{"id":1871,"date":"2026-01-01T13:16:32","date_gmt":"2026-01-01T06:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1871"},"modified":"2026-01-11T11:56:53","modified_gmt":"2026-01-11T04:56:53","slug":"beta-quyen-253-nam-hi-ninh-thu-7-at-mao-1075","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-253-nam-hi-ninh-thu-7-at-mao-1075\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 253: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 7 (\u1ea4T M\u00c3O, 1075)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 253: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 7 (\u1ea4T M\u00c3O, 1075)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, ban \u0111\u1eb7c x\u00e1 cho l\u1ed9 Hi H\u00e0, gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft xu\u1ed1ng t\u1ed9i l\u01b0u, t\u1ed9i l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Qu\u00e2n m\u00e3 b\u1ed9 c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y c\u00f9ng qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, ngh\u0129a d\u0169ng, cung ti\u1ec5n th\u1ee7, phi\u00ean binh, tr\u1ea1i h\u1ed9, c\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m nay v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u00e1o \u0111\u00e0i, tr\u1ea1i l\u0169y, c\u00f9ng binh s\u0129 tr\u1ea1m d\u1ecbch c\u1ea5p t\u1ed1c, ng\u1ef1a tr\u1ea1m t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn l\u1ed9 n\u00e0y, v\u00e0 binh s\u0129 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Hi H\u00e0 t\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m nay \u0111\u00e3 t\u1eebng tham chi\u1ebfn, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t; binh s\u0129 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng trong chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7 qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\r\n\r\n[2] L\u01b0u C\u1ea5n, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tri ch\u00e2u Doanh.\r\n\r\n[3] L\u00fac \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c L\u00fd S\u01b0 Trung \u1edf Doanh Ch\u00e2u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi c\u0169ng mu\u1ed1n d\u00f9ng \u0110\u00f4n, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f4n ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m v\u0103n th\u01b0 l\u1ea1i th\u00f4i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f4n tuy v\u0103n th\u01b0 th\u00f4 s\u01a1, nh\u01b0ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, h\u01a1n c\u1ea3 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3 H\u00e0n Ch\u1ea9n ch\u01b0a \u0111i s\u1ee9, Vua mu\u1ed1n cho Ch\u1ea9n tr\u1edf l\u1ea1i nh\u1eadm ch\u1ee9c. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f4n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u1ea9n c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Th\u00e1i \u0110\u0129nh n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ea9n \u1edf Doanh Ch\u00e2u l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c t\u00e0n b\u1ea1o v\u00f4 l\u00fd.\"<\/i> An Th\u1ea1ch ki\u00ean quy\u1ebft xin d\u00f9ng \u0110\u00f4n. Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 Nam Giang c\u00e1i n\u00e0o l\u1edbn h\u01a1n?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n bi\u1ebft \u0110\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec h\u1eafn gi\u1ea3i quy\u1ebft xong vi\u1ec7c Nam Giang hay ch\u01b0a, th\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0110\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng. N\u1ebfu \u0111\u1ee3i th\u1eed th\u00e1ch h\u1eafn \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an r\u1ed3i m\u1edbi d\u00f9ng, th\u00ec H\u00e0n T\u00edn l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng l\u00ean l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi H\u1ea1ng V\u0169?\"<\/i> Vua b\u00e8n \u0111\u1ed3ng \u00fd. An Th\u1ea1ch \u0111\u1ee3i \u0110\u00f4n tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Nam Giang r\u1ed3i d\u00f9ng. Sau \u0111\u00f3 d\u00f9ng \u0110\u00f4n l\u00e0m t\u01b0\u1edbng Kinh Nguy\u00ean thay V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, m\u1ec7nh l\u1ec7nh v\u1eeba ban xu\u1ed1ng, li\u1ec1n b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 4 trong \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b. \u0110\u1ebfn khi An Th\u1ea1ch r\u1eddi ch\u1ee9c, l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u00f4n l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ed9 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 theo s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 4 trong \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b. L\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf. C\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u00e2u s\u1ef1, b\u00e8n th\u0103ng ch\u1ee9c ch\u00ednh th\u1ee9c. \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 5 th\u00fac gi\u1ee5c C\u1ea5n nhanh ch\u00f3ng nh\u1eadm ch\u1ee9c, kh\u00f4ng r\u00f5 C\u1ea5n l\u00fac n\u00e0o l\u1ea1i b\u00e3i quy\u1ec1n Doanh Ch\u00e2u v\u1ec1 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[4] Chi\u1ebfu m\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc tu s\u1eeda th\u00e0nh Doanh Ch\u00e2u.\r\n\r\n[5] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, T\u01b0 phong lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n T\u00f4n C\u1ea5u[footnote]T\u00f4n C\u1ea5u, ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean l\u00e0 'Gi\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote] \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n Ch\u00e2u, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 Th\u1ea1ch Gi\u00e1m l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Th\u1ea9m Th\u00fac Th\u00f4ng, Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u1ea7n Ch\u00e2u[footnote]Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u1ea7n Ch\u00e2u, ch\u1eef 'Th\u1ea7n' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t: Th\u1ea7n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, Tr\u1ea7n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9, xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, 88 ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed.[\/footnote] Th\u1ea1ch V\u0169 C\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a 3 n\u0103m. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao v\u1eadn chuy\u1ec3n qu\u00e2n nhu c\u1ee7a T\u00f4n C\u1ea5u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\r\n\r\n[6] T\u1ea3 ty lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung[footnote]T\u1ea3 ty lang trung Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung 'T\u1ea3', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332 b\u1ea3n truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/38 l\u00e0m 'H\u1eefu'.[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng \u1ee9ng tr\u1eddi b\u1eb1ng th\u1ef1c, th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf vi\u1ec7c l\u00e0m; ch\u0103m d\u00e2n b\u1eb1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng. Tr\u1eddi sinh ra k\u1ebb ngu th\u1ea7n n\u00e0y, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec th\u00e1nh th\u1ebf. \u0110\u1ea1o v\u0103n v\u0169, th\u1ea7n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u1edbn; l\u1ebd gi\u1ea3n d\u1ecb, th\u1ea7n t\u00ecm \u1edf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm d\u00f9ng l\u1eddi th\u1ea7n, th\u00ec vi\u1ec7c th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 ph\u1ea7n n\u00e0o thi h\u00e0nh. Th\u00e0nh, Khang, V\u0103n, C\u1ea3nh ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, vi\u1ec7c thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, h\u00e1 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1ed3i m\u1edbi bi\u1ebft sao? 'Tr\u1eddi kh\u00f3 tin c\u1eady', m\u1ec7nh \u0111\u1ebf \u0111\u00e1ng s\u1ee3, h\u1ea1n h\u00e1n qu\u00e1 nghi\u00eam tr\u1ecdng, d\u00e2n ch\u00fang s\u1eafp m\u1ea5t ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, vi\u1ec7c h\u00f4m nay, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u0103m d\u00e2n, \u1ee9ng tr\u1eddi b\u1eb1ng th\u1ef1c, th\u1ea7n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n thi\u00ean bi\u1ebfn. M\u1ecdi l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00f3 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 g\u00ec!<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mong B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh c\u00f3 \u0111\u1ea1o, tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn c\u00f4ng xa \u0111\u1ed1i s\u00e1ch, nh\u01b0 T\u01b0 M\u00e3 Quang, T\u00f4 Th\u1ee9c, T\u00f4 Tri\u1ec7t, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 gi\u00fap th\u00e1nh \u0111\u1ee9c. Nh\u01b0 th\u1ebf r\u1ed3i, may ra c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m n\u00f3i. Th\u1ea7n kh\u00f3c m\u00e1u r\u01a1i l\u1ec7 m\u00e0 d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, B\u1ec7 h\u1ea1 nghe l\u1eddi th\u1ea7n, n\u1ee1 n\u00e0o kh\u00f4ng c\u1ea3m ng\u1ed9, th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi v\u1ec1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, gi\u00e1p binh, v\u00ec bi\u1ebft th\u1edd Vua b\u1eb1ng \u0111\u1ea1o, ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u1ea5y vi\u1ec7c Y Do\u00e3n gi\u00fap Vua l\u00e0m th\u1ea7y, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1ea5y Vua c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m g\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i B\u1ec7 h\u1ea1. \u0110\u1ebfn khi m\u1eafc t\u1ed9i r\u1eddi n\u01b0\u1edbc, an l\u00f2ng b\u00e1o hi\u1ec7u, d\u1ed1c l\u00f2ng m\u1ed9t \u00fd, mong \u0111\u1ee3i th\u00e1i b\u00ecnh, n\u0103m n\u0103m qua r\u1ed3i, m\u00e0 v\u1eabn khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng suy ngh\u0129, kh\u00f4ng c\u00f3 tai h\u1ecda c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, ai g\u00e2y n\u00ean b\u1eadc th\u1ec1m nguy hi\u1ec3m.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 th\u00e1ng 10, S\u01b0 Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0. N\u0103m th\u1ee9 7 th\u00e1ng 2, ph\u1ee5c ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Doanh, r\u1ed3i b\u00e3i ch\u1ee9c, l\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Doanh ch\u1ee9 kh\u00f4ng b\u00e3i ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mu\u1ed1n gi\u1ebft th\u00e2n, c\u0169ng v\u00f4 \u00edch cho vi\u1ec7c; than d\u00e0i kh\u00f3c l\u1edbn, tr\u1eddi cao ch\u1eb3ng nghe. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ed1i c\u01a1 nghi\u1ec7p t\u1ed5 t\u00f4ng, c\u1ea7u tr\u1ecb nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1ea7n ngu b\u1ea5t ti\u1ebfu, c\u0169ng ch\u01b0a qu\u00ean h\u1ecdc c\u0169. B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c ph\u00fa qu\u1ed1c c\u01b0\u1eddng binh, th\u00ec c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea5m b\u1ea1o phong t\u00e0i; mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i c\u00f4ng hi t\u1ea3i, th\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u1ee3i d\u1ee5ng h\u1eadu sinh. C\u00f3 th\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 b\u1ecf sao!\"<\/i>\r\n\r\n[7] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"S\u01b0 Trung d\u00e1m bu\u00f4ng l\u1eddi ng\u1ea1o m\u1ea1n, li\u1ec1n c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. K\u1ebft b\u00e8 gian t\u00e0, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, khinh nh\u1eddn Tr\u1eabm. Bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gian tr\u00e1 c\u1ee7a h\u1eafn, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng. C\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u1ee7y b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, H\u00f2a Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9, an tr\u00ed t\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd t\u00ean v\u00e0o c\u00f4ng v\u0103n.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ea5t gh\u00e9t S\u01b0 Trung, t\u1eebng mu\u1ed1n t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf c\u1ee7a \u00f4ng ta, nh\u01b0ng Vua ch\u01b0a cho ph\u00e9p. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh xin \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a S\u01b0 Trung ra ngo\u00e0i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 tr\u00edch d\u1eabn l\u1eddi l\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng khi\u1ebfn Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. <i>(Th\u00e1ng 4 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, S\u01b0 Trung m\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c l\u1ed9 t\u1ea5u r\u1eb1ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ee5, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng.\"<\/i>\r\n\r\n[9] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecfi xem ng\u00e0y th\u00e1ng n\u0103m n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 huy cho ph\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh tr\u00ecnh l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y trong \u300aChu s\u1eed\u300b c\u00f3 ghi ch\u00fa r\u1eb1ng: <i>\"H\u1ecfi m\u1ed9t l\u00fac, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh thi h\u00e0nh.\"<\/i> Nay l\u1ea1i l\u01b0u l\u1ea1i. \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ch\u00e9p: <i>\"Tr\u00ecnh l\u00ean xong.\"<\/i> X\u00e9t tr\u00ecnh l\u00ean xong t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc l\u00e0 do ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 4, T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"H\u1ed3 Nam bu\u00f4n tr\u00e0, Thi\u1ec3m T\u00e2y bu\u00f4n mu\u1ed1i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft bu\u00f4n sa\"<\/i>, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y. Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh thi h\u00e0nh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh v\u00ec L\u1eef Gia V\u1ea5n che gi\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[10] T\u00e2y Nam Phi\u00ean \u00d4 Man La Th\u1ecb Qu\u1ef7 ch\u1ee7 B\u1ed9c D\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ng\u00e2n Thanh Quang L\u1ed9c \u0110\u1ea1i phu, Tri Ki Mi Di\u00eau Ch\u00e2u. Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ng\u00e2n Thanh Quang L\u1ed9c \u0110\u1ea1i phu, Tri Ki Mi Quy Lai Ch\u00e2u. Sa Th\u1ee7 L\u1ed9c L\u1ed9 v\u00e0 Kh\u1ea5t \u0110\u1ec7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ea3 Ti\u1ec7t T\u00e2y Nam Phi\u00ean b\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Kinh ch\u1ebf Di s\u1ef1 H\u00f9ng B\u1ea3n.\r\n\r\n[11] Ng\u01b0\u1eddi \u00d4 Man c\u00f3 hai th\u1ee7 l\u0129nh th\u01b0\u1eddng v\u00e0o \u0111\u1ea5t t\u1ec9nh b\u00e1n ng\u1ef1a, Y\u1ebfn T\u1eed thu\u1ed9c D\u1ee5c T\u1ec9nh Gi\u00e1m, Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 thu\u1ed9c tr\u1ea1i N\u1ea1p Kh\u00ea, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 c\u1ee7a B\u1ed9c D\u1ea1. Y\u1ebfn T\u1eed \u1edf r\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u1ea5t t\u1ec9nh, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i c\u1ee7a D\u1ee5c T\u1ec9nh, Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 g\u1ea7n tr\u1ea1i N\u1ea1p Kh\u00ea, \u0111i thuy\u1ec1n xu\u1ed1ng L\u00f4 Ch\u00e2u ch\u1ec9 m\u1ea5t n\u1eeda ng\u00e0y. Hai th\u1ee7 l\u0129nh n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh thu\u1ebf s\u00e1u h\u1ecd \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai Y\u1ebfn Ch\u00e2u v\u00e0 hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n h\u1ecd sinh di \u1edf N\u1ea1p Kh\u00ea.\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 \u0110\u1eb7ng Ch\u1ea9n \u0111\u1ebfn chi\u00eau d\u1ee5 b\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng, B\u1ed9c D\u1ea1, Y\u1ebfn T\u1eed, Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 \u0111\u1ec1u n\u1ed9p c\u1ed1ng v\u00e0 nguy\u1ec7n nh\u1eadn m\u1ec7nh Vua. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t hai ng\u01b0\u1eddi \u00d4 Man n\u00e0y[footnote] ki\u1ec3m so\u00e1t hai ng\u01b0\u1eddi \u00d4 Man n\u00e0y 'ki\u1ec3m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'thu\u1ed9c', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 496, \u300aMan Di truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 kh\u00e1c kh\u00f3 m\u00e0 khu\u1ea5t ph\u1ee5c. V\u00ec th\u1ebf ban m\u1ec7nh, nh\u01b0ng Y\u1ebfn T\u1eed ch\u01b0a k\u1ecbp nh\u1eadn m\u1ec7nh th\u00ec \u0111\u00e3 ch\u1ebft. Sa Th\u1ee7 L\u1ed9c L\u1ed9 l\u00e0 con c\u1ee7a Y\u1ebfn T\u1eed; Kh\u1ea5t \u0110\u1ec7 l\u00e0 con c\u1ee7a Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9. <i>(Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, 22 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 6, \u0111\u00e3 ghi t\u00ean B\u1ed9c D\u1ea1.)<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Tri Hi Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang, v\u1eabn ki\u00eam \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a[footnote] Ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a 'ngh\u00ecn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean di 6\/10 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Con trai \u00f4ng l\u00e0 Khu\u1ebfch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, ban t\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n; con th\u1ee9 l\u00e0 H\u1eadu l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1. Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed; Chi\u1ebfu qu\u1ea3n qu\u00e2n m\u00e3 s\u1ef1 nghi Hi H\u00e0 l\u1ed9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd Hi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd l\u00e0m Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. \u0110\u00e2y l\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao \u0111\u00e1nh b\u1ea1i M\u1ed9c Chinh.\r\n\r\n[13] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ban c\u1ea5p n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n cho Ty th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh H\u00e0 B\u1eafc, l\u1ea1i l\u1ec7nh Ty n\u00e0y th\u00eam n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh hai l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Ty b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f3.\"<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri gi\u00e1n vi\u1ec7n.\r\n\r\n[15] An ph\u1ee7 ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u xin cho d\u00e2n \u1edf n\u0103m tr\u1ea1i tr\u1ea5n \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c t\u1ea3, h\u1eefu giang ch\u00e2u Ung \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y \u00fd \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, v\u1ea3i, da ng\u1ef1a, v\u1ecf gai n\u1ed9p thu\u1ebf h\u1ea1 th\u00e0nh g\u1ea1o. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[16] Sai Tr\u01b0\u1edfng t\u00f4n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 l\u1ed9 Hi H\u00e0, \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Hi l\u00e0m \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt trong b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 c\u1ea7u si\u00eau cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf th\u00e0nh \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u H\u00e0 thu nh\u1eb7t ch\u00f4n c\u1ea5t h\u00e0i c\u1ed1t b\u1ecb b\u1ecf ph\u01a1i.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ea1i c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1.\r\n\r\n[19] Trung th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, khi chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n, d\u00e2n \u0111\u00f3i \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn, c\u00f3 khi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 l\u00e0m. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 b\u1ea3o c\u00e1c l\u1ed9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n m\u00e0 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n bi\u1ebft, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi l\u00e0m d\u00e2n \u0111\u00f3i m\u1ea5t ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng th\u00e2n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[20] L\u01b0u H\u00e3ng, ch\u1ee9c Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y, t\u01b0\u1edbc T\u01b0 phong lang trung, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed cung S\u00f9ng Ph\u00fac.