{"id":1907,"date":"2026-01-01T13:16:32","date_gmt":"2026-01-01T06:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1907"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-271-nam-hi-ninh-thu-8-at-mao-1075","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-271-nam-hi-ninh-thu-8-at-mao-1075\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 271: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 8 (\u1ea4T M\u00c3O, 1075)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 271: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 8 (\u1ea4T M\u00c3O, 1075)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, sai c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ea7u tuy\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[2] Phong ho\u00e0ng n\u1eef th\u1ee9 ba l\u00e0m Th\u1ee5c Th\u1ecd C\u00f4ng ch\u00faa.<\/p>\n\n<p>[3] B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed tam ty c\u00e2u vi\u1ec7n, ma kh\u00e1m ty l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nhu\u1eadn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u r\u1eb1ng An L\u1ec5 gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf qu\u00e1n c\u00e1c, th\u01b0\u1eddng vui ch\u01a1i qu\u00e1 \u0111\u1ed9. Do \u0111\u00f3, An L\u1ec5 xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1eabn cho r\u1eb1ng Hu\u1ec7 Khanh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng \u1edf Nhu\u1eadn Ch\u00e2u trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang, n\u00ean mu\u1ed1n An L\u1ec5 t\u00ecm ra l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[4] Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Ngh\u0129a V\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i n\u0103m vi\u00ean quan T\u01b0 n\u00f4ng \u0111\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, th\u1ea7n c\u0169ng n\u1eb1m trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. Sau khi \u0111i\u1ec1u tra, th\u1ea5y r\u1eb1ng l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e2u b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, m\u1ea5t m\u00f9a. N\u0103m nay tuy thu ho\u1ea1ch \u00edt \u1ecfi, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp cho nh\u1eefng n\u0103m kh\u1ed5 c\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Th\u1ebf m\u00e0 Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng ty v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ea1i \u0111ua nhau xu\u1ea5t ti\u1ec1n mua l\u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng v\u1ecdt, d\u00e2n ngh\u00e8o c\u00e0ng th\u00eam kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n. Xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c quan T\u01b0 n\u00f4ng, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a m\u1edbi t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c thu mua. L\u1ea1i th\u00eam hai ch\u00e2u Ho\u00e0i, \u0110\u1ea1i m\u00f9a thu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu ho\u1ea1ch, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau oan, trong khi c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb \u0111\u00f2i g\u1ea5p, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang th\u01b0\u1eddng b\u1ecf tr\u1ed1n. Xin t\u1ea1m ho\u00e3n t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3, ri\u00eang ch\u00e2u Ho\u00e0i th\u00ec gia h\u1ea1n th\u00eam th\u1eddi gian tr\u1ea3 n\u1ee3 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ngh\u0129a V\u1ea5n, ri\u00eang ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00e2u Ho\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m sau, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00e1c b\u1ecb thi\u00ean tai c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng theo c\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ngh\u0129a V\u1ea5n l\u00e0 con th\u1ee9 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi.<\/p>\n\n<p>[5] Chi\u1ebfu cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 d\u00f9ng ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a hai l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc ho\u1eb7c m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch khoan th\u1eb7ng 20 v\u1ea1n quan \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho Th\u1ee7y l\u1ee3i ty H\u00e0 B\u1eafc lo li\u1ec7u; ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch khoan th\u1eb7ng trong kho\u1ea3n c\u1ecf \u0111\u1eadu c\u1ee7a ch\u00e2u Thi\u1ec1n, v\u1eabn d\u00f9ng ti\u1ec1n t\u1eeb c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1c \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i. Ban \u0111\u1ea7u, chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch ty m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n t\u1eeb n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, nh\u01b0ng n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 t\u00e2u r\u1eb1ng hi\u1ec7n thi\u1ebfu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3, xin cho Th\u1ee7y l\u1ee3i ty d\u00f9ng s\u1ed1 b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a m\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch ty ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 \u0111\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n t\u1ea1m lo li\u1ec7u, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[6] H\u00e0n l\u00e2m y quan T\u1ea7n \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng ch\u1eefa b\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Kinh Nam. L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh v\u1eeba b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Vua vi\u1ebft th\u01b0 h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i khanh \u0111\u1ecbnh t\u00e2u xin tri\u1ec7u T\u0103ng B\u1ed1 v\u1ec1 kinh, giao l\u1ea1i vi\u1ec7c cho y, ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00f3 th\u1eadt kh\u00f4ng, khanh h\u00e3y k\u00edn \u0111\u00e1o t\u00e2u r\u00f5.\"<\/i> Nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng tri\u1ec7u T\u0103ng B\u1ed1. T\u0103ng B\u1ed1 ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u1ebfn Kinh Nam th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, l\u1ea5y Quang l\u1ed9c khanh, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u0129nh l\u00e0m Tri Kinh Nam.<\/p>\n<p><i>(Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 151 trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u th\u1ebf n\u00e0o. T\u0103ng B\u1ed1 r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do l\u1eddi con T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 C\u1ed1i n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf m\u1ecdn c\u1ee7a y m\u00e0 qu\u00ean t\u1ed9i \u00e1c l\u1edbn lao c\u1ee7a y\"<\/i>, ho\u1eb7c ch\u00ednh v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, vi\u1ec7c d\u1eddi T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m ch\u00e2u l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y 23 th\u00e1ng n\u00e0y, nay ghi chung l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eb1ng C\u1ed1i, v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m Thi\u1ec7u H\u01b0ng b\u1ecb Ng\u00f4n quan H\u00e0n Ho\u00e0ng \u0111\u00e0n h\u1eb7c, v\u00ec cha m\u00ecnh m\u00e0 vi\u1ebft b\u00e0i \u300aTh\u00edch vu\u300b r\u1eb1ng: <i>\"Ti\u00ean ph\u1ee5 v\u00ec kh\u00f4ng theo V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t t\u00e0n nh\u1eabn n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c m\u1ea5t ba ch\u1ee9c v\u1ee5, ch\u1ec9 c\u00f2n gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u. L\u00fac \u1ea5y, L\u1ea1i b\u1ed9 thi h\u00e0nh nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00e9p ki\u1ec3m c\u1eed, quan t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda n\u0103m th\u00ec ki\u1ec3m c\u1eed, tr\u1ea3i qua t\u00e1m l\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n. Cu\u1ed1i n\u0103m Hi Ninh, Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u1ea1i d\u00f9ng ti\u00ean ph\u1ee5 l\u00e0m B\u1eafc m\u00f4n h\u1ecdc s\u0129, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng: 'B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf m\u1ecdn c\u1ee7a y m\u00e0 qu\u00ean t\u1ed9i \u00e1c l\u1edbn lao c\u1ee7a y.' \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, s\u1ef1 c\u0103m gh\u00e9t c\u1ee7a h\u1ecd s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u1eady. H\u00e0n Ho\u00e0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00e0y ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0 Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c tri\u1ec7u T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 th\u1eadt kh\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1eady. C\u1ed1i ch\u00e9p c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nh\u01b0ng C\u1ed1i ghi ch\u00e9p v\u1ec1 qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u1ee7a cha m\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. Th\u01b0 tay c\u1ee7a Th\u1ea7n T\u00f4ng h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u1eafc l\u00e0 sau khi L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i cu\u1ed1i n\u0103m Hi Ninh, nh\u01b0ng l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0m Tri Kinh Nam. V\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng c\u1ee5 th\u1ec3, t\u1ea1m ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 T\u0103ng B\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3n quan, Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Kinh Nam. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, Tri Kinh Nam, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Tri Qu\u1ea3ng ch\u00e2u. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u0103ng B\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Tam ty s\u1ee9, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3n quan, Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, B\u1ea3n quan t\u1ee9c l\u00e0 Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n. Con T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 C\u1ed1i vi\u1ebft \u300aTh\u00edch vu\u300b, l\u1ea1i cho r\u1eb1ng B\u1ea3n quan l\u00e0 H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, l\u00e0 sai v\u1eady. T\u0103ng B\u1ed1 t\u1eeb H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n th\u0103ng l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u00e3 th\u1ea5y ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0 Tam ty s\u1ee9 ch\u1ec9 l\u00e0 hai ch\u1ee9c v\u1ee5, kh\u00f4ng r\u00f5 C\u1ed1i sao l\u1ea1i cho l\u00e0 ba ch\u1ee9c. C\u1ed1i l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ea3i qua t\u00e1m l\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n.\"<\/i> X\u00e9t T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea5y ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, v\u1ed1n kh\u00f4ng ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0o, \u0111\u1ebfn khi t\u1eeb \u0110\u00e0m ch\u00e2u d\u1eddi sang Qu\u1ea3ng ch\u00e2u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ch\u1ee9 ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n. C\u1ed1i n\u00f3i: <i>\"Quan t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda n\u0103m th\u00ec ki\u1ec3m c\u1eed, tr\u1ea3i qua t\u00e1m l\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t T\u0103ng B\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129[footnote]Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10 b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, 'th\u1ee9 10' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ee9 12', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aUy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp san t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 3, \u300aT\u0103ng V\u0103n T\u00fac c\u00f4ng b\u1ed1 truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i k\u00e9o d\u00e0i hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, n\u1ebfu n\u1eeda n\u0103m ki\u1ec3m c\u1eed m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 trong hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i tr\u1ea3i qua t\u00e1m l\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1eed, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do C\u1ed1i ghi ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 ch\u00e9p: <i>\"Ch\u1ec9 c\u00f3 T\u0103ng B\u1ed1, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u01b0a t\u1eebng g\u1ecdi v\u00e0o cung. Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 8, Trung th\u01b0 h\u1ecdp nghe vi\u1ec7c, n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ea5y t\u1ed9i l\u1edbn c\u1ee7a y. Th\u1ea7n t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea r\u1eb1ng: 'T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u0103ng B\u1ed1 ch\u01b0a?'\"<\/i> \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o, vi\u1ec7c Vua h\u1ecfi trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec7u T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 th\u1eadt hay kh\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1, \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng, ki\u00eam Hi H\u00e0 l\u1ed9 Th\u1ecb d\u1ecbch ty \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed M\u00e3i m\u00e3 L\u00fd K\u1ef7 qu\u1ea3n c\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 Th\u00e1i B\u00ecnh cung. K\u1ef7 v\u00ec b\u1ec7nh t\u1ef1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[9] \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc Th\u1ed1 tr\u00ed M\u1ee5c \u0111\u1ecba s\u1edf t\u00e2u: <i>\"X\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, ph\u00e1p lu\u1eadt cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, m\u1ed7i m\u1eabu th\u01b0\u1edfng t\u1eeb m\u1ed9t ng\u00e0n \u0111\u1ebfn ba tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n. Sau \u0111\u00f3 Th\u00e1i X\u00e1c t\u1eebng xin l\u1eadp h\u1ea1n hai th\u00e1ng, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi x\u00e2m chi\u1ebfm t\u1ef1 th\u00fa, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p; \u0111\u00e3 th\u00fa nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 th\u00ec v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c canh t\u00e1c. \u0110\u1ebfn nay v\u1eabn kh\u00f4ng ai ch\u1ecbu th\u00fa. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ch\u01b0a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n h\u01a1n n\u0103m ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m m\u1eabu. Xin t\u1eeb nay ai t\u1ef1 th\u00fa, theo lu\u1eadt x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u00ea \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, r\u1ed3i m\u1edbi k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(\u300aBinh ch\u00ed\u300b c\u0169ng ghi ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.)<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00e1n quan, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n L\u1eef Th\u0103ng Khanh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac, gi\u00e1m V\u00f4 Vi qu\u00e2n T\u1eedu thu\u1ebf. Th\u0103ng Khanh t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng Ti\u1ebfn s\u0129 L\u00fd T\u1ecbch kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, Trung th\u01b0 l\u1ea5y b\u00e0i thi c\u1ee7a T\u1ecbch xem, th\u1ea5y \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u Th\u0103ng Khanh gi\u1ea3i th\u00edch, Th\u0103ng Khanh n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eadu v\u00e0 l\u00faa m\u1ea1ch.\"<\/i> Ph\u00e1p t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p kh\u00f4ng trung th\u1ef1c, t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Th\u0103ng Khanh t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng Luy\u1ec7n Hanh Ph\u1ee7 c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh x\u1ea5u xa \u0111\u01b0\u1ee3c V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng y\u00eau m\u1ebfn, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tin, th\u1ea7n c\u00f3 m\u1eb9 gi\u00e0, d\u00e1m l\u1ea5y \u0111\u00f3 th\u1ec1.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u: <i>\"V\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c ch\u00ea bai anh trai, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh cho l\u00e0 b\u1ea5t hi\u1ebfu, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 qu\u00ea. Nay Th\u0103ng Khanh \u0111\u1ed1i di\u1ec7n B\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 d\u00e1m th\u1ec1 \u0111\u1ed9c m\u1eb9 m\u00ecnh, so v\u1edbi An Qu\u1ed1c ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n sao!