{"id":1869,"date":"2026-01-01T13:16:32","date_gmt":"2026-01-01T06:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1869"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-252-nam-hi-ninh-thu-7-giap-dan-1074","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-252-nam-hi-ninh-thu-7-giap-dan-1074\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 252: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 7 (GI\u00c1P D\u1ea6N, 1074)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 252: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 7 (GI\u00c1P D\u1ea6N, 1074)"},"content":{"raw":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh t\u1ea1i kinh, xin cho c\u00e1c quan nguy\u00ean t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh gi\u1ea3m m\u1ed9t v\u1ea1n quan cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3, v\u00e0 mi\u1ec5n ti\u1ec1n th\u1ecb l\u1ec7 d\u01b0\u1edbi 20 quan t\u1ea1i kinh. \u1ede Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 n\u0103m nay b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n kho\u1ea3ng 5 ph\u1ea7n, nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 quan v\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i do x\u00e2m chi\u1ebfm, xin t\u1ea1m ng\u1eebng thu. \u1ede c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai ch\u01b0a x\u1eed \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1, xin giao cho Gi\u00e1m ty ch\u1ecdn quan x\u1eed l\u00fd, nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u1eb9 d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng cho chu\u1ed9c t\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3 th\u00ec tha. Khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c nh\u00e0 t\u00edch tr\u1eef cho vay ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, d\u00f9 c\u00f3 l\u00e3i, khi m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t quan s\u1ebd thu l\u1ea1i. Nh\u1eefng n\u01a1i d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn, xin t\u00ednh to\u00e1n c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ea7n l\u00e0m, c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb nh\u1ecf, \u1ed1m \u0111au th\u00ec theo l\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi \u0103n xin. \u1ede c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4 gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n nh\u1ecf nh\u01b0 tre, g\u1ed7, lau s\u1eady, l\u00f4ng c\u1eebu, n\u1ebfu thu\u1ebf d\u01b0\u1edbi 30 quan xin t\u1ea1m mi\u1ec5n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[2] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c bi\u00ean ch\u1ebf b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c ph\u1ea3i huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t s\u1ebd t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Vua v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, lo l\u1eafng hi\u1ec7n r\u00f5 tr\u00ean n\u00e9t m\u1eb7t, m\u1ed7i khi c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng l\u1ea7n n\u00e0o kh\u00f4ng th\u1edf d\u00e0i \u0111au x\u00f3t, mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u1ea1n h\u00e1n l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng, ngay c\u1ea3 Vua Nghi\u00eau, Vua Thang c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi. T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i, nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, nay g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, ch\u1ec9 n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng s\u1eeda sang vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi thi\u00ean tai, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y \u0111\u00e2u ph\u1ea3i chuy\u1ec7n nh\u1ecf? Tr\u1eabm lo l\u1eafng nh\u01b0 v\u1eady ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda sang.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 d\u00e2ng s\u1edb xin mi\u1ec5n gi\u1ea3m v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[3] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n ph\u1ee5ng chi\u1ebfu c\u00f9ng T\u0103ng B\u1ed1 tra x\u00e9t vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c h\u00e0nh nh\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea7n \u0111\u1ebfn, B\u1ed1 \u0111\u00e3 l\u1ea5y l\u1eddi khai, th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u1ea1m b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 th\u1ea7n \u0111\u1ec3 khai b\u00e1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng giam gi\u1eef.\"<\/i><\/p>\n<p>Trung th\u01b0 mu\u1ed1n theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh thi h\u00e0nh, Vua ph\u00ea: <i>\"C\u00f3 th\u1ec3 cho B\u1ed1 v\u00e0 Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng m\u1ed9t ch\u1ed7 th\u1ea9m v\u1ea5n, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c hai b\u00ean c\u00f3 l\u1eddi qua ti\u1ebfng l\u1ea1i.\"<\/i> Tam ty \u0111\u00e3 thu h\u1ed3i b\u1ea3ng ph\u00f3ng t\u1ed9i, Vua l\u1ea1i ban th\u1ee7 tr\u00e1t cho B\u1ed1, b\u1ea3o xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. B\u1ed1 li\u1ec1n tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c c\u00e1c h\u00e0nh nh\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o, v\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o Hu\u1ec7 Khanh gian d\u1ed1i l\u00ean Vua. L\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed1i th\u00e1ng ba.<\/p>\n\n<p>L\u00fac \u1ea5y, B\u1ed1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, Vua an \u1ee7i l\u00e2u, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.\"<\/i> B\u1ed1 c\u0169ng c\u1ed1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho, ch\u1ec9 khuy\u00ean h\u1ebft s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c. B\u1ed1 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng bi\u00ean qu\u1ea3n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t than th\u1edf: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y Tr\u1eabm c\u0169ng c\u00f3 l\u1ed7i, l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9, li\u1ec1n cho thi h\u00e0nh theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, nay \u0111\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp, ch\u1ec9 n\u00ean mau tha h\u1ecd.\"<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n t\u1ed9i nh\u1eb9, m\u1ed9t k\u1ef3 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3, h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha r\u1ed3i.\"<\/i> Vua r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng. B\u1ed1 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tam ty oan u\u1ed5ng v\u00ec th\u1ecb d\u1ecbch, x\u1eed ph\u1ea1t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Ng\u00e0y kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y t\u1eebng vi\u1ec7c tr\u00ecnh l\u00ean.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, \u00fd Vua v\u1eabn mu\u1ed1n x\u00e9t x\u1eed[footnote] \u00fd Vua v\u1eabn mu\u1ed1n x\u00e9t x\u1eed 'mu\u1ed1n' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u00f4ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 37\/20, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 22 Hi Ninh Nguy\u00ean H\u1ef1u ngh\u1ecb lu\u1eadn th\u1ecb d\u1ecbch s\u1eeda.[\/footnote], nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u00e1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng b\u1ecf Hu\u1ec7 Khanh m\u00e0 d\u00f9ng quan kh\u00e1c. Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u xin x\u00e9t l\u1ea1i, ch\u00ednh l\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3 thay \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1ed9t m\u00ecnh. Vua nghi ng\u1edd, n\u00ean v\u1eabn giao cho hai ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[4] Vua ph\u00ea: <i>\"H\u1ea1n h\u00e1n l\u00e2u ng\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u00e0y sai quan c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf giao mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, v\u00e0 chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c cung quan, t\u1ef1 vi\u1ec7n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[5] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u h\u1ecdc n\u01a1i \u0111\u00e3 b\u1ed5 gi\u00e1o th\u1ee5, n\u1ebfu trong qu\u1ea3n h\u1ea1 c\u00f3 th\u01b0 vi\u1ec7n v\u00e0 huy\u1ec7n h\u1ecdc v\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u giao v\u1ec1 b\u1ea3n h\u1ecdc, b\u1ed5 sung th\u00ed sinh, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c, c\u00e1c quan kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can thi\u1ec7p. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu l\u1eadp ty S\u01a1 Tu\u1ea5n Ho\u00e0ng H\u00e0. Sai Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110\u1ec1 c\u1eed \u0111\u00ea kim ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u01a1 tu\u1ea5n c\u1eeda s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 t\u1eeb V\u1ec7 ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n. L\u1ea1i l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111em ph\u00e9p d\u00f9ng b\u1eeba tu\u1ea5n s\u00f4ng xu\u1ed1ng cho An ph\u1ee7 ty l\u1ed9 \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, An ph\u1ee7 ty l\u1ec7nh T\u1eed Uy\u00ean c\u00f9ng th\u00f4ng ph\u00e1n, tri huy\u1ec7n c\u00f9ng th\u1eed nghi\u1ec7m, \u0111\u1ec1u n\u00f3i ph\u00e9p \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng. An Th\u1ea1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh b\u1eaft d\u00f9ng, T\u1eed Uy\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i. T\u1eed Uy\u00ean ng\u00e0y 25 t\u1ea5u s\u1edb tu\u1ea5n s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 v\u00e0 Thanh Th\u1ee7y tr\u1ea5n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i d\u00f9ng b\u1eeba tu\u1ea5n s\u00f4ng, <i>(vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>G\u1eb7p l\u00fac T\u1eed Uy\u00ean v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, An Th\u1ea1ch h\u1ecfi T\u1eed Uy\u00ean: <i>\"Ph\u00e9p b\u1eeba tu\u1ea5n s\u00f4ng r\u1ea5t hay, sao tr\u01b0\u1edbc kia l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng?\"<\/i> T\u1eed Uy\u00ean li\u1ec1n \u0111\u00e1p: <i>\"Ph\u00e9p n\u00e0y th\u1ef1c l\u00e0 hay, ch\u1ec9 v\u00ec l\u00fac \u1ea5y c\u00e1c quan c\u00f9ng b\u00e0n kh\u00f4ng h\u1ee3p \u00fd nhau m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng, b\u00e8n l\u1eadp ri\u00eang ty Tu\u1ea5n Xuy\u00ean, l\u1ec7nh T\u1eed Uy\u00ean \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, l\u1ea1i l\u1ea5y C\u00f4ng Ngh\u0129a l\u00e0m thu\u1ed9c h\u1ea1. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo k\u00fd v\u0103n, l\u1ea1i ch\u1ecdn l\u1ecdc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u00e9p trong th\u1ef1c l\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc sau, s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u00f4i ch\u00fat cho kh\u1ecfi m\u00e2u thu\u1eabn. <i>(C\u00f4ng Ngh\u0129a, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 6, l\u1ea1i th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n\n<p>T\u1eed Uy\u00ean t\u00e2u: <i>\"Nay l\u1eadp ty c\u1ee5c m\u1edbi, c\u1ea7n so\u1ea1n \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng ng\u00f2i c\u1ea7n d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 thuy\u1ec1n, xin giao cho c\u00e1c \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i ty \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e2n b\u1ed5 t\u1eeb c\u00e1c s\u1edf; n\u1ebfu thuy\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, xin cho ty n\u00e0y g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn ty V\u1eadn chuy\u1ec3n Tam M\u00f4n B\u1ea1ch Ba \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3. T\u1eeb V\u1ec7 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n, c\u1ea7n c\u00f3 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 t\u00e2m huy\u1ebft ph\u00e2n c\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch, xin kh\u00f4ng theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, c\u1eed 10 vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n, 2 vi\u00ean ch\u1ec9 s\u1eed.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u1ea1o v\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9c b\u00e0, thi\u1ebft long tr\u1ea3o, xin giao cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven s\u00f4ng \u1ee9ng ph\u00f3, th\u1ee3 t\u1eeb c\u00e1c s\u1edf \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng[footnote] 'C\u00e1c' trong 'th\u1ee3 t\u1eeb c\u00e1c s\u1edf \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng' theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 5-45 l\u00e0 'ch\u1ec9 danh'.[\/footnote], xin ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Kim \u0110\u00ea c\u1ea5p 2 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, binh s\u0129 h\u1ea7u c\u1eadn c\u1ee7a ty n\u00e0y xin \u0111i\u1ec1u t\u1eeb H\u00e0 Thanh c\u1ee7a \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ty. L\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng quan vi\u00ean, gi\u1ea5y t\u1edd d\u1ecbch m\u00e3, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u0111i\u1ec3n, ti\u1ec1n \u0103n c\u00f4ng l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a ty Th\u1eeba Ngo\u1ea1i gi\u00e1m \u0110\u00f4 th\u1ee7y. C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ty n\u00e0y, \u0111\u1ec1u c\u00f9ng v\u1edbi ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0110\u1ec1 c\u1eed v\u00e0 ty Th\u1eeba Ngo\u1ea1i gi\u00e1m \u0110\u00f4 th\u1ee7y c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 trao \u0111\u1ed5i v\u0103n th\u01b0.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[7] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ty L\u1ee5c \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Ho\u00e0ng H\u00e0, tr\u1eeb hai vi\u00ean gi\u1eef \u0111\u00ea Ho\u00e0ng H\u00e0 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n B\u1ea1ch M\u00e3 thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong, c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed7i n\u01a1i gi\u1ea3m m\u1ed9t vi\u00ean, v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c s\u1edf \u0111\u00ea c\u00f3 \u0111\u1ecba b\u00e0n h\u1eb9p, c\u0169ng xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[8] Trung th\u01b0 t\u00e2u, trong s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u00f2n n\u1ee3 \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong, c\u00f3 nh\u1eefng kho\u1ea3n theo ph\u00e1p n\u00ean mi\u1ec5n tr\u1eeb, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 c\u00f9ng ngh\u00e8o kh\u00f3 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng kho\u1ea3n truy thu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 10 \u0111\u1ed3ng, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng kho\u1ea3n \u0111\u00e3 n\u1ed9p m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u00f3a s\u1ed5, xin c\u1eed Ch\u00fac T\u01b0, quan \u0110\u1ed3ng C\u1ee7 s\u00e1t h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf kinh, xem x\u00e9t mi\u1ec5n tr\u1eeb, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u00e2u xin ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u l\u00ean s\u1ef1 vi\u1ec7c. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[9] H\u00f4m \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c xong, Vua b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ra vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u1ed1n mu\u1ed1n l\u00e0m ph\u00e9p b\u00ecnh chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n d\u00e2n, nh\u01b0 vi\u1ec7c Tuy\u1ec1n ph\u1ee7 trong \u300aChu quan\u300b v\u1eady. Nay l\u1ea1i tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0nh m\u1ea5t nghi\u1ec7p nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i ho\u00e0n thi\u1ec7n ph\u00e9p \u1ea5y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e3 sai H\u00e0n Duy, T\u00f4n V\u0129nh tham v\u1ea5n h\u00e0nh nh\u00e2n v\u1ec1 vi\u1ec7c xu\u1ea5t ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho nguy\u00ean quan t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u00e0 L\u1eef Gia V\u1ea5n, Ng\u00f4 An Tr\u00ec c\u00f9ng tham v\u1ea5n.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n Duy, T\u00f4n V\u0129nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Gia V\u1ea5n l\u00e0 nguy\u00ean quan t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u00fd ki\u1ebfn b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, m\u00e0 c\u00f2n lo r\u1eb1ng h\u00e0nh nh\u00e2n v\u00ec Gia V\u1ea5n l\u00e0 nguy\u00ean quan t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch h\u00e0nh h\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u li\u00ean quan, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt. Mong t\u1ea1m l\u1ec7nh cho ch\u00fang th\u1ea7n t\u1ef1 tham v\u1ea5n, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c H\u00e0n Duy, T\u00f4n V\u0129nh xin t\u1ef1 tham v\u1ea5n l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u1ed3ng 6, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1eaft ch\u00e2u ch\u1ea5u, n\u1ebfu c\u00f3 m\u01b0a th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[12] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho c\u00e1c qu\u00e2n s\u00e1ch \u1ee9ng \u1edf Hi H\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<p>[13] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o, L\u00fd Ti\u1ebft l\u00e0m ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i qu\u00e2n ph\u00e1p. Nh\u01b0ng v\u00ec ng\u00e0y \u0111\u00f3 to\u00e0n qu\u00e2n b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, gi\u1eb7c Phi\u00ean ti\u1ebfn c\u00f4ng th\u00e0nh, T\u1ed3n B\u1ea3o v\u00e0 Ti\u1ebft tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, l\u00ean th\u00e0nh c\u1ed1 th\u1ee7, n\u00ean m\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecb nguy hi\u1ec3m, xin mi\u1ec5n t\u1ed9i cho h\u1ecd.\"<\/i> Chi\u1ebfu tha t\u1ed9i cho T\u1ed3n B\u1ea3o v\u00e0 Ti\u1ebft, giao cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra xem T\u1ed3n B\u1ea3o v\u00e0 T\u01b0 L\u1eadp khi xu\u1ea5t qu\u00e2n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng hay kh\u00f4ng r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ho\u1ea1ch Gia huy\u1ec7n l\u1ec7nh, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n hi\u1ec7u th\u01b0, ki\u00eam Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng T\u0103ng Tri\u1ec7u l\u00e0m Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m.<\/p>\n\n<p>[15] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ed7i ph\u01b0\u01a1ng khi \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i gi\u00e1p \u0111\u1ea7u l\u00e0 h\u1ed9 gi\u00e0u c\u00f3 trong ph\u01b0\u01a1ng, ba ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec3u gi\u00e1p \u0111\u1ea7u, c\u00f9ng t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c h\u1ed9 trong ph\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh cho h\u1ecd nh\u1eadn di\u1ec7n t\u1eebng b\u1ed9 ru\u1ed9ng, quan ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra t\u1eebng lo\u1ea1i \u0111\u1ea5t, r\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi gi\u00e1p \u0111\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, vi\u1ebft th\u00e0nh s\u1ed5 th\u1ea3o, \u1edf d\u01b0\u1edbi m\u1ed7i \u0111o\u1ea1n ghi r\u00f5 chi\u1ec1u d\u00e0i, chi\u1ec1u r\u1ed9ng v\u00e0 s\u1ed1 b\u1ed9, t\u00ednh ra s\u1ed1 m\u1eabu. Quan t\u1ef1 m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi t\u00ednh l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m s\u1ed5 ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c, h\u1ea1n trong 40 ng\u00e0y ph\u1ea3i xong. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u00f3ng d\u1ea5u xong, b\u00e1o cho c\u00e1c h\u1ed9 bi\u1ebft, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ch\u1eef v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ebft s\u1ed5 th\u1ea3o, s\u1ed5 trang, \u0111\u1ee3i c\u1ea5p h\u1ed9 thi\u1ebfp, g\u1eedi k\u00e8m s\u1ed5 trang cho t\u1eebng h\u1ed9 l\u00e0m \u0111\u1ecba ph\u00f9.\"<\/i> <i>(Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng n\u00e0y, v\u00e0 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 12, s\u00e1ch \u300aNg\u0169 ni\u00ean b\u00e1t nguy\u1ec7t b\u1ea3n ch\u00ed\u300b ch\u00e9p v\u1ec1 \u0111\u1ecba ph\u00f9 c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t so v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c n\u00e0y, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd K\u1ef7 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00f4i vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp Ty th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf ho\u1ea1ch mua tr\u00e0, v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c mua b\u00e1n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0. Sau \u0111\u00f3, Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, c\u0169ng cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, n\u00ean Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 5, sai L\u00fd K\u1ef7 \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 3, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[17] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1eed quan Ty th\u1ecb d\u1ecbch lo vi\u1ec7c mua b\u00e1n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua Li\u00eau sai L\u1ee3i Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt V\u0129nh Ninh, K\u1ef3 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u00e0n T\u00f4ng Ph\u1ea1m, m\u1eb9 Vua sai Ph\u1ee5ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt H\u00f2a, V\u1ec7 \u00fay khanh Tri\u1ec7u Hi\u1ebfu Ki\u1ec7t \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[19] Vua ph\u00ea: <i>\"Nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai, vi\u1ec7c ph\u00e2n chia ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, n\u1ebfu \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0m v\u0103n b\u1ea3n, th\u00ec cho ph\u00e9p ho\u00e0n th\u00e0nh theo th\u1eddi h\u1ea1n quy \u0111\u1ecbnh. C\u00f2n nh\u1eefng n\u01a1i \u0111ang \u0111o \u0111\u1ea1c v\u00e0 l\u1eadp s\u1ed5 n\u0103m h\u1ea1ng, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ra l\u1ec7nh t\u1ea1m ng\u1eebng.\"<\/i> S\u00e1ch ch\u00ed c\u00f3 ghi vi\u1ec7c n\u00e0y, ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea1i ng\u00e0y m\u00f9ng 4, v\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 10.<\/p>\n\n<p>[20] H\u00f4m \u0111\u00f3, tr\u1eddi m\u01b0a.<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c theo l\u1ec7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i n\u00ean tr\u00e1nh ra kh\u1ecfi \u0111i\u1ec7n, thay \u0111\u1ed5i y ph\u1ee5c, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, qu\u1ea7n th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng nghe. \u0110\u1ebfn khi m\u01b0a \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin, Vua m\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[22] Mi\u00eau Th\u1ee5, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0 Ch\u00e2u. Gi\u1eb7c l\u1ea1i v\u00e2y H\u00e0 Ch\u00e2u, Th\u1ee5 \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n, v\u1eeba qua s\u00f4ng \u0110\u00e0o ph\u00eda t\u00e2y, t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n th\u1eb3ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn H\u00e0 Ch\u00e2u, Th\u1ee5 n\u00f3i: <i>\"Th\u00e0nh Nam T\u00e1t T\u00f4ng r\u1ea5t g\u1ea7n, c\u00f3 ph\u1ee5c binh, n\u00ean t\u1eadp k\u00edch.\"<\/i> M\u1ed9t tr\u1eadn m\u00e0 th\u1eafng, ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e1nh tan gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 400 th\u1ee7 c\u1ea5p, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp c\u00f4ng \u0111\u1ea7u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0 Ch\u00e2u. Th\u0103ng l\u00e0m T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Vinh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, c\u1ea7n tra c\u1ee9u, ho\u1eb7c b\u1ecf \u0111i. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u00eau H\u1ee7y c\u0169ng xin \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh T\u00e1t T\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n\n<p>[23] Ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c ban \u01a1n cho gia \u0111\u00ecnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Hi H\u00e0, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t. Ch\u1ec9 c\u00f3 C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp v\u00ec khinh \u0111\u1ecbch m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00ec \u00f4ng t\u1eed tr\u1eadn, ban \u01a1n cho hai ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00e0, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n g\u1ea7n, theo s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 ph\u00e2n chia r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n\n<p>[24] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u01a1 quan T\u1ea1p m\u00e3i v\u1ee5 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 vay m\u01b0\u1ee3n 1.350 quan ti\u1ec1n, theo quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec ti\u1ec1n l\u00e3i d\u01b0\u1edbi 300 quan, nh\u01b0ng n\u0103m nay thu l\u00e3i h\u01a1n 1.700 quan, giao cho \u0111i\u1ec1u tra l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh. Sau \u0111\u00f3 m\u1edbi n\u00f3i r\u1eb1ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u1ed5ng s\u1ed1 thu c\u1ea3 v\u1ed1n l\u1eabn l\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[25] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1m An Th\u01b0\u1ee3ng m\u00f4n, Tham qu\u00e2n T\u01b0 ph\u00e1p ch\u00e2u Quang l\u00e0 Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"N\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u l\u1edbn, m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a, l\u00faa m\u1ea1 kh\u00f4 h\u00e9o, k\u00ea, th\u00f3c, v\u1eebng, \u0111\u1eadu \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ecbp gieo tr\u1ed3ng, ng\u0169 c\u1ed1c \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, d\u00e2n t\u00ecnh lo l\u1eafng, m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n ch\u00edn ph\u1ea7n s\u1ee3 ch\u1ebft, ch\u1ea1y tr\u1ed1n kh\u1eafp n\u01a1i, kh\u1ed5 c\u1ef1c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110ang m\u00f9a xu\u00e2n m\u00e0 ch\u1eb7t ph\u00e1, t\u00e1t c\u1ea1n ao h\u1ed3 \u0111\u1ec3 b\u1eaft c\u00e1, l\u1edbn th\u00ec v\u01a1 v\u00e9t ti\u1ec1n c\u00f4ng, nh\u1ecf th\u00ec mua t\u1eebng th\u0103ng g\u1ea1o, c\u1ecf c\u00e2y c\u00e1 t\u00f4m c\u0169ng kh\u00f4ng sinh s\u00f4i. K\u1ebb \u0111\u1ecbch b\u00ean ngo\u00e0i ng\u1ea1o m\u1ea1n, d\u00e1m khinh nh\u1eddn qu\u00e2n qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i ph\u00f2 t\u00e1 b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1ea1o, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1ebfn n\u00f4ng n\u1ed7i n\u00e0y.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng tai h\u1ecda x\u1ea3y ra \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u d\u1ea7n d\u1ea7n, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn th\u00ec nh\u01b0 gi\u00f3 m\u1ea1nh m\u01b0a l\u1edbn, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn khi m\u00e1u ch\u1ea3y th\u00e0nh s\u00f4ng, x\u00e1c ch\u1ebft ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a k\u1ebb ngu mu\u1ed9i, m\u00e0 x\u01b0a nay \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady. \u0110i\u1ec1u qu\u00fd gi\u00e1 \u1edf b\u1eadc th\u00e1nh th\u1ea7n l\u00e0 bi\u1ebft lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc khi tai h\u1ecda x\u1ea3y ra, bi\u1ebfn h\u1ecda th\u00e0nh ph\u00fac. V\u1edbi t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n nay, v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n, th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edf kho l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o, b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch thu thu\u1ebf b\u1ea5t h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan, mong s\u1edbm tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a[footnote] Mong s\u1edbm tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 33, \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'mong b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a'.[\/footnote], tr\u00ean thu\u1eadn l\u00f2ng tr\u1eddi, \u0111i\u1ec1u h\u00f2a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, ban m\u01b0a m\u00f3c, \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang trong c\u01a1n nguy kh\u1ed1n, v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu mu\u00f4n \u0111\u1eddi v\u1eefng b\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ef1 g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Vua t\u00f4i, qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 hi\u1ec3u l\u00f2ng nhau, v\u1edbi s\u1ef1 ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n, th\u1ea7n hi\u1ec3u r\u00f5 b\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang h\u01a1n c\u1ea3 con \u0111\u1ecf, n\u00ean t\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, h\u1ec5 c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec l\u1ee3i d\u00e2n ti\u1ec7n v\u1eadt, \u0111\u1ec1u ki\u00ean quy\u1ebft ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng thi h\u00e0nh, l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u00e2u gi\u00e0u c\u00f3, \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00ean c\u1ea3nh th\u1ecbnh tr\u1ecb nh\u01b0 th\u1eddi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, Tam \u0111\u1ea1i. H\u00e1 ch\u1ec9 ch\u0103m ch\u0103m l\u00e0m \u0111\u1ea7y kho t\u00e0ng, \u0111\u1ea7y \u1eafp kho l\u01b0\u01a1ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea5y s\u1ef1 gi\u00e0u m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 th\u1eafng thi\u00ean h\u1ea1 sao? Th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i, ch\u1eb3ng ai hi\u1ec3u r\u00f5 l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1, l\u1ea1i tha h\u1ed3 tham lam, b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n ch\u00fang, x\u00e2m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1eadn x\u01b0\u01a1ng t\u1ee7y, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u1ed1n kh\u1ed5 kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng n\u1ed5i. B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 l\u00f2ng nh\u01b0 th\u1ebf, m\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Vua t\u00f4i, ng\u00e0n n\u0103m c\u00f3 m\u1ed9t, \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec? Ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y th\u0103ng quan ti\u1ebfn ch\u1ee9c, ra l\u1ec7nh sai khi\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i sao?<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i ngh\u0129 r\u1eb1ng, th\u1eddi n\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a? \u0110\u1eddi n\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eadc hi\u1ec1n \u0111\u1ee9c? Ch\u1ec9 l\u00e0 do b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 bi\u1ebft c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ecd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i! Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u1edf n\u01a1i r\u1eebng n\u00fai v\u1eabn lo ngh\u0129 vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, b\u00e1n rong[footnote] \u0111\u1ebfn c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, b\u00e1n rong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, b\u00e1n rong'.[\/footnote], nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng c\u0169ng mu\u1ed1n h\u1ebft l\u00f2ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean[footnote] \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean'.[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, c\u00e1c quan ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0 gi\u00e1n quan \u0111\u1ec1u im l\u1eb7ng t\u1ea1i ch\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm c\u00e1ch tr\u00e1nh n\u00e9 tr\u0103m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c[footnote] T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u1eef 'ch\u1ea5p' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60, s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 321, truy\u1ec7n Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p, \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 b\u00ean c\u1ea1nh'.[\/footnote], l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tham lam, t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 lo c\u1eadn l\u1ee3i, khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi h\u1ecd. Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 do th\u1eddi th\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady ch\u0103ng? Hay l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady? N\u1ebfu cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do th\u1eddi th\u1ebf, th\u00ec khi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n \u1edf ng\u00f4i, li\u1ec1n c\u00f3 Qu\u1ef3, T\u1eafc; khi Thang, V\u0103n \u1edf ng\u00f4i, li\u1ec1n c\u00f3 Y, L\u00e3. Vua l\u00e0m trong cung, b\u1ec1 t\u00f4i \u1ee9ng ph\u00f3 b\u00ean ngo\u00e0i; ch\u1ee7 x\u01b0\u1edbng \u1edf tr\u00ean, b\u1ec1 t\u00f4i h\u00f2a h\u1ee3p \u1edf d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee9u \u0111\u1eddi. \u00c2n \u0111\u1ee9c th\u1ea5m nhu\u1ea7n, th\u1ea5m \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u00f4n tr\u00f9ng, c\u1ecf c\u00e2y, m\u00f9i th\u01a1m c\u1ee7a s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t \u0111\u1eb9p lan t\u1ecfa kh\u1eafp tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ngh\u00ecn v\u1ea1n \u0111\u1eddi sau, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u00e0 noi theo.<\/i><\/p>\n<p><i>Ri\u00eang B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb, th\u00e1nh \u0111\u1ee9c m\u00e0 tr\u1ecb v\u00ec, l\u1ea5y vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m tr\u1ecdng, h\u01a1n h\u1eb3n c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i l\u1ea1i h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 do th\u1eddi th\u1ebf, m\u00e0 l\u00e0 do c\u00e1ch B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eed d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1[footnote] m\u00e0 l\u00e0 do c\u00e1ch B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eed d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1 ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' b\u1ed5 sung.[\/footnote]!<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung hi\u1ec1n trong thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1eefa \u0103n b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec nh\u1edb m\u00e3i kh\u00f4ng qu\u00ean, m\u00e0 su\u1ed1t \u0111\u1eddi no \u0111\u1ee7 nh\u1edd cha m\u00ecnh th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng cho \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00e2n \u0111\u1ee9c, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh c\u1ee7a k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng k\u1ebb h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c ng\u00e0y nay, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu nh\u01b0 nh\u1eefng g\u00ec th\u1ea7n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, b\u1edfi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c quan, v\u1ecb tr\u00ed c\u00f3 cao th\u1ea5p, nh\u01b0ng b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5ng s\u1ef1 Vua tr\u00ean, l\u00f2ng trung kh\u00f4ng c\u00f3 hai, th\u00e0 b\u1ecb c\u00e1c quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n gi\u1eadn d\u1eef, c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 b\u1ea5t trung v\u1edbi Vua tr\u00ean; th\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c dung th\u1ee9 \u1edf \u0111\u1eddi, c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 m\u1eafc t\u1ed9i v\u1edbi tr\u1eddi cao.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n kh\u00f4ng ng\u1ea1i v\u1ea1n l\u1ea7n ch\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u00e1o v\u1edbi B\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ef1c l\u00e0 v\u00ec tr\u00ean th\u00ec s\u1ee3 thi\u00ean m\u1ec7nh, gi\u1eefa th\u00ec lo cho Vua v\u00e0 n\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi th\u00ec lo cho d\u00e2n ch\u00fang. C\u00f2n nh\u01b0 th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a th\u1ea7n, d\u00f9 c\u00f3 b\u1ecb nghi\u1ec1n n\u00e1t nh\u01b0 m\u1ed9t con ki\u1ebfn, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfc.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y vi\u1ec7c nam chinh b\u1eafc ph\u1ea1t, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y th\u1ebf th\u1eafng l\u1ee3i, h\u00ecnh th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng, v\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean, ch\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 ai l\u1ea5y c\u1ea3nh thi\u00ean h\u1ea1 lo kh\u1ed5, b\u00e1n v\u1ee3 \u0111\u1ee3 con, cha con kh\u00f4ng b\u1ea3o to\u00e0n, di chuy\u1ec3n ch\u1ea1y tr\u1ed1n, kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n r\u00e1ch r\u01b0\u1edbi, ph\u00e1 nh\u00e0 ch\u1eb7t d\u00e2u, tranh mua h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf ch\u1ee3, n\u1ed9p quan mua g\u1ea1o, t\u00ecnh c\u1ea3nh v\u1ed9i v\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, v\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111em h\u1ebft t\u00e2u l\u00ean. Xin l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea5y h\u00e0ng ng\u00e0y \u1edf c\u1eeda An Th\u01b0\u1ee3ng, v\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ee9c \u0111\u1ed3, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n tr\u0103m, nh\u01b0ng qua m\u1eaft th\u00e1nh minh, kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u1ea5y nhi\u1ec1u, \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 than th\u1edf r\u01a1i l\u1ec7, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta \u0111au l\u00f2ng, hu\u1ed1ng chi \u1edf ngo\u00e0i ng\u00e0n v\u1ea1n d\u1eb7m? Xin k\u00e8m theo t\u00ecnh h\u00ecnh t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 xem \u0111\u1ed3 c\u1ee7a th\u1ea7n, l\u00e0m theo l\u1eddi th\u1ea7n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y kh\u00f4ng m\u01b0a, xin ch\u00e9m th\u1ea7n \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c, \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i l\u1eeba Vua khinh tr\u1eddi. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec c\u1ee9u gi\u00fap, c\u0169ng xin tr\u1ecb t\u1ed9i th\u1ea7n v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n b\u00e0n vi\u1ec7c.\"<\/i><p>\n\n<p>Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fac Thanh.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd Vua \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u v\u00e0 b\u1ee9c \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Hi\u1ec7p cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>\"Khanh c\u00f3 bi\u1ebft Hi\u1ec7p kh\u00f4ng?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"T\u1eebng theo th\u1ea7n h\u1ecdc.\"<\/i> B\u00e8n xin tr\u00e1nh ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t t\u1ed9i Hi\u1ec7p t\u1ef1 \u00fd ph\u00e1t tr\u1ea1m ng\u1ef1a.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p: Hi\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m gi\u00e1m th\u00e0nh m\u00f4n, d\u00e2n mang theo \u0111\u1ed3 v\u1eadt, kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, khi\u1ebfn d\u00e2n ngh\u00e8o o\u00e1n h\u1eadn. Vua \u1edf trong cung s\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft, b\u00e8n v\u1ebd \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i> X\u00e9t t\u1edd t\u00e2u n\u00e0y c\u1ee7a Hi\u1ec7p th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3, n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t. Hi\u1ec7p b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6, sang n\u0103m ng\u00e0y 7 th\u00e1ng gi\u00eang l\u1ea1i b\u1ecb gi\u00e1ng. S\u00e1ch \u300aL\u00e2m L\u1eadt ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p Hi\u1ec7p ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3 d\u00e2ng s\u1edb, Th\u1ea7n T\u00f4ng nghe theo nhi\u1ec1u, v\u00ec Hi\u1ec7p d\u00e2ng th\u01b0 cho T\u00f4 Th\u1ee9c. Nh\u01b0ng x\u00e9t c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c, c\u00f3 th\u1ec3 sai th\u1ee9 t\u1ef1, nh\u01b0 chi\u1ebfu tr\u00e1ch m\u00ecnh, l\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 3, m\u00e0 cho l\u00e0 ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 4, l\u00e0 nh\u1ea7m. Nay ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng ch\u1ed7 h\u1ee3p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua ph\u00ea: <i>\"Vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n Trung Qu\u1ea3 \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng kh\u00f3 kh\u0103n, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0 do d\u00e2n s\u1ee3 b\u1ecb tuy\u1ec3n ch\u1ecdn l\u00ean kinh, xa r\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n c\u1ee9u \u0111\u00f3i v\u00e0 tr\u1eeb gi\u1eb7c. C\u00f3 th\u1ec3 r\u00f5 r\u00e0ng d\u1ee5 r\u1eb1ng t\u1eeb nay ch\u1ec9 tuy\u1ec3n b\u1ed5 sung v\u00e0o qu\u00e2n b\u1ea3n ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n c\u1ea5m l\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i ch\u1ed7.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[27] Chi\u1ebfu cho Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y \u0111i\u1ec1u tra Nh\u1eadm \u0110oan, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. \u0110oan t\u1eebng tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, v\u00ec th\u1ebf An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110oan can thi\u1ec7p v\u00e0o qu\u00e2n ch\u00ednh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111i\u1ec1u tra, x\u00e1c th\u1ef1c s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00ean x\u1eed l\u00fd. Sau khi v\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, theo lu\u1eadt ch\u1ec9 ph\u1ea1t ti\u1ec1n, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c. Vua \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u00f3 l\u1ed7i, ch\u01b0a t\u1eebng khoan dung nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[28] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1m ng\u1ef1a thi\u1ebfu qu\u00e2n, n\u1ebfu l\u00e0 tr\u1ea1m quan tr\u1ecdng m\u00e0 kh\u00f4ng tuy\u1ec3n \u0111\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi, cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e0nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e2n ph\u1ed1i h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u00edt h\u01a1n v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn. Theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[29] B\u00e3i b\u1ecf Gi\u00e1m ng\u1ef1a Nguy\u00ean V\u0169, h\u1ee3p hai gi\u00e1m K\u00ec Th\u1ee7y l\u00e0m m\u1ed9t.<\/p>\n\n<p>[30] Ban chi\u1ebfu th\u01b0 cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, Tri Ch\u00e2u Hi Ch\u00e2u. V\u00ec Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng \u0110\u00e0o, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c \u1edf K\u1ebft H\u00e0 Xuy\u00ean, ch\u00e9m h\u01a1n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Thi\u1ec1u v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng \u0110\u00e0o v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 3. <i>(\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 3, qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ninh H\u00e0, sai t\u01b0\u1edbng \u0111i chi\u00eau th\u1ea3o, l\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. To\u00e0n th\u1ec3 qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam m\u1ed9t quan ti\u1ec1n, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. L\u1ec7nh truy\u1ec1n g\u1ea5p g\u1eedi cho Thi\u1ec1u. X\u00e9t r\u1eb1ng h\u01a1n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf K\u1ebft H\u00e0 Xuy\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b c\u0169ng ch\u00e9p ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u00e1nh b\u1ea1i T\u00e2y Phi\u00ean \u1edf K\u1ebft H\u00e0 Xuy\u00ean, ch\u00e9m hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ecf b\u1ed1n ch\u1eef <i>\"ch\u00e9m hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi\"<\/i>.)<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Sau khi Trung th\u01b0 t\u1ea5u s\u1ef1 xong, Vua b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Kinh t\u00e2u: <i>\"Huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, Khai Phong c\u1ea5p ti\u1ec1n cho d\u00e2n, c\u00f3 c\u00e1c kho\u1ea3n l\u00e3i su\u1ea5t, th\u1ebf ch\u1ea5p b\u1ea1c, l\u1ee5a, g\u1ea1o, l\u00faa m\u00ec, vi\u1ec7c tang ma c\u1ea5p b\u00e1ch, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ea3y t\u00e1m lo\u1ea1i. D\u00e2n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng bi\u1ebft, ch\u1ec9 th\u1ea5y quan c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u00ec ai c\u0169ng mu\u1ed1n xin, t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u, th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1ed9p \u0111\u1ee7.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2u ch\u1ec9 v\u1eady! D\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1 n\u1ed9p thu\u1ebf hai kho\u1ea3n m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y t\u00e1m lo\u1ea1i, khi\u1ebfn d\u00e2n ta sao \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[32] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1ea5y g\u1ea1o t\u1ebb th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng m\u1ed7i th\u1ea1ch gi\u00e1 m\u1ed9t ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng, t\u1ea1i s\u00e2n g\u1ea1o ch\u00f9a C\u00e0n Minh cho d\u00e2n mua ch\u1ecbu; g\u1ea1o t\u1ebb trung h\u1ea1ng m\u1ed7i \u0111\u1ea5u gi\u00e1 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i l\u0103m \u0111\u1ed3ng, b\u00e1n l\u1ebb cho d\u00e2n ngh\u00e8o, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n cho nh\u00e0 bu\u00f4n, l\u1eadp ph\u00e1p cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n\n<p>[33] Ban cho Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed9t ngh\u00ecn \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p g\u1ea1o c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u D\u00e2n l\u00e0 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u D\u00e2n, \u0111\u1ec3 khen c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh. Gi\u1eb7c nh\u00e2n l\u00fac C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp thua tr\u1eadn \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch, v\u00e2y ch\u00e2u D\u00e2n. T\u0103ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 \u00d4n Tu\u00e2n d\u1eabn c\u00e1c t\u1ed9c Dung, L\u00fd, Long h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 kh\u00f4ng th\u00f4ng g\u1ea7n m\u1ea5y th\u00e1ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef, Tu\u00e2n D\u1ee5 n\u00f3i: <i>\"Ai d\u00e1m b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd ch\u00e9m!