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e3ng \u1ee9ng chi\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 n\u0103m vi\u1ec7c th\u1eddi ch\u00ednh: xin b\u1ecf l\u1ec7nh thu ti\u1ec1n d\u1ecbch, kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e9p m\u1ed9 thay cho ph\u00e9p sai; c\u00e1ch ch\u1ee9c Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng cho l\u00e0m quan coi th\u1ee7y l\u1ee3i; kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c huy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf, \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee9c L\u1ec7nh v\u00e0 \u00day, c\u1ea5m gi\u00e1p binh gi\u1eef binh kh\u00ed trong nh\u00e0; tri\u1ec7u h\u1ed3i c\u00e1c quan do Th\u1ecb d\u1ecbch s\u1edf ph\u00e1i \u0111i, kh\u00f4ng cho bu\u00f4n b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi; b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng x\u00f3a t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ho\u1eb7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho thi\u00ean h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ed7i l\u00e0m l\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. L\u1ea1i b\u00e0n xin gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u00e1p, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 sang h\u00e8n. T\u1edd t\u00e2u d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"B\u1eadc nh\u00e2n qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 khinh su\u1ea5t l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng d\u00e2n, n\u00ean nh\u00e2n th\u1eddi c\u01a1 m\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui v\u1ebb m\u00e0 \u00fd tr\u1eddi c\u0169ng thu\u1eadn theo.\"<\/i> L\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t thi\u1ebft tha, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[21] L\u00fd T\u01b0\u1eddng, ch\u1ee9c V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9; L\u01b0u Ph\u1ed5, ch\u1ee9c Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, v\u00e0 B\u00e0nh T\u00f4n, ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu Long k\u1ecb \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t h\u1ea1 danh, v\u1ed1n l\u00e0 b\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u H\u00e0, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nT\u01b0\u1eddng v\u00e0 Ph\u1ed5 v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh H\u00e0 ch\u00e2u, T\u00f4n v\u00ec theo l\u1eddi Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man. \u0110\u00f4n l\u1ea1i xin cho T\u00f4n d\u1eabn c\u00e1c binh s\u0129 thu\u1ed9c Long m\u00e3nh c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1ebft gi\u1eb7c ho\u1eb7c b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty \u0111\u1ee3i khi d\u1eabn c\u00e1c k\u1ef5 binh Phi k\u1ecb v\u00e0 Phi\u00ean l\u1ea1c v\u00e0o ch\u1ea7u xong th\u00ec xin ch\u1ec9. \u0110i\u1ec1n T\u00f4ng Qu\u1ea3ng, ng\u01b0\u1eddi quy minh \u1edf ch\u00e2u \u00dd, ch\u00e2u H\u1ee3p, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban.\r\n\r\n[22] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xin cho c\u00e1c quan Kinh ngh\u0129a ki\u1ec3m th\u1ea3o l\u00e0 D\u01b0 Trung \u0110\u1eb3ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Giang Ninh, ngo\u00e0i vi\u1ec7c c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0103n cho l\u1ea1i vi\u00ean, theo l\u1ec7 c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng d\u1ecbch cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[23] Chi\u1ebfu phong cho Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eb7ng hai \u0111\u1eddi, m\u1eb9 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u0129nh Gia qu\u1eadn Th\u00e1i phu nh\u00e2n, tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m cung; c\u00e1c con d\u00e2u theo v\u00e0o \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1ec7nh ph\u1ee5.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch ty L\u1eef Gia V\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. V\u00ec thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u1edf kinh \u0111\u00f4 t\u0103ng l\u00ean.\r\n\r\n[25] T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m xin s\u1eeda ch\u1eefa m\u00e1ng n\u01b0\u1edbc b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng th\u00e0nh m\u00e1ng c\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn n\u00e2ng cao m\u00e1ng n\u01b0\u1edbc, Tam ban t\u00e1 sai Th\u1eddi T\u1eadp n\u00f3i: <i>\"C\u1ea7n d\u00f9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n c\u00f4ng \u0111\u1ea5t, l\u1ea1i t\u1eeb c\u1eeda Thu\u1eadn Thi\u00ean \u0111\u1ebfn M\u1ee5c D\u01b0\u1ee1ng gi\u00e1m ph\u1ea3i n\u00e2ng n\u0103m c\u1ea7u, t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t l\u1edbn, xin l\u00e0m m\u00e1ng m\u1ec1m, khi thuy\u1ec1n qua l\u1ea1i th\u00ec k\u00e9o l\u00ean.\"<\/i> \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m[footnote]Ch\u1eef '\u0110\u00f4 th\u1ee7y' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]cho r\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y ti\u1ec7n l\u1ee3i, n\u00ean d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a Th\u1eddi T\u1eadp.\r\n\r\n[26] Chi\u1ebfu cho Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00ednh to\u00e1n chi ti\u00eau h\u00e0ng n\u0103m, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9, d\u00f9ng s\u1ed1 thu chi trong m\u1ed9t n\u0103m b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0. T\u1eeb khi m\u1edf mang Hi H\u00e0, m\u1ed7i n\u0103m chi ph\u00ed b\u1ed1n tr\u0103m v\u1ea1n quan, b\u1ea3y n\u0103m nay, t\u00e0i ch\u00ednh thu chi \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1ed7i n\u0103m th\u01b0\u1eddng chi ba tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan.\r\n\r\n<i>(Theo truy\u1ec7n Tri\u1ec7u T\u01b0 Trung, s\u1eed Chu b\u1ecf \u0111i, c\u00f3 ghi ch\u00fa: \u0110\u1ea5t c\u0169 H\u00e0 Ho\u00e0ng r\u1ed9ng hai ng\u00e0n d\u1eb7m, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi, chi ph\u00ed v\u1ed1n kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cung c\u1ea5p. S\u1eed quan tr\u01b0\u1edbc cho r\u1eb1ng chi ti\u00eau nhi\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1t, n\u00ean ghi ch\u00e9p sai. L\u1ea1i n\u00f3i: N\u00ean so s\u00e1nh v\u1edbi ch\u1ed7 gi\u1ea3m chi ph\u00ed bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng s\u1eeda, nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o d\u01b0\u1edbi m\u1ee5c <i>\"S\u1ed1 thu chi trong m\u1ed9t n\u0103m b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng\"<\/i>.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00e1ch \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n ch\u00e9p: T\u1eeb khi m\u1edf mang Hi H\u00e0, d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n kh\u1ed5, t\u00e0i ch\u00ednh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00e0ng hao h\u1ee5t, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e2u D\u00e2n, huy\u1ec7n B\u1ea1ch Th\u1ea1ch, \u0110\u1ea1i \u0110\u00e0m, v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ea7n c\u00f3 thu\u1ebf, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ea1t th\u00f3c, t\u1ea5m v\u1ea3i, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 kho t\u00e0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cung c\u1ea5p. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[27] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c T\u00f4n C\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tu so\u1ea1n \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n, l\u1ec7nh cho gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i. Quy\u1ec1n Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2u Th\u1ea7n, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang T\u1ea1 L\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, Tri ch\u00e2u Nguy\u00ean, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ven bi\u00ean. Do Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng cho C\u1ea5u qu\u00e1 \u00edt, v\u00e0 xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho L\u00e2n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u0103ng ch\u1ee9c. L\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2u Ki\u1ebfn.\r\n\r\n[28] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 thi\u1ebfu m\u01b0a, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c danh s\u01a1n linh t\u1eeb c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.\r\n\r\n[29] Chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n ph\u00e1n quan Ch\u00e2u Nam Ki\u1ebfm, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n C\u00e1ch l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed1 Ph\u01b0\u01a1ng Hi Gi\u00e1c l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 Ch\u00e2u H\u00f2a Tr\u00ecnh T\u1ef1 Tr\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch kh\u00e1c nhau. Do Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a C\u00e1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 \u0110i\u1ec1n Nguy\u00ean M\u00e3nh, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng. <i>(Hi Gi\u00e1c c\u00f3 h\u00e0nh vi l\u1eeba d\u1ed1i, xem ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 8.)<\/i>\r\n\r\n[30] T\u01b0 ph\u00e1p tham qu\u00e2n Ch\u00e2u Tr\u1ea7n, Lu\u1eadt h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch l\u00e0m T\u1eadp h\u1ecdc c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u00f2ng L\u1ec5 s\u1ea3nh Trung th\u01b0, Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Ng\u00f4 T\u1eb1ng M\u00e2n, H\u1ed9 t\u00e0o tham qu\u00e2n ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 m\u1edbi L\u01b0u Kinh l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o s\u1edf Tu so\u1ea1n kinh ngh\u0129a. B\u1ea1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong; M\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng. Kinh l\u00e0 con c\u1ee7a Hi\u1ebfu T\u00f4n. <i>(M\u00e2n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 8; ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 6, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[31] L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Ch\u00e2u V\u0103n V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ch\u00e2u Gia. Trung Ch\u00ednh t\u1eebng chi\u00eau m\u1ed9 1.400 cung ti\u1ec5n th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong, v\u00e0 \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 th\u00eam 1.360 ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[32] T\u1eb7ng ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n l\u00e0m Trung Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Ninh l\u00e0m Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan, K\u00fd S\u00f9ng nghi s\u1ee9 L\u00fd Nguy\u00ean Kh\u1ea3i l\u00e0m Anh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Ng\u1ee5y K\u1ef3 l\u00e0m Gia Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m T\u00edn l\u00e0m \u0110an Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh An, Cao Tri Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, Cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd Ho\u00e0i T\u1ed1, M\u00e3 \u00c2n \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u1ecb c\u1ea5m Tri\u1ec7u Nh\u00e0n l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n, L\u01b0u V\u0103n T\u00fa, Tr\u01b0\u01a1ng Cung \u0111\u1ec1u l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9. V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng trong chi\u1ebfn d\u1ecbch H\u00e0 Ch\u00e2u m\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn.\r\n\r\n[33] Ty An ph\u1ee7 l\u1ed9 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh b\u1ecb thi\u00ean tai, mu\u1ed1n d\u00f9ng th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 kho t\u1ec9nh c\u0169 n\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch b\u00e1n gi\u1ea3m gi\u00e1, \u0111\u1ee3i m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu s\u1ebd ho\u00e0n tr\u1ea3 \u0111\u1ee7. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, C\u1ea5p s\u1ef1 trung tr\u00ed s\u0129 Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch qua \u0111\u1eddi.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Quy\u1ec1n Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh Th\u00e1i X\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ch\u01b0 huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1.\r\n\r\n[36] Tri Hi Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Hi Ch\u00e2u, H\u00e0 Ch\u00e2u, D\u00e2n Ch\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m, nh\u01b0ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn d\u00f9ng b\u1ea1c, l\u1ee5a, ti\u1ec1n cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n vay, nh\u00e2n l\u00fac kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i, gi\u00e1 c\u1ea3 ng\u00e0y c\u00e0ng cao, hao t\u1ed5n v\u1ed1n quan ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, v\u1eadt gi\u00e1 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1eaft. Nay v\u00f9ng bi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, binh l\u00ednh \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt, xin cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 vay n\u1ed9p ngo\u00e0i ra, c\u00f2n l\u1ea1i g\u1ea1o l\u00faa \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1eebng mua.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Theo l\u1eddi t\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft th\u00f4ng b\u00e1o cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec \u0111i mua.\"<\/i>\r\n\r\n[37] Ph\u00e1p t\u1ef1 t\u00e2u x\u1eed \u00e1n d\u00e2n ch\u00e2u Th\u00e2m Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n \u01afng nghe theo k\u1ebf c\u1ee7a Gia C\u00e1t C\u00f4ng Quy\u1ec1n, n\u0103m Qu\u00fd S\u1eedu qu\u1ed1c gia ch\u1ee7 c\u00f3 binh bi\u1ebfn[footnote]ch\u1eef 'h\u01b0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u1eef', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda[\/footnote], c\u00f9ng m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n, C\u00f4ng Quy\u1ec1n b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1ea7n \u01afng, Chu Xuy\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9m, S\u1eed L\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd T\u00edn \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111i bi\u00ean qu\u1ea3n. Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao vi\u1ec7c d\u00e2n, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec chuy\u1ec3n \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 kinh.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i t\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6, ch\u00e2u Hi, qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n m\u1eb7t, di\u00eam sao, v\u00e0ng b\u1ea1c, l\u1ee5a l\u00e0, \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p t\u0103ng \u0111\u1ed3... t\u1ed5ng c\u1ed9ng kho\u1ea3ng 17 v\u1ea1n quan, \u0111\u1ebfn nay h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m m\u1edbi thu \u0111\u01b0\u1ee3c 7 ngh\u00ecn quan, ho\u1eb7c m\u1ea5t t\u00ean ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1ee3n ban \u0111\u1ea7u, b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh n\u1ed9p thay. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> \u0110\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3, n\u00ean th\u00f4i.\r\n\r\n[39] Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c hai quan c\u1ee7a nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan V\u1ec7 \u0110oan Chi, mi\u1ec5n c\u00e1ch ch\u1ee9c, th\u1ee3 cung n\u1ed7 vi\u1ec7n Du T\u00f4ng c\u00f9ng 10 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i b\u1ea3n th\u00e0nh Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y. \u0110oan Chi \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i ki\u1ec3m tra cung n\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec3 th\u00e1o d\u1ee1, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111em h\u01a1n 35 v\u1ea1n c\u00e2y cung b\u1ecb m\u1ed1i m\u1ecdt \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00e1o d\u1ee1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 12 v\u1ea1n c\u00e2y c\u00f2n nguy\u00ean m\u1eb7t s\u1eebng, \u01b0\u1edbc t\u00ednh chi ph\u00ed s\u1eeda ch\u1eefa h\u01a1n 7 ngh\u00ecn quan. T\u1ed9i ph\u1ea1m tr\u01b0\u1edbc khi x\u00e9t x\u1eed, Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t sao?\"<\/i> \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00e1ch ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0110oan Chi v\u00ec ch\u1ebf t\u1ea1o d\u00e2y cung n\u1ecf ti\u1ebft ki\u1ec7m c\u00f4ng s\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 4 n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch. \u0110\u1ebfn nay, v\u00ec t\u1ed9i l\u00e3ng ph\u00ed m\u00e0 b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\n<i>(\u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Khi Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m ph\u00e1n qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m, trong cung c\u0169ng \u0111\u1eb7t s\u1edf ch\u1ebf t\u1ea1o. Trung quan V\u1ec7 \u0110oan Chi s\u1eafp x\u1ebfp kho cung th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 h\u01a1n 70 v\u1ea1n c\u00e2y cung c\u00e1c lo\u1ea1i, trong \u0111\u00f3 49 v\u1ea1n c\u00e2y ph\u1ea3i h\u1ee7y, \u0111\u00e3 h\u1ee7y 17 v\u1ea1n. Hu\u1ec7 Khanh sai thu\u1ed9c quan L\u00fd T\u1eafc \u0111\u1ebfn kho xem l\u1ea1i, ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u01a1n 10 v\u1ea1n c\u00e2y cung t\u1ed1t b\u1ecb x\u1ebfp v\u00e0o lo\u1ea1i h\u1ecfng m\u00e0 ch\u01b0a h\u1ee7y, xin l\u01b0u l\u1ea1i. X\u00e9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0110oan Chi ph\u1ea1m t\u1ed9i, Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Ho\u1eb7c l\u00e0 Hu\u1ec7 Khanh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ph\u00e1t gi\u00e1c t\u1ed9i c\u1ee7a \u0110oan Chi, \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u1edbi thi h\u00e0nh h\u00ecnh ph\u1ea1t. Gia truy\u1ec1n c\u0169ng ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0110oan Chi ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u00e0 do sai H\u00e1c Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c H\u00e1c Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn gi\u00e1m \u0111\u00e3 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 12 th\u00e1ng gi\u00eang, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\n[40] Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Hi H\u00e0 b\u1ecb v\u00e2y l\u00e2u ng\u00e0y, l\u00fac \u0111\u00f3 trong th\u00e0nh qu\u00e2n ch\u00ednh r\u1ea5t \u00edt, nghe n\u00f3i nh\u1edd c\u00f3 d\u00e2n \u0111inh c\u00f9ng ph\u00f2ng th\u1ee7, ch\u01b0a bi\u1ebft b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i th\u1ebf n\u00e0o, l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>\"Khoa s\u00e1ch th\u00ed v\u00e0 ch\u1ebf c\u1eed \u0111\u1ec1u d\u00f9ng kinh thu\u1eadt v\u00e0 th\u1eddi v\u1ee5, nay ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 b\u1ecf thi t\u1eeb ph\u00fa, n\u1ed9i dung thi s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec ch\u1ebf c\u1eed. C\u00f2n v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong ch\u00ednh s\u1ef1 hi\u1ec7n t\u1ea1i, th\u00ec s\u0129 t\u1eed v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u b\u00e0y. C\u00e1c khoa m\u1ee5c nh\u01b0 hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ecnh ch\u1ec9.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[42] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf xin b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ebf c\u1eed, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, nhi\u1ec1u h\u00e0o ki\u1ec7t xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb khoa n\u00e0y, \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u r\u1ed3i, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp l\u00e0m, nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y r\u1ea5t nhi\u1ec1u, e r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch ngay.\"<\/i> L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ebf khoa ch\u1ec9 thi\u00ean v\u1ec1 ghi nh\u1edb, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ngh\u0129a l\u00fd h\u1ecdc, m\u1ed9t khi \u1ee9ng th\u00ed khoa n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh g\u00e1nh n\u1eb7ng su\u1ed1t \u0111\u1eddi cho vi\u1ec7c h\u1ecdc. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i th\u00ec thay \u0111\u1ed5i, t\u00edch ti\u1ec3u tr\u1ecb s\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ea1i tr\u1ecb, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u1edd \u0111\u1ee3i g\u00ec th\u00eam.\"<\/i> <i>(\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi b\u00e3i b\u1ecf. L\u1eddi c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, b\u1ea3n m\u1ef1c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 4, nay theo b\u1ea3n chu, g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, truy t\u1eb7ng L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9 Bao \u01af\u1edbc l\u00e0m Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. \u01af\u1edbc l\u00e0 quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, ban \u0111\u1ea7u theo C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u t\u1eed tr\u1eadn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi vu c\u00e1o \u00f4ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Tr\u01b0\u01a1ng H\u1eefu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng \u01af\u1edbc th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1ecb tr\u00fang t\u00ean m\u00e0 ch\u1ebft. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u1ea3o x\u00e9t, qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi H\u1eefu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia n\u00f3i, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[44] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1eb7t 10 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n Gi\u1ea3n Trung, S\u00f9ng Th\u1eafng, Ph\u1ee5ng H\u00f3a thu\u1ed9c s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, Ho\u00e0i, V\u1ec7, B\u1ed9c Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i 2 ch\u1ec9 huy, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c, T\u1ec1 Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i 1 ch\u1ec9 huy, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 5.000 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.\r\n\r\n[45] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, huy\u1ec7n B\u1ea1ch M\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1n n\u1eb7ng \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, mi\u1ec5n thu\u1ebf c\u1ecf v\u00e0 thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf v\u00f9ng Sam Than.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Duy \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng. Duy t\u1ef1 cho r\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, g\u1eb7p l\u00fac anh l\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng nh\u1eadp ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i vi\u1ec7n d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i. Gi\u00e1ng nh\u1eadp ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, th\u1ef1c ra Duy l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi khen ng\u1ee3i vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[47] H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n H\u00f9ng B\u1ea3n, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, c\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1.\r\n\r\n[48] Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan t\u00e2u: <i>\"Tu s\u1eeda quy ch\u1ebf th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, T\u0103ng M\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch v\u1eeba theo ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e3i ch\u1ee9c, xin theo tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ki\u1ec3m tra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 h\u1ee3p d\u1ee5ng, l\u1ea1i cho ph\u00e9p c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n c\u1ea7n ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ebfn S\u1eed vi\u1ec7n sao ch\u00e9p.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.\r\n\r\n[49] Chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, \u0111\u1ec1 c\u1eed ty, c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai t\u1eeb b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng[footnote]H\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai t\u1eeb b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef 'tai' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tu\u1ea7n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf t\u1eeb n\u0103m ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, n\u0103m nay thu\u1ebf h\u1ea1, ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch m\u1ed9t m\u1eb7t xem x\u00e9t mi\u1ec5n gi\u1ea3m r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Vua ph\u00ea: <i>\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng do th\u00e1m bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ean kia \u0111ang g\u1ea5p r\u00fat t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho H\u00f9ng ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c ty an ph\u1ee7 duy\u00ean bi\u00ean H\u00e0 B\u1eafc, kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 ty, d\u00f9ng nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a \u0111\u1ecbch r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[51] Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, V\u0103n ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o l\u00e0m Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung T\u00f4 T\u1ee5ng l\u00e0m ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng tam ban vi\u1ec7n. T\u1ee5ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i ba n\u0103m, nay m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u.\r\n\r\n[53] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, t\u1eeb nay kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i, l\u1ea1i gi\u1ea3m b\u1ed1n vi\u00ean. L\u1ec7nh cho b\u1ea3n ty tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n gi\u1eef l\u1ea1i ho\u1eb7c gi\u1ea3m b\u1edbt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[54] Ho\u00e0i Nam \u0111\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u, S\u00e1t ph\u1ecfng ty h\u1eb7c t\u1ed9i c\u00e1c quan l\u1ea1i huy\u1ec7n S\u1edf ch\u00e2u kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, S\u1edf ch\u00e2u \u0111ang b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, l\u00faa m\u1ea1ch ch\u01b0a thu ho\u1ea1ch, n\u1ebfu h\u1eb7c t\u1ed9i quan l\u1ea1i, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n, chi\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1eb7c t\u1ed9i.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m L\u1eef Th\u0103ng Khanh, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng, c\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ee9c S\u00f9ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n thuy\u1ebft th\u01b0. Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n.\r\n\r\n[56] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 nghe t\u1eeb ai m\u00e0 bi\u1ebft?\"<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>\"Khanh c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i h\u1ecfi t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 \u0111\u1ebfn.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef k\u00edn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 ch\u1ec9 gi\u1ea5u th\u1ea7n, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd suy t\u00e2m gi\u1eefa Vua t\u00f4i sao?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Nghe t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch gh\u00e9t B\u00ecnh, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ea9y \u00f4ng ta ra kh\u1ecfi tri\u1ec1u.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m, An Th\u1ea1ch l\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c k\u00edn h\u1ecfi Vua, Vua h\u1ecfi: <i>\"Nghe t\u1eeb ai?\"<\/i> An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng ch\u1ecbu tr\u1ea3 l\u1eddi, Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm kh\u00f4ng gi\u1ea5u khanh, sao khanh l\u1ea1i gi\u1ea5u Tr\u1eabm?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e0nh n\u00f3i: <i>\"Chu Minh Chi n\u00f3i v\u1edbi th\u1ea7n.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua gh\u00e9t Minh Chi. Minh Chi l\u00e0 em r\u1ec3 c\u1ee7a An Th\u1ea1ch.\r\n\r\nSau khi An Th\u1ea1ch r\u1eddi tri\u1ec1u, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh mu\u1ed1n d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u1ee7a An Th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn b\u00ean c\u1ea1nh m\u00ecnh, ti\u1ebfn c\u1eed Minh Chi l\u00e0m Th\u1ecb gi\u1ea3ng, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, h\u1ecfi: <i>\"An Th\u1ea1ch c\u00f2n c\u00f3 em r\u1ec3 n\u00e0o kh\u00e1c kh\u00f4ng?\"<\/i> Hu\u1ec7 Khanh tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng. Vua li\u1ec1n tri\u1ec7u Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng c\u00f9ng em c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 Th\u0103ng Khanh c\u00f9ng l\u00e0m Th\u1ecb gi\u1ea3ng.\r\n\r\nTh\u0103ng Khanh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt, m\u1ed7i l\u1ea7n gi\u1ea3ng, th\u01b0\u1eddng b\u1ecf qua kinh \u0111i\u1ec3n m\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ti\u1ec1n b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, v.v. Vua th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi v\u1ec1 ngh\u0129a kinh, Th\u0103ng Khanh kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, li\u1ec1n nh\u00ecn Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ee9ng b\u00ean thay m\u00ecnh tr\u1ea3 l\u1eddi. Vua h\u1ecfi kh\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb b\u00ed.\r\n\r\nVua h\u1ecfi: <i>\"H\u1ecdc ngh\u0129a n\u00e0y t\u1eeb ai?\"<\/i> Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1p: <i>\"H\u1ecdc t\u1eeb V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.\"<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"V\u1eady th\u00ec th\u00f4i.\"<\/i> Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng tuy theo phe An Th\u1ea1ch nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng ph\u00ea ph\u00e1n vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng, V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 v\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh, cho r\u1eb1ng s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn An Th\u1ea1ch. B\u00e0ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1ea5t gh\u00e9t \u00f4ng, n\u00ean \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. Th\u0103ng Khanh kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a Vua, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao \u300aThi t\u1ef1\u300b l\u1ea1i d\u00f9ng to\u00e0n b\u1ed9 l\u1eddi gi\u1ea3i c\u1ee7a Th\u0103ng Khanh, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[57] Chi\u1ebfu cho \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec1u \u0110oan Ng\u1ea1n d\u1eddi sang L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9; \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c L\u00f4 B\u1ec9nh d\u1eddi sang Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9; Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u0129nh d\u1eddi sang L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Nghe n\u00f3i hai x\u1ee9 Chi\u1ebft Giang nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y thu\u1ebf mu\u1ed1i t\u0103ng th\u00eam, nh\u01b0ng h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec1u. Nay theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Ngu Th\u00e1i Ninh, v\u00ec quan ty thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 mu\u1ed1i c\u00f3 sai s\u00f3t, L\u00f4 B\u1ec9nh \u00f4m h\u1eadn b\u1edbi m\u00f3c. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi t\u1ea5u, t\u1ee9c l\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i b\u1ecb t\u1ed9i, h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec1u, e r\u1eb1ng do \u0111\u00f3 m\u00e0 ra; l\u1ea1i nghe n\u00f3i t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u mu\u1ed1i.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i xem x\u00e9t s\u1eeda \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00e2u r\u00f5 nh\u1eefng vi\u1ec7c vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, v\u00e0 xem x\u00e9t n\u00ean l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt h\u00ecnh ng\u1ee5c. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty t\u00e2u r\u00f5 L\u00f4 B\u1ec9nh \u0111\u00e3 t\u0103ng thu\u1ebf l\u1ee3i, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 15 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i 28 th\u00e1ng 9, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean k\u1ebft qu\u1ea3 xem x\u00e9t. Ngu Th\u00e1i Ninh kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eef ch\u1ee9c g\u00ec, n\u00ean ki\u1ec3m tra th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 sinh ra, ng\u00e0y h\u00f4m sau kh\u00f4ng nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c. Sau \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Th\u00e2n.\r\n\r\n[59] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, \u0110\u1ed3ng tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed5 ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1[footnote] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 'Th\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 's\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.[\/footnote].\r\n\r\n[60] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu nh\u1eefng ph\u00e1p \u0111\u1ed9 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u00e1ng l\u1eadp ho\u1eb7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh thu\u1ed9c v\u1ec1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 thu th\u1eadp r\u1ed3i bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh lo\u1ea1i \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh. Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 4, Trung th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 nh\u1eadn chi\u1ebfu. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, Ph\u1ea1m Thang, Luy\u1ec7n Hanh Ph\u1ee7 tu so\u1ea1n \u300aHi Ninh ch\u00ednh l\u1ee5c\u300b, t\u1ee9c l\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh lo\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau m\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00ednh l\u1ee5c.\r\n\r\n[61] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh 5 ng\u00e0y[footnote] 5 ng\u00e0y 'ng\u00e0y' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00e1ng', theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda.[\/footnote] m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ebfn Kinh di\u00ean.\r\n\r\n[62] \u0110\u1ea1i l\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n H\u1ed9 huy\u1ec7n Ti\u1ebft C\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ea1i huy\u1ec7n l\u00e0 H\u00e0n Tr\u1ecdng Kham c\u00f9ng 5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0y 500 d\u1eb7m. C\u1ed1 b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec giam c\u1ea7m d\u00e2n vay ti\u1ec1n thanh mi\u00eau v\u00e0 d\u00f9ng g\u00f4ng c\u00f9m \u00e9p d\u00e2n, khi\u1ebfn l\u1ea1i thu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 chi\u1ebfu gi\u1ea3m t\u1ed9i, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, S\u00e1t ph\u1ecfng ty V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 xin r\u1eb1ng c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean mua \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n c\u0169ng ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty n\u00f4ng t\u1ef1 mi\u1ec5n ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch, c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean mua \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i ki\u1ec1m ch\u1ebf.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, quan ph\u00e1n Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m, ki\u00eam ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o v\u00e0 Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n. H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng, hi\u1ec7u l\u00ed T\u1eadp hi\u1ec1n, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n; \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, hi\u1ec7u l\u00ed T\u1eadp hi\u1ec1n, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thi v\u00e0 b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n.\r\n\r\n[65] Ban cho gia \u0111\u00ecnh L\u00ea S\u00e2n, nguy\u00ean Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng v\u0103n t\u1ef1 Binh ph\u00f2ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a.\r\n\r\n[66] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1ee7a cung ti\u1ec5n th\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi, ri\u00eang c\u00e1c h\u1ed9 \u1edf tr\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7 kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ec7nh n\u00e0y. T\u1ea5t c\u1ea3 ru\u1ed9ng thu\u1ed9c quan, ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang, ru\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7, ru\u1ed9ng ch\u0103n nu\u00f4i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p mua b\u00e1n ho\u1eb7c xin canh t\u00e1c. Giao cho huy\u1ec7n l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb ti\u1ec1n thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea5y ti\u1ec1n thu\u00ea m\u01b0\u1edbn m\u1ed9t n\u0103m l\u00e0m chu\u1ea9n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n \u01b0u \u0111\u00e3i, d\u00f9ng ti\u1ec1n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3 cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i>\r\n\r\nKhi V\u01b0\u01a1ng Kinh c\u00f4ng n\u1eafm quy\u1ec1n, th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u1ee5c d\u1ecbch g\u00e2y h\u1ea1i cho n\u00f4ng nghi\u1ec7p, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0n r\u1ed7i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m, n\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0n r\u1ed7i l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u1edd \u0111\u00f3 n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 ph\u1ee5c d\u1ecbch kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf l\u1eabn nhau. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong nhi\u1ec1u n\u0103m. Khi Kinh c\u00f4ng ra l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Kim L\u0103ng, ti\u1ebfn c\u1eed L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Hu\u1ec7 Khanh nghe l\u1eddi em l\u00e0 \u00d4n Khanh, cho r\u1eb1ng n\u00ean gi\u1eef nguy\u00ean ti\u1ec1n d\u1ecbch, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea5p ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, do ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang \u00edt m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, thi\u00ean h\u1ea1 lo ng\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. Trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh c\u00f3 \u00fd \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kia[footnote] \u00dd c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kia, ch\u1eef 'th\u1ecb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean B\u00fat L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u00ean \u0111\u00e3 ph\u00e1 ho\u1ea1i t\u00e2n ph\u00e1p.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, l\u1eddi c\u1ee7a \u00d4n Khanh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean c\u00e1ch chi\u00eau m\u1ed9 b\u1eb1ng ti\u1ec1n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9. Ph\u1ee5 l\u1ee5c: Theo \u300aNh\u1eadt L\u1ee5c\u300b, vi\u1ec7c c\u1ea5p ru\u1ed9ng chi\u00eau m\u1ed9 l\u00e0 do L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8 th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf; so v\u1edbi t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 4 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, v\u00e0 b\u00e1c t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Nham T\u1ea9u v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 hai, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[67] Trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng so s\u00e1nh \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f9ng vi\u1ec7c T\u0103ng B\u1ed1 \u0111i\u1ec1u tra vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a th\u1ecb d\u1ecbch, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan \u0111\u1ebfn qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp c\u01a1 quan \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o. L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i l\u1ec7nh cho h\u1ed9 ph\u00f2ng t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 thu chi t\u00e0i ch\u00ednh t\u1eeb th\u1eddi Tr\u1ecb B\u00ecnh \u0111\u1ebfn Hi Ninh, so v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u0103ng B\u1ed1 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng kh\u1edbp, Vua l\u1ec7nh cho T\u0103ng B\u1ed1 ph\u00e2n t\u00edch nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. T\u00e1m ng\u00e0y sau, T\u0103ng B\u1ed1 tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t, Vua cho r\u1eb1ng l\u1eddi T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u00fang.\r\n\r\nT\u0103ng B\u1ed1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u01b0a v\u00e0o ng\u1ee5c, s\u1edbm mu\u1ed9n s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e0y \u1ea3i, t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f2n c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t Vua. Vua n\u00f3i: <i>\"Khanh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf tam ty, x\u00e9t vi\u1ec7c b\u1ed9 h\u1ea1 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec?\"<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00fd c\u1ee7a Trung th\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Hu\u1ed1ng chi th\u1ea7n t\u1eebng t\u1ef1 n\u00f3i c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, nay l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0110\u00f4n x\u1eed \u00e1n, \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a h\u1ecd r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00f3 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan \u1edf \u0111\u00f3, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 giao cho ng\u1ee5c, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng.\"<\/i>\r\n\r\nT\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng tranh lu\u1eadn vi\u1ec7c ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1edbi Hu\u1ec7 Khanh, nay Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u00e3 n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, th\u1ebf l\u1ef1c bao tr\u00f9m trong ngo\u00e0i, d\u00f9 cho th\u1ea7n l\u00e0m quan ng\u1ee5c, c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc d\u00e1m coi th\u1ea7n l\u00e0 ngay th\u1eb3ng, c\u00f2n Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 sai tr\u00e1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0ng th\u1ea7n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, tam ty s\u1ee9, \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u00e2n c\u1eadn, tr\u1ecdng tr\u00e1ch kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng; vi\u1ec7c th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng, th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e9t x\u1eed, k\u1ebb s\u0129 c\u00f4 l\u1ebb n\u01a1i xa c\u00f2n tr\u00f4ng mong g\u00ec v\u00e0o b\u1ec7 h\u1ea1. D\u01b0\u1edbi ch\u1ed1n kinh th\u00e0nh, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, o\u00e1n than s\u00f4i s\u1ee5c, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tai th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e9t x\u1eed, d\u00e2n ch\u00fang n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f2n tr\u00f4ng mong g\u00ec v\u00e0o b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y \u1ea3i, \u0111\u00e2u d\u00e1m t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111i hay \u1edf, c\u0169ng kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ec9 s\u1ee3 r\u1eb1ng k\u1ebb s\u0129 trong ngo\u00e0i l\u1ea5y th\u1ea7n l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng d\u00e1m c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh.\"<\/i>\r\n\r\nVua an \u1ee7i r\u1eb1ng: <i>\"Khanh kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 T\u0103ng B\u1ed1 kh\u00f4ng c\u00f2n xin \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Vua, h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y sau th\u00ec b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. <i>(T\u0103ng B\u1ed1 b\u1ecb gi\u00e1ng v\u00e0o ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 8.)<\/i>\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng: Sinh vi\u00ean Th\u00e1i h\u1ecdc \u0111\u00f4ng m\u00e0 nh\u00e0 trai \u00edt, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 d\u00f9ng Tri\u1ec1u T\u1eadp vi\u1ec7n l\u00e0m tr\u01b0\u1eddng Lu\u1eadt h\u1ecdc, ngo\u00e0i ra c\u00f2n h\u01a1n tr\u0103m gian nh\u00e0, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u1ebft l\u00e0m nh\u00e0 h\u1ecdc. Vua nghe theo. Ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ea5t Th\u00e1i h\u1ecdc r\u1ea5t h\u1eb9p, ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0 T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n, l\u1ea1i ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u1eefa l\u00e0 Tri\u1ec1u T\u1eadp vi\u1ec7n. N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, m\u1edbi cho d\u00f9ng T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng bao l\u00e2u l\u1ea1i b\u1ecf.\r\n\r\nSau khi H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u1eadu \u0111\u01b0\u1eddng T\u00edch Kh\u00e1nh v\u00e0 hai d\u00e3y nh\u00e0 ngang \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a h\u1ecdc sinh, l\u1ea1i d\u00f9ng nh\u00e0 trai di\u00ean l\u00e0m n\u01a1i thay \u00e1o v\u00e0 \u0111\u1eb7t nh\u00e0 L\u1ee5c H\u00e0nh. Khi g\u1eb7p ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean ban y\u1ebfn trai, v\u1eabn t\u1ea1m d\u00f9ng nh\u00e0 L\u1ee5c H\u00e0nh \u0111\u1ec3 thay \u00e1o. \u0110\u1ebfn nay, l\u1ea1i ban c\u1ea3 Tri\u1ec1u T\u1eadp vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng hai tr\u01b0\u1eddng, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m gian nh\u00e0, h\u1ecdc sinh l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn.\r\n\r\n[69] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a trong h\u1ea1t, b\u00e1o l\u00ean b\u1eb1ng tr\u1ea1m d\u1ecbch g\u1ea5p.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0 tuy\u1ec3n nh\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u1ee7 hai kh\u1ea3o ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, c\u0169ng cho ph\u00e9p thi h\u00ecnh ph\u00e1p. N\u1ebfu thi \u0111\u1ed7, quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ee7 hai kh\u1ea3o v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed h\u1ee3p l\u1ec7 th\u00ec s\u1ebd ban \u00e2n.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[71] Ban cho d\u00e2n Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng l\u00e0 Tri\u1ec7u Ho\u00e0i \u00dd ba tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n. Ho\u00e0i \u00dd c\u00f3 con g\u00e1i g\u1ea3 cho h\u1ecd H\u00e0, con g\u00e1i v\u1ec1 nh\u00e0, n\u00f3i em ch\u1ed3ng l\u00e0 C\u1ef1 Nguy\u00ean m\u01b0u ph\u1ea3n. Ho\u00e0i \u00dd \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e1o quan, C\u1ef1 Nguy\u00ean b\u1ecb x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt l\u00e0 ch\u00e9m, Ho\u00e0i \u00dd xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. C\u00e1c quan cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u1ecd H\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o em ch\u1ed3ng, theo ph\u00e1p lu\u1eadt t\u1ed1 c\u00e1o ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u00f3 tang th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng[footnote] Ch\u1eef 'ph\u00e1p' trong c\u00e2u 'ph\u00e1p c\u00e1o h\u1eefu ph\u1ee5c th\u00e2n b\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Ho\u00e0i \u00dd ki\u1ec7n l\u00ean \u0110\u0103ng V\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n, xu\u1ed1ng H\u00ecnh b\u1ed9, H\u00ecnh b\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Ng\u0169 ph\u1ee5c cho ph\u00e9p che gi\u1ea5u l\u1eabn nhau, d\u00f9 l\u00e0 m\u01b0u ph\u1ea3n c\u0169ng cho ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o, nh\u01b0ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chia nhau sai c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[73] C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp Anh \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi ki\u00eam quy\u1ec1n ph\u00e1n Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m.\r\n\r\n[74] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c \u0111\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n.\r\n\r\n[75] Trung th\u01b0 h\u00ecnh ph\u00f2ng x\u00e9t l\u1ea1i, thi \u0111\u1ed7 lu\u1eadt h\u00ecnh, h\u1ea1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan x\u00e9t \u00e1n; h\u1ea1ng hai th\u0103ng hai b\u1eadc; h\u1ea1ng ba quan kinh tri\u1ec1u gi\u1ea3m hai n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc; h\u1ea1ng t\u01b0 quan kinh tri\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n b\u1ed5 m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; h\u1ea1ng n\u0103m quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c v\u1ee5 thu\u1eadn l\u1ee3i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n mi\u1ec5n thi b\u1ed5 quan. Theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n[76] L\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Du Sung \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf Kinh H\u1ed3 l\u1ed9. Do Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hai l\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c kh\u00ea \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng r\u1ea3nh ki\u1ec3m tra tu\u1ea7n tra, xin c\u1eed l\u1ea1i quan. Sau \u0111\u00f3 Du Sung c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111i. <i>(Ch\u1ee9c v\u1ee5 k\u1ebf nhi\u1ec7m c\u1ee7a Sung, v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 7.)<\/i>\r\n\r\n[77] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c lo\u1ea1i cung t\u00ean d\u00f9ng trong tr\u1eadn, c\u0103n c\u1ee9 ch\u1ea5t li\u1ec7u chia ba h\u1ea1ng th\u01b0\u1ee3ng, trung, h\u1ea1 qu\u00e2n: cung h\u1ea1ng th\u01b0\u1ee3ng d\u00e0i 4 th\u01b0\u1edbc 8 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n, t\u00ean d\u00e0i 2 th\u01b0\u1edbc 8 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n; cung h\u1ea1ng trung v\u00e0 h\u1ea1 m\u1ed7i h\u1ea1ng gi\u1ea3m 1 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n, t\u00ean m\u1ed7i h\u1ea1ng gi\u1ea3m 1 t\u1ea5c. Cung t\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1eafn t\u1eadp, b\u1eafn duy\u1ec7t, b\u1eafn ng\u1ef1a v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n[78] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u00e1ch \u0110\u1ea1i Hanh, ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng d\u00e2n \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u00e0m Th\u00ed t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1[footnote]Ch\u1eef 'ch\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'sinh', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng t\u00ednh h\u1ea1n tuy\u1ec3n. \u0110\u1ea1i Hanh t\u1eebng \u1ee9ng chi\u1ebfu, d\u00e2ng s\u00e1ch t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u01b0 kh\u1ed1 x\u00e9t th\u1ea5y h\u01a1n 500 quy\u1ec3n, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ph\u00ea: <i>\"L\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9[footnote]Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9: X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 '\u0110\u00f4ng Kinh l\u1ed9', nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y '\u0110\u00f4ng Kinh' l\u00e0 nh\u1ea7m c\u1ee7a 'Kinh \u0110\u00f4ng'.[\/footnote] th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u00e3 b\u00e1n v\u00e0 hi\u1ec7n c\u00f3 trong n\u0103m nay.\"<\/i>\r\n\r\n[80] L\u1ea1i chi\u1ebfu: \u0110\u00e3 c\u00f3 m\u01b0a, l\u1ec7nh cho Ty n\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00e1c l\u1ed9 xem x\u00e9t, n\u1ebfu d\u00e2n \u0111\u00f3i v\u00e0 h\u1ed9 di c\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c thi\u1ebfu \u0103n, ch\u01b0a c\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee9u t\u1ebf, th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111ang l\u00e0m.\r\n\r\n[81] Th\u00e1ng n\u00e0y, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Hi\u1ebfn, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 L\u01b0u T\u01b0\u1eddng. T\u01b0\u1eddng l\u1ea1i xin tu s\u1eeda ba \u0111\u1ed3n Hu\u1ec7 Ninh, T\u00fac \u0110\u1ecbnh, Th\u1ea7n M\u1ed9c, chi\u00eau m\u1ed9 con em d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 v\u00f5 thu\u1eadt v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, bi\u00ean ch\u1ebf v\u00e0o \u0111\u1ed9i D\u0169ng C\u1ea3m, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u1ecbch. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng, n\u1ebfu t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9, th\u00ec mi\u1ec5n \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u01b0a \u0111i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(M\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft \u0111\u1ec1u x\u1ea3y ra trong th\u00e1ng n\u00e0y, nay c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n m\u00e0 ghi ch\u00e9p th\u00eam. Tr\u1ea7n S\u01b0 \u0110\u1ea1o trong b\u00e0i minh kh\u1eafc tr\u00ean m\u1ed9 Ng\u1ee5y \u0110\u00e0o c\u00f3 vi\u1ebft: \u0110\u00e0o l\u00e0m T\u00f2ng s\u1ef1 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ph\u1ee5 t\u00e1 L\u01b0u T\u01b0\u1eddng.)<\/i>\r\n\r\nKhi Khi\u1ebft \u0110an tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n \u0111\u1ecbnh c\u1eaft \u0111\u1ea5t cho h\u1ecd. Sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e0n, T\u01b0\u1eddng giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho \u0110\u00e0o. S\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00f4ng th\u1ec3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c, b\u00e8n d\u00f9ng uy hi\u1ebfp, nh\u01b0ng \u0110\u00e0o kh\u00f4ng nao n\u00fang. Do \u0111\u00f3 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Hi\u1ebfn, x\u00e2y ba \u0111\u1ed3n Hu\u1ec7 Ninh, T\u00fac \u0110\u1ecbnh, Th\u1ea7n M\u1ed9c, thanh th\u1ebf c\u00e0ng th\u00eam h\u00f9ng m\u1ea1nh, Khi\u1ebft \u0110an c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m tranh gi\u00e0nh n\u1eefa. T\u01b0\u1eddng t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e0ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0110\u00e0o, cho r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c l\u1edbn. \u0110\u00e0o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u00e0nh Th\u00e0nh. <i>(S\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Hi\u1ebfn r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, n\u00ean th\u00eam ch\u00fa th\u00edch n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u1edd kh\u1ea3o c\u1ee9u k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u1ea7u, Khi\u1ebft \u0110an sai Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho r\u1eb1ng \u0111\u1ecbch ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u1edfi binh.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Th\u00e1ng 5, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111ang t\u1ee5 t\u1eadp binh m\u00e3 \u0111\u1ec3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn L\u01b0u T\u01b0\u1eddng. T\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u1ecbch ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u1edfi binh.\"<\/i> Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam xin vi\u1ec7n binh, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf V\u00e2n Trung, sai v\u00e0i k\u1ef5 binh x\u00e2m nh\u1eadp l\u00e3nh th\u1ed5 ta, quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi b\u1eaft gi\u1eef h\u1ecd. \u0110\u1ecbch li\u00ean t\u1ee5c g\u1eedi th\u01b0 khi\u00eau kh\u00edch, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nghi ng\u1edd T\u01b0\u1eddng g\u00e2y h\u1ea5n, T\u01b0\u1eddng t\u1ea5u: <i>\"\u00dd \u0111\u1ecbch ch\u1ec9 mu\u1ed1n ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, d\u1ef1 \u0111o\u00e1n h\u1ecd \u0111ang thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ea3 l\u1eddi ch\u1eadm r\u00e3i v\u00e0 c\u1ee9ng r\u1eafn t\u1eeb ch\u1ed1i. Hi\u1ec7n \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a h\u1ea1 n\u00f3ng n\u1ef1c, \u0111\u1ecbch ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi t\u00ecnh hu\u1ed1ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin c\u1eed L\u01b0u Th\u1ea7m \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ea1m th\u1eddi d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd thuy\u1ebft ph\u1ee5c, th\u1ea7n s\u1ebd sai t\u01b0\u1edbng s\u0129 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, quan s\u00e1t t\u00ecnh h\u00ecnh r\u1ed3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ea5y s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch n\u00f3i n\u0103ng thu\u1eadn l\u00fd, l\u1ec5 \u0111\u1ed9 cung k\u00ednh, l\u1ea1i \u0111\u1ec1 cao t\u00ecnh h\u00f2a hi\u1ebfu, b\u00e8n sao ch\u00e9p th\u01b0 c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch g\u1eedi cho T\u01b0\u1eddng, ra l\u1ec7nh th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u01b0\u1eddng l\u1ea1i t\u1ea5u: <i>\"Th\u1ea7n nghi ng\u1edd r\u1eb1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb b\u1ea3n t\u00e2m, m\u00e0 l\u00e0 do th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y thu ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 Ho\u00e0ng, bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed1i lo, n\u00ean d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 ta. Nay h\u1ecd mu\u1ed1n tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t t\u1eeb l\u00e2u, l\u1ebd ph\u1ea3i kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 Trung Qu\u1ed1c m\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 h\u1ecd. V\u1eady m\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn l\u1ea1i cung k\u00ednh l\u1ec5 \u0111\u1ed9, l\u1eddi l\u1ebd khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u kh\u00e1c. Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc tham lam kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5c, chi\u1ec1u l\u1ea1i \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edbc, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u may r\u1ee7i, n\u00ean c\u1ee9ng r\u1eafn t\u1eeb ch\u1ed1i. N\u1ebfu nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 cho h\u1ecd nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng nh\u1eefng r\u01a1i v\u00e0o b\u1eaby c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn h\u1ecd nghi ng\u1edd Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u, d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7 h\u1ecd. N\u1ebfu h\u1ecd ng\u1edd v\u1ef1c ta ph\u1ea3n b\u1ed9i minh \u01b0\u1edbc, ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft trong th\u1eddi gian ng\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, c\u1eaft \u0111\u1ea5t L\u00e2m H\u00e0 Nh\u0129 S\u01a1n Ph\u00e2n Th\u1ee7y L\u0129nh cho h\u1ecd. L\u00fac \u0111\u00f3 T\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 r\u1eddi ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u00f2ng lu\u00f4n h\u1ed1i ti\u1ebfc. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu lo ngh\u0129 cho v\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc.)<\/i>\r\n\r\n[82] \u0110\u1eb7t ba tr\u1ea1i L\u1ec7 Xuy\u00ean, H\u00f2a Nh\u0129 Xuy\u00ean, L\u01b0 Xuy\u00ean[footnote]Ch\u1eef 'L\u01b0' trong L\u01b0 Xuy\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u1edf ch\u00e2u D\u00e2n, \u0111\u1ed5i b\u1ea3o Nam S\u01a1n \u1edf ch\u00e2u H\u00e0 th\u00e0nh tr\u1ea1i Nam Xuy\u00ean. \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y 19 B\u00ednh Th\u00ecn, \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i L\u1ec7 Xuy\u00ean \u1edf ch\u00e2u D\u00e2n, t\u1ee9c l\u00e0 M\u00e3 Gi\u1ea3n Xuy\u00ean. Ng\u00e0y 26 Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0111\u1ed5i b\u1ea3o Nam S\u01a1n \u1edf ch\u00e2u H\u00e0 th\u00e0nh tr\u1ea1i Nam Xuy\u00ean. <i>(Nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u1ea3 hai vi\u1ec7c.)<\/i>\r\n\r\n[83] D\u1eddi huy\u1ec7n \u0110\u1ea1o Giang thu\u1ed9c ch\u00e2u B\u00e0nh \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i V\u0129nh Khang, l\u1ea5y huy\u1ec7n c\u0169 l\u00e0m tr\u1ea5n. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 5 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, ban \u0111\u1eb7c x\u00e1 cho l\u1ed9 Hi H\u00e0, gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft xu\u1ed1ng t\u1ed9i l\u01b0u, t\u1ed9i l\u01b0u tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha. Qu\u00e2n m\u00e3 b\u1ed9 c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y c\u00f9ng qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, ngh\u0129a d\u0169ng, cung ti\u1ec5n th\u1ee7, phi\u00ean binh, tr\u1ea1i h\u1ed9, c\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m nay v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u00e1o \u0111\u00e0i, tr\u1ea1i l\u0169y, c\u00f9ng binh s\u0129 tr\u1ea1m d\u1ecbch c\u1ea5p t\u1ed1c, ng\u1ef1a tr\u1ea1m t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn l\u1ed9 n\u00e0y, v\u00e0 binh s\u0129 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Hi H\u00e0 t\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m nay \u0111\u00e3 t\u1eebng tham chi\u1ebfn, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t; binh s\u0129 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng trong chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7 qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[2] L\u01b0u C\u1ea5n, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tri ch\u00e2u Doanh.<\/p>\n<p>[3] L\u00fac \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c L\u00fd S\u01b0 Trung \u1edf Doanh Ch\u00e2u, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi c\u0169ng mu\u1ed1n d\u00f9ng \u0110\u00f4n, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f4n ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m v\u0103n th\u01b0 l\u1ea1i th\u00f4i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f4n tuy v\u0103n th\u01b0 th\u00f4 s\u01a1, nh\u01b0ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, h\u01a1n c\u1ea3 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3 H\u00e0n Ch\u1ea9n ch\u01b0a \u0111i s\u1ee9, Vua mu\u1ed1n cho Ch\u1ea9n tr\u1edf l\u1ea1i nh\u1eadm ch\u1ee9c. An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f4n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u1ea9n c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Th\u00e1i \u0110\u0129nh n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ea9n \u1edf Doanh Ch\u00e2u l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c t\u00e0n b\u1ea1o v\u00f4 l\u00fd.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch ki\u00ean quy\u1ebft xin d\u00f9ng \u0110\u00f4n. Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 Nam Giang c\u00e1i n\u00e0o l\u1edbn h\u01a1n?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n bi\u1ebft \u0110\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec h\u1eafn gi\u1ea3i quy\u1ebft xong vi\u1ec7c Nam Giang hay ch\u01b0a, th\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0110\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u01b0\u1edbng. N\u1ebfu \u0111\u1ee3i th\u1eed th\u00e1ch h\u1eafn \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an r\u1ed3i m\u1edbi d\u00f9ng, th\u00ec H\u00e0n T\u00edn l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng l\u00ean l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi H\u1ea1ng V\u0169?