\"<\/i> Do \u0111\u00f3 b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Th\u0103ng Khanh th\u1ec1 \u0111\u1ed9c m\u1eb9, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c L\u00fd T\u1ecbch. C\u00f3 l\u1ebd l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c L\u00fd T\u1ecbch l\u00e0m c\u1edb, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 v\u00ec chuy\u1ec7n n\u00e0y. Th\u0103ng Khanh, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Giang T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9, hai ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a Th\u00e1i Th\u1eeba Hi c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 c\u1eed nh\u00e2n t\u1eadp trung \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u0111\u1ec1u do Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m gi\u00e1m s\u00e1t, ai vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf Ti\u1ebfn s\u0129, theo h\u1ecdc quy m\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t, ho\u1eb7c t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thi c\u1eed, ho\u1eb7c \u0111u\u1ed5i kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng thi, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m n\u1eb7ng giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u1eed l\u00fd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[12] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Hi H\u00e0 l\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c ty Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 t\u00e2u: <i>\"L\u1ed9 m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c, ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1eeb thu\u1ebf m\u00e1, m\u00e0 kho t\u00e0ng c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a, giao tr\u00e0 T\u1ee9 Xuy\u00ean cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua c\u1ecf kh\u00f4.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Hai ch\u00e2u Hi, H\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea1i ngo\u00e0i bi\u00ean, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o thi\u1ebfu th\u1ed1n \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111\u1ed9, n\u1ebfu x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1, s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng nh\u1ecf \u0111\u1ebfn k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean ph\u00f2ng. Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n b\u1ea1c bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u1ea1m th\u1eddi.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u1ee7i, rau chi tr\u1ea3 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n H\u00f9ng B\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. H\u00f9ng B\u1ea3n v\u1eeba d\u1eb9p xong gi\u1eb7c L\u00e3o \u1edf Nam Xuy\u00ean, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n cho gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>\"V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a H\u00f9ng B\u1ea3n, Tr\u1eabm t\u1ef1 bi\u1ebft, n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ebf c\u00e1o.\"<\/i> Sai trung s\u1ee9 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, ban tr\u00e0 thu\u1ed1c, r\u1ed3i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o l\u1ec7nh cho Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n l\u00e0m Tri c\u1ed1ng c\u1eed, Tri ch\u1ebf c\u00e1o \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri c\u1ed1ng c\u1eed. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p nh\u1ea7m v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[14] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed ki\u00eam Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, Qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m L\u00fd \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Tri Minh ch\u00e2u. L\u00fd \u0110\u1ecbnh l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, l\u1ea7n n\u00e0y l\u1ea1i b\u1ed5 ra ngo\u00e0i, l\u00e0 do li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c T\u1eeb Hi b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[15] Quang l\u1ed9c khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n, \u0110\u1ec1 c\u1eed Ng\u1ecdc Long qu\u00e1n Phan T\u00fac xin ngh\u1ec9 h\u01b0u. T\u00fac n\u0103m nay 71 tu\u1ed5i, b\u1ecb S\u00e1t ph\u1ecfng B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh h\u1eb7c t\u1ea5u, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Ng\u1ecdc Long qu\u00e1n, nh\u01b0ng T\u00fac v\u1eabn t\u1ef1 bi\u1ec7n b\u1ea1ch kh\u00f4ng ng\u1eebng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[16] Chi\u1ebfu cho Kinh T\u00e2y \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Th\u0103ng giao cho Th\u1ea9m quan \u0111\u00f4ng vi\u1ec7n x\u00e9t x\u1eed. Do li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng Tri \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u T\u00f4 Quy\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/p>\n\n<p>[17] Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f3 t\u1ed9i c\u1eed quan t\u01b0 t\u00e0, t\u1ea5u c\u00f4ng gian d\u1ed1i, L\u1eef Th\u0103ng Khanh c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n d\u1ed1i tr\u00e1, l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian \u00e1c, khi\u1ebfn L\u00fd \u0110\u1ecbnh, T\u1eeb Hi, Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, bao che l\u1eabn nhau, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p kh\u00f4ng trung th\u1ef1c. Xin b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan t\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin x\u00e9t l\u1ea1i nh\u1eefng vi\u1ec7c L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m khi c\u00f2n n\u1eafm quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y.\"<\/i> <i>(B\u1ea3n Chu b\u1ecb g\u1ea1ch b\u1ecf, c\u00f3 d\u00e1n t\u1edd ghi ch\u00fa r\u1eb1ng \u0111\u00e3 tr\u00ecnh l\u00ean, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[18] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u00e1c Ch\u1ea5t[footnote]'\u0110i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 84 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 349 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 Qu\u1ea3ng D\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1eadu Nguy\u00ean, L\u00fd T\u00fa d\u1eabn qu\u00e2n t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi kh\u1ecfi gi\u00e1o tr\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu t\u1eadp luy\u1ec7n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed tr\u1ea3m Nguy\u00ean, T\u00fa, ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t c\u1ea5p, \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 c\u1ea5m qu\u00e2n c\u1ea5p th\u1ea5p \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong.<\/p>\n\n<p>[19] Chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>\"Tam ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m Tr\u1ea7n C\u00e1t, gi\u00e1ng l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh. C\u00e1c quan l\u1ea1i Tam ty kh\u00f4ng tr\u00ecnh l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 nghe ch\u1ec9, nay l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t t\u1ed9i.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, C\u00e1t \u00e1p t\u1ea3i mu\u1ed1i b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, Ph\u00e1t v\u1eadn ty tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0 xin c\u00e1ch ch\u1ee9c C\u00e1t v\u00e0 gi\u00e1ng l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u01a1i xa. V\u0103n th\u01b0 g\u1eedi xu\u1ed1ng Tam ty nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o, t\u1ef1 \u00fd g\u1eedi th\u01b0 cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty thi h\u00e0nh theo v\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o cho Tam ban vi\u1ec7n, C\u00e1t v\u1ec1 sau t\u1ef1 bi\u1ec7n b\u1ea1ch, n\u00ean b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n\n<p>[20] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: B\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf tr\u1ea1i Tr\u1ecb B\u00ecnh l\u00e0 A Kh\u1eafc Ti\u1ebft \u0111i\u1ec1u tra b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y gi\u1edbi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ed1t ph\u00e1, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt. Chi\u1ebfu b\u1ed5 A Kh\u1eafc Ti\u1ebft l\u00e0m Ph\u00f3 Binh m\u00e3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c m\u00ecnh, l\u1ea1i ban cho 20 t\u1ea5m l\u1ee5a. Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2 n\u0103m [Tr\u1ecb B\u00ecnh] th\u1ee9 9 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh tuy\u00ean, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. Sau \u0111\u00f3, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>\"Trong t\u1edd tuy\u00ean c\u1ee7a A Kh\u1eafc Ti\u1ebft c\u00f3 ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c th\u00e1m th\u00ednh, v\u00ec b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y g\u1ea7n v\u1edbi T\u00e2y gi\u1edbi n\u00ean m\u1edbi th\u00e1m th\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt. Nay trong t\u1edd tuy\u00ean n\u00f3i r\u00f5, s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ebd tr\u1ea3 th\u00f9 h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi. Xin ban t\u1edd tuy\u00ean kh\u00e1c, v\u00e0 t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u00e1m th\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u1edd tuy\u00ean kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"B\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u0111i th\u00e1m th\u00ednh l\u00e0 v\u00ec l\u1ee3i ti\u1ec1n b\u1ea1c. N\u1ebfu th\u00e1m th\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u1eadt li\u1ec1n ban cho ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, ng\u00e0y kh\u00e1c l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c th\u1eadt, ph\u1ea3i th\u0103ng ch\u1ee9c n\u1eefa, ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc h\u01a1i cao, th\u00ec s\u1ee3 h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1ed1c s\u1ee9c. Xin t\u1eeb nay x\u00e9t vi\u1ec7c th\u1eadt n\u1eb7ng nh\u1eb9, ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng l\u1ee5a.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u. <i>(T\u1eeb ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 9 d\u1eddi v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ph\u00ea: <i>\"Ba l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p l\u00ean phi\u00ean[footnote] 'L\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u1ed5', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i ch\u1eef 'phi\u1ec1n' nghi l\u00e0 ch\u1eef 'phi\u00ean'.[\/footnote] v\u00e0 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng cho vi\u1ec7c t\u1eadp trung hu\u1ea5n luy\u1ec7n, c\u00f9ng ti\u1ec1n thu\u00ea b\u00e3i b\u1ecf cung th\u1ee7, binh l\u00ednh ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ec1n th\u00eam chi, l\u01b0\u01a1ng \u0103n, sai Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, Trung th\u01b0 \u0111\u00f4 ki\u1ec3m ch\u00ednh quan t\u00ednh to\u00e1n t\u0103ng gi\u1ea3m chi ph\u00ed th\u1ef1c t\u1ebf r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[22] Ph\u00e1n D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u Ch\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0o s\u00f4ng d\u00f9ng h\u01a1n 4 tri\u1ec7u c\u00f4ng, nghe n\u00f3i m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay s\u1ebd sai binh phu l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc. V\u00ec Ho\u00e0i Nam r\u00e9t m\u01b0\u1edbt, n\u1ebfu g\u1eb7p m\u01b0a tuy\u1ebft, \u1eaft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, xin \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang sai binh, th\u00e1ng hai huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu.\"<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u00e0o s\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u00e1c ch\u00e2u Ch\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng, S\u1edf, Th\u00f4ng, Th\u00e1i xem x\u00e9t thi h\u00e0nh, \u0111\u1ee3i m\u00f9a xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p m\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu.<\/p>\n\n<p>[23] L\u1ea1i chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ba l\u1ed9 thi\u1ebfu tuy\u1ebft, \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111i c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, l\u1ea1i l\u1ec7nh Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00ecm c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd linh thi\u00eang \u1edf n\u00fai n\u1ed5i ti\u1ebfng, giao cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i c\u1ea7u t\u1ea1nh.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ph\u00ea d\u1ee5 g\u1eedi H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan: <i>\"Ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00e2u H\u00f9ng v\u1ec1 t\u1edd \u0111i\u1ec7p t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc g\u1eedi \u0111\u1ebfn, n\u00eau r\u00f5 ch\u1ec9 th\u1ecb t\u1eeb nha tr\u01b0\u1edbng, y\u00eau c\u1ea7u tu\u00e2n theo v\u1ecb tr\u00ed c\u1eafm c\u1edd do H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 l\u1eadp, ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh ranh gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc Ma C\u1ed1c. \u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1eedi tr\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ebfn c\u00e1c khanh, h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t k\u1ef9 n\u1ed9i dung t\u1edd \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, n\u1ebfu g\u1eb7p Hi v\u00e0 D\u0129nh, h\u00e3y c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, tr\u00e1nh g\u00e2y c\u0103ng th\u1eb3ng, mong s\u1edbm k\u1ebft th\u00fac vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd ng\u1ef1 tr\u00e1t ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u00e1ng 12 trong s\u00e1ch th\u1ec7 \u01b0\u1edbc hai tri\u1ec1u. H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Ti\u00eau T\u1ed1 v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh, ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 nha tr\u01b0\u1edbng, xin t\u1ea1m v\u1ec1 kinh t\u00e2u b\u1ea9m.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n Ch\u1ea9n xem x\u00e9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 mang v\u1ec1 kinh. <i>(Ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 7 c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[25] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Giao Ch\u1ec9 d\u00f9ng th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf tr\u1ea5n H\u1ed3 D\u01b0\u01a1ng, m\u01b0u t\u00ednh chia hai \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, ch\u00e2u Kh\u00e2m v\u00e0 ch\u00e2u Li\u00eam \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u00e3m.\"<\/i> <i>(Ch\u00e2u Kh\u00e2m b\u1ecb h\u00e3m ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 11, t\u1edd t\u00e2u \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 12. Ch\u00e2u Li\u00eam c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb h\u00e3m ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 11, t\u1edd t\u00e2u \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 12)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua ph\u00ea: <i>\"Hai l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng v\u00e0 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5y n\u0103m b\u1ecb thi\u00ean tai, t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f3 kh\u0103n, may nay bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 xoay x\u1edf. Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, gi\u1ea3m b\u1edbt binh l\u00ednh \u0103n l\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i, nh\u1eefng kho\u1ea3n chi kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[27] H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n D\u1ecbch, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Anh qu\u1ed1c c\u00f4ng Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, ch\u00e1u l\u00e0 C\u1ea3nh Tr\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa H\u1ee9a Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng; phong t\u1eb7ng An H\u00f3a qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung T\u00e0o T\u00f4ng, ch\u00e1u l\u00e0 Thi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa B\u00e2n Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay.<\/p>\n\n<p>[29] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf k\u1ef3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n, l\u1ec7nh ch\u1ec9 thi t\u1ea1i bi\u1ec7t th\u00ed s\u1edf \u1edf C\u1ed1ng vi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[30] \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch ty t\u00e2u: <i>\"T\u00f4ng th\u1ea5t m\u01b0\u1ee3n v\u1eadt, xin ba ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh, qua \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty xu\u1ea5t s\u1ed5 \u0111\u1ebfn ty \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng, l\u00e3i su\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng hai th\u00e1ng, n\u1ebfu n\u1ed9p tr\u1ec5 h\u1ea1n, l\u1ea5y s\u1ed5 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ghi ch\u00fa kh\u1ea5u tr\u1eeb[footnote] l\u1ea5y s\u1ed5 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ghi ch\u00fa kh\u1ea5u tr\u1eeb 'tr\u1eeb' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00edch', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], h\u1ea1n trong n\u1eeda n\u0103m n\u1ed9p \u0111\u1ee7.