\"<\/i><\/p>\n<p>Th\u00e0nh D\u00e2n th\u1ea5p v\u00e0 h\u01b0 h\u1ecfng, qu\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh s\u1ee3 h\u00e3i. Tu\u00e2n D\u1ee5 l\u00ean c\u1eeda T\u00e2y, sai t\u01b0\u1edbng nh\u1ecf v\u00e0 Bao Thu\u1eadn d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh, ch\u1ecdn h\u01a1n tr\u0103m k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7, t\u1eeb c\u1eeda Nam g\u00e0o th\u00e9t x\u00f4ng ra, h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh, gi\u1eb7c b\u00e8n thua ch\u1ea1y. L\u00fac \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng th\u00e0nh D\u00e2n xa x\u00f4i c\u00f4 l\u1eadp kh\u00f3 gi\u1eef, b\u1ea3o r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef L\u00e2m Giang. Chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tan, n\u00ean phong l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u. Tu\u00e2n D\u1ee5 cho r\u1eb1ng ba t\u1ed9c Dung, L\u00fd, Long h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng gi\u1eb7c, m\u00e0 h\u1ecd Long th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u00e1 tr\u1ea1i H\u00f2a Nh\u0129 Xuy\u00ean, ngh\u0129 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ebft h\u1ebft, b\u00e8n l\u1ea5y hai m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng l\u1ea5y \u0111\u1ea7u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd Long, ch\u00e9m b\u1eaft g\u1ea7n h\u1ebft. L\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 chi\u00eau m\u1ed9 cung th\u1ee7, tha cho t\u1ed9c Dung, L\u00fd, cho l\u00e0m d\u0169ng c\u1ea3m ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5, gi\u1eef ch\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c ch\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd. \u00d4n Tu\u00e2n bi\u1ebft kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u1eabn \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 th\u00e1ng 3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00f3, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[35] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Bao Thu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, ban cho \u0111ai v\u00e0ng, \u00e1o g\u1ea5m th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng, v\u00e0 300 t\u1ea5m l\u1ee5a. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ban l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Ghi c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u1edf Ch\u00e2u D\u00e2n. <i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Bao Thu\u1eadn, t\u1eeb ng\u00e0y 14 d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ng\u1ef1a tr\u1ea1m, khi \u0111i qua c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i thuy\u1ec1n quan, d\u00f9ng ti\u1ec1n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 thu\u00ea.<\/p>\n\n<p>[37] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh h\u1ed9 l\u1ee3i h\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1ea9m tra t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n, l\u1ea5y l\u1eddi khai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n, so v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec c\u01a1 quan n\u00e0y cung c\u1ea5p v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u00f3 kh\u00e1c nhau, e r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft nguy\u00ean do, mong t\u1eeb nay nh\u1eefng l\u1eddi khai v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n, xin giao xu\u1ed1ng c\u01a1 quan n\u00e0y, \u0111\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9 ph\u00e2n t\u00edch t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<p>[38] H\u00e0n Duy t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i th\u1ea7n l\u1ea1i \u1edf d\u01b0\u1edbi L\u1eef Gia V\u1ea5n. Th\u1ea7n tuy kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u00ean \u0111\u1ebf giao ph\u00f3, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 t\u00e1 B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eeb khi c\u00f2n \u1edf n\u01a1i ti\u1ec1m \u0111\u1ec3. N\u0103m nay \u0111\u00e3 s\u00e1u m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed9t l\u1eddi n\u00e0o h\u01a1i thi\u00ean v\u1ecb \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i cho m\u00ecnh, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed9t l\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho th\u00e1nh th\u00ednh. Nay trong vi\u1ec7c nh\u1ecf n\u00e0y x\u1eed tr\u00ed ph\u00f2ng ng\u1eeba, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb m\u1edbi ti\u1ebfn th\u00e2n, th\u1ea7n c\u00f2n m\u1eb7t m\u0169i n\u00e0o ra v\u00e0o c\u1ea5m \u0111\u00ecnh, xin kh\u1ea9n thi\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ee9c.\"<\/i> Chi\u1ebfu ban l\u1eddi \u0111\u00e1p \u01b0u \u00e1i.<\/p>\n\n<p>[39] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c con c\u1ee7a B\u1ed9c An \u00dd V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u00f4ng Huy, T\u00f4ng Th\u1eafng, T\u00f4ng S\u1edf, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ea5t \u1edf v\u01b0\u1eddn Ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2m, l\u1ec7nh cho T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m t\u00ednh theo s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n\n<p>[40] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai thu\u1ed9c h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf Kinh Nam, Nh\u1ea1c Ng\u1ea1c, An L\u1ec5 Ch\u00e2u[footnote] L\u1ec5 Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'L\u1ec5 Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m ti\u1ec1n d\u1ecbch h\u1ea1 k\u1ef3. L\u1ea1i ban cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn L\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 5 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1ee3ng cung[footnote] 5 v\u1ea1n th\u1ea1ch, ch\u1eef 'v\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 phu \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai s\u1eeda ch\u1eefa c\u00f4ng tr\u00ecnh.<\/p>\n\n<p>[41] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 tr\u1ed1n tr\u00e1nh b\u1ecb b\u1eaft \u1edf c\u00e1c t\u1ed9c h\u1ed9 th\u00e2n thu\u1ed9c, n\u1ebfu t\u1ef1 th\u00fa th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>[42] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng, khi x\u00e9t vi\u1ec7c H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng n\u00ean xu\u1ea5t binh, nh\u01b0ng T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng nghe; l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng[footnote] ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u00e0', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u0169ng c\u1ea3m, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i ch\u1ebft. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t theo l\u1ec7 c\u00e1c ch\u1ee9c ph\u00f3 s\u1ee9 t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e9t h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ru\u1ed9t th\u1ecbt \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Thi\u1ec1u l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Xin \u0111\u1ee3i khi c\u00e1c n\u01a1i x\u00e2y xong c\u00e1c \u0111\u1ed3n b\u1ea3o, s\u1ebd h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p t\u1ed9c Ch\u01b0\u1edbc Gia Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Thi\u1ec1u, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 th\u1eddi h\u1ea1n gi\u1ea3i binh. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1u xem x\u00e9t l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 6, t\u1ed9c Ch\u01b0\u1edbc Gia Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5 H\u00e0n Ch\u1ea9n ki\u00eam \u0111\u1ec1 c\u1eed L\u1ec5 Tuy\u1ec1n quan. Do Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ea9n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, n\u00ean c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 chi d\u00f9ng trong nh\u00e0, \u0111\u1ec3 an \u1ee7i s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 \u0111i s\u1ee9 xa trong m\u00f9a n\u1eafng n\u00f3ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, quan tri ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>\"L\u1ed9 n\u00e0y b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ed1n th\u00e1ng, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang k\u00eau c\u1ee9u, sai quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, r\u1ed3i m\u1edbi mi\u1ec5n thu\u1ebf, e r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin cho c\u00e1c n\u01a1i \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00faa m\u1ea1ch, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>\"H\u00e3y l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0m theo.\"<\/i> L\u1ea1i ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i d\u00e2n l\u01b0u vong \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, \u0111\u1ec1u t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf kinh s\u01b0, e r\u1eb1ng d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u1ed5 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u1ea5t ch\u1ed7 \u1edf, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, b\u00e1o c\u00e1o c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed.\"<\/i><\/p>\n<p>Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf Kinh T\u00e2y chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u01b0u vong, c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, gi\u1ea3m c\u00f4ng li\u1ec7u, kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu, tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. V\u00ec d\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u1ebfu \u1edf kinh s\u01b0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, th\u00ec t\u1eeb xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5 v\u1ec1, khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c, t\u1ea3n m\u00e1c, n\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ee3i. Nh\u01b0ng e r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3, ho\u1eb7c c\u00f3 m\u00e0 ch\u01b0a c\u1ea7n kh\u1edfi c\u00f4ng, n\u00ean ch\u01b0a th\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ty, nh\u1eefng ch\u00e2u qu\u1eadn ch\u01b0a kh\u1edfi c\u00f4ng, kh\u00f4ng k\u1ec3 gi\u00e0 tr\u1ebb, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i ch\u1ec9 th\u1ecb cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u1ed5 \u0111ang \u1edf kinh s\u01b0, l\u1ec7nh cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 xem x\u00e9t, b\u00e1o c\u00e1o c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n mong mu\u1ed1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf l\u00e2u t\u1ea1i kinh s\u01b0.<\/p>\n\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, sai quan t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi m\u01b0a.<\/p>\n\n<p>[46] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Khi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 d\u00e2ng cao v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1, thu, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u nguy c\u1ea5p, c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu c\u1ee9u h\u1ed9, n\u1ebfu c\u00e1ch ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, th\u00ec b\u1ea3n t\u1ea3o b\u00e1o l\u00ean huy\u1ec7n thu\u1ed9c qu\u1ea3n, c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean l\u1ec7nh ho\u1eb7c t\u00e1 \u0111\u01b0a d\u00e2n phu kh\u1ea9n c\u1ea5p \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c, v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean ty th\u1eeba ngo\u1ea1i c\u00f9ng ch\u00e2u thu\u1ed9c qu\u1ea3n th\u00fac \u0111\u1ea9y \u1ee9ng ph\u00f3, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee9ng ra ch\u1ec9 huy. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u1ea9n c\u1ea5p m\u00e0 v\u1ed9i huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, l\u1ea1i u\u1ef7 cho quan \u00e1n s\u00e1t gi\u00e1m s\u00e1t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9, v\u1ee3 c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p hai th\u0103ng g\u1ea1o, c\u1ea5p \u0111\u1ebfn khi qua \u0111\u1eddi; n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111i b\u01b0\u1edbc n\u1eefa th\u00ec ng\u1eebng c\u1ea5p.<\/p>\n\n<p>Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng h\u1ed9 thu\u1ebf ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u00e0 c\u1eeda cho ng\u01b0\u1eddi Di ch\u01b0a quy thu\u1eadn, v\u00e0 ph\u1ea3i tu\u00e2n theo ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7m c\u1ed1, b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean.<\/p>\n\n<p>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i ch\u00e2u D\u00e2n thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a l\u01b0\u01a1ng v\u00e0o, v\u1eady ph\u00e9p d\u00f9ng di\u00eam sao v\u00f9ng \u0111\u00f4ng nam v\u00e0 ph\u00e9p d\u00f9ng di\u00eam sao v\u00f9ng t\u00e2y hi\u1ec7n nay, h\u00e3y \u0111\u1ec3 Tam ty tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 th\u00f4ng d\u1ee5ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng h\u1ed9 \u1edf ch\u00e2u Ph\u1ea7n, ch\u00e2u Th\u1ea1ch n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb thi\u00ean tai m\u1ea5t m\u00f9a t\u1eeb n\u0103m ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, hi\u1ec7n c\u00f2n n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o mua theo gi\u00e1 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec cho gia h\u1ea1n n\u1ed9p \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu.<\/p>\n\n<p>[48] T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch, c\u1ee9 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t m\u1ed9t l\u1ea7n. Vua ban \u0111\u1ea7u cho l\u1eddi T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u00fang, sau l\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, \u0111\u01b0a Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c[footnote] C\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p 'ph\u1ee7' th\u00eam ba ch\u1eef 'l\u1ec7nh s\u1edf thu\u1ed9c'.[\/footnote]. <i>(X\u00e9t: Ch\u1ed7 n\u00e0y nghi c\u00f3 sai s\u00f3t[footnote] C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3y ch\u1eef n\u00e0y.[\/footnote].)<\/i><\/p>\n\n<p>[49] H\u00f4m \u0111\u00f3, T\u01b0 m\u00e3 Quang l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c thu l\u00e3i h\u01b0 t\u1eeb g\u1ea1o n\u1ebfp m\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i> Quang b\u00e8n t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc sau, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00e1nh \u00fd c\u0169ng kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u. Nay ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00f5.\"<\/i> Vua im l\u1eb7ng.<\/p>\n<p>Quang l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb khi l\u1eadp tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn nay, m\u1ed7i khi nghe \u0111\u1ee9c \u00e2m, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u1ea5y v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1. Nay vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch h\u00e0 kh\u1eafc[footnote] 'H\u00e0 kh\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 \u300aTh\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5\u300b m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho vi\u1ec7c gian gi\u00e1, thi\u00ean m\u1ea1ch tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00e1ng s\u1ee3. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Gia V\u1ea5n t\u00e2u x\u01b0ng, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 thu l\u00e3i h\u01a1n 80 v\u1ea1n, xin ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u1edd thi\u1ebfp ho\u00e0ng n\u00f3i r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai quan \u0111i H\u1ed3 Nam bu\u00f4n tr\u00e0, Thi\u1ec3m T\u00e2y bu\u00f4n mu\u1ed1i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft bu\u00f4n sa, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a d\u00e1m t\u00ednh l\u00e3i. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ch\u00ednh s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, ghi v\u00e0o s\u00e1ch v\u1edf, kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu, Tam \u0111\u1ea1i ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, xem qua t\u1eeb T\u1ea7n, H\u00e1n \u0111\u1ebfn nay, th\u1eddi suy lo\u1ea1n c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 v\u1eady.\"<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi v\u00e0 g\u1eadt \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o Quang r\u1eb1ng: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c c\u00f9ng l\u00e0m, kh\u00f4ng th\u1ec3 tranh c\u00e3i v\u1edbi h\u1eafn, s\u1ebd l\u00e0m m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> Lui ra, c\u00f9ng Hu\u1ec7 Khanh tri\u1ec7u t\u1eadp h\u00e0nh nh\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng ph\u1ee7, l\u1ea1i ch\u1ea5t v\u1ea5n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u00e2u, v\u1eabn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, ti\u1ebfn c\u1eed Hu\u1ec7 Khanh l\u00ean n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n, Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Quang l\u1ea1i h\u1ed9i v\u1edbi Hu\u1ec7 Khanh, Hu\u1ec7 Khanh t\u1ecf ra \u0111\u1eafc \u00fd, m\u1eafng nhi\u1ebfc h\u00e0nh nh\u00e2n v\u00e0 t\u01b0 l\u1ea1i, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u00fac ph\u1ea1m Quang, Quang kh\u00f4ng d\u00e1m c\u00e3i l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[50] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: nh\u1eefng d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, theo \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i m\u00e0 mang theo \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c, thu\u1ebf ti\u1ec1n d\u01b0\u1edbi 100 \u0111\u1ed3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n\n<p>[51] H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1.<\/p>\n\n<p>[52] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ea1i ph\u00e1 T\u00e2y Phi\u1ec1n, M\u1ed9c Chinh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. <i>(\u300aC\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: x\u00e2y th\u00e0nh Kha N\u1eb7c, th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y Phi\u1ec1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng[footnote]'\u0110\u1ea7u h\u00e0ng' ch\u1eef 'h\u00e0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 'Th\u1ea7n T\u00f4ng khai Hi H\u00e0' v\u00e0 v\u0103n c\u1ea3nh b\u1ed5 sung[\/footnote]; \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu 18 ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ph\u00e1 T\u00e2y Phi\u1ec1n, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 7.000 th\u1ee7 c\u1ea5p, M\u1ed9c Chinh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b s\u1eeda l\u1ea1i nh\u01b0 tr\u00ean, nay theo \u0111\u00f3. Chi ti\u1ebft l\u1ea1i ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu 30.)<\/i><\/p>\n\n<p>[53] \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n L\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n T\u00e2y Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"Th\u1ea7n k\u00ednh \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu th\u01b0, m\u1eebng r\u1ee1 \u0111\u1ebfn ph\u00e1t kh\u00f3c. X\u01b0a Th\u00e0nh Thang t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh v\u1ec1 s\u00e1u vi\u1ec7c, nay b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y b\u1ed1n vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1eddi can gi\u00e1n. Vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n, tuy kh\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i nh\u01b0ng c\u00f9ng h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed1i lo s\u00e2u xa c\u1ee7a ng\u00e0y nay[footnote] 'Lo' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Hu\u1ec7', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5, qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f2n n\u00f3i g\u00ec n\u1eefa? T\u0103ng T\u1eed n\u00f3i: \"T\u00f4n tr\u1ecdng \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec s\u1ebd s\u00e1ng su\u1ed1t; l\u00e0m theo \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh bi\u1ebft th\u00ec s\u1ebd r\u1ea1ng r\u1ee1.\" B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 bi\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft t\u00e2m kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu lay \u0111\u1ed9ng, th\u00ec sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c tai h\u1ecda ng\u00e0y nay kh\u00f4ng nh\u01b0 c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y l\u00faa th\u1eddi \u0110\u1ea1i M\u1eadu, chim tr\u0129 k\u00eau th\u1eddi Cao T\u00f4ng, s\u1ea5m gi\u00f3 th\u1eddi Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1n h\u00e1n th\u1eddi Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh ph\u00fac l\u00e0nh cho t\u00f4ng mi\u1ebfu v\u00e0 sinh d\u00e2n?<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb khi chi\u1ebfu th\u01b0 ban xu\u1ed1ng, th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i c\u00f3 ai v\u00ec vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, m\u00e0 d\u00e1m ph\u00e2n tr\u1ea7n th\u1eb3ng th\u1eafn v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng? H\u1eb3n l\u00e0 c\u00f3, nh\u01b0ng th\u1ea7n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nghe. Th\u1ea7n t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u00e0i[footnote] 'Th\u1ea7n thi\u1ebft' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ngh\u0129 r\u1eb1ng cha con th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n s\u00e2u c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ecb t\u00f2ng, tr\u01b0\u1edbc kia \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e1m n\u00f3i l\u1eddi ngu mu\u1ed9i, l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, sau v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt, t\u1ef1 xin ch\u1ee9c nh\u00e0n, kh\u00f4ng d\u00e1m tham gia b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 b\u1ed1n n\u0103m nay.<\/i><\/p>\n<p><i>May m\u1eafn g\u1eb7p b\u1ec7 h\u1ea1 ban chi\u1ebfu th\u01b0 hi\u1ebfm c\u00f3, h\u1ecfi v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i ng\u00e0n n\u0103m m\u1ed9t thu\u1edf. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u00f9 \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng v\u1eabn kh\u00f4ng qu\u00ean Vua, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c? V\u00ec v\u1eady, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1ee3 quy\u1ec1n th\u1ebf, tr\u00e1nh s\u1ef1 gi\u1eadn d\u1eef c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, y\u00eau th\u00e2n nh\u1ecf b\u00e9, b\u1ea3o v\u1ec7 v\u1ee3 con, bi\u1ebft r\u00f5 th\u1eddi s\u1ef1 \u0111\u00e1ng lo m\u00e0 im l\u1eb7ng kh\u00f4ng n\u00f3i.<\/i><p>\n\n<p><i>Tr\u1ed9m xem b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch anh minh, hi\u1ebfm c\u00f3 tr\u00ean \u0111\u1eddi, t\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i, chuy\u00ean t\u00e2m c\u1ea7u tr\u1ecb, l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 khi ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ecb Vua th\u01b0\u1eddng k\u1ebf th\u1eeba gi\u1eef g\u00ecn ph\u00e9p t\u1eafc, tr\u00ean th\u00ec ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1 b\u1ea1t nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t, giao cho h\u1ecd n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng nghe, k\u1ebf s\u00e1ch kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng theo, k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u00ec th\u0103ng ch\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc, k\u1ebb b\u1ecb ch\u00ea th\u00ec b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, b\u1ec7 h\u1ea1 khoanh tay ng\u1ed3i y\u00ean, \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, h\u1ebft l\u00f2ng tin t\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 ly gi\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f9 T\u1ec1 Ho\u00e0n C\u00f4ng d\u00f9ng Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng, Th\u1ee5c Ti\u00ean Ch\u1ee7 d\u00f9ng Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng, c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh c\u0169ng d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1[footnote] D\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1eef 't\u00e2m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 khi ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng tu\u00e2n th\u1ee7 ph\u00e1p lu\u1eadt, l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169, th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 Chu C\u00f4ng, v\u00ec th\u1ebf tr\u0103m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u1ed1n d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c no \u1ea5m vui v\u1ebb, ti\u1ebfng khen ng\u1ee3i lan t\u1ecfa kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh li\u00ean ti\u1ebfp xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 v\u1eady.<\/i><p>\n\n<p><i>Trong s\u00e1u n\u0103m qua, tr\u0103m vi\u1ec7c r\u1ed1i ren, b\u1ed1n d\u00e2n th\u1ea5t nghi\u1ec7p, ti\u1ebfng o\u00e1n h\u1eadn kh\u00f4ng th\u1ec3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m l\u1ea1 l\u1edbn lao, x\u01b0a nay hi\u1ebfm th\u1ea5y, nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec? H\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 do c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5 t\u00e1 b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn sao[footnote]Ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn '\u0111\u1ea1o l\u00fd' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'd\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote]!<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 th\u00edch ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi m\u00ecnh, m\u00e0 gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi m\u00ecnh. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n giao quy\u1ec1n uy ph\u00fac cho h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec n\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c, b\u1ecf c\u00e1i ng\u1eafn l\u1ea5y c\u00e1i d\u00e0i, \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n[footnote]\u0110\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n 'ho\u00e0n thi\u1ec7n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ng\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u1ec9 tin v\u00e0o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. C\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 ai c\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1; ai kh\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn th\u00ec tai h\u1ecda v\u00e0 nh\u1ee5c nh\u00e3 theo sau.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ai ch\u1eb3ng mu\u1ed1n b\u1ecf h\u1ecda l\u1ea5y ph\u00fac, b\u1ecf nh\u1ee5c l\u1ea5y vinh, do \u0111\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1 ham m\u00ea ph\u00fa qu\u00fd \u0111\u1ec1u v\u1ed9i v\u00e0ng theo h\u1ecd, tranh nhau khuy\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e0ng th\u00eam tin t\u01b0\u1edfng, nghe theo l\u1eddi h\u1ecd, nghi\u00eam kh\u1eafc x\u1eed ph\u1ea1t, \u0111\u1ec3 d\u1ee9t b\u1ecf nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i n\u1ed9i \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c lo\u1ea1i n\u00e0y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef l\u00f2ng trung tr\u1ef1c, gi\u1eef g\u00ecn li\u00eam s\u1ec9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e0i x\u00edch, b\u1ecf r\u01a1i, ho\u1eb7c b\u1ecb t\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng.<\/i><p>\n\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u00e0i gi\u00e1n[footnote]C\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u00e0i gi\u00e1n 'quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0 tai m\u1eaft c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 quy ch\u00ednh nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh, ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 chuy\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean t\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5 t\u00e1 l\u1ef1a ch\u1ecdn. H\u1ecd ch\u1ec9 d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn y\u00eau qu\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec tr\u00e1i \u00fd li\u1ec1n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111u\u1ed5i \u0111i, \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e ng\u01b0\u1eddi sau, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh b\u1ee3 nh\u1ea5t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec nh\u1eefng sai l\u1ea7m trong ch\u00ednh s\u1ef1, s\u1ef1 gian tr\u00e1 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, nh\u1eefng oan \u1ee9c \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m sao m\u00e0 nghe th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i><p>\n\n<p><i>L\u1ea1i sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng th\u0103m d\u00f2 l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ec9 th\u1ecb, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, vi\u1ec7c t\u1ed1t x\u1ea5u \u0111\u1ec1u do h\u1ecd ghi ch\u00e9p, th\u0103ng gi\u00e1ng \u0111\u1ec1u do h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ch\u1ec9 lo \u0111\u1ed1i ph\u00f3 c\u00f2n ch\u01b0a xong, sao c\u00f3 th\u1eddi gian b\u00e0n lu\u1eadn l\u1ee3i h\u1ea1i, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00fang sai? Khi h\u1ecd v\u00e0o t\u00e2u, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u d\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 th\u1ea5y v\u0103n th\u01b0 r\u00f5 r\u00e0ng d\u1ec5 hi\u1ec3u, cho r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt r\u1ea5t ho\u00e0n h\u1ea3o, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00e0o bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m b\u00ean ngo\u00e0i? C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n th\u00eam \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, c\u1ed1 t\u00ecm t\u00f2i m\u1edbi l\u1ea1, tranh lu\u1eadn l\u1ee3i h\u1ea1i, thay \u0111\u1ed5i t\u00f9y ti\u1ec7n, khi\u1ebfn ph\u00e1p lu\u1eadt th\u1ed1ng nh\u1ea5t ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u00e1c bi\u1ec7t, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, quan d\u00e2n kh\u00f4ng bi\u1ebft theo \u0111\u00e2u, b\u1edfi v\u00ec l\u00e0m theo c\u0169 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u1ed5i m\u1edbi th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. H\u1ecd ch\u1ec9 lo t\u00ednh to\u00e1n ri\u00eang \u0111\u1ec3 th\u0103ng ti\u1ebfn, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u1ee3i d\u00e2n.<\/i><p>\n\n<p><i>L\u1ea1i sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c Gi\u00e1m ty t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, Gi\u00e1m ty l\u1ea1i \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi th\u00fac \u00e9p nhau, tranh nhau l\u00e0m kh\u1eaft khe, n\u1ebfu kh\u00f4ng tu\u00e2n h\u00e0nh ph\u00e1p m\u1edbi, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Ho\u1eb7c ch\u01b0a quen ph\u00e1p m\u1edbi, v\u00f4 t\u00ecnh ph\u1ea1m l\u1ed7i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t x\u1eed, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0. Quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ch\u1ec9 lo thi h\u00e0nh v\u0103n th\u01b0, tha t\u1ed9i c\u00f2n ch\u01b0a xong, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00e2n.<\/i><p>\n\n<p><i>L\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt sai tu\u1ea7n binh nghe ng\u00f3ng nh\u1eefng k\u1ebb b\u00e0n t\u00e1n ch\u00ea bai tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, b\u1eaft l\u1ea1i v\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t. L\u1ea1i treo b\u1ea3ng th\u01b0\u1edfng, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c k\u1ebb ph\u1ec9 b\u00e1ng tri\u1ec1u ch\u00ednh. Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh \u0111\u1ebf minh v\u01b0\u01a1ng c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng? X\u01b0a Vua Nghi\u00eau \"x\u00e9t \u00fd d\u00e2n, b\u1ecf \u00fd m\u00ecnh theo ng\u01b0\u1eddi\". Vua Thu\u1ea5n r\u0103n b\u1ea3o qu\u1ea7n th\u1ea7n: \"Ta sai, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y s\u1eeda, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eebng chi\u1ec1u theo tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, sau l\u01b0ng l\u1ea1i b\u00e0n t\u00e1n.\" \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Nh\u00e0 T\u1ea7n gh\u00e9t nghe l\u1ed7i m\u00ecnh, gi\u1ebft k\u1ebb can gi\u00e1n th\u1eb3ng th\u1eafn, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n ri\u00eang t\u01b0, \u0111\u1ebfn khi h\u1ecda lo\u1ea1n x\u1ea3y ra, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi.<\/i><p>\n\n<p><i>T\u1eed S\u1ea3n l\u00e0m t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc Tr\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Tr\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u1edf l\u00e0ng \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1. Nhi\u00ean Minh xin ph\u00e1 b\u1ecf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u00f3. T\u1eed S\u1ea3n n\u00f3i: \"T\u1ea1i sao v\u1eady? Ng\u01b0\u1eddi ta s\u00e1ng t\u1ed1i lui t\u1edbi n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u1ed1t x\u1ea5u c\u1ee7a ch\u00ednh s\u1ef1. \u0110i\u1ec1u g\u00ec h\u1ecd cho l\u00e0 t\u1ed1t, ta s\u1ebd l\u00e0m theo; \u0111i\u1ec1u g\u00ec h\u1ecd ch\u00ea tr\u00e1ch, ta s\u1ebd s\u1eeda \u0111\u1ed5i. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1ea7y c\u1ee7a ta v\u1eady. Sao l\u1ea1i ph\u00e1 b\u1ecf n\u00f3[footnote] ch\u1eef 'chi' trong c\u00e2u 'nh\u01b0\u1ee3c chi h\u00e0 h\u1ee7y chi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m T\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng th\u1ee9 31 b\u1ed5 sung[\/footnote]? Ta nghe r\u1eb1ng l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u00e0 \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n s\u1ebd l\u00e0m gi\u1ea3m b\u1edbt o\u00e1n h\u1eadn, ch\u1ee9 ch\u01b0a t\u1eebng nghe d\u00f9ng uy quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n o\u00e1n h\u1eadn. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady tuy c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ngay, nh\u01b0ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u0103n s\u00f4ng, n\u1ebfu v\u1ee1 \u0111\u00ea l\u1edbn th\u00ec thi\u1ec7t h\u1ea1i s\u1ebd r\u1ea5t nhi\u1ec1u, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c. Chi b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 cho n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y nh\u1ecf, d\u1eabn n\u00f3 \u0111i. Chi b\u1eb1ng ta nghe m\u00e0 xem \u0111\u00f3 nh\u01b0 thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh v\u1eady.\" Sao ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ch\u00ednh ng\u00e0y nay l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ch\u00ednh th\u1eddi x\u01b0a v\u1eady?<\/i><p>\n\n<p><i>T\u1ec1 C\u1ea3nh c\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi L\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u C\u1ee9[footnote] ch\u1eef 'kh\u00e2u' trong 'L\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u C\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng th\u1ee9 10 s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1[\/footnote]: \"Ch\u1ec9 c\u00f3 C\u1ee9 l\u00e0 h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi ta ph\u1ea3i kh\u00f4ng?\" Y\u1ebfn T\u1eed \u0111\u00e1p: \"C\u1ee9 ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi ng\u00e0i, sao g\u1ecdi l\u00e0 h\u00f2a h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c? H\u00f2a h\u1ee3p gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u1ea5u canh v\u1eady[footnote] ch\u1eef 'y\u00ean' trong 'h\u00f2a nh\u01b0 canh y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'd\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m Chi\u00eau c\u00f4ng th\u1ee9 20 v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45, \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50 '\u1ee8ng chi\u1ebfu ng\u00f4n tri\u1ec1u ch\u00ednh khuy\u1ebft th\u1ea5t' s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. D\u00f9ng n\u01b0\u1edbc, l\u1eeda, gi\u1ea5m, mu\u1ed1i, m\u1eafm, mu\u1ed1i, m\u01a1 \u0111\u1ec3 n\u1ea5u c\u00e1 th\u1ecbt, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u b\u1ebfp n\u00eam n\u1ebfm, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh v\u1ecb cho v\u1eeba, b\u1ed5 sung ch\u1ed7 thi\u1ebfu, gi\u1ea3m b\u1edbt ch\u1ed7 th\u1eeba. Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed \u0103n v\u00e0o, l\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh an.<\/i><\/p>\n<p><i>Quan h\u1ec7 Vua t\u00f4i c\u0169ng v\u1eady, \u0111i\u1ec1u g\u00ec Vua cho l\u00e0 \u0111\u00fang m\u00e0 c\u00f3 ch\u1ed7 sai, b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 ra ch\u1ed7 sai \u0111\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00fang. \u0110i\u1ec1u g\u00ec Vua cho l\u00e0 sai m\u00e0 c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00fang, b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 ra ch\u1ed7 \u0111\u00fang \u0111\u1ec3 b\u1ecf \u0111i ch\u1ed7 sai. Nh\u1edd v\u1eady ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh \u1ed5n m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e1o tr\u1ed9n, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng tranh gi\u00e0nh. Nay C\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111i\u1ec1u g\u00ec Vua cho l\u00e0 \u0111\u00fang, C\u1ee9 c\u0169ng n\u00f3i \u0111\u00fang; \u0111i\u1ec1u g\u00ec Vua cho l\u00e0 sai, C\u1ee9 c\u0169ng n\u00f3i sai, gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc m\u00e0 h\u00f2a v\u00e0o n\u01b0\u1edbc, ai c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c?\" Nay c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u, khi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u00e0 khuy\u00ean can, c\u00f3 ai kh\u00e1c v\u1edbi L\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u C\u1ee9 kh\u00f4ng?<\/i><p>\n\n<p><i>V\u1ec7 qu\u00e2n n\u00f3i k\u1ebf s\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u00fang, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng thanh h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng nh\u01b0 m\u1ed9t. T\u1eed T\u01b0 n\u00f3i: \"Theo ta xem x\u00e9t n\u01b0\u1edbc V\u1ec7, \u0111\u00fang l\u00e0 Vua ch\u1eb3ng ra Vua, t\u00f4i ch\u1eb3ng ra t\u00f4i. Nh\u00e0 Vua t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, th\u00ec m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra. Vi\u1ec7c \u0111\u00fang m\u00e0 t\u1ef1 cho l\u00e0 \u0111\u00fang, c\u00f2n ng\u0103n c\u1ea3n m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u00e1i \u00e1c? Kh\u00f4ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u00fang sai, m\u00e0 vui khi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c khen m\u00ecnh, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ed1i t\u0103m h\u01a1n. Kh\u00f4ng suy x\u00e9t l\u1ebd ph\u1ea3i \u1edf \u0111\u00e2u, m\u00e0 n\u1ecbnh h\u00f3t \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c dung th\u00e2n, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec n\u1ecbnh b\u1ee3 h\u01a1n. Vua t\u1ed1i t\u0103m, t\u00f4i n\u1ecbnh h\u00f3t, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean d\u00e2n, d\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng theo. N\u1ebfu c\u1ee9 th\u1ebf m\u00e3i, n\u01b0\u1edbc s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec gi\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc n\u1eefa.\" T\u1eed T\u01b0 n\u00f3i v\u1edbi V\u1ec7 h\u1ea7u: \"Vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ng\u00e0i ng\u00e0y c\u00e0ng sai l\u1ea7m. Ng\u00e0i n\u00f3i ra t\u1ef1 cho l\u00e0 \u0111\u00fang, m\u00e0 khanh \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1eeda ch\u1eefa sai l\u1ea7m. Khanh \u0111\u1ea1i phu n\u00f3i ra t\u1ef1 cho l\u00e0 \u0111\u00fang, m\u00e0 s\u0129 th\u1ee9 kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1eeda ch\u1eefa sai l\u1ea7m. Vua t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 hi\u1ec1n, m\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng thanh khen l\u00e0 hi\u1ec1n. Khen l\u00e0 hi\u1ec1n th\u00ec thu\u1eadn theo m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac[footnote]Khen l\u00e0 hi\u1ec1n th\u00ec thu\u1eadn theo m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac, hai ch\u1eef 'khen l\u00e0 hi\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec ngh\u1ecbch l\u1ea1i m\u00e0 g\u1eb7p h\u1ecda. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 sinh ra?\"<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng ph\u00e9p m\u1edbi, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng thanh khen l\u00e0 hi\u1ec1n, c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh s\u1ef1 n\u01b0\u1edbc V\u1ec7? V\u00ec th\u1ebf s\u0129 \u0111\u1ea1i phu u\u1ea5t \u1ee9c b\u1ea5t b\u00ecnh, nh\u00ecn nh\u00e0 th\u1edf d\u00e0i m\u00e0 mi\u1ec7ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i. D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3i r\u00e9t ti\u1ec1u t\u1ee5y, o\u00e1n than kh\u00f3c l\u00f3c m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00eau ai. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf trung th\u00e0nh, l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt kh\u00f4ng th\u1ea5u \u0111\u1ebfn tr\u00ean, m\u00e0 n\u1ecbnh h\u00f3t che l\u1ea5p \u0111\u1ec3 th\u00e0nh vi\u1ec7c ri\u00eang. N\u1ebfu trung ng\u00f4n lui \u1ea9n, n\u1ecbnh th\u1ea7n \u0111\u1ea7y r\u1eaby, m\u00e0 mong tr\u0103m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n, b\u1ed1n d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c vui v\u1ebb, l\u1eddi ca t\u1ee5ng h\u00f2a h\u1ee3p, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f3 v\u1eady.<\/i><p>\n\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong ch\u00ednh s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 ra s\u00e1u \u0111i\u1ec1u l\u1edbn nh\u01b0 sau: M\u1ed9t l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ed9ng r\u00e3i ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1ecbu n\u1ee3 n\u1eb7ng, trong khi quan huy\u1ec7n ch\u1eb3ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec; hai l\u00e0 mi\u1ec5n d\u1ecbch cho h\u1ed9 gi\u00e0u, thu ti\u1ec1n h\u1ed9 ngh\u00e8o \u0111\u1ec3 nu\u00f4i nh\u1eefng k\u1ebb l\u00eau l\u1ed5ng; ba l\u00e0 l\u1eadp Ty th\u1ecb d\u1ecbch, tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi d\u00e2n ngh\u00e8o, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 l\u00e0m hao t\u00e1n c\u1ee7a c\u00f4ng; b\u1ed1n l\u00e0 trong n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a y\u00ean m\u00e0 \u0111\u00e3 g\u00e2y h\u1ea5n v\u1edbi b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt m\u1ea5t nhi\u1ec1u; n\u0103m l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p, d\u1ea1y d\u00f9ng v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ec3 l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u n\u00f4ng d\u00e2n; s\u00e1u l\u00e0 tin d\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb x\u1ea3o tr\u00e1, b\u1eeba b\u00e3i x\u00e2y d\u1ef1ng th\u1ee7y l\u1ee3i, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m ti\u1ec1n c\u1ee7a.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t nh\u01b0 g\u1ea1o mu\u1ed1i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 b\u1ec7 h\u1ea1 nghe. B\u1ecf vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u00f3i vi\u1ec7c nh\u1ecf, b\u1ecf vi\u1ec7c g\u1ea5p m\u00e0 n\u00f3i vi\u1ec7c ch\u1eadm, b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra can gi\u00e1n, trong l\u00f2ng l\u1ea1i xu n\u1ecbnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebb gian t\u00e0 nh\u1ea5t, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m v\u1eady. S\u00e1u \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i n\u00e0y, d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi sang h\u00e8n, ngu tr\u00ed \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i g\u1ea7n g\u0169i b\u1ec7 h\u1ea1, ng\u00e0y ng\u00e0y khen ng\u1ee3i ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi, trong l\u00f2ng c\u0169ng bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 mu\u1ed1n chi\u1ec1u \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1, xu n\u1ecbnh k\u1ebb c\u1ea7m quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u ph\u00fa qu\u00fd m\u00e0 th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t khi \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd kh\u00e1c \u0111i, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ed1n gi\u1ea5y m\u1ef1c n\u1eefa, k\u1ec3 l\u1ec3 l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m phi\u1ec1n b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng nghe theo b\u1ecdn n\u1ecbnh th\u1ea7n, \u0111\u1eebng chi\u1ec1u \u00fd k\u1ebb quy\u1ec1n th\u1ebf, h\u00e3y quy\u1ebft t\u00e2m b\u00e3i b\u1ecf, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u tr\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng cho b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i><p>\n\n<p><i>Trong s\u00e1u \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ti\u1ec1n thanh mi\u00eau v\u00e0 mi\u1ec5n d\u1ecbch g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1edbn. S\u1ee9c l\u1ef1c l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 d\u00e2n sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3; l\u00faa g\u1ea1o v\u00e0 v\u1ea3i l\u1ee5a l\u00e0 th\u1ee9 d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd c\u00e0y c\u1ea5y v\u00e0 tr\u1ed3ng d\u00e2u[footnote]'d\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote]. C\u00f2n ti\u1ec1n l\u00e0 th\u1ee9 do quan huy\u1ec7n \u0111\u00fac, d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd l\u00e0m.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc khi thi h\u00e0nh ph\u00e9p m\u1edbi, ti\u1ec1n trong d\u00e2n gian v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u00edt, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 bu\u00f4n l\u1edbn ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 m\u1edbi t\u00edch tr\u1eef, c\u00f2n nh\u1eefng n\u00f4ng d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1ea5t c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 chi\u1ebfm nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u l\u00faa g\u1ea1o, nh\u00e0 c\u1eeda khang trang, c\u00f3 tr\u00e2u c\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ai t\u00edch tr\u1eef h\u00e0ng v\u1ea1n ti\u1ec1n trong nh\u00e0. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u00ec qu\u1ea7n \u00e1o r\u00e1ch r\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 che th\u00e2n, c\u01a1m g\u1ea1o th\u00f4 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 no b\u1ee5ng, m\u00f9a thu tr\u00f4ng v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, m\u00f9a h\u00e8 tr\u00f4ng v\u00e0o m\u00f9a thu, ho\u1eb7c \u0111i c\u00e0y thu\u00ea, h\u00e1i l\u01b0\u1ee3m \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng[footnote]'h\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ea1o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda[\/footnote], th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u1eebng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a s\u1eed d\u1ee5ng d\u00e2n ch\u00fang[footnote]theo hai s\u00e1ch tr\u00ean, sau 'd\u00e2n' \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3'[\/footnote], \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd c\u00f3 m\u00e0 thu, vi\u1ec7c lao d\u1ecbch c\u1ee7a n\u00f4ng d\u00e2n ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p s\u1ee9c l\u1ef1c, thu\u1ebf ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00faa g\u1ea1o v\u00e0 v\u1ea3i l\u1ee5a. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, khi chi\u1ebfn tranh n\u1ed5 ra, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 thu\u1ebf b\u1eb1ng ti\u1ec1n, n\u00ean B\u1ea1ch C\u01b0 D\u1ecb ch\u00ea tr\u00e1ch r\u1eb1ng: \"Nh\u00e0 d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00fai \u0111\u1ed3ng.