1 th\u00e1nh ch\u00ednh c\u1ee7a Th\u1ea7n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. 'L\u00faa m\u00ec', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'g\u1ea1o'.\" id=\"return-footnote-1867-46\" href=\"#footnote-1867-46\" aria-label=\"Footnote 46\"><sup class=\"footnote\">[46]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng t\u00ednh theo gi\u00e1 mua ban \u0111\u1ea7u, so v\u1edbi gi\u00e1 b\u00e1n hi\u1ec7n t\u1ea1i tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, gi\u1ea3m m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 b\u00e1n ra.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3 gi\u00e1 g\u1ea1o l\u00e0 150 \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 d\u00f9ng 320.000 h\u1ed9c g\u1ea1o th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 1.900.000 h\u1ed9c g\u1ea1o c\u1ee7a Tam ty \u0111\u1ec3 b\u00ecnh \u1ed5n gi\u00e1, gi\u1ea3m xu\u1ed1ng c\u00f2n 100 \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i gi\u1ea3m th\u00eam 10 \u0111\u1ed3ng, t\u0103ng th\u00eam c\u00e1c \u0111i\u1ec3m b\u00e1n h\u00e0ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"T\u0103ng th\u00eam c\u00e1c \u0111i\u1ec3m b\u00e1n h\u00e0ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7, ch\u1eef 't\u0103ng th\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ed3ng th\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1867-47\" href=\"#footnote-1867-47\" aria-label=\"Footnote 47\"><sup class=\"footnote\">[47]<\/sup><\/a>, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm b\u01b0\u1edbc v\u00e0o \u0111\u1ea1o c\u00f2n n\u00f4ng c\u1ea1n, m\u1edd m\u1ecbt v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, ch\u00ednh s\u1ef1 c\u00f3 ch\u1ed7 sai l\u1ea7m, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay, h\u1ea1n h\u00e1n ho\u00e0nh h\u00e0nh, trong b\u1ed1n bi\u1ec3n, n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 t\u1eebng ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, mong r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 chu\u1ed9c l\u1ed7i v\u00e0 ti\u00eau tr\u1eeb tai bi\u1ebfn, nh\u01b0ng qua nhi\u1ec1u th\u00e1ng, v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh. D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3i kh\u1ed5, m\u1ea1ng s\u1ed1ng g\u1ea7n nh\u01b0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng, \u0111\u00eam khuya th\u1ee9c d\u1eady, l\u00f2ng lo s\u1ee3 kh\u00f4ng y\u00ean, m\u00e3i suy ngh\u0129 v\u1ec1 l\u1ed7i l\u1ea7m, nh\u01b0ng ch\u01b0a bi\u1ebft nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1eeb \u0111\u00e2u. Hay l\u00e0 vi\u1ec7c Tr\u1eabm nghe l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd? Hay vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u00fang t\u00ecnh? Hay thu\u1ebf m\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c? Hay l\u1eddi trung ng\u00f4n th\u1eb3ng th\u1eafn b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, m\u00e0 l\u1eddi n\u1ecbnh h\u00f3t che l\u1ea5p \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang qu\u00e1 nhi\u1ec1u? Sao kh\u00ed l\u00e0nh l\u00e2u kh\u00f4ng \u1ee9ng nghi\u1ec7m? T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh, Tr\u1eabm s\u1ebd t\u1ef1 xem x\u00e9t, t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u00fang sai, \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ba ng\u00e0nh, h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng khuy\u00ean r\u0103n l\u1eabn nhau, \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tr\u1eabm.&#8221;<\/i> \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 H\u00e0n Duy.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n Duy v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng m\u01b0a, Tr\u1eabm ng\u00e0y \u0111\u00eam lo l\u1eafng, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?&#8221;<\/i> Duy t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n, gi\u1ea3m b\u1edbt \u0103n u\u1ed1ng, tr\u00e1nh ra kh\u1ecfi cung \u0111i\u1ec7n, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u1ee7a tr\u1eddi. S\u00e1ch vi\u1ebft: &#8216;Ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch l\u00e0m cho Vua ch\u00ednh \u0111\u00e1ng m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.&#8217; Xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, \u0111\u1ec3 m\u1edf l\u1ed1i cho s\u1ef1 b\u1ebf t\u1eafc; ban b\u1ed1 \u00e2n \u0111i\u1ec3n, mi\u1ec5n gi\u1ea3m m\u1ed9t s\u1ed1 thu\u1ebf kh\u00f3a \u0111\u1ec3 h\u00f2a h\u1ee3p l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Duy l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh k\u1ef3 \u0111\u00f2i ti\u1ec1n Thanh Mi\u00eau r\u1ea5t g\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng roi v\u1ecdt \u0111\u1ec3 thu \u0111\u1ee7, th\u1eadm ch\u00ed ch\u1eb7t c\u00e2y d\u00e2u l\u00e0m c\u1ee7i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n, trong l\u00fac h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ecbu th\u00eam n\u1ed7i kh\u1ed5 n\u00e0y. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9ng binh, nguy hi\u1ec3m cho d\u00e2n, hao t\u1ed5n t\u00e0i s\u1ea3n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi xa x\u00f4i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed l\u00fd kh\u00f4ng ch\u00fat do d\u1ef1, th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ea5t quy\u1ebft li\u1ec7t; c\u00f2n vi\u1ec7c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kh\u00f3a, khoan dung n\u1ee3 n\u1ea7n \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n l\u00e0nh \u0111ang kh\u1ed5 s\u1edf, th\u00ec l\u1ea1i ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ch\u1ecbu ban h\u00e0nh. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1ef1 m\u00ecnh quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 thi h\u00e0nh, l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n, v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n l\u1ed7i l\u1ea7m m\u00e0 gi\u1ebft h\u1ea1i d\u00e2n.&#8221;<\/i> Duy l\u1ea1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i di\u1ec7n t\u00e2u b\u00e0y, Vua c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, li\u1ec1n sai Duy so\u1ea1n chi\u1ebfu. Chi\u1ebfu ban ra, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui m\u1eebng.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec1n c\u1ee7a Duy ch\u00e9p: Chi\u1ebfu ban ra, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui m\u1eebng, h\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1eddi m\u01b0a. Nh\u01b0ng th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c tr\u1eddi m\u01b0a h\u00f4m \u0111\u00f3, e r\u1eb1ng b\u1ea3n truy\u1ec1n c\u00f3 th\u00eam th\u1eaft, nay kh\u00f4ng theo.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n truy\u1ec1n l\u1ea1i ch\u00e9p: c\u00f3 ch\u1ec9 truy x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c Th\u1ecb D\u1ecbch v\u00e0 Mi\u1ec5n H\u00e0nh, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c Ph\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i B\u1ea3o Gi\u00e1p, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 Th\u1ecb D\u1ecbch \u1edf \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean v\u00e0 T\u00e2y Xuy\u00ean. X\u00e9t chi\u1ebfu n\u00e0y ch\u01b0a ban ra, Duy \u0111\u00e3 c\u00f9ng T\u00f4n V\u0129nh truy x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c Mi\u1ec5n H\u00e0nh r\u1ed3i. Vi\u1ec7c t\u1ea1m ng\u1eebng Ph\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, B\u1ea3o Gi\u00e1p, xem ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng 4, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean g\u1ed9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y m\u00e0 ch\u00e9p. H\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u00e1ng 3 c\u00f3 chi\u1ebfu c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, nh\u01b0ng th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 28 m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. M\u1ed9t th\u00e1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 hai chi\u1ebfu, c\u00f3 l\u1ebd H\u1ed9i y\u1ebfu ch\u00e9p nh\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[83] Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng \u00cdch Nhu t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00ed T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 Ma H\u1ea1o n\u0103m tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng ch\u00fa gi\u1ea3i s\u00e1ch c\u1ee7a T\u00f4n, Ng\u00f4 v\u00e0 s\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a L\u00fd T\u0129nh \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, kh\u00e1 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, l\u1ea1i t\u1ef1 so\u1ea1n b\u1ed9 \u300aL\u00e2m c\u01a1 binh ph\u00e1p\u300b, r\u1ea5t tinh t\u01b0\u1eddng. Mong \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p d\u00e2ng s\u00e1ch \u0111\u00e3 ch\u00fa gi\u1ea3i, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ea5y, xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed d\u00f9ng.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. Binh ph\u00e1p c\u1ee7a L\u00fd T\u0129nh \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n s\u00e1ch \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 th\u1ea5y s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c trong \u300aTh\u00f4ng \u0111i\u1ec3n\u300b, nay s\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb nh\u00e0 Nguy\u1ec5n D\u1eadt, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i Nguy\u1ec5n D\u1eadt d\u1ef1a v\u00e0o s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd \u0110\u1ed7 m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.