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"H\u00e0ng n\u0103m mua tr\u00e0 c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, do ty n\u00e0y mua b\u00e1n, xin l\u1ea5y ba tr\u0103m v\u1ea1n c\u00e2n l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng pha t\u1ea1p c\u1ecf c\u00e2y x\u1ea5u, c\u1ed1t sao b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u00e9p: <i>\"Chi\u1ebfu cho L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a d\u00f9ng Thi\u1ebft long tr\u1ea3o, Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean d\u00f9ng Tu\u1ea5n xuy\u00ean b\u00e0 n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, t\u1eeb H\u00e0 \u00c2m xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n.\"<\/i> T\u00e2n k\u1ef7 theo \u0111\u00f3 ch\u00e9p: <i>\"Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m. Theo Th\u1ef1c l\u1ee5c th\u00e1ng ch\u00edn n\u0103m sau ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn ch\u00e9p, h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd, nay ghi v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi Hai l\u00e0 sai, n\u00ean b\u1ecf \u0111i[footnote] n\u00ean b\u1ecf \u0111i 'n\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], v\u1eabn ghi ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9 thi\u1ebfu th\u1ed1n, l\u00f2ng d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean, quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan M\u00e3 Giam ch\u1ec9 chuy\u00ean vi\u1ec7c b\u1edbi m\u00f3c quan l\u1ea1i Hi H\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 th\u00f9 ri\u00eang, khi\u1ebfn c\u1ea3 l\u1ed9 b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u n\u1eb7ng. Xin b\u00e3i ch\u1ee9c Giam, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Hi H\u00e0 kinh l\u01b0\u1ee3c ty tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 vi\u1ec7c Giam b\u1edbi m\u00f3c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m th\u1ee9 9, Giam \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Giang T\u00e2y. B\u1ea3n Chu c\u00f3 d\u00e1n gi\u1ea5y ghi <i>\"\u0111\u00e3 l\u1ea5y v\u1ec1 tr\u00ecnh xong\"<\/i>, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c thi h\u00e0nh, n\u00ean b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n\n<p>[32] \u0110\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m H\u00f2a Ch\u00e2u, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd S\u0129 Tuy\u00ean ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ea5t ph\u00e1p v\u00e0 gi\u1ebft con, b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng.<\/p>\n\n<p>[33] Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"Ti\u1ec1n Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 v\u00ec t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u1ef1 xin \u0111i t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y Bi\u00ean tu H\u1ed9i y\u1ebfu s\u1edf l\u1ea1i c\u1eed \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o. L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0110\u1ee9c S\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 cho l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf kinh \u0111\u00f4. Hu\u1ed1ng chi \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngu \u0111\u1ea7n, h\u00e8n k\u00e9m, kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u n\u00f3i \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a h\u1ecd H\u00e0n, r\u1ec3 c\u1ee7a h\u1ecd L\u00e3, l\u1ea1i c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi quan Bi\u00ean tu H\u1ed9i y\u1ebfu, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u00e3 v\u00ec \u00f4ng ta m\u00e0 xin x\u1ecf. Xin b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u1ee9c S\u00f4 v\u00e0 thu h\u1ed3i ch\u1ec9 d\u1ee5 cho \u00f4ng ta l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf kinh \u0111\u00f4.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[34] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c kh\u01a1i \u0111\u00e0o s\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i Ho\u00e0i Nam, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty l\u01b0u l\u1ea1i v\u1eadt ph\u1ea9m cung \u1ee9ng \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng. V\u00ec L\u01b0u C\u1ea9n \u0111\u00e3 t\u00e2u xin l\u1ea1i xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, qu\u00e2n Giao Ch\u1ec9 v\u00e2y th\u00e0nh Ung Ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u1ea9m Kh\u1edfi l\u00e0m Kinh l\u01b0\u1ee3c Qu\u1ea3ng T\u00e2y, d\u1ed1i tr\u00e1 r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 m\u01b0u t\u00ednh \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd chi\u00eau d\u1ee5 N\u00f9ng Thi\u1ec7n M\u1ef9 \u1edf ch\u00e2u \u00c2n, ch\u00e2u T\u0129nh v\u00e0 \u0111\u1eb7t th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e2u Dung, ch\u00e2u Nghi, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi Giao Ch\u1ec9 ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng lo s\u1ee3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu l\u1ea5y L\u01b0u Di thay Th\u1ea9m Kh\u1edfi, hy v\u1ecdng \u00f4ng ta s\u1ebd chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n ch\u00fang, nh\u01b0ng L\u01b0u Di l\u1ea1i c\u00e0ng ng\u1ea1o m\u1ea1n, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm, mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c k\u1ef3 l\u1ea1, b\u00e8n sai quan v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec3u s\u1ed1, \u0111i\u1ec3m danh t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n binh th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, d\u1ea1y h\u1ecd binh ph\u00e1p, b\u1eaft h\u1ecd luy\u1ec7n t\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m; sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i sai ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1edd bi\u1ec3n \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i, t\u1eadp h\u1ee3p th\u1ee7y qu\u00e2n, ng\u1ee5 \u00fd d\u1ea1y th\u1ee7y chi\u1ebfn, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea5m ng\u1eb7t vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi Giao Ch\u1ec9 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai L\u01b0u Di \u0111i\u1ec1u tra Th\u1ea9m Kh\u1edfi, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, L\u01b0u Di nghe theo ch\u1ec9 d\u1ee5. T\u1eeb \u0111\u00f3, Giao Ch\u1ec9 c\u00e0ng th\u00eam nghi ng\u1edd, t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng qu\u00e2n l\u00ednh, m\u01b0u t\u00ednh x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. Tri ch\u00e2u Ung Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4 Gi\u00e1m bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi L\u01b0u Di, xin b\u00e3i b\u1ecf ba vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Giao Ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb kh\u1edfi binh. L\u01b0u Di kh\u00f4ng nghe, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00f2n d\u00e2ng v\u0103n th\u01b0 h\u1eb7c t\u1ed9i T\u00f4 Gi\u00e1m c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c ngh\u1ecb b\u00e0n, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. Do \u0111\u00f3, qu\u00e2n Giao Ch\u1ec9 qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ea1i c\u1eed, qu\u00e2n s\u1ed1 l\u00ean \u0111\u1ebfn t\u00e1m v\u1ea1n, th\u00e1ng 11 ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn b\u1edd bi\u1ec3n, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c hai ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam, ph\u00e1 b\u1ed1n tr\u1ea1i Th\u00e1i B\u00ecnh, V\u0129nh B\u00ecnh, Thi\u00ean L\u1ee5c, C\u1ed5 V\u1ea1n c\u1ee7a Ung Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>T\u00f4 Gi\u00e1m nghe tin gi\u1eb7c s\u1eafp \u0111\u1ebfn, ki\u1ec3m tra qu\u00e2n trong ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 hai ngh\u00ecn t\u00e1m tr\u0103m t\u00ean qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng c\u1ea5m v\u00e0 l\u00e3o binh, b\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp quan l\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi trong ch\u00e2u, d\u1ea1y h\u1ecd ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, ph\u00e2n chia \u0111\u1ecba ph\u1eadn \u0111\u1ec3 t\u1ef1 th\u1ee7. D\u00e2n ch\u00e2u kinh h\u00e3i, k\u1ebb mu\u1ed1n b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng sao \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. T\u00f4 Gi\u00e1m \u0111em h\u1ebft c\u1ee7a c\u1ea3i trong kho v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang ra cho h\u1ecd xem, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Binh kh\u00ed c\u1ee7a ta v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu. Nay gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch ki\u00ean c\u1ed1 ph\u00f2ng th\u1ee7, \u0111\u1ee3i vi\u1ec7n binh \u0111\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 th\u1eafng. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf ch\u1ea1y, th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd dao \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c l\u1edbn s\u1ebd h\u1ecfng. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u1ebfu nghe l\u1eddi ta, may m\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu kh\u00f4ng nghe m\u00e0 b\u1ecf ch\u1ea1y, ta s\u1ebd ch\u00e9m \u0111\u1ea7u c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ea1i hi\u1ec7u l\u00e0 Tr\u1ea1ch T\u00edch \u00e2m m\u01b0u b\u1ecf tr\u1ed1n, T\u00f4 Gi\u00e1m sai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c s\u1eb5n ngo\u00e0i c\u1eeda ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u00f4ng ta \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e. T\u1eeb \u0111\u00f3, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u n\u00edn th\u1edf nghe l\u1ec7nh. T\u00f4 Gi\u00e1m l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e8o thuy\u1ec1n tr\u00ean s\u00f4ng Ung, \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, gi\u1ebft m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y con voi l\u1edbn, gi\u1eb7c b\u00e8n v\u00e2y th\u00e0nh. T\u00f4 Gi\u00e1m ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111i l\u1ea1i an \u1ee7i qu\u00e2n s\u0129, d\u00f9ng n\u1ecf th\u1ea7n b\u1eafn gi\u1ebft gi\u1eb7c v\u00e0 voi kh\u00f4ng sao \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. Gi\u1eb7c ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00f4ng c\u1ee5, t\u1eeb b\u1ed1n ph\u00eda nh\u00f2m ng\u00f3 th\u00e0nh. Tr\u00ean th\u00e0nh b\u1eafn t\u00ean l\u1eeda, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y thang v\u00e0 xe c\u00f4ng th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc sau gi\u1ebft h\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e0nh c\u00e0ng th\u00eam v\u1eefng, d\u00f9 gi\u00e0 tr\u1ebb \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng vi\u1ec7n binh s\u1eafp \u0111\u1ebfn, v\u00f2ng v\u00e2y s\u1ebd s\u1edbm gi\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n m\u1ef1c trong \u300aT\u00f4 Gi\u00e1m truy\u1ec7n\u300b ghi vi\u1ec7c d\u00e2ng v\u0103n th\u01b0 h\u1eb7c t\u1ed9i T\u00f4 Gi\u00e1m \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u1ea9m Kh\u1edfi, b\u1ea3n chu s\u1eeda l\u1ea1i, nay theo b\u1ea3n Chu, v\u00ec b\u1ea3n m\u1ef1c sai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai quan t\u1ea1 \u01a1n tuy\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[37] L\u1ea1i \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ty Khai s\u00e1ch c\u1ee7a Tam ty. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, b\u00e3i b\u1ecf ty Khai s\u00e1ch nh\u1eadp v\u00e0o ba b\u1ed9. \u0110\u1ebfn nay, Th\u1ea9m Qu\u00e1t cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0m m\u1ea5t s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[38] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n tr\u00fa \u0111\u00f3ng, qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh \u1edf Hi H\u00e0 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 53 ch\u1ec9 huy, 16.600 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 7.100 ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong th\u00e0nh, 9.400 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111i. Nay \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y 7.400 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m s\u1ed1 qu\u00e2n trong th\u00e0nh.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i l\u1ec7nh gi\u1ea3m qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa v\u1ec1 doanh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea: <i>\"X\u00e9t ngo\u00e0i qu\u00e2n b\u1ea3n x\u1ee9 tr\u00fa qu\u1ea3n v\u00e0 qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, qu\u00e2n th\u1ed5 binh ph\u00e2n phi\u00ean \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9, c\u00f2n qu\u00e2n m\u00e3 t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed3n tr\u00fa, hi\u1ec7n c\u00f3 bao nhi\u00eau, nhanh ch\u00f3ng b\u00e1o l\u00ean.\"<\/i> <i>(S\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3 n\u00e0y ghi trong ng\u1ef1 t\u1eadp ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 11, nay ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o h\u00e0o \u1edf Hi H\u00e0 d\u00f9ng 268.000 c\u00f4ng, c\u00f9ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda hai \u0111\u1ed3n \u0110\u1ed1ng T\u1ed1c v\u00e0 Ng\u0169 M\u00e2u C\u1ed1c, m\u1ed7i \u0111\u1ed3n 62.000 c\u00f4ng, \u0111\u1ed3n B\u1eafc Quan 149.000 c\u00f4ng, th\u00e0nh ba m\u1eb7t c\u1ee7a qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n ngo\u00e0i s\u1ed1 \u0111\u00e3 d\u00f9ng, c\u00f2n 337.000 c\u00f4ng, \u0111\u1ed3n Nam Xuy\u00ean 87.000 c\u00f4ng, \u0111\u1ed3n T\u00e1n Tr\u01b0\u1edfng 65.000 c\u00f4ng, c\u1eeda quan C\u00e1t Th\u1ea1c Kh\u1eafc 59.000 c\u00f4ng, \u0111\u1ed3n \u0110a N\u00f4ng C\u1ed1c 94.000 c\u00f4ng, th\u00e0nh An H\u01b0\u01a1ng 180.000 c\u00f4ng, c\u00f9ng x\u00e9t 3.000 qu\u00e2n B\u1ea3o Ninh t\u1eeb ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 10 n\u0103m nay, t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00f9ng h\u01a1n 600.000 c\u00f4ng, xin theo s\u1ed1 c\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00ednh, tu s\u1eeda theo th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho tu s\u1eeda th\u00e0nh qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n l\u1ea1i theo th\u1ee9 t\u1ef1 xa g\u1ea7n m\u00e0 kh\u1edfi c\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[40] Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n C\u1ea5u[footnote]Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n C\u1ea5u, ch\u1eef 'Kinh' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'Nam', ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Gi\u00e1c', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote] t\u00e2u: <i>\"Nguy\u00ean Ch\u00e2u chi\u00eau n\u1ea1p ng\u1ee5y \u0111\u1ecba, L\u00e2m, C\u1ea9m \u0111\u1eb3ng 13 ch\u00e2u quy minh, \u0111\u01b0\u1ee3c 3.910 h\u1ed9, 6.441 \u0111inh, c\u00e1c ch\u00e2u ph\u00e2n nh\u1eadn, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf g\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y mu\u1ed1i, ch\u00e2u gi\u1edbi xa nh\u1ea5t 60 d\u1eb7m, g\u1ea7n nh\u1ea5t 40 d\u1eb7m, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0111\u1eb3ng quan.\"<\/i> Chi\u1ebfu phong cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, L\u00e2m, C\u1ea9m Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng Man \u0111\u1eb3ng 13 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ban h\u00e0ng qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng. C\u1ea5u l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"C\u1ed5, Th\u00e0nh Ch\u00e2u[footnote]C\u1ed5 Th\u00e0nh Ch\u00e2u, ch\u1eef 'Th\u00e0nh' nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u00e0nh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b man di 5\/86 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y ch\u00fa th\u00edch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote] D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng H\u00e0m[footnote]D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng H\u00e0m nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote] \u0111\u1eb3ng nguy\u1ec7n b\u1ecf vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1ed1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m X\u01b0\u01a1ng H\u00e0m l\u00e0m H\u1eefu ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, em ch\u00e1u trai \u0111\u1eb3ng 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, T\u00e1 ch\u1ee9c, Sai s\u1ee9, H\u1ea1 ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, Th\u1ed5 qu\u00e2n \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c L\u00e2m, C\u1ea9m \u0111\u1eb3ng 13 ch\u00e2u quy ph\u1ee5, l\u00e0 d\u1ef1a theo \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c C\u1ed5, Th\u00e0nh Ch\u00e2u Th\u1ee7y \u0110\u1ed9ng Man quy ph\u1ee5. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u1ee7y \u0110\u1ed9ng Man, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[41] H\u00e0 \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p x\u00e2m chi\u1ebfm bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 n\u00ean cho h\u1ecd l\u1eadp \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i, hay d\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed1t ph\u00e1?