\" \u00dd n\u00f3i l\u00e0 b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng th\u1ee9 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3. Nay c\u00e1c c\u01a1 quan l\u00e0m lu\u1eadt l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee3 b\u00faa hay \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, t\u1eeb trong ra ngo\u00e0i, t\u1eeb s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1ed1i, ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u00f2i ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u00f4ng d\u00e2n g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, b\u00e1n r\u1ebb l\u00faa thu ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf, so v\u1edbi gi\u00e1 n\u0103m th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 khi gi\u1ea3m hai ph\u1ea7n ba, v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea5u h\u1ed9c, c\u00f3 khi t\u0103ng th\u00eam hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 mong b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00faa \u0111\u1ec3 b\u00e1n, quan l\u1ea1i v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u00f2i ti\u1ec1n, mu\u1ed1n b\u00e1n ru\u1ed9ng th\u00ec nh\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1n ru\u1ed9ng, mu\u1ed1n b\u00e1n nh\u00e0 th\u00ec nh\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1n nh\u00e0, mu\u1ed1n b\u00e1n tr\u00e2u th\u00ec nh\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1n tr\u00e2u. Kh\u00f4ng c\u00f2n ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 b\u00e1n, \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i ch\u1eb7t c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y t\u00e1o, th\u00e1o d\u1ee1 nh\u00e0 c\u1eeda b\u00e1n c\u1ee7i[footnote]'th\u00e1o d\u1ee1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'r\u1ea3i', c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda[\/footnote], ho\u1eb7c gi\u1ebft tr\u00e2u b\u00e1n th\u1ecbt, l\u1ea5y ti\u1ec1n n\u1ed9p thu\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t n\u0103m nh\u01b0 v\u1eady, n\u0103m sau bi\u1ebft l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 s\u1ed1ng? V\u00ec th\u1ebf, t\u1eeb khi thi h\u00e0nh ph\u00e9p m\u1edbi, n\u00f4ng d\u00e2n c\u00e0ng b\u1ecb h\u1ea1i n\u1eb7ng. N\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u00e3 m\u1ea5t vi\u1ec7c l\u00e0m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 \u0103n? Nay ti\u1ec1n c\u00e0ng n\u1eb7ng, v\u1eadt c\u00e0ng r\u1ebb, n\u0103m tuy \u0111\u00f3i k\u00e9m, l\u00faa g\u1ea1o kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u1eaft, nh\u01b0ng d\u00e2n c\u00e0ng th\u00eam kh\u1ed1n kh\u1ed5. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, h\u00e1 kh\u00f4ng n\u00ean suy ngh\u0129 m\u1ed9t ch\u00fat v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n sao? T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n.<\/i><p>\n\n<p><i>Ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u1eadn bi\u00ean \u1ea3i, ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p bi\u1ec3n, ph\u00eda nam v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Giang, Ho\u00e0i, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t Cung, Th\u1ee5c. T\u1eeb m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, m\u01b0a tuy\u1ebft r\u1ea5t \u00edt, gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc, su\u1ed1i khe th\u01b0\u1eddng kh\u00f4 c\u1ea1n, l\u00faa m\u1ea1ch kh\u00f4ng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t v\u1ecdng. Qu\u00e1 n\u1eeda m\u00f9a h\u1ea1, v\u1ee5 gieo tr\u1ed3ng m\u00f9a thu v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh, nh\u1eefng h\u1ed9 trung l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ph\u1ea3i h\u00e1i qu\u1ea3 c\u00e2y, nh\u1ed5 c\u1ecf \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i ng\u00e0y th\u00e1ng. N\u1ebfu t\u00ecnh h\u00ecnh n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i th\u00eam v\u00e0i th\u00e1ng n\u1eefa, s\u1ebd ra sao? Trong l\u00fac n\u00e0y, quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u1eabn th\u00fac \u00e9p thu ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, tr\u1ee3 d\u1ecbch, kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1eadm tr\u1ec5 ch\u00fat n\u00e0o, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp tr\u00f3i bu\u1ed9c, ch\u1ec9 s\u1ee3 kh\u00f4ng k\u1ecbp, khi\u1ebfn v\u1ee3 con d\u00e2n ch\u00fang ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, nh\u01b0 b\u1ecb n\u00e9m v\u00e0o l\u1eeda \u0111\u1ecf, k\u00eau kh\u00f3c k\u00eau tr\u1eddi, kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng s\u1ed1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n e r\u1eb1ng chim c\u00f9ng th\u00ec m\u1ed5, th\u00fa c\u00f9ng th\u00ec v\u1ed3, d\u00e2n c\u00f9ng kh\u1ed1n \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111\u1ed9 m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u1ee9u gi\u00fap, k\u1ebb y\u1ebfu s\u1ebd ch\u1ebft n\u01a1i \u0111\u1ed3ng hoang, k\u1ebb m\u1ea1nh s\u1ebd t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u! N\u1ebfu kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u00f4ng t\u00e2y nam b\u1eafc, b\u1ecdn ch\u00fang t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, ng\u00e0y c\u00e0ng lan r\u1ed9ng, tr\u00e0n ng\u1eadp n\u00fai r\u1eebng, gi\u00e0y x\u00e9o th\u00e0nh \u1ea5p, ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi b\u00e0n b\u1ea1c b\u00e3i b\u1ecf t\u00e2n ph\u00e1p, th\u00ec c\u00f3 \u00edch g\u00ec!<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 L\u1ee5c L\u00e2m, X\u00edch Mi, Ho\u00e0ng C\u00e2n, H\u1eafc S\u01a1n t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 ra? \u0110\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec thu\u1ebf m\u00e1, l\u1ea1i g\u1eb7p n\u1ea1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00f9ng kh\u1ed1n kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed1i lo cho t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, m\u00e0 tr\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eabn th\u1ea3n nhi\u00ean t\u1ef1 m\u00e3n, cho r\u1eb1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ea7n \u0111au l\u00f2ng nh\u1ee9c \u00f3c, ng\u00e0y qu\u00ean \u0103n, \u0111\u00eam qu\u00ean ng\u1ee7, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi c\u00e1i ch\u1ebft, mu\u1ed1n im l\u1eb7ng m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>Kinh D\u1ecbch qu\u1ebb Ph\u1ee5c, h\u00e0o S\u01a1 C\u1eedu n\u00f3i: \"Kh\u00f4ng xa m\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng h\u1ed1i h\u1eadn, r\u1ea5t t\u1ed1t l\u00e0nh.\" \u00dd n\u00f3i ph\u1ea1m sai l\u1ea7m m\u00e0 bi\u1ebft s\u1eeda \u0111\u1ed5i, d\u00f9 c\u00f3 h\u1ed1i h\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1edbn. H\u00e0o Th\u01b0\u1ee3ng L\u1ee5c n\u00f3i: \"L\u1ea1c l\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i, hung hi\u1ec3m, c\u00f3 tai h\u1ecda, d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. V\u00ec Vua n\u01b0\u1edbc \u1ea5y g\u1eb7p hung hi\u1ec3m, \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng th\u1ec3 chinh ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.\" \u00dd n\u00f3i l\u1ea1c l\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i, hung hi\u1ec3m, l\u1ea1i c\u00f3 tai h\u1ecda, \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00e0m Vua c\u00e0ng b\u1ea5t l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a T\u1ea7n M\u1ee5c C\u00f4ng thua tr\u1eadn Hi\u00eau, l\u00e0m b\u00e0i \u300aT\u1ea7n Th\u1ec7\u300b n\u00f3i: \"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c x\u01b0a, th\u00ec n\u00f3i ch\u01b0a theo \u00fd ta m\u00e0 ki\u00eang k\u1ef5. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c nay, t\u1ea1m coi l\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn. Tuy n\u00f3i v\u1eady, nh\u01b0ng v\u1eabn n\u00ean tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m.\" \u0110\u00f3 l\u00e0 h\u1ed1i h\u1eadn v\u00ec b\u1ecf xa m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 d\u1eb7n, d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf n\u00f4ng c\u1ea1n c\u1ee7a k\u1ebb kh\u00e9o n\u00f3i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t b\u1ea1i m\u00e0 ngh\u0129 c\u00e1ch s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ed7i l\u1ea7m, n\u00ean cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi r\u1eeda s\u1ea1ch m\u1ed1i nh\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc, l\u00e0m b\u00e1 ch\u1ee7 T\u00e2y Nhung. H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf chinh ph\u1ea1t t\u1ee9 di, Trung Qu\u1ed1c hao t\u1ed5n, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i, l\u1ea1i m\u1ea5t qu\u00e2n Nh\u1ecb S\u01b0, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111au x\u00f3t n\u00f3i: \"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ta \u0111\u01b0a th\u01b0 tr\u00f3i ng\u1ef1a cho th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, ng\u1ef1 s\u1eed, c\u00e1c quan nh\u1ecb thi\u00ean th\u1ea1ch, \u0111\u1ea1i phu, lang quan, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc xem, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0111\u1ecbch t\u1ef1 tr\u00f3i ng\u1ef1a c\u1ee7a m\u00ecnh, r\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed1t l\u00e0nh. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 \u1edf c\u00f4ng xa, th\u00e1i s\u1eed, th\u00e1i b\u1ed1c \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 t\u1ed1t. Nay k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u00e0 qu\u1ebb b\u00f3i \u0111\u1ec1u tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c.\" \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u1eadn ra s\u1ef1 n\u1ecbnh h\u00f3t c\u1ee7a c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 c\u00f4ng xa, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p kh\u00f4ng th\u00e0nh th\u1eadt, d\u1eabn \u0111\u1ebfn sai l\u1ea7m qu\u1ed1c s\u1ef1, trong l\u00f2ng h\u1ed1i h\u1eadn. V\u00ec v\u1eady c\u1ea5m c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o, ng\u1eebng thu thu\u1ebf b\u1eeba b\u00e3i, ch\u00fa tr\u1ecdng g\u1ed1c r\u1ec5, ch\u0103m lo n\u00f4ng nghi\u1ec7p, thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ea1i y\u00ean \u1ed5n.<\/i><p>\n\n<p><i>T\u1eeb khi qu\u1ed1c gia thi h\u00e0nh t\u00e2n ph\u00e1p, ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u c\u1ea7u nguy\u1ec7n trong l\u00f2ng, mong B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u00e1c ng\u1ed9, c\u1ee9u v\u00e3n nh\u1eefng sai l\u1ea7m, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n \u0111ang m\u1ec7t m\u1ecfi, nh\u01b0 mong m\u01b0a m\u00f3c t\u1eeb tr\u1eddi cao, ng\u00e0y qua ng\u00e0y, cho \u0111\u1ebfn nay. N\u1ebfu nay s\u1eeda \u0111\u1ed5i, v\u1eabn c\u00f2n k\u1ecbp c\u1ee9u v\u00e3n, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 qu\u00e1 l\u00e2u, s\u1ee9c d\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec7t qu\u1ec7, m\u1ed9t ng\u00e0y kia tan r\u00e3, r\u1ed3i m\u1edbi lo an \u0111\u1ecbnh, h\u00e1 ch\u1eb3ng kh\u00f3 sao?<\/i><p>\n\n<p><i>Tr\u1ed9m xem chi\u1ebfu th\u01b0 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, k\u00ednh s\u1ee3 thi\u00ean tai[footnote]Ch\u1eef 'D\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45, ph\u1ea7n '\u1ee8ng chi\u1ebfu ng\u00f4n tri\u1ec1u ch\u00ednh khuy\u1ebft th\u1ea5t' b\u1ed5 sung.[\/footnote], t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh s\u00e2u s\u1eafc, l\u1eddi l\u1ebd tha thi\u1ebft[footnote]Trong s\u00e1ch tr\u00ean, sau ch\u1eef 'thi\u1ebft' c\u00f3 th\u00eam 14 ch\u1eef: '\u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ed l\u00fd, l\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft sai l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u00e0...'[\/footnote], mu\u1ed1n c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i. N\u1ebfu ch\u1ec9 ghi th\u00e0nh v\u0103n su\u00f4ng, m\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i g\u00ec v\u1ec1 t\u00e2n ph\u00e1p, th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc n\u1ed3i c\u00e1 s\u1eafp ch\u00edn m\u00e0 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed1t l\u1eeda, s\u1ebd c\u00f3 \u00edch g\u00ec?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ecfa s\u00e1ng nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u1ea1nh m\u1ebd, xua \u0111u\u1ed5i k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ecb che l\u1ea5p, t\u1ef1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trung tr\u1ef1c l\u00e0m quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n, thu h\u1ed3i quy\u1ec1n uy v\u1ec1 tay m\u00ecnh. H\u00e3y ra chi\u1ebfu cho thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau n\u1eefa, nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 c\u00f2n trong d\u00e2n, t\u00ednh theo v\u1ed1n ban \u0111\u1ea7u, chia l\u00e0m nhi\u1ec1u n\u0103m thu n\u1ed9p, kh\u00f4ng thu l\u00e3i n\u1eefa. Ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft, vi\u1ec7c sai d\u1ecbch theo ph\u00e1p c\u0169. B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, nh\u1eefng v\u1eadt t\u00edch tr\u1eef, b\u00e1n theo gi\u00e1 mua ban \u0111\u1ea7u, nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 quan, c\u0169ng b\u1ecf l\u00e3i ch\u1ec9 thu v\u1ed1n. B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0m cho Trung Qu\u1ed1c y\u00ean \u1ed5n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chinh ph\u1ea1t t\u1ee9 di. B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111\u1ec3 d\u00e2n chuy\u00ean t\u00e2m l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y l\u1ee3i, giao cho ch\u00e2u huy\u1ec7n xem x\u00e9t, vi\u1ec7c n\u00e0o l\u1ee3i \u00edt h\u1ea1i nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, kh\u00ed h\u00f2a lan t\u1ecfa, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a. Nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t, a dua v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n, \u0111\u1ec1u nh\u1edd t\u00e2n ph\u00e1p m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0u sang, n\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u00e0 sai m\u00e0 b\u1ecf \u0111i, h\u1ecd nh\u01b0 c\u00e1 m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u1eaft s\u1ebd tranh gi\u00e0nh c\u1ed1 ch\u1ea5p kh\u00f4ng ch\u1ecbu thay \u0111\u1ed5i, mong B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn h\u1ecd.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m nghe r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec n\u1ea1n h\u1ea1n h\u00e1n, \u0111\u00e3 tr\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, b\u1ecf b\u1eefa, lo l\u1eafng \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111\u1ed9, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch, chi b\u1eb1ng b\u00e3i b\u1ecf s\u00e1u vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1eadp t\u1ee9c c\u00f3 \u0111\u1ee9c l\u1edbn lan r\u1ed9ng kh\u1eafp b\u1ed1n bi\u1ec3n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y kinh s\u01b0 tuy c\u00f3 m\u01b0a, nh\u01b0ng ngo\u00e0i khu v\u1ef1c kinh th\u00e0nh, h\u1ea1n h\u00e1n v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. B\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u1ea5y b\u1ed1n bi\u1ec3n l\u00e0m nh\u00e0, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t xa g\u1ea7n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 con \u0111\u1ecf c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, ng\u1ef1 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, d\u00f9ng b\u1eefa nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, v\u1eabn n\u00ean c\u1ea9n tr\u1ecdng lo l\u1eafng cho b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1edb v\u1ed9i t\u1ef1 an l\u00f2ng, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f2n tai h\u1ecda sau n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u00e2u v\u1ec1 m\u01b0a, th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u00e0m d\u1ecbu n\u1ed7i lo l\u1eafng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, m\u1ed9t t\u1ea5c th\u00ec n\u00f3i ba t\u1ea5c, ba t\u1ea5c th\u00ec n\u00f3i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng ph\u00e9p thanh mi\u00eau, n\u1ebfu thi\u00ean tai l\u00e0m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u0103m ph\u1ea7n th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng, nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 quan l\u1ea1i b\u1ea5t nh\u00e2n, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n ch\u00fang, ch\u1ec9 cho mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u01b0\u1edbi b\u1ed1n ph\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e1ng t\u1ed9i l\u1eafm.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u1edf ch\u1ed7 nh\u00e0n t\u1ea3n, n\u1ebfu tri\u1ec1u ch\u00ednh c\u00f3 ch\u00fat sai l\u1ea7m nh\u1ecf, th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1ef1 nghe, nay ng\u1ed3i nh\u00ecn d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec t\u00e2n ph\u00e1p nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ebd l\u00e0 n\u1ed7i lo l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, t\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m \u0111\u1ebfn nay, th\u1ea7n gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, s\u1ee3 r\u1eb1ng m\u1ed9t mai ch\u1ebft \u0111i, mang theo n\u1ed7i l\u00f2ng trung kh\u00f4ng tr\u1ecdn, \u00f4m h\u1eadn d\u01b0\u1edbi su\u1ed1i v\u00e0ng, n\u00ean li\u1ec1u ch\u1ebft m\u1ed9t l\u1ea7n n\u00f3i v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn b\u1ecf qua kh\u00f4ng tin[footnote] N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn b\u1ecf qua kh\u00f4ng tin, xem s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u ch\u00ednh, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'chi'.[\/footnote], \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i n\u1eefa.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Quang d\u00e2ng s\u1edb, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng ch\u00ednh x\u00e1c. X\u00e9t l\u1eddi s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00f9a h\u1ea1 \u0111\u00e3 qua n\u1eeda, \u1eaft l\u00e0 sau ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 4[footnote] Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 4, ch\u1eef 'ng\u00e0y' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'th\u00e1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote]. Nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y tr\u01b0\u1edbc khi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.)<\/i><p>\n\n<p>Tri Thanh ch\u00e2u \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng ph\u00e9p m\u1edbi l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u1ed3i. Ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ea1 m\u1ed9t t\u1edd chi\u1ebfu, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e9p m\u1edbi thi h\u00e0nh t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 hai tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf[footnote]c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ea1, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 70, ch\u1eef 'ti\u1ec7n' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'gi\u1ea3'.[\/footnote], th\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n s\u1ebd h\u00f2a h\u1ee3p v\u00e0 \u00fd tr\u1eddi s\u1ebd gi\u1ea3i t\u1ecfa.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u1ee9ng chi\u1ebfu, nh\u01b0ng nghe tin Hi\u1ec7p b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u r\u00fat lui, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0 m\u1ed9t hai ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng v\u0103n b\u1ea3n l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ecdn gian n\u1ecbnh ng\u00e0y ng\u00e0y gi\u1ea3 danh b\u1ecf th\u01b0 v\u00e0o h\u00f2m, xin gi\u1eef l\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, ki\u00ean tr\u00ec ph\u00e9p m\u1edbi, v\u00e0 xin tr\u1ecb t\u1ed9i Hi\u1ec7p v\u00ec t\u1ed9i cu\u1ed3ng v\u1ecdng.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1edb c\u1ee7a Quang \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, s\u1edb c\u1ee7a Ph\u1ee7 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, c\u00e1c s\u1edb kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ea5y. \u300aNg\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b c\u00f3 th\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9, nay t\u1ea1m ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Tri Giang Ninh ph\u1ee7. V\u1eabn ban chi\u1ebfu cho \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o theo nghi th\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1ecb ph\u1ee7, trong c\u00e1c bu\u1ed5i tri\u1ec1u h\u1ed9i l\u1edbn th\u00ec \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi h\u00e0ng Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1. <i>(An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u00edn b\u1eadc, ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 hai, T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 n\u00f3i, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i> Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 H\u00e0n Gi\u00e1ng gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169 l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed, sai C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n L\u01b0u H\u1eefu Ph\u01b0\u01a1ng mang chi\u1ebfu tri\u1ec7u Gi\u00e1ng v\u1ec1 kinh, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch l\u00e0m ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u00e1u n\u0103m.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, Vua h\u1ea7u h\u1ea1 Th\u00e1i h\u1eadu, c\u00f9ng v\u1edbi K\u1ef3 v\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o \u0111\u1ebfn cung Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi Vua: <i>\"Ta nghe d\u00e2n gian r\u1ea5t kh\u1ed5 v\u00ec ti\u1ec1n thanh mi\u00eau v\u00e0 tr\u1ee3 d\u1ecbch, sao kh\u00f4ng b\u00e3i b\u1ecf \u0111i?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u00e1p: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m kh\u1ed5 h\u1ecd.\"<\/i> Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch th\u1eadt c\u00f3 t\u00e0i h\u1ecdc, nh\u01b0ng k\u1ebb o\u00e1n h\u1eadn \u00f4ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nh\u00e0 Vua mu\u1ed1n b\u1ea3o to\u00e0n \u00f4ng, chi b\u1eb1ng t\u1ea1m \u0111\u01b0a \u00f4ng ra ngo\u00e0i, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau l\u1ea1i tri\u1ec7u v\u1ec1 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Trong c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u00f3 An Th\u1ea1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng ra g\u00e1nh v\u00e1c vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.\"<\/i> H\u1ea1o n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi c\u1ee7a Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 l\u1eddi ch\u00ed l\u00fd. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng suy ngh\u0129.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua gi\u1eadn d\u1eef n\u00f3i: <i>\"L\u00e0 ta l\u00e0m h\u1ecfng thi\u00ean h\u1ea1 sao? Ng\u01b0\u01a1i t\u1ef1 l\u00e0m \u0111i!\"<\/i> H\u1ea1o kh\u00f3c n\u00f3i: <i>\"Sao \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u1ebf?\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng vui m\u00e0 gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n, n\u00f3i l\u00e0 T\u01b0 M\u00e3 Quang ghi l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt, nh\u01b0ng B\u00e1 \u00d4n n\u00f3i: L\u00fac \u0111\u00f3 tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0i h\u00f4m, Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu[footnote] Hai ch\u1eef 'Th\u00e1i h\u1eadu' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 c\u1ee7a Thi\u1ec7u th\u1ecb m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote] n\u00f3i: <i>\"Th\u1eddi ti\u1ebft quang \u0111\u00e3ng, ng\u00e0y h\u00e0nh l\u1ec5 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh.\"<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u00fang v\u1eady.\"<\/i> Th\u00e1i ho\u00e0ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ta tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nghe d\u00e2n gian kh\u1ed5 c\u1ef1c, t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u00e1o l\u1ea1i, Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n d\u1ecbp x\u00e1 t\u1ed9i m\u00e0 thi h\u00e0nh, nay c\u0169ng n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nay kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c.\"<\/i> Th\u00e1i ho\u00e0ng l\u1ea1i khuy\u00ean Vua nh\u00e2n d\u1ecbp x\u00e1 t\u1ed9i m\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf ti\u1ec1n thanh mi\u00eau v\u00e0 tr\u1ee3 d\u1ecbch. X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 4 khi t\u1ebf \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i ho\u00e0ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 7 t\u1ebf \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng th\u00ec An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 r\u1eddi ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u1eeb th\u00e1ng 4 r\u1ed3i. L\u00fac n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 sai s\u00f3t, nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[55] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00e0ng t\u1ef1 ph\u1ee5, d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh. M\u1ed9t h\u00f4m, Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i kh\u00f3c l\u00f3c n\u00f3i v\u1edbi Vua v\u1ec1 nh\u1eefng b\u1ea5t ti\u1ec7n c\u1ee7a t\u00e2n ph\u00e1p, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m lo\u1ea1n thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i> Vua kh\u00f3c, lui v\u1ec1, ra l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1eaft gi\u1ea3m. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u1ed1 g\u1eafng gi\u1ea3i th\u00edch, vi\u1ec7c m\u1edbi th\u00f4i. G\u1eb7p l\u00fac h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, d\u00e2n ch\u00fang ly t\u00e1n, Vua lo l\u1eafng hi\u1ec7n r\u00f5 tr\u00ean n\u00e9t m\u1eb7t, m\u1ed7i khi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ec1u than th\u1edf \u0111au x\u00f3t, c\u00e0ng nghi ng\u1edd t\u00e2n ph\u00e1p b\u1ea5t ti\u1ec7n, mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng vui, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho. L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i sai \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ebfn h\u00f2m th\u01b0, m\u1ea1o danh d\u00e2ng th\u01b0 xin gi\u1eef l\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, ki\u00ean quy\u1ebft gi\u1eef t\u00e2n ph\u00e1p. <i>(M\u1ea1o danh d\u00e2ng th\u01b0 xin gi\u1eef l\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n sai Hu\u1ec7 Khanh, \u0111em chi\u1ebfu th\u01b0 d\u1ee5 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"Mu\u1ed1n cho khanh l\u00e0m quan ch\u1ee9c s\u01b0 ph\u00f3, \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0.\"<\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ki\u00ean quy\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua l\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"V\u1eeba nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1ee7a khanh, v\u00ec ngh\u0129a kh\u00f3 x\u1eed, mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn qu\u1eadn nh\u00e0n \u0111\u1ec3 ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Tr\u1eabm th\u1ea5u hi\u1ec3u \u00fd khanh, kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u1eddi khanh \u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u1eefa, \u0111\u00e3 h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ec9, b\u1ed5 khanh l\u00e0m Tri ch\u00e2u Giang Ninh[footnote]'B\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1ef1 t\u00edch h\u1ea1 s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ec3 khanh y\u00ean t\u00e2m ngh\u1ec9 ng\u01a1i, th\u1ecfa m\u00e3n nguy\u1ec7n v\u1ecdng. Tr\u1eabm th\u1ea5u hi\u1ec3u l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a khanh, \u0111\u1ebfn th\u1ebf l\u00e0 c\u00f9ng, khanh n\u00ean c\u00f3 c\u00e1ch b\u00e1o \u0111\u00e1p. Chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f2n \u0111\u00f3, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 th\u1ea5t h\u1ee9a, t\u1eeb \u0111\u00e2y h\u00e3y ung dung ra \u0111i.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"H\u00e0n Gi\u00e1ng tha thi\u1ebft mu\u1ed1n g\u1eb7p khanh m\u1ed9t l\u1ea7n, \u00fd l\u00e0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u mu\u1ed1n b\u00e0n b\u1ea1c, khanh h\u00e3y v\u00ec Tr\u1eabm n\u00f3i r\u00f5 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh nh\u00e2n t\u00ecnh ch\u00ednh s\u1ef1 hi\u1ec7n nay.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ti\u1ebfn c\u1eed H\u00e0n Gi\u00e1ng thay m\u00ecnh, v\u1eabn d\u00f9ng Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m ph\u00f3. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m, v\u1eabn tu\u00e2n th\u1ee7 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0 <i>\"Truy\u1ec1n ph\u00e1p sa m\u00f4n\"<\/i>, Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 <i>\"H\u1ed9 ph\u00e1p thi\u1ec7n th\u1ea7n\"<\/i>. <i>\"Truy\u1ec1n ph\u00e1p sa m\u00f4n\"<\/i>, <i>\"H\u1ed9 ph\u00e1p thi\u1ec7n th\u1ea7n\"<\/i>, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u00f4 Ki\u00ean m\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng t\u00f9y b\u00fat\u300b. L\u1ea1i \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y Hu\u1ec7 Khanh nh\u1eadn ch\u1ee9c, kinh s\u01b0 c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn v\u00e0 b\u1ee5i m\u00f9, \u0111\u1ea5t v\u00e0ng[footnote]'V\u00e0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ed5', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], che ph\u1ee7 chi\u1ebfu h\u01a1n m\u1ed9t t\u1ea5c. Hi\u1ec7p l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i s\u1eeda ch\u1eefa.)<\/i><\/p>\n\n<p>[56] H\u00f4m kh\u00e1c, Vua l\u1ea1i ban chi\u1ebfu vi\u1ebft tay cho An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>\"V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u nghe khanh t\u1eeb ch\u1ee9c, r\u1ea5t kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb gian l\u1eeba Thi\u1ec1u r\u1eb1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7nh b\u00e3i b\u1ecf Hi H\u00e0, d\u1eddi t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 tr\u1ecb \u1edf T\u1ea7n. Thi\u1ec1u c\u00e0ng lo l\u1eafng, Tr\u1eabm tuy \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch, nh\u01b0ng khanh n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t vi\u1ebft th\u01b0 an \u1ee7i \u00f4ng ta.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[57] H\u00e0 \u0110\u00f4ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u1ee7 T\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam Th\u1ecb trung, Ph\u00e1n H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[58] Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi ki\u00eam \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[59] Binh b\u1ed9 lang trung Tr\u1ea7n An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan. V\u00ec Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ea5y c\u00e1c gi\u00e1m ty \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, n\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00e1ch ch\u1ee9c, m\u00e0 An Th\u1ea1ch m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c ch\u01b0a l\u00e2u, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 quan l\u1ea1i t\u1ed1t x\u1ea5u, t\u00e2n ph\u00e1p n\u1edbi hay si\u1ebft, c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a bi\u1ebft h\u1ebft, l\u1ea1i x\u00e9t th\u1ea5y An Th\u1ea1ch c\u0169ng t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i vi\u00ean quan l\u1ea1i ph\u1ea1m l\u1ed7i[footnote]C\u0169ng t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i vi\u00ean quan l\u1ea1i ph\u1ea1m l\u1ed7i 'qu\u00e1 quan' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n ngh\u0129a s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[60] Chi\u1ebfu l\u1eadp ch\u00e2u Nguy\u00ean, l\u1ea5y th\u00e0nh m\u1edbi c\u1ee7a ch\u00e2u \u00dd l\u00e0m tr\u1ecb s\u1edf, huy\u1ec7n l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aNam Giang truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng ch\u00e2u \u00dd \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 ch\u00e2u Nguy\u00ean, huy\u1ec7n \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng[footnote]Huy\u1ec7n \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng: \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aD\u01b0 \u0111\u1ecba qu\u1ea3ng k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 28 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'l\u1ea5y \u0111\u1ea5t huy\u1ec7n \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng l\u1eadp huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng', c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 7. X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 7. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng gi\u00eang, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n th\u1ec9nh c\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00e2u, huy\u1ec7n, th\u00e0nh, tr\u1ea1i, n\u00ean tham kh\u1ea3o th\u00eam. \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ch\u00e2u Nguy\u00ean, qu\u1eadn \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, thu ph\u1ee5c 17 ch\u00e2u Ki\u1ec1m, Ho\u00e0nh, C\u1ed5, Hi\u1ec3n, T\u1ef1, H\u1ea1p, Trung Th\u1eafng, Ph\u00fa, Doanh, T\u00fa, Do\u00e3n, V\u00e2n, H\u1ee3p, Nga, T\u01b0\u1edfng, Ho\u1ea3ng, Ba, Tuy\u00ean[footnote]17 ch\u00e2u Ki\u1ec1m, Ho\u00e0nh, C\u1ed5, Hi\u1ec3n, T\u1ef1, H\u1ea1p, Trung Th\u1eafng, Ph\u00fa, Doanh, T\u00fa, Do\u00e3n, V\u00e2n, H\u1ee3p, Nga, T\u01b0\u1edfng, Ho\u1ea3ng, Ba, Tuy\u00ean: X\u00e9t: \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b d\u1eabn tr\u00ean ch\u00e9p gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ed1 ch\u00e2u l\u00e0 17, t\u00ean ch\u00e2u l\u00e0 18, kh\u00f4ng kh\u1edbp nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, \u300aMan di truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 16 ch\u00e2u, nh\u01b0ng t\u00ean ch\u00e2u kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng v\u1edbi ch\u1ed7 n\u00e0y. Nghi ng\u1edd nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 sai s\u00f3t. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1eef 'Tuy\u00ean', \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 88 ch\u00e9p l\u00e0 'Nghi'.[\/footnote], t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ef1, C\u1ea9m, T\u01b0\u1edfng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1eadp th\u00e0nh ch\u00e2u. Tr\u1ecb s\u1edf \u0111\u1eb7t t\u1ea1i L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng, qu\u1ea3n l\u00fd 3 huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng[footnote]Ch\u1eef 'qu\u1ea3n l\u00fd L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng' ba ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], Ma D\u01b0\u01a1ng, Ki\u1ec1m D\u01b0\u01a1ng. \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n ban \u0111\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00e2u Nguy\u00ean, c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u1ee5. L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6 v\u00e0 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o. L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 7 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u1ee5, ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9 n\u0103m n\u00e0y, \u0111em ph\u00e9p \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00e2u Nguy\u00ean giao cho L\u01b0u Di.)<\/i><\/p>\n\n<p>[61] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u00e1m S\u1edf Ch\u00e2u th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ch\u01b0\u01a1ng b\u1ecb tru\u1ea5t hai quan, l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ee9c, v\u00e0 x\u00e9t c\u00e1c quan l\u1ea1i vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, m\u1ec7nh quan tr\u00ecnh b\u00e0y \u00e1n t\u1ea5u l\u00ean. S\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00e3i thu b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho H\u00e0ng Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 xem x\u00e9t vi\u1ec7c vi ph\u1ea1m, cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa[footnote]cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 37-19 b\u1ed5 sung[\/footnote].\"<\/i> Do quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ec1 c\u1eed S\u1edf Ch\u00e2u th\u1ecb d\u1ecbch ty T\u01b0\u1edfng Chi K\u1ef3 t\u1ea5u r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ch\u01b0\u01a1ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, mua b\u00e1n h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, c\u00f9ng l\u00e0m gi\u1ea3 vi\u1ec7c trung gian mua b\u00e1n, l\u1eadp t\u00ean gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 mua, thu ti\u1ec1n l\u00e3i tr\u1eafng, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"can t\u1ee9c\"<\/i>; l\u1ea1i b\u1eaft th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i \u0111\u1ebfn qu\u1eadn kh\u00e1c, g\u00e2y nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u Vua ra l\u1ec7nh x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, sau l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng[footnote]sau l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng, ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote]: <i>\"C\u1ea3nh Ch\u01b0\u01a1ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ngay, \u0111\u1ee3i x\u00e9t t\u1ed9i, \u1eaft s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 \u00fd \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi l\u1eadp ph\u00e1p, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang hi\u1ec3u r\u00f5, kh\u00f4ng c\u00f2n o\u00e1n h\u1eadn, n\u00ean x\u1eed l\u00fd nhanh, \u0111\u1ec3 k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u00f3 ch\u1ed7 e d\u00e8.\"<\/i> B\u00e8n tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, sai Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9 s\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9, thay L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh.<\/p>\n<p>Hi\u1ebfu Khoan ph\u00e1n Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m, nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1, d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn gi\u00e1m, Hi\u1ebfu Khoan n\u00f3i Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y l\u00e0 thu\u1ed9c l\u1ea1i, kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n. Chi\u1ebfu cho Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y d\u00f9ng th\u00e2n tr\u1ea1ng. Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y sai con \u0111\u1ebfn gi\u00e1m xin gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1. Hi\u1ebfu Khoan cho r\u1eb1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn tr\u1ef1c ti\u1ebfp, b\u00e8n h\u1eb7c t\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3 m\u1ec7nh Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n ph\u00e1n Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m. \u0110\u00f4n ph\u00e1n gi\u00e1m, sau khi Hi\u1ebfu Khoan nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u00e0m s\u00e1t ph\u1ecfng m\u1ed9t ng\u00e0y. Vi\u1ec7c h\u1eb7c Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9. L\u1ea1i e r\u1eb1ng \u0110\u00f4n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi thay Hi\u1ebfu Khoan, sau c\u00f9ng \u0110\u00f4n x\u00e9t vi\u1ec7c T\u0103ng B\u1ed1.<\/p>\n\n<p>[63] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, ti\u1ec3u s\u1ee9 th\u1ea7n thi \u0111\u1ed7 kinh s\u00e1ch, lu\u1eadt l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i ngh\u0129a v\u00e0 ngh\u1ecb \u00e1n c\u00f9ng x\u1eed \u00e1n, b\u1eadc tr\u00ean mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, theo th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5, b\u1eadc trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5, b\u1eadc d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd v\u00e0 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c th\u00ec theo nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[64] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho H\u00e0n Gi\u00e1ng \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ee9 nh\u1ea5t t\u1ea1i \u0110\u00f4ng ph\u1ee7, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ee9 hai. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed t\u1ea1i \u0110\u00f4ng ph\u1ee7 v\u00e0 T\u00e2y ph\u1ee7 kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[65] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1eb7t kho ch\u1ee9a v\u1eadt li\u1ec7u qu\u00e2n kh\u00ed[footnote] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1eb7t kho ch\u1ee9a v\u1eadt li\u1ec7u qu\u00e2n kh\u00ed 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ngh\u1ec7', theo b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c quan ho\u1eb7c t\u00e0o quan ki\u00eam gi\u00e1m[footnote] ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c quan ho\u1eb7c t\u00e0o quan ki\u00eam gi\u00e1m 'T\u00e0o quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00e0o c\u00f4ng', theo b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], l\u1ea1i \u1ee7y th\u00f4ng ph\u00e1n ki\u1ec3m tra.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm khen ng\u1ee3i ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, ban \u01a1n cho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u00e0 truy\u1ec1n l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng. V\u00ec v\u1eady, Tr\u1eabm th\u1ee9c khuya d\u1eady s\u1edbm, \u0111\u00e3 t\u00e1m n\u0103m nay, xem x\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf, t\u1ea1o ra ph\u00e1p l\u1ec7nh, ban b\u1ed1 kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng[footnote] \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng 'c\u1ed5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'h\u1ee3p', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda.[\/footnote], tham kh\u1ea3o c\u00e1c k\u1ebf s\u00e1ch v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh theo \u00fd Tr\u1eabm. Hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5. Nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3, c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 tu\u00e2n th\u1ee7, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, t\u00f9y ti\u1ec7n thay \u0111\u1ed5i, ho\u1eb7c l\u1ea5y danh ngh\u0129a h\u00e0 kh\u1eafc, ho\u1eb7c cho r\u1eb1ng nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111\u00fang, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang c\u1ee7a Tr\u1eabm ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7. Tuy nhi\u00ean, Tr\u1eabm quy\u1ebft kh\u00f4ng v\u00ec quan l\u1ea1i vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 b\u1ecf ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i m\u01b0u t\u00ednh r\u1ed9ng r\u00e3i, x\u1eed l\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eefng k\u1ebb vi ph\u1ea1m. N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a \u1ed5n, xem x\u00e9t s\u1eeda \u0111\u1ed5i, mong \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng tu\u00e2n th\u1ee7, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd Tr\u1eabm. \u0110\u1eebng v\u00ec th\u00f3i quen c\u0169 m\u00e0 l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a Tr\u1eabm. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m kh\u00f4ng tu\u00e2n theo, t\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t kh\u00f4ng tha.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh lo r\u1eb1ng trong ngo\u00e0i v\u00ec V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00e2n ph\u00e1p kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u00e3 vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi kh\u1eafp c\u00e1c l\u1ed9 gi\u00e1m ty, qu\u1eadn th\u1ee7, b\u1ea3o h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean Vua ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u ch\u1eef <i>\"B\u1ea1ch\"<\/i> b\u1ecb thi\u1ebfu, b\u1ea3n Thi\u1ec7u H\u01b0ng theo \u0111\u00f3, n\u00ean t\u00ecm b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh, e r\u1eb1ng c\u00f2n c\u00f3 l\u1eddi kh\u00e1c. Nay ch\u1ec9 n\u00f3i <i>\"T\u00e2u l\u00ean Vua ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5[footnote] Nay ch\u1ec9 n\u00f3i t\u00e2u l\u00ean Vua ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5, hai ch\u1eef 'nay ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00fd v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]\"<\/i>, Chu s\u1eed b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n <i>\"lo r\u1eb1ng trong ngo\u00e0i\"<\/i> c\u1ee7a L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ch\u1eef, l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ghi r\u1eb1ng Vua v\u00ec c\u00e1c ph\u00e1p l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ra, quan l\u1ea1i thi h\u00e0nh nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai \u00fd, n\u00ean m\u1edbi ban chi\u1ebfu l\u00e0m r\u00f5. Thi\u00eam thi\u1ebfp n\u00f3i r\u1eb1ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Ki\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3n g\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu; c\u00f9ng v\u1edbi Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean b\u1ecf \u0111i. Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd, Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, Chu s\u1eed ri\u00eang v\u00ec Hu\u1ec7 Khanh m\u00e0 gi\u1ea5u \u0111i, nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[67] Vua ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c huy\u1ec7n trong ph\u1ee7 gi\u1edbi d\u00e2n thi\u1ebfu \u0103n, l\u1ec7nh cho quan ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m xem x\u00e9t c\u1ee5 th\u1ec3 vi\u1ec7c ch\u1ea9n t\u1ebf r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i ty th\u1ecb b\u1ea1c Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u1ed9t nhi\u00ean thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf n\u0103m hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 do ty th\u1ecb d\u1ecbch, khi\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng kh\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, n\u00ean xem x\u00e9t t\u00ecm hi\u1ec3u r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Giao Ch\u1ec9 l\u00e0 C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Phi\u1ec1n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda nam t\u00e2u r\u1eb1ng Vua n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh d\u1eabn h\u01a1n ba ngh\u00ecn qu\u00e2n c\u00f9ng v\u1ee3 con \u0111i thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n \u0111\u1ea1o, c\u00fai \u0111\u1ea7u quy ph\u1ee5c.\"<\/i> Vua ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi. <i>(K\u1ef7 m\u1edbi ghi th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u r\u1eb1ng th\u00e1ng \u0111\u00f3 Chi\u00eam Th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng Giao Ch\u1ec9, l\u00e0 sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>[69] Ty kinh l\u01b0\u1ee3c l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u, b\u00e3i b\u1ecf ch\u00edn m\u01b0\u01a1i h\u1ed9 thu\u1ebf gi\u1eef m\u01b0\u1eddi t\u00e1m tr\u1ea1m t\u1eeb qu\u00e2n T\u00fac Nhung \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Phu, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec sai d\u00f9ng cung ti\u1ec5n th\u1ee7. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[70] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac gi\u1ee5c k\u1ebft th\u00fac.\"<\/i> L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f9ng T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch, trong \u0111\u00f3 tuy c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1edbn v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt. Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n m\u1ec7nh, xin t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f3 c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra, xin l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 thu th\u1eadp to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ed3 s\u01a1, so s\u00e1nh t\u1eebng chi ti\u1ebft kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh r\u1eb1ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u1ec1u n\u1ed9p v\u1ec1 Trung th\u01b0. Hai ng\u00e0y sau, T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f9ng so s\u00e1nh s\u1ed1 ti\u1ec1n thu chi n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2 v\u00e0 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean. Th\u01b0\u1ee3ng lo l\u1eafng v\u00ec chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, l\u1ec7nh cho T\u0103ng B\u1ed1 g\u1eedi h\u1ed3 s\u01a1 v\u1ec1 Trung th\u01b0. L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e0ng kh\u00f4ng vui.