<\/p>\n<p>[84] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9 ty, cho ph\u00e9p sai C\u01a1 nghi quan<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1867-48\" href=\"#footnote-1867-48\" aria-label=\"Footnote 48\"><sup class=\"footnote\">[48]<\/sup><\/a> ra v\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p.<\/p>\n<p>[85] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y, \u0111i qua Kinh s\u01b0, s\u1ee3 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ch\u1ebft \u0111\u00f3i, n\u00ean xem x\u00e9t c\u1ee9u t\u1ebf.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n \u0111\u00e3 th\u1ea5t nghi\u1ec7p l\u01b0u l\u1ea1c, \u0111i qua Kinh s\u01b0, n\u1ebfu c\u1ea5p cho l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, tin \u0111\u1ed3n lan xa, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng ng\u1eebng, th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 c\u1ea5p \u0111\u1ee7, m\u00e0 v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh l\u1ea1i ch\u01b0a c\u00f3 c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn n\u00e0o c\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn n\u01a1i d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u1ecfe l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt th\u00ec t\u00ednh theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Gi\u00e1m ty \u1edf Kinh T\u00e2y l\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, nhanh ch\u00f3ng ki\u1ec3m k\u1ebf, t\u00f9y n\u01a1i c\u00f3 c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ea7n l\u00e0m, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<p>[86] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Kinh T\u00e2y'.\" id=\"return-footnote-1867-49\" href=\"#footnote-1867-49\" aria-label=\"Footnote 49\"><sup class=\"footnote\">[49]<\/sup><\/a>, Kinh H\u1ed3, Ho\u00e0i Nam, Giang Nam, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, T\u1eed Ch\u00e2u l\u1ed9, nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e1ng x\u1eed t\u1eed th\u00ec gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, x\u1eed ph\u1ea1t v\u00e0 ph\u00e1t \u0111i sung qu\u00e2n; tang v\u1eadt t\u1eeb hai ngh\u00ecn tr\u1edf l\u00ean th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 ph\u00e1t \u0111i Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, d\u01b0\u1edbi hai ngh\u00ecn th\u00ec x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 ph\u00e1t \u0111i Lao th\u00e0nh ngo\u00e0i ngh\u00ecn d\u1eb7m; c\u01b0\u1edbp b\u00f3c m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u v\u00e0 k\u1ebb tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u v\u00e0 k\u1ebb tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ch\u1eef 'ph\u00e1p' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00e1t', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-50\" href=\"#footnote-1867-50\" aria-label=\"Footnote 50\"><sup class=\"footnote\">[50]<\/sup><\/a>, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 ph\u00e1t \u0111i Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u00e1t, v\u1eabn x\u1eed theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng. L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai trong khu v\u1ef1c qu\u1ea3n h\u1ea1t, nh\u1eefng k\u1ebb v\u00ec thi\u1ebfu \u0103n m\u00e0 l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, th\u00ec x\u1eed theo chi\u1ebfu, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao xu\u1ed1ng ty d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a m\u00e0ng sung t\u00fac th\u00ec n\u1ed9p b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[87] Ch\u00e9m V\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebfn v\u00e0 Khang \u0110\u1eafc, hai ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u00e0ng N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, t\u1ea1i c\u1eeda ban. Tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng t\u00f9y c\u1ee7a b\u1ea3n ban<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u1edfng t\u00f9y, b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u00f3 t\u00f9y'.\" id=\"return-footnote-1867-51\" href=\"#footnote-1867-51\" aria-label=\"Footnote 51\"><sup class=\"footnote\">[51]<\/sup><\/a>t\u1ed1 c\u00e1o h\u1ecd xin ngh\u1ec9 ph\u00e9p r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n \u0111i l\u00e0m tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, tra x\u00e9t th\u1ea5y \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. B\u00e8n phong cho Tr\u01b0\u1edfng t\u00f9y l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[88] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Tr\u01b0\u01a1ng H\u1eefu, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 c\u00f4ng s\u1ef1, mang c\u1edd v\u00e0ng c\u00f3 ch\u1eef s\u1eafc \u0111\u1ebfn giao cho b\u1ea3n ty, rao truy\u1ec1n cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 Hi H\u00e0 r\u1eb1ng: &#8216;N\u1ebfu c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng hi\u1ec7p s\u1ee9c, d\u1ed1c l\u00f2ng ph\u00e1 gi\u1eb7c, ch\u00e9m gi\u1ebft nhi\u1ec1u, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng g\u1ea5p b\u1ed9i so v\u1edbi khi thu ph\u1ee5c H\u00e0 Ch\u00e2u.