\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u00e2n gi\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p \u0111\u1ebfn, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ng\u0103n c\u1ea3n; n\u1ebfu kh\u00f4ng nghe, th\u00ec xem x\u00e9t t\u00ecnh th\u1ebf, ho\u1eb7c l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng chi\u1ebfn, ho\u1eb7c \u0111\u1ee3i h\u1ecd r\u00fat qu\u00e2n r\u1ed3i \u0111\u1ed1t ph\u00e1.\"<\/i> Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 9, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[42] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ee7a l\u1ed9 \u0111\u00f3 xem x\u00e9t, n\u1ebfu v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi thi\u1ebfu ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[43] Ban cho Th\u00e1i Th\u1eeba Hi, quy\u1ec1n Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh, \u00e1o m\u0169 m\u00e0u \u0111\u1ecf. Th\u1eeba Hi nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u lo ng\u1ea1i cho \u00f4ng, nh\u01b0ng Vua l\u1ea1i khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y. Vua \u0111\u00edch th\u00e2n d\u1ee5 Th\u1eeba Hi r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng c\u1ee7a khanh m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> T\u00f4 T\u1ee5ng trong b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Th\u1eeba Hi vi\u1ebft: <i>\"Th\u1eeba Hi l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u1eafm quy\u1ec1n, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch, b\u1ed1 tr\u00ed kh\u1eafp n\u01a1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac cho qu\u1ed1c gia. \u00d4ng d\u00e2ng s\u1edb tranh lu\u1eadn \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u1ee5c l\u1ea7n. Th\u1ea7n T\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9, b\u00e3i mi\u1ec5n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1ecd m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi. \u00d4ng l\u1ea1i lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9, kh\u00f4ng n\u00ean tranh l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, m\u00e0 qu\u00e2n B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u, c\u00f9ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng ho\u1ea1n quan n\u1eafm binh quy\u1ec1n, vi\u1ec7c th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ea1t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n kh\u00f3 n\u00f3i ra, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi lo ng\u1ea1i, nh\u01b0ng Vua l\u1ea1i khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 ban cho \u00e1o \u0111\u1ecf, c\u00e1 b\u1ea1c, v\u00e0 n\u00f3i: 'Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng c\u1ee7a khanh m\u00e0 th\u00f4i.'\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u1eeba Hi lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m ph\u00f3 cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng Nam, m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb hai ph\u1ee7, xem cu\u1ed1i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 9. \u00d4ng l\u1ea1i lu\u1eadn r\u1eb1ng Hi\u1ebfn kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m Th\u1ed1ng so\u00e1i Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 9. L\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169, \u00f4ng ch\u01b0a t\u1eebng lu\u1eadn v\u1ec1 Hi\u1ebfn. T\u00f4 T\u1ee5ng n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u00e0 Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean t\u00e2u: <i>\"\u1ede v\u00f9ng Ho\u00e0i, V\u1ec7 Ch\u00e2u d\u1ecdc theo \u0111\u00ea c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e2y c\u1ed1i, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn g\u1ed7 t\u1ed1t \u0111\u00f3ng 200 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n 400 th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i c\u1ea5p 50 chi\u1ebfc cho L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a, v\u00e0 h\u1ea1 chi\u1ebfu m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p 500 ngh\u00ecn ti\u1ec1n cho Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean v\u00e0 L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a, l\u1ec7nh chia \u0111\u1ec1u theo s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p c\u1ee7a hai ty, d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a b\u1ea3n ty.<\/p>\n\n<p>[45] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng v\u00e0 T\u1ed1ng Ch\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb tru\u1ea5t hai ch\u1ee9c quan v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. T\u01b0\u1eddng v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c cung v\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t l\u00e0 L\u1ec7nh Th\u00edch, L\u1ec7nh Ch\u00ed \u0111\u1ec1u theo h\u1ecdc, nh\u00e2n ti\u1ebfn c\u1eed h\u1ecd \u0111i thi v\u00e0 nh\u1eadn b\u1ea1c c\u1ee7a nh\u00e0 h\u1ecd l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ea1, vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, n\u00ean ph\u00e1p t\u1ef1 x\u1eed theo t\u1ed9i tham nh\u0169ng.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Nguy\u00ean Gi\u00e1ng l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, ki\u00eam Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan l\u00e0m Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u1ed3ng Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u1ed1 T\u01b0 n\u00f4ng khanh Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan khi l\u00e0m Tri \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u, c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn trong vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c th\u1ee7y l\u1ee3i, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng theo di bi\u1ec3u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u1ef1 s\u1eed Th\u00e1i Th\u1eeba Hi t\u00e2u: <i>\"Ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho d\u00e2n, \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng T\u01b0 n\u00f4ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c l\u1ea1i g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, b\u1ea3o ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n. D\u00e2n trong ph\u1ee7 gi\u1edbi Khai Phong c\u00f2n n\u1ee3, th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3, xin gia h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m chia l\u00e0m hai k\u1ef3 n\u1ed9p, nh\u01b0ng T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 l\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n ph\u1ea3i x\u00e1c minh th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n, c\u00e1c huy\u1ec7n s\u1ee3 x\u00e1c minh kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt n\u00ean \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00e0nh thu n\u1ee3. Xin ban xu\u1ed1ng cho c\u01a1 quan li\u00ean quan thi h\u00e0nh.\"<\/i> Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 10, b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c.<\/p>\n<p>Th\u1eeba Hi d\u00e2ng t\u1ea5u c\u00f3 to\u00e0n b\u1ea3n ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 t\u1ec7 h\u1ea1i hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n vi\u1ec7c tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u00f4ng su\u1ed1t. N\u1ebfu t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u00f4ng m\u00e0 \u01a1n ch\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng, th\u00ec vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 nguy v\u1eady. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho d\u00e2n, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf. Nh\u01b0ng T\u01b0 n\u00f4ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c l\u1ea1i g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, b\u1ea3o ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 th\u1ecb c\u1ee7a T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe trung th\u01b0 tr\u00e1p t\u1eed, th\u00e1nh ch\u1ec9 ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng d\u00e2n trong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00f2n n\u1ee3, th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3, xin gia h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m, chia l\u00e0m hai k\u1ef3 n\u1ed9p. Nh\u01b0ng T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 l\u1ea1i g\u1eedi v\u0103n th\u01b0, l\u1ec7nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n ph\u1ea3i x\u00e1c minh, ph\u1ea3i th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n. C\u00e1c quan huy\u1ec7n n\u1ebfu mu\u1ed1n sao ch\u00e9p, s\u1ee3 g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho d\u00e2n ngh\u00e8o; n\u1ebfu mu\u1ed1n theo th\u00e1nh ch\u1ec9 gia h\u1ea1n ho\u00e0n to\u00e0n, l\u1ea1i s\u1ee3 x\u00e1c minh kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00e0nh thu n\u1ee3. Nh\u01b0 v\u1eady \u01a1n th\u1ef1c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00e0nh l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin ban xu\u1ed1ng cho c\u01a1 quan li\u00ean quan xem x\u00e9t. Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, xin thi h\u00e0nh; T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n x\u00e1c minh, c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n, c\u0169ng xin xem x\u00e9t. Nay d\u00e2n b\u1ecb g\u00f4ng c\u00f9m, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, giam gi\u1eef nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u1ed9p, \u1eaft l\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1ea1m theo th\u00e1nh ch\u1ec9 gia h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m, chia l\u00e0m hai k\u1ef3 n\u1ed9p, trong m\u1ed9t n\u0103m mi\u1ec5n truy thu, \u0111\u1ec3 \u01a1n Vua th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi d\u00e2n, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00e1nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c Du Hi \u0110\u00e1n, tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u, khi c\u00f2n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y, \u0111\u00e3 d\u00f9ng ru\u1ed9ng ch\u1ee9c c\u1ee7a ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u1edf Giang \u00c2m, nh\u01b0ng l\u1ee3i t\u1eeb \u0111\u1ea5t ch\u01b0a th\u1ea5y thu v\u1ec1, l\u1ea1i d\u00f9ng thuy\u1ec1n ch\u1eafn ngang s\u00f4ng, \u0111\u1ec3 thuy\u1ec1n nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, c\u00f9ng vi\u1ec7c vu c\u00e1o Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u l\u00e0 T\u1eeb C\u1eedu T\u01b0, Tri huy\u1ec7n l\u00e0 Qu\u00e1ch K\u1ef5, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y x\u1eed l\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ea1i phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft Hi \u0110\u00e1n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y, l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, n\u1ebfu giao cho b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra, \u1eaft kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt. Nay l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng khi kh\u01a1i s\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i \u1edf Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, Hi \u0110\u00e1n v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 tu\u1ea7n tra c\u00e1c ch\u00e2u T\u00f4, Th\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 b\u1ea3o l\u1ea1i vi\u00ean r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f9ng c\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c kh\u01a1i s\u00f4ng nh\u1eadn ti\u1ec1n \u0103n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ea5y tr\u0103m quan v\u00e0o t\u00fai ri\u00eang.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u00e3i ch\u1ee9c tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u c\u1ee7a Hi \u0110\u00e1n.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao T\u00f4 Gi\u1ea3i, Ch\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 \u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 th\u1eadt t\u00e2u l\u00ean. S\u1eed nh\u00e0 Chu ch\u00e9p r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean b\u1ecf. T\u00f4 Gi\u1ea3i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 10 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ch\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 10 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Nghe r\u1eb1ng \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch khi L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng Tr\u1ecbnh \u01afng li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c T\u1ebf, m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd Chu, h\u1ecd Thang \u1edf huy\u1ec7n Hoa \u0110\u00ecnh, ch\u00e2u T\u00fa \u0111\u1ec3 mua ru\u1ed9ng, Tr\u1ea1ch c\u0169ng nh\u1edd th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, m\u01b0\u1ee3n m\u1ea5y tr\u0103m quan ti\u1ec1n. Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i \u0111\u01b0a 700 quan ti\u1ec1n, b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n sa l\u1ee5a, \u0111\u00e3 n\u1ed9p h\u01a1n 1000 quan, nh\u01b0ng Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u00f2i h\u1ecfi kh\u00f4ng ng\u1eebng, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y t\u1ef1 t\u1eed, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hai \u0111\u1ee9a con m\u1ed3 c\u00f4i, \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u1edf nh\u00e0 Tr\u1ea1ch. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Tr\u1ea1ch, nh\u1edd \u0111\u00f3 Hu\u1ec7 Khanh trong s\u1ed1 c\u00e1c th\u00e2n th\u00edch \u0111\u00e3 ra s\u1ee9c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u0111\u1ec1 c\u1eed. Xin \u0111i\u1ec1u tra thi h\u00e0nh[footnote] Theo v\u0103n c\u1ea3nh, nghi l\u00e0 'kh\u1ea5t c\u0103n c\u1ee9u thi h\u00e0nh'.[\/footnote].\"<\/i> Chi\u1ebfu giao cho s\u1edf \u0111i\u1ec1u tra c\u00f4ng v\u1ee5. <i>(B\u1ea3n nh\u00e0 Chu ch\u00e9p r\u1eb1ng Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. N\u00ean b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u: <i>\"L\u1ec7nh huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e0nh, ch\u00e2u Ng\u1ea1c l\u00e0 T\u00e0o \u0110\u0103ng thi h\u00e0nh ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c, th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 m\u1ee9c, b\u1ed1 tr\u00ed h\u00e0 kh\u1eafc t\u00e0n b\u1ea1o. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang T\u00e2y x\u00e9t th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Th\u1eeba Hi t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng h\u1eb7c T\u00e0o \u0110\u0103ng to\u00e0n b\u1ed9, nay ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o \u0111\u00e2y: <i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng L\u1ec7nh huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e0nh, ch\u00e2u Ng\u1ea1c l\u00e0 T\u00e0o \u0110\u0103ng thi h\u00e0nh ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c, th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 m\u1ee9c, b\u1ed1 tr\u00ed h\u00e0 kh\u1eafc t\u00e0n b\u1ea1o, d\u00f9ng d\u00e2u d\u00e2u c\u1ee7a d\u00e2n \u0111o theo th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c, t\u00ednh s\u1ed1 t\u1eb1m nu\u00f4i nhi\u1ec1u \u00edt \u0111\u1ec3 quy \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n, \u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch.<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i>L\u1ea1i t\u1ef1 m\u00ecnh sai ng\u01b0\u1eddi d\u00e1n b\u1ea3ng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 ch\u00e2u Nh\u1ea1c, b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m theo m\u1eabu c\u1ee7a m\u00ecnh, khi\u1ebfn Tri ch\u00e2u Nh\u1ea1c l\u00e0 Chu Nh\u1ea1c l\u1ea5y b\u1ea3ng \u0111\u00f3 n\u1ed9p l\u00ean S\u00e1t ph\u1ecfng ty, nh\u01b0ng S\u00e1t ph\u1ecfng ty c\u0169ng kh\u00f4ng nghe n\u00f3i c\u1eed h\u1eb7c. T\u00e0o \u0110\u0103ng x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e0nh, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb h\u1ea1i, m\u1ed7i c\u00e2y g\u1ed7 \u0111\u1ec1u b\u1eaft n\u1ed9p li\u1ec1n m\u1ea5y c\u00e2y. Thi h\u00e0nh ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c, m\u1ed7i l\u1ea7n ra kh\u1ecfi l\u00e0ng, roi v\u1ecdt kh\u1eafp n\u01a1i. T\u00e0n b\u1ea1o nh\u01b0 v\u1eady, S\u00e1t ph\u1ecfng ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 chuy\u1ec3n ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1eed h\u1eb7c, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i y \u0111\u01b0\u1ee3c thay ch\u1ee9c.<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i>Th\u1ea7n xin chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m ty c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5, n\u1ebfu \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, xin b\u1ea5t k\u1ec3 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c hay \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, \u0111\u1ec1u c\u00e1ch ch\u1ee9c, S\u00e1t ph\u1ecfng ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 chuy\u1ec3n ty \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh xin ch\u1ec9, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang ph\u01b0\u01a1ng xa c\u00f3 ch\u1ed7 k\u00eau oan, kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecdn l\u1ea1i t\u00e0n b\u1ea1o h\u00e0 hi\u1ebfp.