<\/p>\n\n<p>[71] Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n Thuy\u1ebft th\u01b0, ki\u00eam Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m \u0110\u1ed3ng tu so\u1ea1n Kinh ngh\u0129a V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng. V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng v\u00ec b\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>[72] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c, mi\u1ec5n vi\u1ec7c v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n, cho ph\u00e9p \u0111i theo V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn Giang Ninh, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c tu so\u1ea1n Kinh ngh\u0129a.<\/p>\n\n<p>[73] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tu so\u1ea1n Kinh ngh\u0129a, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng \u0110\u1ec1 c\u1eed.<\/p>\n\n<p>[74] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ty N\u00f4ng t\u1ef1 g\u1eedi xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed9, quan ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u1ee9c khuy\u00ean d\u1ee5 c\u00e1c nh\u00e0 t\u00edch tr\u1eef g\u1ea1o cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o vay m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec3 b\u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng gi\u00e1, v\u00e0 c\u1eed quan ki\u1ec3m tra gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c b\u00e1n g\u1ea1o, giao cho c\u00e1c Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c gi\u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban cho qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u1ee5ng \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u, th\u1ee7 l\u0129nh n\u1ecf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u danh hi\u1ec7u <i>\"Trung Th\u1eafng Ngh\u0129a Qu\u00e2n\"<\/i>. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban 3.000 ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n th\u01b0\u1edfng ri\u00eang. Man D\u1ee5c T\u1ec9nh qu\u1ea5y r\u1ed1i bi\u00ean gi\u1edbi, qu\u00e2n n\u00e0y ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u0111\u1ebfn ch\u1ebft. Man \u0111\u1ee9ng b\u00ean kia su\u1ed1i n\u00f3i: <i>\"Ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00f9 o\u00e1n g\u00ec, sao ph\u1ea3i ra s\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i> Ngh\u0129a qu\u00e2n m\u1eafng l\u1ea1i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec kh\u00e1c.\"<\/i> D\u00f9ng t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c b\u1eafn gi\u1eb7c, ai tr\u00fang t\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u1ebft ngay. Gi\u1eb7c s\u1ee3 h\u00e3i n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a th\u1ee7 l\u0129nh n\u1ecf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[76] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd H\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, tri ch\u00e2u Nguy\u00ean Ch\u00e2u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a c\u00f3 kh\u00e1c nhau. \u0110\u00f3 l\u00e0 ghi c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c man Tr\u00fac Than, C\u1eedu Linh. L\u00fd H\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u1ed9 Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, h\u1ecfi vi\u1ec7c Ho\u00e0nh S\u01a1n, \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9[footnote] L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9, ch\u1eef 'L\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'Phu', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 350, \u300aL\u00fd H\u1ea1o truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, ch\u01b0a \u0111i, g\u1eb7p Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111i s\u00e1t ph\u1ecfng Kinh H\u1ed3, ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7n Ch\u00e2u Chu\u1ea9n b\u1ecb sai s\u1ee9. Khi vi\u1ec7c \u1edf \u00dd, H\u1ee3p \u0111\u00e3 y\u00ean, c\u00f4ng c\u1ee7a L\u00fd H\u1ea1o nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau l\u1ea1i th\u0103ng l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u00fd H\u1ea1o truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: N\u0103m th\u1ee9 7 l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 l\u1ed9 Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, nh\u1edd c\u00f4ng \u1edf Nam Giang \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eabn tri ch\u00e2u Nguy\u00ean Ch\u00e2u. L\u00fd H\u1ea1o c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u1ea1i l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 l\u1ed9 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i b\u00e0n c\u00f4ng c\u1ee7a L\u00fd H\u1ea1o, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, Hi H\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Trung th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c xong, Vua b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c mi\u1ec5n h\u00e0nh, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p lu\u1eadt ng\u00e0y nay, ch\u1ec9 c\u1ea7n khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n nh\u1eb9 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt t\u1ed1t. Nh\u01b0 vi\u1ec7c gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n, \u0111\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i t\u1ec7 \u0111\u00f3ng g\u00f3p n\u1eb7ng n\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. V\u1ea3 l\u1ea1i, nh\u1eefng v\u1eadt c\u1ed1ng ph\u1ee5ng trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u1ecf h\u1ebft, b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng n\u00ean th\u1ec3 theo \u00fd Tr\u1eabm, l\u1ea5y vi\u1ec7c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m l\u00f2ng.\"<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"B\u1ea3n \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p l\u00e0 v\u00ec y\u00eau d\u00e2n. Nh\u01b0ng trong c\u00e1ch thi h\u00e0nh, c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c chu to\u00e0n, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng tr\u00ed tu\u1ec7, thu th\u1eadp h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1i g\u00ec ti\u1ec7n l\u1ee3i th\u00ec thi h\u00e0nh, c\u00e1i g\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n l\u1ee3i th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ea1i s\u1eeda \u0111\u1ed5i, nh\u01b0 th\u1ebf thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[78] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ph\u00e1p \u0111\u1ed9 s\u00e1ng l\u1eadp ho\u1eb7c thay \u0111\u1ed5i, ph\u1ea3i ghi r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh lo\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 5, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u0169ng theo Trung th\u01b0 bi\u00ean so\u1ea1n. <i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, Ph\u1ea1m Thang, Luy\u1ec7n Hanh Ph\u1ee7 tu so\u1ea1n \u300aHi Ninh ch\u00ednh l\u1ee5c\u300b, t\u1ee9c l\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[79] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e1n ch\u1ecbu g\u1ea1o t\u1ebb, l\u1ec7nh cho Tam ty chuy\u1ec3n h\u1ebft s\u1ed1 g\u1ea1o \u0111\u00f3 sang H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[80] Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u00ecnh ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u00e2u: <i>\"\u0110i xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u \u00d4n, \u0110\u00e0i thu\u1ed9c Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 v\u1ec1 sau, c\u00e1c gi\u00e1m ty ch\u01b0a t\u1eebng tu\u1ea7n tra c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, vi\u1ec7c b\u1ecf b\u00ea kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3m tra. B\u1edfi v\u00ec c\u00e1c gi\u00e1m ty ch\u1ec9 \u1edf Chi\u1ebft T\u00e2y \u0111i l\u1ea1i b\u1eb1ng thuy\u1ec1n, v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i r\u1ed1i r\u1eafm, ch\u1ec9 huy kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng bi\u1ebft theo ai, d\u00e2n xa kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau oan, c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n th\u00ec kh\u1ed5 v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. Xin chia Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0111\u1ec1 c\u1eed quan g\u1ed3m s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh hai l\u1ed9: c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0ng, T\u00f4, H\u1ed3, Nhu\u1eadn, Th\u01b0\u1eddng, T\u00fa, M\u1ee5c g\u1ed3m b\u1ea3y ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u00e0m Chi\u1ebft T\u00e2y l\u1ed9[footnote]C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0ng, T\u00f4, H\u1ed3, Nhu\u1eadn, Th\u01b0\u1eddng, T\u00fa, M\u1ee5c g\u1ed3m b\u1ea3y ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u00e0m Chi\u1ebft T\u00e2y l\u1ed9, ch\u1eef 'l\u00e0m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 77 v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ebf b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1eb7t chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf Nhu\u1eadn Ch\u00e2u; c\u00e1c ch\u00e2u Vi\u1ec7t, Minh, V\u1ee5, \u00d4n, \u0110\u00e0i, C\u00f9, X\u1eed g\u1ed3m b\u1ea3y ch\u00e2u l\u00e0m Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng l\u1ed9, \u0111\u1eb7t chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf \u00d4n Ch\u00e2u.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Chu b\u1ecf \u0111i b\u1ea3n M\u1eb7c, n\u00f3i r\u1eb1ng: v\u1eeba xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9 xem x\u00e9t, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 9 m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu chia l\u1ed9, n\u00ean h\u1ee3p v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 9. X\u00e9t chi\u1ebfu ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 7 ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i kh\u00f4ng chia l\u1ed9 n\u1eefa, th\u00ec ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4 n\u0103m \u0111\u00f3 ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0111\u00e3 theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Th\u1ea9m Qu\u00e1t. B\u1ea3n Chu x\u00e9t kh\u00f4ng k\u1ef9, v\u1ed9i b\u1ecf \u0111i b\u1ea3n M\u1eb7c. Nay theo b\u1ea3n M\u1eb7c, v\u1eabn ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ng\u00e0y th\u00e1ng. Nh\u01b0ng b\u1ea3n M\u1eb7c v\u1eeba ch\u00e9p l\u1eddi Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u1edf \u0111\u00e2y, l\u1ea1i ch\u00e9p l\u1ea1i v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 9 ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, c\u0169ng l\u00e0 sai. Nay ch\u1ec9 ch\u00e9p chi ti\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y, b\u1ecf \u0111i ch\u1ed7 kia. B\u1ea3n m\u1edbi x\u00e9t kh\u00e1c, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5, ch\u1ec9 theo b\u1ea3n Chu, th\u1eadt l\u00e0 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, t\u00e2n quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Du Sung l\u00e0m ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[82] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0m H\u00e0 \u00c2m li\u1ec5n v\u1eadn, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung V\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, Ngu b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Kinh T\u00e2y b\u00e0i ng\u1ea1n ty V\u0103n Ng\u1ea1n Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch hai n\u0103m. V\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"H\u00f4m qua V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec t\u00edch t\u1ee5 b\u0103ng l\u00e0m v\u1ee1 \u0111\u00ea, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng khen th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng th\u1ea7n v\u1eabn cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u1ed5n. M\u1ed7i n\u0103m tuy gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hai tr\u0103m v\u1ea1n c\u00e2y lau s\u1eady, nh\u01b0ng t\u1eeb c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn T\u1ee9 ch\u00e2u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n phu c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt, n\u1ebfu m\u1ed9t \u0111\u00eam l\u1ea1nh gi\u00e1, b\u0103ng t\u00edch t\u1ee5 nhi\u1ec1u, l\u00e0m sao thi c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u00f3ng c\u1eeda mu\u1ed9n v\u00e0 m\u1edf s\u1edbm, c\u00f3 v\u1ebb c\u0169ng ti\u1ec7n l\u1ee3i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n, n\u1ebfu th\u00e0nh c\u00f4ng, vi\u1ec7c l\u00e0m s\u1ea1ch s\u00f4ng Bi\u1ec7n s\u1ebd l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch mu\u00f4n \u0111\u1eddi.\"<\/i> <i>(V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n\n<p>[83] Chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m Ph\u1ea1m T\u1eed K\u1ef3, H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. V\u00ec Tam ty kh\u1ea3o h\u1ea1ch th\u1ea5y T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m \u0111\u00e3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c 29 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u1eadt li\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[84] Chi\u1ebfu cho Tr\u1ea7n ch\u00e2u Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan Ph\u00fa M\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang. Ph\u00fa M\u00f4ng \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e1i, ch\u00e2u Th\u00e1i tu s\u1eeda ru\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc, \u1edf l\u1ea1i nh\u00e0 d\u00e2n, nh\u00e0 d\u00e2n b\u1ecb ch\u00e1y, \u00f4ng ch\u1ebft ch\u00e1y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[85] Chi\u1ebfu cho mua mu\u1ed1i v\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1m quan, tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng mu\u1ed1i[footnote]tr\u01b0\u1eddng mu\u1ed1i, ch\u1eef 'th\u1ea3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ed9i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda[\/footnote] \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p kh\u00f4ng c\u1ea7n tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n khi t\u1ea5u c\u1eed. Theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn ty. C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ng\u1eafn h\u1ea1n, ngo\u1ea1i tr\u1eeb vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u00e1c c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn quan tr\u1ecdng v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ng\u1eafn h\u1ea1n.<\/p>\n\n<p>[86] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb thi\u00ean tai, thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf v\u00e0 thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n thu.<\/p>\n\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u00e0 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tranh lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi, nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u1eed H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111i s\u1ee9. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n ch\u1ee9ng c\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u1ec3 Ch\u1ea9n mang \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u00ecnh, mong r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc s\u1ebd hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ea9n h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba l\u00fd \u0111\u00e3 ki\u1ec3m tra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 \u0111i. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, h\u00e3y n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng t\u1eeb khi hai n\u01b0\u1edbc th\u00f4ng h\u1ea3o, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng tranh ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00ec l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, mong mu\u1ed1n truy\u1ec1n l\u1ea1i cho con ch\u00e1u, l\u00e2u d\u00e0i v\u00f4 c\u00f9ng. Nh\u01b0 qu\u00e1n d\u1ecbch B\u1ea1ch C\u00e2u, v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3 hai n\u01b0\u1edbc qua l\u1ea1i, t\u00f9y nghi x\u00e2y th\u00eam nh\u00e0 c\u1eeda v\u00e0 l\u1eafp \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1eddng. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i, \u0111\u00e3 cho ph\u00e1 d\u1ee1. Th\u00e0nh c\u1ed5 H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u1ed5 n\u00e1t, nguy\u00ean li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng \u01b0\u1edbc t\u00ednh h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m nay ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9ng v\u00e0i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i x\u00e2y m\u1edbi, kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, c\u0169ng \u0111\u00e3 ng\u1eebng s\u1eeda ch\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u00e1i \u00fd, \u0111\u00e3 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi quan ch\u1ee9c do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1eed \u0111\u1ebfn. Nh\u01b0ng e r\u1eb1ng quan ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c theo l\u1ebd ph\u1ea3i, c\u1ee9 kh\u0103ng kh\u0103ng tranh chi\u1ebfm, l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i l\u1ec5 ngh\u0129a h\u00f2a h\u1ea3o m\u00e0 hai n\u01b0\u1edbc \u0111ang g\u00ecn gi\u1eef. Nh\u01b0 khu v\u1ef1c trang tr\u1ea1i T\u00f4 Tr\u1ef1c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hai b\u00ean \u0111\u00e3 c\u1eed quan ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t, ph\u00e2n gi\u1edbi r\u00f5 r\u00e0ng. Ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, l\u1ea1i mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, hai n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u1ea7n gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, n\u1ebfu c\u1ee9 xoay chuy\u1ec3n nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9? D\u00f9 \u0111\u00e3 \u1ee7y th\u00e1c cho quan ch\u1ee9c \u0111i th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5, n\u00ean c\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. \u0110\u1ea1i \u00fd nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e3y \u0111\u1ec3 Ch\u1ea9n t\u00f9y nghi \u1ee9ng \u0111\u00e1p.\"<\/i><\/p>\n<p>Ch\u1ea9n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3, ch\u1ec9 c\u00f9ng v\u1edbi L\u00fd T\u01b0\u01a1ng Hi, \u00c1p y\u1ebfn phi\u00ean t\u01b0\u1edbng, trao \u0111\u1ed5i s\u01a1 qua r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1[footnote]Ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' trong 'L\u00fd T\u01b0\u01a1ng Hi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b c\u1ee7a M\u1eadt vi\u1ec7n, th\u00e1ng 6 \u0110\u1ea1i Trung ch\u1ecbu tang cha, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 9 m\u1edbi th\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[88] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee3 c\u1ecf ngo\u00e0i th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ecb trong n\u1ed9i b\u1ea3o gi\u00e1p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u00f4 b\u1ea3o c\u1ee7a c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3. N\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t \u0111\u00f4 b\u1ea3o, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p s\u01b0\u01a1ng ngu h\u1eadu v\u00e0 tr\u1ea5n t\u01b0\u1edbng ki\u00eam qu\u1ea3n. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[89] Ty S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 T\u1eed Qu\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c huy\u1ec7n Giang An v\u00e0 H\u1ee3p Giang thu\u1ed9c ch\u00e2u L\u01b0 n\u1eb1m s\u00e2u trong v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed, vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Di v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n nhi\u1ec1u, xin t\u1eeb nay tri huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 khen th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 th\u00f4ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u Nhung v\u00e0 L\u01b0. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tri huy\u1ec7n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai, sau khi nh\u1eadm ch\u1ee9c ba n\u0103m, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[90] L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Huy\u1ec7n Thanh Th\u1ea1ch thu\u1ed9c ch\u00e2u To\u1ea1i v\u00e0 huy\u1ec7n X\u00edch Th\u1ee7y thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u1ee3p, m\u1ed7i n\u01a1i c\u00f3 h\u01a1n ba ngh\u00ecn h\u1ed9 ch\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf th\u00e0nh tr\u1ea5n, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ea5y ti\u1ec7n, xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i l\u00e0m huy\u1ec7n.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c quan vi\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tham gia quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[91] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tam ty thi\u1ebft l\u1eadp th\u00eam c\u00e1c ch\u1ee3 b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c c\u1eeda ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a th\u00e0nh m\u1edbi, \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 b\u00e1n l\u1ebb cho d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 l\u1ec7nh gi\u1ea3m gi\u00e1 m\u1ed7i \u0111\u1ea5u so v\u1edbi trong th\u00e0nh n\u0103m \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n\n<p>[92] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u1ec7p d\u01b0 T\u1ed1ng th\u1ecb, nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, ban cho th\u00e2n thu\u1ed9c ba \u0111\u1ea1o h\u00e0 b\u00ed, t\u1eeb nay l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[93] Chia Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 th\u00e0nh hai l\u1ed9 \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y: L\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u Thanh, Truy, Duy, Lai, \u0110\u0103ng, M\u1eadt, Nghi, T\u1eeb v\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m l\u1ed9 \u0110\u00f4ng; c\u00e1c ch\u00e2u V\u1eadn, Duy\u1ec5n, T\u1ec1, B\u1ed9c, T\u00e0o, T\u1ebf, \u0110\u01a1n v\u00e0 Nam Kinh l\u00e0m l\u1ed9 T\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c xin chia l\u00e0m hai l\u1ed9, t\u00e0i ph\u00fa v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng d\u1ee5ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i. \u0110\u1ebfn nay, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gi\u00e1m ty Kinh \u0110\u00f4ng xem x\u00e9t, theo nh\u01b0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Nhu\u1eadn Ph\u1ee7. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 t\u00e1m l\u00e0 sai, v\u00ec vi\u1ec7c chia Kinh T\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m th\u1ee9 n\u0103m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, quy\u1ec1n Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0 Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u00ean Vu S\u01b0 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u1ec3 ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao gi\u1eef th\u00e0nh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u1eeba C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ed9c Chinh c\u00f3 v\u00e0i ngh\u00ecn qu\u00e2n \u1edf \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch th\u00e0nh, s\u1eafp \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, xin \u0111\u00f3n h\u1ecd \u1edf b\u1edd s\u00f4ng.\"<\/i> T\u01b0 L\u1eadp tin l\u1eddi, cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n d\u1eabn k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7 \u0111i \u0111\u00e1nh \u00fap. S\u01b0 Trung bi\u1ebft l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf, khuy\u00ean T\u01b0 L\u1eadp \u0111\u1eebng \u0111i, nh\u01b0ng T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng nghe, c\u1ee9 ti\u1ebfn qu\u00e2n. S\u01b0 Trung li\u1ec1n chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed3 ph\u00f2ng th\u1ee7. T\u01b0 L\u1eadp th\u1ea5t b\u1ea1i, Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng b\u00e8n v\u00e2y H\u00e0 Ch\u00e2u, nh\u01b0ng S\u01b0 Trung cu\u1ed1i c\u00f9ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam 300 t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u00e1c quan kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh, gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed nh\u00e0 Chu ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 5 l\u1ea1i ch\u00e9p: Ban cho Tri H\u00e0 Ch\u00e2u Ti\u00ean Vu S\u01b0 Trung 300 t\u1ea5m l\u1ee5a, Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u00fd S\u01a1n Ph\u1ee7 gi\u1ea3m 3 n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, c\u00e1c quan kh\u00e1c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a kh\u00e1c nhau. S\u01b0 Trung l\u00e0m Tri H\u00e0 Ch\u00e2u, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p. X\u00e9t ng\u00e0y m\u00f9ng 7 th\u00e1ng 4, \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Mi\u00eau Th\u1ee5 l\u00e0m Tri H\u00e0 Ch\u00e2u, kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1i giao cho S\u01b0 Trung, e r\u1eb1ng S\u1eed nh\u00e0 Chu sai, nay kh\u00f4ng theo. T\u01b0 L\u1eadp tin gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c M\u1ed9c Chinh, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[95] \u0110\u1eb7t Nam S\u01a1n b\u1ea3o v\u00e0 Th\u00f4ng H\u1ed9i quan \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[96] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Tam ban Sai s\u1ee9, T\u00e1 sai v\u00e0 \u0110i\u1ec7n th\u1ecb[footnote]Tam ban Sai s\u1ee9, T\u00e1 sai v\u00e0 \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, ch\u1eef 'v\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u0103ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]ph\u1ea1m t\u1ed9i, sau khi x\u00e9t x\u1eed xong, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1ea1i, ph\u1ea3i n\u1ed9p t\u1edd tuy\u00ean tr\u00e1t ph\u00ea, ghi r\u00f5 t\u1ed9i danh; n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb tr\u1eeb danh ho\u1eb7c v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1ea1i, th\u00ec t\u01b0\u1edbc b\u1ecf m\u1ecdi ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf Ho\u00e0i Nam l\u1ed9 thi h\u00e0nh ph\u00e1p m\u1edbi, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, ti\u1ec1n d\u1ecbch th\u00ec h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi n\u1eb7ng qu\u00e1, th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ch\u1ec9 lo ph\u00e1t nhi\u1ec1u, l\u1ea1i kh\u00f4ng ra b\u1ea3ng k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, c\u00f3 n\u01a1i d\u00f9ng c\u1ea5p b\u1eadc \u0111\u1ec3 thu ti\u1ec1n d\u00e2n, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. L\u1ec7nh cho Gi\u00e1m ty b\u1ea3n l\u1ed9 nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, x\u1eed l\u00fd r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[98] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan gi\u00e1m \u1edf Ty th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 t\u1ea1i S\u1edf Ch\u00e2u vi ph\u00e1p, nghe n\u00f3i T\u01b0\u1edfng Chi K\u1ef3 \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1eeb l\u00e2u, c\u0169ng t\u1eebng c\u00f3 d\u00e2n ch\u00fang k\u00eau t\u1ed1, nh\u01b0ng Chi K\u1ef3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u00e9t x\u1eed, n\u00ean c\u0169ng xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> G\u1eb7p l\u00fac Chi K\u1ef3 ph\u1ea3i v\u1ec1 ch\u1ecbu tang. Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Chi K\u1ef3 \u0111\u00e3 t\u00e2u vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ch\u01b0\u01a1ng, \u1edf \u0111\u00e2y n\u00f3i kh\u00f4ng x\u00e9t x\u1eed, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. <i>(S\u1eed nh\u00e0 Chu \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[99] Quan s\u00e1t s\u1ee9 M\u1eadt Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m m\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[100] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, L\u00fd Hi\u1ebfn t\u00e2u r\u1eb1ng M\u1ed9c Chinh \u0111\u00e3 ra h\u00e0ng, c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"M\u1ed9c Chinh c\u00f9ng m\u1eb9, v\u1ee3, con, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, L\u00fd Hi\u1ebfn \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, do T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n \u00e1p gi\u1ea3i, c\u1ea5p ti\u1ec1n h\u1eadu h\u0129nh, l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng cung c\u1ea5p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.\"<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ebfn H\u01b0ng B\u00ecnh, nghe tin C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp thua tr\u1eadn, v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf Hi Ch\u00e2u. Hi Ch\u00e2u \u0111ang ph\u00f2ng th\u1ee7, Thi\u1ec1u ra l\u1ec7nh d\u1ee1 b\u1ecf[footnote]'Tri\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00e1t', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Tuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c hai v\u1ea1n qu\u00e2n, b\u00e0n k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u1ebfn qu\u00e2n, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n ti\u1ebfn v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u, Thi\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c v\u00e2y H\u00e0 Ch\u00e2u l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7n binh b\u00ean ngo\u00e0i. Nay bi\u1ebft qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn, \u1eaft s\u1ebd mai ph\u1ee5c \u0111\u1ee3i ta. H\u01a1n n\u1eefa, ch\u00fang m\u1edbi th\u1eafng, kh\u00ed th\u1ebf \u0111ang h\u0103ng, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u ngay, chi b\u1eb1ng \u0111\u00e1nh b\u1ea5t ng\u1edd v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u00fang d\u1ef1a d\u1eabm. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e1nh v\u00e0o ch\u1ed7 hi\u1ec3m y\u1ebfu, t\u1ea1o th\u1ebf b\u1ea5t l\u1ee3i cho \u0111\u1ecbch, th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u00fang s\u1ebd tan.\"<\/i> B\u00e8n \u0111em qu\u00e2n th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Thao, sai V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i t\u1ed9c Ng\u1ea1ch L\u1eb7c C\u1ea9m \u1edf k\u1ebft h\u00e0 xuy\u00ean, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng sang n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u. Thi\u1ec1u ti\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ninh H\u00e0 tr\u1ea1i, chia qu\u00e2n v\u00e0o Nam S\u01a1n, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i c\u00e1c t\u1ed9c B\u1ed1 S\u1ea5m Ba L\u1eb7c, l\u1ea1i ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u. Gi\u1eb7c bi\u1ebft vi\u1ec7n binh \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t, l\u1ea1i s\u1ee3 b\u1ecb ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 Nam S\u01a1n, b\u00e8n r\u00fat tr\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ea1y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Thi\u1ec1u sai c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n d\u1ecdc Nam S\u01a1n \u0111\u1ed1t tr\u1ea1i, ch\u00e9m h\u01a1n ba tr\u0103m \u0111\u1ea7u, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn H\u00e0 Ch\u00e2u. Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng t\u00e0n qu\u00e2n gi\u1eef ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch, c\u00e1c t\u1ed9c Ch\u01b0\u1edbc Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc[footnote]Ch\u01b0\u1edbc Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc, \u1edf tr\u00ean hai ch\u1ed7 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u01b0\u1edbc Gia Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc'.[\/footnote], c\u00e1ch H\u00e0 Ch\u00e2u h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 4, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, qu\u00e2n t\u1eeb L\u01b0 Tinh C\u1ed1c \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u ti\u1ebfn ra ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Ng\u00e2n Xuy\u00ean, ph\u00e1 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3n gi\u1eb7c, \u0111\u1ed1t h\u01a1n b\u1ea3y ngh\u00ecn tr\u1ea1i, ch\u00e9m h\u01a1n hai ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng H\u00e0, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn Nam S\u01a1n, l\u1ea1i ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u. L\u1ea1i sai t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n v\u00e0o th\u00e0nh \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch, ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ti\u1ebfn \u0111\u1eafp th\u00e0nh A N\u1ea1p, tr\u01b0\u1edbc sau ch\u00e9m h\u01a1n b\u1ea3y ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ed1t hai v\u1ea1n tr\u1ea1i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n t\u00e1m v\u1ea1n con tr\u00e2u d\u00ea. M\u1ed9c Chinh d\u1eabn h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n xin h\u00e0ng. V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00e3 sai C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Ma T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u00e1p gi\u1ea3i M\u1ed9c Chinh v\u1ec1 kinh, v\u00e0 sai con trai mang bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Qu\u00e2n c\u1ee7a T\u01b0 L\u1eadp b\u1ecb thua, th\u1ebf gi\u1eb7c l\u1ea1i m\u1ea1nh l\u00ean, m\u00e0 kinh s\u01b0 li\u00ean ti\u1ebfp g\u1eb7p gi\u00f3 b\u1ee5i v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n n\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y b\u1ecf \u0111\u1ea5t H\u00e0 Ho\u00e0ng, Vua c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 lo l\u1eafng kh\u00f4ng y\u00ean, nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Hi Ch\u00e2u, c\u1ea9n tr\u1ecdng kh\u00f4ng n\u00ean xu\u1ea5t qu\u00e2n. L\u1ea1i d\u1ee5 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5, l\u1ec7nh cho r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef L\u00e2m Giang. \u0110\u1ebfn khi b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn, Vua r\u1ea5t m\u1eebng, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i r\u1eb1ng: <i>\"T\u01b0\u1edbng \u1edf ngo\u00e0i qu\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n theo m\u1ec7nh Vua, vi\u1ec7c ti\u1ebfn qu\u00e2n Ninh H\u00e0, khanh \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u00fang.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n, Mi\u00eau Th\u1ee5, Di\u00eau H\u1ee7y \u0111\u1ec1u n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh th\u00e0nh N\u1ea1p M\u1ed9c T\u00e1t L\u1eb7c T\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e0nh N\u1ea1p M\u1ed9c T\u00e1t L\u1eb7c T\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u? Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00f3i, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam. Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 4, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Mi\u00eau Th\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0 Ch\u00e2u, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p k\u00e8m theo s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u00e0nh N\u1ea1p M\u1ed9c T\u00e1t L\u1eb7c T\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[101] \u0110\u1eb7t b\u1ea3o C\u1ed1c T\u00e0ng \u1edf ch\u00e2u D\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[102] Li\u00eau ch\u1ee7 sai Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ed3ng trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ti\u00eau T\u1ed1, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau sai Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u00eau T\u1ed1 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>Vua ph\u00ea: <i>\"T\u1eeb khi kh\u00f4i ph\u1ee5c Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u1ebfn nay, vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 c\u1ef1c. Nay M\u1ed9c Chinh \u0111\u00e3 h\u00e0ng, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 y\u00ean, n\u00ean ban \u00e2n x\u00e1 ri\u00eang cho l\u1ed9 n\u00e0y.\"<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh t\u1ea1i kinh, xin cho c\u00e1c quan nguy\u00ean t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh gi\u1ea3m m\u1ed9t v\u1ea1n quan cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3, v\u00e0 mi\u1ec5n ti\u1ec1n th\u1ecb l\u1ec7 d\u01b0\u1edbi 20 quan t\u1ea1i kinh. \u1ede Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 n\u0103m nay b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n kho\u1ea3ng 5 ph\u1ea7n, nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 quan v\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i do x\u00e2m chi\u1ebfm, xin t\u1ea1m ng\u1eebng thu. \u1ede c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai ch\u01b0a x\u1eed \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1, xin giao cho Gi\u00e1m ty ch\u1ecdn quan x\u1eed l\u00fd, nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u1eb9 d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng cho chu\u1ed9c t\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3 th\u00ec tha. Khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c nh\u00e0 t\u00edch tr\u1eef cho vay ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, d\u00f9 c\u00f3 l\u00e3i, khi m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t quan s\u1ebd thu l\u1ea1i. Nh\u1eefng n\u01a1i d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u0111\u1ebfn, xin t\u00ednh to\u00e1n c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ea7n l\u00e0m, c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, n\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb nh\u1ecf, \u1ed1m \u0111au th\u00ec theo l\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi \u0103n xin. \u1ede c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh kinh \u0111\u00f4 gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n nh\u1ecf nh\u01b0 tre, g\u1ed7, lau s\u1eady, l\u00f4ng c\u1eebu, n\u1ebfu thu\u1ebf d\u01b0\u1edbi 30 quan xin t\u1ea1m mi\u1ec5n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[2] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai, t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c bi\u00ean ch\u1ebf b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c ph\u1ea3i huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n, m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t s\u1ebd t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Vua v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, lo l\u1eafng hi\u1ec7n r\u00f5 tr\u00ean n\u00e9t m\u1eb7t, m\u1ed7i khi c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng l\u1ea7n n\u00e0o kh\u00f4ng th\u1edf d\u00e0i \u0111au x\u00f3t, mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft vi\u1ec7c b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ea1n h\u00e1n l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng, ngay c\u1ea3 Vua Nghi\u00eau, Vua Thang c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi. T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i, nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, nay g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, ch\u1ec9 n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng s\u1eeda sang vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi thi\u00ean tai, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y \u0111\u00e2u ph\u1ea3i chuy\u1ec7n nh\u1ecf? Tr\u1eabm lo l\u1eafng nh\u01b0 v\u1eady ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda sang.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 d\u00e2ng s\u1edb xin mi\u1ec5n gi\u1ea3m v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[3] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n ph\u1ee5ng chi\u1ebfu c\u00f9ng T\u0103ng B\u1ed1 tra x\u00e9t vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c h\u00e0nh nh\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea7n \u0111\u1ebfn, B\u1ed1 \u0111\u00e3 l\u1ea5y l\u1eddi khai, th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e9t l\u1ea1i, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 t\u1ea1m b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 th\u1ea7n \u0111\u1ec3 khai b\u00e1o, nh\u01b0ng kh\u00f4ng giam gi\u1eef.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Trung th\u01b0 mu\u1ed1n theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh thi h\u00e0nh, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;C\u00f3 th\u1ec3 cho B\u1ed1 v\u00e0 Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng m\u1ed9t ch\u1ed7 th\u1ea9m v\u1ea5n, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c hai b\u00ean c\u00f3 l\u1eddi qua ti\u1ebfng l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Tam ty \u0111\u00e3 thu h\u1ed3i b\u1ea3ng ph\u00f3ng t\u1ed9i, Vua l\u1ea1i ban th\u1ee7 tr\u00e1t cho B\u1ed1, b\u1ea3o xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. B\u1ed1 li\u1ec1n tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c c\u00e1c h\u00e0nh nh\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o, v\u00e0 d\u00e2ng s\u1edb t\u1ed1 c\u00e1o Hu\u1ec7 Khanh gian d\u1ed1i l\u00ean Vua. L\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed1i th\u00e1ng ba.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, B\u1ed1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, Vua an \u1ee7i l\u00e2u, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.&#8221;<\/i> B\u1ed1 c\u0169ng c\u1ed1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho, ch\u1ec9 khuy\u00ean h\u1ebft s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c. B\u1ed1 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng bi\u00ean qu\u1ea3n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t than th\u1edf: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y Tr\u1eabm c\u0169ng c\u00f3 l\u1ed7i, l\u00fac \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9, li\u1ec1n cho thi h\u00e0nh theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, nay \u0111\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp, ch\u1ec9 n\u00ean mau tha h\u1ecd.&#8221;<\/i> B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n t\u1ed9i nh\u1eb9, m\u1ed9t k\u1ef3 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3, h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng. B\u1ed1 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tam ty oan u\u1ed5ng v\u00ec th\u1ecb d\u1ecbch, x\u1eed ph\u1ea1t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u00e0y kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y t\u1eebng vi\u1ec7c tr\u00ecnh l\u00ean.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, \u00fd Vua v\u1eabn mu\u1ed1n x\u00e9t x\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"\u00fd Vua v\u1eabn mu\u1ed1n x\u00e9t x\u1eed 'mu\u1ed1n' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u00f4ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 37\/20, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 22 Hi Ninh Nguy\u00ean H\u1ef1u ngh\u1ecb lu\u1eadn th\u1ecb d\u1ecbch s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1869-1\" href=\"#footnote-1869-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u00e1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng b\u1ecf Hu\u1ec7 Khanh m\u00e0 d\u00f9ng quan kh\u00e1c. Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u xin x\u00e9t l\u1ea1i, ch\u00ednh l\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3 thay \u0111\u1ed5i vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1ed9t m\u00ecnh. Vua nghi ng\u1edd, n\u00ean v\u1eabn giao cho hai ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[4] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;H\u1ea1n h\u00e1n l\u00e2u ng\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn ng\u00e0y sai quan c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf giao mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, v\u00e0 chia nhau c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c cung quan, t\u1ef1 vi\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[5] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u h\u1ecdc n\u01a1i \u0111\u00e3 b\u1ed5 gi\u00e1o th\u1ee5, n\u1ebfu trong qu\u1ea3n h\u1ea1 c\u00f3 th\u01b0 vi\u1ec7n v\u00e0 huy\u1ec7n h\u1ecdc v\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u giao v\u1ec1 b\u1ea3n h\u1ecdc, b\u1ed5 sung th\u00ed sinh, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c, c\u00e1c quan kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can thi\u1ec7p. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu l\u1eadp ty S\u01a1 Tu\u1ea5n Ho\u00e0ng H\u00e0. Sai Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110\u1ec1 c\u1eed \u0111\u00ea kim ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u01a1 tu\u1ea5n c\u1eeda s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 t\u1eeb V\u1ec7 ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n. L\u1ea1i l\u1ea5y V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111em ph\u00e9p d\u00f9ng b\u1eeba tu\u1ea5n s\u00f4ng xu\u1ed1ng cho An ph\u1ee7 ty l\u1ed9 \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, An ph\u1ee7 ty l\u1ec7nh T\u1eed Uy\u00ean c\u00f9ng th\u00f4ng ph\u00e1n, tri huy\u1ec7n c\u00f9ng th\u1eed nghi\u1ec7m, \u0111\u1ec1u n\u00f3i ph\u00e9p \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng. An Th\u1ea1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh b\u1eaft d\u00f9ng, T\u1eed Uy\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i. T\u1eed Uy\u00ean ng\u00e0y 25 t\u1ea5u s\u1edb tu\u1ea5n s\u00f4ng Nh\u1ecb C\u1ed5 v\u00e0 Thanh Th\u1ee7y tr\u1ea5n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i d\u00f9ng b\u1eeba tu\u1ea5n s\u00f4ng, <i>(vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo th\u1ef1c l\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>G\u1eb7p l\u00fac T\u1eed Uy\u00ean v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, An Th\u1ea1ch h\u1ecfi T\u1eed Uy\u00ean: <i>&#8220;Ph\u00e9p b\u1eeba tu\u1ea5n s\u00f4ng r\u1ea5t hay, sao tr\u01b0\u1edbc kia l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng?&#8221;<\/i> T\u1eed Uy\u00ean li\u1ec1n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ph\u00e9p n\u00e0y th\u1ef1c l\u00e0 hay, ch\u1ec9 v\u00ec l\u00fac \u1ea5y c\u00e1c quan c\u00f9ng b\u00e0n kh\u00f4ng h\u1ee3p \u00fd nhau m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng, b\u00e8n l\u1eadp ri\u00eang ty Tu\u1ea5n Xuy\u00ean, l\u1ec7nh T\u1eed Uy\u00ean \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, l\u1ea1i l\u1ea5y C\u00f4ng Ngh\u0129a l\u00e0m thu\u1ed9c h\u1ea1. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo k\u00fd v\u0103n, l\u1ea1i ch\u1ecdn l\u1ecdc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u00e9p trong th\u1ef1c l\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc sau, s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u00f4i ch\u00fat cho kh\u1ecfi m\u00e2u thu\u1eabn. <i>(C\u00f4ng Ngh\u0129a, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 6, l\u1ea1i th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n<p>T\u1eed Uy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Nay l\u1eadp ty c\u1ee5c m\u1edbi, c\u1ea7n so\u1ea1n \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng ng\u00f2i c\u1ea7n d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 thuy\u1ec1n, xin giao cho c\u00e1c \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i ty \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e2n b\u1ed5 t\u1eeb c\u00e1c s\u1edf; n\u1ebfu thuy\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, xin cho ty n\u00e0y g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn ty V\u1eadn chuy\u1ec3n Tam M\u00f4n B\u1ea1ch Ba \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3. T\u1eeb V\u1ec7 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n, c\u1ea7n c\u00f3 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 t\u00e2m huy\u1ebft ph\u00e2n c\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch, xin kh\u00f4ng theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, c\u1eed 10 vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n, 2 vi\u00ean ch\u1ec9 s\u1eed.