&#8217; Qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u c\u1ea3m ph\u1ea5n, thanh th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed9i l\u1edbn m\u1ea1nh.&#8221;<\/i> Truy\u1ec7n L\u00fd Hi\u1ebfn ch\u00e9p: H\u00e0 Ch\u00e2u \u0111ang b\u1ecb v\u00e2y nguy c\u1ea5p, Hi\u1ebfn v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn qu\u00e2n doanh<a class=\"footnote\" title=\"Hi\u1ebfn v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn qu\u00e2n doanh, ch\u1eef 'tr\u00ec' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u1ecb', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 467, truy\u1ec7n L\u00fd Hi\u1ebfn s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1867-52\" href=\"#footnote-1867-52\" aria-label=\"Footnote 52\"><sup class=\"footnote\">[52]<\/sup><\/a>. S\u00e1ng s\u1edbm, \u00f4ng d\u1ef1ng c\u1edd v\u00e0ng c\u00f3 ch\u1eef s\u1eafc trong tr\u01b0\u1edbng, b\u1ea3o v\u1edbi quan l\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n s\u0129 r\u1eb1ng: &#8216;L\u00e1 c\u1edd n\u00e0y l\u00e0 do Th\u01b0\u1ee3ng ban cho, h\u00e3y nh\u00ecn n\u00f3 m\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn.&#8217; Qu\u00e2n s\u0129 tranh nhau h\u0103ng h\u00e1i d\u1ed1c s\u1ee9c.&#8221; <i>(X\u00e9t l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u n\u00f3i, l\u00e0 do Tr\u01b0\u01a1ng H\u1eefu mang \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 ph\u1ea3i c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd m\u00e0 L\u00fd Hi\u1ebfn d\u1ef1ng hay kh\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[89] T\u0103ng B\u1ed1 v\u1eeba nh\u1eadn chi\u1ebfu c\u00f9ng L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi B\u1ed1: <i>&#8220;Trung th\u01b0 m\u1ed7i khi h\u1ecfi v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n, Gia V\u1ea5n ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng kh\u00e9o l\u00e9o che gi\u1ea5u v\u00e0 l\u1eeba d\u1ed1i, th\u1eadm ch\u00ed gi\u1ea5y t\u1edd \u00e1n l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb gi\u1ea5u \u0111i ho\u1eb7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i. N\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1eebng tr\u1ecb t\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y, d\u00f9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u tra c\u0169ng kh\u00f3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt.&#8221;<\/i> B\u1ed1 l\u1ea1i nghe tin Gia V\u1ea5n \u0111\u00e3 g\u1ecdi l\u1ea1i vi\u00ean l\u1ea1i c\u1ea7m gi\u1ea5y t\u1edd v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang \u0111\u1ec3 gi\u1ea5u v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u00e8n t\u00e2u xin ra b\u1ea3ng treo th\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y h\u00f4m sau, <i>(t\u1ee9c ng\u00e0y 26,)<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Theo l\u1eddi t\u00e2u, giao cho Tam ty thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> B\u1ed1 li\u1ec1n treo b\u1ea3ng t\u1ea1i n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a Gia V\u1ea5n. Ng\u00e0y ti\u1ebfp theo, t\u1ee9c ng\u00e0y 27, Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u1ebfn Tam ty, tri\u1ec7u t\u1eadp Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec3 h\u1ecfi cung<a class=\"footnote\" title=\"Tri\u1ec7u t\u1eadp Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec3 h\u1ecfi cung, ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 355, \u300aL\u1eef Gia V\u1ea5n truy\u1ec1n\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1867-53\" href=\"#footnote-1867-53\" aria-label=\"Footnote 53\"><sup class=\"footnote\">[53]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ai c\u00f3 l\u1eddi khai kh\u00e1c. Hu\u1ec7 Khanh lui v\u1ec1, \u0111\u01b0a K\u1ebf T\u00f4ng v\u1ec1 l\u1ea1i quan x\u00e1, h\u1ecfi B\u1ed1 v\u1ec1 l\u00fd do b\u1ed5 nhi\u1ec7m K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0m ch\u1ec9 huy, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u1ee5 d\u1ed7 v\u00e0 \u0111e d\u1ecda K\u1ebf T\u00f4ng, b\u1eaft \u00f4ng vu c\u00e1o B\u1ed1 \u0111\u00e3 th\u00eam th\u1eaft l\u1eddi khai. K\u1ebf T\u00f4ng kh\u00f4ng nghe, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i k\u1ec3 h\u1ebft cho B\u1ed1.