&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n \u0111\u1ed3ng \u00fd. An Th\u1ea1ch \u0111\u1ee3i \u0110\u00f4n tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Nam Giang r\u1ed3i d\u00f9ng. Sau \u0111\u00f3 d\u00f9ng \u0110\u00f4n l\u00e0m t\u01b0\u1edbng Kinh Nguy\u00ean thay V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean, m\u1ec7nh l\u1ec7nh v\u1eeba ban xu\u1ed1ng, li\u1ec1n b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 4 trong \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b. \u0110\u1ebfn khi An Th\u1ea1ch r\u1eddi ch\u1ee9c, l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u00f4n l\u00e0m An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ed9 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng c\u0103n c\u1ee9 theo s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 4 trong \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b. L\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf. C\u1ea5n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng t\u1ea1m quy\u1ec1n ch\u00e2u s\u1ef1, b\u00e8n th\u0103ng ch\u1ee9c ch\u00ednh th\u1ee9c. \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 5 th\u00fac gi\u1ee5c C\u1ea5n nhanh ch\u00f3ng nh\u1eadm ch\u1ee9c, kh\u00f4ng r\u00f5 C\u1ea5n l\u00fac n\u00e0o l\u1ea1i b\u00e3i quy\u1ec1n Doanh Ch\u00e2u v\u1ec1 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu m\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc tu s\u1eeda th\u00e0nh Doanh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[5] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, T\u01b0 phong lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n T\u00f4n C\u1ea5u<a class=\"footnote\" title=\"T\u00f4n C\u1ea5u, ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean l\u00e0 'Gi\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-1871-1\" href=\"#footnote-1871-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, Tri ch\u00e2u Th\u1ea7n Ch\u00e2u, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 Th\u1ea1ch Gi\u00e1m l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Th\u1ea9m Th\u00fac Th\u00f4ng, Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u1ea7n Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u1ea7n Ch\u00e2u, ch\u1eef 'Th\u1ea7n' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t: Th\u1ea7n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, Tr\u1ea7n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9, xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, 88 ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed.\" id=\"return-footnote-1871-2\" href=\"#footnote-1871-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> Th\u1ea1ch V\u0169 C\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o kh\u00f3a 3 n\u0103m. Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao v\u1eadn chuy\u1ec3n qu\u00e2n nhu c\u1ee7a T\u00f4n C\u1ea5u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[6] T\u1ea3 ty lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ea3 ty lang trung Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung 'T\u1ea3', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332 b\u1ea3n truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/38 l\u00e0m 'H\u1eefu'.\" id=\"return-footnote-1871-3\" href=\"#footnote-1871-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng \u1ee9ng tr\u1eddi b\u1eb1ng th\u1ef1c, th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf vi\u1ec7c l\u00e0m; ch\u0103m d\u00e2n b\u1eb1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng. Tr\u1eddi sinh ra k\u1ebb ngu th\u1ea7n n\u00e0y, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec th\u00e1nh th\u1ebf. \u0110\u1ea1o v\u0103n v\u0169, th\u1ea7n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u1edbn; l\u1ebd gi\u1ea3n d\u1ecb, th\u1ea7n t\u00ecm \u1edf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm d\u00f9ng l\u1eddi th\u1ea7n, th\u00ec vi\u1ec7c th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 ph\u1ea7n n\u00e0o thi h\u00e0nh. Th\u00e0nh, Khang, V\u0103n, C\u1ea3nh ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, vi\u1ec7c thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, h\u00e1 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1ed3i m\u1edbi bi\u1ebft sao? &#8216;Tr\u1eddi kh\u00f3 tin c\u1eady&#8217;, m\u1ec7nh \u0111\u1ebf \u0111\u00e1ng s\u1ee3, h\u1ea1n h\u00e1n qu\u00e1 nghi\u00eam tr\u1ecdng, d\u00e2n ch\u00fang s\u1eafp m\u1ea5t ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, vi\u1ec7c h\u00f4m nay, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u0103m d\u00e2n, \u1ee9ng tr\u1eddi b\u1eb1ng th\u1ef1c, th\u1ea7n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n thi\u00ean bi\u1ebfn. M\u1ecdi l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00f3 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 g\u00ec!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mong B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ea1 chi\u1ebfu t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh c\u00f3 \u0111\u1ea1o, tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn c\u00f4ng xa \u0111\u1ed1i s\u00e1ch, nh\u01b0 T\u01b0 M\u00e3 Quang, T\u00f4 Th\u1ee9c, T\u00f4 Tri\u1ec7t, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t b\u00ean t\u1ea3 h\u1eefu, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 gi\u00fap th\u00e1nh \u0111\u1ee9c. Nh\u01b0 th\u1ebf r\u1ed3i, may ra c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m n\u00f3i. Th\u1ea7n kh\u00f3c m\u00e1u r\u01a1i l\u1ec7 m\u00e0 d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u, B\u1ec7 h\u1ea1 nghe l\u1eddi th\u1ea7n, n\u1ee1 n\u00e0o kh\u00f4ng c\u1ea3m ng\u1ed9, th\u1ea7n ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi v\u1ec1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, gi\u00e1p binh, v\u00ec bi\u1ebft th\u1edd Vua b\u1eb1ng \u0111\u1ea1o, ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u1ea5y vi\u1ec7c Y Do\u00e3n gi\u00fap Vua l\u00e0m th\u1ea7y, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1ea5y Vua c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m g\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i B\u1ec7 h\u1ea1. \u0110\u1ebfn khi m\u1eafc t\u1ed9i r\u1eddi n\u01b0\u1edbc, an l\u00f2ng b\u00e1o hi\u1ec7u, d\u1ed1c l\u00f2ng m\u1ed9t \u00fd, mong \u0111\u1ee3i th\u00e1i b\u00ecnh, n\u0103m n\u0103m qua r\u1ed3i, m\u00e0 v\u1eabn khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng suy ngh\u0129, kh\u00f4ng c\u00f3 tai h\u1ecda c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, ai g\u00e2y n\u00ean b\u1eadc th\u1ec1m nguy hi\u1ec3m.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 3 th\u00e1ng 10, S\u01b0 Trung b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0. N\u0103m th\u1ee9 7 th\u00e1ng 2, ph\u1ee5c ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, l\u00e0m Tri ch\u00e2u Doanh, r\u1ed3i b\u00e3i ch\u1ee9c, l\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Doanh ch\u1ee9 kh\u00f4ng b\u00e3i ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mu\u1ed1n gi\u1ebft th\u00e2n, c\u0169ng v\u00f4 \u00edch cho vi\u1ec7c; than d\u00e0i kh\u00f3c l\u1edbn, tr\u1eddi cao ch\u1eb3ng nghe. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ed1i c\u01a1 nghi\u1ec7p t\u1ed5 t\u00f4ng, c\u1ea7u tr\u1ecb nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1ea7n ngu b\u1ea5t ti\u1ebfu, c\u0169ng ch\u01b0a qu\u00ean h\u1ecdc c\u0169. B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c ph\u00fa qu\u1ed1c c\u01b0\u1eddng binh, th\u00ec c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea5m b\u1ea1o phong t\u00e0i; mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i c\u00f4ng hi t\u1ea3i, th\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u1ee3i d\u1ee5ng h\u1eadu sinh. C\u00f3 th\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e1 b\u1ecf sao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;S\u01b0 Trung d\u00e1m bu\u00f4ng l\u1eddi ng\u1ea1o m\u1ea1n, li\u1ec1n c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. K\u1ebft b\u00e8 gian t\u00e0, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, khinh nh\u1eddn Tr\u1eabm. Bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gian tr\u00e1 c\u1ee7a h\u1eafn, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng. C\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u1ee7y b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, H\u00f2a Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n Ph\u00f3 s\u1ee9, an tr\u00ed t\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd t\u00ean v\u00e0o c\u00f4ng v\u0103n.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ea5t gh\u00e9t S\u01b0 Trung, t\u1eebng mu\u1ed1n t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf c\u1ee7a \u00f4ng ta, nh\u01b0ng Vua ch\u01b0a cho ph\u00e9p. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh xin \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a S\u01b0 Trung ra ngo\u00e0i, nh\u00e2n \u0111\u00f3 tr\u00edch d\u1eabn l\u1eddi l\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng khi\u1ebfn Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. <i>(Th\u00e1ng 4 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, S\u01b0 Trung m\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c l\u1ed9 t\u1ea5u r\u1eb1ng, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ee5, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ed1c th\u00fac b\u1eaft gi\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecfi xem ng\u00e0y th\u00e1ng n\u0103m n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 huy cho ph\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh tr\u00ecnh l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y trong \u300aChu s\u1eed\u300b c\u00f3 ghi ch\u00fa r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u1ecfi m\u1ed9t l\u00fac, kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Nay l\u1ea1i l\u01b0u l\u1ea1i. \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;Tr\u00ecnh l\u00ean xong.&#8221;<\/i> X\u00e9t tr\u00ecnh l\u00ean xong t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc l\u00e0 do ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 4, T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ed3 Nam bu\u00f4n tr\u00e0, Thi\u1ec3m T\u00e2y bu\u00f4n mu\u1ed1i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft bu\u00f4n sa&#8221;<\/i>, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y. Cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh thi h\u00e0nh, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh v\u00ec L\u1eef Gia V\u1ea5n che gi\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[10] T\u00e2y Nam Phi\u00ean \u00d4 Man La Th\u1ecb Qu\u1ef7 ch\u1ee7 B\u1ed9c D\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ng\u00e2n Thanh Quang L\u1ed9c \u0110\u1ea1i phu, Tri Ki Mi Di\u00eau Ch\u00e2u. Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ng\u00e2n Thanh Quang L\u1ed9c \u0110\u1ea1i phu, Tri Ki Mi Quy Lai Ch\u00e2u. Sa Th\u1ee7 L\u1ed9c L\u1ed9 v\u00e0 Kh\u1ea5t \u0110\u1ec7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u1ea3 Ti\u1ec7t T\u00e2y Nam Phi\u00ean b\u1ed9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Kinh ch\u1ebf Di s\u1ef1 H\u00f9ng B\u1ea3n.<\/p>\n<p>[11] Ng\u01b0\u1eddi \u00d4 Man c\u00f3 hai th\u1ee7 l\u0129nh th\u01b0\u1eddng v\u00e0o \u0111\u1ea5t t\u1ec9nh b\u00e1n ng\u1ef1a, Y\u1ebfn T\u1eed thu\u1ed9c D\u1ee5c T\u1ec9nh Gi\u00e1m, Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 thu\u1ed9c tr\u1ea1i N\u1ea1p Kh\u00ea, \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 c\u1ee7a B\u1ed9c D\u1ea1. Y\u1ebfn T\u1eed \u1edf r\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u1ea5t t\u1ec9nh, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i c\u1ee7a D\u1ee5c T\u1ec9nh, Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 g\u1ea7n tr\u1ea1i N\u1ea1p Kh\u00ea, \u0111i thuy\u1ec1n xu\u1ed1ng L\u00f4 Ch\u00e2u ch\u1ec9 m\u1ea5t n\u1eeda ng\u00e0y. Hai th\u1ee7 l\u0129nh n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh thu\u1ebf s\u00e1u h\u1ecd \u1edf ngo\u00e0i n\u00fai Y\u1ebfn Ch\u00e2u v\u00e0 hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n h\u1ecd sinh di \u1edf N\u1ea1p Kh\u00ea.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 \u0110\u1eb7ng Ch\u1ea9n \u0111\u1ebfn chi\u00eau d\u1ee5 b\u1eb1ng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng, B\u1ed9c D\u1ea1, Y\u1ebfn T\u1eed, Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 \u0111\u1ec1u n\u1ed9p c\u1ed1ng v\u00e0 nguy\u1ec7n nh\u1eadn m\u1ec7nh Vua. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t hai ng\u01b0\u1eddi \u00d4 Man n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"ki\u1ec3m so\u00e1t hai ng\u01b0\u1eddi \u00d4 Man n\u00e0y 'ki\u1ec3m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'thu\u1ed9c', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 496, \u300aMan Di truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1871-4\" href=\"#footnote-1871-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, th\u00ec c\u00e1c b\u1ed9 kh\u00e1c kh\u00f3 m\u00e0 khu\u1ea5t ph\u1ee5c. V\u00ec th\u1ebf ban m\u1ec7nh, nh\u01b0ng Y\u1ebfn T\u1eed ch\u01b0a k\u1ecbp nh\u1eadn m\u1ec7nh th\u00ec \u0111\u00e3 ch\u1ebft. Sa Th\u1ee7 L\u1ed9c L\u1ed9 l\u00e0 con c\u1ee7a Y\u1ebfn T\u1eed; Kh\u1ea5t \u0110\u1ec7 l\u00e0 con c\u1ee7a Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9. <i>(Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, 22 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 6, \u0111\u00e3 ghi t\u00ean B\u1ed9c D\u1ea1.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Tri Hi Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1ecb lang, v\u1eabn ki\u00eam \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a<a class=\"footnote\" title=\"Ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a 'ngh\u00ecn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean di 6\/10 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1871-5\" href=\"#footnote-1871-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Con trai \u00f4ng l\u00e0 Khu\u1ebfch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, ban t\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n; con th\u1ee9 l\u00e0 H\u1eadu l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1. Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9 Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Anh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed; Chi\u1ebfu qu\u1ea3n qu\u00e2n m\u00e3 s\u1ef1 nghi Hi H\u00e0 l\u1ed9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd Hi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd l\u00e0m Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9. \u0110\u00e2y l\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao \u0111\u00e1nh b\u1ea1i M\u1ed9c Chinh.<\/p>\n<p>[13] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ban c\u1ea5p n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n cho Ty th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh H\u00e0 B\u1eafc, l\u1ea1i l\u1ec7nh Ty n\u00e0y th\u00eam n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh hai l\u1ed9 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Ty b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri gi\u00e1n vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[15] An ph\u1ee7 ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u xin cho d\u00e2n \u1edf n\u0103m tr\u1ea1i tr\u1ea5n \u0111\u1ed9ng thu\u1ed9c t\u1ea3, h\u1eefu giang ch\u00e2u Ung \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y \u00fd \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n, v\u1ea3i, da ng\u1ef1a, v\u1ecf gai n\u1ed9p thu\u1ebf h\u1ea1 th\u00e0nh g\u1ea1o. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[16] Sai Tr\u01b0\u1edfng t\u00f4n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 l\u1ed9 Hi H\u00e0, \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Hi l\u00e0m \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt trong b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u1ec3 c\u1ea7u si\u00eau cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf th\u00e0nh \u0110\u1ea1p B\u1ea1ch, l\u1ec7nh cho ch\u00e2u H\u00e0 thu nh\u1eb7t ch\u00f4n c\u1ea5t h\u00e0i c\u1ed1t b\u1ecb b\u1ecf ph\u01a1i.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, l\u1ea1i c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>[19] Trung th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai, khi chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n, d\u00e2n \u0111\u00f3i \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn, c\u00f3 khi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 l\u00e0m. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 b\u1ea3o c\u00e1c l\u1ed9 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n m\u00e0 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n bi\u1ebft, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi l\u00e0m d\u00e2n \u0111\u00f3i m\u1ea5t ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng th\u00e2n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[20] L\u01b0u H\u00e3ng, ch\u1ee9c Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y, t\u01b0\u1edbc T\u01b0 phong lang trung, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed cung S\u00f9ng Ph\u00fac.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00e3ng \u1ee9ng chi\u1ebfu b\u00e0n v\u1ec1 n\u0103m vi\u1ec7c th\u1eddi ch\u00ednh: xin b\u1ecf l\u1ec7nh thu ti\u1ec1n d\u1ecbch, kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e9p m\u1ed9 thay cho ph\u00e9p sai; c\u00e1ch ch\u1ee9c Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng cho l\u00e0m quan coi th\u1ee7y l\u1ee3i; kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c huy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf, \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee9c L\u1ec7nh v\u00e0 \u00day, c\u1ea5m gi\u00e1p binh gi\u1eef binh kh\u00ed trong nh\u00e0; tri\u1ec7u h\u1ed3i c\u00e1c quan do Th\u1ecb d\u1ecbch s\u1edf ph\u00e1i \u0111i, kh\u00f4ng cho bu\u00f4n b\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi; b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng x\u00f3a t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ho\u1eb7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho thi\u00ean h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ed7i l\u00e0m l\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. L\u1ea1i b\u00e0n xin gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u00e1p, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 sang h\u00e8n. T\u1edd t\u00e2u d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1eadc nh\u00e2n qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 khinh su\u1ea5t l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng d\u00e2n, n\u00ean nh\u00e2n th\u1eddi c\u01a1 m\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi vui v\u1ebb m\u00e0 \u00fd tr\u1eddi c\u0169ng thu\u1eadn theo.&#8221;<\/i> L\u1eddi l\u1ebd r\u1ea5t thi\u1ebft tha, b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[21] L\u00fd T\u01b0\u1eddng, ch\u1ee9c V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9; L\u01b0u Ph\u1ed5, ch\u1ee9c Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, v\u00e0 B\u00e0nh T\u00f4n, ch\u1ee9c \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu Long k\u1ecb \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t h\u1ea1 danh, v\u1ed1n l\u00e0 b\u1ecdn gi\u1eb7c \u1edf ch\u00e2u H\u00e0, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>T\u01b0\u1eddng v\u00e0 Ph\u1ed5 v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1eef th\u00e0nh H\u00e0 ch\u00e2u, T\u00f4n v\u00ec theo l\u1eddi Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man. \u0110\u00f4n l\u1ea1i xin cho T\u00f4n d\u1eabn c\u00e1c binh s\u0129 thu\u1ed9c Long m\u00e3nh c\u00f3 c\u00f4ng gi\u1ebft gi\u1eb7c ho\u1eb7c b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ty \u0111\u1ee3i khi d\u1eabn c\u00e1c k\u1ef5 binh Phi k\u1ecb v\u00e0 Phi\u00ean l\u1ea1c v\u00e0o ch\u1ea7u xong th\u00ec xin ch\u1ec9. \u0110i\u1ec1n T\u00f4ng Qu\u1ea3ng, ng\u01b0\u1eddi quy minh \u1edf ch\u00e2u \u00dd, ch\u00e2u H\u1ee3p, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban.<\/p>\n<p>[22] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch xin cho c\u00e1c quan Kinh ngh\u0129a ki\u1ec3m th\u1ea3o l\u00e0 D\u01b0 Trung \u0110\u1eb3ng \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 Giang Ninh, ngo\u00e0i vi\u1ec7c c\u1ea5p ti\u1ec1n \u0103n cho l\u1ea1i vi\u00ean, theo l\u1ec7 c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng d\u1ecbch cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[23] Chi\u1ebfu phong cho Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eb7ng hai \u0111\u1eddi, m\u1eb9 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u0129nh Gia qu\u1eadn Th\u00e1i phu nh\u00e2n, tri\u1ec7u v\u00e0o c\u1ea5m cung; c\u00e1c con d\u00e2u theo v\u00e0o \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1ec7nh ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch ty L\u1eef Gia V\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c. V\u00ec thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u1edf kinh \u0111\u00f4 t\u0103ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[25] T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m xin s\u1eeda ch\u1eefa m\u00e1ng n\u01b0\u1edbc b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng th\u00e0nh m\u00e1ng c\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn n\u00e2ng cao m\u00e1ng n\u01b0\u1edbc, Tam ban t\u00e1 sai Th\u1eddi T\u1eadp n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ea7n d\u00f9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n c\u00f4ng \u0111\u1ea5t, l\u1ea1i t\u1eeb c\u1eeda Thu\u1eadn Thi\u00ean \u0111\u1ebfn M\u1ee5c D\u01b0\u1ee1ng gi\u00e1m ph\u1ea3i n\u00e2ng n\u0103m c\u1ea7u, t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t l\u1edbn, xin l\u00e0m m\u00e1ng m\u1ec1m, khi thuy\u1ec1n qua l\u1ea1i th\u00ec k\u00e9o l\u00ean.&#8221;<\/i> \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0110\u00f4 th\u1ee7y' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1871-6\" href=\"#footnote-1871-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>cho r\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y ti\u1ec7n l\u1ee3i, n\u00ean d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a Th\u1eddi T\u1eadp.<\/p>\n<p>[26] Chi\u1ebfu cho Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00ednh to\u00e1n chi ti\u00eau h\u00e0ng n\u0103m, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9, d\u00f9ng s\u1ed1 thu chi trong m\u1ed9t n\u0103m b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0. T\u1eeb khi m\u1edf mang Hi H\u00e0, m\u1ed7i n\u0103m chi ph\u00ed b\u1ed1n tr\u0103m v\u1ea1n quan, b\u1ea3y n\u0103m nay, t\u00e0i ch\u00ednh thu chi \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1ed7i n\u0103m th\u01b0\u1eddng chi ba tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan.<\/p>\n<p><i>(Theo truy\u1ec7n Tri\u1ec7u T\u01b0 Trung, s\u1eed Chu b\u1ecf \u0111i, c\u00f3 ghi ch\u00fa: \u0110\u1ea5t c\u0169 H\u00e0 Ho\u00e0ng r\u1ed9ng hai ng\u00e0n d\u1eb7m, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi, chi ph\u00ed v\u1ed1n kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cung c\u1ea5p. S\u1eed quan tr\u01b0\u1edbc cho r\u1eb1ng chi ti\u00eau nhi\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1t, n\u00ean ghi ch\u00e9p sai. L\u1ea1i n\u00f3i: N\u00ean so s\u00e1nh v\u1edbi ch\u1ed7 gi\u1ea3m chi ph\u00ed bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 s\u1eeda l\u1ea1i. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng s\u1eeda, nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o d\u01b0\u1edbi m\u1ee5c <i>&#8220;S\u1ed1 thu chi trong m\u1ed9t n\u0103m b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng&#8221;<\/i>.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n ch\u00e9p: T\u1eeb khi m\u1edf mang Hi H\u00e0, d\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n kh\u1ed5, t\u00e0i ch\u00ednh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00e0ng hao h\u1ee5t, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e2u D\u00e2n, huy\u1ec7n B\u1ea1ch Th\u1ea1ch, \u0110\u1ea1i \u0110\u00e0m, v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ch\u00e2u T\u1ea7n c\u00f3 thu\u1ebf, c\u00f2n l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ea1t th\u00f3c, t\u1ea5m v\u1ea3i, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 kho t\u00e0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cung c\u1ea5p. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c T\u00f4n C\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tu so\u1ea1n \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Hi\u1ec1n, l\u1ec7nh cho gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i. Quy\u1ec1n Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2u Th\u1ea7n, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang T\u1ea1 L\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, Tri ch\u00e2u Nguy\u00ean, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ven bi\u00ean. Do Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng cho C\u1ea5u qu\u00e1 \u00edt, v\u00e0 xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho L\u00e2n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u0103ng ch\u1ee9c. L\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2u Ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[28] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 thi\u1ebfu m\u01b0a, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c danh s\u01a1n linh t\u1eeb c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p>[29] Chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n ph\u00e1n quan Ch\u00e2u Nam Ki\u1ebfm, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n C\u00e1ch l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed1 Ph\u01b0\u01a1ng Hi Gi\u00e1c l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 Ch\u00e2u H\u00f2a Tr\u00ecnh T\u1ef1 Tr\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch kh\u00e1c nhau. Do Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a C\u00e1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 \u0110i\u1ec1n Nguy\u00ean M\u00e3nh, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng. <i>(Hi Gi\u00e1c c\u00f3 h\u00e0nh vi l\u1eeba d\u1ed1i, xem ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n<p>[30] T\u01b0 ph\u00e1p tham qu\u00e2n Ch\u00e2u Tr\u1ea7n, Lu\u1eadt h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch l\u00e0m T\u1eadp h\u1ecdc c\u00f4ng s\u1ef1 ph\u00f2ng L\u1ec5 s\u1ea3nh Trung th\u01b0, Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Ng\u00f4 T\u1eb1ng M\u00e2n, H\u1ed9 t\u00e0o tham qu\u00e2n ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 m\u1edbi L\u01b0u Kinh l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o s\u1edf Tu so\u1ea1n kinh ngh\u0129a. B\u1ea1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong; M\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng. Kinh l\u00e0 con c\u1ee7a Hi\u1ebfu T\u00f4n. <i>(M\u00e2n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 8; ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 6, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[31] L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Ch\u00e2u V\u0103n V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ch\u00e2u Gia. Trung Ch\u00ednh t\u1eebng chi\u00eau m\u1ed9 1.400 cung ti\u1ec5n th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong, v\u00e0 \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 th\u00eam 1.360 ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[32] T\u1eb7ng ch\u1ee9c Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n l\u00e0m Trung Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Ninh l\u00e0m Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan, K\u00fd S\u00f9ng nghi s\u1ee9 L\u00fd Nguy\u00ean Kh\u1ea3i l\u00e0m Anh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Ng\u1ee5y K\u1ef3 l\u00e0m Gia Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00e2m T\u00edn l\u00e0m \u0110an Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng L\u1ec7nh An, Cao Tri Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, Cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd Ho\u00e0i T\u1ed1, M\u00e3 \u00c2n \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u1ecb c\u1ea5m Tri\u1ec7u Nh\u00e0n l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n, L\u01b0u V\u0103n T\u00fa, Tr\u01b0\u01a1ng Cung \u0111\u1ec1u l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9. V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng trong chi\u1ebfn d\u1ecbch H\u00e0 Ch\u00e2u m\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>[33] Ty An ph\u1ee7 l\u1ed9 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh ph\u1ee7 t\u00e2u r\u1eb1ng Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh b\u1ecb thi\u00ean tai, mu\u1ed1n d\u00f9ng th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh v\u00e0 kho t\u1ec9nh c\u0169 n\u0103m v\u1ea1n th\u1ea1ch b\u00e1n gi\u1ea3m gi\u00e1, \u0111\u1ee3i m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu s\u1ebd ho\u00e0n tr\u1ea3 \u0111\u1ee7. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, C\u1ea5p s\u1ef1 trung tr\u00ed s\u0129 Qu\u00e1ch Th\u00e2n T\u00edch qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Quy\u1ec1n Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh Th\u00e1i X\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ch\u01b0 huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[36] Tri Hi Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf Hi Ch\u00e2u, H\u00e0 Ch\u00e2u, D\u00e2n Ch\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m, nh\u01b0ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn d\u00f9ng b\u1ea1c, l\u1ee5a, ti\u1ec1n cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n vay, nh\u00e2n l\u00fac kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i, gi\u00e1 c\u1ea3 ng\u00e0y c\u00e0ng cao, hao t\u1ed5n v\u1ed1n quan ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, v\u1eadt gi\u00e1 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1eaft. Nay v\u00f9ng bi\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, binh l\u00ednh \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt, xin cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 vay n\u1ed9p ngo\u00e0i ra, c\u00f2n l\u1ea1i g\u1ea1o l\u00faa \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1eebng mua.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Theo l\u1eddi t\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft th\u00f4ng b\u00e1o cho th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y quy \u0111\u1ecbnh th\u00ec \u0111i mua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] Ph\u00e1p t\u1ef1 t\u00e2u x\u1eed \u00e1n d\u00e2n ch\u00e2u Th\u00e2m Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n \u01afng nghe theo k\u1ebf c\u1ee7a Gia C\u00e1t C\u00f4ng Quy\u1ec1n, n\u0103m Qu\u00fd S\u1eedu qu\u1ed1c gia ch\u1ee7 c\u00f3 binh bi\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'h\u01b0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u1eef', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1871-7\" href=\"#footnote-1871-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng m\u01b0u l\u00e0m lo\u1ea1n, C\u00f4ng Quy\u1ec1n b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1ea7n \u01afng, Chu Xuy\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9m, S\u1eed L\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd T\u00edn \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111i bi\u00ean qu\u1ea3n. Ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao vi\u1ec7c d\u00e2n, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00ec chuy\u1ec3n \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 kinh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i t\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6, ch\u00e2u Hi, qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n m\u1eb7t, di\u00eam sao, v\u00e0ng b\u1ea1c, l\u1ee5a l\u00e0, \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p t\u0103ng \u0111\u1ed3&#8230; t\u1ed5ng c\u1ed9ng kho\u1ea3ng 17 v\u1ea1n quan, \u0111\u1ebfn nay h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m m\u1edbi thu \u0111\u01b0\u1ee3c 7 ngh\u00ecn quan, ho\u1eb7c m\u1ea5t t\u00ean ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1ee3n ban \u0111\u1ea7u, b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh n\u1ed9p thay. C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3, n\u00ean th\u00f4i.<\/p>\n<p>[39] Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c hai quan c\u1ee7a nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan V\u1ec7 \u0110oan Chi, mi\u1ec5n c\u00e1ch ch\u1ee9c, th\u1ee3 cung n\u1ed7 vi\u1ec7n Du T\u00f4ng c\u00f9ng 10 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb kh\u1eafc ch\u1eef l\u00ean m\u1eb7t, \u0111\u00e0y \u0111i b\u1ea3n th\u00e0nh Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y. \u0110oan Chi \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i ki\u1ec3m tra cung n\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u1ec3 th\u00e1o d\u1ee1, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111em h\u01a1n 35 v\u1ea1n c\u00e2y cung b\u1ecb m\u1ed1i m\u1ecdt \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00e1o d\u1ee1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 12 v\u1ea1n c\u00e2y c\u00f2n nguy\u00ean m\u1eb7t s\u1eebng, \u01b0\u1edbc t\u00ednh chi ph\u00ed s\u1eeda ch\u1eefa h\u01a1n 7 ngh\u00ecn quan. T\u1ed9i ph\u1ea1m tr\u01b0\u1edbc khi x\u00e9t x\u1eed, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t sao?&#8221;<\/i> \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00e1ch ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0110oan Chi v\u00ec ch\u1ebf t\u1ea1o d\u00e2y cung n\u1ecf ti\u1ebft ki\u1ec7m c\u00f4ng s\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m 4 n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch. \u0110\u1ebfn nay, v\u00ec t\u1ed9i l\u00e3ng ph\u00ed m\u00e0 b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Khi Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m ph\u00e1n qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m, trong cung c\u0169ng \u0111\u1eb7t s\u1edf ch\u1ebf t\u1ea1o. Trung quan V\u1ec7 \u0110oan Chi s\u1eafp x\u1ebfp kho cung th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 h\u01a1n 70 v\u1ea1n c\u00e2y cung c\u00e1c lo\u1ea1i, trong \u0111\u00f3 49 v\u1ea1n c\u00e2y ph\u1ea3i h\u1ee7y, \u0111\u00e3 h\u1ee7y 17 v\u1ea1n. Hu\u1ec7 Khanh sai thu\u1ed9c quan L\u00fd T\u1eafc \u0111\u1ebfn kho xem l\u1ea1i, ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u01a1n 10 v\u1ea1n c\u00e2y cung t\u1ed1t b\u1ecb x\u1ebfp v\u00e0o lo\u1ea1i h\u1ecfng m\u00e0 ch\u01b0a h\u1ee7y, xin l\u01b0u l\u1ea1i. X\u00e9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0110oan Chi ph\u1ea1m t\u1ed9i, Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Ho\u1eb7c l\u00e0 Hu\u1ec7 Khanh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ph\u00e1t gi\u00e1c t\u1ed9i c\u1ee7a \u0110oan Chi, \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u1edbi thi h\u00e0nh h\u00ecnh ph\u1ea1t. Gia truy\u1ec1n c\u0169ng ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0110oan Chi ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u00e0 do sai H\u00e1c Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c H\u00e1c Ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn gi\u00e1m \u0111\u00e3 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 12 th\u00e1ng gi\u00eang, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Hi H\u00e0 b\u1ecb v\u00e2y l\u00e2u ng\u00e0y, l\u00fac \u0111\u00f3 trong th\u00e0nh qu\u00e2n ch\u00ednh r\u1ea5t \u00edt, nghe n\u00f3i nh\u1edd c\u00f3 d\u00e2n \u0111inh c\u00f9ng ph\u00f2ng th\u1ee7, ch\u01b0a bi\u1ebft b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i th\u1ebf n\u00e0o, l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>&#8220;Khoa s\u00e1ch th\u00ed v\u00e0 ch\u1ebf c\u1eed \u0111\u1ec1u d\u00f9ng kinh thu\u1eadt v\u00e0 th\u1eddi v\u1ee5, nay ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 b\u1ecf thi t\u1eeb ph\u00fa, n\u1ed9i dung thi s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec ch\u1ebf c\u1eed. C\u00f2n v\u1ec1 nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong ch\u00ednh s\u1ef1 hi\u1ec7n t\u1ea1i, th\u00ec s\u0129 t\u1eed v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u b\u00e0y. C\u00e1c khoa m\u1ee5c nh\u01b0 hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ecnh ch\u1ec9.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[42] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 s\u1edf xin b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ebf c\u1eed, Ph\u00f9ng Kinh n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u1eddi H\u00e1n, \u0110\u01b0\u1eddng tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, nhi\u1ec1u h\u00e0o ki\u1ec7t xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb khoa n\u00e0y, \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u r\u1ed3i, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf nh\u01b0ng ch\u01b0a k\u1ecbp l\u00e0m, nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y r\u1ea5t nhi\u1ec1u, e r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 c\u1ea3i c\u00e1ch ngay.&#8221;<\/i> L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ebf khoa ch\u1ec9 thi\u00ean v\u1ec1 ghi nh\u1edb, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ngh\u0129a l\u00fd h\u1ecdc, m\u1ed9t khi \u1ee9ng th\u00ed khoa n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh g\u00e1nh n\u1eb7ng su\u1ed1t \u0111\u1eddi cho vi\u1ec7c h\u1ecdc. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i th\u00ec thay \u0111\u1ed5i, t\u00edch ti\u1ec3u tr\u1ecb s\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ea1i tr\u1ecb, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u1edd \u0111\u1ee3i g\u00ec th\u00eam.&#8221;<\/i> <i>(\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi b\u00e3i b\u1ecf. L\u1eddi c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, b\u1ea3n m\u1ef1c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 4, nay theo b\u1ea3n chu, g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, truy t\u1eb7ng L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9 Bao \u01af\u1edbc l\u00e0m Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. \u01af\u1edbc l\u00e0 quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, ban \u0111\u1ea7u theo C\u1ea3nh T\u01b0 L\u1eadp \u1edf H\u00e0 Ch\u00e2u t\u1eed tr\u1eadn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi vu c\u00e1o \u00f4ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng gi\u1eb7c, nh\u01b0ng T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Tr\u01b0\u01a1ng H\u1eefu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i r\u1eb1ng \u01af\u1edbc th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1ecb tr\u00fang t\u00ean m\u00e0 ch\u1ebft. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u kh\u1ea3o x\u00e9t, qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi H\u1eefu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia n\u00f3i, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[44] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1eb7t 10 ch\u1ec9 huy qu\u00e2n Gi\u1ea3n Trung, S\u00f9ng Th\u1eafng, Ph\u1ee5ng H\u00f3a thu\u1ed9c s\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, Ho\u00e0i, V\u1ec7, B\u1ed9c Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i 2 ch\u1ec9 huy, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c, T\u1ec1 Ch\u00e2u m\u1ed7i n\u01a1i 1 ch\u1ec9 huy, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 5.000 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh tr\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p>[45] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, huy\u1ec7n B\u1ea1ch M\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1n n\u1eb7ng \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n, mi\u1ec5n thu\u1ebf c\u1ecf v\u00e0 thu\u1ebf ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf v\u00f9ng Sam Than.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Duy \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng. Duy t\u1ef1 cho r\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, g\u1eb7p l\u00fac anh l\u00e0 H\u00e0n Gi\u00e1ng nh\u1eadp ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i vi\u1ec7n d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i. Gi\u00e1ng nh\u1eadp ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, th\u1ef1c ra Duy l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi khen ng\u1ee3i vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[47] H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n H\u00f9ng B\u1ea3n, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, c\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1.<\/p>\n<p>[48] Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan t\u00e2u: <i>&#8220;Tu s\u1eeda quy ch\u1ebf th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng, ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, T\u0103ng M\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch v\u1eeba theo ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e3i ch\u1ee9c, xin theo tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ki\u1ec3m tra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 h\u1ee3p d\u1ee5ng, l\u1ea1i cho ph\u00e9p c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n c\u1ea7n ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ebfn S\u1eed vi\u1ec7n sao ch\u00e9p.