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u1ea1o v\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9c b\u00e0, thi\u1ebft long tr\u1ea3o, xin giao cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven s\u00f4ng \u1ee9ng ph\u00f3, th\u1ee3 t\u1eeb c\u00e1c s\u1edf \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng<a class=\"footnote\" title=\"'C\u00e1c' trong 'th\u1ee3 t\u1eeb c\u00e1c s\u1edf \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng' theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 5-45 l\u00e0 'ch\u1ec9 danh'.\" id=\"return-footnote-1869-2\" href=\"#footnote-1869-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, xin ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Kim \u0110\u00ea c\u1ea5p 2 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, binh s\u0129 h\u1ea7u c\u1eadn c\u1ee7a ty n\u00e0y xin \u0111i\u1ec1u t\u1eeb H\u00e0 Thanh c\u1ee7a \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ty. L\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng quan vi\u00ean, gi\u1ea5y t\u1edd d\u1ecbch m\u00e3, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u0111i\u1ec3n, ti\u1ec1n \u0103n c\u00f4ng l\u1ea1i, \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a ty Th\u1eeba Ngo\u1ea1i gi\u00e1m \u0110\u00f4 th\u1ee7y. C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ty n\u00e0y, \u0111\u1ec1u c\u00f9ng v\u1edbi ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0110\u1ec1 c\u1eed v\u00e0 ty Th\u1eeba Ngo\u1ea1i gi\u00e1m \u0110\u00f4 th\u1ee7y c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 trao \u0111\u1ed5i v\u0103n th\u01b0.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ty L\u1ee5c \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Ho\u00e0ng H\u00e0, tr\u1eeb hai vi\u00ean gi\u1eef \u0111\u00ea Ho\u00e0ng H\u00e0 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n B\u1ea1ch M\u00e3 thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong, c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed7i n\u01a1i gi\u1ea3m m\u1ed9t vi\u00ean, v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf c\u00e1c s\u1edf \u0111\u00ea c\u00f3 \u0111\u1ecba b\u00e0n h\u1eb9p, c\u0169ng xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[8] Trung th\u01b0 t\u00e2u, trong s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t c\u00f2n n\u1ee3 \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong, c\u00f3 nh\u1eefng kho\u1ea3n theo ph\u00e1p n\u00ean mi\u1ec5n tr\u1eeb, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 c\u00f9ng ngh\u00e8o kh\u00f3 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng kho\u1ea3n truy thu ch\u01b0a \u0111\u1ee7 10 \u0111\u1ed3ng, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng kho\u1ea3n \u0111\u00e3 n\u1ed9p m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u00f3a s\u1ed5, xin c\u1eed Ch\u00fac T\u01b0, quan \u0110\u1ed3ng C\u1ee7 s\u00e1t h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf kinh, xem x\u00e9t mi\u1ec5n tr\u1eeb, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u00e2u xin ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u l\u00ean s\u1ef1 vi\u1ec7c. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[9] H\u00f4m \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c xong, Vua b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ra vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u1ed1n mu\u1ed1n l\u00e0m ph\u00e9p b\u00ecnh chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n d\u00e2n, nh\u01b0 vi\u1ec7c Tuy\u1ec1n ph\u1ee7 trong \u300aChu quan\u300b v\u1eady. Nay l\u1ea1i tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, khi\u1ebfn d\u00e2n l\u00e0nh m\u1ea5t nghi\u1ec7p nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i ho\u00e0n thi\u1ec7n ph\u00e9p \u1ea5y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[10] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e3 sai H\u00e0n Duy, T\u00f4n V\u0129nh tham v\u1ea5n h\u00e0nh nh\u00e2n v\u1ec1 vi\u1ec7c xu\u1ea5t ti\u1ec1n mi\u1ec5n h\u00e0nh l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho nguy\u00ean quan t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u00e0 L\u1eef Gia V\u1ea5n, Ng\u00f4 An Tr\u00ec c\u00f9ng tham v\u1ea5n.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, H\u00e0n Duy, T\u00f4n V\u0129nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gia V\u1ea5n l\u00e0 nguy\u00ean quan t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u00fd ki\u1ebfn b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, m\u00e0 c\u00f2n lo r\u1eb1ng h\u00e0nh nh\u00e2n v\u00ec Gia V\u1ea5n l\u00e0 nguy\u00ean quan t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch h\u00e0nh h\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u li\u00ean quan, n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt. Mong t\u1ea1m l\u1ec7nh cho ch\u00fang th\u1ea7n t\u1ef1 tham v\u1ea5n, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c H\u00e0n Duy, T\u00f4n V\u0129nh xin t\u1ef1 tham v\u1ea5n l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u1ed3ng 6, nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1eaft ch\u00e2u ch\u1ea5u, n\u1ebfu c\u00f3 m\u01b0a th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>[12] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho c\u00e1c qu\u00e2n s\u00e1ch \u1ee9ng \u1edf Hi H\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[13] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o, L\u00fd Ti\u1ebft l\u00e0m ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i qu\u00e2n ph\u00e1p. Nh\u01b0ng v\u00ec ng\u00e0y \u0111\u00f3 to\u00e0n qu\u00e2n b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, gi\u1eb7c Phi\u00ean ti\u1ebfn c\u00f4ng th\u00e0nh, T\u1ed3n B\u1ea3o v\u00e0 Ti\u1ebft tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, l\u00ean th\u00e0nh c\u1ed1 th\u1ee7, n\u00ean m\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecb nguy hi\u1ec3m, xin mi\u1ec5n t\u1ed9i cho h\u1ecd.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu tha t\u1ed9i cho T\u1ed3n B\u1ea3o v\u00e0 Ti\u1ebft, giao cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra xem T\u1ed3n B\u1ea3o v\u00e0 T\u01b0 L\u1eadp khi xu\u1ea5t qu\u00e2n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng hay kh\u00f4ng r\u1ed3i b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ho\u1ea1ch Gia huy\u1ec7n l\u1ec7nh, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n hi\u1ec7u th\u01b0, ki\u00eam Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng T\u0103ng Tri\u1ec7u l\u00e0m Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m.<\/p>\n<p>[15] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ed7i ph\u01b0\u01a1ng khi \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i gi\u00e1p \u0111\u1ea7u l\u00e0 h\u1ed9 gi\u00e0u c\u00f3 trong ph\u01b0\u01a1ng, ba ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec3u gi\u00e1p \u0111\u1ea7u, c\u00f9ng t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c h\u1ed9 trong ph\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh cho h\u1ecd nh\u1eadn di\u1ec7n t\u1eebng b\u1ed9 ru\u1ed9ng, quan ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1n t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra t\u1eebng lo\u1ea1i \u0111\u1ea5t, r\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi gi\u00e1p \u0111\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, vi\u1ebft th\u00e0nh s\u1ed5 th\u1ea3o, \u1edf d\u01b0\u1edbi m\u1ed7i \u0111o\u1ea1n ghi r\u00f5 chi\u1ec1u d\u00e0i, chi\u1ec1u r\u1ed9ng v\u00e0 s\u1ed1 b\u1ed9, t\u00ednh ra s\u1ed1 m\u1eabu. Quan t\u1ef1 m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi t\u00ednh l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m s\u1ed5 ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c, h\u1ea1n trong 40 ng\u00e0y ph\u1ea3i xong. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u00f3ng d\u1ea5u xong, b\u00e1o cho c\u00e1c h\u1ed9 bi\u1ebft, m\u1ed7i h\u1ed9 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ch\u1eef v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ebft s\u1ed5 th\u1ea3o, s\u1ed5 trang, \u0111\u1ee3i c\u1ea5p h\u1ed9 thi\u1ebfp, g\u1eedi k\u00e8m s\u1ed5 trang cho t\u1eebng h\u1ed9 l\u00e0m \u0111\u1ecba ph\u00f9.&#8221;<\/i> <i>(Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng n\u00e0y, v\u00e0 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 12, s\u00e1ch \u300aNg\u0169 ni\u00ean b\u00e1t nguy\u1ec7t b\u1ea3n ch\u00ed\u300b ch\u00e9p v\u1ec1 \u0111\u1ecba ph\u00f9 c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t so v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c n\u00e0y, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd K\u1ef7 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00f4i vi\u1ec7c kh\u1ea3o s\u00e1t vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp Ty th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf ho\u1ea1ch mua tr\u00e0, v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c mua b\u00e1n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0. Sau \u0111\u00f3, Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, c\u0169ng cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, n\u00ean Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 5, sai L\u00fd K\u1ef7 \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 3, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[17] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1eed quan Ty th\u1ecb d\u1ecbch lo vi\u1ec7c mua b\u00e1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua Li\u00eau sai L\u1ee3i Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt V\u0129nh Ninh, K\u1ef3 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 H\u00e0n T\u00f4ng Ph\u1ea1m, m\u1eb9 Vua sai Ph\u1ee5ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt H\u00f2a, V\u1ec7 \u00fay khanh Tri\u1ec7u Hi\u1ebfu Ki\u1ec7t \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[19] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb thi\u00ean tai, vi\u1ec7c ph\u00e2n chia ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 l\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, n\u1ebfu \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0m v\u0103n b\u1ea3n, th\u00ec cho ph\u00e9p ho\u00e0n th\u00e0nh theo th\u1eddi h\u1ea1n quy \u0111\u1ecbnh. C\u00f2n nh\u1eefng n\u01a1i \u0111ang \u0111o \u0111\u1ea1c v\u00e0 l\u1eadp s\u1ed5 n\u0103m h\u1ea1ng, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ra l\u1ec7nh t\u1ea1m ng\u1eebng.&#8221;<\/i> S\u00e1ch ch\u00ed c\u00f3 ghi vi\u1ec7c n\u00e0y, ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng n\u00e0y, l\u1ea1i ng\u00e0y m\u00f9ng 4, v\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng 2 th\u00e1ng 10.<\/p>\n<p>[20] H\u00f4m \u0111\u00f3, tr\u1eddi m\u01b0a.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c theo l\u1ec7. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i n\u00ean tr\u00e1nh ra kh\u1ecfi \u0111i\u1ec7n, thay \u0111\u1ed5i y ph\u1ee5c, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, qu\u1ea7n th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng nghe. \u0110\u1ebfn khi m\u01b0a \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u1ea1i d\u00e2ng bi\u1ec3u xin, Vua m\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[22] Mi\u00eau Th\u1ee5, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0 Ch\u00e2u. Gi\u1eb7c l\u1ea1i v\u00e2y H\u00e0 Ch\u00e2u, Th\u1ee5 \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n, v\u1eeba qua s\u00f4ng \u0110\u00e0o ph\u00eda t\u00e2y, t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n th\u1eb3ng ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn H\u00e0 Ch\u00e2u, Th\u1ee5 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e0nh Nam T\u00e1t T\u00f4ng r\u1ea5t g\u1ea7n, c\u00f3 ph\u1ee5c binh, n\u00ean t\u1eadp k\u00edch.&#8221;<\/i> M\u1ed9t tr\u1eadn m\u00e0 th\u1eafng, ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u00e1nh tan gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 400 th\u1ee7 c\u1ea5p, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp c\u00f4ng \u0111\u1ea7u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0 Ch\u00e2u. Th\u0103ng l\u00e0m T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Vinh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, c\u1ea7n tra c\u1ee9u, ho\u1eb7c b\u1ecf \u0111i. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Di\u00eau H\u1ee7y c\u0169ng xin \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh T\u00e1t T\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c ban \u01a1n cho gia \u0111\u00ecnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Hi H\u00e0, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t. Ch\u1ec9 c\u00f3 C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp v\u00ec khinh \u0111\u1ecbch m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00ec \u00f4ng t\u1eed tr\u1eadn, ban \u01a1n cho hai ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00e0, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec l\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n g\u1ea7n, theo s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 ph\u00e2n chia r\u00f5 r\u00e0ng r\u1ed3i b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p>[24] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u01a1 quan T\u1ea1p m\u00e3i v\u1ee5 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 vay m\u01b0\u1ee3n 1.350 quan ti\u1ec1n, theo quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec ti\u1ec1n l\u00e3i d\u01b0\u1edbi 300 quan, nh\u01b0ng n\u0103m nay thu l\u00e3i h\u01a1n 1.700 quan, giao cho \u0111i\u1ec1u tra l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh. Sau \u0111\u00f3 m\u1edbi n\u00f3i r\u1eb1ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u1ed5ng s\u1ed1 thu c\u1ea3 v\u1ed1n l\u1eabn l\u00e3i.<\/p>\n<p>[25] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1m An Th\u01b0\u1ee3ng m\u00f4n, Tham qu\u00e2n T\u01b0 ph\u00e1p ch\u00e2u Quang l\u00e0 Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;N\u0103m ngo\u00e1i c\u00f3 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u l\u1edbn, m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a, l\u00faa m\u1ea1 kh\u00f4 h\u00e9o, k\u00ea, th\u00f3c, v\u1eebng, \u0111\u1eadu \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng k\u1ecbp gieo tr\u1ed3ng, ng\u0169 c\u1ed1c \u0111\u1eaft \u0111\u1ecf, d\u00e2n t\u00ecnh lo l\u1eafng, m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n ch\u00edn ph\u1ea7n s\u1ee3 ch\u1ebft, ch\u1ea1y tr\u1ed1n kh\u1eafp n\u01a1i, kh\u1ed5 c\u1ef1c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110ang m\u00f9a xu\u00e2n m\u00e0 ch\u1eb7t ph\u00e1, t\u00e1t c\u1ea1n ao h\u1ed3 \u0111\u1ec3 b\u1eaft c\u00e1, l\u1edbn th\u00ec v\u01a1 v\u00e9t ti\u1ec1n c\u00f4ng, nh\u1ecf th\u00ec mua t\u1eebng th\u0103ng g\u1ea1o, c\u1ecf c\u00e2y c\u00e1 t\u00f4m c\u0169ng kh\u00f4ng sinh s\u00f4i. K\u1ebb \u0111\u1ecbch b\u00ean ngo\u00e0i ng\u1ea1o m\u1ea1n, d\u00e1m khinh nh\u1eddn qu\u00e2n qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i ph\u00f2 t\u00e1 b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1ea1o, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1ebfn n\u00f4ng n\u1ed7i n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng tai h\u1ecda x\u1ea3y ra \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u d\u1ea7n d\u1ea7n, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn th\u00ec nh\u01b0 gi\u00f3 m\u1ea1nh m\u01b0a l\u1edbn, kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ebfn khi m\u00e1u ch\u1ea3y th\u00e0nh s\u00f4ng, x\u00e1c ch\u1ebft ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a k\u1ebb ngu mu\u1ed9i, m\u00e0 x\u01b0a nay \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady. \u0110i\u1ec1u qu\u00fd gi\u00e1 \u1edf b\u1eadc th\u00e1nh th\u1ea7n l\u00e0 bi\u1ebft lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc khi tai h\u1ecda x\u1ea3y ra, bi\u1ebfn h\u1ecda th\u00e0nh ph\u00fac. V\u1edbi t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n nay, v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n, th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 m\u1edf kho l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap d\u00e2n ngh\u00e8o, b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch thu thu\u1ebf b\u1ea5t h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan, mong s\u1edbm tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a<a class=\"footnote\" title=\"Mong s\u1edbm tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 33, \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'mong b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a'.\" id=\"return-footnote-1869-3\" href=\"#footnote-1869-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, tr\u00ean thu\u1eadn l\u00f2ng tr\u1eddi, \u0111i\u1ec1u h\u00f2a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, ban m\u01b0a m\u00f3c, \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang trong c\u01a1n nguy kh\u1ed1n, v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu mu\u00f4n \u0111\u1eddi v\u1eefng b\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ef1 g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Vua t\u00f4i, qu\u00fd \u1edf ch\u1ed7 hi\u1ec3u l\u00f2ng nhau, v\u1edbi s\u1ef1 ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n, th\u1ea7n hi\u1ec3u r\u00f5 b\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang h\u01a1n c\u1ea3 con \u0111\u1ecf, n\u00ean t\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, h\u1ec5 c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec l\u1ee3i d\u00e2n ti\u1ec7n v\u1eadt, \u0111\u1ec1u ki\u00ean quy\u1ebft ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng thi h\u00e0nh, l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u00e2u gi\u00e0u c\u00f3, \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00ean c\u1ea3nh th\u1ecbnh tr\u1ecb nh\u01b0 th\u1eddi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, Tam \u0111\u1ea1i. H\u00e1 ch\u1ec9 ch\u0103m ch\u0103m l\u00e0m \u0111\u1ea7y kho t\u00e0ng, \u0111\u1ea7y \u1eafp kho l\u01b0\u01a1ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea5y s\u1ef1 gi\u00e0u m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 th\u1eafng thi\u00ean h\u1ea1 sao? Th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i, ch\u1eb3ng ai hi\u1ec3u r\u00f5 l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1, l\u1ea1i tha h\u1ed3 tham lam, b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n ch\u00fang, x\u00e2m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1eadn x\u01b0\u01a1ng t\u1ee7y, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u1ed1n kh\u1ed5 kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng n\u1ed5i. B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 l\u00f2ng nh\u01b0 th\u1ebf, m\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Vua t\u00f4i, ng\u00e0n n\u0103m c\u00f3 m\u1ed9t, \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec? Ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y th\u0103ng quan ti\u1ebfn ch\u1ee9c, ra l\u1ec7nh sai khi\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i sao?<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i ngh\u0129 r\u1eb1ng, th\u1eddi n\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a? \u0110\u1eddi n\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eadc hi\u1ec1n \u0111\u1ee9c? Ch\u1ec9 l\u00e0 do b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 bi\u1ebft c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ecd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i! Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u1edf n\u01a1i r\u1eebng n\u00fai v\u1eabn lo ngh\u0129 vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, b\u00e1n rong<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u1ebfn c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, b\u00e1n rong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, b\u00e1n rong'.\" id=\"return-footnote-1869-4\" href=\"#footnote-1869-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng c\u0169ng mu\u1ed1n h\u1ebft l\u00f2ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean'.\" id=\"return-footnote-1869-5\" href=\"#footnote-1869-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, c\u00e1c quan ng\u1ef1 s\u1eed v\u00e0 gi\u00e1n quan \u0111\u1ec1u im l\u1eb7ng t\u1ea1i ch\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm c\u00e1ch tr\u00e1nh n\u00e9 tr\u0103m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u1eef 'ch\u1ea5p' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60, s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 321, truy\u1ec7n Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p, \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 b\u00ean c\u1ea1nh'.\" id=\"return-footnote-1869-6\" href=\"#footnote-1869-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i \u0111\u1ec1u tham lam, t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 lo c\u1eadn l\u1ee3i, khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi h\u1ecd. Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 do th\u1eddi th\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady ch\u0103ng? Hay l\u00e0 do B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady? N\u1ebfu cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do th\u1eddi th\u1ebf, th\u00ec khi Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n \u1edf ng\u00f4i, li\u1ec1n c\u00f3 Qu\u1ef3, T\u1eafc; khi Thang, V\u0103n \u1edf ng\u00f4i, li\u1ec1n c\u00f3 Y, L\u00e3. Vua l\u00e0m trong cung, b\u1ec1 t\u00f4i \u1ee9ng ph\u00f3 b\u00ean ngo\u00e0i; ch\u1ee7 x\u01b0\u1edbng \u1edf tr\u00ean, b\u1ec1 t\u00f4i h\u00f2a h\u1ee3p \u1edf d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee9u \u0111\u1eddi. \u00c2n \u0111\u1ee9c th\u1ea5m nhu\u1ea7n, th\u1ea5m \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u00f4n tr\u00f9ng, c\u1ecf c\u00e2y, m\u00f9i th\u01a1m c\u1ee7a s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec t\u1ed1t \u0111\u1eb9p lan t\u1ecfa kh\u1eafp tr\u00ean d\u01b0\u1edbi, \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ngh\u00ecn v\u1ea1n \u0111\u1eddi sau, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u00e0 noi theo.<\/i><\/p>\n<p><i>Ri\u00eang B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb, th\u00e1nh \u0111\u1ee9c m\u00e0 tr\u1ecb v\u00ec, l\u1ea5y vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m tr\u1ecdng, h\u01a1n h\u1eb3n c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i l\u1ea1i h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 do th\u1eddi th\u1ebf, m\u00e0 l\u00e0 do c\u00e1ch B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eed d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1<a class=\"footnote\" title=\"m\u00e0 l\u00e0 do c\u00e1ch B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eed d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1 ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1869-7\" href=\"#footnote-1869-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>!<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung hi\u1ec1n trong thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1eefa \u0103n b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec nh\u1edb m\u00e3i kh\u00f4ng qu\u00ean, m\u00e0 su\u1ed1t \u0111\u1eddi no \u0111\u1ee7 nh\u1edd cha m\u00ecnh th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng cho \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00e2n \u0111\u1ee9c, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh c\u1ee7a k\u1ebb t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng k\u1ebb h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c ng\u00e0y nay, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu nh\u01b0 nh\u1eefng g\u00ec th\u1ea7n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, b\u1edfi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t ra ch\u1ee9c quan, v\u1ecb tr\u00ed c\u00f3 cao th\u1ea5p, nh\u01b0ng b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5ng s\u1ef1 Vua tr\u00ean, l\u00f2ng trung kh\u00f4ng c\u00f3 hai, th\u00e0 b\u1ecb c\u00e1c quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n gi\u1eadn d\u1eef, c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 b\u1ea5t trung v\u1edbi Vua tr\u00ean; th\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c dung th\u1ee9 \u1edf \u0111\u1eddi, c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 m\u1eafc t\u1ed9i v\u1edbi tr\u1eddi cao.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n kh\u00f4ng ng\u1ea1i v\u1ea1n l\u1ea7n ch\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u00e1o v\u1edbi B\u1ec7 h\u1ea1, th\u1ef1c l\u00e0 v\u00ec tr\u00ean th\u00ec s\u1ee3 thi\u00ean m\u1ec7nh, gi\u1eefa th\u00ec lo cho Vua v\u00e0 n\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi th\u00ec lo cho d\u00e2n ch\u00fang. C\u00f2n nh\u01b0 th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a th\u1ea7n, d\u00f9 c\u00f3 b\u1ecb nghi\u1ec1n n\u00e1t nh\u01b0 m\u1ed9t con ki\u1ebfn, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfc.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y vi\u1ec7c nam chinh b\u1eafc ph\u1ea1t, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y th\u1ebf th\u1eafng l\u1ee3i, h\u00ecnh th\u1ebf n\u00fai s\u00f4ng, v\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean, ch\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 ai l\u1ea5y c\u1ea3nh thi\u00ean h\u1ea1 lo kh\u1ed5, b\u00e1n v\u1ee3 \u0111\u1ee3 con, cha con kh\u00f4ng b\u1ea3o to\u00e0n, di chuy\u1ec3n ch\u1ea1y tr\u1ed1n, kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n r\u00e1ch r\u01b0\u1edbi, ph\u00e1 nh\u00e0 ch\u1eb7t d\u00e2u, tranh mua h\u00e0ng h\u00f3a \u1edf ch\u1ee3, n\u1ed9p quan mua g\u1ea1o, t\u00ecnh c\u1ea3nh v\u1ed9i v\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, v\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111em h\u1ebft t\u00e2u l\u00ean. Xin l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea5y h\u00e0ng ng\u00e0y \u1edf c\u1eeda An Th\u01b0\u1ee3ng, v\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ee9c \u0111\u1ed3, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n tr\u0103m, nh\u01b0ng qua m\u1eaft th\u00e1nh minh, kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u1ea5y nhi\u1ec1u, \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 than th\u1edf r\u01a1i l\u1ec7, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta \u0111au l\u00f2ng, hu\u1ed1ng chi \u1edf ngo\u00e0i ng\u00e0n v\u1ea1n d\u1eb7m? Xin k\u00e8m theo t\u00ecnh h\u00ecnh t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 xem \u0111\u1ed3 c\u1ee7a th\u1ea7n, l\u00e0m theo l\u1eddi th\u1ea7n, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y kh\u00f4ng m\u01b0a, xin ch\u00e9m th\u1ea7n \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c, \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i l\u1eeba Vua khinh tr\u1eddi. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec c\u1ee9u gi\u00fap, c\u0169ng xin tr\u1ecb t\u1ed9i th\u1ea7n v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n b\u00e0n vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00fac Thanh.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd Vua \u0111\u01b0a t\u1edd t\u00e2u v\u00e0 b\u1ee9c \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Hi\u1ec7p cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n xem, h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khanh c\u00f3 bi\u1ebft Hi\u1ec7p kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u1eebng theo th\u1ea7n h\u1ecdc.&#8221;<\/i> B\u00e8n xin tr\u00e1nh ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t t\u1ed9i Hi\u1ec7p t\u1ef1 \u00fd ph\u00e1t tr\u1ea1m ng\u1ef1a.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p: Hi\u1ec7p t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m gi\u00e1m th\u00e0nh m\u00f4n, d\u00e2n mang theo \u0111\u1ed3 v\u1eadt, kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, khi\u1ebfn d\u00e2n ngh\u00e8o o\u00e1n h\u1eadn. Vua \u1edf trong cung s\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng bi\u1ebft, b\u00e8n v\u1ebd \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i> X\u00e9t t\u1edd t\u00e2u n\u00e0y c\u1ee7a Hi\u1ec7p th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3, n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t. Hi\u1ec7p b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6, sang n\u0103m ng\u00e0y 7 th\u00e1ng gi\u00eang l\u1ea1i b\u1ecb gi\u00e1ng. S\u00e1ch \u300aL\u00e2m L\u1eadt ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p Hi\u1ec7p ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3 d\u00e2ng s\u1edb, Th\u1ea7n T\u00f4ng nghe theo nhi\u1ec1u, v\u00ec Hi\u1ec7p d\u00e2ng th\u01b0 cho T\u00f4 Th\u1ee9c. Nh\u01b0ng x\u00e9t c\u00e1c vi\u1ec7c kh\u00e1c, c\u00f3 th\u1ec3 sai th\u1ee9 t\u1ef1, nh\u01b0 chi\u1ebfu tr\u00e1ch m\u00ecnh, l\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 3, m\u00e0 cho l\u00e0 ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 4, l\u00e0 nh\u1ea7m. Nay ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng ch\u1ed7 h\u1ee3p.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n Trung Qu\u1ea3 \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng kh\u00f3 kh\u0103n, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0 do d\u00e2n s\u1ee3 b\u1ecb tuy\u1ec3n ch\u1ecdn l\u00ean kinh, xa r\u1eddi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n c\u1ee9u \u0111\u00f3i v\u00e0 tr\u1eeb gi\u1eb7c. C\u00f3 th\u1ec3 r\u00f5 r\u00e0ng d\u1ee5 r\u1eb1ng t\u1eeb nay ch\u1ec9 tuy\u1ec3n b\u1ed5 sung v\u00e0o qu\u00e2n b\u1ea3n ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n c\u1ea5m l\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i ch\u1ed7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] Chi\u1ebfu cho Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y \u0111i\u1ec1u tra Nh\u1eadm \u0110oan, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. \u0110oan t\u1eebng tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, v\u00ec th\u1ebf An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110oan can thi\u1ec7p v\u00e0o qu\u00e2n ch\u00ednh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111i\u1ec1u tra, x\u00e1c th\u1ef1c s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00ean x\u1eed l\u00fd. Sau khi v\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, theo lu\u1eadt ch\u1ec9 ph\u1ea1t ti\u1ec1n, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c. Vua \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u00f3 l\u1ed7i, ch\u01b0a t\u1eebng khoan dung nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[28] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1m ng\u1ef1a thi\u1ebfu qu\u00e2n, n\u1ebfu l\u00e0 tr\u1ea1m quan tr\u1ecdng m\u00e0 kh\u00f4ng tuy\u1ec3n \u0111\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi, cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e0nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e2n ph\u1ed1i h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng \u00edt h\u01a1n v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn. Theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[29] B\u00e3i b\u1ecf Gi\u00e1m ng\u1ef1a Nguy\u00ean V\u0169, h\u1ee3p hai gi\u00e1m K\u00ec Th\u1ee7y l\u00e0m m\u1ed9t.<\/p>\n<p>[30] Ban chi\u1ebfu th\u01b0 cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, Tri Ch\u00e2u Hi Ch\u00e2u. V\u00ec Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ea1i qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua ph\u00eda t\u00e2y s\u00f4ng \u0110\u00e0o, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c \u1edf K\u1ebft H\u00e0 Xuy\u00ean, ch\u00e9m h\u01a1n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Thi\u1ec1u v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng \u0110\u00e0o v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 3. <i>(\u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 3, qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ninh H\u00e0, sai t\u01b0\u1edbng \u0111i chi\u00eau th\u1ea3o, l\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. To\u00e0n th\u1ec3 qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p th\u00eam m\u1ed9t quan ti\u1ec1n, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. L\u1ec7nh truy\u1ec1n g\u1ea5p g\u1eedi cho Thi\u1ec1u. X\u00e9t r\u1eb1ng h\u01a1n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf K\u1ebft H\u00e0 Xuy\u00ean, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b c\u0169ng ch\u00e9p ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u00e1nh b\u1ea1i T\u00e2y Phi\u00ean \u1edf K\u1ebft H\u00e0 Xuy\u00ean, ch\u00e9m hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b b\u1ecf b\u1ed1n ch\u1eef <i>&#8220;ch\u00e9m hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi&#8221;<\/i>.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Sau khi Trung th\u01b0 t\u1ea5u s\u1ef1 xong, Vua b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u00f9ng Kinh t\u00e2u: <i>&#8220;Huy\u1ec7n T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, Khai Phong c\u1ea5p ti\u1ec1n cho d\u00e2n, c\u00f3 c\u00e1c kho\u1ea3n l\u00e3i su\u1ea5t, th\u1ebf ch\u1ea5p b\u1ea1c, l\u1ee5a, g\u1ea1o, l\u00faa m\u00ec, vi\u1ec7c tang ma c\u1ea5p b\u00e1ch, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ea3y t\u00e1m lo\u1ea1i. D\u00e2n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng bi\u1ebft, ch\u1ec9 th\u1ea5y quan c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u00ec ai c\u0169ng mu\u1ed1n xin, t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u, th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1ed9p \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2u ch\u1ec9 v\u1eady! D\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1 n\u1ed9p thu\u1ebf hai kho\u1ea3n m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y t\u00e1m lo\u1ea1i, khi\u1ebfn d\u00e2n ta sao \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty l\u1ea5y g\u1ea1o t\u1ebb th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng m\u1ed7i th\u1ea1ch gi\u00e1 m\u1ed9t ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng, t\u1ea1i s\u00e2n g\u1ea1o ch\u00f9a C\u00e0n Minh cho d\u00e2n mua ch\u1ecbu; g\u1ea1o t\u1ebb trung h\u1ea1ng m\u1ed7i \u0111\u1ea5u gi\u00e1 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i l\u0103m \u0111\u1ed3ng, b\u00e1n l\u1ebb cho d\u00e2n ngh\u00e8o, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n cho nh\u00e0 bu\u00f4n, l\u1eadp ph\u00e1p cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft gi\u1eef.<\/p>\n<p>[33] Ban cho Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed9t ngh\u00ecn \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p g\u1ea1o c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u D\u00e2n l\u00e0 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 ch\u00e2u D\u00e2n, \u0111\u1ec3 khen c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh. Gi\u1eb7c nh\u00e2n l\u00fac C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp thua tr\u1eadn \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch, v\u00e2y ch\u00e2u D\u00e2n. T\u0103ng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 l\u00e0 \u00d4n Tu\u00e2n d\u1eabn c\u00e1c t\u1ed9c Dung, L\u00fd, Long h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 kh\u00f4ng th\u00f4ng g\u1ea7n m\u1ea5y th\u00e1ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef, Tu\u00e2n D\u1ee5 n\u00f3i: <i>&#8220;Ai d\u00e1m b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd ch\u00e9m!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u00e0nh D\u00e2n th\u1ea5p v\u00e0 h\u01b0 h\u1ecfng, qu\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh s\u1ee3 h\u00e3i. Tu\u00e2n D\u1ee5 l\u00ean c\u1eeda T\u00e2y, sai t\u01b0\u1edbng nh\u1ecf v\u00e0 Bao Thu\u1eadn d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh, ch\u1ecdn h\u01a1n tr\u0103m k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7, t\u1eeb c\u1eeda Nam g\u00e0o th\u00e9t x\u00f4ng ra, h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh, gi\u1eb7c b\u00e8n thua ch\u1ea1y. L\u00fac \u0111\u00f3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng th\u00e0nh D\u00e2n xa x\u00f4i c\u00f4 l\u1eadp kh\u00f3 gi\u1eef, b\u1ea3o r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef L\u00e2m Giang. Chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 tan, n\u00ean phong l\u00e0m \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u. Tu\u00e2n D\u1ee5 cho r\u1eb1ng ba t\u1ed9c Dung, L\u00fd, Long h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng gi\u1eb7c, m\u00e0 h\u1ecd Long th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u00e1 tr\u1ea1i H\u00f2a Nh\u0129 Xuy\u00ean, ngh\u0129 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ebft h\u1ebft, b\u00e8n l\u1ea5y hai m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 th\u01b0\u1edfng l\u1ea5y \u0111\u1ea7u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd Long, ch\u00e9m b\u1eaft g\u1ea7n h\u1ebft. L\u1ea5y \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 chi\u00eau m\u1ed9 cung th\u1ee7, tha cho t\u1ed9c Dung, L\u00fd, cho l\u00e0m d\u0169ng c\u1ea3m ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5, gi\u1eef ch\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c ch\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd. \u00d4n Tu\u00e2n bi\u1ebft kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u1eabn \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y m\u1ed3ng 5 th\u00e1ng 3, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i g\u00ec \u0111\u00f3, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[35] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Bao Thu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, ban cho \u0111ai v\u00e0ng, \u00e1o g\u1ea5m th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1ng, v\u00e0 300 t\u1ea5m l\u1ee5a. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ban l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Ghi c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u1edf Ch\u00e2u D\u00e2n. <i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Bao Thu\u1eadn, t\u1eeb ng\u00e0y 14 d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ng\u1ef1a tr\u1ea1m, khi \u0111i qua c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i thuy\u1ec1n quan, d\u00f9ng ti\u1ec1n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 thu\u00ea.<\/p>\n<p>[37] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh h\u1ed9 l\u1ee3i h\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1ea9m tra t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n, l\u1ea5y l\u1eddi khai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n, so v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec c\u01a1 quan n\u00e0y cung c\u1ea5p v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u00f3 kh\u00e1c nhau, e r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft nguy\u00ean do, mong t\u1eeb nay nh\u1eefng l\u1eddi khai v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n, xin giao xu\u1ed1ng c\u01a1 quan n\u00e0y, \u0111\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9 ph\u00e2n t\u00edch t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[38] H\u00e0n Duy t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i th\u1ea7n l\u1ea1i \u1edf d\u01b0\u1edbi L\u1eef Gia V\u1ea5n. Th\u1ea7n tuy kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c Ti\u00ean \u0111\u1ebf giao ph\u00f3, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 t\u00e1 B\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eeb khi c\u00f2n \u1edf n\u01a1i ti\u1ec1m \u0111\u1ec3. N\u0103m nay \u0111\u00e3 s\u00e1u m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed9t l\u1eddi n\u00e0o h\u01a1i thi\u00ean v\u1ecb \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i cho m\u00ecnh, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed9t l\u1eddi n\u00e0o kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho th\u00e1nh th\u00ednh. Nay trong vi\u1ec7c nh\u1ecf n\u00e0y x\u1eed tr\u00ed ph\u00f2ng ng\u1eeba, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c so s\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb m\u1edbi ti\u1ebfn th\u00e2n, th\u1ea7n c\u00f2n m\u1eb7t m\u0169i n\u00e0o ra v\u00e0o c\u1ea5m \u0111\u00ecnh, xin kh\u1ea9n thi\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ban l\u1eddi \u0111\u00e1p \u01b0u \u00e1i.<\/p>\n<p>[39] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c con c\u1ee7a B\u1ed9c An \u00dd V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 T\u00f4ng Huy, T\u00f4ng Th\u1eafng, T\u00f4ng S\u1edf, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u1ea5t \u1edf v\u01b0\u1eddn Ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2m, l\u1ec7nh cho T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m t\u00ednh theo s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<p>[40] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai thu\u1ed9c h\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf Kinh Nam, Nh\u1ea1c Ng\u1ea1c, An L\u1ec5 Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec5 Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'L\u1ec5 Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-8\" href=\"#footnote-1869-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m ti\u1ec1n d\u1ecbch h\u1ea1 k\u1ef3. L\u1ea1i ban cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn L\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 5 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1ee3ng cung<a class=\"footnote\" title=\"5 v\u1ea1n th\u1ea1ch, ch\u1eef 'v\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-9\" href=\"#footnote-1869-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 phu \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai s\u1eeda ch\u1eefa c\u00f4ng tr\u00ecnh.<\/p>\n<p>[41] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 tr\u1ed1n tr\u00e1nh b\u1ecb b\u1eaft \u1edf c\u00e1c t\u1ed9c h\u1ed9 th\u00e2n thu\u1ed9c, n\u1ebfu t\u1ef1 th\u00fa th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i theo lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[42] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng, khi x\u00e9t vi\u1ec7c H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng n\u00ean xu\u1ea5t binh, nh\u01b0ng T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng nghe; l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u00e0', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-10\" href=\"#footnote-1869-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u0169ng c\u1ea3m, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng r\u1ed3i ch\u1ebft. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng H\u1ea1t D\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t theo l\u1ec7 c\u00e1c ch\u1ee9c ph\u00f3 s\u1ee9 t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e9t h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ru\u1ed9t th\u1ecbt \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Thi\u1ec1u l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Xin \u0111\u1ee3i khi c\u00e1c n\u01a1i x\u00e2y xong c\u00e1c \u0111\u1ed3n b\u1ea3o, s\u1ebd h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p t\u1ed9c Ch\u01b0\u1edbc Gia Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Thi\u1ec1u, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 th\u1eddi h\u1ea1n gi\u1ea3i binh. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1u xem x\u00e9t l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 6, t\u1ed9c Ch\u01b0\u1edbc Gia Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5 H\u00e0n Ch\u1ea9n ki\u00eam \u0111\u1ec1 c\u1eed L\u1ec5 Tuy\u1ec1n quan. Do Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ea9n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, n\u00ean c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 chi d\u00f9ng trong nh\u00e0, \u0111\u1ec3 an \u1ee7i s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 \u0111i s\u1ee9 xa trong m\u00f9a n\u1eafng n\u00f3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, quan tri ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh l\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ed9 n\u00e0y b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ed1n th\u00e1ng, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang k\u00eau c\u1ee9u, sai quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, r\u1ed3i m\u1edbi mi\u1ec5n thu\u1ebf, e r\u1eb1ng d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin cho c\u00e1c n\u01a1i \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00faa m\u1ea1ch, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;H\u00e3y l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a H\u00e0n Gi\u00e1ng. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0m theo.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i d\u00e2n l\u01b0u vong \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, \u0111\u1ec1u t\u1ee5 t\u1eadp \u1edf kinh s\u01b0, e r\u1eb1ng d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u1ed5 thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u1ea5t ch\u1ed7 \u1edf, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, b\u00e1o c\u00e1o c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf Kinh T\u00e2y chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u01b0u vong, c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, gi\u1ea3m c\u00f4ng li\u1ec7u, kh\u1edfi c\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu, tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. V\u00ec d\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn n\u01a1i c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u1ebfu \u1edf kinh s\u01b0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, th\u00ec t\u1eeb xa g\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5 v\u1ec1, khi\u1ebfn h\u1ecd ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c, t\u1ea3n m\u00e1c, n\u00ean chi\u00eau m\u1ed9 h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ee3i. Nh\u01b0ng e r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3, ho\u1eb7c c\u00f3 m\u00e0 ch\u01b0a c\u1ea7n kh\u1edfi c\u00f4ng, n\u00ean ch\u01b0a th\u1ec3 c\u1ea5p ph\u00e1t \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ty, nh\u1eefng ch\u00e2u qu\u1eadn ch\u01b0a kh\u1edfi c\u00f4ng, kh\u00f4ng k\u1ec3 gi\u00e0 tr\u1ebb, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i ch\u1ec9 th\u1ecb cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u1ed5 \u0111ang \u1edf kinh s\u01b0, l\u1ec7nh cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 xem x\u00e9t, b\u00e1o c\u00e1o c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n mong mu\u1ed1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf l\u00e2u t\u1ea1i kinh s\u01b0.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, sai quan t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi m\u01b0a.<\/p>\n<p>[46] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Khi n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 d\u00e2ng cao v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1, thu, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u nguy c\u1ea5p, c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu c\u1ee9u h\u1ed9, n\u1ebfu c\u00e1ch ch\u00e2u qu\u1ea3n l\u00fd h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, th\u00ec b\u1ea3n t\u1ea3o b\u00e1o l\u00ean huy\u1ec7n thu\u1ed9c qu\u1ea3n, c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean l\u1ec7nh ho\u1eb7c t\u00e1 \u0111\u01b0a d\u00e2n phu kh\u1ea9n c\u1ea5p \u0111\u1ebfn l\u00e0m vi\u1ec7c, v\u00e0 b\u00e1o l\u00ean ty th\u1eeba ngo\u1ea1i c\u00f9ng ch\u00e2u thu\u1ed9c qu\u1ea3n th\u00fac \u0111\u1ea9y \u1ee9ng ph\u00f3, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ee9ng ra ch\u1ec9 huy. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u1ea9n c\u1ea5p m\u00e0 v\u1ed9i huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf, l\u1ea1i u\u1ef7 cho quan \u00e1n s\u00e1t gi\u00e1m s\u00e1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9, v\u1ee3 c\u1ee7a qu\u00e2n s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p hai th\u0103ng g\u1ea1o, c\u1ea5p \u0111\u1ebfn khi qua \u0111\u1eddi; n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111i b\u01b0\u1edbc n\u1eefa th\u00ec ng\u1eebng c\u1ea5p.