<\/p>\n<p>Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i sai em l\u00e0 \u00d4n Khanh b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1ebfn g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c treo b\u1ea3ng, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi khai c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd g\u1ea5p K\u1ebf T\u00f4ng. N\u1ebfu l\u1eddi khai c\u1ee7a K\u1ebf T\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat sai l\u1ec7ch, th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Gia V\u1ea5n c\u0169ng k\u00eau oan v\u1edbi An Th\u1ea1ch r\u1ea5t kh\u1ea9n thi\u1ebft, An Th\u1ea1ch mu\u1ed1n thu l\u1ea1i b\u1ea3ng treo v\u00e0o \u0111\u00eam \u0111\u00f3, nh\u01b0ng t\u1ea3 h\u1eefu b\u00e1o r\u1eb1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u00ea chu\u1ea9n c\u1ee7a Vua, n\u00ean th\u00f4i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, t\u1ee9c ng\u00e0y 28, Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea5y c\u1edb c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng kh\u1ea9n c\u1ea5p xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ri\u00eang, B\u1ed1 c\u0169ng tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c, xin ch\u1ecdn quan kh\u00e1c \u0111i\u1ec1u tra.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, Trung th\u01b0 \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng Tam ty nh\u1eadn ch\u1ec9 d\u1ee5 n\u1ed9i gi\u00e1ng ph\u1ea3i b\u00e1o Trung th\u01b0 x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 xin ch\u1ec9 th\u1ecb, nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd treo b\u1ea3ng \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd. Chi\u1ebfu tha t\u1ed9i cho quan l\u1ea1i, ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo l\u1eddi t\u00e2u kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa, b\u1ea3ng ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1ea1i Trung th\u01b0. B\u1ed1 lu\u1eadn r\u1eb1ng Tam ty t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i, v\u00e0 Tam ty \u0111\u00e3 b\u00e1o Trung th\u01b0, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 tha. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau c\u00f3 chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a B\u1ed1, Hu\u1ec7 Khanh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00e0ng th\u00eam lo l\u1eafng.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1867-1\">Ch\u1eef 'Ki\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'X\u1eed', c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n sau v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 334 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-2\">Ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gi\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-3\">Vua l\u1ea1i lo c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0 th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau 'Th\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ea1o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-4\">Tr\u00ecnh Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed xem x\u00e9t th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u1eef 'ngh\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ec9', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1867-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-5\"> S\u1ed1 nhi\u1ec1u \u00edt, ch\u1eef 'qu\u1ea3' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu th\u1ef1c h\u00f3a 65\/14, 66\/37 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-6\">'Qu\u00e1n c\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'C\u00e1c m\u00f4n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1867-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-7\">'L\u00ed' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u01b0\u1ee3ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1867-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-8\">'Th\u00e1ng 2' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u00e1ng 3', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong quy\u1ec3n 250, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1867-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-9\">Tam bi\u00ean t\u00e1 ch\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n: Theo ghi ch\u00e9p, quan v\u00f5 c\u1ea5p th\u1ea5p \u0111\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'Tam bi\u00ean t\u00e1 ch\u1ee9c', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Bi\u00ean' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi ch\u1eef 'Ban'. <a href=\"#return-footnote-1867-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-10\">B\u00e0n tu\u1ea5n xuy\u00ean: Ch\u1eef 'b\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 92 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 77 v\u1ec1 vi\u1ec7c tu\u1ea5n s\u00f4ng Bi\u1ec7n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-11\">\u0110\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng Ng\u01b0 L\u1eb7c: Ch\u1eef 'B\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Khai', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o trong \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 248, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-12\">N\u1ebfu kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u00f4ng