\"<\/i>)<\/i><\/p>\n\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u1eb7t S\u1edf \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00e1i y c\u1ee5c. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u01a1n T\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u1ef1 s\u1eed Th\u00e1i Th\u1eeba Hi t\u00e2u: <i>\"M\u1eb9 c\u1ee7a Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan H\u1ed9 ph\u00f2ng l\u00e0 T\u1eeb Hi l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u1ecb t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi con r\u1ec3 l\u00e0 M\u1ea1c t\u00fa t\u00e0i, T\u1eeb Hi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u, \u0111\u00f3n b\u00e0 ta kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, kh\u1ea9n c\u1ea7u nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u00e8n c\u00f9ng M\u1ea1c \u0111i thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Ki\u1ebfn \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u Tr\u00ec, M\u1ea1c ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng T\u1eeb Hi v\u00e0 em l\u00e0 T\u1eeb B\u00ed x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec M\u1ea1c lo\u1ea1n lu\u00e2n v\u1edbi m\u1eb9 m\u00ecnh, n\u00ean cho u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i khi\u00eang ra s\u00f4ng l\u1edbn, ch\u01b0a bi\u1ebft h\u01b0 th\u1ef1c th\u1ebf n\u00e0o.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 x\u00e9t th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean. <i>(B\u1ea3n Chu n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u tra th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean x\u00f3a b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba Th\u00e1i Di\u1ec7p v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, T\u01b0 phong lang trung L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, v\u1eabn l\u1ea5y B\u00ecnh Nh\u1ea5t l\u00e0m ch\u1ee9c \u0111\u00f3. <i>(Vi\u1ec7c t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean quy\u1ec1n l\u00e0 ng\u00e0y 23, nay g\u1ed9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[52] Ban c\u1ea5p 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o c\u1ed1ng t\u1eeb Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, c\u00f9ng 15 \u0111\u1ea1o s\u1eafc ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1, Trai lang, Tr\u1ee3 gi\u00e1o c\u00e1c ch\u00e2u, do S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u r\u1eb1ng l\u1ed9 n\u00e0y b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng n\u1ec1, xin c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[53] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n D\u1ecbch, D\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ecb \u0111\u1ed9c.<\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0110\u1ea3n m\u1ea5t, l\u00fac 4 tu\u1ed5i. \u0110\u1ea3n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tu\u1ed5i \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1ee5ng kinh, c\u1ea7m b\u00fat vi\u1ebft ch\u1eef v\u1ebd tranh, nh\u1eadn bi\u1ebft h\u01a1n 20 ch\u1eef, c\u00e1c b\u1ea3o m\u1eabu th\u1eed nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng sai. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e3i ch\u1ea7u 5 ng\u00e0y, kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1. Ba ng\u00e0y sau, truy t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, K\u00fd v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y hi\u1ec7u Xung Hi\u1ebfu.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t: \u0110\u1ea3n sinh th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 7, m\u1ea5t th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, sao l\u1ea1i n\u00f3i 4 tu\u1ed5i? Ch\u1eafc ch\u1eafn Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f3 sai, c\u1ea7n tra c\u1ee9u l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua m\u1edbi nghe tin ch\u00e2u Kh\u00e2m th\u1ea5t th\u1ee7, do Qu\u1ea3ng T\u00e2y Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u l\u00ean. N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf T\u1ea1 Qu\u00fd Th\u00e0nh, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chu\u1ea9n b\u1ecb t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty.<\/p>\n\n<p>[56] Ra chi\u1ebfu t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Ung ch\u00e2u, Qu\u1ebf ch\u00e2u l\u1eadp c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch c\u1ea5p t\u1ed1c, c\u1eed m\u1ed9t n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i ki\u1ec3m tra, n\u01a1i n\u00e0o thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi th\u00ec b\u1ed5 sung ngay.<\/p>\n\n<p>[57] Vua ph\u00ea: <i>\"Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm ch\u00e2u Kh\u00e2m ch\u01b0a r\u00fat lui, e r\u1eb1ng s\u1ebd men theo b\u1edd bi\u1ec3n \u0111\u00f4ng ti\u1ebfn nh\u00f2m ng\u00f3 Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng suy t\u00ednh k\u1ef9 c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed. Qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00e2y v\u1ed1n \u00edt v\u00e0 y\u1ebfu, l\u1ea1i \u0111\u00e3 chia ra ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u1ebfu kh\u00f4ng giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u1eef th\u00e0nh, e r\u1eb1ng ch\u1ec9 l\u00e0m nh\u1ee5t kh\u00ed qu\u00e2n ta, t\u0103ng th\u00eam th\u1ebf l\u1ef1c gi\u1eb7c.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ch\u1ec9 t\u1eadp trung ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t xu\u1ea5t chi\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[58] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n ch\u00e2u b\u1ecb thi\u00ean tai, gi\u00e1 g\u1ea1o t\u0103ng cao, l\u1ec7nh Giang Ho\u00e0i Ph\u00e1t v\u1eadn ty c\u00f9ng b\u1ea3n l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u tra x\u00e1c th\u1ef1c, n\u1ebfu \u0111\u00fang th\u00ec cho ph\u00e9p l\u1ea5y th\u00eam 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o c\u1ed1ng c\u1ea5p cho b\u1ea3n l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[59] Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty xin \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng h\u01a1n 10 s\u1ee9 th\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb t\u00f2ng qu\u00e2n, chi\u1ebfu cho Th\u00e1i Di\u1ec7p \u1edf H\u1ed3 Nam tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. L\u1ea1i xin v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0110\u1ed9ng \u0111inh \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n, c\u00f9ng t\u1ea1m d\u1eddi Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sai n\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Thu\u1ebf, M\u1ea1ch V\u0103n B\u00ednh qu\u1ea3n \u00e1p c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00ed gi\u1edbi c\u1ee7a h\u00e0nh dinh An Nam, \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[60] Sai quan Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty L\u01b0u Duy Gi\u1ea3n \u0111i Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y b\u00e1o r\u1eb1ng Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Li\u00eam Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[62] \u0110\u1ed5i Tri Tuy\u00ean Ch\u00e2u, V\u1ec7 \u00fay thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Th\u1ea1ch Gi\u00e1m l\u00e0m Tri Qu\u1ebf Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu cho Tri Qu\u1ebf Ch\u00e2u L\u01b0u Di nghe ch\u1ec9 d\u1ee5 \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7[footnote]Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7, '3 ng\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '1 ng\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 251 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 th\u00e1ng 3 ng\u00e0y Canh T\u00fd s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ec7nh cho L\u01b0u Di xem x\u00e9t Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, l\u1ea1i sai Chu \u1ed0c v\u00e0 Th\u00e1i Di\u1ec7p.<\/p>\n\n<p>[63] Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, tr\u1ea5n tr\u1ea1i m\u00e0 gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 nh\u1eafm \u0111\u1ebfn, n\u1ebfu th\u00e0nh qu\u00e1ch kh\u00f4ng v\u1eefng ch\u1eafc, binh l\u1ef1c y\u1ebfu k\u00e9m, x\u00e9t th\u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec cho ph\u00e9p quan l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0110\u00f4ng l\u1ed9 c\u0169ng l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho hai l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c, An ph\u1ee7 s\u1ee9, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty, n\u1ebfu c\u00f3 ti\u1ec1n b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, th\u00ec xem x\u00e9t ch\u1ec9 huy, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdt v\u00e0o tay gi\u1eb7c. Sau \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00ec cho ph\u00e9p quan l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n binh b\u1ea3o v\u1ec7 n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, b\u1ecf th\u00e0nh t\u1ef1 ti\u1ec7n. X\u00e9t l\u1ea1i, nh\u00e2n t\u00ecnh m\u1ed9t l\u1ed9 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng y\u00ean, n\u1ebfu c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch b\u1ecf ch\u1ea1y, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u00e0ng hoang mang. N\u00ean thu h\u1ed3i ngay chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00f9y t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 ch\u1ec9 huy, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch chung chung.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[64] L\u1ea1i chi\u1ebfu c\u1ea5p 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb Ty \u0111\u00fac ti\u1ec1n Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, c\u00f9ng v\u1edbi 5 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb vi\u1ec7c ti\u1ebfn n\u1ea1p ch\u1ee9c Trai lang, Tr\u1ee3 gi\u00e1o, \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty T\u00e2y l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[65] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Mu\u1ed1n c\u1eed quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Nh\u00e2m \u0110\u1ecbch lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 5-7 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o, 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch \u0111\u1eadu; \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba H\u1ee9a Tuy\u1ec3n lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 5-7 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o; T\u1ee9 ch\u00e2u suy quan Ki\u1ec3n T\u1ef1 Th\u1ea7n lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 3 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o; B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Ph\u1ea1m Tu\u00e2n lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 3 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng cung v\u00e0 m\u01b0\u1ee3n c\u00e1c lo\u1ea1i ti\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng, l\u1ea1i t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 n\u1ed9p. C\u00e1c kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, H\u1ed3 Nam t\u1ea1m ng\u1eebng ph\u00e1t ra, \u0111\u1ec3 d\u1ef1 ph\u00f2ng vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh k\u1ecbp th\u1eddi thu mua.\"<\/i><\/p>\n<p>T\u1ef1 Th\u1ea7n l\u00e0 con c\u1ee7a Chu Ph\u1ee5.<\/p>\n\n<p>[66] Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c nh\u1eadp trung c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 do quan nh\u00e0n, c\u1eed nh\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb l\u00eau l\u1ed5ng kh\u1eafp n\u01a1i k\u1ebft h\u1ee3p mua b\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3 n\u0103m m\u1edbi n\u1ed9p \u0111\u1ebfn, ho\u1eb7c d\u00f9ng v\u1eadt ph\u1ea9m chi\u1ebft n\u1ea1p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 lo\u1ea1i k\u00e9m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a l\u00e0 chi\u1ebft s\u1eafc, ch\u1ec9 chi ti\u1ec1n m\u1eb7t, ho\u1eb7c chi\u1ebft to\u00e1n b\u1eb1ng tr\u00e0 Xuy\u00ean, th\u00ec gi\u00e1 ng\u1ef1a c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m hai ph\u1ea7n.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u00f4n Hu\u00fdnh, ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c t\u00e0i l\u1ee3i \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9, \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[67] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 tuy\u1ec3n m\u1ed9 2-3 ngh\u00ecn trai tr\u00e1ng, gi\u1eef th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u Ung, T\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec ch\u1ecdn th\u00eam th\u1ed5 \u0111inh. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>[68] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n[footnote]c\u00e2u 'khi\u1ec3n s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u00e2n ch\u01b0 ch\u00e2u qu\u00e2n' kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ch\u01b0' l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 'Ngh\u1ec7'.[\/footnote], ch\u1ecdn nh\u1eefng ph\u1ea1m nh\u00e2n tr\u1ebb tu\u1ed5i, c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed, c\u00f3 th\u1ec3 mang v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf ch\u00e2u, m\u1ed7i kho\u1ea3ng 500 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ec9 huy \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n, l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 T\u00e2n Tr\u1eebng H\u1ea3i, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec c\u1ee9 theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0ng ng\u00e0y, \u0111\u1ee3i n\u1eeda n\u0103m hu\u1ea5n luy\u1ec7n xong th\u00ec chi\u1ebfu theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Tr\u1eebng H\u1ea3i \u0111\u00e3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 gi\u00e1m s\u00e1t, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i hung \u00e1c th\u00ec x\u1eed n\u1eb7ng ngo\u00e0i ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c th\u1ee7y l\u1ee3i Ho\u00e0i Nam l\u00e0 L\u01b0u C\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng ch\u00e2u, thay cho T\u00f4 Th\u00e1i. Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 9, C\u1ea9n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Ki\u1ec1n ch\u00e2u, Th\u00e1i tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169.<\/p>\n\n<p>[70] Ph\u00e1t qu\u00e2n th\u1ee9 35 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u, qu\u00e2n th\u1ee9 19 \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u1ee9ng ph\u00f3.<\/p>\n\n<p>[71] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u1eed tr\u1eadn khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u1ea3i t\u00ecm ki\u1ebfm gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, gia t\u0103ng s\u1ef1 quan t\u00e2m gi\u00fap \u0111\u1ee1, n\u1ebfu h\u1ecd mu\u1ed1n v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc d\u00e3y n\u00fai th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng.<\/p>\n\n<p>[72] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m Y quan vi\u1ec7n ch\u1ecdn ra n\u0103m \u0111\u1ebfn b\u1ea3y lo\u1ea1i thu\u1ed1c tr\u1ecb b\u1ec7nh lam ch\u01b0\u1edbng, giao xu\u1ed1ng H\u1ee3p d\u01b0\u1ee3c s\u1edf \u0111\u1ec3 ch\u1ebf bi\u1ebfn.<\/p>\n\n<p>[73] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Kinh H\u1ed3 Nam, B\u1eafc l\u1ed9 ch\u1ebf t\u1ea1o b\u1ea3y ngh\u00ecn c\u00e2y cung n\u1ed7 b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y.<\/p>\n\n<p>[74] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i Tri ch\u00e2u L\u1ed9 Ch\u00e2u l\u00e0 Cao Ph\u00fa x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c sai tr\u00e1i, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh, b\u00e8n sai Quang l\u1ed9c khanh S\u1eed Chi\u00eau thay th\u1ebf. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 13 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chi\u00eau, nay ghi ch\u00e9p chung.<\/p>\n\n<p>[75] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"N\u0103m nay c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng n\u1ec1, s\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n s\u1ebd kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, lo ng\u1ea1i n\u1ea1n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. N\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty \u0111i\u1ec1u tra, n\u1ebfu Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay n\u00e0o nh\u00fat nh\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c th\u00ec b\u00e1o t\u00ean l\u00ean. D\u00f9 ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 sai s\u00f3t trong c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c, c\u0169ng n\u00ean \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n sang ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c. N\u1ebfu vi ph\u1ea1m, c\u00e1c Gi\u00e1m ty \u0111i\u1ec1u tra s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i ho\u1eb7c t\u1eeb ch\u1ee9c.