<\/p>\n<p>Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng h\u1ed9 thu\u1ebf ng\u01b0\u1eddi Di \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u00e0 c\u1eeda cho ng\u01b0\u1eddi Di ch\u01b0a quy thu\u1eadn, v\u00e0 ph\u1ea3i tu\u00e2n theo ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea7m c\u1ed1, b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean.<\/p>\n<p>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i ch\u00e2u D\u00e2n thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a l\u01b0\u01a1ng v\u00e0o, v\u1eady ph\u00e9p d\u00f9ng di\u00eam sao v\u00f9ng \u0111\u00f4ng nam v\u00e0 ph\u00e9p d\u00f9ng di\u00eam sao v\u00f9ng t\u00e2y hi\u1ec7n nay, h\u00e3y \u0111\u1ec3 Tam ty tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 th\u00f4ng d\u1ee5ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng h\u1ed9 \u1edf ch\u00e2u Ph\u1ea7n, ch\u00e2u Th\u1ea1ch n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb thi\u00ean tai m\u1ea5t m\u00f9a t\u1eeb n\u0103m ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, hi\u1ec7n c\u00f2n n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o mua theo gi\u00e1 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec cho gia h\u1ea1n n\u1ed9p \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu.<\/p>\n<p>[48] T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch, c\u1ee9 ba \u0111\u1ebfn n\u0103m ng\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t m\u1ed9t l\u1ea7n. Vua ban \u0111\u1ea7u cho l\u1eddi T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u00fang, sau l\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, \u0111\u01b0a Ng\u1ee5y K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p 'ph\u1ee7' th\u00eam ba ch\u1eef 'l\u1ec7nh s\u1edf thu\u1ed9c'.\" id=\"return-footnote-1869-11\" href=\"#footnote-1869-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. <i>(X\u00e9t: Ch\u1ed7 n\u00e0y nghi c\u00f3 sai s\u00f3t<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3y ch\u1eef n\u00e0y.\" id=\"return-footnote-1869-12\" href=\"#footnote-1869-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[49] H\u00f4m \u0111\u00f3, T\u01b0 m\u00e3 Quang l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c thu l\u00e3i h\u01b0 t\u1eeb g\u1ea1o n\u1ebfp m\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i> Quang b\u00e8n t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc sau, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00e1nh \u00fd c\u0169ng kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u. Nay ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng, th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00f5.&#8221;<\/i> Vua im l\u1eb7ng.<\/p>\n<p>Quang l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb khi l\u1eadp tri\u1ec1u \u0111\u1ebfn nay, m\u1ed7i khi nghe \u0111\u1ee9c \u00e2m, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u1ea5y v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1. Nay vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch h\u00e0 kh\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"'H\u00e0 kh\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 \u300aTh\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5\u300b m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1869-13\" href=\"#footnote-1869-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho vi\u1ec7c gian gi\u00e1, thi\u00ean m\u1ea1ch tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00e1ng s\u1ee3. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Gia V\u1ea5n t\u00e2u x\u01b0ng, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 thu l\u00e3i h\u01a1n 80 v\u1ea1n, xin ban th\u01b0\u1edfng cho quan l\u1ea1i. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u1edd thi\u1ebfp ho\u00e0ng n\u00f3i r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai quan \u0111i H\u1ed3 Nam bu\u00f4n tr\u00e0, Thi\u1ec3m T\u00e2y bu\u00f4n mu\u1ed1i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft bu\u00f4n sa, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a d\u00e1m t\u00ednh l\u00e3i. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ch\u00ednh s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, ghi v\u00e0o s\u00e1ch v\u1edf, kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu, Tam \u0111\u1ea1i ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, xem qua t\u1eeb T\u1ea7n, H\u00e1n \u0111\u1ebfn nay, th\u1eddi suy lo\u1ea1n c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi v\u00e0 g\u1eadt \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o Quang r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c c\u00f9ng l\u00e0m, kh\u00f4ng th\u1ec3 tranh c\u00e3i v\u1edbi h\u1eafn, s\u1ebd l\u00e0m m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> Lui ra, c\u00f9ng Hu\u1ec7 Khanh tri\u1ec7u t\u1eadp h\u00e0nh nh\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng ph\u1ee7, l\u1ea1i ch\u1ea5t v\u1ea5n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u00e2u, v\u1eabn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, ti\u1ebfn c\u1eed Hu\u1ec7 Khanh l\u00ean n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n, Vua \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Quang l\u1ea1i h\u1ed9i v\u1edbi Hu\u1ec7 Khanh, Hu\u1ec7 Khanh t\u1ecf ra \u0111\u1eafc \u00fd, m\u1eafng nhi\u1ebfc h\u00e0nh nh\u00e2n v\u00e0 t\u01b0 l\u1ea1i, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd x\u00fac ph\u1ea1m Quang, Quang kh\u00f4ng d\u00e1m c\u00e3i l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[50] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: nh\u1eefng d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, theo \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i m\u00e0 mang theo \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c, thu\u1ebf ti\u1ec1n d\u01b0\u1edbi 100 \u0111\u1ed3ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[51] H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>[52] V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ea1i ph\u00e1 T\u00e2y Phi\u1ec1n, M\u1ed9c Chinh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. <i>(\u300aC\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: x\u00e2y th\u00e0nh Kha N\u1eb7c, th\u1ee7 l\u0129nh T\u00e2y Phi\u1ec1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ea7u h\u00e0ng' ch\u1eef 'h\u00e0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 'Th\u1ea7n T\u00f4ng khai Hi H\u00e0' v\u00e0 v\u0103n c\u1ea3nh b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1869-14\" href=\"#footnote-1869-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>; \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu 18 ch\u00e9p V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u ph\u00e1 T\u00e2y Phi\u1ec1n, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 7.000 th\u1ee7 c\u1ea5p, M\u1ed9c Chinh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b s\u1eeda l\u1ea1i nh\u01b0 tr\u00ean, nay theo \u0111\u00f3. Chi ti\u1ebft l\u1ea1i ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu 30.)<\/i><\/p>\n<p>[53] \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n L\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n T\u00e2y Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u00e2ng s\u1edb r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n k\u00ednh \u0111\u1ecdc chi\u1ebfu th\u01b0, m\u1eebng r\u1ee1 \u0111\u1ebfn ph\u00e1t kh\u00f3c. X\u01b0a Th\u00e0nh Thang t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh v\u1ec1 s\u00e1u vi\u1ec7c, nay b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y b\u1ed1n vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1eddi can gi\u00e1n. Vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n, tuy kh\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i nh\u01b0ng c\u00f9ng h\u1ee3p \u0111\u1ea1o l\u00fd. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed1i lo s\u00e2u xa c\u1ee7a ng\u00e0y nay<a class=\"footnote\" title=\"'Lo' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Hu\u1ec7', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-15\" href=\"#footnote-1869-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5, qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f2n n\u00f3i g\u00ec n\u1eefa? T\u0103ng T\u1eed n\u00f3i: &#8220;T\u00f4n tr\u1ecdng \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec s\u1ebd s\u00e1ng su\u1ed1t; l\u00e0m theo \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh bi\u1ebft th\u00ec s\u1ebd r\u1ea1ng r\u1ee1.&#8221; B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ef1c s\u1ef1 bi\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft t\u00e2m kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ea3 h\u1eefu lay \u0111\u1ed9ng, th\u00ec sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c tai h\u1ecda ng\u00e0y nay kh\u00f4ng nh\u01b0 c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y l\u00faa th\u1eddi \u0110\u1ea1i M\u1eadu, chim tr\u0129 k\u00eau th\u1eddi Cao T\u00f4ng, s\u1ea5m gi\u00f3 th\u1eddi Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1n h\u00e1n th\u1eddi Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh ph\u00fac l\u00e0nh cho t\u00f4ng mi\u1ebfu v\u00e0 sinh d\u00e2n?<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb khi chi\u1ebfu th\u01b0 ban xu\u1ed1ng, th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i c\u00f3 ai v\u00ec vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, m\u00e0 d\u00e1m ph\u00e2n tr\u1ea7n th\u1eb3ng th\u1eafn v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng? H\u1eb3n l\u00e0 c\u00f3, nh\u01b0ng th\u1ea7n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nghe. Th\u1ea7n t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ea7n thi\u1ebft' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-16\" href=\"#footnote-1869-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, ngh\u0129 r\u1eb1ng cha con th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n s\u00e2u c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, gi\u1eef ch\u1ee9c th\u1ecb t\u00f2ng, tr\u01b0\u1edbc kia \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e1m n\u00f3i l\u1eddi ngu mu\u1ed9i, l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, sau v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt, t\u1ef1 xin ch\u1ee9c nh\u00e0n, kh\u00f4ng d\u00e1m tham gia b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 b\u1ed1n n\u0103m nay.<\/i><\/p>\n<p><i>May m\u1eafn g\u1eb7p b\u1ec7 h\u1ea1 ban chi\u1ebfu th\u01b0 hi\u1ebfm c\u00f3, h\u1ecfi v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i ng\u00e0n n\u0103m m\u1ed9t thu\u1edf. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a d\u00f9 \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng v\u1eabn kh\u00f4ng qu\u00ean Vua, hu\u1ed1ng chi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c? V\u00ec v\u1eady, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1ee3 quy\u1ec1n th\u1ebf, tr\u00e1nh s\u1ef1 gi\u1eadn d\u1eef c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, y\u00eau th\u00e2n nh\u1ecf b\u00e9, b\u1ea3o v\u1ec7 v\u1ee3 con, bi\u1ebft r\u00f5 th\u1eddi s\u1ef1 \u0111\u00e1ng lo m\u00e0 im l\u1eb7ng kh\u00f4ng n\u00f3i.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Tr\u1ed9m xem b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch anh minh, hi\u1ebfm c\u00f3 tr\u00ean \u0111\u1eddi, t\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i, chuy\u00ean t\u00e2m c\u1ea7u tr\u1ecb, l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 khi ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ecb Vua th\u01b0\u1eddng k\u1ebf th\u1eeba gi\u1eef g\u00ecn ph\u00e9p t\u1eafc, tr\u00ean th\u00ec ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n, d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1 b\u1ea1t nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t, giao cho h\u1ecd n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng nghe, k\u1ebf s\u00e1ch kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng theo, k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u00ec th\u0103ng ch\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc, k\u1ebb b\u1ecb ch\u00ea th\u00ec b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, b\u1ec7 h\u1ea1 khoanh tay ng\u1ed3i y\u00ean, \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, h\u1ebft l\u00f2ng tin t\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 ly gi\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00f9 T\u1ec1 Ho\u00e0n C\u00f4ng d\u00f9ng Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng, Th\u1ee5c Ti\u00ean Ch\u1ee7 d\u00f9ng Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng, c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh c\u0169ng d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"D\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1eef 't\u00e2m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1869-17\" href=\"#footnote-1869-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, l\u1ea5y l\u00e0m x\u1ea5u h\u1ed5 khi ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng tu\u00e2n th\u1ee7 ph\u00e1p lu\u1eadt, l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169, th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 Chu C\u00f4ng, v\u00ec th\u1ebf tr\u0103m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u1ed1n d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c no \u1ea5m vui v\u1ebb, ti\u1ebfng khen ng\u1ee3i lan t\u1ecfa kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh li\u00ean ti\u1ebfp xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Trong s\u00e1u n\u0103m qua, tr\u0103m vi\u1ec7c r\u1ed1i ren, b\u1ed1n d\u00e2n th\u1ea5t nghi\u1ec7p, ti\u1ebfng o\u00e1n h\u1eadn kh\u00f4ng th\u1ec3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m l\u1ea1 l\u1edbn lao, x\u01b0a nay hi\u1ebfm th\u1ea5y, nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec? H\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 do c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5 t\u00e1 b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn sao<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn '\u0111\u1ea1o l\u00fd' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'd\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1869-18\" href=\"#footnote-1869-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>!<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 th\u00edch ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi m\u00ecnh, m\u00e0 gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi m\u00ecnh. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n giao quy\u1ec1n uy ph\u00fac cho h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec n\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n b\u1ea1c, b\u1ecf c\u00e1i ng\u1eafn l\u1ea5y c\u00e1i d\u00e0i, \u0111\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n 'ho\u00e0n thi\u1ec7n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ng\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-19\" href=\"#footnote-1869-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u1ec9 tin v\u00e0o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. C\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 ai c\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1; ai kh\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn th\u00ec tai h\u1ecda v\u00e0 nh\u1ee5c nh\u00e3 theo sau.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ai ch\u1eb3ng mu\u1ed1n b\u1ecf h\u1ecda l\u1ea5y ph\u00fac, b\u1ecf nh\u1ee5c l\u1ea5y vinh, do \u0111\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1 ham m\u00ea ph\u00fa qu\u00fd \u0111\u1ec1u v\u1ed9i v\u00e0ng theo h\u1ecd, tranh nhau khuy\u00ean b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e0ng th\u00eam tin t\u01b0\u1edfng, nghe theo l\u1eddi h\u1ecd, nghi\u00eam kh\u1eafc x\u1eed ph\u1ea1t, \u0111\u1ec3 d\u1ee9t b\u1ecf nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm quy\u1ec1n trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i n\u1ed9i \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c lo\u1ea1i n\u00e0y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef l\u00f2ng trung tr\u1ef1c, gi\u1eef g\u00ecn li\u00eam s\u1ec9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e0i x\u00edch, b\u1ecf r\u01a1i, ho\u1eb7c b\u1ecb t\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u00e0i gi\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u00e0i gi\u00e1n 'quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-20\" href=\"#footnote-1869-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, l\u00e0 tai m\u1eaft c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 quy ch\u00ednh nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh, ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 chuy\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean t\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ee5 t\u00e1 l\u1ef1a ch\u1ecdn. H\u1ecd ch\u1ec9 d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn y\u00eau qu\u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec tr\u00e1i \u00fd li\u1ec1n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111u\u1ed5i \u0111i, \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e ng\u01b0\u1eddi sau, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i ch\u1ecdn nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh b\u1ee3 nh\u1ea5t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec nh\u1eefng sai l\u1ea7m trong ch\u00ednh s\u1ef1, s\u1ef1 gian tr\u00e1 c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, nh\u1eefng oan \u1ee9c \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa, b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m sao m\u00e0 nghe th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>L\u1ea1i sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng th\u0103m d\u00f2 l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n t\u00edn, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1ec1u nh\u1eadn ch\u1ec9 th\u1ecb, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u00e9p bu\u1ed9c quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, vi\u1ec7c t\u1ed1t x\u1ea5u \u0111\u1ec1u do h\u1ecd ghi ch\u00e9p, th\u0103ng gi\u00e1ng \u0111\u1ec1u do h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ch\u1ec9 lo \u0111\u1ed1i ph\u00f3 c\u00f2n ch\u01b0a xong, sao c\u00f3 th\u1eddi gian b\u00e0n lu\u1eadn l\u1ee3i h\u1ea1i, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00fang sai? Khi h\u1ecd v\u00e0o t\u00e2u, th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u d\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 th\u1ea5y v\u0103n th\u01b0 r\u00f5 r\u00e0ng d\u1ec5 hi\u1ec3u, cho r\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt r\u1ea5t ho\u00e0n h\u1ea3o, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd, n\u00e0o bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m b\u00ean ngo\u00e0i? C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n th\u00eam \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, c\u1ed1 t\u00ecm t\u00f2i m\u1edbi l\u1ea1, tranh lu\u1eadn l\u1ee3i h\u1ea1i, thay \u0111\u1ed5i t\u00f9y ti\u1ec7n, khi\u1ebfn ph\u00e1p lu\u1eadt th\u1ed1ng nh\u1ea5t ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u00e1c bi\u1ec7t, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, quan d\u00e2n kh\u00f4ng bi\u1ebft theo \u0111\u00e2u, b\u1edfi v\u00ec l\u00e0m theo c\u0169 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u1ed5i m\u1edbi th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. H\u1ecd ch\u1ec9 lo t\u00ednh to\u00e1n ri\u00eang \u0111\u1ec3 th\u0103ng ti\u1ebfn, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u00ec n\u01b0\u1edbc l\u1ee3i d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>L\u1ea1i sai s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c Gi\u00e1m ty t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, Gi\u00e1m ty l\u1ea1i \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi th\u00fac \u00e9p nhau, tranh nhau l\u00e0m kh\u1eaft khe, n\u1ebfu kh\u00f4ng tu\u00e2n h\u00e0nh ph\u00e1p m\u1edbi, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Ho\u1eb7c ch\u01b0a quen ph\u00e1p m\u1edbi, v\u00f4 t\u00ecnh ph\u1ea1m l\u1ed7i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t x\u1eed, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng, c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0. Quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ch\u1ec9 lo thi h\u00e0nh v\u0103n th\u01b0, tha t\u1ed9i c\u00f2n ch\u01b0a xong, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>L\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt sai tu\u1ea7n binh nghe ng\u00f3ng nh\u1eefng k\u1ebb b\u00e0n t\u00e1n ch\u00ea bai tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, b\u1eaft l\u1ea1i v\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t. L\u1ea1i treo b\u1ea3ng th\u01b0\u1edfng, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c k\u1ebb ph\u1ec9 b\u00e1ng tri\u1ec1u ch\u00ednh. Th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh \u0111\u1ebf minh v\u01b0\u01a1ng c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng? X\u01b0a Vua Nghi\u00eau &#8220;x\u00e9t \u00fd d\u00e2n, b\u1ecf \u00fd m\u00ecnh theo ng\u01b0\u1eddi&#8221;. Vua Thu\u1ea5n r\u0103n b\u1ea3o qu\u1ea7n th\u1ea7n: &#8220;Ta sai, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y s\u1eeda, c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eebng chi\u1ec1u theo tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, sau l\u01b0ng l\u1ea1i b\u00e0n t\u00e1n.&#8221; \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Nh\u00e0 T\u1ea7n gh\u00e9t nghe l\u1ed7i m\u00ecnh, gi\u1ebft k\u1ebb can gi\u00e1n th\u1eb3ng th\u1eafn, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n ri\u00eang t\u01b0, \u0111\u1ebfn khi h\u1ecda lo\u1ea1n x\u1ea3y ra, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u00ecnh kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u0103n cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>T\u1eed S\u1ea3n l\u00e0m t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc Tr\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Tr\u1ecbnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u1edf l\u00e0ng \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1. Nhi\u00ean Minh xin ph\u00e1 b\u1ecf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u00f3. T\u1eed S\u1ea3n n\u00f3i: &#8220;T\u1ea1i sao v\u1eady? Ng\u01b0\u1eddi ta s\u00e1ng t\u1ed1i lui t\u1edbi n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u1ed1t x\u1ea5u c\u1ee7a ch\u00ednh s\u1ef1. \u0110i\u1ec1u g\u00ec h\u1ecd cho l\u00e0 t\u1ed1t, ta s\u1ebd l\u00e0m theo; \u0111i\u1ec1u g\u00ec h\u1ecd ch\u00ea tr\u00e1ch, ta s\u1ebd s\u1eeda \u0111\u1ed5i. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1ea7y c\u1ee7a ta v\u1eady. Sao l\u1ea1i ph\u00e1 b\u1ecf n\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'chi' trong c\u00e2u 'nh\u01b0\u1ee3c chi h\u00e0 h\u1ee7y chi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m T\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng th\u1ee9 31 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1869-21\" href=\"#footnote-1869-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>? Ta nghe r\u1eb1ng l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u00e0 \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n s\u1ebd l\u00e0m gi\u1ea3m b\u1edbt o\u00e1n h\u1eadn, ch\u1ee9 ch\u01b0a t\u1eebng nghe d\u00f9ng uy quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n o\u00e1n h\u1eadn. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady tuy c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ngay, nh\u01b0ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u0103n s\u00f4ng, n\u1ebfu v\u1ee1 \u0111\u00ea l\u1edbn th\u00ec thi\u1ec7t h\u1ea1i s\u1ebd r\u1ea5t nhi\u1ec1u, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c. Chi b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 cho n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y nh\u1ecf, d\u1eabn n\u00f3 \u0111i. Chi b\u1eb1ng ta nghe m\u00e0 xem \u0111\u00f3 nh\u01b0 thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh v\u1eady.&#8221; Sao ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ch\u00ednh ng\u00e0y nay l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ch\u00ednh th\u1eddi x\u01b0a v\u1eady?<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>T\u1ec1 C\u1ea3nh c\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi L\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u C\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'kh\u00e2u' trong 'L\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u C\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng th\u1ee9 10 s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1\" id=\"return-footnote-1869-22\" href=\"#footnote-1869-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>: &#8220;Ch\u1ec9 c\u00f3 C\u1ee9 l\u00e0 h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi ta ph\u1ea3i kh\u00f4ng?&#8221; Y\u1ebfn T\u1eed \u0111\u00e1p: &#8220;C\u1ee9 ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi ng\u00e0i, sao g\u1ecdi l\u00e0 h\u00f2a h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c? H\u00f2a h\u1ee3p gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u1ea5u canh v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'y\u00ean' trong 'h\u00f2a nh\u01b0 canh y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'd\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m Chi\u00eau c\u00f4ng th\u1ee9 20 v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45, \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50 '\u1ee8ng chi\u1ebfu ng\u00f4n tri\u1ec1u ch\u00ednh khuy\u1ebft th\u1ea5t' s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1869-23\" href=\"#footnote-1869-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>. D\u00f9ng n\u01b0\u1edbc, l\u1eeda, gi\u1ea5m, mu\u1ed1i, m\u1eafm, mu\u1ed1i, m\u01a1 \u0111\u1ec3 n\u1ea5u c\u00e1 th\u1ecbt, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u b\u1ebfp n\u00eam n\u1ebfm, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh v\u1ecb cho v\u1eeba, b\u1ed5 sung ch\u1ed7 thi\u1ebfu, gi\u1ea3m b\u1edbt ch\u1ed7 th\u1eeba. Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed \u0103n v\u00e0o, l\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh an.<\/i><\/p>\n<p><i>Quan h\u1ec7 Vua t\u00f4i c\u0169ng v\u1eady, \u0111i\u1ec1u g\u00ec Vua cho l\u00e0 \u0111\u00fang m\u00e0 c\u00f3 ch\u1ed7 sai, b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 ra ch\u1ed7 sai \u0111\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00fang. \u0110i\u1ec1u g\u00ec Vua cho l\u00e0 sai m\u00e0 c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u00fang, b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 ra ch\u1ed7 \u0111\u00fang \u0111\u1ec3 b\u1ecf \u0111i ch\u1ed7 sai. Nh\u1edd v\u1eady ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh \u1ed5n m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e1o tr\u1ed9n, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng tranh gi\u00e0nh. Nay C\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111i\u1ec1u g\u00ec Vua cho l\u00e0 \u0111\u00fang, C\u1ee9 c\u0169ng n\u00f3i \u0111\u00fang; \u0111i\u1ec1u g\u00ec Vua cho l\u00e0 sai, C\u1ee9 c\u0169ng n\u00f3i sai, gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc m\u00e0 h\u00f2a v\u00e0o n\u01b0\u1edbc, ai c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221; Nay c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u, khi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u00e0 khuy\u00ean can, c\u00f3 ai kh\u00e1c v\u1edbi L\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u C\u1ee9 kh\u00f4ng?<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>V\u1ec7 qu\u00e2n n\u00f3i k\u1ebf s\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u00fang, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng thanh h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng nh\u01b0 m\u1ed9t. T\u1eed T\u01b0 n\u00f3i: &#8220;Theo ta xem x\u00e9t n\u01b0\u1edbc V\u1ec7, \u0111\u00fang l\u00e0 Vua ch\u1eb3ng ra Vua, t\u00f4i ch\u1eb3ng ra t\u00f4i. Nh\u00e0 Vua t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u00fang, th\u00ec m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra. Vi\u1ec7c \u0111\u00fang m\u00e0 t\u1ef1 cho l\u00e0 \u0111\u00fang, c\u00f2n ng\u0103n c\u1ea3n m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u00e1i \u00e1c? Kh\u00f4ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u00fang sai, m\u00e0 vui khi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c khen m\u00ecnh, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ed1i t\u0103m h\u01a1n. Kh\u00f4ng suy x\u00e9t l\u1ebd ph\u1ea3i \u1edf \u0111\u00e2u, m\u00e0 n\u1ecbnh h\u00f3t \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c dung th\u00e2n, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec n\u1ecbnh b\u1ee3 h\u01a1n. Vua t\u1ed1i t\u0103m, t\u00f4i n\u1ecbnh h\u00f3t, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean d\u00e2n, d\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng theo. N\u1ebfu c\u1ee9 th\u1ebf m\u00e3i, n\u01b0\u1edbc s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec gi\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc n\u1eefa.&#8221; T\u1eed T\u01b0 n\u00f3i v\u1edbi V\u1ec7 h\u1ea7u: &#8220;Vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ng\u00e0i ng\u00e0y c\u00e0ng sai l\u1ea7m. Ng\u00e0i n\u00f3i ra t\u1ef1 cho l\u00e0 \u0111\u00fang, m\u00e0 khanh \u0111\u1ea1i phu kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1eeda ch\u1eefa sai l\u1ea7m. Khanh \u0111\u1ea1i phu n\u00f3i ra t\u1ef1 cho l\u00e0 \u0111\u00fang, m\u00e0 s\u0129 th\u1ee9 kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1eeda ch\u1eefa sai l\u1ea7m. Vua t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 hi\u1ec1n, m\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng thanh khen l\u00e0 hi\u1ec1n. Khen l\u00e0 hi\u1ec1n th\u00ec thu\u1eadn theo m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac<a class=\"footnote\" title=\"Khen l\u00e0 hi\u1ec1n th\u00ec thu\u1eadn theo m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac, hai ch\u1eef 'khen l\u00e0 hi\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1869-24\" href=\"#footnote-1869-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec ngh\u1ecbch l\u1ea1i m\u00e0 g\u1eb7p h\u1ecda. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 sinh ra?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng ph\u00e9p m\u1edbi, qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng thanh khen l\u00e0 hi\u1ec1n, c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh s\u1ef1 n\u01b0\u1edbc V\u1ec7? V\u00ec th\u1ebf s\u0129 \u0111\u1ea1i phu u\u1ea5t \u1ee9c b\u1ea5t b\u00ecnh, nh\u00ecn nh\u00e0 th\u1edf d\u00e0i m\u00e0 mi\u1ec7ng kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i. D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3i r\u00e9t ti\u1ec1u t\u1ee5y, o\u00e1n than kh\u00f3c l\u00f3c m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u00eau ai. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf trung th\u00e0nh, l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt kh\u00f4ng th\u1ea5u \u0111\u1ebfn tr\u00ean, m\u00e0 n\u1ecbnh h\u00f3t che l\u1ea5p \u0111\u1ec3 th\u00e0nh vi\u1ec7c ri\u00eang. N\u1ebfu trung ng\u00f4n lui \u1ea9n, n\u1ecbnh th\u1ea7n \u0111\u1ea7y r\u1eaby, m\u00e0 mong tr\u0103m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n, b\u1ed1n d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c vui v\u1ebb, l\u1eddi ca t\u1ee5ng h\u00f2a h\u1ee3p, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f3 v\u1eady.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong ch\u00ednh s\u1ef1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 ra s\u00e1u \u0111i\u1ec1u l\u1edbn nh\u01b0 sau: M\u1ed9t l\u00e0 vi\u1ec7c r\u1ed9ng r\u00e3i ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1ecbu n\u1ee3 n\u1eb7ng, trong khi quan huy\u1ec7n ch\u1eb3ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec; hai l\u00e0 mi\u1ec5n d\u1ecbch cho h\u1ed9 gi\u00e0u, thu ti\u1ec1n h\u1ed9 ngh\u00e8o \u0111\u1ec3 nu\u00f4i nh\u1eefng k\u1ebb l\u00eau l\u1ed5ng; ba l\u00e0 l\u1eadp Ty th\u1ecb d\u1ecbch, tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi d\u00e2n ngh\u00e8o, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 l\u00e0m hao t\u00e1n c\u1ee7a c\u00f4ng; b\u1ed1n l\u00e0 trong n\u01b0\u1edbc ch\u01b0a y\u00ean m\u00e0 \u0111\u00e3 g\u00e2y h\u1ea5n v\u1edbi b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt m\u1ea5t nhi\u1ec1u; n\u0103m l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o gi\u00e1p, d\u1ea1y d\u00f9ng v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ec3 l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u n\u00f4ng d\u00e2n; s\u00e1u l\u00e0 tin d\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb x\u1ea3o tr\u00e1, b\u1eeba b\u00e3i x\u00e2y d\u1ef1ng th\u1ee7y l\u1ee3i, l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m ti\u1ec1n c\u1ee7a.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t nh\u01b0 g\u1ea1o mu\u1ed1i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 b\u1ec7 h\u1ea1 nghe. B\u1ecf vi\u1ec7c l\u1edbn m\u00e0 n\u00f3i vi\u1ec7c nh\u1ecf, b\u1ecf vi\u1ec7c g\u1ea5p m\u00e0 n\u00f3i vi\u1ec7c ch\u1eadm, b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra can gi\u00e1n, trong l\u00f2ng l\u1ea1i xu n\u1ecbnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebb gian t\u00e0 nh\u1ea5t, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m v\u1eady. S\u00e1u \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i n\u00e0y, d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi sang h\u00e8n, ngu tr\u00ed \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i g\u1ea7n g\u0169i b\u1ec7 h\u1ea1, ng\u00e0y ng\u00e0y khen ng\u1ee3i ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi, trong l\u00f2ng c\u0169ng bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 mu\u1ed1n chi\u1ec1u \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1, xu n\u1ecbnh k\u1ebb c\u1ea7m quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 m\u01b0u c\u1ea7u ph\u00fa qu\u00fd m\u00e0 th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t khi \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1 thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd kh\u00e1c \u0111i, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ed1n gi\u1ea5y m\u1ef1c n\u1eefa, k\u1ec3 l\u1ec3 l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m phi\u1ec1n b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng nghe theo b\u1ecdn n\u1ecbnh th\u1ea7n, \u0111\u1eebng chi\u1ec1u \u00fd k\u1ebb quy\u1ec1n th\u1ebf, h\u00e3y quy\u1ebft t\u00e2m b\u00e3i b\u1ecf, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u tr\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng cho b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Trong s\u00e1u \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ti\u1ec1n thanh mi\u00eau v\u00e0 mi\u1ec5n d\u1ecbch g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1edbn. S\u1ee9c l\u1ef1c l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 d\u00e2n sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3; l\u00faa g\u1ea1o v\u00e0 v\u1ea3i l\u1ee5a l\u00e0 th\u1ee9 d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd c\u00e0y c\u1ea5y v\u00e0 tr\u1ed3ng d\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"'d\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1869-25\" href=\"#footnote-1869-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>. C\u00f2n ti\u1ec1n l\u00e0 th\u1ee9 do quan huy\u1ec7n \u0111\u00fac, d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd l\u00e0m.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc khi thi h\u00e0nh ph\u00e9p m\u1edbi, ti\u1ec1n trong d\u00e2n gian v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u00edt, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 bu\u00f4n l\u1edbn ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 m\u1edbi t\u00edch tr\u1eef, c\u00f2n nh\u1eefng n\u00f4ng d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1ea5t c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 chi\u1ebfm nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u l\u00faa g\u1ea1o, nh\u00e0 c\u1eeda khang trang, c\u00f3 tr\u00e2u c\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ai t\u00edch tr\u1eef h\u00e0ng v\u1ea1n ti\u1ec1n trong nh\u00e0. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u00ec qu\u1ea7n \u00e1o r\u00e1ch r\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 che th\u00e2n, c\u01a1m g\u1ea1o th\u00f4 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 no b\u1ee5ng, m\u00f9a thu tr\u00f4ng v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, m\u00f9a h\u00e8 tr\u00f4ng v\u00e0o m\u00f9a thu, ho\u1eb7c \u0111i c\u00e0y thu\u00ea, h\u00e1i l\u01b0\u1ee3m \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"'h\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ea1o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1869-26\" href=\"#footnote-1869-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u1eebng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a s\u1eed d\u1ee5ng d\u00e2n ch\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"theo hai s\u00e1ch tr\u00ean, sau 'd\u00e2n' \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3'\" id=\"return-footnote-1869-27\" href=\"#footnote-1869-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd c\u00f3 m\u00e0 thu, vi\u1ec7c lao d\u1ecbch c\u1ee7a n\u00f4ng d\u00e2n ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p s\u1ee9c l\u1ef1c, thu\u1ebf ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00faa g\u1ea1o v\u00e0 v\u1ea3i l\u1ee5a. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, khi chi\u1ebfn tranh n\u1ed5 ra, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 thu\u1ebf b\u1eb1ng ti\u1ec1n, n\u00ean B\u1ea1ch C\u01b0 D\u1ecb ch\u00ea tr\u00e1ch r\u1eb1ng: &#8220;Nh\u00e0 d\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00fai \u0111\u1ed3ng.&#8221; \u00dd n\u00f3i l\u00e0 b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng th\u1ee9 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3. Nay c\u00e1c c\u01a1 quan l\u00e0m lu\u1eadt l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee3 b\u00faa hay \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng, t\u1eeb trong ra ngo\u00e0i, t\u1eeb s\u00e1ng \u0111\u1ebfn t\u1ed1i, ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u00f2i ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u00f4ng d\u00e2n g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, b\u00e1n r\u1ebb l\u00faa thu ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf, so v\u1edbi gi\u00e1 n\u0103m th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 khi gi\u1ea3m hai ph\u1ea7n ba, v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea5u h\u1ed9c, c\u00f3 khi t\u0103ng th\u00eam hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 mong b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00faa \u0111\u1ec3 b\u00e1n, quan l\u1ea1i v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u00f2i ti\u1ec1n, mu\u1ed1n b\u00e1n ru\u1ed9ng th\u00ec nh\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1n ru\u1ed9ng, mu\u1ed1n b\u00e1n nh\u00e0 th\u00ec nh\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1n nh\u00e0, mu\u1ed1n b\u00e1n tr\u00e2u th\u00ec nh\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1n tr\u00e2u. Kh\u00f4ng c\u00f2n ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 b\u00e1n, \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i ch\u1eb7t c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y t\u00e1o, th\u00e1o d\u1ee1 nh\u00e0 c\u1eeda b\u00e1n c\u1ee7i<a class=\"footnote\" title=\"'th\u00e1o d\u1ee1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'r\u1ea3i', c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1869-28\" href=\"#footnote-1869-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c gi\u1ebft tr\u00e2u b\u00e1n th\u1ecbt, l\u1ea5y ti\u1ec1n n\u1ed9p thu\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t n\u0103m nh\u01b0 v\u1eady, n\u0103m sau bi\u1ebft l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 s\u1ed1ng? V\u00ec th\u1ebf, t\u1eeb khi thi h\u00e0nh ph\u00e9p m\u1edbi, n\u00f4ng d\u00e2n c\u00e0ng b\u1ecb h\u1ea1i n\u1eb7ng. N\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u00e3 m\u1ea5t vi\u1ec7c l\u00e0m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 \u0103n? Nay ti\u1ec1n c\u00e0ng n\u1eb7ng, v\u1eadt c\u00e0ng r\u1ebb, n\u0103m tuy \u0111\u00f3i k\u00e9m, l\u00faa g\u1ea1o kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u1eaft, nh\u01b0ng d\u00e2n c\u00e0ng th\u00eam kh\u1ed1n kh\u1ed5. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, h\u00e1 kh\u00f4ng n\u00ean suy ngh\u0129 m\u1ed9t ch\u00fat v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n sao? T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u1eadn bi\u00ean \u1ea3i, ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p bi\u1ec3n, ph\u00eda nam v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Giang, Ho\u00e0i, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t Cung, Th\u1ee5c. T\u1eeb m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, m\u01b0a tuy\u1ebft r\u1ea5t \u00edt, gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc, su\u1ed1i khe th\u01b0\u1eddng kh\u00f4 c\u1ea1n, l\u00faa m\u1ea1ch kh\u00f4ng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t v\u1ecdng. Qu\u00e1 n\u1eeda m\u00f9a h\u1ea1, v\u1ee5 gieo tr\u1ed3ng m\u00f9a thu v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh, nh\u1eefng h\u1ed9 trung l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ph\u1ea3i h\u00e1i qu\u1ea3 c\u00e2y, nh\u1ed5 c\u1ecf \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i ng\u00e0y th\u00e1ng. N\u1ebfu t\u00ecnh h\u00ecnh n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i th\u00eam v\u00e0i th\u00e1ng n\u1eefa, s\u1ebd ra sao? Trong l\u00fac n\u00e0y, quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u1eabn th\u00fac \u00e9p thu ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, tr\u1ee3 d\u1ecbch, kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1eadm tr\u1ec5 ch\u00fat n\u00e0o, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp tr\u00f3i bu\u1ed9c, ch\u1ec9 s\u1ee3 kh\u00f4ng k\u1ecbp, khi\u1ebfn v\u1ee3 con d\u00e2n ch\u00fang ho\u1ea3ng lo\u1ea1n, nh\u01b0 b\u1ecb n\u00e9m v\u00e0o l\u1eeda \u0111\u1ecf, k\u00eau kh\u00f3c k\u00eau tr\u1eddi, kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng s\u1ed1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n e r\u1eb1ng chim c\u00f9ng th\u00ec m\u1ed5, th\u00fa c\u00f9ng th\u00ec v\u1ed3, d\u00e2n c\u00f9ng kh\u1ed1n \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111\u1ed9 m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u1ee9u gi\u00fap, k\u1ebb y\u1ebfu s\u1ebd ch\u1ebft n\u01a1i \u0111\u1ed3ng hoang, k\u1ebb m\u1ea1nh s\u1ebd t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u! N\u1ebfu kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u00f4ng t\u00e2y nam b\u1eafc, b\u1ecdn ch\u00fang t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, ng\u00e0y c\u00e0ng lan r\u1ed9ng, tr\u00e0n ng\u1eadp n\u00fai r\u1eebng, gi\u00e0y x\u00e9o th\u00e0nh \u1ea5p, ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi b\u00e0n b\u1ea1c b\u00e3i b\u1ecf t\u00e2n ph\u00e1p, th\u00ec c\u00f3 \u00edch g\u00ec!<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 L\u1ee5c L\u00e2m, X\u00edch Mi, Ho\u00e0ng C\u00e2n, H\u1eafc S\u01a1n t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 ra? \u0110\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec thu\u1ebf m\u00e1, l\u1ea1i g\u1eb7p n\u1ea1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, c\u00f9ng kh\u1ed1n kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed1i lo cho t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, m\u00e0 tr\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eabn th\u1ea3n nhi\u00ean t\u1ef1 m\u00e3n, cho r\u1eb1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn th\u1ea7n \u0111au l\u00f2ng nh\u1ee9c \u00f3c, ng\u00e0y qu\u00ean \u0103n, \u0111\u00eam qu\u00ean ng\u1ee7, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi c\u00e1i ch\u1ebft, mu\u1ed1n im l\u1eb7ng m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>Kinh D\u1ecbch qu\u1ebb Ph\u1ee5c, h\u00e0o S\u01a1 C\u1eedu n\u00f3i: &#8220;Kh\u00f4ng xa m\u00e0 tr\u1edf l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng h\u1ed1i h\u1eadn, r\u1ea5t t\u1ed1t l\u00e0nh.&#8221; \u00dd n\u00f3i ph\u1ea1m sai l\u1ea7m m\u00e0 bi\u1ebft s\u1eeda \u0111\u1ed5i, d\u00f9 c\u00f3 h\u1ed1i h\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1edbn. H\u00e0o Th\u01b0\u1ee3ng L\u1ee5c n\u00f3i: &#8220;L\u1ea1c l\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i, hung hi\u1ec3m, c\u00f3 tai h\u1ecda, d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. V\u00ec Vua n\u01b0\u1edbc \u1ea5y g\u1eb7p hung hi\u1ec3m, \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng th\u1ec3 chinh ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221; \u00dd n\u00f3i l\u1ea1c l\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i, hung hi\u1ec3m, l\u1ea1i c\u00f3 tai h\u1ecda, \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00e0m Vua c\u00e0ng b\u1ea5t l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a T\u1ea7n M\u1ee5c C\u00f4ng thua tr\u1eadn Hi\u00eau, l\u00e0m b\u00e0i \u300aT\u1ea7n Th\u1ec7\u300b n\u00f3i: &#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c x\u01b0a, th\u00ec n\u00f3i ch\u01b0a theo \u00fd ta m\u00e0 ki\u00eang k\u1ef5. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c nay, t\u1ea1m coi l\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn. Tuy n\u00f3i v\u1eady, nh\u01b0ng v\u1eabn n\u00ean tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m.&#8221; \u0110\u00f3 l\u00e0 h\u1ed1i h\u1eadn v\u00ec b\u1ecf xa m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 d\u1eb7n, d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf n\u00f4ng c\u1ea1n c\u1ee7a k\u1ebb kh\u00e9o n\u00f3i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t b\u1ea1i m\u00e0 ngh\u0129 c\u00e1ch s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ed7i l\u1ea7m, n\u00ean cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi r\u1eeda s\u1ea1ch m\u1ed1i nh\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc, l\u00e0m b\u00e1 ch\u1ee7 T\u00e2y Nhung. H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf chinh ph\u1ea1t t\u1ee9 di, Trung Qu\u1ed1c hao t\u1ed5n, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i, l\u1ea1i m\u1ea5t qu\u00e2n Nh\u1ecb S\u01b0, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111au x\u00f3t n\u00f3i: &#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ta \u0111\u01b0a th\u01b0 tr\u00f3i ng\u1ef1a cho th\u1eeba t\u01b0\u1edbng, ng\u1ef1 s\u1eed, c\u00e1c quan nh\u1ecb thi\u00ean th\u1ea1ch, \u0111\u1ea1i phu, lang quan, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc xem, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng \u0111\u1ecbch t\u1ef1 tr\u00f3i ng\u1ef1a c\u1ee7a m\u00ecnh, r\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed1t l\u00e0nh. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 \u1edf c\u00f4ng xa, th\u00e1i s\u1eed, th\u00e1i b\u1ed1c \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 t\u1ed1t. Nay k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u00e0 qu\u1ebb b\u00f3i \u0111\u1ec1u tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c.