{"id":1887,"date":"2026-01-01T13:16:32","date_gmt":"2026-01-01T06:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1887"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-261-nam-hi-ninh-thu-8-at-mao-1075","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-261-nam-hi-ninh-thu-8-at-mao-1075\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 261: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 8 (\u1ea4T M\u00c3O, 1075)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 261: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 8 (\u1ea4T M\u00c3O, 1075)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu chia 33.000 qu\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a l\u1ed9 Hi H\u00e0, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi d\u00e2n b\u1eafn cung, d\u00e2n tr\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n phi\u00ean, th\u00e0nh 4 t\u01b0\u1edbng. L\u1ea5y \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n l\u00e0m T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m ph\u00f3; Ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o l\u00e0m T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 hai, L\u00fd H\u1ea1o l\u00e0m ph\u00f3; Tang Th\u1ee5c l\u00e0m T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 ba, \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m l\u00e0m ph\u00f3; Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u01b0u Duy C\u00e1t l\u00e0m T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 t\u01b0, \u0110\u00f4 gi\u00e1m M\u00e3 Trung l\u00e0m ph\u00f3. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y, qu\u00e2n m\u00e3 phi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u00f9y theo \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng xa g\u1ea7n m\u00e0 ph\u00e2n thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ecdn quan \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty x\u00e9t th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec l\u1ec7nh cho ch\u00e1nh v\u00e0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ed7i qu\u00fd thay nhau xu\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c d\u1ea1y v\u00e0 duy\u1ec7t binh. Khi \u0111\u00f3, sai L\u01b0u Ph\u1ee5ng Th\u1ebf, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f9ng c\u00e1c su\u00fd th\u1ea7n c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y chia qu\u00e2n \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1edbng, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u1ea5y l\u1ed9 Hi H\u00e0 b\u00e1o l\u00ean. <i>(S\u00e1ch c\u0169 ch\u00e9p: Chia qu\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 Hi H\u00e0, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh th\u00e0nh 17 t\u01b0\u1edbng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[2] Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed Ngh\u0129a d\u0169ng B\u1ea3o gi\u00e1p l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng xin cho d\u00e2n c\u01b0 trong th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, tr\u1ea1i c\u1ee7a 5 l\u1ed9 \u0111\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh b\u1ea3o gi\u00e1p. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty S\u00e1t ph\u1ecfng c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f9ng Ph\u01b0\u1eddng ch\u00ednh xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Vua ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y Th\u1ea9m Qu\u00e1t ki\u1ebfn ngh\u1ecb trong th\u00e0nh c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1eb7t ph\u01b0\u1eddng, d\u1ef1ng t\u01b0\u1eddng l\u00e0m c\u1ed5ng \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba k\u1ebb gian \u1ea9n n\u1ea5p. X\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u Hi, H\u00e0, D\u00e2n m\u1edbi l\u1eadp, d\u00e2n c\u01b0 ch\u01b0a nhi\u1ec1u, n\u00ean d\u1ec5 thi h\u00e0nh, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean g\u1eedi tr\u00e1t cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, b\u1ea3o h\u1ecd xem x\u00e9t v\u1ebd \u0111\u1ed3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> <i>(Ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ph\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi k\u00e8m v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 m\u1ed3ng 4 th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n\n<p>[3] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c Qu\u1ea3n qu\u00e2n B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean khi ch\u1ebft, cho ph\u00e9p m\u01b0\u1ee3n nh\u00e0 quan b\u1ecf tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 \u1edf, kh\u00f4ng qu\u00e1 30 gian, h\u1ebft tang th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd <i>(m\u1ed3ng 2)<\/i>, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0 \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a L\u00fd Ph\u00f9ng. Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 tra x\u00e9t m\u01b0u ph\u1ea3n c\u1ee7a L\u00fd Ph\u00f9ng, ph\u00e1t hi\u1ec7n H\u1eefu V\u0169 L\u00e2m qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u00fa ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ebf C\u01b0 c\u00f3 li\u00ean l\u1ea1c, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Th\u1ebf C\u01b0 l\u00e0 con c\u1ee7a Nam D\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u T\u00f2ng Ch\u00ed.<\/p>\n\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n L\u00fd Ph\u00f9ng \u1edf Nghi Ch\u00e2u v\u1ec1 t\u1ed9i ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u k\u1ebft c\u1ea5u, nh\u01b0ng quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh Qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00fd Ph\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 ph\u1ea3n ngh\u1ecbch l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1eaft giam \u0110\u00ecnh Qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u00e1ch ch\u1ee9c; vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n L\u00fd Ph\u00f9ng c\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n, s\u1edbm tr\u00ecnh b\u00e0y t\u00ecnh ti\u1ebft l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nhanh ch\u00f3ng b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. \u0110\u00ecnh Qu\u00e2n t\u1ef1 t\u1eed trong ng\u1ee5c, b\u1eaft gi\u1eef Th\u1ebf C\u01b0 v\u00e0 y quan L\u01b0u D\u1ee5c, giam v\u00e0o ng\u1ee5c c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i c\u1eed quan c\u00f9ng trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Th\u1ebf C\u01b0 v\u00e0 L\u01b0u D\u1ee5c \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c lo\u1ea1i s\u00e1ch s\u1ea5m, th\u01b0 t\u00edn. <i>(Chu s\u1eed ch\u00fa th\u00edch: <i>\"X\u00e9t l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ef1 t\u1eed, s\u1eed quan tr\u01b0\u1edbc ghi ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, \u00fd mu\u1ed1n n\u00f3i vi\u1ec7c chi\u1ebfu ng\u1ee5c \u00e9p ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ebft l\u00e0 vu kh\u1ed1ng, n\u00ean b\u1ecf \u0111i.\"<\/i> T\u00e2n s\u1eed l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i, nay theo b\u1ea3n m\u1edbi.)<\/i><\/p>\n\n<p>[5] Nghi Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00f2n n\u1ee3 thu\u1ebf thu l\u1ebb n\u0103m ngo\u00e1i, xin t\u1ea1m ho\u00e3n thu, \u0111\u1ee3i m\u00f9a m\u00e0ng thu\u1eadn l\u1ee3i s\u1ebd thu ti\u1ebfp.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7m Phi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u00e0 B\u1eafc duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[7] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft l\u1edbn, \u01b0\u1edbc t\u00ednh b\u00f9 \u0111\u1eafp s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i v\u00e0 d\u00f9ng l\u00e0m v\u1ed1n cho giao t\u1eed, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00fac th\u00eam, giao cho H\u00f9ng B\u1ea3n t\u1ed5ng ch\u1ebf vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng gi\u00eang, B\u00ec C\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng t\u00e2u... Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng hai, giao cho C\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn. <i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: <i>\"Chi\u1ebfu \u0111\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp s\u1ed1 ti\u1ec1n gi\u1ea3 \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i v\u00e0 thay th\u1ebf giao t\u1eed.\"<\/i> Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 9, b\u00e3i b\u1ecf giao t\u1eed.)<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Ban cho l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft 2 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o t\u1eeb kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf Nhu\u1eadn Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>\"Trong l\u1ed9 n\u00e0y tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean nhi\u1ec1u, tuy theo bi\u00ean s\u1eafc, t\u00e1i ph\u1ea1m th\u00ec cho ph\u1ed1i l\u01b0u t\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u, nh\u01b0ng \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e0nh cao, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi xin nh\u1eadp ng\u0169 r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. N\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp m\u00e0 ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u t\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u, th\u00ec l\u00e0 nh\u1edd ph\u1ea1m t\u1ed9i m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1eaft s\u1ebd c\u00e0ng gia t\u0103ng. H\u01a1n n\u1eefa, \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, khi t\u00ednh tang v\u1eadt, hai \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c tra h\u1ecfi, mu\u1ed1n x\u1eed gi\u1ea3m t\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1eadc, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e. Xin cho nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng, ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t ty xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i ph\u1ed1i l\u01b0u ra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda \u0111\u00f4ng g\u1ea7n Xuy\u00ean H\u1ea1p.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[10] Tri ch\u00e2u H\u00e0 Ch\u00e2u Ti\u00ean Vu S\u01b0 Trung xin l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc cho ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, d\u1ea1y con em c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Phi\u00ean, ban cho 10 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p 1000 quan ti\u1ec1n, t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00ean 5 ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong ba \u0111\u1eddi th\u00ec v\u1ee3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong, v\u00ec con c\u1ee7a Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u1eadu t\u00e2u r\u1eb1ng v\u1ee3 c\u1ee7a Thi\u1ec1u \u0111\u00e3 m\u1ea5t, ch\u1ec9 ri\u00eang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong.<\/p>\n\n<p>[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan v\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty.<\/p>\n\n<p>[13] B\u00e3i b\u1ecf \u0110\u00f4 di\u00eam vi\u1ec7n, l\u1ec7nh cho Ngo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u kh\u1ed1 qu\u1ea3n c\u00e2u chi n\u1ea1p ti\u00ean t\u1ea1o.<\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua ph\u00ea: <i>\"Nghi Ch\u00e2u, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1eb7ng n\u1ec1, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ec9 thi\u1ebfu \u0103n, m\u00e0 c\u00f2n thi\u1ebfu h\u1ea1t gi\u1ed1ng, vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecf b\u00ea, kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng c\u00f3 l\u00faa g\u1ea1o, t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u01b0u \u0111\u00e3i th\u00eam vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf, e r\u1eb1ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, kh\u00f3 b\u1eaft gi\u1eef, l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n l\u00e0nh, \u0111\u1ea9y h\u1ecd v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u1ebft. C\u1ea7n ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty ph\u00e1t ti\u1ec1n Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, g\u1ea1o trong kho T\u1ec9nh th\u1ea3ng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1t theo th\u1ee9 b\u1eadc, v\u00e0 cho vay ti\u1ec1n mua l\u1ee5a; h\u1ed9 ngh\u00e8o c\u00f4 \u0111\u01a1n th\u00ec cho ph\u00e9p sai quan \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c thay th\u1ebf \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u; ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, quan ph\u1ea3i ch\u00f4n c\u1ea5t.<\/p>\n\n<p>[15] Chi\u1ebfu cho B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng \u0110oan tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c, cho gi\u1eef ch\u1ee9c cung quan sai khi\u1ec3n, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ecbnh ch\u1eb7t c\u00e2y trong v\u01b0\u1eddn l\u00e0m c\u1ee7i \u0111\u1ec3 t\u1ef1 d\u00f9ng, v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean tr\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, Ph\u00e1p t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i tru\u1ea5t quan v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 9, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb t\u1ed9i c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110oan ch\u00e9p: \u0110oan cai tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc, b\u1ecdn l\u1ea1i gian l\u1eadn gh\u00e9t \u00f4ng. Khi \u1edf Tr\u1ecbnh, vi\u00ean l\u1ea1i l\u1ea5y c\u00e0nh kh\u00f4 \u0111\u1ec3 \u0111un n\u1ea5u, Ng\u1ef1 s\u1eed h\u1eb7c t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd l\u1ea5y tr\u1ed9m, b\u1ecb t\u1ed9i tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[16] Quy\u1ec1n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u1ea1 Khanh T\u00e0i xin c\u1ea5m d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1ea1i, Ho\u1ea3 S\u01a1n, Kh\u1ea3 Lam, Ninh Ho\u00e1 qu\u00e2n. Theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua Li\u00eau l\u1ea1i sai L\u00e2m nha, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u01b0ng Ph\u1ee5c qu\u00e2n l\u00e0 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn mang th\u01b0, y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n. Th\u01b0 vi\u1ebft: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 g\u1eedi m\u1ed9t s\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u1ecf \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ba ch\u00e2u c\u0169, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, l\u1ebd n\u00ean hi\u1ec3u r\u00f5, mong tu\u00e2n theo l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, m\u1ed7i b\u00ean gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c g\u00e2y ra s\u1ef1 c\u1ed1, x\u00e2m ph\u1ea1m l\u00e3nh th\u1ed5, b\u00ean kia th\u00ec ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3, c\u00f2n b\u00ean n\u00e0y th\u00ec ch\u01b0a t\u1eebng. V\u1eeba r\u1ed3i Ti\u00eau Hi m\u1edbi v\u1ec1, H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 t\u1eeb, hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1eadt, n\u00f3i c\u00f3 x\u00e2m ph\u1ea1m, l\u1ebd ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00fd ngh\u0129a h\u00f2a b\u00ecnh[footnote] \u00dd ngh\u0129a h\u00f2a b\u00ecnh, ch\u1eef 'th\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1edbi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-23, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16, th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i. Li\u1ec1n sai quan l\u1ea1i c\u00f9ng ki\u1ec3m tra, x\u00e9t theo v\u0103n b\u1ea3n th\u00ec r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, h\u00ecnh th\u1ebf b\u1ed1 tr\u00ed th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 th\u00e1o d\u1ee1.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng s\u1ef1 vi\u1ec7c, th\u1ea5y r\u1eb1ng L\u01b0u Th\u1ea7m tuy \u0111\u00e3 t\u1eebng h\u1ecdp b\u00e0n, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y tu\u00e2n theo, t\u1eeb h\u00e8 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y qua th\u00e1ng, ho\u1eb7c m\u01b0\u1ee3n c\u1edb kh\u00e1c, ho\u1eb7c d\u00f9ng l\u1eddi gi\u1ea3 d\u1ed1i, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1n k\u1ebft th\u00fac, ch\u1ec9 c\u00f3 \u00fd tr\u00ec ho\u00e3n. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd th\u01b0 t\u1eeb, l\u1ea1i sai s\u1ee9 gi\u1ea3, th\u1ef1c s\u1ef1 lo ng\u1ea1i b\u1ecb l\u1eeba d\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ea5m l\u00f2ng, s\u1edbm giao cho quan bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i b\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9, b\u1ed1 tr\u00ed l\u1ea1i \u0111\u1ed3n binh, tr\u1edf v\u1ec1 nh\u01b0 c\u0169, m\u1ed9t l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1eef t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb l\u00e1ng gi\u1ec1ng, hai l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecbu ph\u00e2n chia, v\u1eabn t\u1ecf ra ch\u1eadm tr\u1ec5, \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c qua l\u1ea1i kh\u00f3 d\u1eebng, gi\u1eef l\u00e2u d\u00e0i sao \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ebft tr\u1eddi l\u1ea1nh gi\u00e1, n\u00ean gi\u1eef g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 3, Canh T\u00fd, Ti\u00eau Hi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4, B\u00ednh D\u1ea7n, Ti\u00eau Hi t\u1eeb bi\u1ec7t, \u1edf l\u1ea1i 27 ng\u00e0y. Th\u00e1ng 7, M\u1eadu Th\u00ecn, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111i, \u1edf l\u1ea1i 29 ng\u00e0y, ng\u00e0y \u0111i ch\u01b0a r\u00f5. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i: <i>\"Ti\u00eau Hi v\u1eeba \u0111i, li\u1ec1n kh\u00f4ng ai b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1eefa.\"<\/i> C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. )<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea cho H\u00e0n Ch\u1ea9n: <i>\"Nghe n\u00f3i Ti\u00eau Hi h\u00f4m nay y\u1ebft ki\u1ebfn xong v\u1ec1 qu\u00e1n, t\u1ecf ra kh\u00f4ng vui. Ng\u00e0y mai trong bu\u1ed5i h\u1ecdp, c\u00e1c khanh n\u00ean ti\u1ebfp \u0111\u00f3n \u00f4ng ta m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00f2a nh\u00e3. S\u00e1ng nay \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u1eb7n c\u00e1c khanh, t\u1eeb tr\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi c\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh[footnote] C\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ea1ch tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 265, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, truy\u1ec7n Th\u1ea9m Qu\u00e1t, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 9, k\u1ef7 \u0110\u1ea1o T\u00f4ng, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 71 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, c\u00f9ng v\u1edbi t\u1edd tr\u00e1p c\u1ee7a Ti\u00eau Hi mang \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ecba l\u00fd c\u0169ng ph\u00f9 h\u1ee3p. T\u1ea1i sao v\u1eeba r\u1ed3i Ti\u00eau Hi h\u1ecfi v\u1ec1 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh c\u1ee7a Nam tri\u1ec1u l\u1ea1i l\u00e0 khu v\u1ef1c g\u1ea7n b\u00ean trong, mu\u1ed1n bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c \u1edf \u0111\u00e2u? C\u00e1c khanh n\u00ean ch\u1ec9 r\u00f5 cho Ti\u00eau Hi, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta hi\u1ec3u r\u00f5 v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Trong s\u00e1ch th\u1ec7 th\u01b0 c\u1ee7a hai tri\u1ec1u, H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u \u0111\u1ea1o ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0o, t\u1ea1m ghi sau khi Ti\u00eau Hi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh, sai Binh b\u1ed9 lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e0nh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 2\/24 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Khu m\u1eadt ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau h\u1ecdp b\u00e0n ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, y\u00eau c\u1ea7u nhanh ch\u00f3ng k\u1ebft th\u00fac vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. <i>(H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111i s\u1ee9 l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Ch\u1ea9n v\u00e0 Th\u00e0nh Nh\u1ea5t thay th\u1ebf L\u01b0u Th\u1ea7m v\u00e0 L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung.)<\/i><\/p>\n\n<p>[19] Sai Khai Phong ph\u1ee7 suy quan Tr\u1ecbnh Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 c\u00f9ng v\u1edbi T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba T\u1ecbch Th\u1ebf C\u01b0 ki\u1ec3m k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n trong nh\u00e0, giao cho qu\u1ea3n c\u00e2u s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u00f4ng coi.<\/p>\n\n<p>[20] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, m\u1edf y\u1ebfn l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Anh, Ti\u00eau Hi tham d\u1ef1. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i [...thi\u1ebfu ch\u1eef]<\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh. H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebft Thanh Minh. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i [...thi\u1ebfu ch\u1eef]<\/p>\n\n<p>[22] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng gi\u00e1o duy\u1ec7t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c t\u0103ng th\u00eam. Ng\u00f4 Sung t\u1eebng xin thi h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2n binh thay phi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh thi h\u00e0nh, e r\u1eb1ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch s\u1ebd kh\u00f4ng k\u1ecbp \u1ee9ng ph\u00f3, vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i chuy\u1ec7n nh\u1ecf.\"<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u00f4 Sung t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n binh H\u00e0 B\u1eafc tuy nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1ebf. Th\u1ea7n ngh\u0129 n\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t ph\u1ea7n ph\u00e1p ch\u1ebf Kinh k\u1ef3, chia phi\u00ean gi\u00e1o duy\u1ec7t d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, thay th\u1ebf qu\u00e2n c\u1ea5m, quy thu\u1ed9c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec. Hai l\u1ed9 ch\u00ednh binh kho\u1ea3ng n\u0103m v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu thay b\u1eb1ng d\u00e2n binh, ngo\u00e0i vi\u1ec7c mi\u1ec5n thay phi\u00ean v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, m\u1ed7i n\u0103m chia l\u00e0m ba phi\u00ean, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. T\u00ednh theo s\u1ed1 d\u00e2n hi\u1ec7n nay, h\u01a1n b\u1ea3y n\u0103m m\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t thay phi\u00ean. Khi \u0111\u1ebfn n\u0103m thay phi\u00ean, mi\u1ec5n t\u1eadp luy\u1ec7n m\u00f9a \u0111\u00f4ng, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, so v\u1edbi vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng gi\u00e1o duy\u1ec7t, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed, m\u00e0 d\u00e2n binh \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec.\"<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 giao cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed b\u1ea3o gi\u00e1p xem x\u00e9t, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 b\u00e1o c\u00e1o. \u0110\u1ebfn nay, Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea th\u00fac thi h\u00e0nh[footnote]Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea th\u00fac thi h\u00e0nh 'th\u00fac' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee7', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan c\u00f9ng Ty n\u00f4ng t\u1ef1, Binh b\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Hi\u1ebfu Khoan t\u00e2u: <i>\"Xin \u0111\u1ee3i khi gi\u00e1o duy\u1ec7t tinh th\u1ee5c, cho ngh\u1ec9 phi\u00ean, thay th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi. Vi\u1ec7c ph\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, th\u1eddi h\u1ea1n thay phi\u00ean v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, xin giao cho quan \u0111\u1ec1 c\u1eed xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, Hi\u1ebfu Khoan t\u00e2u l\u00ean, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y. B\u1ea3n Chu b\u1ecf ph\u1ea7n kia gi\u1eef ph\u1ea7n n\u00e0y. B\u1ea3n m\u1edbi gi\u1eef c\u1ea3 hai, l\u00e0 sai, nay theo b\u1ea3n Chu. Tuy nhi\u00ean, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn[footnote]Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn 'Nh\u00e2m T\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u00e2m Th\u00ecn', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 263, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 s\u1eeda.[\/footnote] chi\u1ebfu c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[23] C\u01a1 quan Ph\u00e1t v\u1eadn Giang, Ho\u00e0i l\u00e0 La Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Ph\u00f3 To\u00e0n \u1edf Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u c\u1ea7m thi\u1ebfp c\u1ee7a L\u1ec5 t\u00e2n t\u1ec9nh Cao Ly, xin m\u01b0\u1ee3n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c. Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n th\u1eed m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi con em, c\u00f3 th\u1ec3 cho m\u01b0\u1ee3n. G\u1ecdi b\u1ed9 th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ea5p \u00e1o m\u00e0u, ti\u1ec1n trang ph\u1ee5c, theo \u00fd Ch\u1eedng ph\u1ee5ng chi\u1ebfu sai \u0111i. Truy\u1ec1n d\u1ea1y xong, s\u1edbm cho v\u1ec1 tri\u1ec1u. Th\u1ee3 v\u1ebd v\u00e0 t\u1ea1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee3i s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o tri\u1ec1u r\u1ed3i sai \u0111i.\"<\/i> Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u tr\u00ecnh, b\u00e8n th\u00f4i kh\u00f4ng sai \u0111i. <i>(S\u1eed nh\u00e0 Chu cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ghi, b\u1ecf \u0111i, s\u1eed m\u1edbi theo \u0111\u00f3. Nay theo s\u1eed c\u0169.)<\/i><\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i tr\u00e1ch y s\u0129 ch\u1eefa b\u1ec7nh cho Th\u1ebf C\u01b0. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ebf C\u01b0 ph\u1ea3i b\u1eaft, ghi r\u00f5 tu\u1ed5i t\u00e1c, h\u00ecnh d\u00e1ng g\u1eedi c\u00e1c l\u1ed9, ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u01b0\u1edfng ba tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n. <i>(<i>\"L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu\"<\/i> ng\u00e0y m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y, nay ghi chung, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n\n<p>[25] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 c\u00f3 \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9 gi\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 con trai ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 \u0111ang \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c \u1ee9ng m\u1ed9, cho ph\u00e9p d\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9 \u1edf, thu\u1ed9c qu\u00e2n ph\u00e2n h\u1ea1ng nh\u1ea5t. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a c\u01a1 quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u00e2y Ho\u00e0i Nam.<\/p>\n\n<p>[26] Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u1ec1 c\u1eed Trung Th\u00e1i nh\u1ea5t cung l\u00e0 T\u00f4n V\u0129nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u D\u0129nh.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua ph\u00ea: <i>\"H\u00f4m qua \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n th\u1ea3o tr\u1ea3 l\u1eddi Ti\u00eau Hi, tuy c\u00f3 c\u00e2u '\u0111\u00e3 sai quan th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng k\u1ebft th\u00fac', nh\u01b0ng v\u1eabn lo Hi v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, c\u00e1c khanh n\u00ean b\u00e0n k\u1ef9.\"<\/i> Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Th\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 n\u00f3i 's\u1edbm giao cho quan bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i b\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9, d\u1eddi \u0111\u1ed3n binh, tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169', xem x\u00e9t xem c\u00f3 x\u00e2m ph\u1ea1m xa g\u1ea7n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ed3n binh. Nay lo ng\u1ea1i L\u01b0u Th\u1ea7m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ki\u00ean tr\u00ec \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f3 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean \u0111\u1ed5i sai quan, l\u1ec7nh h\u1ed9i \u0111\u00e0m v\u1edbi quan ph\u01b0\u01a1ng Li\u00eau \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng k\u1ebft th\u00fac, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1i \u00fd th\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, ch\u1ec9 c\u00f3 Ti\u00eau Hi ngo\u00e0i \u00fd th\u01b0 l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft \u0111\u00f2i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, e kh\u00f3 chi\u1ec1u theo. B\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n n\u00ean ch\u1ec9 theo b\u1ea3n th\u1ea3o h\u00f4m qua.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[28] B\u00e3i ch\u1ee9c L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1i Trung nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua tuy \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i Ti\u00eau Hi tr\u1edf v\u1ec1 m\u1edbi cho ph\u00e9p \u00f4ng v\u1ec1 ch\u1ecbu tang. Sau \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n b\u1ea1c, \u0110\u1ea1i Trung v\u00e0 L\u01b0u Th\u1ea7m c\u00f9ng v\u00e0o ch\u1ea7u. Vua c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n theo l\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u1ea3 l\u1eddi, \u0110\u1ea1i Trung ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu ng\u00e0y sau \u0111\u1ecbch sai Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng Anh Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f2i h\u1ebft \u0111\u1ea5t Quan Nam, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 mu\u1ed1n theo kh\u00f4ng?\"<\/i> Th\u1ea7m c\u0169ng ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 k\u1ef9.\"<\/i> Vua im l\u1eb7ng. Do \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho H\u00e0n Ch\u1ea9n, b\u1eaft \u0110\u1ea1i Trung tr\u1edf l\u1ea1i m\u1eb7c tang ph\u1ee5c.<\/p>\n<p><i>(Kh\u00f4ng r\u00f5 L\u01b0u Th\u1ea7m nh\u1eadn ch\u1ec9 th\u1ecb g\u00ec, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aThi\u1ec7u Th\u1ecb V\u0103n Ki\u1ebfn L\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p: M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u00eda b\u1eafc \u0110\u1ea1i B\u1eafc b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m, xin c\u1eed s\u1ee9 c\u00f9ng ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi. Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng kh\u00f3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Ph\u00e1n Tam ty Khai s\u00e1ch ty L\u01b0u Th\u1ea7m l\u00e0m s\u1ee9. Th\u1ea7m v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eeb khi nh\u1eadn m\u1ec7nh, \u0111\u00e3 tra x\u00e9t v\u0103n b\u1ea3n trong Xu ph\u1ee7, ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00f9 m\u1ed9t t\u1ea5c \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u1ea1n M\u00f4n, x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea1i H\u1ea1n[footnote]Ch\u1eef 'H\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aThi\u1ec7u Th\u1ecb V\u0103n Ki\u1ebfn Ti\u1ec1n L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.[\/footnote], d\u00f9 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, sao l\u1ea1i mu\u1ed1n nh\u01b0\u1eddng n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m \u0111\u1ea5t[footnote]Ch\u1eef 'n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0n \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng b\u1ed5 sung.[\/footnote] \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ecbch? Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9, s\u1ebd l\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u1ef1 l\u1ea1i, mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eddi th\u1ea7n, th\u1eadt may m\u1eafn.\"<\/i> Vua khen ng\u1ee3i. Th\u1ea7m ra bi\u00ean gi\u1edbi, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu h\u1ecd l\u00fd khu\u1ea5t th\u00ec t\u1ee9c gi\u1eadn, khanh h\u00e3y t\u1ea1m cho h\u1ecd nh\u01b0 \u00fd.\"<\/i> Th\u1ea7m kh\u00f4ng tu\u00e2n chi\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u, c\u1eed B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef 'ban \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aThi\u1ec7u Th\u1ecb V\u0103n Ki\u1ebfn Ti\u1ec1n L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u01b0ng m\u1ec7nh v\u1eeba xu\u1ed1ng, \u0110\u1ea1i Trung g\u1eb7p tang cha m\u1eb9, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u1edfi ph\u1ee5c, ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111i, Th\u1ea7m c\u0169ng \u0111\u00e3 v\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ecbch l\u1ea1i sai Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u00f9ng Th\u1ea7m, \u0110\u1ea1i Trung v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh, tranh lu\u1eadn l\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e0m \u0111\u1ecbch tranh m\u1ed9t vi\u1ec7c c\u00f2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu th\u00f4i, nay sai hai s\u1ee9, h\u00e1 c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o b\u1ecf d\u1edf? C\u00e1c khanh v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1eadt \u0111\u00fang l\u1eafm, nh\u01b0ng l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda?\"<\/i> \u0110\u1ea1i Trung ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>\"H\u1ecd sai s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n cho \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1i B\u1eafc, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ee9 n\u00e0o l\u00e0 Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng Anh Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f2i \u0111\u1ea5t Quan Nam th\u00ec sao?\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>\"Khanh n\u00f3i g\u00ec v\u1eady!\"<\/i> \u0110\u1ea1i Trung n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang[footnote]Ch\u1eef 'kh\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], th\u00ec nay \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1i B\u1eafc sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf \u0111\u1ea7u cho h\u1ecd?\"<\/i> Th\u1ea7m ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0 k\u1ebf l\u1edbn c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 k\u1ef9.\"<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1u bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, b\u00e3i ch\u1ee9c Th\u1ea7m l\u00e0m Ph\u00e1n quan Di\u00eam thi\u1ebft c\u1ee7a Tam ty.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b c\u0169ng ghi ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ea7m kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ee3i t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam. Th\u1ea7m nh\u1eadn m\u1ec7nh v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, 25 th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n\n<p>[29] Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 ph\u00e1p th\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea7u \u0111\u1ecbch, m\u1eb7t ng\u1ef1a, \u0111o\u00e0n \u0111\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh, c\u00f9ng v\u1edbi ph\u00e1p th\u1ee9c tu s\u1eeda t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh v\u00e0 t\u01b0\u1eddng n\u1eef, chi\u1ebfu cho thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban c\u1ea5p 50.000 th\u1ea1ch g\u1ea1o th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh cho Kinh \u0110\u00f4ng, do l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i Kinh \u0110\u00f4ng, T\u1eeb Ch\u00e2u, \u0110an Ch\u00e2u, Nghi Ch\u00e2u v\u00e0 Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb thi\u00ean tai, tuy m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn \u0111\u00f3i k\u00e9m, n\u00ean ban c\u1ea5p 10.000 th\u1ea1ch g\u1ea1o, giao cho Gi\u00e1m ty k\u1ecbp th\u1eddi chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n tu s\u1eeda th\u1ee7y l\u1ee3i v\u00e0 \u0111\u00e0o v\u00e9t h\u00e0o th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 d\u00e2n kh\u00f4ng thi\u1ebfu \u0103n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng hai huy\u1ec7n Tuy\u00ean Th\u00e0nh v\u00e0 Nam L\u0103ng b\u1ecb thi\u00ean tai, xin ho\u00e3n thu thu\u1ebf m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1m ph\u1ea7n. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m ngo\u00e1i huy\u1ec7n Tuy\u00ean Th\u00e0nh, \u0111\u00ea H\u00f3a Th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01a1n ki\u1ec7n, xin x\u00e9t mi\u1ec5n thu\u1ebf hai ph\u1ea7n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn x\u1eed ph\u1ea1t quan l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[32] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 v\u00e0 thu\u1ebf thu n\u0103m nay cho d\u00e2n ch\u00e2u Giai b\u1ecb gi\u1eb7c thi\u00eau h\u1ee7y nh\u00e0 c\u1eeda.<\/p>\n\n<p>[33] S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u00e0i phong h\u1ecfa cao th\u1ea5p, th\u01b0a d\u00e0y ch\u01b0a thu\u1eadn ti\u1ec7n, xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e0i phong h\u1ecfa c\u0169. Vua chi\u1ebfu theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Qu\u00e1t, v\u00e0 l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 ty c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi c\u00f4ng, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec c\u00f9ng kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u1ef1 ch\u00ed kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c n\u00e0y. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o. B\u1ea3n Chu cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1ea1m th\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ghi, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh.<\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, l\u00e0m s\u1ee9 sang t\u1ea1 \u01a1n n\u01b0\u1edbc Li\u00eau, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Vinh ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd B\u00ecnh gi\u1ea3 l\u00e0m T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Ti\u00eau Hi \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u kh\u00f4ng ch\u1ecbu v\u1ec1, n\u00ean sai Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111ang x\u00e9t \u00e1n \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, b\u1ed7ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y, c\u00e1c kh\u00e1ch \u0111\u1ec1u lo ng\u1ea1i cho \u00f4ng. Th\u1ea9m Qu\u00e1t n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 lo t\u00e0i tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch; c\u00f2n s\u1ed1ng ch\u1ebft, h\u1ecda ph\u00fac kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo.\"<\/i> Ngay h\u00f4m \u0111\u00f3, \u00f4ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1ea9m Qu\u00e1t: <i>\"T\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu h\u1ecd mu\u1ed1n g\u00e2y nguy hi\u1ec3m cho s\u1ee9 gi\u1ea3, khanh s\u1ebd x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n xin l\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"L\u00f2ng trung ngh\u0129a c\u1ee7a khanh \u0111\u00e1ng l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y c\u1ee7a khanh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn an nguy c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, khanh an to\u00e0n th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1edbi an to\u00e0n. L\u1ec5 ngh\u0129a xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c, so s\u00e1nh h\u01b0 kh\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ch\u1edb l\u00e0m v\u1eady.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u1ea9m Qu\u00e1t[footnote]Ch\u1eef 'Th\u1ea9m' trong 'Th\u1ea9m Qu\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ea7m', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u00f3 b\u1ea3n t\u1ea5u tr\u00ecnh nh\u1eadp qu\u1ed1c v\u00e0 bi\u1ec7t l\u1ee5c, ghi ch\u00e9p r\u1ea5t chi ti\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i s\u1ee9, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o \u0111\u1ec3 bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang. Ng\u00e0y 29 th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi T\u01b0 ch\u00ednh, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng 4 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i t\u00ean s\u1ee9, n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y, nay ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng 4, ho\u1eb7c chuy\u1ec3n v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Chi\u1ebfu cho L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p 2 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Th\u01b0\u1eddng ch\u00e2u v\u00e0 Nhu\u1eadn ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Khai phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, l\u00e0m s\u1ee9 \u0111\u01b0a ti\u1ec5n s\u1ee9 Li\u00eau, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n H\u1ea1 Th\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, thay cho H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch. T\u00f4ng Nho v\u00e0 Tr\u1ea1ch \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u00f4ng Nho v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n Ti\u00eau Hi, Hi mu\u1ed1n \u0111em h\u00e0nh l\u00fd \u0111\u1ebfn \u0111\u00ecnh ph\u00eda b\u1eafc H\u00f9ng ch\u00e2u \u0111\u1ec3 giao nh\u1eadn, T\u00f4ng Nho v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ng\u0103n l\u1ea1i, Hi c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i ti\u1ebfp. Vua tr\u00e1ch T\u00f4ng Nho v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y r\u1eafc r\u1ed1i cho qu\u1ed1c gia, l\u1ea1i v\u00ec t\u1eebng t\u1ea5u xin \u01b0\u1edbc h\u1eb9n v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i v\u1ec1, v\u00e0 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecfi Ti\u00eau Hi c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi hay kh\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u1ea1t h\u1ecd. <i>(Vi\u1ec7c ng\u0103n h\u00e0nh l\u00fd c\u1ee7a Ti\u00eau Hi x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n\n<p>[38] Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Nay sai Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111i s\u1ee9, c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc: M\u1ed9t l\u00e0, Ti\u00eau Hi ch\u01b0a v\u1ec1, ng\u0103n l\u1ea1i kh\u00f4ng cho qua bi\u00ean gi\u1edbi; Hai l\u00e0, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn; Ba l\u00e0, qua bi\u00ean gi\u1edbi ba n\u0103m ch\u1eb7ng, ng\u0103n l\u1ea1i \u0111\u1ee3i Ti\u00eau Hi; B\u1ed1n l\u00e0, \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, h\u1ecfi \u00fd \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u ki\u1ebfn; N\u0103m l\u00e0, tuy \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u ki\u1ebfn, m\u1eddi v\u00e0o l\u1ec1u l\u1edbn, b\u1eaft l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi; S\u00e1u l\u00e0, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, h\u1ee9a l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n d\u1ee1 b\u1ecf nh\u00e0 tr\u1ea1m, t\u1eeb t\u1eeb sai Qu\u00e1t v\u1ec1, \u0111em th\u01b0 nh\u0169n nh\u1eb7n b\u00e1o r\u1eb1ng '\u0111\u00e3 b\u00e0n kh\u00f4ng theo, \u0111\u00e3 sai qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 d\u1ee1 b\u1ecf r\u1ed3i', khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 tuy\u1ec7t giao, x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o; B\u1ea3y l\u00e0, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn li\u1ec1n l\u00e0m kh\u1ed5 nh\u1ee5c, ho\u1eb7c cho ng\u1ef1a x\u1ea5u, khi\u1ebfn ng\u00e3 xu\u1ed1ng n\u00fai khe, ho\u1eb7c gi\u1ea3 l\u00e0m gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn h\u1ea1i, kh\u00f4ng t\u1ecf \u00fd trong n\u01b0\u1edbc, x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o. Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c \u1ee9ng ph\u00f3.\"<\/i><\/p>\n<p>Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ee9a, Ti\u00eau Hi l\u1ea1i ch\u01b0a ch\u1ecbu t\u1eeb, mu\u1ed1n th\u00f4ng t\u00ecnh hai n\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng sai s\u1ee9. H\u1ecd l\u1ea5y c\u1edb Hi ch\u01b0a v\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ebfp, ho\u1eb7c ti\u1ebfp m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3, nh\u01b0ng h\u00e3y t\u1ea1m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ecf \u00fd kh\u00f4ng tuy\u1ec7t giao, v\u1ec1 ngh\u0129a kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i[footnote] 'Ngh\u0129a' nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u00e3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16, Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi s\u1eeda.[\/footnote], th\u00ec h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f3 tr\u00e1ch Hi ch\u1eadm tr\u1ec5, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb n\u1ed5i gi\u1eadn. N\u1ebfu h\u1ecd b\u1eaft s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec h\u1ee9a hay kh\u00f4ng, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u00e1m chuy\u00ean? D\u00f9 c\u00f3 ch\u1ecbu khu\u1ea5t, \u0111\u00e2u \u0111\u1ee7 tin? N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i s\u1ee9 v\u1ec1, c\u01b0\u1ee1ng d\u1eddi nh\u00e0 tr\u1ea1m, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0n k\u1ef9, khu\u1ea5t hay th\u1eb3ng \u1edf ta, h\u00e3y t\u00ednh k\u1ebf sau. B\u1ea3n tri\u1ec1u th\u00f4ng h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, l\u1ec5 ngh\u0129a r\u1ea5t h\u1eadu, nay tuy ch\u01b0a chi\u1ec1u \u00fd h\u1ecd, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c k\u00edch \u0111\u1ed9ng, l\u00e0m kh\u1ed5 nh\u1ee5c s\u1ee9 gi\u1ea3, e kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd \u0111\u00f3.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p v\u00e2n v\u00e2n, ch\u00fa th\u00eam \u1edf ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4, B\u00ednh D\u1ea7n, Ti\u00eau Hi v\u00e0o t\u1eeb t\u1ea1, ho\u1eb7c d\u1eddi ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Ty L\u01b0u th\u1ee7 B\u1eafc Kinh t\u00e2u: <i>\"Ch\u00f9a T\u00e2y Ph\u00fac Thu\u1eadn Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 kho g\u1ea1ch ch\u1ee9a h\u00e0i c\u1ed1t binh s\u0129, m\u1ed7i n\u0103m cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia l\u00e0m s\u01b0.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u1ee9 ba n\u0103m cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia.<\/p>\n\n<p>[40] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, x\u00e9t vi\u1ec7c chuy\u1ec3n b\u1ed5 c\u00e1c qu\u00e2n, ba ng\u00e0y th\u00ec xong. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Ph\u1ee7ng Nh\u1eadt \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu c\u00f3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay l\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ch\u1ec9 thi\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ki\u00eau K\u1ecb, b\u00e8n l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ee7ng Nh\u1eadt b\u1ed5 l\u00e0m qu\u00e2n ch\u1ee7 Ki\u00eau K\u1ecb, c\u00f2n b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kia v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, do \u0111\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee9 t\u1ef1 kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, b\u00e8n b\u1ed5 c\u1ea3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u. L\u1ea1i l\u1ea5y c\u00e1c qu\u00e2n Long V\u1ec7, C\u1ee7ng Th\u00e1nh, Ki\u00eau K\u1ecb, V\u0169 K\u1ecb, Ninh S\u00f3c, Th\u1ea7n K\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ch\u1ec9 huy s\u1ee9, sau gi\u1ea3m b\u1edbt n\u0103m m\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 huy, m\u00e0 hi\u1ec7n qu\u1ea3n M\u00e3 qu\u00e2n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u00e3 b\u1ed5 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ch\u1ec9 huy ch\u00ednh ng\u1ea1ch ngo\u00e0i, s\u1ed1 c\u00f2n d\u01b0, b\u00e8n \u1edf trong s\u1ed1 ch\u1ec9 huy \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt ch\u01b0a di chuy\u1ec3n v\u00e0 s\u00e1p nh\u1eadp l\u00e0 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ba ch\u1ec9 huy, t\u1ea1m \u0111\u1eb7t h\u1ea1 danh ch\u1ec9 huy s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, qu\u00e2n s\u1ee9 ba ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n th\u0103ng chuy\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[41] S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng L\u00fd Th\u1eeba Chi t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i gi\u00e0 c\u1ea3 b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 tr\u1ebb em b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i ch\u01b0a c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, tuy m\u1ed7i ng\u00e0y nh\u1eadn g\u1ea1o quan, nh\u01b0ng s\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 \u0103n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee9u gi\u00fap. Xin cho b\u1ea3n ty nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng t\u01b0 nhu\u1eadn th\u00ec th\u00f4i.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch ty sai quan \u0111\u1ebfn l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 mua tr\u00e2u c\u00e0y, c\u1ea5p cho c\u00e1c b\u1ed9 phi\u00ean \u1edf l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Hi H\u00e0 l\u00e0m cung ti\u1ec5n th\u1ee7.<\/p>\n\n<p>[43] Ch\u00e2u Nguy\u00ean t\u1ea5u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u00e2y tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc ch\u00e2u, nay ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn nghe gi\u1ea3ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, xin ban s\u00e1ch Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, mong thay \u0111\u1ed5i t\u1ee5c c\u0169, \u0111\u1ec1u th\u00e0nh d\u00e2n l\u1ec5 ngh\u0129a.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu cho huy\u1ec7n Vi Th\u00e0nh \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 \u0111\u01b0a binh s\u0129 Long V\u1ec7, H\u1ed5 D\u1ef1c h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u1ec1, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p kh\u1ea9u ph\u1ea7n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y hai th\u0103ng. V\u00ec c\u00f3 ch\u1ec9 b\u1ea3o: <i>\"Ti\u00eau Hi ch\u01b0a \u0111i, c\u1ea5m binh \u1edf ngo\u00e0i ng\u1ed3i ch\u1edd thi\u1ebfu \u0103n, ho\u1eb7c ph\u1ea1m ph\u00e1p.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[45] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c l\u1ed9 g\u1eedi chi\u00eau m\u1ed9 binh s\u0129 ph\u00e1i \u0111i kinh \u0111\u00f4, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ebft \u0111\u00f3i nhi\u1ec1u, h\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua, g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i b\u1ecb t\u1ee5t l\u1ea1i, c\u1ea5p ri\u00eang kh\u1ea9u ph\u1ea7n h\u00e0ng ng\u00e0y, n\u1ebfu \u1ed1m \u0111au nh\u1eb9, sai ng\u01b0\u1eddi ch\u1eefa tr\u1ecb.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y xu\u1ea5t 3 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n V\u0169 Tr\u1eafc, ch\u00e2u Ho\u00e0i v\u00e0 huy\u1ec7n C\u1ed9ng Th\u00e0nh, ch\u00e2u V\u1ec7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n thu thu\u1ebf l\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[48] S\u1eed quan Tu so\u1ea1n T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u t\u00e2u: <i>\"V\u00e2ng chi\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch \u300aQu\u1ed1c tri\u1ec1u h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, xin c\u1eed Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c L\u00e2m Hi v\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0m Bi\u00ean tu quan.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho L\u00e2m Hi \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ki\u1ec3m duy\u1ec7t v\u0103n t\u1ef1, c\u00f2n L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 v\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, l\u1ec7nh cho H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh xem c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ed9i tham \u00f4 c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh hay kh\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, H\u00ecnh b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9i c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0 tham \u00f4 c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>[49] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, gi\u00e1m, d\u1ecbch m\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111i qua, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[50] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u00e3 d\u1ea7n \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, khanh c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb khi khanh \u0111i, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n, ch\u1ec9 nh\u1edd c\u00f3 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 khen ng\u1ee3i anh em L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfm c\u00f3, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c anh em \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfm c\u00f3. C\u00f2n Ho\u00e0 Khanh, l\u00fac \u0111\u1ea7u th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, h\u00f4m qua ti\u1ec5n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Tr\u1ea7n L\u01b0u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u00f3i chuy\u1ec7n, r\u1ea5t th\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1eddi s\u1ef1.\"<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Cha con th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00e2n nh\u1eafc th\u1ecbnh suy, \u0111\u1ec3 ch\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9, th\u1ef1c s\u1ef1 mu\u1ed1n gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u1ee9c l\u1edbn nghi\u1ec7p l\u1edbn m\u00e0 th\u00f4i. B\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n g\u00e2y r\u1ed1i, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m an nhi\u00ean t\u1ea1i ch\u1ee9c. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i tri\u1ec7u d\u1ee5ng th\u1ea7n, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1ed1 t\u1eeb, th\u1ef1c s\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng g\u00f3p ch\u00fat \u00edt, \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u01a1n tri ng\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Nh\u01b0ng tu\u1ed5i gi\u00e0 s\u1ee9c y\u1ebfu, sao c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 l\u00e2u d\u00e0i b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1? Mu\u1ed1n k\u1ecbp th\u1eddi \u0111\u00f3ng g\u00f3p ch\u00fat \u00edt, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm mong \u1edf khanh. Gi\u1eefa Vua t\u00f4i, ch\u1edb n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ed9 h\u00ecnh t\u00edch, h\u00ecnh t\u00edch r\u1ea5t h\u1ea1i vi\u1ec7c.\"<\/i> Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i, An Th\u1ea1ch k\u1ec3 r\u00f5 tuy t\u1ed1t h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng c\u00e1c gi\u00e1m ty ch\u01b0a h\u1ebft ch\u1ee9c tr\u00e1ch, Vua n\u00f3i: <i>\"Nh\u00e2n t\u00e0i ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1eady.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i \u00edt, nh\u01b0ng c\u0169ng nhi\u1ec1u k\u1ebb ng\u1ed3i nh\u00ecn kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng, v\u00ec h\u1ebft l\u00f2ng th\u00ec ph\u1ea1m ph\u1ea3i o\u00e1n gi\u1eadn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ea1m ph\u1ea3i o\u00e1n gi\u1eadn th\u00ec b\u1ecb h\u00e3m h\u1ea1i b\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt, m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 khi kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9, kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9 th\u00ec l\u1ea1i m\u1eafc t\u1ed9i, kh\u00f4ng b\u1eb1ng c\u1ee9 theo l\u1ed1i c\u0169 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean th\u00e2n. Quan ngo\u00e0i ch\u01b0a b\u00e0n, nh\u01b0 L\u1eef Gia V\u1ea5n, trong th\u00ec ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn c\u1eadn th\u1ea7n, qu\u00fd th\u00edch, ngo\u00e0i th\u00ec c\u00f9ng Tam ty, Khai Phong ng\u00e0y \u0111\u00eam l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u00e1ch, thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u1eadp ng\u1ee5c x\u00e9t h\u1ecfi, b\u1ecdn gian tr\u00e1 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft, m\u00e0 Gia V\u1ea5n l\u1ea1i v\u00ec kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c thu th\u1eeba \u1edf T\u1ea1p M\u00e3i V\u1ee5, t\u1ef1 nguy\u1ec7n n\u1ed9p hai quan ti\u1ec1n l\u00e3i, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m tri ch\u00e2u n\u01a1i nh\u1ecf. N\u1ebfu thu th\u1eeba ti\u1ec1n l\u00e3i \u0111\u00e1ng t\u1ed9i, th\u00ec gi\u00e1m quan c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 mi\u1ec5n, gi\u00e1m quan v\u00ec \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, th\u00ec Gia V\u1ea5n l\u00e0 v\u00ec t\u1ed9i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 m\u1eafc t\u1ed9i, sao l\u1ea1i c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u1eed? V\u1ea3 l\u1ea1i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 h\u1ea1t tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 thu\u1ed9c c\u00e1c t\u1ec9nh t\u1ef1, c\u00f3 bao gi\u1edd v\u00ec t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c \u1edf tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c sai khi\u1ec3n? Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1eef ph\u00e1p l\u1eadp c\u00f4ng nh\u01b0 Gia V\u1ea5n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c dung, th\u00ec ai c\u00f2n d\u00e1m h\u1ebft l\u00f2ng, kh\u00f4ng l\u00e0m theo l\u1ed1i c\u0169 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Gia V\u1ea5n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c sai khi\u1ec3n.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"L\u00fd Tr\u1ef1c Cung l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn, l\u1ea1i sai Gia V\u1ea5n l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i c\u00e1ch d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Cho \u0111i\u1ec1u l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn m\u1ed9t l\u1ed9.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p Th\u1ecb D\u1ecbch, th\u00ec ph\u1ea3i l\u1ea1i sai Gia V\u1ea5n l\u0129nh Th\u1ecb D\u1ecbch.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"S\u1ee3 Ng\u00f4 An Tr\u00ec ghen gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u1ebfn, l\u1ea1i l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng An Tr\u00ec.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n g\u1ea3 con g\u00e1i cho An Tr\u00ec, v\u1ed1n n\u00ean v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u00e2n nh\u1eafc. Nay vi\u1ec7c Th\u1ecb D\u1ecbch quan tr\u1ecdng, c\u1ea7n Gia V\u1ea5n c\u00f9ng h\u1ee3p s\u1ee9c m\u1edbi xong, kh\u00f4ng th\u00ec sau n\u00e0y c\u00f3 sai s\u00f3t, \u1eaft l\u1ea1i l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh l\u1ef1.\"<\/i> L\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed Gia V\u1ea5n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thu\u1ed9c quan c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Vua \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aNh\u1eadt L\u1ee5c\u300b. An Th\u1ea1ch l\u1ea1i l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng r\u00f5 h\u00f4m n\u00e0o v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nay ch\u00e9p \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u1edd kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9. S\u1ee3 r\u1eb1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ea7u Vua kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nh\u01b0ng xem l\u1eddi Vua n\u00f3i <i>\"T\u1eeb khi khanh \u0111i, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n g\u00e2y r\u1ed1i\"<\/i> v\u00e0 An Th\u1ea1ch n\u00f3i kh\u00f4ng d\u00e1m, c\u1ed1 t\u1eeb, th\u00ec gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00fac m\u1edbi g\u1eb7p n\u00f3i v\u1eady. <i>\"Ch\u1ec9 nh\u1edd c\u00f3 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng\"<\/i>, s\u1ee3 l\u00e0 l\u1eddi An Th\u1ea1ch gi\u1ea3 th\u00e1c, c\u1ea7n kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9. L\u00fd Tr\u1ef1c Cung, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ecbch ti\u1ec7n l\u00e0m Ho\u00e0i \u0110\u00f4ng v\u1eadn s\u1ee9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u \u0111\u1eb7t hai ch\u1ec9 huy Long V\u1ec7 \u0111\u00e1i gi\u00e1p th\u1eb7ng vi\u00ean, huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ec9 huy V\u00e2n K\u1ecb \u0111\u00e1i gi\u00e1p th\u1eb7ng vi\u00ean, m\u1ed7i n\u01a1i l\u1ea5y 400 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u1ea5p ng\u1ef1a, V\u00e2n K\u1ecb xin c\u1ea5p ng\u1ef1a theo nh\u01b0 V\u0169 K\u1ecb. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng binh s\u0129 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u c\u1ee7a Long V\u1ec7 v\u00e0 V\u00e2n K\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[52] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nghi\u00eau tr\u00ecnh b\u00e0y: 'K\u00ednh xem \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf, khoa thi V\u0169 c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf c\u00f9ng v\u1edbi khoa tr\u01b0\u1eddng. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, sau khi x\u01b0\u1edbng danh ti\u1ebfn s\u0129 kho\u1ea3ng b\u1ed1n, n\u0103m th\u00e1ng, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u sai quan Binh b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi kh\u00f3a v\u00e0 ph\u00e1t gi\u1ea3i. Do \u0111\u00f3 khi\u1ebfn ti\u1ebfn s\u0129 n\u1ed9p v\u0103n t\u1ef1 \u1edf hai n\u01a1i, sau khi th\u1ea5t gi\u1ea3i m\u1edbi v\u1ed9i xem binh ph\u00e1p, t\u1ea1m th\u1eddi t\u1eadp luy\u1ec7n cung binh, ch\u1ec9 c\u1ed1t mong \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y thi, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea5u v\u0103n t\u1ef1, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd h\u01b0 v\u0103n, cung m\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 tinh th\u00f4ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ee1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00fac c\u1ea5p b\u00e1ch, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p. Xin cho t\u01b0\u01a1ng lai khoa thi V\u0169 c\u1eed c\u00f9ng l\u00fac sai quan t\u1ed5 ch\u1ee9c thi kh\u00f3a v\u1edbi khoa thi ti\u1ebfn s\u0129.' Xin theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.\"<\/i> Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay khoa thi V\u0169 c\u1eed c\u00f9ng l\u00fac sai quan t\u1ed5 ch\u1ee9c thi kh\u00f3a v\u1edbi khoa thi ti\u1ebfn s\u0129.