\"<\/i> <i>(B\u1ea3n m\u1ef1c ghi l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[76] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu l\u01b0u l\u1ea1i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i, nay mu\u1ed1n c\u1eed quan \u0111\u00e0o s\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf, t\u0103ng th\u00eam thuy\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n, ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng l\u00ean cung c\u1ea5p.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 Tr\u1eebng l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Th\u00f4i khi\u1ec3n Li\u1ec5n v\u1eadn c\u00f4ng s\u1ef1. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 6 v\u00e0 th\u00e1ng 10 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n\n<p>[77] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed ty M\u00e3i m\u00e3 Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u1ea5u r\u1eb1ng h\u00e0ng n\u0103m mua th\u00eam ng\u1ef1a quan, giao cho L\u00fd K\u1ef7 \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 mua, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho ty n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ng\u1ef1a mua v\u00e0 ti\u1ec1n tr\u00e0, chuy\u1ec3n sang \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[78] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ho\u00e0ng Trung Dung b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i say r\u01b0\u1ee3u ch\u1eedi m\u1eafng quan huy\u1ec7n Ma Th\u00e0nh, Ho\u00e0ng Ch\u00e2u v\u00e0 h\u1ee7y ho\u1ea1i v\u0103n th\u01b0.<\/p>\n\n<p>[79] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Doanh Ch\u00e2u nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c. Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 10, \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 Ki\u1ec3m ch\u00ednh. <i>(Theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Th\u00e1i Th\u1eeba Hi)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[80] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 Th\u1eeba ch\u1ec9, ki\u00eam Ph\u00e1n Binh b\u1ed9 v\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[81] Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, L\u1ea1i b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m An Nam \u0111\u1ea1o H\u00e0nh doanh M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n, Kinh l\u01b0\u1ee3c Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 ki\u00eam Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9. Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00c1p ban L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9. Long Th\u1ea7n v\u1ec7 T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Trung Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00e0m Ph\u00f3 \u0110\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n. Quang L\u1ed9c t\u1ef1 Th\u1eeba \u00d4n C\u1ea3o l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u00e2u C\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1. Ban \u0111\u1ea7u, Vua ra ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt [footnote]theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt, ch\u1eef 'ch\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], r\u1ed3i \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 kinh. Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ee3 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111ang \u0111i c\u00f4ng c\u00e1n \u1edf qu\u1eadn kh\u00e1c, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho \u00f4ng b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn ho\u1eb7c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>\"Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i giao thi\u1ec7p v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, vi\u1ec7c \u1ee9ng ti\u1ebfp c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u bi\u00ean s\u1ef1, khi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p ho\u1eb7c x\u1ea3y ra s\u1ef1 c\u1ed1 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed l\u00fd k\u1ecbp th\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra r\u1eafc r\u1ed1i. Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c quan Gi\u00e1m ty trong l\u1ed9 n\u00e0y, ngo\u00e0i B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt, c\u00f2n c\u00f3 Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c v\u00e0 L\u01b0u \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 th\u1ec3 y theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, v\u00ec B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt b\u1ecb b\u1ec7nh, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u nh\u1eadn ch\u1ee9c, t\u1ea1m th\u1eddi l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho quan th\u1ee9 c\u1ea5p, r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p><i>(L\u01b0u \u0110\u1ecbnh, Hi\u1ebfn ty V\u0129nh H\u01b0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn. Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c, V\u1eadn ph\u00e1n V\u0129nh H\u01b0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 5.)<\/i><\/p>\n\n<p>[82] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i N\u00f9ng M\u0129 Thi\u1ec7n quy thu\u1eadn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, do Th\u1ea9m Kh\u1edfi sai Ti\u1ebft C\u1eed \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111i chi\u00eau d\u1ee5, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c L\u01b0u Di sau n\u00e0y x\u1eed l\u00fd c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang c\u00e1ch, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. L\u1ec7nh cho Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u Th\u1ea1ch Gi\u00e1m v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00e1n quan Chu \u1ed0c c\u00f9ng Th\u00e1i Di\u1ec7p \u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 th\u1eadt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Ng\u00e0y 22, L\u01b0u Di nghe ch\u1ec9. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, l\u1ea1i giao cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n\n<p>[83] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n gi\u1ea3i ngh\u0129a b\u00e0i th\u01a1 <i>\"Quan Th\u01b0\"<\/i> \u0111\u00e3 so\u1ea1n l\u1ea1i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea3n gi\u1ea3i ngh\u0129a t\u1ef1a c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, giao cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m kh\u1eafc in \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh. <i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00f3 n\u00f3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[84] Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1ec9 huy c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ee3i khi ph\u00eda B\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u0103ng th\u00eam tr\u1ea1m g\u00e1c, th\u00ec \u0111\u1ed1i di\u1ec7n bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng b\u1ed1 tr\u00ed tr\u1ea1m g\u00e1c, chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c tay cung t\u00ean.<\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ph\u00ea: <i>\"Qu\u1ea3ng T\u00e2y hai ng\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5u b\u00e1o, c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, h\u00e0ng ng\u00e0y tr\u00ecnh b\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh bi\u00ean s\u1ef1.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua Li\u00eau sai An \u0110\u00f4ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Th\u1ebf Th\u00f4ng[footnote] Vua Li\u00eau sai An \u0110\u00f4ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Th\u1ebf Th\u00f4ng <i>(Ch\u00fa th\u00edch: Quan ch\u1ee9c Li\u00eau c\u00f3 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ty', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ty' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 's\u1ee9'.)<\/i>[\/footnote], Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n L\u00fd Tr\u1ecdng T\u01b0; Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu sai Ph\u1ee5ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau \u0110\u1ea1t, C\u1ea5p s\u1ef1 trung V\u01b0\u01a1ng T\u1ecbch \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[87] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn An Nam, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi nh\u1eadn t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c thu n\u1ea1p, th\u1ef1c l\u00e0 t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, bao dung nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m, cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay. V\u1eady m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh \u1ea5p, gi\u1ebft h\u1ea1i quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang, x\u00e2m ph\u1ea1m k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c gia, h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9, \u0111\u1ec3 tr\u1eddi tr\u1eebng ph\u1ea1t, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i xu\u1ea5t chinh l\u00e0 c\u00f3 danh ngh\u0129a.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e3 sai Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m An Nam \u0111\u1ea1o h\u00e0nh doanh M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, Kinh l\u01b0\u1ee3c Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9, ki\u00eam Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9, L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, c\u1ea7n ph\u1ea3i xu\u1ea5t qu\u00e2n c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9. Tr\u1eddi t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 thu\u1eadn l\u1ee3i, \u0111\u00e3 b\u00e1o \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1ed5i m\u1edbi; ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bi\u1ebft k\u1ebb th\u00f9 s\u1ebd di\u1ec7t vong, \u0111\u1ec1u mang kh\u00ed th\u1ebf c\u0103m th\u00f9.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, kh\u00f4ng \u0111\u00f3n k\u1ebb ch\u1ea1y tr\u1ed1n, h\u1ee1i c\u00e1c s\u0129 d\u00e2n, \u0111\u00e3 l\u00e2u ch\u00ecm \u0111\u1eafm trong l\u1ea7m than. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u00ean Vua quy ph\u1ee5, d\u1eabn d\u1eaft d\u00e2n ch\u00fang t\u1ef1 quy thu\u1eadn, b\u1eaft t\u00f9 binh d\u00e2ng c\u00f4ng, tho\u00e1t th\u00e2n t\u1ecf l\u00f2ng trung thu\u1eadn, t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c ban th\u01b0\u1edfng, s\u1ebd g\u1ea5p b\u1ed9i th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, nh\u1eefng t\u1ed9i l\u1ed7i c\u0169, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a b\u1ecf. C\u00e0n \u0110\u1ee9c c\u00f2n nh\u1ecf d\u1ea1i, ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng do m\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, khi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i nh\u01b0 x\u01b0a.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1eddi Tr\u1eabm kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u00e3y nghe m\u00e0 \u0111\u1eebng nghi ng\u1edd. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i d\u00e2n bi\u00ean h\u1ed9, c\u1ef1c kh\u1ed5 v\u00ec s\u01b0u cao thu\u1ebf n\u1eb7ng, \u0111\u00e3 r\u0103n b\u1ea3o s\u1ee9 th\u1ea7n, tuy\u00ean b\u1ed1 r\u00f5 \u00e2n ch\u1ec9. Nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf m\u00e1 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ebfn n\u01a1i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. Mong r\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, m\u00e3i m\u00e3i l\u00e0 \u0111\u1ea5t l\u00e0nh.\"<\/i> L\u1eddi chi\u1ebfu n\u00e0y l\u00e0 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.<\/p>\n\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c th\u00e0nh \u1ea5p, li\u1ec1n d\u00e1n b\u1ea3ng l\u1ed9 b\u1ed1 \u1edf ng\u00e3 t\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c b\u1ecf tr\u1ed1n sang Trung Qu\u1ed1c, quan l\u1ea1i dung t\u00fang che ch\u1edf, \u0111\u00e3 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Qu\u1ea3n t\u1ed1 c\u00e1o nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u t\u1ed1 c\u00e1o c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, n\u00ean ph\u1ea3i \u0111em qu\u00e2n truy b\u1eaft k\u1ebb b\u1ecf tr\u1ed1n. L\u1ea1i n\u00f3i Qu\u1ebf Qu\u1ea3n \u0111i\u1ec3m duy\u1ec7t \u0111\u1ed9ng \u0111inh, c\u00f4ng khai tuy\u00ean b\u1ed1 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u1ea1i n\u00f3i Trung Qu\u1ed1c thi h\u00e0nh ph\u00e9p thanh mi\u00eau, tr\u1ee3 d\u1ecbch, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed1n kh\u1ed5. Nay xu\u1ea5t qu\u00e2n l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1ee9u gi\u00fap h\u1ecd.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ee9c gi\u1eadn, n\u00ean t\u1ef1 tay so\u1ea1n chi\u1ebfu n\u00e0y. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ed1n kh\u00f4ng tin thuy\u1ebft tai bi\u1ebfn trong \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b, cho r\u1eb1ng sao ch\u1ed5i l\u00e0 do Giao Ch\u1ec9 g\u00e2y ra.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b v\u00e0 \u300aTi\u00ean Vu X\u01b0\u1edbc truy\u1ec1n t\u00edn l\u1ee5c\u300b. X\u00e9t chi\u1ebfu b\u1ea3ng ban xu\u1ed1ng ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ti\u1ebft th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 4 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 9, nh\u01b0ng \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b l\u1ea1i n\u00f3i <i>\"ng\u01b0\u1eddi Giao d\u00e1n l\u1ed9 b\u1ed1 n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ti\u1ebft t\u1ef1 \u00fd ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, qu\u00e2n s\u0129 h\u0103ng h\u00e1i \u0111\u00e1nh tr\u1ea3, l\u1eadp t\u1ee9c ch\u00e9m \u0111\u1ea7u\"<\/i>, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai l\u1ea7m. Nay b\u1ecf \u0111o\u1ea1n n\u00e0y. Ho\u1eb7c l\u1ed9 b\u1ed1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Giao kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, sau khi Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ti\u1ebft th\u1ea5t b\u1ea1i l\u1ea1i c\u00f3 l\u1ed9 b\u1ed1 kh\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfu b\u1ea3ng. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ef1 tay so\u1ea1n chi\u1ebfu b\u1ea3ng, v\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 l\u1ed9 b\u1ed1 c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn thanh mi\u00eau, tr\u1ee3 d\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Giao Ch\u1ec9 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c th\u1ee7y b\u1ed9 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, Chi\u00eam Th\u00e0nh, Chi\u00eam L\u1ea1p v\u1ed1n c\u00f3 th\u00f9 h\u1eb1n v\u1edbi gi\u1eb7c. Giao cho H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean, L\u01b0u S\u01a1 c\u00f9ng chi\u00eau m\u1ed9 ba n\u0103m th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111i bi\u1ec3n, l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 Kinh L\u01b0\u1ee3c Ty kh\u00e9o l\u00e9o thuy\u1ebft ph\u1ee5c qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc k\u1ebf ho\u1ea1ch, \u0111\u1ee3i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn l\u00ean, h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh xong s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb h\u1eadu h\u0129nh.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u01b0u S\u01a1 l\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u1ea3ng T\u00e2y An ph\u1ee7, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 5 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean, ng\u00e0y m\u00f9ng 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 8 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ebfn Qu\u1ea3ng T\u00e2y, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 5 \u0111\u1ed5i l\u00e0m V\u1eadn ph\u00f3 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[88] \u0110\u00f4 Th\u1ee7y gi\u00e1m t\u00e2u: <i>\"Ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1eadp T\u00f4n C\u1ed5, b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng Bi\u1ec7n, c\u00f3 t\u00e1m ch\u1ed7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea h\u01b0, cho n\u01b0\u1edbc th\u1ea5m v\u00e0o \u0111\u1ea7m T\u00e2y C\u1ed5, c\u00f9ng v\u1edbi Ty \u1ee8 \u0110i\u1ec1n ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e0o m\u1ed9t con s\u00f4ng, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc th\u00f4ng v\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1ea3m Th\u1ee7y, ch\u1ea3y xu\u1ed1ng \u0111\u1ea7m V\u1ee5 Tr\u1ea1ch, l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Ng\u0169 Tr\u01b0\u1ee3ng. Xin c\u1eed D\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m qu\u1ea3n vi\u1ec7c tu s\u1eeda, Tr\u1ea7n H\u1eefu Ph\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1eed.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty li\u00ean t\u1ee5c ph\u00e1t binh \u0111\u1ebfn Kh\u00e2m ch\u00e2u \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 b\u1eaft gi\u1ebft gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, ty n\u00e0y \u0111\u00e3 chi 5.