vi\u1ec7c: Ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'h\u1ea1', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 92 \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-13\"> C\u1ea7n xem H\u00f9ng B\u1ea3n sau \u0111\u00f3 t\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n ch\u1eef 'h\u1eadu' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'lai', ngh\u0129a r\u00f5 h\u01a1n. <a href=\"#return-footnote-1867-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-14\">\u0110\u1ea1i s\u1ee9 th\u1ea7n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft '\u0110\u1ea1i th\u1ea7n s\u1ee9', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-15\">Ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19 v\u00e0 \u00fd v\u0103n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1867-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-16\">Ch\u1eef 'h\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'hi\u1ec7u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1867-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-17\">C\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y vi\u1ec7c sai d\u1ecbch b\u00e1n nh\u00e0 n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch nhi\u1ec1u hay \u00edt, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 70 v\u1ec1 D\u1ecbch ph\u00e1p, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'nh\u00e0' c\u00f3 th\u00eam 7 ch\u1eef 'b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng so v\u1edbi nay b\u00e1n nh\u00e0'. Nghi l\u00e0 \u0111\u00fang <a href=\"#return-footnote-1867-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-18\">'Thi\u1ebfu' nghi l\u00e0 ch\u1eef '\u0110\u1ecbch' vi\u1ebft nh\u1ea7m. <a href=\"#return-footnote-1867-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-19\"> l\u1eddi \u00f4ng ta n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi g\u00e1nh n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n \u1eaft c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi 'k\u00ec' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'th\u1ea3', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-20\"> n\u1ebfu c\u1ee9 m\u00e3i tr\u00e1i \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 nguy\u00ean thi\u1ebfu m\u1ed9t ch\u1eef 'm\u1ed7i', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-1867-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-21\"> kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ea7n l\u00e0m th\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec 'th\u1eed' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-1867-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-22\">Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, \u1edf \u0111i\u1ec1u Gi\u00e1p T\u00ed trong quy\u1ec3n n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c'. <a href=\"#return-footnote-1867-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-23\">Xem x\u00e9t vi\u1ec7c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eef 'kh\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ea3o', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-24\"> Th\u01b0 c\u1ee7a Ti\u00eau Hi ch\u01b0a m\u1edf, ch\u1eef 'm\u1edf' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ea5p', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-1867-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-25\"> 'Nh\u1eadt l\u1ee5c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ee5c l\u1ee5c', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-26\"> 'Long Xuy\u00ean l\u01b0\u1ee3c ch\u00ed', ch\u1eef 'l\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'bi\u1ec7t'. X\u00e9t c\u00e2u d\u01b0\u1edbi 'Khi Ti\u00eau Hi m\u1edbi \u0111\u1ebfn, Vua \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u1eb7n d\u00f2 r\u1ed3i', l\u00e0 l\u1eddi trong quy\u1ec3n 4 s\u00e1ch \u300aLong Xuy\u00ean l\u01b0\u1ee3c ch\u00ed\u300b, ch\u01b0\u01a1ng 'Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn b\u00e0n h\u00f2a th\u00e2n', n\u00ean theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-27\">Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, ch\u1eef 's\u1ee9' nguy\u00ean l\u00e0 'ty', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-28\">Kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u00e1ng tin kh\u00f4ng, ch\u1eef 'ph\u1ee7' v\u1ed1n thi\u1ebfu, d\u1ef1a theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1867-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-29\"> Quan huy\u1ec7n c\u1ea5p ph\u00e1t th\u00ec kinh ph\u00ed c\u1ee7a Tam ty v\u00f4 c\u00f9ng t\u1ed1n k\u00e9m, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 355, truy\u1ec7n L\u1eef Gia V\u1ea5n ch\u00e9p: ch\u1eef 'c\u1ea5p' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 's\u1ef1', 'v\u00f4 c\u00f9ng' ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1eefu h\u1ea1n'. <a