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[53] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, cu\u1ed1i th\u00e1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tri\u1ec7u h\u1ed3i s\u1ee9 th\u1ea7n sang Li\u00eau l\u00e0 Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd B\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u1edf Vi\u1ec7n Xu M\u1eadt xem x\u00e9t c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 t\u1eeb n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00e2n chia bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y c\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh l\u00e0m ranh gi\u1edbi, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay tranh ch\u1ea5p l\u1ea1i l\u00e0 n\u00fai Ho\u00e0ng Ng\u00f4i, c\u00e1ch xa h\u01a1n 30 d\u1eb7m, b\u00e8n d\u00e2ng bi\u1ec3u b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u ngh\u1ec9, Vua m\u1edf c\u1eeda Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng C\u00e1c, tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, v\u1eeba m\u1eebng v\u1eeba lo, n\u00f3i v\u1edbi Qu\u00e1t r\u1eb1ng: <i>\"Hai ph\u1ee7 kh\u00f4ng x\u00e9t r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, su\u00fdt n\u1eefa l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Vua t\u1ef1 tay v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, sai n\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Hi\u1ebfn mang \u0111\u1ebfn Trung Th\u01b0, Xu M\u1eadt Vi\u1ec7n, tr\u00e1ch m\u1eafng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, b\u1ea3o \u0111em b\u1ea3n \u0111\u1ed3 cho s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch xem, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ecbch ph\u1ea3i ch\u1ecbu thua. Vua sai trung qu\u00fd nh\u00e2n ban cho Qu\u00e1t 1000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng c\u00f3 khanh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0o ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3, M\u1eadu Ng\u1ecd[footnote]\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0o ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3, M\u1eadu Ng\u1ecd, ch\u1eef '\u01b0' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'th\u1eed', theo v\u0103n ngh\u0129a v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], nay d\u1eddi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 29, T\u00e2n D\u1eadu, cu\u1ed1i th\u00e1ng, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Qu\u00e1t, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. L\u1ea1i theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8, Vua gi\u1eadn L\u01b0u Th\u1ea7m b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, t\u00f4i b\u00e8n gi\u1ea3i th\u00edch cho Vua r\u00f5 Th\u1ea7m kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, m\u00e0 L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng m\u1edbi c\u00f3 t\u1ed9i. Kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng th\u1ebf n\u00e0o, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. X\u00e9t ng\u00e0y 26, M\u1eadu Ng\u1ecd, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y ngh\u1ec9, n\u00ean kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u ngh\u1ec9, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Ng\u00e0y 28, Canh Th\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y ngh\u1ec9, n\u00ean ch\u1eafc l\u00e0 ng\u00e0y 29, T\u00e2n D\u1eadu, cu\u1ed1i th\u00e1ng, nay d\u1eddi \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng. C\u00f3 l\u1ebd Qu\u00e1t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 26, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 29 m\u1edbi v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e0n T\u00f4ng V\u0169 trong \u300aH\u00e0n Ch\u1ea9n di s\u1ef1\u300b ch\u00e9p: Th\u1ea9m Qu\u00e1t b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, t\u00f4i ra ngo\u00e0i th\u00e0nh ti\u1ec5n bi\u1ec7t, Qu\u00e1t n\u00f3i: <i>\"Quan h\u1ec7 Vua t\u00f4i kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc c\u00f2n h\u1ee9a s\u1ebd tr\u1ecdng d\u1ee5ng.\"<\/i> T\u00f4ng V\u0169 v\u1ec1 k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi Ch\u1ea9n, Ch\u1ea9n n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m g\u00ec c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3? Ba ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Vua c\u00f2n n\u00f3i Th\u1ea9m Qu\u00e1t l\u00e0m sai ba vi\u1ec7c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> \u0110\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1ecbch ph\u00e1p, bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 ph\u00e9p d\u1ecbch. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Qu\u00e1t \u0111i s\u1ee9 v\u1ec1, ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 6, Nh\u00e2m T\u00fd. Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0o n\u01b0\u1edbc t\u1ea5u xin v\u00e0 bi\u1ec7t l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, nay ph\u1ee5 ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y. )<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 2, t\u1ea5u xin tuy\u00ean d\u1ee5 c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i vi\u1ec7c ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nghe \u0111\u00eam qua Ti\u00eau Hi \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m, c\u00f9ng c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 b\u00e0n v\u1ec1 t\u1edd tr\u1eafng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c n\u01a1i V\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0110\u1ecba, Ngh\u0129a Nhi Ph\u1ed1, Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n, C\u1ed5 Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, Ng\u00f5a Di\u00eau \u1ed4 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f2n ch\u1ed7 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh ch\u01b0a xong. Th\u1ea7n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn, tuy kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p nh\u01b0 sau:<\/i><\/p>\n<p><i>- Ti\u00eau Hi \u0111\u00e3 nh\u1eadn ph\u00eda b\u1eafc Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec r\u00f5 l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u1ea5y n\u00fai Tuy\u1ebft, n\u00fai Ho\u00e0ng Ng\u00f4i, n\u00fai Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u l\u00e0m ranh gi\u1edbi. T\u1eeb ph\u00eda nam Ho\u00e0ng Ng\u00f4i, bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, xin b\u1ea3o c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 hi\u1ec3u r\u00f5, kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c chi\u1ebfu v\u1ecdng.<\/i><\/p>\n<p><i>- Ti\u00eau Hi ki\u00ean quy\u1ebft l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1ea3o c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 v\u00e0 quan \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi theo c\u00e1c \u0111i\u1ec1u sau m\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch, l\u00e0m r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, th\u00ec tr\u1eeb m\u1ed9t ch\u1ed7 Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, c\u00f2n l\u1ea1i d\u00f9 l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng kh\u00f4ng sao.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay k\u00ea r\u00f5 t\u1eebng \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ecba ph\u1eadn nh\u01b0 sau:<\/i><\/p>\n<p><i>- V\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0110\u1ecba v\u00e0 Ng\u00f5a Di\u00eau \u1ed4 hi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u cho ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, \u0111\u00e3 l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec tranh ch\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>- Tr\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n, t\u1ee9c l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00e3 d\u1eddi lui Ngh\u0129a Di Ph\u1ed1[footnote]Ngh\u0129a Di Ph\u1ed1 c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Ngh\u0129a Nhi Ph\u1ed1', s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 262, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 ch\u00fa l\u00e0 'Ngh\u0129a Nhi M\u00e3 Ph\u1ed1'.[\/footnote] v\u00e0 ba ph\u1ed1 nh\u1ecf, \u0111\u00e3 l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec tranh ch\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>- \u0110\u1ecba ph\u1eadn tr\u1ea1i T\u00e2y K\u00ednh t\u1eeb th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn th\u1ee9 n\u0103m, Vi\u1ec5n Th\u00e1m, B\u1ea1ch Th\u1ea3o Ph\u1ed1 m\u1ed9t d\u1ea3i, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng Li\u00ean Th\u00e0nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u1eadn g\u1ea7n trong, nay \u0111\u00e3 c\u1eaft t\u1eeb B\u1ea1ch Th\u1ea3o, Vi\u1ec5n Th\u00e1m tr\u1edf l\u00ean chi\u1ebfu theo C\u1ed5 Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00e3 d\u00f9ng ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh. E r\u1eb1ng c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd n\u00e0y, c\u00f2n cho r\u1eb1ng n\u00fai Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u, n\u00fai Tuy\u1ebft l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, tr\u00e1nh n\u00e9 nhi\u1ec1u, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc nghi ng\u1edd.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u0103n c\u1ee9 ba l\u1ea7n th\u01b0 t\u1eeb qu\u1ed1c t\u00edn, \u00fd ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc v\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00f3, xin b\u1ea3o c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 v\u00e0 quan \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecbnh r\u00f5 B\u1ea1ch Th\u1ea3o Ph\u1ed1 m\u1ed9t d\u1ea3i l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng kh\u00f4ng sao.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 3, t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p><i>\"M\u1ed9t, khu v\u1ef1c Ch\u00e2u U\u1ea5t, tri\u1ec1u ta v\u1ed1n l\u1ea5y \u0111\u00e0i T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh c\u1ed5 l\u00e0m gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y l\u00e0m gi\u1edbi, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng h\u01a1n 7 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng t\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>Hai, khu v\u1ef1c Ch\u00e2u S\u00f3c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 l\u1ea5y ch\u00e2n n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n l\u00e0m gi\u1edbi, nay ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y c\u1ee7a Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n l\u00e0m gi\u1edbi, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng 30 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>Ba, khu v\u1ef1c Ch\u00e2u V\u0169, tri\u1ec1u ta l\u1ea5y tr\u1ea1m Phong H\u1ecfa l\u00e0m gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y c\u1ee7a Ngo\u00e3 Di\u00eau \u1ed4 l\u00e0m gi\u1edbi, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng h\u01a1n 10 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ed1n, khu v\u1ef1c Ch\u00e2u \u1ee8ng, tri\u1ec1u ta l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng Li\u00ean Th\u00e0nh l\u00e0m gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y trong Th\u1ee7y C\u1ed1c l\u00e0m gi\u1edbi, nh\u01b0ng n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean, v\u1ed1n kh\u00f4ng ch\u1ec9 r\u00f5 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3, sau n\u00e0y do L\u01b0u Th\u1ea7m v\u00e0 c\u00e1c quan nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u1ea5t v\u1ea5n, y\u00eau c\u1ea7u ch\u1ec9 r\u00f5 t\u00ean n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y, sau \u0111\u00f3 L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh[footnote] L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c ngh\u1ecb b\u00e0n \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng, s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.[\/footnote] \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y t\u1eeb Tuy\u1ebft S\u01a1n nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n v\u00e0 Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u S\u01a1n l\u00e0m gi\u1edbi, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng 17-18 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc[footnote] Khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng 17-18 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc d\u00e0i kho\u1ea3ng 17-18 d\u1eb7m', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c, s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1edd thi\u1ebfp ho\u00e0ng ghi: <i>\"N\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2, do ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc x\u00e2m ph\u1ea1m khu v\u1ef1c \u0111\u1ec3 ch\u1eb7t g\u1ed7 d\u1ef1ng tr\u1ea1m, Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 sang gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, y\u00eau c\u1ea7u nghi\u00eam c\u1ea5m, nh\u01b0ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a qu\u00e2n Thu\u1eadn Ngh\u0129a n\u00f3i r\u1eb1ng: 'X\u00e9t l\u1ea1i s\u00e1ch \u0111\u1ed3, v\u1ed1n ghi r\u1eb1ng ph\u00eda t\u00e2y t\u1eeb n\u00fai Tuy\u1ebft S\u01a1n, d\u00e3y n\u00fai ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n, ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u S\u01a1n, l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y l\u00e0m gi\u1edbi.'<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i trong v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a qu\u00e2n Thu\u1eadn Ngh\u0129a n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2, c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng: 'Ch\u00e2u Qu\u00fd t\u1ea1i khu v\u1ef1c X\u00edch N\u00ea Tuy\u1ec1n, \u0110o\u1ea1n Gia B\u1ea3o chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n, xin cho h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i canh t\u00e1c, Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh t\u1eeb c\u1eeda T\u00e2y H\u00ecnh qua ch\u00e2n n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n, qua X\u00edch N\u00ea Tuy\u1ec1n, \u0110o\u1ea1n Gia B\u1ea3o, \u0111\u1ec1u l\u00e0 khu v\u1ef1c g\u1ea7n v\u1edbi \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ta, xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u1ee1 b\u1ecf. C\u00e1c th\u00f4n b\u1ea3o tr\u00ean thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ta, t\u1ee9c l\u00e0 t\u1eeb c\u1eeda T\u00e2y H\u00ecnh, c\u1eeda Nh\u1ea1n M\u00f4n trong Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, l\u00e2u nay \u0111\u00e3 an \u0111\u1ecbnh tr\u1ea1m.'<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ecdi l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 v\u0103n th\u01b0 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, xin \u0111\u1eebng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn \u00fd ngh\u0129a nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda L\u00f4 Nha, Tuy\u1ebft S\u01a1n, Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u S\u01a1n, e r\u1eb1ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn tranh c\u00e3i. L\u1ea1i n\u1eefa, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p, ch\u1ec9 l\u00e0 nghe theo l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, ch\u01b0a c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n ch\u1ee9ng minh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Gia Lu\u1eadt Vinh mang \u0111\u1ebfn v\u0103n th\u01b0, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh c\u1ed5 l\u00e0m gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd ra t\u1eeb quy\u1ec3n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Ti\u00eau Hi mang \u0111\u1ebfn v\u0103n th\u01b0, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh c\u1ed5 l\u00e0m gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd ra t\u1eeb quy\u1ec3n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh n\u00f3i v\u1ec1 v\u0103n th\u01b0 nh\u00ecn t\u1eeb Tuy\u1ebft S\u01a1n v\u1ec1 Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd ra t\u1eeb quy\u1ec3n th\u1ee9 n\u0103m v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi t\u1ea1i l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan s\u00e1ng nay t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p, c\u00f9ng c\u00e1c vi\u1ec7c ti\u1ebfp theo \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd v\u00e0 d\u00e1n k\u00e8m, k\u00ednh c\u1ea9n d\u00e2ng l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 3, l\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y do ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ecba gi\u1edbi, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 v\u0103n th\u01b0, c\u0103n c\u1ee9 l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 b\u00e1c b\u1ecf, quy\u1ebft kh\u00f4ng nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9. Nay m\u1edbi nghe Th\u00e1nh t\u1eeb v\u00ec d\u00e2n m\u00e0 mu\u1ed1n h\u00f2a h\u1ea3o, \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9. N\u1ebfu trong ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean l\u1eddi l\u1ebd b\u00e1c b\u1ecf, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, e r\u1eb1ng Hi s\u1ebd kh\u00f3 ch\u1ea5p nh\u1eadn, s\u1eeda l\u1ea1i th\u00ec c\u00e0ng t\u1ed5n h\u1ea1i th\u1ec3 di\u1ec7n, kh\u00f4ng s\u1eeda th\u00ec e r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, h\u01a1n n\u1eefa Khi\u1ebft \u0110an \u0111ang suy y\u1ebfu, n\u00ean coi th\u01b0\u1eddng h\u1ecd, h\u1ecd t\u1ef1 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft l\u1eddi l\u1ebd b\u00ecnh d\u1ecb, tr\u00e1nh s\u1eeda \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, th\u00ec th\u1ec3 di\u1ec7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(V\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Ch\u00e2u Tr\u00e1c g\u1eedi Ch\u00e2u H\u00f9ng b\u00e0n v\u1ec1 t\u00ean s\u1ee9 qu\u00e1n, nay ch\u00fa th\u00eam v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn B\u00ednh Th\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 B\u00ednh D\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 6 Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu chia 33.000 qu\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a l\u1ed9 Hi H\u00e0, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi d\u00e2n b\u1eafn cung, d\u00e2n tr\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n phi\u00ean, th\u00e0nh 4 t\u01b0\u1edbng. L\u1ea5y \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n l\u00e0m T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0110\u00f4 gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Ch\u1eedng l\u00e0m ph\u00f3; Ki\u1ec1m h\u1ea1t H\u00e0n T\u1ed3n B\u1ea3o l\u00e0m T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 hai, L\u00fd H\u1ea1o l\u00e0m ph\u00f3; Tang Th\u1ee5c l\u00e0m T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 ba, \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m l\u00e0m ph\u00f3; Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u01b0u Duy C\u00e1t l\u00e0m T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 t\u01b0, \u0110\u00f4 gi\u00e1m M\u00e3 Trung l\u00e0m ph\u00f3. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1m t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u00f4 gi\u00e1m c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y, qu\u00e2n m\u00e3 phi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u00f9y theo \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng xa g\u1ea7n m\u00e0 ph\u00e2n thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1ecdn quan \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty x\u00e9t th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec l\u1ec7nh cho ch\u00e1nh v\u00e0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ed7i qu\u00fd thay nhau xu\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n phi\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c d\u1ea1y v\u00e0 duy\u1ec7t binh. Khi \u0111\u00f3, sai L\u01b0u Ph\u1ee5ng Th\u1ebf, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, c\u00f9ng c\u00e1c su\u00fd th\u1ea7n c\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y chia qu\u00e2n \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1edbng, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u1ea5y l\u1ed9 Hi H\u00e0 b\u00e1o l\u00ean. <i>(S\u00e1ch c\u0169 ch\u00e9p: Chia qu\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 Hi H\u00e0, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh th\u00e0nh 17 t\u01b0\u1edbng.)<\/i><\/p>\n<p>[2] Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed Ngh\u0129a d\u0169ng B\u1ea3o gi\u00e1p l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng xin cho d\u00e2n c\u01b0 trong th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, tr\u1ea1i c\u1ee7a 5 l\u1ed9 \u0111\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh b\u1ea3o gi\u00e1p. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ty S\u00e1t ph\u1ecfng c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f9ng Ph\u01b0\u1eddng ch\u00ednh xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y Th\u1ea9m Qu\u00e1t ki\u1ebfn ngh\u1ecb trong th\u00e0nh c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1eb7t ph\u01b0\u1eddng, d\u1ef1ng t\u01b0\u1eddng l\u00e0m c\u1ed5ng \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba k\u1ebb gian \u1ea9n n\u1ea5p. X\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u Hi, H\u00e0, D\u00e2n m\u1edbi l\u1eadp, d\u00e2n c\u01b0 ch\u01b0a nhi\u1ec1u, n\u00ean d\u1ec5 thi h\u00e0nh, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean g\u1eedi tr\u00e1t cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, b\u1ea3o h\u1ecd xem x\u00e9t v\u1ebd \u0111\u1ed3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(Ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ph\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi k\u00e8m v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 m\u1ed3ng 4 th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c Qu\u1ea3n qu\u00e2n B\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean khi ch\u1ebft, cho ph\u00e9p m\u01b0\u1ee3n nh\u00e0 quan b\u1ecf tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 \u1edf, kh\u00f4ng qu\u00e1 30 gian, h\u1ebft tang th\u00ec tr\u1ea3 l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd <i>(m\u1ed3ng 2)<\/i>, l\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0 \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a L\u00fd Ph\u00f9ng. Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 tra x\u00e9t m\u01b0u ph\u1ea3n c\u1ee7a L\u00fd Ph\u00f9ng, ph\u00e1t hi\u1ec7n H\u1eefu V\u0169 L\u00e2m qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, T\u00fa ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ebf C\u01b0 c\u00f3 li\u00ean l\u1ea1c, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Th\u1ebf C\u01b0 l\u00e0 con c\u1ee7a Nam D\u01b0\u01a1ng h\u1ea7u T\u00f2ng Ch\u00ed.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n L\u00fd Ph\u00f9ng \u1edf Nghi Ch\u00e2u v\u1ec1 t\u1ed9i ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u k\u1ebft c\u1ea5u, nh\u01b0ng quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh Qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00fd Ph\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 ph\u1ea3n ngh\u1ecbch l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1eaft giam \u0110\u00ecnh Qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u00e1ch ch\u1ee9c; vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n L\u00fd Ph\u00f9ng c\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n, s\u1edbm tr\u00ecnh b\u00e0y t\u00ecnh ti\u1ebft l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nhanh ch\u00f3ng b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. \u0110\u00ecnh Qu\u00e2n t\u1ef1 t\u1eed trong ng\u1ee5c, b\u1eaft gi\u1eef Th\u1ebf C\u01b0 v\u00e0 y quan L\u01b0u D\u1ee5c, giam v\u00e0o ng\u1ee5c c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i c\u1eed quan c\u00f9ng trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 Th\u1ebf C\u01b0 v\u00e0 L\u01b0u D\u1ee5c \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c lo\u1ea1i s\u00e1ch s\u1ea5m, th\u01b0 t\u00edn. <i>(Chu s\u1eed ch\u00fa th\u00edch: <i>&#8220;X\u00e9t l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ef1 t\u1eed, s\u1eed quan tr\u01b0\u1edbc ghi ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady, \u00fd mu\u1ed1n n\u00f3i vi\u1ec7c chi\u1ebfu ng\u1ee5c \u00e9p ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ebft l\u00e0 vu kh\u1ed1ng, n\u00ean b\u1ecf \u0111i.&#8221;<\/i> T\u00e2n s\u1eed l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i, nay theo b\u1ea3n m\u1edbi.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Nghi Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00f2n n\u1ee3 thu\u1ebf thu l\u1ebb n\u0103m ngo\u00e1i, xin t\u1ea1m ho\u00e3n thu, \u0111\u1ee3i m\u00f9a m\u00e0ng thu\u1eadn l\u1ee3i s\u1ebd thu ti\u1ebfp.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7m Phi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u00e0 B\u1eafc duy\u00ean bi\u00ean an ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[7] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft l\u1edbn, \u01b0\u1edbc t\u00ednh b\u00f9 \u0111\u1eafp s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i v\u00e0 d\u00f9ng l\u00e0m v\u1ed1n cho giao t\u1eed, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00fac th\u00eam, giao cho H\u00f9ng B\u1ea3n t\u1ed5ng ch\u1ebf vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng gi\u00eang, B\u00ec C\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng t\u00e2u&#8230; Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng hai, giao cho C\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn. <i>(B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: <i>&#8220;Chi\u1ebfu \u0111\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp s\u1ed1 ti\u1ec1n gi\u1ea3 \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i v\u00e0 thay th\u1ebf giao t\u1eed.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 9, b\u00e3i b\u1ecf giao t\u1eed.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ban cho l\u1ed9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft 2 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o t\u1eeb kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i \u1edf Nhu\u1eadn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Trong l\u1ed9 n\u00e0y tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean nhi\u1ec1u, tuy theo bi\u00ean s\u1eafc, t\u00e1i ph\u1ea1m th\u00ec cho ph\u1ed1i l\u01b0u t\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u, nh\u01b0ng \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e0nh cao, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi xin nh\u1eadp ng\u0169 r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. N\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp m\u00e0 ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u t\u1ea1i b\u1ea3n ch\u00e2u, th\u00ec l\u00e0 nh\u1edd ph\u1ea1m t\u1ed9i m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1eaft s\u1ebd c\u00e0ng gia t\u0103ng. H\u01a1n n\u1eefa, \u1edf Xuy\u00ean H\u1ea1p, khi t\u00ednh tang v\u1eadt, hai \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i th\u00eam vi\u1ec7c tra h\u1ecfi, mu\u1ed1n x\u1eed gi\u1ea3m t\u1ed9i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1eadc, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u1ecb ph\u1ed1i l\u01b0u, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e. Xin cho nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eb7ng, ph\u1ea3i tr\u00ecnh l\u00ean \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t ty xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i ph\u1ed1i l\u01b0u ra c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda \u0111\u00f4ng g\u1ea7n Xuy\u00ean H\u1ea1p.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[10] Tri ch\u00e2u H\u00e0 Ch\u00e2u Ti\u00ean Vu S\u01b0 Trung xin l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc cho ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, d\u1ea1y con em c\u00e1c t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng Phi\u00ean, ban cho 10 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t, m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p 1000 quan ti\u1ec1n, t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00ean 5 ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong ba \u0111\u1eddi th\u00ec v\u1ee3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong, v\u00ec con c\u1ee7a Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng H\u1eadu t\u00e2u r\u1eb1ng v\u1ee3 c\u1ee7a Thi\u1ec1u \u0111\u00e3 m\u1ea5t, ch\u1ec9 ri\u00eang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c phong.<\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan v\u00e0 \u1edf ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty.<\/p>\n<p>[13] B\u00e3i b\u1ecf \u0110\u00f4 di\u00eam vi\u1ec7n, l\u1ec7nh cho Ngo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u kh\u1ed1 qu\u1ea3n c\u00e2u chi n\u1ea1p ti\u00ean t\u1ea1o.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nghi Ch\u00e2u, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1eb7ng n\u1ec1, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ec9 thi\u1ebfu \u0103n, m\u00e0 c\u00f2n thi\u1ebfu h\u1ea1t gi\u1ed1ng, vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecf b\u00ea, kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng c\u00f3 l\u00faa g\u1ea1o, t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh b\u1ecdn tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u01b0u \u0111\u00e3i th\u00eam vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf, e r\u1eb1ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn li\u00ean k\u1ebft th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, kh\u00f3 b\u1eaft gi\u1eef, l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n l\u00e0nh, \u0111\u1ea9y h\u1ecd v\u00e0o ch\u1ed7 ch\u1ebft. C\u1ea7n ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty ph\u00e1t ti\u1ec1n Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh, g\u1ea1o trong kho T\u1ec9nh th\u1ea3ng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1t theo th\u1ee9 b\u1eadc, v\u00e0 cho vay ti\u1ec1n mua l\u1ee5a; h\u1ed9 ngh\u00e8o c\u00f4 \u0111\u01a1n th\u00ec cho ph\u00e9p sai quan \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c thay th\u1ebf \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u; ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, quan ph\u1ea3i ch\u00f4n c\u1ea5t.<\/p>\n<p>[15] Chi\u1ebfu cho B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng \u0110oan tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c, cho gi\u1eef ch\u1ee9c cung quan sai khi\u1ec3n, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ecbnh ch\u1eb7t c\u00e2y trong v\u01b0\u1eddn l\u00e0m c\u1ee7i \u0111\u1ec3 t\u1ef1 d\u00f9ng, v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean tr\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, Ph\u00e1p t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i tru\u1ea5t quan v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c, nh\u01b0ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 9, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb t\u1ed9i c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110oan ch\u00e9p: \u0110oan cai tr\u1ecb nghi\u00eam kh\u1eafc, b\u1ecdn l\u1ea1i gian l\u1eadn gh\u00e9t \u00f4ng. Khi \u1edf Tr\u1ecbnh, vi\u00ean l\u1ea1i l\u1ea5y c\u00e0nh kh\u00f4 \u0111\u1ec3 \u0111un n\u1ea5u, Ng\u1ef1 s\u1eed h\u1eb7c t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd l\u1ea5y tr\u1ed9m, b\u1ecb t\u1ed9i tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[16] Quy\u1ec1n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u1ea1 Khanh T\u00e0i xin c\u1ea5m d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u1ea1i, Ho\u1ea3 S\u01a1n, Kh\u1ea3 Lam, Ninh Ho\u00e1 qu\u00e2n. Theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Vua Li\u00eau l\u1ea1i sai L\u00e2m nha, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u01b0ng Ph\u1ee5c qu\u00e2n l\u00e0 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn mang th\u01b0, y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n. Th\u01b0 vi\u1ebft: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 g\u1eedi m\u1ed9t s\u1ee9 gi\u1ea3 nh\u1ecf \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ba ch\u00e2u c\u0169, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, l\u1ebd n\u00ean hi\u1ec3u r\u00f5, mong tu\u00e2n theo l\u1eddi th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, m\u1ed7i b\u00ean gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c g\u00e2y ra s\u1ef1 c\u1ed1, x\u00e2m ph\u1ea1m l\u00e3nh th\u1ed5, b\u00ean kia th\u00ec ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3, c\u00f2n b\u00ean n\u00e0y th\u00ec ch\u01b0a t\u1eebng. V\u1eeba r\u1ed3i Ti\u00eau Hi m\u1edbi v\u1ec1, H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 t\u1eeb, hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1eadt, n\u00f3i c\u00f3 x\u00e2m ph\u1ea1m, l\u1ebd ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00fd ngh\u0129a h\u00f2a b\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"\u00dd ngh\u0129a h\u00f2a b\u00ecnh, ch\u1eef 'th\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1edbi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-23, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16, th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1887-1\" href=\"#footnote-1887-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i. Li\u1ec1n sai quan l\u1ea1i c\u00f9ng ki\u1ec3m tra, x\u00e9t theo v\u0103n b\u1ea3n th\u00ec r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, h\u00ecnh th\u1ebf b\u1ed1 tr\u00ed th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 th\u00e1o d\u1ee1.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y xem t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng s\u1ef1 vi\u1ec7c, th\u1ea5y r\u1eb1ng L\u01b0u Th\u1ea7m tuy \u0111\u00e3 t\u1eebng h\u1ecdp b\u00e0n, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y tu\u00e2n theo, t\u1eeb h\u00e8 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y qua th\u00e1ng, ho\u1eb7c m\u01b0\u1ee3n c\u1edb kh\u00e1c, ho\u1eb7c d\u00f9ng l\u1eddi gi\u1ea3 d\u1ed1i, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1n k\u1ebft th\u00fac, ch\u1ec9 c\u00f3 \u00fd tr\u00ec ho\u00e3n. N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edd th\u01b0 t\u1eeb, l\u1ea1i sai s\u1ee9 gi\u1ea3, th\u1ef1c s\u1ef1 lo ng\u1ea1i b\u1ecb l\u1eeba d\u1ed1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ea5m l\u00f2ng, s\u1edbm giao cho quan bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i b\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9, b\u1ed1 tr\u00ed l\u1ea1i \u0111\u1ed3n binh, tr\u1edf v\u1ec1 nh\u01b0 c\u0169, m\u1ed9t l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1eef t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb l\u00e1ng gi\u1ec1ng, hai l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00ecnh h\u1eefu ngh\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecbu ph\u00e2n chia, v\u1eabn t\u1ecf ra ch\u1eadm tr\u1ec5, \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c qua l\u1ea1i kh\u00f3 d\u1eebng, gi\u1eef l\u00e2u d\u00e0i sao \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ebft tr\u1eddi l\u1ea1nh gi\u00e1, n\u00ean gi\u1eef g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 3, Canh T\u00fd, Ti\u00eau Hi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4, B\u00ednh D\u1ea7n, Ti\u00eau Hi t\u1eeb bi\u1ec7t, \u1edf l\u1ea1i 27 ng\u00e0y. Th\u00e1ng 7, M\u1eadu Th\u00ecn, v\u1eabn ch\u01b0a \u0111i, \u1edf l\u1ea1i 29 ng\u00e0y, ng\u00e0y \u0111i ch\u01b0a r\u00f5. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u00eau Hi v\u1eeba \u0111i, li\u1ec1n kh\u00f4ng ai b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y n\u1eefa.&#8221;<\/i> C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. )<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea cho H\u00e0n Ch\u1ea9n: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Ti\u00eau Hi h\u00f4m nay y\u1ebft ki\u1ebfn xong v\u1ec1 qu\u00e1n, t\u1ecf ra kh\u00f4ng vui. Ng\u00e0y mai trong bu\u1ed5i h\u1ecdp, c\u00e1c khanh n\u00ean ti\u1ebfp \u0111\u00f3n \u00f4ng ta m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00f2a nh\u00e3. S\u00e1ng nay \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, Tr\u1eabm \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u1eb7n c\u00e1c khanh, t\u1eeb tr\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi c\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"C\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ea1ch tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 265, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, truy\u1ec7n Th\u1ea9m Qu\u00e1t, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 9, k\u1ef7 \u0110\u1ea1o T\u00f4ng, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 71 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1887-2\" href=\"#footnote-1887-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, c\u00f9ng v\u1edbi t\u1edd tr\u00e1p c\u1ee7a Ti\u00eau Hi mang \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ecba l\u00fd c\u0169ng ph\u00f9 h\u1ee3p. T\u1ea1i sao v\u1eeba r\u1ed3i Ti\u00eau Hi h\u1ecfi v\u1ec1 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh c\u1ee7a Nam tri\u1ec1u l\u1ea1i l\u00e0 khu v\u1ef1c g\u1ea7n b\u00ean trong, mu\u1ed1n bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c \u1edf \u0111\u00e2u? C\u00e1c khanh n\u00ean ch\u1ec9 r\u00f5 cho Ti\u00eau Hi, \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta hi\u1ec3u r\u00f5 v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Trong s\u00e1ch th\u1ec7 th\u01b0 c\u1ee7a hai tri\u1ec1u, H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan ti\u1ebfp \u0111\u00f3n s\u1ee9 gi\u1ea3, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u \u0111\u1ea1o ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0o, t\u1ea1m ghi sau khi Ti\u00eau Hi v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh, sai Binh b\u1ed9 lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e0nh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 2\/24 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1887-3\" href=\"#footnote-1887-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, Khu m\u1eadt ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Li\u00eau h\u1ecdp b\u00e0n ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, y\u00eau c\u1ea7u nhanh ch\u00f3ng k\u1ebft th\u00fac vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. <i>(H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111i s\u1ee9 l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng Ch\u1ea9n v\u00e0 Th\u00e0nh Nh\u1ea5t thay th\u1ebf L\u01b0u Th\u1ea7m v\u00e0 L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Sai Khai Phong ph\u1ee7 suy quan Tr\u1ecbnh Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 c\u00f9ng v\u1edbi T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba T\u1ecbch Th\u1ebf C\u01b0 ki\u1ec3m k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n trong nh\u00e0, giao cho qu\u1ea3n c\u00e2u s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u00f4ng coi.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, m\u1edf y\u1ebfn l\u1edbn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Anh, Ti\u00eau Hi tham d\u1ef1. T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i [&#8230;thi\u1ebfu ch\u1eef]<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh. H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebft Thanh Minh. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i [&#8230;thi\u1ebfu ch\u1eef]<\/p>\n<p>[22] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng gi\u00e1o duy\u1ec7t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c t\u0103ng th\u00eam. Ng\u00f4 Sung t\u1eebng xin thi h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2n binh thay phi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh thi h\u00e0nh, e r\u1eb1ng khi c\u1ea5p b\u00e1ch s\u1ebd kh\u00f4ng k\u1ecbp \u1ee9ng ph\u00f3, vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i chuy\u1ec7n nh\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u00f4 Sung t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n binh H\u00e0 B\u1eafc tuy nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1ebf. Th\u1ea7n ngh\u0129 n\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t ph\u1ea7n ph\u00e1p ch\u1ebf Kinh k\u1ef3, chia phi\u00ean gi\u00e1o duy\u1ec7t d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, thay th\u1ebf qu\u00e2n c\u1ea5m, quy thu\u1ed9c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec. Hai l\u1ed9 ch\u00ednh binh kho\u1ea3ng n\u0103m v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu thay b\u1eb1ng d\u00e2n binh, ngo\u00e0i vi\u1ec7c mi\u1ec5n thay phi\u00ean v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, m\u1ed7i n\u0103m chia l\u00e0m ba phi\u00ean, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. T\u00ednh theo s\u1ed1 d\u00e2n hi\u1ec7n nay, h\u01a1n b\u1ea3y n\u0103m m\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t thay phi\u00ean. Khi \u0111\u1ebfn n\u0103m thay phi\u00ean, mi\u1ec5n t\u1eadp luy\u1ec7n m\u00f9a \u0111\u00f4ng, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, so v\u1edbi vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng gi\u00e1o duy\u1ec7t, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed, m\u00e0 d\u00e2n binh \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 giao cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed b\u1ea3o gi\u00e1p xem x\u00e9t, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 b\u00e1o c\u00e1o. \u0110\u1ebfn nay, Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea th\u00fac thi h\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea th\u00fac thi h\u00e0nh 'th\u00fac' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee7', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1887-4\" href=\"#footnote-1887-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan c\u00f9ng Ty n\u00f4ng t\u1ef1, Binh b\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Hi\u1ebfu Khoan t\u00e2u: <i>&#8220;Xin \u0111\u1ee3i khi gi\u00e1o duy\u1ec7t tinh th\u1ee5c, cho ngh\u1ec9 phi\u00ean, thay th\u1ebf qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi. Vi\u1ec7c ph\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, th\u1eddi h\u1ea1n thay phi\u00ean v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, xin giao cho quan \u0111\u1ec1 c\u1eed xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, Hi\u1ebfu Khoan t\u00e2u l\u00ean, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y. B\u1ea3n Chu b\u1ecf ph\u1ea7n kia gi\u1eef ph\u1ea7n n\u00e0y. B\u1ea3n m\u1edbi gi\u1eef c\u1ea3 hai, l\u00e0 sai, nay theo b\u1ea3n Chu. Tuy nhi\u00ean, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn 'Nh\u00e2m T\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u00e2m Th\u00ecn', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 263, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1887-5\" href=\"#footnote-1887-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a> chi\u1ebfu c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng cho H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[23] C\u01a1 quan Ph\u00e1t v\u1eadn Giang, Ho\u00e0i l\u00e0 La Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Ph\u00f3 To\u00e0n \u1edf Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u c\u1ea7m thi\u1ebfp c\u1ee7a L\u1ec5 t\u00e2n t\u1ec9nh Cao Ly, xin m\u01b0\u1ee3n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng tuy\u1ec3n th\u1eed m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi con em, c\u00f3 th\u1ec3 cho m\u01b0\u1ee3n. G\u1ecdi b\u1ed9 th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ea5p \u00e1o m\u00e0u, ti\u1ec1n trang ph\u1ee5c, theo \u00fd Ch\u1eedng ph\u1ee5ng chi\u1ebfu sai \u0111i. Truy\u1ec1n d\u1ea1y xong, s\u1edbm cho v\u1ec1 tri\u1ec1u. Th\u1ee3 v\u1ebd v\u00e0 t\u1ea1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee3i s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o tri\u1ec1u r\u1ed3i sai \u0111i.