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n<p>[49] Chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, \u0111\u1ec1 c\u1eed ty, c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai t\u1eeb b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"H\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai t\u1eeb b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef 'tai' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tu\u1ea7n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1871-8\" href=\"#footnote-1871-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf t\u1eeb n\u0103m ph\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean, n\u0103m nay thu\u1ebf h\u1ea1, ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch m\u1ed9t m\u1eb7t xem x\u00e9t mi\u1ec5n gi\u1ea3m r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;H\u00e0 \u0110\u00f4ng do th\u00e1m bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ean kia \u0111ang g\u1ea5p r\u00fat t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ec7nh cho H\u00f9ng ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c ty an ph\u1ee7 duy\u00ean bi\u00ean H\u00e0 B\u1eafc, kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7 ty, d\u00f9ng nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a \u0111\u1ecbch r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, V\u0103n ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o l\u00e0m Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung T\u00f4 T\u1ee5ng l\u00e0m ch\u1ee9c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng tam ban vi\u1ec7n. T\u1ee5ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i ba n\u0103m, nay m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[53] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1, t\u1eeb nay kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i, l\u1ea1i gi\u1ea3m b\u1ed1n vi\u00ean. L\u1ec7nh cho b\u1ea3n ty tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n gi\u1eef l\u1ea1i ho\u1eb7c gi\u1ea3m b\u1edbt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] Ho\u00e0i Nam \u0111\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u, S\u00e1t ph\u1ecfng ty h\u1eb7c t\u1ed9i c\u00e1c quan l\u1ea1i huy\u1ec7n S\u1edf ch\u00e2u kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n thanh mi\u00eau, S\u1edf ch\u00e2u \u0111ang b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, l\u00faa m\u1ea1ch ch\u01b0a thu ho\u1ea1ch, n\u1ebfu h\u1eb7c t\u1ed9i quan l\u1ea1i, \u1eaft s\u1ebd g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n, chi\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1eb7c t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m L\u1eef Th\u0103ng Khanh, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m tr\u1ef1c gi\u1ea3ng Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng, c\u00f9ng l\u00e0m ch\u1ee9c S\u00f9ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n thuy\u1ebft th\u01b0. Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n.<\/p>\n<p>[56] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Vua th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 nghe t\u1eeb ai m\u00e0 bi\u1ebft?&#8221;<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Khanh c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i h\u1ecfi t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 gi\u1eef k\u00edn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 ch\u1ec9 gi\u1ea5u th\u1ea7n, h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd suy t\u00e2m gi\u1eefa Vua t\u00f4i sao?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe t\u1eeb L\u00fd B\u00ecnh.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch gh\u00e9t B\u00ecnh, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ea9y \u00f4ng ta ra kh\u1ecfi tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, An Th\u1ea1ch l\u1ea1i \u0111em vi\u1ec7c k\u00edn h\u1ecfi Vua, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Nghe t\u1eeb ai?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng ch\u1ecbu tr\u1ea3 l\u1eddi, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm kh\u00f4ng gi\u1ea5u khanh, sao khanh l\u1ea1i gi\u1ea5u Tr\u1eabm?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e0nh n\u00f3i: <i>&#8220;Chu Minh Chi n\u00f3i v\u1edbi th\u1ea7n.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua gh\u00e9t Minh Chi. Minh Chi l\u00e0 em r\u1ec3 c\u1ee7a An Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>Sau khi An Th\u1ea1ch r\u1eddi tri\u1ec1u, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh mu\u1ed1n d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u1ee7a An Th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn b\u00ean c\u1ea1nh m\u00ecnh, ti\u1ebfn c\u1eed Minh Chi l\u00e0m Th\u1ecb gi\u1ea3ng, nh\u01b0ng Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, h\u1ecfi: <i>&#8220;An Th\u1ea1ch c\u00f2n c\u00f3 em r\u1ec3 n\u00e0o kh\u00e1c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Hu\u1ec7 Khanh tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng. Vua li\u1ec1n tri\u1ec7u Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng c\u00f9ng em c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 Th\u0103ng Khanh c\u00f9ng l\u00e0m Th\u1ecb gi\u1ea3ng.<\/p>\n<p>Th\u0103ng Khanh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt, m\u1ed7i l\u1ea7n gi\u1ea3ng, th\u01b0\u1eddng b\u1ecf qua kinh \u0111i\u1ec3n m\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ti\u1ec1n b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng, v.v. Vua th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi v\u1ec1 ngh\u0129a kinh, Th\u0103ng Khanh kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, li\u1ec1n nh\u00ecn Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ee9ng b\u00ean thay m\u00ecnh tr\u1ea3 l\u1eddi. Vua h\u1ecfi kh\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb b\u00ed.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;H\u1ecdc ngh\u0129a n\u00e0y t\u1eeb ai?&#8221;<\/i> Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;H\u1ecdc t\u1eeb V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.&#8221;<\/i> Vua c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1eady th\u00ec th\u00f4i.&#8221;<\/i> Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng tuy theo phe An Th\u1ea1ch nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng ph\u00ea ph\u00e1n vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng, V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 v\u00e0 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh, cho r\u1eb1ng s\u1ebd li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn An Th\u1ea1ch. B\u00e0ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1ea5t gh\u00e9t \u00f4ng, n\u00ean \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. Th\u0103ng Khanh kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt, kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a Vua, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao \u300aThi t\u1ef1\u300b l\u1ea1i d\u00f9ng to\u00e0n b\u1ed9 l\u1eddi gi\u1ea3i c\u1ee7a Th\u0103ng Khanh, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Chi\u1ebfu cho \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec1u \u0110oan Ng\u1ea1n d\u1eddi sang L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9; \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c L\u00f4 B\u1ec9nh d\u1eddi sang Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9; Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng T\u0129nh d\u1eddi sang L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i hai x\u1ee9 Chi\u1ebft Giang nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y thu\u1ebf mu\u1ed1i t\u0103ng th\u00eam, nh\u01b0ng h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec1u. Nay theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Ngu Th\u00e1i Ninh, v\u00ec quan ty thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 mu\u1ed1i c\u00f3 sai s\u00f3t, L\u00f4 B\u1ec9nh \u00f4m h\u1eadn b\u1edbi m\u00f3c. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi t\u1ea5u, t\u1ee9c l\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i b\u1ecb t\u1ed9i, h\u00ecnh ng\u1ee5c nhi\u1ec1u, e r\u1eb1ng do \u0111\u00f3 m\u00e0 ra; l\u1ea1i nghe n\u00f3i t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u mu\u1ed1i.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i xem x\u00e9t s\u1eeda \u0111\u1ed5i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00e2u r\u00f5 nh\u1eefng vi\u1ec7c vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, v\u00e0 xem x\u00e9t n\u00ean l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt h\u00ecnh ng\u1ee5c. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty t\u00e2u r\u00f5 L\u00f4 B\u1ec9nh \u0111\u00e3 t\u0103ng thu\u1ebf l\u1ee3i, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5 15 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i 28 th\u00e1ng 9, Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean k\u1ebft qu\u1ea3 xem x\u00e9t. Ngu Th\u00e1i Ninh kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eef ch\u1ee9c g\u00ec, n\u00ean ki\u1ec3m tra th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 t\u01b0 sinh ra, ng\u00e0y h\u00f4m sau kh\u00f4ng nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c. Sau \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Th\u00e2n.<\/p>\n<p>[59] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, \u0110\u1ed3ng tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed5 ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 'Th\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 's\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1871-9\" href=\"#footnote-1871-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[60] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu nh\u1eefng ph\u00e1p \u0111\u1ed9 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u00e1ng l\u1eadp ho\u1eb7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh thu\u1ed9c v\u1ec1 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 thu th\u1eadp r\u1ed3i bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh lo\u1ea1i \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh. Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 4, Trung th\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 nh\u1eadn chi\u1ebfu. Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, Ph\u1ea1m Thang, Luy\u1ec7n Hanh Ph\u1ee7 tu so\u1ea1n \u300aHi Ninh ch\u00ednh l\u1ee5c\u300b, t\u1ee9c l\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh lo\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau m\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00ednh l\u1ee5c.<\/p>\n<p>[61] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh 5 ng\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"5 ng\u00e0y 'ng\u00e0y' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00e1ng', theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1871-10\" href=\"#footnote-1871-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u1ebfn Kinh di\u00ean.<\/p>\n<p>[62] \u0110\u1ea1i l\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n H\u1ed9 huy\u1ec7n Ti\u1ebft C\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, l\u1ea1i huy\u1ec7n l\u00e0 H\u00e0n Tr\u1ecdng Kham c\u00f9ng 5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0y 500 d\u1eb7m. C\u1ed1 b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec giam c\u1ea7m d\u00e2n vay ti\u1ec1n thanh mi\u00eau v\u00e0 d\u00f9ng g\u00f4ng c\u00f9m \u00e9p d\u00e2n, khi\u1ebfn l\u1ea1i thu nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, g\u1eb7p l\u00fac c\u00f3 chi\u1ebfu gi\u1ea3m t\u1ed9i, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, S\u00e1t ph\u1ecfng ty V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 xin r\u1eb1ng c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean mua \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n c\u0169ng ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty n\u00f4ng t\u1ef1 mi\u1ec5n ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch, c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean mua \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i ki\u1ec1m ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, quan ph\u00e1n Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m, ki\u00eam ch\u1ee9c Tri ch\u1ebf c\u00e1o v\u00e0 Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n. H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng, hi\u1ec7u l\u00ed T\u1eadp hi\u1ec1n, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n; \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, hi\u1ec7u l\u00ed T\u1eadp hi\u1ec1n, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thi v\u00e0 b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n.<\/p>\n<p>[65] Ban cho gia \u0111\u00ecnh L\u00ea S\u00e2n, nguy\u00ean Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng v\u0103n t\u1ef1 Binh ph\u00f2ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, 100 t\u1ea5m l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[66] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1ee7a cung ti\u1ec5n th\u1ee7 v\u00f9ng bi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi, ri\u00eang c\u00e1c h\u1ed9 \u1edf tr\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 cung ti\u1ec5n th\u1ee7 kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ec7nh n\u00e0y. T\u1ea5t c\u1ea3 ru\u1ed9ng thu\u1ed9c quan, ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang, ru\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7, ru\u1ed9ng ch\u0103n nu\u00f4i, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p mua b\u00e1n ho\u1eb7c xin canh t\u00e1c. Giao cho huy\u1ec7n l\u1eadp s\u1ed5 s\u00e1ch, \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb ti\u1ec1n thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea5y ti\u1ec1n thu\u00ea m\u01b0\u1edbn m\u1ed9t n\u0103m l\u00e0m chu\u1ea9n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n \u01b0u \u0111\u00e3i, d\u00f9ng ti\u1ec1n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3 cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi V\u01b0\u01a1ng Kinh c\u00f4ng n\u1eafm quy\u1ec1n, th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u1ee5c d\u1ecbch g\u00e2y h\u1ea1i cho n\u00f4ng nghi\u1ec7p, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0n r\u1ed7i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m, n\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0n r\u1ed7i l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u1edd \u0111\u00f3 n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 ph\u1ee5c d\u1ecbch kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf l\u1eabn nhau. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong nhi\u1ec1u n\u0103m. Khi Kinh c\u00f4ng ra l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Kim L\u0103ng, ti\u1ebfn c\u1eed L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. Hu\u1ec7 Khanh nghe l\u1eddi em l\u00e0 \u00d4n Khanh, cho r\u1eb1ng n\u00ean gi\u1eef nguy\u00ean ti\u1ec1n d\u1ecbch, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea5p ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, do ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang \u00edt m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, thi\u00ean h\u1ea1 lo ng\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. Trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh c\u00f3 \u00fd \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kia<a class=\"footnote\" title=\"\u00dd c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kia, ch\u1eef 'th\u1ecb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean B\u00fat L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1871-11\" href=\"#footnote-1871-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, n\u00ean \u0111\u00e3 ph\u00e1 ho\u1ea1i t\u00e2n ph\u00e1p.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, l\u1eddi c\u1ee7a \u00d4n Khanh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean c\u00e1ch chi\u00eau m\u1ed9 b\u1eb1ng ti\u1ec1n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9. Ph\u1ee5 l\u1ee5c: Theo \u300aNh\u1eadt L\u1ee5c\u300b, vi\u1ec7c c\u1ea5p ru\u1ed9ng chi\u00eau m\u1ed9 l\u00e0 do L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8 th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf; so v\u1edbi t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 4 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, v\u00e0 b\u00e1c t\u1ea5u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Nham T\u1ea9u v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 hai, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng so s\u00e1nh \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f9ng vi\u1ec7c T\u0103ng B\u1ed1 \u0111i\u1ec1u tra vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a th\u1ecb d\u1ecbch, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan \u0111\u1ebfn qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp c\u01a1 quan \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o. L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i l\u1ec7nh cho h\u1ed9 ph\u00f2ng t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 thu chi t\u00e0i ch\u00ednh t\u1eeb th\u1eddi Tr\u1ecb B\u00ecnh \u0111\u1ebfn Hi Ninh, so v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u0103ng B\u1ed1 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng kh\u1edbp, Vua l\u1ec7nh cho T\u0103ng B\u1ed1 ph\u00e2n t\u00edch nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. T\u00e1m ng\u00e0y sau, T\u0103ng B\u1ed1 tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Di\u00ean H\u00f2a v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t, Vua cho r\u1eb1ng l\u1eddi T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u01b0a v\u00e0o ng\u1ee5c, s\u1edbm mu\u1ed9n s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e0y \u1ea3i, t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f2n c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t Vua. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf tam ty, x\u00e9t vi\u1ec7c b\u1ed9 h\u1ea1 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec?&#8221;<\/i> T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00fd c\u1ee7a Trung th\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Hu\u1ed1ng chi th\u1ea7n t\u1eebng t\u1ef1 n\u00f3i c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n, nay l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0110\u00f4n x\u1eed \u00e1n, \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a h\u1ecd r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00f3 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan \u1edf \u0111\u00f3, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 giao cho ng\u1ee5c, ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng tranh lu\u1eadn vi\u1ec7c ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1edbi Hu\u1ec7 Khanh, nay Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u00e3 n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, th\u1ebf l\u1ef1c bao tr\u00f9m trong ngo\u00e0i, d\u00f9 cho th\u1ea7n l\u00e0m quan ng\u1ee5c, c\u0169ng ch\u01b0a ch\u1eafc d\u00e1m coi th\u1ea7n l\u00e0 ngay th\u1eb3ng, c\u00f2n Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 sai tr\u00e1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng th\u1ea7n l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, tam ty s\u1ee9, \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u00e2n c\u1eadn, tr\u1ecdng tr\u00e1ch kh\u00f4ng ai b\u1eb1ng; vi\u1ec7c th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1eb7t tr\u0103ng, th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e9t x\u1eed, k\u1ebb s\u0129 c\u00f4 l\u1ebb n\u01a1i xa c\u00f2n tr\u00f4ng mong g\u00ec v\u00e0o b\u1ec7 h\u1ea1. D\u01b0\u1edbi ch\u1ed1n kinh th\u00e0nh, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, o\u00e1n than s\u00f4i s\u1ee5c, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tai th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e9t x\u1eed, d\u00e2n ch\u00fang n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f2n tr\u00f4ng mong g\u00ec v\u00e0o b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb \u0111\u00e0y \u1ea3i, \u0111\u00e2u d\u00e1m t\u1eeb ch\u1ed1i, \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111i hay \u1edf, c\u0169ng kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ec9 s\u1ee3 r\u1eb1ng k\u1ebb s\u0129 trong ngo\u00e0i l\u1ea5y th\u1ea7n l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng d\u00e1m c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua an \u1ee7i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khanh kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 T\u0103ng B\u1ed1 kh\u00f4ng c\u00f2n xin \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Vua, h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y sau th\u00ec b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. <i>(T\u0103ng B\u1ed1 b\u1ecb gi\u00e1ng v\u00e0o ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u00e2u r\u1eb1ng: Sinh vi\u00ean Th\u00e1i h\u1ecdc \u0111\u00f4ng m\u00e0 nh\u00e0 trai \u00edt, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 d\u00f9ng Tri\u1ec1u T\u1eadp vi\u1ec7n l\u00e0m tr\u01b0\u1eddng Lu\u1eadt h\u1ecdc, ngo\u00e0i ra c\u00f2n h\u01a1n tr\u0103m gian nh\u00e0, xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u1ebft l\u00e0m nh\u00e0 h\u1ecdc. Vua nghe theo. Ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ea5t Th\u00e1i h\u1ecdc r\u1ea5t h\u1eb9p, ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0 T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n, l\u1ea1i ph\u00eda \u0111\u00f4ng n\u1eefa l\u00e0 Tri\u1ec1u T\u1eadp vi\u1ec7n. N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch, m\u1edbi cho d\u00f9ng T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng bao l\u00e2u l\u1ea1i b\u1ecf.<\/p>\n<p>Sau khi H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u1eadu \u0111\u01b0\u1eddng T\u00edch Kh\u00e1nh v\u00e0 hai d\u00e3y nh\u00e0 ngang \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a h\u1ecdc sinh, l\u1ea1i d\u00f9ng nh\u00e0 trai di\u00ean l\u00e0m n\u01a1i thay \u00e1o v\u00e0 \u0111\u1eb7t nh\u00e0 L\u1ee5c H\u00e0nh. Khi g\u1eb7p ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean ban y\u1ebfn trai, v\u1eabn t\u1ea1m d\u00f9ng nh\u00e0 L\u1ee5c H\u00e0nh \u0111\u1ec3 thay \u00e1o. \u0110\u1ebfn nay, l\u1ea1i ban c\u1ea3 Tri\u1ec1u T\u1eadp vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng hai tr\u01b0\u1eddng, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u0103m gian nh\u00e0, h\u1ecdc sinh l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn.<\/p>\n<p>[69] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a trong h\u1ea1t, b\u00e1o l\u00ean b\u1eb1ng tr\u1ea1m d\u1ecbch g\u1ea5p.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u v\u00e0 tuy\u1ec3n nh\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u1ee7 hai kh\u1ea3o ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed, c\u0169ng cho ph\u00e9p thi h\u00ecnh ph\u00e1p. N\u1ebfu thi \u0111\u1ed7, quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ee7 hai kh\u1ea3o v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed h\u1ee3p l\u1ec7 th\u00ec s\u1ebd ban \u00e2n.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[71] Ban cho d\u00e2n Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng l\u00e0 Tri\u1ec7u Ho\u00e0i \u00dd ba tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n. Ho\u00e0i \u00dd c\u00f3 con g\u00e1i g\u1ea3 cho h\u1ecd H\u00e0, con g\u00e1i v\u1ec1 nh\u00e0, n\u00f3i em ch\u1ed3ng l\u00e0 C\u1ef1 Nguy\u00ean m\u01b0u ph\u1ea3n. Ho\u00e0i \u00dd \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e1o quan, C\u1ef1 Nguy\u00ean b\u1ecb x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt l\u00e0 ch\u00e9m, Ho\u00e0i \u00dd xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. C\u00e1c quan cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u1ecd H\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o em ch\u1ed3ng, theo ph\u00e1p lu\u1eadt t\u1ed1 c\u00e1o ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u00f3 tang th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u00e1p' trong c\u00e2u 'ph\u00e1p c\u00e1o h\u1eefu ph\u1ee5c th\u00e2n b\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1871-12\" href=\"#footnote-1871-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. Ho\u00e0i \u00dd ki\u1ec7n l\u00ean \u0110\u0103ng V\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n, xu\u1ed1ng H\u00ecnh b\u1ed9, H\u00ecnh b\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u0169 ph\u1ee5c cho ph\u00e9p che gi\u1ea5u l\u1eabn nhau, d\u00f9 l\u00e0 m\u01b0u ph\u1ea3n c\u0169ng cho ph\u00e9p t\u1ed1 c\u00e1o, nh\u01b0ng theo ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, chia nhau sai c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[73] C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp Anh \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi ki\u00eam quy\u1ec1n ph\u00e1n Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[74] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c T\u1eadp Hi\u1ec1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c \u0111\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[75] Trung th\u01b0 h\u00ecnh ph\u00f2ng x\u00e9t l\u1ea1i, thi \u0111\u1ed7 lu\u1eadt h\u00ecnh, h\u1ea1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan x\u00e9t \u00e1n; h\u1ea1ng hai th\u0103ng hai b\u1eadc; h\u1ea1ng ba quan kinh tri\u1ec1u gi\u1ea3m hai n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc; h\u1ea1ng t\u01b0 quan kinh tri\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n b\u1ed5 m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh; h\u1ea1ng n\u0103m quan kinh tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ch\u1ee9c v\u1ee5 thu\u1eadn l\u1ee3i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n mi\u1ec5n thi b\u1ed5 quan. Theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[76] L\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Du Sung \u0111i kh\u1ea3o s\u00e1t vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf Kinh H\u1ed3 l\u1ed9. Do Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n t\u00e2u r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hai l\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c kh\u00ea \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng r\u1ea3nh ki\u1ec3m tra tu\u1ea7n tra, xin c\u1eed l\u1ea1i quan. Sau \u0111\u00f3 Du Sung c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111i. <i>(Ch\u1ee9c v\u1ee5 k\u1ebf nhi\u1ec7m c\u1ee7a Sung, v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 7.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c lo\u1ea1i cung t\u00ean d\u00f9ng trong tr\u1eadn, c\u0103n c\u1ee9 ch\u1ea5t li\u1ec7u chia ba h\u1ea1ng th\u01b0\u1ee3ng, trung, h\u1ea1 qu\u00e2n: cung h\u1ea1ng th\u01b0\u1ee3ng d\u00e0i 4 th\u01b0\u1edbc 8 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n, t\u00ean d\u00e0i 2 th\u01b0\u1edbc 8 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n; cung h\u1ea1ng trung v\u00e0 h\u1ea1 m\u1ed7i h\u1ea1ng gi\u1ea3m 1 t\u1ea5c 5 ph\u00e2n, t\u00ean m\u1ed7i h\u1ea1ng gi\u1ea3m 1 t\u1ea5c. Cung t\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1eafn t\u1eadp, b\u1eafn duy\u1ec7t, b\u1eafn ng\u1ef1a v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[78] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u00e1ch \u0110\u1ea1i Hanh, ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng d\u00e2n \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u00e0m Th\u00ed t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ch\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'sinh', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1871-13\" href=\"#footnote-1871-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng t\u00ednh h\u1ea1n tuy\u1ec3n. \u0110\u1ea1i Hanh t\u1eebng \u1ee9ng chi\u1ebfu, d\u00e2ng s\u00e1ch t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u01b0 kh\u1ed1 x\u00e9t th\u1ea5y h\u01a1n 500 quy\u1ec3n, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;L\u1ec7nh cho Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9: X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 '\u0110\u00f4ng Kinh l\u1ed9', nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y '\u0110\u00f4ng Kinh' l\u00e0 nh\u1ea7m c\u1ee7a 'Kinh \u0110\u00f4ng'.\" id=\"return-footnote-1871-14\" href=\"#footnote-1871-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a> th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u00e3 b\u00e1n v\u00e0 hi\u1ec7n c\u00f3 trong n\u0103m nay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[80] L\u1ea1i chi\u1ebfu: \u0110\u00e3 c\u00f3 m\u01b0a, l\u1ec7nh cho Ty n\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00e1c l\u1ed9 xem x\u00e9t, n\u1ebfu d\u00e2n \u0111\u00f3i v\u00e0 h\u1ed9 di c\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c thi\u1ebfu \u0103n, ch\u01b0a c\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee9u t\u1ebf, th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111ang l\u00e0m.<\/p>\n<p>[81] Th\u00e1ng n\u00e0y, kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Hi\u1ebfn, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 L\u01b0u T\u01b0\u1eddng. T\u01b0\u1eddng l\u1ea1i xin tu s\u1eeda ba \u0111\u1ed3n Hu\u1ec7 Ninh, T\u00fac \u0110\u1ecbnh, Th\u1ea7n M\u1ed9c, chi\u00eau m\u1ed9 con em d\u00e2n ch\u00fang c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 v\u00f5 thu\u1eadt v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, bi\u00ean ch\u1ebf v\u00e0o \u0111\u1ed9i D\u0169ng C\u1ea3m, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u1ecbch. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng, n\u1ebfu t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9, th\u00ec mi\u1ec5n \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u01b0a \u0111i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u1edf ngo\u00e0i s\u00f4ng. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(M\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft \u0111\u1ec1u x\u1ea3y ra trong th\u00e1ng n\u00e0y, nay c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n m\u00e0 ghi ch\u00e9p th\u00eam. Tr\u1ea7n S\u01b0 \u0110\u1ea1o trong b\u00e0i minh kh\u1eafc tr\u00ean m\u1ed9 Ng\u1ee5y \u0110\u00e0o c\u00f3 vi\u1ebft: \u0110\u00e0o l\u00e0m T\u00f2ng s\u1ef1 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ph\u1ee5 t\u00e1 L\u01b0u T\u01b0\u1eddng.)<\/i><\/p>\n<p>Khi Khi\u1ebft \u0110an tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n \u0111\u1ecbnh c\u1eaft \u0111\u1ea5t cho h\u1ecd. Sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e0n, T\u01b0\u1eddng giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho \u0110\u00e0o. S\u1ee9 gi\u1ea3 kh\u00f4ng th\u1ec3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c, b\u00e8n d\u00f9ng uy hi\u1ebfp, nh\u01b0ng \u0110\u00e0o kh\u00f4ng nao n\u00fang. Do \u0111\u00f3 kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Hi\u1ebfn, x\u00e2y ba \u0111\u1ed3n Hu\u1ec7 Ninh, T\u00fac \u0110\u1ecbnh, Th\u1ea7n M\u1ed9c, thanh th\u1ebf c\u00e0ng th\u00eam h\u00f9ng m\u1ea1nh, Khi\u1ebft \u0110an c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m tranh gi\u00e0nh n\u1eefa. T\u01b0\u1eddng t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e0ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0110\u00e0o, cho r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c l\u1edbn. \u0110\u00e0o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u00e0nh Th\u00e0nh. <i>(S\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u00e2u Hi\u1ebfn r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, n\u00ean th\u00eam ch\u00fa th\u00edch n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u1edd kh\u1ea3o c\u1ee9u k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u, Khi\u1ebft \u0110an sai Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho r\u1eb1ng \u0111\u1ecbch ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u1edfi binh.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Th\u00e1ng 5, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0111ang t\u1ee5 t\u1eadp binh m\u00e3 \u0111\u1ec3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn L\u01b0u T\u01b0\u1eddng. T\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u1edfi binh.&#8221;<\/i> Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n Kh\u1ea3 Lam xin vi\u1ec7n binh, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf V\u00e2n Trung, sai v\u00e0i k\u1ef5 binh x\u00e2m nh\u1eadp l\u00e3nh th\u1ed5 ta, quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi b\u1eaft gi\u1eef h\u1ecd. \u0110\u1ecbch li\u00ean t\u1ee5c g\u1eedi th\u01b0 khi\u00eau kh\u00edch, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nghi ng\u1edd T\u01b0\u1eddng g\u00e2y h\u1ea5n, T\u01b0\u1eddng t\u1ea5u: <i>&#8220;\u00dd \u0111\u1ecbch ch\u1ec9 mu\u1ed1n ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, d\u1ef1 \u0111o\u00e1n h\u1ecd \u0111ang thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u1ea3 l\u1eddi ch\u1eadm r\u00e3i v\u00e0 c\u1ee9ng r\u1eafn t\u1eeb ch\u1ed1i. Hi\u1ec7n \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a h\u1ea1 n\u00f3ng n\u1ef1c, \u0111\u1ecbch ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 c\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi t\u00ecnh hu\u1ed1ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin c\u1eed L\u01b0u Th\u1ea7m \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ea1m th\u1eddi d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd thuy\u1ebft ph\u1ee5c, th\u1ea7n s\u1ebd sai t\u01b0\u1edbng s\u0129 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, quan s\u00e1t t\u00ecnh h\u00ecnh r\u1ed3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ea5y s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch n\u00f3i n\u0103ng thu\u1eadn l\u00fd, l\u1ec5 \u0111\u1ed9 cung k\u00ednh, l\u1ea1i \u0111\u1ec1 cao t\u00ecnh h\u00f2a hi\u1ebfu, b\u00e8n sao ch\u00e9p th\u01b0 c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch g\u1eedi cho T\u01b0\u1eddng, ra l\u1ec7nh th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u01b0\u1eddng l\u1ea1i t\u1ea5u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghi ng\u1edd r\u1eb1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb b\u1ea3n t\u00e2m, m\u00e0 l\u00e0 do th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y thu ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 Ho\u00e0ng, bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed1i lo, n\u00ean d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 ta. Nay h\u1ecd mu\u1ed1n tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t t\u1eeb l\u00e2u, l\u1ebd ph\u1ea3i kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 Trung Qu\u1ed1c m\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 h\u1ecd. V\u1eady m\u00e0 s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn l\u1ea1i cung k\u00ednh l\u1ec5 \u0111\u1ed9, l\u1eddi l\u1ebd khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u kh\u00e1c. Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc tham lam kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5c, chi\u1ec1u l\u1ea1i \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edbc, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u may r\u1ee7i, n\u00ean c\u1ee9ng r\u1eafn t\u1eeb ch\u1ed1i. N\u1ebfu nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 cho h\u1ecd nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng nh\u1eefng r\u01a1i v\u00e0o b\u1eaby c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn h\u1ecd nghi ng\u1edd Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 \u00e2m m\u01b0u, d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7 h\u1ecd. N\u1ebfu h\u1ecd ng\u1edd v\u1ef1c ta ph\u1ea3n b\u1ed9i minh \u01b0\u1edbc, ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft trong th\u1eddi gian ng\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, c\u1eaft \u0111\u1ea5t L\u00e2m H\u00e0 Nh\u0129 S\u01a1n Ph\u00e2n Th\u1ee7y L\u0129nh cho h\u1ecd. L\u00fac \u0111\u00f3 T\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 r\u1eddi ch\u1ee9c v\u1ee5, l\u00f2ng lu\u00f4n h\u1ed1i ti\u1ebfc. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu lo ngh\u0129 cho v\u1eadn m\u1ec7nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc.)<\/i><\/p>\n<p>[82] \u0110\u1eb7t ba tr\u1ea1i L\u1ec7 Xuy\u00ean, H\u00f2a Nh\u0129 Xuy\u00ean, L\u01b0 Xuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'L\u01b0' trong L\u01b0 Xuy\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1871-15\" href=\"#footnote-1871-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a> \u1edf ch\u00e2u D\u00e2n, \u0111\u1ed5i b\u1ea3o Nam S\u01a1n \u1edf ch\u00e2u H\u00e0 th\u00e0nh tr\u1ea1i Nam Xuy\u00ean. \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y 19 B\u00ednh Th\u00ecn, \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i L\u1ec7 Xuy\u00ean \u1edf ch\u00e2u D\u00e2n, t\u1ee9c l\u00e0 M\u00e3 Gi\u1ea3n Xuy\u00ean. Ng\u00e0y 26 Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0111\u1ed5i b\u1ea3o Nam S\u01a1n \u1edf ch\u00e2u H\u00e0 th\u00e0nh tr\u1ea1i Nam Xuy\u00ean. <i>(Nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u1ea3 hai vi\u1ec7c.)<\/i><\/p>\n<p>[83] D\u1eddi huy\u1ec7n \u0110\u1ea1o Giang thu\u1ed9c ch\u00e2u B\u00e0nh \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i V\u0129nh Khang, l\u1ea5y huy\u1ec7n c\u0169 l\u00e0m tr\u1ea5n. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1871-1\">T\u00f4n C\u1ea5u, ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean l\u00e0 'Gi\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-1871-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-2\">Th\u00f4ng ph\u00e1n Th\u1ea7n Ch\u00e2u, ch\u1eef 'Th\u1ea7n' nguy\u00ean l\u00e0 'Tr\u1ea7n', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t: Th\u1ea7n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9, Tr\u1ea7n Ch\u00e2u thu\u1ed9c Kinh T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9, xem th\u00eam \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, 88 ph\u1ea7n \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed. <a href=\"#return-footnote-1871-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-3\">T\u1ea3 ty lang trung Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd S\u01b0 Trung 'T\u1ea3', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 332 b\u1ea3n truy\u1ec7n, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65\/38 l\u00e0m 'H\u1eefu'. <a href=\"#return-footnote-1871-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-4\"> ki\u1ec3m so\u00e1t hai ng\u01b0\u1eddi \u00d4 Man n\u00e0y 'ki\u1ec3m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'thu\u1ed9c', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 496, \u300aMan Di truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1871-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-5\"> Ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a 'ngh\u00ecn' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'm\u01b0\u1eddi', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Phi\u00ean di 6\/10 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1871-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-6\">Ch\u1eef '\u0110\u00f4 th\u1ee7y' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1871-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-7\">ch\u1eef 'h\u01b0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'd\u1eef', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1871-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-8\">H\u1ed9 b\u1ecb thi\u00ean tai t\u1eeb b\u1eadc th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, ch\u1eef 'tai' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tu\u1ea7n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1871-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-9\"> Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 'Th\u1ecb' nguy\u00ean l\u00e0 's\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1871-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-10\"> 5 ng\u00e0y 'ng\u00e0y' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00e1ng', theo hai b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1871-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-11\"> \u00dd c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kia, ch\u1eef 'th\u1ecb' v\u1ed1n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean B\u00fat L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1871-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-12\"> Ch\u1eef 'ph\u00e1p' trong c\u00e2u 'ph\u00e1p c\u00e1o h\u1eefu ph\u1ee5c th\u00e2n b\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1871-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-13\">Ch\u1eef 'ch\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'sinh', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1871-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-14\">Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9: X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 '\u0110\u00f4ng Kinh l\u1ed9', nghi ng\u1edd ch\u1ed7 n\u00e0y '\u0110\u00f4ng Kinh' l\u00e0 nh\u1ea7m c\u1ee7a 'Kinh \u0110\u00f4ng'. <a href=\"#return-footnote-1871-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1871-15\">Ch\u1eef 'L\u01b0' trong L\u01b0 Xuy\u00ean nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u300a\u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1871-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":44,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1871","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2524,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1871\/revisions\/2524"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1871\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1871"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1871"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}