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. V\u00ec vi\u1ec7c t\u00e2u b\u1ea9m kh\u00f4ng k\u1ecbp, \u0111\u00e3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0nh ch\u00e2u \u0111\u1ec3 m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 m\u1ed9, xin sai phu t\u1eeb c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c ba b\u1eadc tr\u00ean, m\u1ed7i phu m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n theo l\u1eddi t\u00e2u. Nay xem x\u00e9t, trong t\u00ecnh th\u1ebf c\u1ea5p b\u00e1ch n\u00e0y, s\u1ee9c phu ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i gi\u00e1 tr\u1ecb, h\u01a1n n\u1eefa c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c ba b\u1eadc tr\u00ean r\u1ea5t \u00edt, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecd ph\u00e1 s\u1ea3n. Xin ch\u1ec9 sai b\u1ea3o \u0111inh trong l\u1ed9 theo th\u1ee9 t\u1ef1 phi\u00ean ch\u1ebf, t\u00f9y theo kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p ti\u1ec1n v\u00e0 g\u1ea1o cho h\u1ecd l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i h\u01a1n.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[90] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng T\u00e2y, \u0111\u00e3 ch\u1ec9 huy c\u00e1c ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n b\u1ecb 20.000 binh l\u00ednh, 3.000 ng\u1ef1a, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong m\u1ed9t th\u00e1ng. Nay c\u00f3 th\u1ec3 th\u00eam l\u1ec7nh t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Ung ch\u00e2u, m\u1ed7i ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n b\u1ecb 100.000 binh l\u00ednh. C\u00f2n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng ch\u00e2u, ch\u1ec9 chu\u1ea9n b\u1ecb 20.000 binh l\u00ednh, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong m\u1ed9t th\u00e1ng cho m\u1ed7i ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng. T\u1ea5t c\u1ea3 ph\u1ea3i ho\u00e0n t\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, cho ph\u00e9p m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3, sau \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n ho\u00e0n tr\u1ea3.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[91] Trung th\u01b0 t\u00e2u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c H\u00ecnh ph\u00f2ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u00ean c\u1ea5p T\u01b0 t\u1ef1, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang ch\u1ee9c qu\u00e1n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, xin cho m\u1ed7i khi nh\u1eadm ch\u1ee9c ph\u1ea3i xin ch\u1ec9 d\u1ee5. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[92] Ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn t\u00e2u: <i>\"L\u01b0u C\u1ea9n \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c th\u1ee7y l\u1ee3i \u1edf Ho\u00e0i Nam, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 100.000 kho\u1ea3nh, \u0111\u1ec1u n\u1eb1m d\u1ecdc theo s\u00f4ng V\u1eadn H\u00e0. Xin \u0111\u1ee3i khi vi\u1ec7c khai th\u00f4ng s\u00f4ng V\u1eadn H\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh, d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u1ee7a Ty Th\u1ee7y l\u1ee3i \u0111\u1ec3 m\u1ed9 d\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 qu\u00e2n gi\u00e1m s\u00e1t tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u. L\u1ea1i n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n H\u00e0, t\u1eeb Nam Kinh \u0111\u1ebfn T\u1ee9 ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u n\u1ea1o s\u00e2u t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n H\u1ed3ng c\u00f3 \u0111\u00e1 g\u1ed3 gh\u1ec1 d\u00e0i h\u01a1n 30 d\u1eb7m, vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh. Xin d\u00f9ng g\u1ea1o c\u1ee9u t\u1ebf c\u1ee7a Ty An ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 m\u1ed9 d\u00e2n khai th\u00f4ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c s\u00f4ng V\u1eadn H\u00e0 giao cho Th\u00fac Hi\u1ebfn, s\u00f4ng Bi\u1ec7n H\u00e0 giao cho \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m c\u1eed quan kh\u1ea3o s\u00e1t, v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a x\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[93] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Tri ch\u00e2u Nguy\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Ch\u1ee7ng C\u1ed5 t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c h\u1ed9 th\u1ee5c ph\u1ea7n l\u1edbn ngh\u00e8o kh\u00f3, \u0111\u1ea5t \u0111ai \u00edt \u1ecfi, d\u00e2n ch\u00fang theo ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u1ea7m c\u1ed1, b\u00e1n \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i[footnote] Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i, ch\u1eef 'tr\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00edch', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], mong thu l\u1ee3i, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y ra m\u1ed1i lo n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi. Xin theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 c\u1ea5m ch\u1ec9.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u0169 c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u00e0 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. Sau \u0111\u00f3, ty x\u00e9t \u0111\u1ecbnh s\u1eafc l\u1ec7nh xin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1ed1, mua b\u00e1n, thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, h\u1ee3p t\u00e1c canh t\u00e1c \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00f9 hai n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i kh\u1ecfe m\u1ea1nh th\u00ec \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean trong ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh[footnote] C\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, hai ch\u1eef 'c\u1eadn l\u00ed' nguy\u00ean b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[94] Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c Tr\u1ea7n C\u1ea3nh t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ee9c \u0111\u00f4 tri, binh m\u00e3 s\u1ee9, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i nhi\u1ec7m v\u1ec1 kinh nh\u1eadn ch\u1ee9c ban h\u00e0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, kho\u1ea3ng ba n\u0103m c\u00f3 h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y x\u01b0a ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn khi gi\u1ea3i nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng qu\u00e1 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1eaft gi\u1ea3m, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t \u00edt, th\u1eddi gian th\u0103ng chuy\u1ec3n \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda. Nay c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong tr\u0103m ty \u1edf kinh \u0111\u00f4, theo ph\u00e1p m\u1edbi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00ean ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ra l\u00e0m quan, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n c\u00e1c ty trong kinh. Xin quy \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ch\u1ee9c \u0111\u00f4 tri, binh m\u00e3 s\u1ee9 ph\u1ea3i nh\u1eadp ng\u1ea1ch ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i nhi\u1ec7m.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[95] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Th\u1ee7 l\u0129nh th\u00e0nh Ma T\u00f4ng l\u00e0 K\u1ebft B\u1ed1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng T\u00f4ng Ca, d\u1ee5 d\u1ed7 t\u1ed9c Nh\u1eadt Ch\u00e2u thu\u1ed9c h\u1ed9 th\u1ee5c \u1edf th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Thanh T\u01b0 Ba c\u00f9ng \u0111i, nh\u01b0ng Thanh T\u01b0 Ba kh\u00f4ng nghe, b\u00ed m\u1eadt ch\u00e9m \u0111\u1ea7u K\u1ebft B\u1ed1 \u0111em d\u00e2ng. Xin ban th\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c quan.\"<\/i> Chi\u1ebfu phong Thanh T\u01b0 Ba l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ea3n t\u1ed9c.<\/p>\n\n<p>[96] Ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 cho ty H\u00e0nh dinh An Nam.<\/p>\n\n<p>[97] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 ph\u1ee7 Khai Phong trong kinh \u0111ang \u0111\u00e0o c\u00e1c k\u00eanh r\u1ea1ch v\u00f4 d\u1ee5ng, kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, v\u00e0 x\u00e2y \u0111\u00ea \u0111\u1eadp chi\u1ebfm d\u1ee5ng binh l\u00ednh, sang n\u0103m t\u1ea1m ng\u1eebng t\u1ea5t c\u1ea3, \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t An Nam.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, quan S\u00e1t ph\u1ecfng Kinh H\u1ed3 l\u1ed9, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>\"Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb \u0110\u1ec9nh ch\u00e2u \u0111\u1ebfn L\u1ec5 ch\u00e2u, \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u00e1t ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, l\u01b0u l\u1ea1c kh\u1eafp n\u01a1i, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n th\u00fac gi\u1ee5c n\u1ed9p thu\u1ebf thu v\u00e0 h\u01a1n n\u0103m ph\u1ea7n, xin cho t\u1ea1m ng\u1eebng thu.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>[99] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ph\u00ea: <i>\"Th\u00e0nh h\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, nghe n\u00f3i c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 c\u1ea1n kh\u00f4, n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n c\u00f4ng t\u1eeb c\u00e1c s\u00f4ng, s\u1edbm cho \u0111\u00e0o v\u00e9t xong xu\u00f4i.\"<\/i> L\u1ea1i ph\u00ea: <i>\"Kh\u1ea3o x\u00e9t nguy\u00ean ng\u1ea1ch m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng H\u00e0 B\u1eafc[footnote]Nguy\u00ean ng\u1ea1ch m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng H\u00e0 B\u1eafc, ch\u1eef 'nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eed', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n nh\u00e2n hi\u1ec7n \u0111ang thi\u1ebfu, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[100] Th\u00e1ng n\u00e0y, kh\u00f4i ph\u1ee5c Gi\u00e1m V\u00e2n An thu\u1ed9c qu\u00e2n V\u00e2n An, \u0111\u1eb7t Gi\u00e1m \u0110\u1ed3ng An \u1edf Th\u01b0 ch\u00e2u, \u0111\u1eb7t c\u00e1c Gi\u00e1m \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u, ch\u00e2u Hoa, Di\u1ec7u, Thi\u1ec3m v\u00e0 \u0111\u1eb7t B\u1ea3o Di\u00eam Tinh \u1edf H\u00e0 ch\u00e2u, \u0111\u1eb7t Tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 \u1edf ph\u1ee7 H\u01b0ng Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p cu\u1ed1i th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t <i>\"th\u00e0nh H\u1ed9i Kh\u00ea \u1edf Th\u1ea7n ch\u00e2u, tr\u1ea1i Ki\u1ec1m An\"<\/i>, 8 ch\u1eef n\u00e0y n\u00ean b\u1ecf \u0111i. Vi\u1ec7c ban t\u00ean cho th\u00e0nh tr\u1ea1i v\u00e0o ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2 n\u0103m sau. \u0110\u1ed5i tr\u1ea1i <i>(Qu\u1ea3ng H\u00f2a)<\/i> Nh\u01b0\u01a1ng \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u th\u00e0nh b\u1ea3o, b\u00e3i b\u1ecf huy\u1ec7n Linh Th\u1ecd thu\u1ed9c ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, huy\u1ec7n Di\u00ean Th\u1ee7y thu\u1ed9c Di\u00ean ch\u00e2u, tr\u1ea1i L\u0169ng T\u00e2y thu\u1ed9c L\u0169ng ch\u00e2u v\u00e0 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh tr\u1ea5n. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u00e0y l\u1ea1i ch\u00e9p: <i>\"B\u00e3i b\u1ecf tr\u1ea1i C\u1ea9m ch\u00e2u[footnote]B\u00e3i b\u1ecf tr\u1ea1i C\u1ea9m ch\u00e2u, ch\u1eef 'c\u1ea9m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'mi\u00ean', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 6\/36 v\u00e0 \u300aNguy\u00ean Phong c\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0 huy\u1ec7n Chi\u00eau D\u1ee5 nh\u1eadp v\u00e0o huy\u1ec7n Ma D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Nguy\u00ean ch\u00e2u.\"<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u00e9p xong cu\u1ed1i th\u00e1ng 2, n\u00ean b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[101] Ng\u01b0\u1eddi Di d\u00e2ng \u0111\u1ea5t 10 ch\u00e2u g\u1ed3m Tr\u01b0\u1eddng Ninh, thu\u1ed9c Gi\u00e1m D\u1ee5c T\u1ec9nh thu\u1ed9c L\u00f4 ch\u00e2u. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[102] N\u0103m \u0111\u00f3, con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan g\u1ed3m 51 ng\u01b0\u1eddi. Trong thi\u00ean h\u1ea1, s\u1ed1 h\u1ed9 ch\u1ee7 l\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 10.682.375 h\u1ed9, 15.896.304 \u0111inh; s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u00e1ch l\u00e0 5.001.754 h\u1ed9, 7.910.861 \u0111inh. X\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh 1.397 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>T\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 ba b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf l\u1ed9c cho quan l\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1, v\u00e0 \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt nghi\u00eam \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1ec7 n\u1ea1n th\u1ec9nh th\u00e1c. N\u0103m \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf kinh s\u01b0 chi ti\u1ec1n l\u1ed9c cho quan l\u1ea1i t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ngh\u00ecn t\u00e1m tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i t\u01b0 quan c\u00f3 l\u1ebb. \u0110\u1ebfn khi Th\u1ea9m Qu\u00e1t l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, v\u00e0o n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 t\u00e1m, n\u0103m \u0111\u00f3 chi ti\u1ec1n l\u1ed9c cho quan l\u1ea1i t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y v\u1ea1n m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i ba quan c\u00f3 l\u1ebb, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf kinh s\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ed9c v\u00e0 l\u1ed9c c\u1ee7a quan l\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ea9m Qu\u00e1t b\u00fat \u0111\u00e0m\u300b, ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, sai c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh c\u1ea7u tuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[2] Phong ho\u00e0ng n\u1eef th\u1ee9 ba l\u00e0m Th\u1ee5c Th\u1ecd C\u00f4ng ch\u00faa.<\/p>\n<p>[3] B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed tam ty c\u00e2u vi\u1ec7n, ma kh\u00e1m ty l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng An L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nhu\u1eadn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u r\u1eb1ng An L\u1ec5 gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf qu\u00e1n c\u00e1c, th\u01b0\u1eddng vui ch\u01a1i qu\u00e1 \u0111\u1ed9. Do \u0111\u00f3, An L\u1ec5 xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1eabn cho r\u1eb1ng Hu\u1ec7 Khanh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng \u1edf Nhu\u1eadn Ch\u00e2u trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang, n\u00ean mu\u1ed1n An L\u1ec5 t\u00ecm ra l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba, T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Ngh\u0129a V\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i n\u0103m vi\u00ean quan T\u01b0 n\u00f4ng \u0111\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, th\u1ea7n c\u0169ng n\u1eb1m trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. Sau khi \u0111i\u1ec1u tra, th\u1ea5y r\u1eb1ng l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e2u b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, m\u1ea5t m\u00f9a. N\u0103m nay tuy thu ho\u1ea1ch \u00edt \u1ecfi, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 b\u00f9 \u0111\u1eafp cho nh\u1eefng n\u0103m kh\u1ed5 c\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Th\u1ebf m\u00e0 Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng ty v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ea1i \u0111ua nhau xu\u1ea5t ti\u1ec1n mua l\u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng v\u1ecdt, d\u00e2n ngh\u00e8o c\u00e0ng th\u00eam kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n. Xin b\u00e3i b\u1ecf c\u00e1c quan T\u01b0 n\u00f4ng, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a m\u1edbi t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c thu mua. L\u1ea1i th\u00eam hai ch\u00e2u Ho\u00e0i, \u0110\u1ea1i m\u00f9a thu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu ho\u1ea1ch, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau oan, trong khi c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb \u0111\u00f2i g\u1ea5p, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang th\u01b0\u1eddng b\u1ecf tr\u1ed1n. Xin t\u1ea1m ho\u00e3n t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3, ri\u00eang ch\u00e2u Ho\u00e0i th\u00ec gia h\u1ea1n th\u00eam th\u1eddi gian tr\u1ea3 n\u1ee3 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ngh\u0129a V\u1ea5n, ri\u00eang ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00e2u Ho\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m sau, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00e1c b\u1ecb thi\u00ean tai c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng theo c\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ngh\u0129a V\u1ea5n l\u00e0 con th\u1ee9 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[5] Chi\u1ebfu cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 d\u00f9ng ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a hai l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc ho\u1eb7c m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch khoan th\u1eb7ng 20 v\u1ea1n quan \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho Th\u1ee7y l\u1ee3i ty H\u00e0 B\u1eafc lo li\u1ec7u; ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch khoan th\u1eb7ng trong kho\u1ea3n c\u1ecf \u0111\u1eadu c\u1ee7a ch\u00e2u Thi\u1ec1n, v\u1eabn d\u00f9ng ti\u1ec1n t\u1eeb c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1c \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i. Ban \u0111\u1ea7u, chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch ty m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n t\u1eeb n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, nh\u01b0ng n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 t\u00e2u r\u1eb1ng hi\u1ec7n thi\u1ebfu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3, xin cho Th\u1ee7y l\u1ee3i ty d\u00f9ng s\u1ed1 b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a m\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch ty ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ea1i n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 \u0111\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n t\u1ea1m lo li\u1ec7u, do \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[6] H\u00e0n l\u00e2m y quan T\u1ea7n \u0110\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o t\u00eda, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng ch\u1eefa b\u1ec7nh cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Kinh Nam. L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh v\u1eeba b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Vua vi\u1ebft th\u01b0 h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i khanh \u0111\u1ecbnh t\u00e2u xin tri\u1ec7u T\u0103ng B\u1ed1 v\u1ec1 kinh, giao l\u1ea1i vi\u1ec7c cho y, ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00f3 th\u1eadt kh\u00f4ng, khanh h\u00e3y k\u00edn \u0111\u00e1o t\u00e2u r\u00f5.