href=\"#return-footnote-1867-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-30\"> \u0110\u00e3 thi\u1ebfu h\u01a1n 2.800 quan, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1867-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-31\">Theo l\u1ec7 \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 c\u1ea3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e2u v\u0103n sau 'T\u1eeb khi mi\u1ec5n h\u00e0nh, vi\u1ec7c mua b\u00e1n ch\u1ebf t\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ed1ng xem \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh', nghi ng\u1edd r\u1eb1ng hai ch\u1eef 'h\u00e0nh h\u1ea1' \u1edf \u0111\u00e2y b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c. <a href=\"#return-footnote-1867-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-32\">L\u1eef Gia V\u1ea5n, ch\u1eef 'L\u1eef' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Tri\u1ec7u', theo b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-33\"> N\u0103m \u0111\u00fac ti\u1ec1n 30.050 quan, ch\u1eef 'th\u1eadp' c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'thi\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-1867-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-34\"> \u1ede Xu ph\u1ee7 kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u0103n c\u1ee9, ch\u1eef 'Xu' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'M\u1eadt', theo \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb v\u0103n ki\u1ebfn ti\u1ec1n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi m\u00e0 b\u1ecf. L\u1ea1i theo hai s\u00e1ch \u1ea5y, ch\u1eef 'h\u1ea1ch' l\u00e0m 'hi\u1ec7u'. <a href=\"#return-footnote-1867-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-35\"> V\u1ea3 l\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 \u1ea3i hi\u1ec3m, ch\u1eef 'gi\u1ea3' v\u00e0 ch\u1eef 'h\u1ea1n' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo hai s\u00e1ch \u1ea5y m\u00e0 b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-1867-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-36\"> B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, ch\u1eef 'b\u1ea5t' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo hai s\u00e1ch \u1ea5y m\u00e0 b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-1867-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-37\">Ch\u1eef 'ti\u1ebft c\u1ea5p' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 190, ch\u00ed v\u1ec1 binh, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n binh 4-7, th\u1ef1c h\u00f3a 2-4 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1867-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-38\">'C\u1ee5 t\u1ea5u s\u1edf v\u0103n vu k\u1ebf t\u00f4ng gi\u1ea3', ch\u1eef 'c\u1ee5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'th\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 22 ph\u1ea7n Hi Ninh Nguy\u00ean H\u1ef1u ngh\u1ecb lu\u1eadn v\u1ec1 th\u1ecb d\u1ecbch, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 ph\u1ea7n th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-39\">'Ho\u1eb7c th\u1ecb t\u1ee9 s\u1edf v\u00f4', ch\u1eef 'th\u1ecb' tr\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n th\u1eeba ch\u1eef 'phi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 37 ch\u01b0\u01a1ng 19 m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1867-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-40\">Kh\u00f4ng ph\u1ea3i B\u1ed1 v\u00ec t\u01b0 th\u00f9 m\u00e0 gi\u1eadn l\u00e2y, ch\u1eef 't\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'duy\u00ean', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 vi\u1ec7c ch\u1ee3 \u0111\u1ed5i s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-41\"> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n lu\u00f4n r\u0103n b\u1ea3o quan bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y s\u1ef1: ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ec9', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-23, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 ph\u1ea7n Ngh\u1ecb \u0111\u1ecba gi\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i tr\u00ean ch\u1eef 'tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh' trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 ba ch\u1eef 'Qu\u00e1ch T\u01b0\u1eddng s\u1ef1'. <a href=\"#return-footnote-1867-41\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 41\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-42\">T\u1eebng v\u01b0\u1ee3t qua vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng 'Thu\u1ef3' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u01b0u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ecb tam, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n nh\u1ecb\u25cb s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-42\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 42\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-43\">Tr\u1ed9m