&#8221; \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u1eadn ra s\u1ef1 n\u1ecbnh h\u00f3t c\u1ee7a c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng s\u0129 c\u00f4ng xa, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p kh\u00f4ng th\u00e0nh th\u1eadt, d\u1eabn \u0111\u1ebfn sai l\u1ea7m qu\u1ed1c s\u1ef1, trong l\u00f2ng h\u1ed1i h\u1eadn. V\u00ec v\u1eady c\u1ea5m c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u00e0n b\u1ea1o, ng\u1eebng thu thu\u1ebf b\u1eeba b\u00e3i, ch\u00fa tr\u1ecdng g\u1ed1c r\u1ec5, ch\u0103m lo n\u00f4ng nghi\u1ec7p, thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ea1i y\u00ean \u1ed5n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi qu\u1ed1c gia thi h\u00e0nh t\u00e2n ph\u00e1p, ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u c\u1ea7u nguy\u1ec7n trong l\u00f2ng, mong B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u00e1c ng\u1ed9, c\u1ee9u v\u00e3n nh\u1eefng sai l\u1ea7m, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n \u0111ang m\u1ec7t m\u1ecfi, nh\u01b0 mong m\u01b0a m\u00f3c t\u1eeb tr\u1eddi cao, ng\u00e0y qua ng\u00e0y, cho \u0111\u1ebfn nay. N\u1ebfu nay s\u1eeda \u0111\u1ed5i, v\u1eabn c\u00f2n k\u1ecbp c\u1ee9u v\u00e3n, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 qu\u00e1 l\u00e2u, s\u1ee9c d\u00e2n s\u1ebd ki\u1ec7t qu\u1ec7, m\u1ed9t ng\u00e0y kia tan r\u00e3, r\u1ed3i m\u1edbi lo an \u0111\u1ecbnh, h\u00e1 ch\u1eb3ng kh\u00f3 sao?<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Tr\u1ed9m xem chi\u1ebfu th\u01b0 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, k\u00ednh s\u1ee3 thi\u00ean tai<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'D\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45, ph\u1ea7n '\u1ee8ng chi\u1ebfu ng\u00f4n tri\u1ec1u ch\u00ednh khuy\u1ebft th\u1ea5t' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1869-29\" href=\"#footnote-1869-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh s\u00e2u s\u1eafc, l\u1eddi l\u1ebd tha thi\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"Trong s\u00e1ch tr\u00ean, sau ch\u1eef 'thi\u1ebft' c\u00f3 th\u00eam 14 ch\u1eef: '\u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ed l\u00fd, l\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft sai l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u00e0...'\" id=\"return-footnote-1869-30\" href=\"#footnote-1869-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, mu\u1ed1n c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i. N\u1ebfu ch\u1ec9 ghi th\u00e0nh v\u0103n su\u00f4ng, m\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i g\u00ec v\u1ec1 t\u00e2n ph\u00e1p, th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc n\u1ed3i c\u00e1 s\u1eafp ch\u00edn m\u00e0 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed1t l\u1eeda, s\u1ebd c\u00f3 \u00edch g\u00ec?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ecfa s\u00e1ng nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u1ea1nh m\u1ebd, xua \u0111u\u1ed5i k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ecb che l\u1ea5p, t\u1ef1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi trung tr\u1ef1c l\u00e0m quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n, thu h\u1ed3i quy\u1ec1n uy v\u1ec1 tay m\u00ecnh. H\u00e3y ra chi\u1ebfu cho thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau n\u1eefa, nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 c\u00f2n trong d\u00e2n, t\u00ednh theo v\u1ed1n ban \u0111\u1ea7u, chia l\u00e0m nhi\u1ec1u n\u0103m thu n\u1ed9p, kh\u00f4ng thu l\u00e3i n\u1eefa. Ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch h\u00e3y b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft, vi\u1ec7c sai d\u1ecbch theo ph\u00e1p c\u0169. B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, nh\u1eefng v\u1eadt t\u00edch tr\u1eef, b\u00e1n theo gi\u00e1 mua ban \u0111\u1ea7u, nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 quan, c\u0169ng b\u1ecf l\u00e3i ch\u1ec9 thu v\u1ed1n. B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng b\u1edd c\u00f5i, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0m cho Trung Qu\u1ed1c y\u00ean \u1ed5n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chinh ph\u1ea1t t\u1ee9 di. B\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c luy\u1ec7n t\u1eadp b\u1ea3o gi\u00e1p, \u0111\u1ec3 d\u00e2n chuy\u00ean t\u00e2m l\u00e0m ru\u1ed9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y l\u1ee3i, giao cho ch\u00e2u huy\u1ec7n xem x\u00e9t, vi\u1ec7c n\u00e0o l\u1ee3i \u00edt h\u1ea1i nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, kh\u00ed h\u00f2a lan t\u1ecfa, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a. Nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t, a dua v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n, \u0111\u1ec1u nh\u1edd t\u00e2n ph\u00e1p m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0u sang, n\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 cho l\u00e0 sai m\u00e0 b\u1ecf \u0111i, h\u1ecd nh\u01b0 c\u00e1 m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u1eaft s\u1ebd tranh gi\u00e0nh c\u1ed1 ch\u1ea5p kh\u00f4ng ch\u1ecbu thay \u0111\u1ed5i, mong B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn h\u1ecd.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m nghe r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec n\u1ea1n h\u1ea1n h\u00e1n, \u0111\u00e3 tr\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, b\u1ecf b\u1eefa, lo l\u1eafng \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111\u1ed9, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch, chi b\u1eb1ng b\u00e3i b\u1ecf s\u00e1u vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1eadp t\u1ee9c c\u00f3 \u0111\u1ee9c l\u1edbn lan r\u1ed9ng kh\u1eafp b\u1ed1n bi\u1ec3n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y kinh s\u01b0 tuy c\u00f3 m\u01b0a, nh\u01b0ng ngo\u00e0i khu v\u1ef1c kinh th\u00e0nh, h\u1ea1n h\u00e1n v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. B\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u1ea5y b\u1ed1n bi\u1ec3n l\u00e0m nh\u00e0, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t xa g\u1ea7n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 con \u0111\u1ecf c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9 theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n, ng\u1ef1 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, d\u00f9ng b\u1eefa nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, v\u1eabn n\u00ean c\u1ea9n tr\u1ecdng lo l\u1eafng cho b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1edb v\u1ed9i t\u1ef1 an l\u00f2ng, cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f2n tai h\u1ecda sau n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u00e2u v\u1ec1 m\u01b0a, th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u00e0m d\u1ecbu n\u1ed7i lo l\u1eafng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, m\u1ed9t t\u1ea5c th\u00ec n\u00f3i ba t\u1ea5c, ba t\u1ea5c th\u00ec n\u00f3i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t. L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng ph\u00e9p thanh mi\u00eau, n\u1ebfu thi\u00ean tai l\u00e0m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u0103m ph\u1ea7n th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng, nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 quan l\u1ea1i b\u1ea5t nh\u00e2n, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u1ee9c hi\u1ebfp d\u00e2n ch\u00fang, ch\u1ec9 cho mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u01b0\u1edbi b\u1ed1n ph\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e1ng t\u1ed9i l\u1eafm.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u1edf ch\u1ed7 nh\u00e0n t\u1ea3n, n\u1ebfu tri\u1ec1u ch\u00ednh c\u00f3 ch\u00fat sai l\u1ea7m nh\u1ecf, th\u1ea7n v\u1ed1n kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1ef1 nghe, nay ng\u1ed3i nh\u00ecn d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec t\u00e2n ph\u00e1p nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ebd l\u00e0 n\u1ed7i lo l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, t\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m \u0111\u1ebfn nay, th\u1ea7n gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, s\u1ee3 r\u1eb1ng m\u1ed9t mai ch\u1ebft \u0111i, mang theo n\u1ed7i l\u00f2ng trung kh\u00f4ng tr\u1ecdn, \u00f4m h\u1eadn d\u01b0\u1edbi su\u1ed1i v\u00e0ng, n\u00ean li\u1ec1u ch\u1ebft m\u1ed9t l\u1ea7n n\u00f3i v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn b\u1ecf qua kh\u00f4ng tin<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn b\u1ecf qua kh\u00f4ng tin, xem s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u ch\u00ednh, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'chi'.\" id=\"return-footnote-1869-31\" href=\"#footnote-1869-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Quang d\u00e2ng s\u1edb, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng ch\u00ednh x\u00e1c. X\u00e9t l\u1eddi s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00f9a h\u1ea1 \u0111\u00e3 qua n\u1eeda, \u1eaft l\u00e0 sau ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 4<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 4, ch\u1eef 'ng\u00e0y' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'th\u00e1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1869-32\" href=\"#footnote-1869-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>. Nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o \u0111\u00e2y tr\u01b0\u1edbc khi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.)<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>Tri Thanh ch\u00e2u \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng ph\u00e9p m\u1edbi l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u1ed3i. Ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ea1 m\u1ed9t t\u1edd chi\u1ebfu, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e9p m\u1edbi thi h\u00e0nh t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 hai tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ea1, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 70, ch\u1eef 'ti\u1ec7n' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'gi\u1ea3'.\" id=\"return-footnote-1869-33\" href=\"#footnote-1869-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, th\u00ec l\u00f2ng d\u00e2n s\u1ebd h\u00f2a h\u1ee3p v\u00e0 \u00fd tr\u1eddi s\u1ebd gi\u1ea3i t\u1ecfa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a \u0110\u1eb1ng Ph\u1ee7 ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u1ee9ng chi\u1ebfu, nh\u01b0ng nghe tin Hi\u1ec7p b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u r\u00fat lui, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0 m\u1ed9t hai ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng v\u0103n b\u1ea3n l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ecdn gian n\u1ecbnh ng\u00e0y ng\u00e0y gi\u1ea3 danh b\u1ecf th\u01b0 v\u00e0o h\u00f2m, xin gi\u1eef l\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, ki\u00ean tr\u00ec ph\u00e9p m\u1edbi, v\u00e0 xin tr\u1ecb t\u1ed9i Hi\u1ec7p v\u00ec t\u1ed9i cu\u1ed3ng v\u1ecdng.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1edb c\u1ee7a Quang \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, s\u1edb c\u1ee7a Ph\u1ee7 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, c\u00e1c s\u1edb kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ea5y. \u300aNg\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b c\u00f3 th\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9, nay t\u1ea1m ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Tri Giang Ninh ph\u1ee7. V\u1eabn ban chi\u1ebfu cho \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o theo nghi th\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1ecb ph\u1ee7, trong c\u00e1c bu\u1ed5i tri\u1ec1u h\u1ed9i l\u1edbn th\u00ec \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi h\u00e0ng Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1. <i>(An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u00edn b\u1eadc, ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Ph\u00f9 th\u1ee9 hai, T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 n\u00f3i, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i> Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 H\u00e0n Gi\u00e1ng gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169 l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed, sai C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n L\u01b0u H\u1eefu Ph\u01b0\u01a1ng mang chi\u1ebfu tri\u1ec7u Gi\u00e1ng v\u1ec1 kinh, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch l\u00e0m ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u00e1u n\u0103m.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, Vua h\u1ea7u h\u1ea1 Th\u00e1i h\u1eadu, c\u00f9ng v\u1edbi K\u1ef3 v\u01b0\u01a1ng H\u1ea1o \u0111\u1ebfn cung Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i v\u1edbi Vua: <i>&#8220;Ta nghe d\u00e2n gian r\u1ea5t kh\u1ed5 v\u00ec ti\u1ec1n thanh mi\u00eau v\u00e0 tr\u1ee3 d\u1ecbch, sao kh\u00f4ng b\u00e3i b\u1ecf \u0111i?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m kh\u1ed5 h\u1ecd.&#8221;<\/i> Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch th\u1eadt c\u00f3 t\u00e0i h\u1ecdc, nh\u01b0ng k\u1ebb o\u00e1n h\u1eadn \u00f4ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nh\u00e0 Vua mu\u1ed1n b\u1ea3o to\u00e0n \u00f4ng, chi b\u1eb1ng t\u1ea1m \u0111\u01b0a \u00f4ng ra ngo\u00e0i, h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m sau l\u1ea1i tri\u1ec7u v\u1ec1 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trong c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ea7n, ch\u1ec9 c\u00f3 An Th\u1ea1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng ra g\u00e1nh v\u00e1c vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> H\u1ea1o n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi c\u1ee7a Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 l\u1eddi ch\u00ed l\u00fd. B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng suy ngh\u0129.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua gi\u1eadn d\u1eef n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0 ta l\u00e0m h\u1ecfng thi\u00ean h\u1ea1 sao? Ng\u01b0\u01a1i t\u1ef1 l\u00e0m \u0111i!&#8221;<\/i> H\u1ea1o kh\u00f3c n\u00f3i: <i>&#8220;Sao \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u1ebf?&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng vui m\u00e0 gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n, n\u00f3i l\u00e0 T\u01b0 M\u00e3 Quang ghi l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt, nh\u01b0ng B\u00e1 \u00d4n n\u00f3i: L\u00fac \u0111\u00f3 tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0i h\u00f4m, Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu<a class=\"footnote\" title=\"Hai ch\u1eef 'Th\u00e1i h\u1eadu' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 c\u1ee7a Thi\u1ec7u th\u1ecb m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1869-34\" href=\"#footnote-1869-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a> n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1eddi ti\u1ebft quang \u0111\u00e3ng, ng\u00e0y h\u00e0nh l\u1ec5 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00fang v\u1eady.&#8221;<\/i> Th\u00e1i ho\u00e0ng l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ta tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nghe d\u00e2n gian kh\u1ed5 c\u1ef1c, t\u1ea5t ph\u1ea3i b\u00e1o l\u1ea1i, Nh\u00e2n T\u00f4ng th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n d\u1ecbp x\u00e1 t\u1ed9i m\u00e0 thi h\u00e0nh, nay c\u0169ng n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nay kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00e1c.&#8221;<\/i> Th\u00e1i ho\u00e0ng l\u1ea1i khuy\u00ean Vua nh\u00e2n d\u1ecbp x\u00e1 t\u1ed9i m\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf ti\u1ec1n thanh mi\u00eau v\u00e0 tr\u1ee3 d\u1ecbch. X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 4 khi t\u1ebf \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i ho\u00e0ng ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 7 t\u1ebf \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng th\u00ec An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 r\u1eddi ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng t\u1eeb th\u00e1ng 4 r\u1ed3i. L\u00fac n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 sai s\u00f3t, nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn.)<\/i><\/p>\n<p>[55] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00e0ng t\u1ef1 ph\u1ee5, d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh. M\u1ed9t h\u00f4m, Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu v\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u1ea1i kh\u00f3c l\u00f3c n\u00f3i v\u1edbi Vua v\u1ec1 nh\u1eefng b\u1ea5t ti\u1ec7n c\u1ee7a t\u00e2n ph\u00e1p, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m lo\u1ea1n thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f3c, lui v\u1ec1, ra l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1eaft gi\u1ea3m. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u1ed1 g\u1eafng gi\u1ea3i th\u00edch, vi\u1ec7c m\u1edbi th\u00f4i. G\u1eb7p l\u00fac h\u1ea1n h\u00e1n k\u00e9o d\u00e0i, d\u00e2n ch\u00fang ly t\u00e1n, Vua lo l\u1eafng hi\u1ec7n r\u00f5 tr\u00ean n\u00e9t m\u1eb7t, m\u1ed7i khi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u1ec1u than th\u1edf \u0111au x\u00f3t, c\u00e0ng nghi ng\u1edd t\u00e2n ph\u00e1p b\u1ea5t ti\u1ec7n, mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng vui, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng cho. L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i sai \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ebfn h\u00f2m th\u01b0, m\u1ea1o danh d\u00e2ng th\u01b0 xin gi\u1eef l\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, ki\u00ean quy\u1ebft gi\u1eef t\u00e2n ph\u00e1p. <i>(M\u1ea1o danh d\u00e2ng th\u01b0 xin gi\u1eef l\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n sai Hu\u1ec7 Khanh, \u0111em chi\u1ebfu th\u01b0 d\u1ee5 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Mu\u1ed1n cho khanh l\u00e0m quan ch\u1ee9c s\u01b0 ph\u00f3, \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ki\u00ean quy\u1ebft xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua l\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1eeba nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u c\u1ee7a khanh, v\u00ec ngh\u0129a kh\u00f3 x\u1eed, mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn qu\u1eadn nh\u00e0n \u0111\u1ec3 ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Tr\u1eabm th\u1ea5u hi\u1ec3u \u00fd khanh, kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u1eddi khanh \u1edf l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u1eefa, \u0111\u00e3 h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ec9, b\u1ed5 khanh l\u00e0m Tri ch\u00e2u Giang Ninh<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1ef1 t\u00edch h\u1ea1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1869-35\" href=\"#footnote-1869-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 khanh y\u00ean t\u00e2m ngh\u1ec9 ng\u01a1i, th\u1ecfa m\u00e3n nguy\u1ec7n v\u1ecdng. Tr\u1eabm th\u1ea5u hi\u1ec3u l\u00f2ng th\u00e0nh c\u1ee7a khanh, \u0111\u1ebfn th\u1ebf l\u00e0 c\u00f9ng, khanh n\u00ean c\u00f3 c\u00e1ch b\u00e1o \u0111\u00e1p. Chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f2n \u0111\u00f3, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 th\u1ea5t h\u1ee9a, t\u1eeb \u0111\u00e2y h\u00e3y ung dung ra \u0111i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e0n Gi\u00e1ng tha thi\u1ebft mu\u1ed1n g\u1eb7p khanh m\u1ed9t l\u1ea7n, \u00fd l\u00e0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u mu\u1ed1n b\u00e0n b\u1ea1c, khanh h\u00e3y v\u00ec Tr\u1eabm n\u00f3i r\u00f5 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh nh\u00e2n t\u00ecnh ch\u00ednh s\u1ef1 hi\u1ec7n nay.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ti\u1ebfn c\u1eed H\u00e0n Gi\u00e1ng thay m\u00ecnh, v\u1eabn d\u00f9ng Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m ph\u00f3. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m, v\u1eabn tu\u00e2n th\u1ee7 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p><i>(\u0110\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi H\u00e0n Gi\u00e1ng l\u00e0 <i>&#8220;Truy\u1ec1n ph\u00e1p sa m\u00f4n&#8221;<\/i>, Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 <i>&#8220;H\u1ed9 ph\u00e1p thi\u1ec7n th\u1ea7n&#8221;<\/i>. <i>&#8220;Truy\u1ec1n ph\u00e1p sa m\u00f4n&#8221;<\/i>, <i>&#8220;H\u1ed9 ph\u00e1p thi\u1ec7n th\u1ea7n&#8221;<\/i>, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u00f4 Ki\u00ean m\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng t\u00f9y b\u00fat\u300b. L\u1ea1i \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y Hu\u1ec7 Khanh nh\u1eadn ch\u1ee9c, kinh s\u01b0 c\u00f3 gi\u00f3 l\u1edbn v\u00e0 b\u1ee5i m\u00f9, \u0111\u1ea5t v\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"'V\u00e0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ed5', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1869-36\" href=\"#footnote-1869-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>, che ph\u1ee7 chi\u1ebfu h\u01a1n m\u1ed9t t\u1ea5c. Hi\u1ec7p l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i s\u1eeda ch\u1eefa.)<\/i><\/p>\n<p>[56] H\u00f4m kh\u00e1c, Vua l\u1ea1i ban chi\u1ebfu vi\u1ebft tay cho An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u nghe khanh t\u1eeb ch\u1ee9c, r\u1ea5t kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb gian l\u1eeba Thi\u1ec1u r\u1eb1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ec7nh b\u00e3i b\u1ecf Hi H\u00e0, d\u1eddi t\u01b0\u1edbng v\u1ec1 tr\u1ecb \u1edf T\u1ea7n. Thi\u1ec1u c\u00e0ng lo l\u1eafng, Tr\u1eabm tuy \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch, nh\u01b0ng khanh n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t vi\u1ebft th\u01b0 an \u1ee7i \u00f4ng ta.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] H\u00e0 \u0110\u00f4ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u1ee7 T\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam Th\u1ecb trung, Ph\u00e1n H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[58] Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi ki\u00eam \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1.<\/p>\n<p>[59] Binh b\u1ed9 lang trung Tr\u1ea7n An Th\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan. V\u00ec Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ea5y c\u00e1c gi\u00e1m ty \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, n\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00e1ch ch\u1ee9c, m\u00e0 An Th\u1ea1ch m\u1edbi nh\u1eadm ch\u1ee9c ch\u01b0a l\u00e2u, nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 quan l\u1ea1i t\u1ed1t x\u1ea5u, t\u00e2n ph\u00e1p n\u1edbi hay si\u1ebft, c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a bi\u1ebft h\u1ebft, l\u1ea1i x\u00e9t th\u1ea5y An Th\u1ea1ch c\u0169ng t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i vi\u00ean quan l\u1ea1i ph\u1ea1m l\u1ed7i<a class=\"footnote\" title=\"C\u0169ng t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i vi\u00ean quan l\u1ea1i ph\u1ea1m l\u1ed7i 'qu\u00e1 quan' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n ngh\u0129a s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-37\" href=\"#footnote-1869-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[60] Chi\u1ebfu l\u1eadp ch\u00e2u Nguy\u00ean, l\u1ea5y th\u00e0nh m\u1edbi c\u1ee7a ch\u00e2u \u00dd l\u00e0m tr\u1ecb s\u1edf, huy\u1ec7n l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aNam Giang truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng ch\u00e2u \u00dd \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 ch\u00e2u Nguy\u00ean, huy\u1ec7n \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Huy\u1ec7n \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng: \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aD\u01b0 \u0111\u1ecba qu\u1ea3ng k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 28 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'l\u1ea5y \u0111\u1ea5t huy\u1ec7n \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng l\u1eadp huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng', c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1869-38\" href=\"#footnote-1869-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 7. X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 7. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng gi\u00eang, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n th\u1ec9nh c\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00e2u, huy\u1ec7n, th\u00e0nh, tr\u1ea1i, n\u00ean tham kh\u1ea3o th\u00eam. \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ch\u00e2u Nguy\u00ean, qu\u1eadn \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, thu ph\u1ee5c 17 ch\u00e2u Ki\u1ec1m, Ho\u00e0nh, C\u1ed5, Hi\u1ec3n, T\u1ef1, H\u1ea1p, Trung Th\u1eafng, Ph\u00fa, Doanh, T\u00fa, Do\u00e3n, V\u00e2n, H\u1ee3p, Nga, T\u01b0\u1edfng, Ho\u1ea3ng, Ba, Tuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"17 ch\u00e2u Ki\u1ec1m, Ho\u00e0nh, C\u1ed5, Hi\u1ec3n, T\u1ef1, H\u1ea1p, Trung Th\u1eafng, Ph\u00fa, Doanh, T\u00fa, Do\u00e3n, V\u00e2n, H\u1ee3p, Nga, T\u01b0\u1edfng, Ho\u1ea3ng, Ba, Tuy\u00ean: X\u00e9t: \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b d\u1eabn tr\u00ean ch\u00e9p gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ed1 ch\u00e2u l\u00e0 17, t\u00ean ch\u00e2u l\u00e0 18, kh\u00f4ng kh\u1edbp nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, \u300aMan di truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 16 ch\u00e2u, nh\u01b0ng t\u00ean ch\u00e2u kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng v\u1edbi ch\u1ed7 n\u00e0y. Nghi ng\u1edd nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 sai s\u00f3t. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1eef 'Tuy\u00ean', \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 88 ch\u00e9p l\u00e0 'Nghi'.\" id=\"return-footnote-1869-39\" href=\"#footnote-1869-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a>, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ef1, C\u1ea9m, T\u01b0\u1edfng th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1eadp th\u00e0nh ch\u00e2u. Tr\u1ecb s\u1edf \u0111\u1eb7t t\u1ea1i L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng, qu\u1ea3n l\u00fd 3 huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'qu\u1ea3n l\u00fd L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng' ba ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1869-40\" href=\"#footnote-1869-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a>, Ma D\u01b0\u01a1ng, Ki\u1ec1m D\u01b0\u01a1ng. \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n ban \u0111\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00e2u Nguy\u00ean, c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u1ee5. L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6 v\u00e0 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o. L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 7 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u1ee5, ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9 n\u0103m n\u00e0y, \u0111em ph\u00e9p \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00e2u Nguy\u00ean giao cho L\u01b0u Di.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u00e1m S\u1edf Ch\u00e2u th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ch\u01b0\u01a1ng b\u1ecb tru\u1ea5t hai quan, l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ee9c, v\u00e0 x\u00e9t c\u00e1c quan l\u1ea1i vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, m\u1ec7nh quan tr\u00ecnh b\u00e0y \u00e1n t\u1ea5u l\u00ean. S\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00e3i thu b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho H\u00e0ng Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 xem x\u00e9t vi\u1ec7c vi ph\u1ea1m, cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa<a class=\"footnote\" title=\"cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 37-19 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1869-41\" href=\"#footnote-1869-41\" aria-label=\"Footnote 41\"><sup class=\"footnote\">[41]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Do quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ec1 c\u1eed S\u1edf Ch\u00e2u th\u1ecb d\u1ecbch ty T\u01b0\u1edfng Chi K\u1ef3 t\u1ea5u r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ch\u01b0\u01a1ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, mua b\u00e1n h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, c\u00f9ng l\u00e0m gi\u1ea3 vi\u1ec7c trung gian mua b\u00e1n, l\u1eadp t\u00ean gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 mua, thu ti\u1ec1n l\u00e3i tr\u1eafng, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;can t\u1ee9c&#8221;<\/i>; l\u1ea1i b\u1eaft th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i \u0111\u1ebfn qu\u1eadn kh\u00e1c, g\u00e2y nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u Vua ra l\u1ec7nh x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, sau l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"sau l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng, ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1869-42\" href=\"#footnote-1869-42\" aria-label=\"Footnote 42\"><sup class=\"footnote\">[42]<\/sup><\/a>: <i>&#8220;C\u1ea3nh Ch\u01b0\u01a1ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi, s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u00f5 r\u00e0ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ngay, \u0111\u1ee3i x\u00e9t t\u1ed9i, \u1eaft s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 \u00fd \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi l\u1eadp ph\u00e1p, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang hi\u1ec3u r\u00f5, kh\u00f4ng c\u00f2n o\u00e1n h\u1eadn, n\u00ean x\u1eed l\u00fd nhanh, \u0111\u1ec3 k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u00f3 ch\u1ed7 e d\u00e8.&#8221;<\/i> B\u00e8n tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, sai Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9 s\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9, thay L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh.<\/p>\n<p>Hi\u1ebfu Khoan ph\u00e1n Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m, nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1, d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn gi\u00e1m, Hi\u1ebfu Khoan n\u00f3i Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y l\u00e0 thu\u1ed9c l\u1ea1i, kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng c\u00f4ng v\u0103n. Chi\u1ebfu cho Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y d\u00f9ng th\u00e2n tr\u1ea1ng. Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y sai con \u0111\u1ebfn gi\u00e1m xin gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c Qu\u00e2n kh\u00ed kh\u1ed1. Hi\u1ebfu Khoan cho r\u1eb1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn tr\u1ef1c ti\u1ebfp, b\u00e8n h\u1eb7c t\u1ed9i. Sau \u0111\u00f3 m\u1ec7nh Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n ph\u00e1n Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m. \u0110\u00f4n ph\u00e1n gi\u00e1m, sau khi Hi\u1ebfu Khoan nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u00e0m s\u00e1t ph\u1ecfng m\u1ed9t ng\u00e0y. Vi\u1ec7c h\u1eb7c Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9. L\u1ea1i e r\u1eb1ng \u0110\u00f4n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi thay Hi\u1ebfu Khoan, sau c\u00f9ng \u0110\u00f4n x\u00e9t vi\u1ec7c T\u0103ng B\u1ed1.<\/p>\n<p>[63] Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, ti\u1ec3u s\u1ee9 th\u1ea7n thi \u0111\u1ed7 kinh s\u00e1ch, lu\u1eadt l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i ngh\u0129a v\u00e0 ngh\u1ecb \u00e1n c\u00f9ng x\u1eed \u00e1n, b\u1eadc tr\u00ean mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, theo th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5, b\u1eadc trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5, b\u1eadc d\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd v\u00e0 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c th\u00ec theo nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[64] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho H\u00e0n Gi\u00e1ng \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ee9 nh\u1ea5t t\u1ea1i \u0110\u00f4ng ph\u1ee7, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ee9 hai. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed t\u1ea1i \u0110\u00f4ng ph\u1ee7 v\u00e0 T\u00e2y ph\u1ee7 kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n<p>[65] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1eb7t kho ch\u1ee9a v\u1eadt li\u1ec7u qu\u00e2n kh\u00ed<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1eb7t kho ch\u1ee9a v\u1eadt li\u1ec7u qu\u00e2n kh\u00ed 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ngh\u1ec7', theo b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1869-43\" href=\"#footnote-1869-43\" aria-label=\"Footnote 43\"><sup class=\"footnote\">[43]<\/sup><\/a>, ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c quan ho\u1eb7c t\u00e0o quan ki\u00eam gi\u00e1m<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c quan ho\u1eb7c t\u00e0o quan ki\u00eam gi\u00e1m 'T\u00e0o quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00e0o c\u00f4ng', theo b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1869-44\" href=\"#footnote-1869-44\" aria-label=\"Footnote 44\"><sup class=\"footnote\">[44]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i \u1ee7y th\u00f4ng ph\u00e1n ki\u1ec3m tra.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm khen ng\u1ee3i ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, ban \u01a1n cho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u00e0 truy\u1ec1n l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng. V\u00ec v\u1eady, Tr\u1eabm th\u1ee9c khuya d\u1eady s\u1edbm, \u0111\u00e3 t\u00e1m n\u0103m nay, xem x\u00e9t th\u1eddi th\u1ebf, t\u1ea1o ra ph\u00e1p l\u1ec7nh, ban b\u1ed1 kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng 'c\u1ed5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'h\u1ee3p', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1869-45\" href=\"#footnote-1869-45\" aria-label=\"Footnote 45\"><sup class=\"footnote\">[45]<\/sup><\/a>, tham kh\u1ea3o c\u00e1c k\u1ebf s\u00e1ch v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh theo \u00fd Tr\u1eabm. Hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5. Nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3, c\u00e1c quan l\u1ea1i \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 tu\u00e2n th\u1ee7, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, t\u00f9y ti\u1ec7n thay \u0111\u1ed5i, ho\u1eb7c l\u1ea5y danh ngh\u0129a h\u00e0 kh\u1eafc, ho\u1eb7c cho r\u1eb1ng nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111\u00fang, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang c\u1ee7a Tr\u1eabm ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7. Tuy nhi\u00ean, Tr\u1eabm quy\u1ebft kh\u00f4ng v\u00ec quan l\u1ea1i vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 b\u1ecf ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i m\u01b0u t\u00ednh r\u1ed9ng r\u00e3i, x\u1eed l\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eefng k\u1ebb vi ph\u1ea1m. N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a \u1ed5n, xem x\u00e9t s\u1eeda \u0111\u1ed5i, mong \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng tu\u00e2n th\u1ee7, \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd Tr\u1eabm. \u0110\u1eebng v\u00ec th\u00f3i quen c\u0169 m\u00e0 l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a Tr\u1eabm. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m kh\u00f4ng tu\u00e2n theo, t\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t kh\u00f4ng tha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh lo r\u1eb1ng trong ngo\u00e0i v\u00ec V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00e2n ph\u00e1p kh\u00f4ng ti\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u00e3 vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi kh\u1eafp c\u00e1c l\u1ed9 gi\u00e1m ty, qu\u1eadn th\u1ee7, b\u1ea3o h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, l\u1ea1i t\u00e2u l\u00ean Vua ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Nguy\u00ean H\u1ef1u ch\u1eef <i>&#8220;B\u1ea1ch&#8221;<\/i> b\u1ecb thi\u1ebfu, b\u1ea3n Thi\u1ec7u H\u01b0ng theo \u0111\u00f3, n\u00ean t\u00ecm b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o \u0111\u1ecbnh, e r\u1eb1ng c\u00f2n c\u00f3 l\u1eddi kh\u00e1c. Nay ch\u1ec9 n\u00f3i <i>&#8220;T\u00e2u l\u00ean Vua ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5<a class=\"footnote\" title=\"Nay ch\u1ec9 n\u00f3i t\u00e2u l\u00ean Vua ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5, hai ch\u1eef 'nay ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00fd v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-46\" href=\"#footnote-1869-46\" aria-label=\"Footnote 46\"><sup class=\"footnote\">[46]<\/sup><\/a>&#8220;<\/i>, Chu s\u1eed b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n <i>&#8220;lo r\u1eb1ng trong ngo\u00e0i&#8221;<\/i> c\u1ee7a L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ch\u1eef, l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ghi r\u1eb1ng Vua v\u00ec c\u00e1c ph\u00e1p l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ra, quan l\u1ea1i thi h\u00e0nh nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai \u00fd, n\u00ean m\u1edbi ban chi\u1ebfu l\u00e0m r\u00f5. Thi\u00eam thi\u1ebfp n\u00f3i r\u1eb1ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Ki\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3n g\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu; c\u00f9ng v\u1edbi Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean b\u1ecf \u0111i. Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd, Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, Chu s\u1eed ri\u00eang v\u00ec Hu\u1ec7 Khanh m\u00e0 gi\u1ea5u \u0111i, nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c huy\u1ec7n trong ph\u1ee7 gi\u1edbi d\u00e2n thi\u1ebfu \u0103n, l\u1ec7nh cho quan ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m xem x\u00e9t c\u1ee5 th\u1ec3 vi\u1ec7c ch\u1ea9n t\u1ebf r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i ty th\u1ecb b\u1ea1c Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u1ed9t nhi\u00ean thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf n\u0103m hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 do ty th\u1ecb d\u1ecbch, khi\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng kh\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, n\u00ean xem x\u00e9t t\u00ecm hi\u1ec3u r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Giao Ch\u1ec9 l\u00e0 C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e2ng bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, tr\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Phi\u1ec1n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda nam t\u00e2u r\u1eb1ng Vua n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh d\u1eabn h\u01a1n ba ngh\u00ecn qu\u00e2n c\u00f9ng v\u1ee3 con \u0111i thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n \u0111\u1ea1o, c\u00fai \u0111\u1ea7u quy ph\u1ee5c.&#8221;<\/i> Vua ban chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi. <i>(K\u1ef7 m\u1edbi ghi th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m th\u1ee9 s\u00e1u r\u1eb1ng th\u00e1ng \u0111\u00f3 Chi\u00eam Th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng Giao Ch\u1ec9, l\u00e0 sai, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Ty kinh l\u01b0\u1ee3c l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u, b\u00e3i b\u1ecf ch\u00edn m\u01b0\u01a1i h\u1ed9 thu\u1ebf gi\u1eef m\u01b0\u1eddi t\u00e1m tr\u1ea1m t\u1eeb qu\u00e2n T\u00fac Nhung \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Phu, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec sai d\u00f9ng cung ti\u1ec5n th\u1ee7. Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[70] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac gi\u1ee5c k\u1ebft th\u00fac.&#8221;<\/i> L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f9ng T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c Th\u1ecb d\u1ecbch, trong \u0111\u00f3 tuy c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1edbn v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt. Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n m\u1ec7nh, xin t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f3 c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra, xin l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 thu th\u1eadp to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ed3 s\u01a1, so s\u00e1nh t\u1eebng chi ti\u1ebft kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh r\u1eb1ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u1ec1u n\u1ed9p v\u1ec1 Trung th\u01b0. Hai ng\u00e0y sau, T\u0103ng B\u1ed1 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a, tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f9ng so s\u00e1nh s\u1ed1 ti\u1ec1n thu chi n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2 v\u00e0 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean. Th\u01b0\u1ee3ng lo l\u1eafng v\u00ec chi ph\u00ed h\u00e0ng n\u0103m ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, l\u1ec7nh cho T\u0103ng B\u1ed1 g\u1eedi h\u1ed3 s\u01a1 v\u1ec1 Trung th\u01b0. L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e0ng kh\u00f4ng vui.<\/p>\n<p>[71] Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n Thuy\u1ebft th\u01b0, ki\u00eam Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m \u0110\u1ed3ng tu so\u1ea1n Kinh ngh\u0129a V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng. V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng v\u00ec b\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>[72] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p b\u1ed5ng l\u1ed9c, mi\u1ec5n vi\u1ec7c v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n, cho ph\u00e9p \u0111i theo V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn Giang Ninh, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c tu so\u1ea1n Kinh ngh\u0129a.<\/p>\n<p>[73] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tu so\u1ea1n Kinh ngh\u0129a, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng \u0110\u1ec1 c\u1eed.<\/p>\n<p>[74] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ty N\u00f4ng t\u1ef1 g\u1eedi xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed9, quan ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u1ee9c khuy\u00ean d\u1ee5 c\u00e1c nh\u00e0 t\u00edch tr\u1eef g\u1ea1o cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o vay m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec3 b\u00e1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng gi\u00e1, v\u00e0 c\u1eed quan ki\u1ec3m tra gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c b\u00e1n g\u1ea1o, giao cho c\u00e1c Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c gi\u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban cho qu\u00e2n hi\u1ec7u d\u1ee5ng \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u, th\u1ee7 l\u0129nh n\u1ecf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u danh hi\u1ec7u <i>&#8220;Trung Th\u1eafng Ngh\u0129a Qu\u00e2n&#8221;<\/i>. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban 3.000 ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n th\u01b0\u1edfng ri\u00eang. Man D\u1ee5c T\u1ec9nh qu\u1ea5y r\u1ed1i bi\u00ean gi\u1edbi, qu\u00e2n n\u00e0y ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u0111\u1ebfn ch\u1ebft. Man \u0111\u1ee9ng b\u00ean kia su\u1ed1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00f9 o\u00e1n g\u00ec, sao ph\u1ea3i ra s\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i> Ngh\u0129a qu\u00e2n m\u1eafng l\u1ea1i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec kh\u00e1c.&#8221;<\/i> D\u00f9ng t\u00ean t\u1ea9m thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c b\u1eafn gi\u1eb7c, ai tr\u00fang t\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u1ebft ngay. Gi\u1eb7c s\u1ee3 h\u00e3i n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a th\u1ee7 l\u0129nh n\u1ecf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[76] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd H\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, tri ch\u00e2u Nguy\u00ean Ch\u00e2u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a c\u00f3 kh\u00e1c nhau. \u0110\u00f3 l\u00e0 ghi c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c man Tr\u00fac Than, C\u1eedu Linh. L\u00fd H\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u1ed9 Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, h\u1ecfi vi\u1ec7c Ho\u00e0nh S\u01a1n, \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9, ch\u1eef 'L\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'Phu', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 350, \u300aL\u00fd H\u1ea1o truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-47\" href=\"#footnote-1869-47\" aria-label=\"Footnote 47\"><sup class=\"footnote\">[47]<\/sup><\/a> C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, ch\u01b0a \u0111i, g\u1eb7p Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n \u0111i s\u00e1t ph\u1ecfng Kinh H\u1ed3, ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7n Ch\u00e2u Chu\u1ea9n b\u1ecb sai s\u1ee9. Khi vi\u1ec7c \u1edf \u00dd, H\u1ee3p \u0111\u00e3 y\u00ean, c\u00f4ng c\u1ee7a L\u00fd H\u1ea1o nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau l\u1ea1i th\u0103ng l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u00fd H\u1ea1o truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: N\u0103m th\u1ee9 7 l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 l\u1ed9 Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, nh\u1edd c\u00f4ng \u1edf Nam Giang \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u00e2y Kinh T\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eabn tri ch\u00e2u Nguy\u00ean Ch\u00e2u. L\u00fd H\u1ea1o c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, l\u1ea1i l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 l\u1ed9 \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i b\u00e0n c\u00f4ng c\u1ee7a L\u00fd H\u1ea1o, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, Hi H\u00e0 Ki\u1ec1m h\u1ea1t.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Trung th\u01b0 t\u00e2u vi\u1ec7c xong, Vua b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c mi\u1ec5n h\u00e0nh, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p lu\u1eadt ng\u00e0y nay, ch\u1ec9 c\u1ea7n khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n nh\u1eb9 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt t\u1ed1t. Nh\u01b0 vi\u1ec7c gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n, \u0111\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i t\u1ec7 \u0111\u00f3ng g\u00f3p n\u1eb7ng n\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. V\u1ea3 l\u1ea1i, nh\u1eefng v\u1eadt c\u1ed1ng ph\u1ee5ng trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u1ecf h\u1ebft, b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng n\u00ean th\u1ec3 theo \u00fd Tr\u1eabm, l\u1ea5y vi\u1ec7c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m l\u00f2ng.