&#8221;<\/i> Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u tr\u00ecnh, b\u00e8n th\u00f4i kh\u00f4ng sai \u0111i. <i>(S\u1eed nh\u00e0 Chu cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ghi, b\u1ecf \u0111i, s\u1eed m\u1edbi theo \u0111\u00f3. Nay theo s\u1eed c\u0169.)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i tr\u00e1ch y s\u0129 ch\u1eefa b\u1ec7nh cho Th\u1ebf C\u01b0. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ebf C\u01b0 ph\u1ea3i b\u1eaft, ghi r\u00f5 tu\u1ed5i t\u00e1c, h\u00ecnh d\u00e1ng g\u1eedi c\u00e1c l\u1ed9, ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u01b0\u1edfng ba tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n. <i>(<i>&#8220;L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu&#8221;<\/i> ng\u00e0y m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y, nay ghi chung, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 c\u00f3 \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9 gi\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 con trai ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 \u0111ang \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c \u1ee9ng m\u1ed9, cho ph\u00e9p d\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9 \u1edf, thu\u1ed9c qu\u00e2n ph\u00e2n h\u1ea1ng nh\u1ea5t. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a c\u01a1 quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u00e2y Ho\u00e0i Nam.<\/p>\n<p>[26] Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u1ec1 c\u1eed Trung Th\u00e1i nh\u1ea5t cung l\u00e0 T\u00f4n V\u0129nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u D\u0129nh.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;H\u00f4m qua \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n th\u1ea3o tr\u1ea3 l\u1eddi Ti\u00eau Hi, tuy c\u00f3 c\u00e2u &#8216;\u0111\u00e3 sai quan th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng k\u1ebft th\u00fac&#8217;, nh\u01b0ng v\u1eabn lo Hi v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, c\u00e1c khanh n\u00ean b\u00e0n k\u1ef9.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 n\u00f3i &#8216;s\u1edbm giao cho quan bi\u00ean gi\u1edbi, m\u1ed7i b\u00ean xem x\u00e9t k\u1ef9, d\u1eddi \u0111\u1ed3n binh, tr\u1edf l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169&#8217;, xem x\u00e9t xem c\u00f3 x\u00e2m ph\u1ea1m xa g\u1ea7n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi d\u1eddi \u0111\u1ed3n binh. Nay lo ng\u1ea1i L\u01b0u Th\u1ea7m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ki\u00ean tr\u00ec \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f3 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean \u0111\u1ed5i sai quan, l\u1ec7nh h\u1ed9i \u0111\u00e0m v\u1edbi quan ph\u01b0\u01a1ng Li\u00eau \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng k\u1ebft th\u00fac, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1i \u00fd th\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, ch\u1ec9 c\u00f3 Ti\u00eau Hi ngo\u00e0i \u00fd th\u01b0 l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft \u0111\u00f2i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, e kh\u00f3 chi\u1ec1u theo. B\u1ec1 t\u00f4i b\u00e0n n\u00ean ch\u1ec9 theo b\u1ea3n th\u1ea3o h\u00f4m qua.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[28] B\u00e3i ch\u1ee9c L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1i Trung nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Vua tuy \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i Ti\u00eau Hi tr\u1edf v\u1ec1 m\u1edbi cho ph\u00e9p \u00f4ng v\u1ec1 ch\u1ecbu tang. Sau \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n b\u1ea1c, \u0110\u1ea1i Trung v\u00e0 L\u01b0u Th\u1ea7m c\u00f9ng v\u00e0o ch\u1ea7u. Vua c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n theo l\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u1ea3 l\u1eddi, \u0110\u1ea1i Trung ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu ng\u00e0y sau \u0111\u1ecbch sai Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng Anh Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f2i h\u1ebft \u0111\u1ea5t Quan Nam, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 mu\u1ed1n theo kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Th\u1ea7m c\u0169ng ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 k\u1ef9.&#8221;<\/i> Vua im l\u1eb7ng. Do \u0111\u00f3, Vua \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho H\u00e0n Ch\u1ea9n, b\u1eaft \u0110\u1ea1i Trung tr\u1edf l\u1ea1i m\u1eb7c tang ph\u1ee5c.<\/p>\n<p><i>(Kh\u00f4ng r\u00f5 L\u01b0u Th\u1ea7m nh\u1eadn ch\u1ec9 th\u1ecb g\u00ec, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aThi\u1ec7u Th\u1ecb V\u0103n Ki\u1ebfn L\u1ee5c\u300b ghi ch\u00e9p: M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, Khi\u1ebft \u0110an sai s\u1ee9 l\u00e0 Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u00eda b\u1eafc \u0110\u1ea1i B\u1eafc b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m, xin c\u1eed s\u1ee9 c\u00f9ng ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi. Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng kh\u00f3 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n c\u1eed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh, Ph\u00e1n Tam ty Khai s\u00e1ch ty L\u01b0u Th\u1ea7m l\u00e0m s\u1ee9. Th\u1ea7m v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n Ti\u1ec7n, t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eeb khi nh\u1eadn m\u1ec7nh, \u0111\u00e3 tra x\u00e9t v\u0103n b\u1ea3n trong Xu ph\u1ee7, ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta x\u00e2m ph\u1ea1m d\u00f9 m\u1ed9t t\u1ea5c \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u1ea1n M\u00f4n, x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea1i H\u1ea1n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'H\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aThi\u1ec7u Th\u1ecb V\u0103n Ki\u1ebfn Ti\u1ec1n L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1887-6\" href=\"#footnote-1887-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, d\u00f9 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, sao l\u1ea1i mu\u1ed1n nh\u01b0\u1eddng n\u0103m tr\u0103m d\u1eb7m \u0111\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0n \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1887-7\" href=\"#footnote-1887-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ecbch? Th\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9, s\u1ebd l\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u1ef1 l\u1ea1i, mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eddi th\u1ea7n, th\u1eadt may m\u1eafn.&#8221;<\/i> Vua khen ng\u1ee3i. Th\u1ea7m ra bi\u00ean gi\u1edbi, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu h\u1ecd l\u00fd khu\u1ea5t th\u00ec t\u1ee9c gi\u1eadn, khanh h\u00e3y t\u1ea1m cho h\u1ecd nh\u01b0 \u00fd.&#8221;<\/i> Th\u1ea7m kh\u00f4ng tu\u00e2n chi\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Ban \u0111\u1ea7u, c\u1eed B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ban \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aThi\u1ec7u Th\u1ecb V\u0103n Ki\u1ebfn Ti\u1ec1n L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1887-8\" href=\"#footnote-1887-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng m\u1ec7nh v\u1eeba xu\u1ed1ng, \u0110\u1ea1i Trung g\u1eb7p tang cha m\u1eb9, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u1edfi ph\u1ee5c, ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111i, Th\u1ea7m c\u0169ng \u0111\u00e3 v\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ecbch l\u1ea1i sai Ti\u00eau Hi \u0111\u1ebfn, m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh c\u00f9ng Th\u1ea7m, \u0110\u1ea1i Trung v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh, tranh lu\u1eadn l\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e0m \u0111\u1ecbch tranh m\u1ed9t vi\u1ec7c c\u00f2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu th\u00f4i, nay sai hai s\u1ee9, h\u00e1 c\u00f3 l\u00fd n\u00e0o b\u1ecf d\u1edf? C\u00e1c khanh v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1eef g\u00ecn bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1eadt \u0111\u00fang l\u1eafm, nh\u01b0ng l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda?&#8221;<\/i> \u0110\u1ea1i Trung ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ecd sai s\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n cho \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1i B\u1eafc, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ee9 n\u00e0o l\u00e0 Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng Anh Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f2i \u0111\u1ea5t Quan Nam th\u00ec sao?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh n\u00f3i g\u00ec v\u1eady!&#8221;<\/i> \u0110\u1ea1i Trung n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'kh\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1887-9\" href=\"#footnote-1887-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, th\u00ec nay \u0111\u1ea5t \u0110\u1ea1i B\u1eafc sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf \u0111\u1ea7u cho h\u1ecd?&#8221;<\/i> Th\u1ea7m ti\u1ebfn l\u00ean n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung l\u00e0 k\u1ebf l\u1edbn c\u1ee7a x\u00e3 t\u1eafc, mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 k\u1ef9.&#8221;<\/i> C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh \u0111\u1ec1u bi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, b\u00e3i ch\u1ee9c Th\u1ea7m l\u00e0m Ph\u00e1n quan Di\u00eam thi\u1ebft c\u1ee7a Tam ty.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b c\u0169ng ghi ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee7a Th\u1ea7m kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ee3i t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam. Th\u1ea7m nh\u1eadn m\u1ec7nh v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, 25 th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 ph\u00e1p th\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea7u \u0111\u1ecbch, m\u1eb7t ng\u1ef1a, \u0111o\u00e0n \u0111\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh, c\u00f9ng v\u1edbi ph\u00e1p th\u1ee9c tu s\u1eeda t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh v\u00e0 t\u01b0\u1eddng n\u1eef, chi\u1ebfu cho thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban c\u1ea5p 50.000 th\u1ea1ch g\u1ea1o th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh cho Kinh \u0110\u00f4ng, do l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Kinh \u0110\u00f4ng, T\u1eeb Ch\u00e2u, \u0110an Ch\u00e2u, Nghi Ch\u00e2u v\u00e0 Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb thi\u00ean tai, tuy m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn \u0111\u00f3i k\u00e9m, n\u00ean ban c\u1ea5p 10.000 th\u1ea1ch g\u1ea1o, giao cho Gi\u00e1m ty k\u1ecbp th\u1eddi chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n tu s\u1eeda th\u1ee7y l\u1ee3i v\u00e0 \u0111\u00e0o v\u00e9t h\u00e0o th\u00e0nh, \u0111\u1ec3 d\u00e2n kh\u00f4ng thi\u1ebfu \u0103n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng hai huy\u1ec7n Tuy\u00ean Th\u00e0nh v\u00e0 Nam L\u0103ng b\u1ecb thi\u00ean tai, xin ho\u00e3n thu thu\u1ebf m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1m ph\u1ea7n. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng n\u0103m ngo\u00e1i huy\u1ec7n Tuy\u00ean Th\u00e0nh, \u0111\u00ea H\u00f3a Th\u00e0nh b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01a1n ki\u1ec7n, xin x\u00e9t mi\u1ec5n thu\u1ebf hai ph\u1ea7n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 l\u1ec7nh cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn x\u1eed ph\u1ea1t quan l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[32] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 v\u00e0 thu\u1ebf thu n\u0103m nay cho d\u00e2n ch\u00e2u Giai b\u1ecb gi\u1eb7c thi\u00eau h\u1ee7y nh\u00e0 c\u1eeda.<\/p>\n<p>[33] S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u00e0i phong h\u1ecfa cao th\u1ea5p, th\u01b0a d\u00e0y ch\u01b0a thu\u1eadn ti\u1ec7n, xin \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e0i phong h\u1ecfa c\u0169. Vua chi\u1ebfu theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Qu\u00e1t, v\u00e0 l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 ty c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi c\u00f4ng, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec c\u00f9ng kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u1ef1 ch\u00ed kh\u00f4ng ghi vi\u1ec7c n\u00e0y. \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o. B\u1ea3n Chu cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1ea1m th\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ghi, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, l\u00e0m s\u1ee9 sang t\u1ea1 \u01a1n n\u01b0\u1edbc Li\u00eau, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Vinh ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd B\u00ecnh gi\u1ea3 l\u00e0m T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Ti\u00eau Hi \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u kh\u00f4ng ch\u1ecbu v\u1ec1, n\u00ean sai Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbch \u0111\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111ang x\u00e9t \u00e1n \u1edf Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, b\u1ed7ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y, c\u00e1c kh\u00e1ch \u0111\u1ec1u lo ng\u1ea1i cho \u00f4ng. Th\u1ea9m Qu\u00e1t n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 lo t\u00e0i tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch; c\u00f2n s\u1ed1ng ch\u1ebft, h\u1ecda ph\u00fac kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo.&#8221;<\/i> Ngay h\u00f4m \u0111\u00f3, \u00f4ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi Th\u1ea9m Qu\u00e1t: <i>&#8220;T\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu h\u1ecd mu\u1ed1n g\u00e2y nguy hi\u1ec3m cho s\u1ee9 gi\u1ea3, khanh s\u1ebd x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n xin l\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00f2ng trung ngh\u0129a c\u1ee7a khanh \u0111\u00e1ng l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y c\u1ee7a khanh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn an nguy c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, khanh an to\u00e0n th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1edbi an to\u00e0n. L\u1ec5 ngh\u0129a xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c, so s\u00e1nh h\u01b0 kh\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ch\u1edb l\u00e0m v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u1ea9m Qu\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Th\u1ea9m' trong 'Th\u1ea9m Qu\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ea7m', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1887-10\" href=\"#footnote-1887-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> c\u00f3 b\u1ea3n t\u1ea5u tr\u00ecnh nh\u1eadp qu\u1ed1c v\u00e0 bi\u1ec7t l\u1ee5c, ghi ch\u00e9p r\u1ea5t chi ti\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i s\u1ee9, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o \u0111\u1ec3 bi\u00ean so\u1ea1n ri\u00eang. Ng\u00e0y 29 th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi T\u01b0 ch\u00ednh, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng 4 b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i t\u00ean s\u1ee9, n\u00ean ghi ch\u00e9p k\u00e8m \u1edf \u0111\u00e2y, nay ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng nhu\u1eadn th\u00e1ng 4, ho\u1eb7c chuy\u1ec3n v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Chi\u1ebfu cho L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ea5p 2 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Th\u01b0\u1eddng ch\u00e2u v\u00e0 Nhu\u1eadn ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Khai phong ph\u1ee7 Th\u00f4i quan V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, l\u00e0m s\u1ee9 \u0111\u01b0a ti\u1ec5n s\u1ee9 Li\u00eau, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n H\u1ea1 Th\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9, thay cho H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch. T\u00f4ng Nho v\u00e0 Tr\u1ea1ch \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u00f4ng Nho v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n Ti\u00eau Hi, Hi mu\u1ed1n \u0111em h\u00e0nh l\u00fd \u0111\u1ebfn \u0111\u00ecnh ph\u00eda b\u1eafc H\u00f9ng ch\u00e2u \u0111\u1ec3 giao nh\u1eadn, T\u00f4ng Nho v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ng\u0103n l\u1ea1i, Hi c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i ti\u1ebfp. Vua tr\u00e1ch T\u00f4ng Nho v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y r\u1eafc r\u1ed1i cho qu\u1ed1c gia, l\u1ea1i v\u00ec t\u1eebng t\u1ea5u xin \u01b0\u1edbc h\u1eb9n v\u1edbi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i v\u1ec1, v\u00e0 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecfi Ti\u00eau Hi c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi hay kh\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u1ea1t h\u1ecd. <i>(Vi\u1ec7c ng\u0103n h\u00e0nh l\u00fd c\u1ee7a Ti\u00eau Hi x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nay sai Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u0111i s\u1ee9, c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc: M\u1ed9t l\u00e0, Ti\u00eau Hi ch\u01b0a v\u1ec1, ng\u0103n l\u1ea1i kh\u00f4ng cho qua bi\u00ean gi\u1edbi; Hai l\u00e0, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn; Ba l\u00e0, qua bi\u00ean gi\u1edbi ba n\u0103m ch\u1eb7ng, ng\u0103n l\u1ea1i \u0111\u1ee3i Ti\u00eau Hi; B\u1ed1n l\u00e0, \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng \u0111\u1ecbch, h\u1ecfi \u00fd \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u ki\u1ebfn; N\u0103m l\u00e0, tuy \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u ki\u1ebfn, m\u1eddi v\u00e0o l\u1ec1u l\u1edbn, b\u1eaft l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi; S\u00e1u l\u00e0, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, h\u1ee9a l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n d\u1ee1 b\u1ecf nh\u00e0 tr\u1ea1m, t\u1eeb t\u1eeb sai Qu\u00e1t v\u1ec1, \u0111em th\u01b0 nh\u0169n nh\u1eb7n b\u00e1o r\u1eb1ng &#8216;\u0111\u00e3 b\u00e0n kh\u00f4ng theo, \u0111\u00e3 sai qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 d\u1ee1 b\u1ecf r\u1ed3i&#8217;, khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh bi\u1ebft ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 tuy\u1ec7t giao, x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o; B\u1ea3y l\u00e0, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn li\u1ec1n l\u00e0m kh\u1ed5 nh\u1ee5c, ho\u1eb7c cho ng\u1ef1a x\u1ea5u, khi\u1ebfn ng\u00e3 xu\u1ed1ng n\u00fai khe, ho\u1eb7c gi\u1ea3 l\u00e0m gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn h\u1ea1i, kh\u00f4ng t\u1ecf \u00fd trong n\u01b0\u1edbc, x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o. Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c \u1ee9ng ph\u00f3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ee9a, Ti\u00eau Hi l\u1ea1i ch\u01b0a ch\u1ecbu t\u1eeb, mu\u1ed1n th\u00f4ng t\u00ecnh hai n\u01b0\u1edbc th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng sai s\u1ee9. H\u1ecd l\u1ea5y c\u1edb Hi ch\u01b0a v\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ebfp, ho\u1eb7c ti\u1ebfp m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3, nh\u01b0ng h\u00e3y t\u1ea1m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ecf \u00fd kh\u00f4ng tuy\u1ec7t giao, v\u1ec1 ngh\u0129a kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'Ngh\u0129a' nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u00e3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16, Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1887-11\" href=\"#footnote-1887-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, th\u00ec h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f3 tr\u00e1ch Hi ch\u1eadm tr\u1ec5, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb n\u1ed5i gi\u1eadn. N\u1ebfu h\u1ecd b\u1eaft s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec h\u1ee9a hay kh\u00f4ng, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u00e1m chuy\u00ean? D\u00f9 c\u00f3 ch\u1ecbu khu\u1ea5t, \u0111\u00e2u \u0111\u1ee7 tin? N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i s\u1ee9 v\u1ec1, c\u01b0\u1ee1ng d\u1eddi nh\u00e0 tr\u1ea1m, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u00e0n k\u1ef9, khu\u1ea5t hay th\u1eb3ng \u1edf ta, h\u00e3y t\u00ednh k\u1ebf sau. B\u1ea3n tri\u1ec1u th\u00f4ng h\u1ea3o v\u1edbi h\u1ecd \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m, s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn, l\u1ec5 ngh\u0129a r\u1ea5t h\u1eadu, nay tuy ch\u01b0a chi\u1ec1u \u00fd h\u1ecd, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c k\u00edch \u0111\u1ed9ng, l\u00e0m kh\u1ed5 nh\u1ee5c s\u1ee9 gi\u1ea3, e kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(\u300aL\u1eef Hu\u1ec7 Khanh gia truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p v\u00e2n v\u00e2n, ch\u00fa th\u00eam \u1edf ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4, B\u00ednh D\u1ea7n, Ti\u00eau Hi v\u00e0o t\u1eeb t\u1ea1, ho\u1eb7c d\u1eddi ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Ty L\u01b0u th\u1ee7 B\u1eafc Kinh t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00f9a T\u00e2y Ph\u00fac Thu\u1eadn Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 kho g\u1ea1ch ch\u1ee9a h\u00e0i c\u1ed1t binh s\u0129, m\u1ed7i n\u0103m cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia l\u00e0m s\u01b0.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u1ee9 ba n\u0103m cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, x\u00e9t vi\u1ec7c chuy\u1ec3n b\u1ed5 c\u00e1c qu\u00e2n, ba ng\u00e0y th\u00ec xong. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Ph\u1ee7ng Nh\u1eadt \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu c\u00f3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay l\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 ch\u1ec9 thi\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ki\u00eau K\u1ecb, b\u00e8n l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ee7ng Nh\u1eadt b\u1ed5 l\u00e0m qu\u00e2n ch\u1ee7 Ki\u00eau K\u1ecb, c\u00f2n b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kia v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, do \u0111\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n th\u1ee9 t\u1ef1 kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, b\u00e8n b\u1ed5 c\u1ea3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u. L\u1ea1i l\u1ea5y c\u00e1c qu\u00e2n Long V\u1ec7, C\u1ee7ng Th\u00e1nh, Ki\u00eau K\u1ecb, V\u0169 K\u1ecb, Ninh S\u00f3c, Th\u1ea7n K\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ch\u1ec9 huy s\u1ee9, sau gi\u1ea3m b\u1edbt n\u0103m m\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 huy, m\u00e0 hi\u1ec7n qu\u1ea3n M\u00e3 qu\u00e2n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u00e3 b\u1ed5 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t ch\u1ec9 huy ch\u00ednh ng\u1ea1ch ngo\u00e0i, s\u1ed1 c\u00f2n d\u01b0, b\u00e8n \u1edf trong s\u1ed1 ch\u1ec9 huy \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u1edbt ch\u01b0a di chuy\u1ec3n v\u00e0 s\u00e1p nh\u1eadp l\u00e0 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ba ch\u1ec9 huy, t\u1ea1m \u0111\u1eb7t h\u1ea1 danh ch\u1ec9 huy s\u1ee9, ph\u00f3 s\u1ee9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t, qu\u00e2n s\u1ee9 ba ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n th\u0103ng chuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[41] S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng L\u00fd Th\u1eeba Chi t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u1ed5 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i gi\u00e0 c\u1ea3 b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 tr\u1ebb em b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i ch\u01b0a c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, tuy m\u1ed7i ng\u00e0y nh\u1eadn g\u1ea1o quan, nh\u01b0ng s\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 \u0103n, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee9u gi\u00fap. Xin cho b\u1ea3n ty nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng t\u01b0 nhu\u1eadn th\u00ec th\u00f4i.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch ty sai quan \u0111\u1ebfn l\u1ed9 L\u00e2n Ph\u1ee7 mua tr\u00e2u c\u00e0y, c\u1ea5p cho c\u00e1c b\u1ed9 phi\u00ean \u1edf l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Hi H\u00e0 l\u00e0m cung ti\u1ec5n th\u1ee7.<\/p>\n<p>[43] Ch\u00e2u Nguy\u00ean t\u1ea5u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y x\u00e2y tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc ch\u00e2u, nay ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn nghe gi\u1ea3ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, xin ban s\u00e1ch Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, mong thay \u0111\u1ed5i t\u1ee5c c\u0169, \u0111\u1ec1u th\u00e0nh d\u00e2n l\u1ec5 ngh\u0129a.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu cho huy\u1ec7n Vi Th\u00e0nh \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 \u0111\u01b0a binh s\u0129 Long V\u1ec7, H\u1ed5 D\u1ef1c h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u1ec1, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p kh\u1ea9u ph\u1ea7n, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i ng\u00e0y hai th\u0103ng. V\u00ec c\u00f3 ch\u1ec9 b\u1ea3o: <i>&#8220;Ti\u00eau Hi ch\u01b0a \u0111i, c\u1ea5m binh \u1edf ngo\u00e0i ng\u1ed3i ch\u1edd thi\u1ebfu \u0103n, ho\u1eb7c ph\u1ea1m ph\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c l\u1ed9 g\u1eedi chi\u00eau m\u1ed9 binh s\u0129 ph\u00e1i \u0111i kinh \u0111\u00f4, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ebft \u0111\u00f3i nhi\u1ec1u, h\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua, g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i b\u1ecb t\u1ee5t l\u1ea1i, c\u1ea5p ri\u00eang kh\u1ea9u ph\u1ea7n h\u00e0ng ng\u00e0y, n\u1ebfu \u1ed1m \u0111au nh\u1eb9, sai ng\u01b0\u1eddi ch\u1eefa tr\u1ecb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch hi\u1ec7n ban ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y xu\u1ea5t 3 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n \u1edf huy\u1ec7n V\u0169 Tr\u1eafc, ch\u00e2u Ho\u00e0i v\u00e0 huy\u1ec7n C\u1ed9ng Th\u00e0nh, ch\u00e2u V\u1ec7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n thu thu\u1ebf l\u00e3i.<\/p>\n<p>[48] S\u1eed quan Tu so\u1ea1n T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00e2ng chi\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch \u300aQu\u1ed1c tri\u1ec1u h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, xin c\u1eed Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u kh\u00e1m Qu\u00e1n c\u00e1c L\u00e2m Hi v\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0m Bi\u00ean tu quan.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho L\u00e2m Hi \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ki\u1ec3m duy\u1ec7t v\u0103n t\u1ef1, c\u00f2n L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 v\u00ec c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, l\u1ec7nh cho H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh xem c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ed9i tham \u00f4 c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh hay kh\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, H\u00ecnh b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng t\u1ed9i c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0 tham \u00f4 c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed n\u1eefa.<\/p>\n<p>[49] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, gi\u00e1m, d\u1ecbch m\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111i qua, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[50] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u00e3 d\u1ea7n \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, khanh c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb khi khanh \u0111i, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n, ch\u1ec9 nh\u1edd c\u00f3 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 khen ng\u1ee3i anh em L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfm c\u00f3, An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c anh em \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfm c\u00f3. C\u00f2n Ho\u00e0 Khanh, l\u00fac \u0111\u1ea7u th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, h\u00f4m qua ti\u1ec5n th\u1ea7n \u0111\u1ebfn Tr\u1ea7n L\u01b0u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u00f3i chuy\u1ec7n, r\u1ea5t th\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1eddi s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Cha con th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00e2n nh\u1eafc th\u1ecbnh suy, \u0111\u1ec3 ch\u1edd b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9, th\u1ef1c s\u1ef1 mu\u1ed1n gi\u00fap b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u1ee9c l\u1edbn nghi\u1ec7p l\u1edbn m\u00e0 th\u00f4i. B\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n g\u00e2y r\u1ed1i, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m an nhi\u00ean t\u1ea1i ch\u1ee9c. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea1i tri\u1ec7u d\u1ee5ng th\u1ea7n, th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1ed1 t\u1eeb, th\u1ef1c s\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng g\u00f3p ch\u00fat \u00edt, \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p \u01a1n tri ng\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Nh\u01b0ng tu\u1ed5i gi\u00e0 s\u1ee9c y\u1ebfu, sao c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 l\u00e2u d\u00e0i b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1? Mu\u1ed1n k\u1ecbp th\u1eddi \u0111\u00f3ng g\u00f3p ch\u00fat \u00edt, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm mong \u1edf khanh. Gi\u1eefa Vua t\u00f4i, ch\u1edb n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ed9 h\u00ecnh t\u00edch, h\u00ecnh t\u00edch r\u1ea5t h\u1ea1i vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i, An Th\u1ea1ch k\u1ec3 r\u00f5 tuy t\u1ed1t h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng c\u00e1c gi\u00e1m ty ch\u01b0a h\u1ebft ch\u1ee9c tr\u00e1ch, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u00e2n t\u00e0i ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1eady.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i \u00edt, nh\u01b0ng c\u0169ng nhi\u1ec1u k\u1ebb ng\u1ed3i nh\u00ecn kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng, v\u00ec h\u1ebft l\u00f2ng th\u00ec ph\u1ea1m ph\u1ea3i o\u00e1n gi\u1eadn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ea1m ph\u1ea3i o\u00e1n gi\u1eadn th\u00ec b\u1ecb h\u00e3m h\u1ea1i b\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt, m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 khi kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9, kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9 th\u00ec l\u1ea1i m\u1eafc t\u1ed9i, kh\u00f4ng b\u1eb1ng c\u1ee9 theo l\u1ed1i c\u0169 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean th\u00e2n. Quan ngo\u00e0i ch\u01b0a b\u00e0n, nh\u01b0 L\u1eef Gia V\u1ea5n, trong th\u00ec ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn c\u1eadn th\u1ea7n, qu\u00fd th\u00edch, ngo\u00e0i th\u00ec c\u00f9ng Tam ty, Khai Phong ng\u00e0y \u0111\u00eam l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u00e1ch, thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u1eadp ng\u1ee5c x\u00e9t h\u1ecfi, b\u1ecdn gian tr\u00e1 \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1eaft, m\u00e0 Gia V\u1ea5n l\u1ea1i v\u00ec kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c thu th\u1eeba \u1edf T\u1ea1p M\u00e3i V\u1ee5, t\u1ef1 nguy\u1ec7n n\u1ed9p hai quan ti\u1ec1n l\u00e3i, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m tri ch\u00e2u n\u01a1i nh\u1ecf. N\u1ebfu thu th\u1eeba ti\u1ec1n l\u00e3i \u0111\u00e1ng t\u1ed9i, th\u00ec gi\u00e1m quan c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 mi\u1ec5n, gi\u00e1m quan v\u00ec \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n, th\u00ec Gia V\u1ea5n l\u00e0 v\u00ec t\u1ed9i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 m\u1eafc t\u1ed9i, sao l\u1ea1i c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u1eed? V\u1ea3 l\u1ea1i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 h\u1ea1t tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 thu\u1ed9c c\u00e1c t\u1ec9nh t\u1ef1, c\u00f3 bao gi\u1edd v\u00ec t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c \u1edf tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c sai khi\u1ec3n? Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gi\u1eef ph\u00e1p l\u1eadp c\u00f4ng nh\u01b0 Gia V\u1ea5n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c dung, th\u00ec ai c\u00f2n d\u00e1m h\u1ebft l\u00f2ng, kh\u00f4ng l\u00e0m theo l\u1ed1i c\u0169 l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Gia V\u1ea5n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c sai khi\u1ec3n.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00fd Tr\u1ef1c Cung l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn, l\u1ea1i sai Gia V\u1ea5n l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i c\u00e1ch d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Cho \u0111i\u1ec1u l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn m\u1ed9t l\u1ed9.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i ph\u00e1p Th\u1ecb D\u1ecbch, th\u00ec ph\u1ea3i l\u1ea1i sai Gia V\u1ea5n l\u0129nh Th\u1ecb D\u1ecbch.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee3 Ng\u00f4 An Tr\u00ec ghen gh\u00e9t ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u1ebfn, l\u1ea1i l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng An Tr\u00ec.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n g\u1ea3 con g\u00e1i cho An Tr\u00ec, v\u1ed1n n\u00ean v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u00e2n nh\u1eafc. Nay vi\u1ec7c Th\u1ecb D\u1ecbch quan tr\u1ecdng, c\u1ea7n Gia V\u1ea5n c\u00f9ng h\u1ee3p s\u1ee9c m\u1edbi xong, kh\u00f4ng th\u00ec sau n\u00e0y c\u00f3 sai s\u00f3t, \u1eaft l\u1ea1i l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh l\u1ef1.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed Gia V\u1ea5n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thu\u1ed9c quan c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Vua \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aNh\u1eadt L\u1ee5c\u300b. An Th\u1ea1ch l\u1ea1i l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng r\u00f5 h\u00f4m n\u00e0o v\u00e0o ch\u1ea7u, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nay ch\u00e9p \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u1edd kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9. S\u1ee3 r\u1eb1ng An Th\u1ea1ch ch\u1ea7u Vua kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nh\u01b0ng xem l\u1eddi Vua n\u00f3i <i>&#8220;T\u1eeb khi khanh \u0111i, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n g\u00e2y r\u1ed1i&#8221;<\/i> v\u00e0 An Th\u1ea1ch n\u00f3i kh\u00f4ng d\u00e1m, c\u1ed1 t\u1eeb, th\u00ec gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00fac m\u1edbi g\u1eb7p n\u00f3i v\u1eady. <i>&#8220;Ch\u1ec9 nh\u1edd c\u00f3 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng&#8221;<\/i>, s\u1ee3 l\u00e0 l\u1eddi An Th\u1ea1ch gi\u1ea3 th\u00e1c, c\u1ea7n kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9. L\u00fd Tr\u1ef1c Cung, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ecbch ti\u1ec7n l\u00e0m Ho\u00e0i \u0110\u00f4ng v\u1eadn s\u1ee9.)<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u \u0111\u1eb7t hai ch\u1ec9 huy Long V\u1ec7 \u0111\u00e1i gi\u00e1p th\u1eb7ng vi\u00ean, huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u \u0111\u1eb7t m\u1ed9t ch\u1ec9 huy V\u00e2n K\u1ecb \u0111\u00e1i gi\u00e1p th\u1eb7ng vi\u00ean, m\u1ed7i n\u01a1i l\u1ea5y 400 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u1ea5p ng\u1ef1a, V\u00e2n K\u1ecb xin c\u1ea5p ng\u1ef1a theo nh\u01b0 V\u0169 K\u1ecb. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng binh s\u0129 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u c\u1ee7a Long V\u1ec7 v\u00e0 V\u00e2n K\u1ecb.<\/p>\n<p>[52] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nghi\u00eau tr\u00ecnh b\u00e0y: &#8216;K\u00ednh xem \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf, khoa thi V\u0169 c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf c\u00f9ng v\u1edbi khoa tr\u01b0\u1eddng. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, sau khi x\u01b0\u1edbng danh ti\u1ebfn s\u0129 kho\u1ea3ng b\u1ed1n, n\u0103m th\u00e1ng, m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u sai quan Binh b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi kh\u00f3a v\u00e0 ph\u00e1t gi\u1ea3i. Do \u0111\u00f3 khi\u1ebfn ti\u1ebfn s\u0129 n\u1ed9p v\u0103n t\u1ef1 \u1edf hai n\u01a1i, sau khi th\u1ea5t gi\u1ea3i m\u1edbi v\u1ed9i xem binh ph\u00e1p, t\u1ea1m th\u1eddi t\u1eadp luy\u1ec7n cung binh, ch\u1ec9 c\u1ed1t mong \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y thi, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea5u v\u0103n t\u1ef1, d\u00f9ng l\u1eddi l\u1ebd h\u01b0 v\u0103n, cung m\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 tinh th\u00f4ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m l\u1ee1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00fac c\u1ea5p b\u00e1ch, m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p. Xin cho t\u01b0\u01a1ng lai khoa thi V\u0169 c\u1eed c\u00f9ng l\u00fac sai quan t\u1ed5 ch\u1ee9c thi kh\u00f3a v\u1edbi khoa thi ti\u1ebfn s\u0129.&#8217; Xin theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.&#8221;<\/i> Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay khoa thi V\u0169 c\u1eed c\u00f9ng l\u00fac sai quan t\u1ed5 ch\u1ee9c thi kh\u00f3a v\u1edbi khoa thi ti\u1ebfn s\u0129.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 3 c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, cu\u1ed1i th\u00e1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tri\u1ec7u h\u1ed3i s\u1ee9 th\u1ea7n sang Li\u00eau l\u00e0 Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd B\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p. Th\u1ea9m Qu\u00e1t \u1edf Vi\u1ec7n Xu M\u1eadt xem x\u00e9t c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 t\u1eeb n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Khi\u1ebft \u0110an b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00e2n chia bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y c\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh l\u00e0m ranh gi\u1edbi, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay tranh ch\u1ea5p l\u1ea1i l\u00e0 n\u00fai Ho\u00e0ng Ng\u00f4i, c\u00e1ch xa h\u01a1n 30 d\u1eb7m, b\u00e8n d\u00e2ng bi\u1ec3u b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u ngh\u1ec9, Vua m\u1edf c\u1eeda Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng C\u00e1c, tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, v\u1eeba m\u1eebng v\u1eeba lo, n\u00f3i v\u1edbi Qu\u00e1t r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hai ph\u1ee7 kh\u00f4ng x\u00e9t r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, su\u00fdt n\u1eefa l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Vua t\u1ef1 tay v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3, sai n\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Hi\u1ebfn mang \u0111\u1ebfn Trung Th\u01b0, Xu M\u1eadt Vi\u1ec7n, tr\u00e1ch m\u1eafng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, b\u1ea3o \u0111em b\u1ea3n \u0111\u1ed3 cho s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbch xem, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ecbch ph\u1ea3i ch\u1ecbu thua. Vua sai trung qu\u00fd nh\u00e2n ban cho Qu\u00e1t 1000 l\u1ea1ng b\u1ea1c, n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 khanh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0o ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3, M\u1eadu Ng\u1ecd<a class=\"footnote\" title=\"\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0o ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3, M\u1eadu Ng\u1ecd, ch\u1eef '\u01b0' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'th\u1eed', theo v\u0103n ngh\u0129a v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1887-12\" href=\"#footnote-1887-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, nay d\u1eddi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 29, T\u00e2n D\u1eadu, cu\u1ed1i th\u00e1ng, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Qu\u00e1t, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. L\u1ea1i theo \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8, Vua gi\u1eadn L\u01b0u Th\u1ea7m b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, t\u00f4i b\u00e8n gi\u1ea3i th\u00edch cho Vua r\u00f5 Th\u1ea7m kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, m\u00e0 L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng m\u1edbi c\u00f3 t\u1ed9i. Kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Trung kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng th\u1ebf n\u00e0o, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. X\u00e9t ng\u00e0y 26, M\u1eadu Ng\u1ecd, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y ngh\u1ec9, n\u00ean kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u ngh\u1ec9, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Ng\u00e0y 28, Canh Th\u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y ngh\u1ec9, n\u00ean ch\u1eafc l\u00e0 ng\u00e0y 29, T\u00e2n D\u1eadu, cu\u1ed1i th\u00e1ng, nay d\u1eddi \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng. C\u00f3 l\u1ebd Qu\u00e1t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 d\u00e2ng t\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 26, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 29 m\u1edbi v\u00e0o \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e0n T\u00f4ng V\u0169 trong \u300aH\u00e0n Ch\u1ea9n di s\u1ef1\u300b ch\u00e9p: Th\u1ea9m Qu\u00e1t b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, t\u00f4i ra ngo\u00e0i th\u00e0nh ti\u1ec5n bi\u1ec7t, Qu\u00e1t n\u00f3i: <i>&#8220;Quan h\u1ec7 Vua t\u00f4i kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc c\u00f2n h\u1ee9a s\u1ebd tr\u1ecdng d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> T\u00f4ng V\u0169 v\u1ec1 k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi Ch\u1ea9n, Ch\u1ea9n n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m g\u00ec c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3? Ba ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Vua c\u00f2n n\u00f3i Th\u1ea9m Qu\u00e1t l\u00e0m sai ba vi\u1ec7c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> \u0110\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1ecbch ph\u00e1p, bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 ph\u00e9p d\u1ecbch. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. Qu\u00e1t \u0111i s\u1ee9 v\u1ec1, ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 6, Nh\u00e2m T\u00fd. Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0o n\u01b0\u1edbc t\u1ea5u xin v\u00e0 bi\u1ec7t l\u1ee5c v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, nay ph\u1ee5 ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y. )<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 2, t\u1ea5u xin tuy\u00ean d\u1ee5 c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i vi\u1ec7c ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe \u0111\u00eam qua Ti\u00eau Hi \u1edf d\u1ecbch tr\u1ea1m, c\u00f9ng c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 b\u00e0n v\u1ec1 t\u1edd tr\u1eafng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c n\u01a1i V\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0110\u1ecba, Ngh\u0129a Nhi Ph\u1ed1, Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n, C\u1ed5 Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, Ng\u00f5a Di\u00eau \u1ed4 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f2n ch\u1ed7 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh ch\u01b0a xong. Th\u1ea7n c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn, tuy kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p nh\u01b0 sau:<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ti\u00eau Hi \u0111\u00e3 nh\u1eadn ph\u00eda b\u1eafc Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec r\u00f5 l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u1ea5y n\u00fai Tuy\u1ebft, n\u00fai Ho\u00e0ng Ng\u00f4i, n\u00fai Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u l\u00e0m ranh gi\u1edbi. T\u1eeb ph\u00eda nam Ho\u00e0ng Ng\u00f4i, bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, xin b\u1ea3o c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 hi\u1ec3u r\u00f5, kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c chi\u1ebfu v\u1ecdng.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Ti\u00eau Hi ki\u00ean quy\u1ebft l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1ea3o c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 v\u00e0 quan \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi theo c\u00e1c \u0111i\u1ec1u sau m\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch, l\u00e0m r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, th\u00ec tr\u1eeb m\u1ed9t ch\u1ed7 Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, c\u00f2n l\u1ea1i d\u00f9 l\u1ea5y ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng kh\u00f4ng sao.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay k\u00ea r\u00f5 t\u1eebng \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ecba ph\u1eadn nh\u01b0 sau:<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; V\u01b0\u01a1ng C\u00e1t \u0110\u1ecba v\u00e0 Ng\u00f5a Di\u00eau \u1ed4 hi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u cho ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, \u0111\u00e3 l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec tranh ch\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; Tr\u1ea1i Nh\u1ea1n M\u00f4n, t\u1ee9c l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00e3 d\u1eddi lui Ngh\u0129a Di Ph\u1ed1<a class=\"footnote\" title=\"Ngh\u0129a Di Ph\u1ed1 c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Ngh\u0129a Nhi Ph\u1ed1', s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 262, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 ch\u00fa l\u00e0 'Ngh\u0129a Nhi M\u00e3 Ph\u1ed1'.\" id=\"return-footnote-1887-13\" href=\"#footnote-1887-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a> v\u00e0 ba ph\u1ed1 nh\u1ecf, \u0111\u00e3 l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec tranh ch\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8211; \u0110\u1ecba ph\u1eadn tr\u1ea1i T\u00e2y K\u00ednh t\u1eeb th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn th\u1ee9 n\u0103m, Vi\u1ec5n Th\u00e1m, B\u1ea1ch Th\u1ea3o Ph\u1ed1 m\u1ed9t d\u1ea3i, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng Li\u00ean Th\u00e0nh l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh l\u00e0 \u0111\u1ecba ph\u1eadn g\u1ea7n trong, nay \u0111\u00e3 c\u1eaft t\u1eeb B\u1ea1ch Th\u1ea3o, Vi\u1ec5n Th\u00e1m tr\u1edf l\u00ean chi\u1ebfu theo C\u1ed5 Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00e3 d\u00f9ng ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh. E r\u1eb1ng c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd n\u00e0y, c\u00f2n cho r\u1eb1ng n\u00fai Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u, n\u00fai Tuy\u1ebft l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, tr\u00e1nh n\u00e9 nhi\u1ec1u, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc nghi ng\u1edd.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u0103n c\u1ee9 ba l\u1ea7n th\u01b0 t\u1eeb qu\u1ed1c t\u00edn, \u00fd ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc v\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u00f3, xin b\u1ea3o c\u00e1c quan ti\u1ebfp s\u1ee9 v\u00e0 quan \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecbnh r\u00f5 B\u1ea1ch Th\u1ea3o Ph\u1ed1 m\u1ed9t d\u1ea3i l\u00e0 ph\u00e2n th\u1ee7y l\u0129nh, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng kh\u00f4ng sao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 3, t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p v\u1ec1 \u0111\u1ecba danh tranh ch\u1ea5p bi\u00ean gi\u1edbi nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p><i>&#8220;M\u1ed9t, khu v\u1ef1c Ch\u00e2u U\u1ea5t, tri\u1ec1u ta v\u1ed1n l\u1ea5y \u0111\u00e0i T\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh c\u1ed5 l\u00e0m gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y l\u00e0m gi\u1edbi, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng h\u01a1n 7 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng t\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>Hai, khu v\u1ef1c Ch\u00e2u S\u00f3c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 l\u1ea5y ch\u00e2n n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n l\u00e0m gi\u1edbi, nay ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y c\u1ee7a Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n l\u00e0m gi\u1edbi, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng 30 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>Ba, khu v\u1ef1c Ch\u00e2u V\u0169, tri\u1ec1u ta l\u1ea5y tr\u1ea1m Phong H\u1ecfa l\u00e0m gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y c\u1ee7a Ngo\u00e3 Di\u00eau \u1ed4 l\u00e0m gi\u1edbi, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng h\u01a1n 10 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ed1n, khu v\u1ef1c Ch\u00e2u \u1ee8ng, tri\u1ec1u ta l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng Li\u00ean Th\u00e0nh l\u00e0m gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y trong Th\u1ee7y C\u1ed1c l\u00e0m gi\u1edbi, nh\u01b0ng n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean, v\u1ed1n kh\u00f4ng ch\u1ec9 r\u00f5 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3, sau n\u00e0y do L\u01b0u Th\u1ea7m v\u00e0 c\u00e1c quan nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u1ea5t v\u1ea5n, y\u00eau c\u1ea7u ch\u1ec9 r\u00f5 t\u00ean n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y, sau \u0111\u00f3 L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh<a class=\"footnote\" title=\"L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c ngh\u1ecb b\u00e0n \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng, s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady.\" id=\"return-footnote-1887-14\" href=\"#footnote-1887-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a> \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p r\u1eb1ng l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y t\u1eeb Tuy\u1ebft S\u01a1n nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n v\u00e0 Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u S\u01a1n l\u00e0m gi\u1edbi, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng 17-18 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"Khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng 17-18 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc d\u00e0i kho\u1ea3ng 17-18 d\u1eb7m', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c, s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1887-15\" href=\"#footnote-1887-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1edd thi\u1ebfp ho\u00e0ng ghi: <i>&#8220;N\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2, do ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc x\u00e2m ph\u1ea1m khu v\u1ef1c \u0111\u1ec3 ch\u1eb7t g\u1ed7 d\u1ef1ng tr\u1ea1m, Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 sang gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, y\u00eau c\u1ea7u nghi\u00eam c\u1ea5m, nh\u01b0ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a qu\u00e2n Thu\u1eadn Ngh\u0129a n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;X\u00e9t l\u1ea1i s\u00e1ch \u0111\u1ed3, v\u1ed1n ghi r\u1eb1ng ph\u00eda t\u00e2y t\u1eeb n\u00fai Tuy\u1ebft S\u01a1n, d\u00e3y n\u00fai ph\u00eda nam \u0111\u1ebfn Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n, ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u S\u01a1n, l\u1ea5y n\u00fai Ph\u00e2n Th\u1ee7y l\u00e0m gi\u1edbi.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i trong v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a qu\u00e2n Thu\u1eadn Ngh\u0129a n\u0103m Tr\u1ecb B\u00ecnh th\u1ee9 2, c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;Ch\u00e2u Qu\u00fd t\u1ea1i khu v\u1ef1c X\u00edch N\u00ea Tuy\u1ec1n, \u0110o\u1ea1n Gia B\u1ea3o chi\u00eau d\u1ee5 d\u00e2n, xin cho h\u1ecd \u1edf l\u1ea1i canh t\u00e1c, Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh t\u1eeb c\u1eeda T\u00e2y H\u00ecnh qua ch\u00e2n n\u00fai ph\u00eda b\u1eafc Ho\u00e0ng Ng\u00f4i \u0110\u1ea1i S\u01a1n, qua X\u00edch N\u00ea Tuy\u1ec1n, \u0110o\u1ea1n Gia B\u1ea3o, \u0111\u1ec1u l\u00e0 khu v\u1ef1c g\u1ea7n v\u1edbi \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ta, xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u1ee1 b\u1ecf. C\u00e1c th\u00f4n b\u1ea3o tr\u00ean thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ta, t\u1ee9c l\u00e0 t\u1eeb c\u1eeda T\u00e2y H\u00ecnh, c\u1eeda Nh\u1ea1n M\u00f4n trong Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh ph\u00eda b\u1eafc, l\u00e2u nay \u0111\u00e3 an \u0111\u1ecbnh tr\u1ea1m.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, m\u1ecdi l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 v\u0103n th\u01b0 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, xin \u0111\u1eebng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn \u00fd ngh\u0129a nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda L\u00f4 Nha, Tuy\u1ebft S\u01a1n, Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u S\u01a1n, e r\u1eb1ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn tranh c\u00e3i. L\u1ea1i n\u1eefa, khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p, ch\u1ec9 l\u00e0 nghe theo l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi, ch\u01b0a c\u00f3 v\u0103n b\u1ea3n ch\u1ee9ng minh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Gia Lu\u1eadt Vinh mang \u0111\u1ebfn v\u0103n th\u01b0, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh c\u1ed5 l\u00e0m gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd ra t\u1eeb quy\u1ec3n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Ti\u00eau Hi mang \u0111\u1ebfn v\u0103n th\u01b0, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh c\u1ed5 l\u00e0m gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd ra t\u1eeb quy\u1ec3n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh n\u00f3i v\u1ec1 v\u0103n th\u01b0 nh\u00ecn t\u1eeb Tuy\u1ebft S\u01a1n v\u1ec1 Ng\u01b0u \u0110\u1ea7u S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd ra t\u1eeb quy\u1ec3n th\u1ee9 n\u0103m v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba gi\u1edbi t\u1ea1i l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng. Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan s\u00e1ng nay t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n T\u01b0 Ch\u00ednh tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t t\u1edd b\u1ea1ch tr\u00e1p, c\u00f9ng c\u00e1c vi\u1ec7c ti\u1ebfp theo \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd v\u00e0 d\u00e1n k\u00e8m, k\u00ednh c\u1ea9n d\u00e2ng l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 3, l\u1ea1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y do ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ecba gi\u1edbi, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 v\u0103n th\u01b0, c\u0103n c\u1ee9 l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 b\u00e1c b\u1ecf, quy\u1ebft kh\u00f4ng nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9. Nay m\u1edbi nghe Th\u00e1nh t\u1eeb v\u00ec d\u00e2n m\u00e0 mu\u1ed1n h\u00f2a h\u1ea3o, \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9. N\u1ebfu trong ch\u1ec9 d\u1ee5 v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean l\u1eddi l\u1ebd b\u00e1c b\u1ecf, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, e r\u1eb1ng Hi s\u1ebd kh\u00f3 ch\u1ea5p nh\u1eadn, s\u1eeda l\u1ea1i th\u00ec c\u00e0ng t\u1ed5n h\u1ea1i th\u1ec3 di\u1ec7n, kh\u00f4ng s\u1eeda th\u00ec e r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn, h\u01a1n n\u1eefa Khi\u1ebft \u0110an \u0111ang suy y\u1ebfu, n\u00ean coi th\u01b0\u1eddng h\u1ecd, h\u1ecd t\u1ef1 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu chi\u1ebfu ch\u1ec9 vi\u1ebft l\u1eddi l\u1ebd b\u00ecnh d\u1ecb, tr\u00e1nh s\u1eeda \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, th\u00ec th\u1ec3 di\u1ec7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(V\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Ch\u00e2u Tr\u00e1c g\u1eedi Ch\u00e2u H\u00f9ng b\u00e0n v\u1ec1 t\u00ean s\u1ee9 qu\u00e1n, nay ch\u00fa th\u00eam v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn B\u00ednh Th\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 4 B\u00ednh D\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 6 Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u1ec1u n\u00ean tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1887-1\"> \u00dd ngh\u0129a h\u00f2a b\u00ecnh, ch\u1eef 'th\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1edbi', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 2-23, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16, th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ecba gi\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1887-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-2\"> C\u1ed5 tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ea1ch tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 265, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331, truy\u1ec7n Th\u1ea9m Qu\u00e1t, \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 9, k\u1ef7 \u0110\u1ea1o T\u00f4ng, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 71 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1887-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-3\">Ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e0nh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 2\/24 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1887-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-4\">Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea th\u00fac thi h\u00e0nh 'th\u00fac' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u1ee7', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1887-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-5\">Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn 'Nh\u00e2m T\u00fd' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u00e2m Th\u00ecn', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 263, n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1887-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-6\">Ch\u1eef 'H\u1ea1n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aThi\u1ec7u Th\u1ecb V\u0103n Ki\u1ebfn Ti\u1ec1n L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1887-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-7\">Ch\u1eef 'n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e0n \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1887-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-8\">Ch\u1eef 'ban \u0111\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo \u300aThi\u1ec7u Th\u1ecb V\u0103n Ki\u1ebfn Ti\u1ec1n L\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 4 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1887-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-9\">Ch\u1eef 'kh\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1887-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-10\">Ch\u1eef 'Th\u1ea9m' trong 'Th\u1ea9m Qu\u00e1t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u1ea7m', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1887-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-11\"> 'Ngh\u0129a' nguy\u00ean l\u00e0 'Ng\u00e3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16, Th\u1ea7n T\u00f4ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ecba gi\u1edbi s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1887-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-12\">\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0o ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3, M\u1eadu Ng\u1ecd, ch\u1eef '\u01b0' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'th\u1eed', theo v\u0103n ngh\u0129a v\u00e0 v\u0103n l\u1ec7 m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1887-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-13\">Ngh\u0129a Di Ph\u1ed1 c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Ngh\u0129a Nhi Ph\u1ed1', s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 262, ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 ch\u00fa l\u00e0 'Ngh\u0129a Nhi M\u00e3 Ph\u1ed1'. <a href=\"#return-footnote-1887-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-14\"> L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 16 v\u1ec1 vi\u1ec7c ngh\u1ecb b\u00e0n \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an th\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng, s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-1887-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1887-15\"> Khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p d\u00e0i kho\u1ea3ng 17-18 d\u1eb7m theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc d\u00e0i kho\u1ea3ng 17-18 d\u1eb7m', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n c\u00e1c, s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1887-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":52,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1887","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1888,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1887\/revisions\/1888"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1887\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1887"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1887"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}