ngh\u0129 hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cai tr\u1ecb v\u1ea1n d\u1eb7m \u0111\u1ea5t \u0111ai 'V\u0169' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee7', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh\u300b nh\u1ecb tam nh\u1ea5t \u0111\u00e1p Khi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c th\u01b0, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di nh\u1ecb chi nh\u1ecb nh\u1ea5t, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n nh\u1ea5t l\u1ee5c Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u00e0 d\u1eabn tr\u00ean \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-43\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 43\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-44\">Tr\u00ecnh b\u00e1o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 'Qu\u1ed1c', b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 d\u1eabn tr\u00ean \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh\u300b, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b l\u00e0m 'Nh\u00e2n'. <a href=\"#return-footnote-1867-44\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 44\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-45\">Gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea5m', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 16, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-45\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 45\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-46\">C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 m\u1edf kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 b\u00e1n l\u00faa m\u00ec, ch\u1eef 'kinh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u00ed', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 12 v\u1ec1 th\u00e1nh ch\u00ednh c\u1ee7a Th\u1ea7n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. 'L\u00faa m\u00ec', c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c Th\u1ee7y k\u1ef7 v\u0103n\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'g\u1ea1o'. <a href=\"#return-footnote-1867-46\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 46\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-47\">T\u0103ng th\u00eam c\u00e1c \u0111i\u1ec3m b\u00e1n h\u00e0ng c\u1ee7a quan ph\u1ee7, ch\u1eef 't\u0103ng th\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ed3ng th\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1867-47\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 47\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-48\">Ch\u1eef 'quan' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1867-48\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 48\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-49\">Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y, b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Kinh T\u00e2y'. <a href=\"#return-footnote-1867-49\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 49\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-50\">Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u v\u00e0 k\u1ebb tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, ch\u1eef 'ph\u00e1p' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'ph\u00e1t', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-50\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 50\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-51\">Tr\u01b0\u1edfng t\u00f9y, b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u00f3 t\u00f9y'. <a href=\"#return-footnote-1867-51\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 51\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-52\">Hi\u1ebfn v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn qu\u00e2n doanh, ch\u1eef 'tr\u00ec' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'tr\u1ecb', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 467, truy\u1ec7n L\u00fd Hi\u1ebfn s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1867-52\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 52\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1867-53\">Tri\u1ec7u t\u1eadp Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ec3 h\u1ecfi cung, ch\u1eef 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 355, \u300aL\u1eef Gia V\u1ea5n truy\u1ec1n\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1867-53\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 53\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":42,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1867","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2523,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1867\/revisions\/2523"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1867\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1867"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1867"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}