&#8221;<\/i> Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ea3n \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p l\u00e0 v\u00ec y\u00eau d\u00e2n. Nh\u01b0ng trong c\u00e1ch thi h\u00e0nh, c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c chu to\u00e0n, b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng tr\u00ed tu\u1ec7, thu th\u1eadp h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1i g\u00ec ti\u1ec7n l\u1ee3i th\u00ec thi h\u00e0nh, c\u00e1i g\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n l\u1ee3i th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1ea1i s\u1eeda \u0111\u1ed5i, nh\u01b0 th\u1ebf thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u01a1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[78] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0 t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, nh\u1eefng ph\u00e1p \u0111\u1ed9 s\u00e1ng l\u1eadp ho\u1eb7c thay \u0111\u1ed5i, ph\u1ea3i ghi r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh lo\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 5, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u0169ng theo Trung th\u01b0 bi\u00ean so\u1ea1n. <i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, Ph\u1ea1m Thang, Luy\u1ec7n Hanh Ph\u1ee7 tu so\u1ea1n \u300aHi Ninh ch\u00ednh l\u1ee5c\u300b, t\u1ee9c l\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[79] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e1n ch\u1ecbu g\u1ea1o t\u1ebb, l\u1ec7nh cho Tam ty chuy\u1ec3n h\u1ebft s\u1ed1 g\u1ea1o \u0111\u00f3 sang H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[80] Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u00ecnh ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110i xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u \u00d4n, \u0110\u00e0i thu\u1ed9c Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4 v\u1ec1 sau, c\u00e1c gi\u00e1m ty ch\u01b0a t\u1eebng tu\u1ea7n tra c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, vi\u1ec7c b\u1ecf b\u00ea kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3m tra. B\u1edfi v\u00ec c\u00e1c gi\u00e1m ty ch\u1ec9 \u1edf Chi\u1ebft T\u00e2y \u0111i l\u1ea1i b\u1eb1ng thuy\u1ec1n, v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i r\u1ed1i r\u1eafm, ch\u1ec9 huy kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00f4ng bi\u1ebft theo ai, d\u00e2n xa kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau oan, c\u00e1c qu\u1eadn g\u1ea7n th\u00ec kh\u1ed5 v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp. Xin chia Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y c\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee9c chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0111\u1ec1 c\u1eed quan g\u1ed3m s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh hai l\u1ed9: c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0ng, T\u00f4, H\u1ed3, Nhu\u1eadn, Th\u01b0\u1eddng, T\u00fa, M\u1ee5c g\u1ed3m b\u1ea3y ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u00e0m Chi\u1ebft T\u00e2y l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0ng, T\u00f4, H\u1ed3, Nhu\u1eadn, Th\u01b0\u1eddng, T\u00fa, M\u1ee5c g\u1ed3m b\u1ea3y ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u00e0m Chi\u1ebft T\u00e2y l\u1ed9, ch\u1eef 'l\u00e0m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 77 v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ebf b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1869-48\" href=\"#footnote-1869-48\" aria-label=\"Footnote 48\"><sup class=\"footnote\">[48]<\/sup><\/a>, \u0111\u1eb7t chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf Nhu\u1eadn Ch\u00e2u; c\u00e1c ch\u00e2u Vi\u1ec7t, Minh, V\u1ee5, \u00d4n, \u0110\u00e0i, C\u00f9, X\u1eed g\u1ed3m b\u1ea3y ch\u00e2u l\u00e0m Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng l\u1ed9, \u0111\u1eb7t chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf \u00d4n Ch\u00e2u.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Chu b\u1ecf \u0111i b\u1ea3n M\u1eb7c, n\u00f3i r\u1eb1ng: v\u1eeba xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9 xem x\u00e9t, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 9 m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu chia l\u1ed9, n\u00ean h\u1ee3p v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 9. X\u00e9t chi\u1ebfu ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 7 ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i kh\u00f4ng chia l\u1ed9 n\u1eefa, th\u00ec ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 4 n\u0103m \u0111\u00f3 ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, \u0111\u00e3 theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Th\u1ea9m Qu\u00e1t. B\u1ea3n Chu x\u00e9t kh\u00f4ng k\u1ef9, v\u1ed9i b\u1ecf \u0111i b\u1ea3n M\u1eb7c. Nay theo b\u1ea3n M\u1eb7c, v\u1eabn ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ng\u00e0y th\u00e1ng. Nh\u01b0ng b\u1ea3n M\u1eb7c v\u1eeba ch\u00e9p l\u1eddi Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u1edf \u0111\u00e2y, l\u1ea1i ch\u00e9p l\u1ea1i v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 9 ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, c\u0169ng l\u00e0 sai. Nay ch\u1ec9 ch\u00e9p chi ti\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y, b\u1ecf \u0111i ch\u1ed7 kia. B\u1ea3n m\u1edbi x\u00e9t kh\u00e1c, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5, ch\u1ec9 theo b\u1ea3n Chu, th\u1eadt l\u00e0 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, t\u00e2n quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n l\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Du Sung l\u00e0m ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[82] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0m H\u00e0 \u00c2m li\u1ec5n v\u1eadn, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung V\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, Ngu b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Kinh T\u00e2y b\u00e0i ng\u1ea1n ty V\u0103n Ng\u1ea1n Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch hai n\u0103m. V\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00f4m qua V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec t\u00edch t\u1ee5 b\u0103ng l\u00e0m v\u1ee1 \u0111\u00ea, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng khen th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng th\u1ea7n v\u1eabn cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda s\u00f4ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u1ed5n. M\u1ed7i n\u0103m tuy gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hai tr\u0103m v\u1ea1n c\u00e2y lau s\u1eady, nh\u01b0ng t\u1eeb c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ebfn T\u1ee9 ch\u00e2u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n phu c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt, n\u1ebfu m\u1ed9t \u0111\u00eam l\u1ea1nh gi\u00e1, b\u0103ng t\u00edch t\u1ee5 nhi\u1ec1u, l\u00e0m sao thi c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u00f3ng c\u1eeda mu\u1ed9n v\u00e0 m\u1edf s\u1edbm, c\u00f3 v\u1ebb c\u0169ng ti\u1ec7n l\u1ee3i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n, n\u1ebfu th\u00e0nh c\u00f4ng, vi\u1ec7c l\u00e0m s\u1ea1ch s\u00f4ng Bi\u1ec7n s\u1ebd l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch mu\u00f4n \u0111\u1eddi.&#8221;<\/i> <i>(V\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n<p>[83] Chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m Ph\u1ea1m T\u1eed K\u1ef3, H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. V\u00ec Tam ty kh\u1ea3o h\u1ea1ch th\u1ea5y T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m \u0111\u00e3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c 29 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u1eadt li\u1ec7u.<\/p>\n<p>[84] Chi\u1ebfu cho Tr\u1ea7n ch\u00e2u Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan Ph\u00fa M\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang. Ph\u00fa M\u00f4ng \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e1i, ch\u00e2u Th\u00e1i tu s\u1eeda ru\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc, \u1edf l\u1ea1i nh\u00e0 d\u00e2n, nh\u00e0 d\u00e2n b\u1ecb ch\u00e1y, \u00f4ng ch\u1ebft ch\u00e1y, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[85] Chi\u1ebfu cho mua mu\u1ed1i v\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1m quan, tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng mu\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"tr\u01b0\u1eddng mu\u1ed1i, ch\u1eef 'th\u1ea3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ed9i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1869-49\" href=\"#footnote-1869-49\" aria-label=\"Footnote 49\"><sup class=\"footnote\">[49]<\/sup><\/a> \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p kh\u00f4ng c\u1ea7n tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n khi t\u1ea5u c\u1eed. Theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn ty. C\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ng\u1eafn h\u1ea1n, ngo\u1ea1i tr\u1eeb vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u00e1c c\u01b0\u01a1ng v\u1eadn quan tr\u1ecdng v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ng\u1eafn h\u1ea1n.<\/p>\n<p>[86] Chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi n\u0103m ngo\u00e1i b\u1ecb thi\u00ean tai, thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf v\u00e0 thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n thu.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y s\u1ee9 gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u00e0 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tranh lu\u1eadn v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi, nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u1eed H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111i s\u1ee9. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n ch\u1ee9ng c\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u1ec3 Ch\u1ea9n mang \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u00ecnh, mong r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc s\u1ebd hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ea9n h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ecba l\u00fd \u0111\u00e3 ki\u1ec3m tra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 \u0111i. Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, h\u00e3y n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng t\u1eeb khi hai n\u01b0\u1edbc th\u00f4ng h\u1ea3o, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng tranh ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00ec l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean, mong mu\u1ed1n truy\u1ec1n l\u1ea1i cho con ch\u00e1u, l\u00e2u d\u00e0i v\u00f4 c\u00f9ng. Nh\u01b0 qu\u00e1n d\u1ecbch B\u1ea1ch C\u00e2u, v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3 hai n\u01b0\u1edbc qua l\u1ea1i, t\u00f9y nghi x\u00e2y th\u00eam nh\u00e0 c\u1eeda v\u00e0 l\u1eafp \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1eddng. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i, \u0111\u00e3 cho ph\u00e1 d\u1ee1. Th\u00e0nh c\u1ed5 H\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u1ed5 n\u00e1t, nguy\u00ean li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng \u01b0\u1edbc t\u00ednh h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m nay ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9ng v\u00e0i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i x\u00e2y m\u1edbi, kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 \u01b0\u1edbc, c\u0169ng \u0111\u00e3 ng\u1eebng s\u1eeda ch\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i mu\u1ed1n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i, kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u00e1i \u00fd, \u0111\u00e3 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi quan ch\u1ee9c do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1eed \u0111\u1ebfn. Nh\u01b0ng e r\u1eb1ng quan ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c theo l\u1ebd ph\u1ea3i, c\u1ee9 kh\u0103ng kh\u0103ng tranh chi\u1ebfm, l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i l\u1ec5 ngh\u0129a h\u00f2a h\u1ea3o m\u00e0 hai n\u01b0\u1edbc \u0111ang g\u00ecn gi\u1eef. Nh\u01b0 khu v\u1ef1c trang tr\u1ea1i T\u00f4 Tr\u1ef1c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hai b\u00ean \u0111\u00e3 c\u1eed quan ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t, ph\u00e2n gi\u1edbi r\u00f5 r\u00e0ng. Ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u, l\u1ea1i mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i, hai n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u1ea7n gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn, n\u1ebfu c\u1ee9 xoay chuy\u1ec3n nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9? D\u00f9 \u0111\u00e3 \u1ee7y th\u00e1c cho quan ch\u1ee9c \u0111i th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5, n\u00ean c\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. \u0110\u1ea1i \u00fd nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e3y \u0111\u1ec3 Ch\u1ea9n t\u00f9y nghi \u1ee9ng \u0111\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ch\u1ea9n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3, ch\u1ec9 c\u00f9ng v\u1edbi L\u00fd T\u01b0\u01a1ng Hi, \u00c1p y\u1ebfn phi\u00ean t\u01b0\u1edbng, trao \u0111\u1ed5i s\u01a1 qua r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' trong 'L\u00fd T\u01b0\u01a1ng Hi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-50\" href=\"#footnote-1869-50\" aria-label=\"Footnote 50\"><sup class=\"footnote\">[50]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b c\u1ee7a M\u1eadt vi\u1ec7n, th\u00e1ng 6 \u0110\u1ea1i Trung ch\u1ecbu tang cha, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 9 m\u1edbi th\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[88] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee3 c\u1ecf ngo\u00e0i th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ecb trong n\u1ed9i b\u1ea3o gi\u00e1p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u00f4 b\u1ea3o c\u1ee7a c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3. N\u1ebfu s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t \u0111\u00f4 b\u1ea3o, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p s\u01b0\u01a1ng ngu h\u1eadu v\u00e0 tr\u1ea5n t\u01b0\u1edbng ki\u00eam qu\u1ea3n. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1.<\/p>\n<p>[89] Ty S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 T\u1eed Qu\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c huy\u1ec7n Giang An v\u00e0 H\u1ee3p Giang thu\u1ed9c ch\u00e2u L\u01b0 n\u1eb1m s\u00e2u trong v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed, vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Di v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n nhi\u1ec1u, xin t\u1eeb nay tri huy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 khen th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 th\u00f4ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u Nhung v\u00e0 L\u01b0. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tri huy\u1ec7n nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai, sau khi nh\u1eadm ch\u1ee9c ba n\u0103m, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[90] L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Huy\u1ec7n Thanh Th\u1ea1ch thu\u1ed9c ch\u00e2u To\u1ea1i v\u00e0 huy\u1ec7n X\u00edch Th\u1ee7y thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u1ee3p, m\u1ed7i n\u01a1i c\u00f3 h\u01a1n ba ngh\u00ecn h\u1ed9 ch\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf th\u00e0nh tr\u1ea5n, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ea5y ti\u1ec7n, xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i l\u00e0m huy\u1ec7n.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c quan vi\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tham gia quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[91] Khai Phong ph\u1ee7 t\u00e2u, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Tam ty thi\u1ebft l\u1eadp th\u00eam c\u00e1c ch\u1ee3 b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c c\u1eeda ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a th\u00e0nh m\u1edbi, \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 b\u00e1n l\u1ebb cho d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 l\u1ec7nh gi\u1ea3m gi\u00e1 m\u1ed7i \u0111\u1ea5u so v\u1edbi trong th\u00e0nh n\u0103m \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>[92] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u1ec7p d\u01b0 T\u1ed1ng th\u1ecb, nh\u00e2n d\u1ecbp l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, ban cho th\u00e2n thu\u1ed9c ba \u0111\u1ea1o h\u00e0 b\u00ed, t\u1eeb nay l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[93] Chia Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 th\u00e0nh hai l\u1ed9 \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y: L\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u Thanh, Truy, Duy, Lai, \u0110\u0103ng, M\u1eadt, Nghi, T\u1eeb v\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m l\u1ed9 \u0110\u00f4ng; c\u00e1c ch\u00e2u V\u1eadn, Duy\u1ec5n, T\u1ec1, B\u1ed9c, T\u00e0o, T\u1ebf, \u0110\u01a1n v\u00e0 Nam Kinh l\u00e0m l\u1ed9 T\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c xin chia l\u00e0m hai l\u1ed9, t\u00e0i ph\u00fa v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng d\u1ee5ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i. \u0110\u1ebfn nay, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Gi\u00e1m ty Kinh \u0110\u00f4ng xem x\u00e9t, theo nh\u01b0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Nhu\u1eadn Ph\u1ee7. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 t\u00e1m l\u00e0 sai, v\u00ec vi\u1ec7c chia Kinh T\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m th\u1ee9 n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, quy\u1ec1n Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00e0 Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u00ean Vu S\u01b0 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u1ec3 ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao gi\u1eef th\u00e0nh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u1eeba C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ed9c Chinh c\u00f3 v\u00e0i ngh\u00ecn qu\u00e2n \u1edf \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch th\u00e0nh, s\u1eafp \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, xin \u0111\u00f3n h\u1ecd \u1edf b\u1edd s\u00f4ng.&#8221;<\/i> T\u01b0 L\u1eadp tin l\u1eddi, cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n d\u1eabn k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7 \u0111i \u0111\u00e1nh \u00fap. S\u01b0 Trung bi\u1ebft l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf, khuy\u00ean T\u01b0 L\u1eadp \u0111\u1eebng \u0111i, nh\u01b0ng T\u01b0 L\u1eadp kh\u00f4ng nghe, c\u1ee9 ti\u1ebfn qu\u00e2n. S\u01b0 Trung li\u1ec1n chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed3 ph\u00f2ng th\u1ee7. T\u01b0 L\u1eadp th\u1ea5t b\u1ea1i, Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng b\u00e8n v\u00e2y H\u00e0 Ch\u00e2u, nh\u01b0ng S\u01b0 Trung cu\u1ed1i c\u00f9ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam 300 t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u00e1c quan kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh, gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(S\u1eed nh\u00e0 Chu ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 5 l\u1ea1i ch\u00e9p: Ban cho Tri H\u00e0 Ch\u00e2u Ti\u00ean Vu S\u01b0 Trung 300 t\u1ea5m l\u1ee5a, Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u00fd S\u01a1n Ph\u1ee7 gi\u1ea3m 3 n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, c\u00e1c quan kh\u00e1c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a kh\u00e1c nhau. S\u01b0 Trung l\u00e0m Tri H\u00e0 Ch\u00e2u, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u00e9p. X\u00e9t ng\u00e0y m\u00f9ng 7 th\u00e1ng 4, \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Mi\u00eau Th\u1ee5 l\u00e0m Tri H\u00e0 Ch\u00e2u, kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea1i giao cho S\u01b0 Trung, e r\u1eb1ng S\u1eed nh\u00e0 Chu sai, nay kh\u00f4ng theo. T\u01b0 L\u1eadp tin gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c M\u1ed9c Chinh, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aThanh \u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[95] \u0110\u1eb7t Nam S\u01a1n b\u1ea3o v\u00e0 Th\u00f4ng H\u1ed9i quan \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[96] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Tam ban Sai s\u1ee9, T\u00e1 sai v\u00e0 \u0110i\u1ec7n th\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"Tam ban Sai s\u1ee9, T\u00e1 sai v\u00e0 \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, ch\u1eef 'v\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u0103ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-51\" href=\"#footnote-1869-51\" aria-label=\"Footnote 51\"><sup class=\"footnote\">[51]<\/sup><\/a>ph\u1ea1m t\u1ed9i, sau khi x\u00e9t x\u1eed xong, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1ea1i, ph\u1ea3i n\u1ed9p t\u1edd tuy\u00ean tr\u00e1t ph\u00ea, ghi r\u00f5 t\u1ed9i danh; n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb tr\u1eeb danh ho\u1eb7c v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u1ea1i, th\u00ec t\u01b0\u1edbc b\u1ecf m\u1ecdi ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf Ho\u00e0i Nam l\u1ed9 thi h\u00e0nh ph\u00e1p m\u1edbi, nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, ti\u1ec1n d\u1ecbch th\u00ec h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi n\u1eb7ng qu\u00e1, th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ch\u1ec9 lo ph\u00e1t nhi\u1ec1u, l\u1ea1i kh\u00f4ng ra b\u1ea3ng k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, c\u00f3 n\u01a1i d\u00f9ng c\u1ea5p b\u1eadc \u0111\u1ec3 thu ti\u1ec1n d\u00e2n, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. L\u1ec7nh cho Gi\u00e1m ty b\u1ea3n l\u1ed9 nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, x\u1eed l\u00fd r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[98] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan gi\u00e1m \u1edf Ty th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 t\u1ea1i S\u1edf Ch\u00e2u vi ph\u00e1p, nghe n\u00f3i T\u01b0\u1edfng Chi K\u1ef3 \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1eeb l\u00e2u, c\u0169ng t\u1eebng c\u00f3 d\u00e2n ch\u00fang k\u00eau t\u1ed1, nh\u01b0ng Chi K\u1ef3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u00e9t x\u1eed, n\u00ean c\u0169ng xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> G\u1eb7p l\u00fac Chi K\u1ef3 ph\u1ea3i v\u1ec1 ch\u1ecbu tang. Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Chi K\u1ef3 \u0111\u00e3 t\u00e2u vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ch\u01b0\u01a1ng, \u1edf \u0111\u00e2y n\u00f3i kh\u00f4ng x\u00e9t x\u1eed, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i. <i>(S\u1eed nh\u00e0 Chu \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[99] Quan s\u00e1t s\u1ee9 M\u1eadt Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u Nh\u1eef Ch\u00e2u l\u00e0 H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n Ph\u1ea1m m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, L\u00fd Hi\u1ebfn t\u00e2u r\u1eb1ng M\u1ed9c Chinh \u0111\u00e3 ra h\u00e0ng, c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 \u0111\u1ec1u ch\u00fac m\u1eebng. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;M\u1ed9c Chinh c\u00f9ng m\u1eb9, v\u1ee3, con, l\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u, L\u00fd Hi\u1ebfn \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, do T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n \u00e1p gi\u1ea3i, c\u1ea5p ti\u1ec1n h\u1eadu h\u0129nh, l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng cung c\u1ea5p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ebfn H\u01b0ng B\u00ecnh, nghe tin C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp thua tr\u1eadn, v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, h\u1ed9i qu\u00e2n \u1edf Hi Ch\u00e2u. Hi Ch\u00e2u \u0111ang ph\u00f2ng th\u1ee7, Thi\u1ec1u ra l\u1ec7nh d\u1ee1 b\u1ecf<a class=\"footnote\" title=\"'Tri\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00e1t', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1869-52\" href=\"#footnote-1869-52\" aria-label=\"Footnote 52\"><sup class=\"footnote\">[52]<\/sup><\/a>. Tuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c hai v\u1ea1n qu\u00e2n, b\u00e0n k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u1ebfn qu\u00e2n, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n ti\u1ebfn v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u, Thi\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c v\u00e2y H\u00e0 Ch\u00e2u l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7n binh b\u00ean ngo\u00e0i. Nay bi\u1ebft qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn, \u1eaft s\u1ebd mai ph\u1ee5c \u0111\u1ee3i ta. H\u01a1n n\u1eefa, ch\u00fang m\u1edbi th\u1eafng, kh\u00ed th\u1ebf \u0111ang h\u0103ng, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u ngay, chi b\u1eb1ng \u0111\u00e1nh b\u1ea5t ng\u1edd v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u00fang d\u1ef1a d\u1eabm. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e1nh v\u00e0o ch\u1ed7 hi\u1ec3m y\u1ebfu, t\u1ea1o th\u1ebf b\u1ea5t l\u1ee3i cho \u0111\u1ecbch, th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u00fang s\u1ebd tan.&#8221;<\/i> B\u00e8n \u0111em qu\u00e2n th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Thao, sai V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i t\u1ed9c Ng\u1ea1ch L\u1eb7c C\u1ea9m \u1edf k\u1ebft h\u00e0 xuy\u00ean, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng sang n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u. Thi\u1ec1u ti\u1ebfn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ninh H\u00e0 tr\u1ea1i, chia qu\u00e2n v\u00e0o Nam S\u01a1n, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i c\u00e1c t\u1ed9c B\u1ed1 S\u1ea5m Ba L\u1eb7c, l\u1ea1i ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u. Gi\u1eb7c bi\u1ebft vi\u1ec7n binh \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t, l\u1ea1i s\u1ee3 b\u1ecb ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 Nam S\u01a1n, b\u00e8n r\u00fat tr\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ea1y.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Thi\u1ec1u sai c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n d\u1ecdc Nam S\u01a1n \u0111\u1ed1t tr\u1ea1i, ch\u00e9m h\u01a1n ba tr\u0103m \u0111\u1ea7u, ngay h\u00f4m \u0111\u00f3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn H\u00e0 Ch\u00e2u. Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng t\u00e0n qu\u00e2n gi\u1eef ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch, c\u00e1c t\u1ed9c Ch\u01b0\u1edbc Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u01b0\u1edbc Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc, \u1edf tr\u00ean hai ch\u1ed7 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u01b0\u1edbc Gia Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc'.\" id=\"return-footnote-1869-53\" href=\"#footnote-1869-53\" aria-label=\"Footnote 53\"><sup class=\"footnote\">[53]<\/sup><\/a>, c\u00e1ch H\u00e0 Ch\u00e2u h\u01a1n tr\u0103m d\u1eb7m.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 4, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, qu\u00e2n t\u1eeb L\u01b0 Tinh C\u1ed1c \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u ti\u1ebfn ra ph\u00eda t\u00e2y th\u00e0nh \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Th\u1ed5 Ph\u1ed3n, ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Ng\u00e2n Xuy\u00ean, ph\u00e1 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3n gi\u1eb7c, \u0111\u1ed1t h\u01a1n b\u1ea3y ngh\u00ecn tr\u1ea1i, ch\u00e9m h\u01a1n hai ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng H\u00e0, ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1ebfn Nam S\u01a1n, l\u1ea1i ch\u00e9m h\u01a1n ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u. L\u1ea1i sai t\u01b0\u1edbng \u0111em qu\u00e2n v\u00e0o th\u00e0nh \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch, ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 H\u00e0 Ch\u00e2u. Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ti\u1ebfn \u0111\u1eafp th\u00e0nh A N\u1ea1p, tr\u01b0\u1edbc sau ch\u00e9m h\u01a1n b\u1ea3y ngh\u00ecn \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ed1t hai v\u1ea1n tr\u1ea1i, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n t\u00e1m v\u1ea1n con tr\u00e2u d\u00ea. M\u1ed9c Chinh d\u1eabn h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n xin h\u00e0ng. V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00e3 sai C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu Ma T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u00e1p gi\u1ea3i M\u1ed9c Chinh v\u1ec1 kinh, v\u00e0 sai con trai mang bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Qu\u00e2n c\u1ee7a T\u01b0 L\u1eadp b\u1ecb thua, th\u1ebf gi\u1eb7c l\u1ea1i m\u1ea1nh l\u00ean, m\u00e0 kinh s\u01b0 li\u00ean ti\u1ebfp g\u1eb7p gi\u00f3 b\u1ee5i v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n n\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y b\u1ecf \u0111\u1ea5t H\u00e0 Ho\u00e0ng, Vua c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 lo l\u1eafng kh\u00f4ng y\u00ean, nhi\u1ec1u l\u1ea7n sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Hi Ch\u00e2u, c\u1ea9n tr\u1ecdng kh\u00f4ng n\u00ean xu\u1ea5t qu\u00e2n. L\u1ea1i d\u1ee5 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5, l\u1ec7nh cho r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef L\u00e2m Giang. \u0110\u1ebfn khi b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn, Vua r\u1ea5t m\u1eebng, ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u01b0\u1edbng \u1edf ngo\u00e0i qu\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng tu\u00e2n theo m\u1ec7nh Vua, vi\u1ec7c ti\u1ebfn qu\u00e2n Ninh H\u00e0, khanh \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u00fang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n, Mi\u00eau Th\u1ee5, Di\u00eau H\u1ee7y \u0111\u1ec1u n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh th\u00e0nh N\u1ea1p M\u1ed9c T\u00e1t L\u1eb7c T\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u00e0nh N\u1ea1p M\u1ed9c T\u00e1t L\u1eb7c T\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u? Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00f3i, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam. Ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 4, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Mi\u00eau Th\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0 Ch\u00e2u, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p k\u00e8m theo s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u00e0nh N\u1ea1p M\u1ed9c T\u00e1t L\u1eb7c T\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[101] \u0110\u1eb7t b\u1ea3o C\u1ed1c T\u00e0ng \u1edf ch\u00e2u D\u00e2n.<\/p>\n<p>[102] Li\u00eau ch\u1ee7 sai Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ed3ng trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Ti\u00eau T\u1ed1, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau sai Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ti\u00eau T\u1ed1 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;T\u1eeb khi kh\u00f4i ph\u1ee5c Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u1ebfn nay, vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 c\u1ef1c. Nay M\u1ed9c Chinh \u0111\u00e3 h\u00e0ng, vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 y\u00ean, n\u00ean ban \u00e2n x\u00e1 ri\u00eang cho l\u1ed9 n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1869-1\"> \u00fd Vua v\u1eabn mu\u1ed1n x\u00e9t x\u1eed 'mu\u1ed1n' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u00f4ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 37\/20, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 22 Hi Ninh Nguy\u00ean H\u1ef1u ngh\u1ecb lu\u1eadn th\u1ecb d\u1ecbch s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1869-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-2\"> 'C\u00e1c' trong 'th\u1ee3 t\u1eeb c\u00e1c s\u1edf \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng' theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 5-45 l\u00e0 'ch\u1ec9 danh'. <a href=\"#return-footnote-1869-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-3\"> Mong s\u1edbm tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 33, \u300aTr\u1ecbnh Hi\u1ec7p truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'mong b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed h\u00f2a'. <a href=\"#return-footnote-1869-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-4\"> \u0111\u1ebfn c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, b\u00e1n rong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' vi\u1ebft l\u00e0 'nh\u1eefng k\u1ebb h\u00e1i c\u1ecf, b\u00e1n rong'. <a href=\"#return-footnote-1869-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-5\"> \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-1869-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-6\"> T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u1eef 'ch\u1ea5p' nguy\u00ean l\u00e0 'ch\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60, s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 321, truy\u1ec7n Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p, \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 b\u00ean c\u1ea1nh'. <a href=\"#return-footnote-1869-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-7\"> m\u00e0 l\u00e0 do c\u00e1ch B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1eed d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1 ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 58, Tr\u1ecbnh Hi\u1ec7p trong b\u00e0i 'Lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u00e9p m\u1edbi, d\u00e2ng b\u1ee9c tranh d\u00e2n l\u01b0u vong' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1869-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-8\"> L\u1ec5 Ch\u00e2u nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'L\u1ec5 Ch\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aV\u0169 kinh t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b ti\u1ec1n t\u1eadp quy\u1ec3n 20 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-9\"> 5 v\u1ea1n th\u1ea1ch, ch\u1eef 'v\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'b\u00e1ch', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-10\"> ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u00e0', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-11\"> C\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p 'ph\u1ee7' th\u00eam ba ch\u1eef 'l\u1ec7nh s\u1edf thu\u1ed9c'. <a href=\"#return-footnote-1869-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-12\"> C\u00e1c b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3y ch\u1eef n\u00e0y. <a href=\"#return-footnote-1869-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-13\"> 'H\u00e0 kh\u1eafc' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'h\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 72 \u300aTh\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5\u300b m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1869-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-14\">'\u0110\u1ea7u h\u00e0ng' ch\u1eef 'h\u00e0ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 'Th\u1ea7n T\u00f4ng khai Hi H\u00e0' v\u00e0 v\u0103n c\u1ea3nh b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1869-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-15\"> 'Lo' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Hu\u1ec7', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-16\"> 'Th\u1ea7n thi\u1ebft' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-17\"> D\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1eef 't\u00e2m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1869-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-18\">Ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u00fang \u0111\u1eafn '\u0111\u1ea1o l\u00fd' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu ch\u1eef 'd\u01b0', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1869-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-19\">\u0110\u1ec3 c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n 'ho\u00e0n thi\u1ec7n' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ng\u00f4n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-20\">C\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u00e0i gi\u00e1n 'quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-21\"> ch\u1eef 'chi' trong c\u00e2u 'nh\u01b0\u1ee3c chi h\u00e0 h\u1ee7y chi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m T\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng th\u1ee9 31 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1869-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-22\"> ch\u1eef 'kh\u00e2u' trong 'L\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2u C\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'kh\u00e2u', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m \u0110\u1ecbnh c\u00f4ng th\u1ee9 10 s\u1eeda l\u1ea1i. C\u00e1c ch\u1ed7 sau t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 <a href=\"#return-footnote-1869-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-23\"> ch\u1eef 'y\u00ean' trong 'h\u00f2a nh\u01b0 canh y\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'd\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b n\u0103m Chi\u00eau c\u00f4ng th\u1ee9 20 v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45, \u300aT\u1ed1ng V\u0103n Gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50 '\u1ee8ng chi\u1ebfu ng\u00f4n tri\u1ec1u ch\u00ednh khuy\u1ebft th\u1ea5t' s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1869-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-24\">Khen l\u00e0 hi\u1ec1n th\u00ec thu\u1eadn theo m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac, hai ch\u1eef 'khen l\u00e0 hi\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1869-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-25\">'d\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1869-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-26\">'h\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'g\u1ea1o', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1869-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-27\">theo hai s\u00e1ch tr\u00ean, sau 'd\u00e2n' \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3' <a href=\"#return-footnote-1869-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-28\">'th\u00e1o d\u1ee1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'r\u1ea3i', c\u0103n c\u1ee9 theo hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1869-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-29\">Ch\u1eef 'D\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 45, ph\u1ea7n '\u1ee8ng chi\u1ebfu ng\u00f4n tri\u1ec1u ch\u00ednh khuy\u1ebft th\u1ea5t' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1869-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-30\">Trong s\u00e1ch tr\u00ean, sau ch\u1eef 'thi\u1ebft' c\u00f3 th\u00eam 14 ch\u1eef: '\u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1eddi n\u00f3i ch\u00ed l\u00fd, l\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 bi\u1ebft sai l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u00e0...' <a href=\"#return-footnote-1869-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-31\"> N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn b\u1ecf qua kh\u00f4ng tin, xem s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 50, T\u01b0 M\u00e3 Quang \u1ee9ng chi\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u ch\u00ednh, ch\u1eef 'kh\u00f4ng' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'chi'. <a href=\"#return-footnote-1869-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-32\"> Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 4, ch\u1eef 'ng\u00e0y' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'th\u00e1ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1869-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-33\">c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1ea5t ti\u1ec7n th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 12 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch h\u1ea1, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 70, ch\u1eef 'ti\u1ec7n' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'gi\u1ea3'. <a href=\"#return-footnote-1869-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-34\"> Hai ch\u1eef 'Th\u00e1i h\u1eadu' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 c\u1ee7a Thi\u1ec7u th\u1ecb m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1869-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-35\">'B\u1ed5' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u00e1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1ef1 t\u00edch h\u1ea1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1869-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-36\">'V\u00e0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u1ed5', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1869-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-37\">C\u0169ng t\u1eebng ph\u00e1t gi\u00e1c h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i vi\u00ean quan l\u1ea1i ph\u1ea1m l\u1ed7i 'qu\u00e1 quan' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 v\u0103n ngh\u0129a s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-38\">Huy\u1ec7n \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng: \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aD\u01b0 \u0111\u1ecba qu\u1ea3ng k\u1ef7\u300b quy\u1ec3n 28 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p 'l\u1ea5y \u0111\u1ea5t huy\u1ec7n \u0110\u00e0m D\u01b0\u01a1ng l\u1eadp huy\u1ec7n L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng', c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1869-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-39\">17 ch\u00e2u Ki\u1ec1m, Ho\u00e0nh, C\u1ed5, Hi\u1ec3n, T\u1ef1, H\u1ea1p, Trung Th\u1eafng, Ph\u00fa, Doanh, T\u00fa, Do\u00e3n, V\u00e2n, H\u1ee3p, Nga, T\u01b0\u1edfng, Ho\u1ea3ng, Ba, Tuy\u00ean: X\u00e9t: \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b d\u1eabn tr\u00ean ch\u00e9p gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ed1 ch\u00e2u l\u00e0 17, t\u00ean ch\u00e2u l\u00e0 18, kh\u00f4ng kh\u1edbp nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, \u300aMan di truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 16 ch\u00e2u, nh\u01b0ng t\u00ean ch\u00e2u kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng v\u1edbi ch\u1ed7 n\u00e0y. Nghi ng\u1edd nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 sai s\u00f3t. L\u1ea1i n\u1eefa, ch\u1eef 'Tuy\u00ean', \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6, \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 88 ch\u00e9p l\u00e0 'Nghi'. <a href=\"#return-footnote-1869-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-40\">Ch\u1eef 'qu\u1ea3n l\u00fd L\u00f4 D\u01b0\u01a1ng' ba ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aC\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1869-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-41\">cho ph\u00e9p t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, ch\u1eef 'th\u00fa' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u1ef1c h\u00f3a 37-19 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1869-41\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 41\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-42\">sau l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng, ch\u1eef 'l\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1869-42\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 42\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-43\"> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1eb7t kho ch\u1ee9a v\u1eadt li\u1ec7u qu\u00e2n kh\u00ed 'c\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ngh\u1ec7', theo b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1869-43\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 43\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-44\"> ch\u1ecdn m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c quan ho\u1eb7c t\u00e0o quan ki\u00eam gi\u00e1m 'T\u00e0o quan' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'T\u00e0o c\u00f4ng', theo b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1869-44\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 44\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-45\"> \u0111\u1ec1u d\u1ef1a theo ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng 'c\u1ed5' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'h\u1ee3p', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 60 s\u1ef1 t\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1869-45\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 45\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-46\"> Nay ch\u1ec9 n\u00f3i t\u00e2u l\u00ean Vua ban chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5, hai ch\u1eef 'nay ch\u1ec9' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00fd v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-46\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 46\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-47\"> L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9, ch\u1eef 'L\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 'Phu', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 350, \u300aL\u00fd H\u1ea1o truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-47\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 47\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-48\">C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0ng, T\u00f4, H\u1ed3, Nhu\u1eadn, Th\u01b0\u1eddng, T\u00fa, M\u1ee5c g\u1ed3m b\u1ea3y ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u00e0m Chi\u1ebft T\u00e2y l\u1ed9, ch\u1eef 'l\u00e0m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 77 v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ebf b\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1869-48\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 48\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-49\">tr\u01b0\u1eddng mu\u1ed1i, ch\u1eef 'th\u1ea3ng' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ed9i', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1869-49\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 49\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-50\">Ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' trong 'L\u00fd T\u01b0\u01a1ng Hi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e2n', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-50\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 50\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-51\">Tam ban Sai s\u1ee9, T\u00e1 sai v\u00e0 \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, ch\u1eef 'v\u00e0' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u0103ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-51\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 51\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-52\">'Tri\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u00e1t', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1869-52\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 52\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1869-53\">Ch\u01b0\u1edbc Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc, \u1edf tr\u00ean hai ch\u1ed7 \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u01b0\u1edbc Gia Ma Nh\u00e3 Kh\u1eafc'. <a href=\"#return-footnote-1869-53\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 53\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":43,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1869","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1870,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1869\/revisions\/1870"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1869\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1869"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1869"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}