&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng tri\u1ec7u T\u0103ng B\u1ed1. T\u0103ng B\u1ed1 ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u1ebfn Kinh Nam th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, l\u1ea5y Quang l\u1ed9c khanh, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng T\u0129nh l\u00e0m Tri Kinh Nam.<\/p>\n<p><i>(Vua h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 151 trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u th\u1ebf n\u00e0o. T\u0103ng B\u1ed1 r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do l\u1eddi con T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 C\u1ed1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf m\u1ecdn c\u1ee7a y m\u00e0 qu\u00ean t\u1ed9i \u00e1c l\u1edbn lao c\u1ee7a y&#8221;<\/i>, ho\u1eb7c ch\u00ednh v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, vi\u1ec7c d\u1eddi T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m ch\u00e2u l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y 23 th\u00e1ng n\u00e0y, nay ghi chung l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eb1ng C\u1ed1i, v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m Thi\u1ec7u H\u01b0ng b\u1ecb Ng\u00f4n quan H\u00e0n Ho\u00e0ng \u0111\u00e0n h\u1eb7c, v\u00ec cha m\u00ecnh m\u00e0 vi\u1ebft b\u00e0i \u300aTh\u00edch vu\u300b r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ti\u00ean ph\u1ee5 v\u00ec kh\u00f4ng theo V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t t\u00e0n nh\u1eabn n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c m\u1ea5t ba ch\u1ee9c v\u1ee5, ch\u1ec9 c\u00f2n gi\u1eef ch\u1ee9c H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u. L\u00fac \u1ea5y, L\u1ea1i b\u1ed9 thi h\u00e0nh nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00e9p ki\u1ec3m c\u1eed, quan t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda n\u0103m th\u00ec ki\u1ec3m c\u1eed, tr\u1ea3i qua t\u00e1m l\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n. Cu\u1ed1i n\u0103m Hi Ninh, Th\u1ea7n T\u00f4ng l\u1ea1i d\u00f9ng ti\u00ean ph\u1ee5 l\u00e0m B\u1eafc m\u00f4n h\u1ecdc s\u0129, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u r\u1eb1ng: &#8216;B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf m\u1ecdn c\u1ee7a y m\u00e0 qu\u00ean t\u1ed9i \u00e1c l\u1edbn lao c\u1ee7a y.&#8217; \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1ecb d\u1ecbch m\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, s\u1ef1 c\u0103m gh\u00e9t c\u1ee7a h\u1ecd s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u1eady. H\u00e0n Ho\u00e0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00e0y ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0 Vua h\u1ecfi vi\u1ec7c tri\u1ec7u T\u0103ng B\u1ed1 c\u00f3 th\u1eadt kh\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1eady. C\u1ed1i ch\u00e9p c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nh\u01b0ng C\u1ed1i ghi ch\u00e9p v\u1ec1 qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u1ee7a cha m\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. Th\u01b0 tay c\u1ee7a Th\u1ea7n T\u00f4ng h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u1eafc l\u00e0 sau khi L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i cu\u1ed1i n\u0103m Hi Ninh, nh\u01b0ng l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0m Tri Kinh Nam. V\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng c\u1ee5 th\u1ec3, t\u1ea1m ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 T\u0103ng B\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3n quan, Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Kinh Nam. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, Tri Kinh Nam, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u. Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u T\u0103ng B\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Tri Qu\u1ea3ng ch\u00e2u. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u0103ng B\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Tam ty s\u1ee9, gi\u00e1ng l\u00e0m B\u1ea3n quan, Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, B\u1ea3n quan t\u1ee9c l\u00e0 Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n. Con T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 C\u1ed1i vi\u1ebft \u300aTh\u00edch vu\u300b, l\u1ea1i cho r\u1eb1ng B\u1ea3n quan l\u00e0 H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, l\u00e0 sai v\u1eady. T\u0103ng B\u1ed1 t\u1eeb H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n th\u0103ng l\u00e0m Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u00e3 th\u1ea5y ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0 Tam ty s\u1ee9 ch\u1ec9 l\u00e0 hai ch\u1ee9c v\u1ee5, kh\u00f4ng r\u00f5 C\u1ed1i sao l\u1ea1i cho l\u00e0 ba ch\u1ee9c. C\u1ed1i l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ea3i qua t\u00e1m l\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n.&#8221;<\/i> X\u00e9t T\u0103ng B\u1ed1 l\u1ea5y ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, v\u1ed1n kh\u00f4ng ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0o, \u0111\u1ebfn khi t\u1eeb \u0110\u00e0m ch\u00e2u d\u1eddi sang Qu\u1ea3ng ch\u00e2u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ch\u1ee9 ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n. C\u1ed1i n\u00f3i: <i>&#8220;Quan t\u1eeb ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda n\u0103m th\u00ec ki\u1ec3m c\u1eed, tr\u1ea3i qua t\u00e1m l\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t T\u0103ng B\u1ed1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 8 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10 b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, 'th\u1ee9 10' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ee9 12', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aUy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp san t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 3, \u300aT\u0103ng V\u0103n T\u00fac c\u00f4ng b\u1ed1 truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1907-1\" href=\"#footnote-1907-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i k\u00e9o d\u00e0i hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i, n\u1ebfu n\u1eeda n\u0103m ki\u1ec3m c\u1eed m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 trong hai n\u0103m r\u01b0\u1ee1i tr\u1ea3i qua t\u00e1m l\u1ea7n ki\u1ec3m c\u1eed, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do C\u1ed1i ghi ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b c\u1ee7a L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8 ch\u00e9p: <i>&#8220;Ch\u1ec9 c\u00f3 T\u0103ng B\u1ed1, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ch\u01b0a t\u1eebng g\u1ecdi v\u00e0o cung. Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 8, Trung th\u01b0 h\u1ecdp nghe vi\u1ec7c, n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ea5y t\u1ed9i l\u1edbn c\u1ee7a y. Th\u1ea7n t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea r\u1eb1ng: &#8216;T\u01b0\u1edbng c\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u0103ng B\u1ed1 ch\u01b0a?'&#8221;<\/i> \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o, vi\u1ec7c Vua h\u1ecfi trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec7u T\u0103ng B\u1ed1 l\u00e0 th\u1eadt hay kh\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1, \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng, ki\u00eam Hi H\u00e0 l\u1ed9 Th\u1ecb d\u1ecbch ty \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed M\u00e3i m\u00e3 L\u00fd K\u1ef7 qu\u1ea3n c\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 Th\u00e1i B\u00ecnh cung. K\u1ef7 v\u00ec b\u1ec7nh t\u1ef1 xin t\u1eeb ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[9] \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc Th\u1ed1 tr\u00ed M\u1ee5c \u0111\u1ecba s\u1edf t\u00e2u: <i>&#8220;X\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, ph\u00e1p lu\u1eadt cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o, m\u1ed7i m\u1eabu th\u01b0\u1edfng t\u1eeb m\u1ed9t ng\u00e0n \u0111\u1ebfn ba tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n. Sau \u0111\u00f3 Th\u00e1i X\u00e1c t\u1eebng xin l\u1eadp h\u1ea1n hai th\u00e1ng, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi x\u00e2m chi\u1ebfm t\u1ef1 th\u00fa, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p; \u0111\u00e3 th\u00fa nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 th\u00ec v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c canh t\u00e1c. \u0110\u1ebfn nay v\u1eabn kh\u00f4ng ai ch\u1ecbu th\u00fa. Hu\u1ed1ng chi \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ch\u01b0a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n h\u01a1n n\u0103m ngh\u00ecn b\u1ea3y tr\u0103m m\u1eabu. Xin t\u1eeb nay ai t\u1ef1 th\u00fa, theo lu\u1eadt x\u00e2m chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n thu\u00ea \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i, r\u1ed3i m\u1edbi k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. <i>(\u300aBinh ch\u00ed\u300b c\u0169ng ghi ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00e1n quan, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n L\u1eef Th\u0103ng Khanh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac, gi\u00e1m V\u00f4 Vi qu\u00e2n T\u1eedu thu\u1ebf. Th\u0103ng Khanh t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng Ti\u1ebfn s\u0129 L\u00fd T\u1ecbch kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef, Trung th\u01b0 l\u1ea5y b\u00e0i thi c\u1ee7a T\u1ecbch xem, th\u1ea5y \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u Th\u0103ng Khanh gi\u1ea3i th\u00edch, Th\u0103ng Khanh n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eadu v\u00e0 l\u00faa m\u1ea1ch.&#8221;<\/i> Ph\u00e1p t\u1ef1 x\u00e9t x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p kh\u00f4ng trung th\u1ef1c, t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Th\u0103ng Khanh t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng Luy\u1ec7n Hanh Ph\u1ee7 c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh x\u1ea5u xa \u0111\u01b0\u1ee3c V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng y\u00eau m\u1ebfn, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tin, th\u1ea7n c\u00f3 m\u1eb9 gi\u00e0, d\u00e1m l\u1ea5y \u0111\u00f3 th\u1ec1.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, c\u00e1c quan Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c ch\u00ea bai anh trai, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh cho l\u00e0 b\u1ea5t hi\u1ebfu, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 qu\u00ea. Nay Th\u0103ng Khanh \u0111\u1ed1i di\u1ec7n B\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 d\u00e1m th\u1ec1 \u0111\u1ed9c m\u1eb9 m\u00ecnh, so v\u1edbi An Qu\u1ed1c ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f2n n\u1eb7ng h\u01a1n sao!&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3 b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Th\u0103ng Khanh th\u1ec1 \u0111\u1ed9c m\u1eb9, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang trong \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c L\u00fd T\u1ecbch. C\u00f3 l\u1ebd l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c L\u00fd T\u1ecbch l\u00e0m c\u1edb, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 v\u00ec chuy\u1ec7n n\u00e0y. Th\u0103ng Khanh, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Giang T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00f3 s\u1ee9, hai ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a Th\u00e1i Th\u1eeba Hi c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 c\u1eed nh\u00e2n t\u1eadp trung \u1edf kinh \u0111\u00f4, \u0111\u1ec1u do Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m gi\u00e1m s\u00e1t, ai vi ph\u1ea1m quy ch\u1ebf Ti\u1ebfn s\u0129, theo h\u1ecdc quy m\u00e0 x\u1eed ph\u1ea1t, ho\u1eb7c t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0 x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thi c\u1eed, ho\u1eb7c \u0111u\u1ed5i kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng thi, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m n\u1eb7ng giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Hi H\u00e0 l\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c ty Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ed9 m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c, ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1eeb thu\u1ebf m\u00e1, m\u00e0 kho t\u00e0ng c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a, giao tr\u00e0 T\u1ee9 Xuy\u00ean cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua c\u1ecf kh\u00f4.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Hai ch\u00e2u Hi, H\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea1i ngo\u00e0i bi\u00ean, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o thi\u1ebfu th\u1ed1n \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111\u1ed9, n\u1ebfu x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1, s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng nh\u1ecf \u0111\u1ebfn k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean ph\u00f2ng. Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n b\u1ea1c bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u1ea1m th\u1eddi.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u1ee7i, rau chi tr\u1ea3 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n H\u00f9ng B\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. H\u00f9ng B\u1ea3n v\u1eeba d\u1eb9p xong gi\u1eb7c L\u00e3o \u1edf Nam Xuy\u00ean, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh b\u00e0n cho gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a H\u00f9ng B\u1ea3n, Tr\u1eabm t\u1ef1 bi\u1ebft, n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ebf c\u00e1o.&#8221;<\/i> Sai trung s\u1ee9 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, ban tr\u00e0 thu\u1ed1c, r\u1ed3i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o l\u1ec7nh cho Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n l\u00e0m Tri c\u1ed1ng c\u1eed, Tri ch\u1ebf c\u00e1o \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7, Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri c\u1ed1ng c\u1eed. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p nh\u1ea7m v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00ed ki\u00eam Tr\u1ef1c x\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, Qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m L\u00fd \u0110\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Tri Minh ch\u00e2u. L\u00fd \u0110\u1ecbnh l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, l\u1ea7n n\u00e0y l\u1ea1i b\u1ed5 ra ngo\u00e0i, l\u00e0 do li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c T\u1eeb Hi b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[15] Quang l\u1ed9c khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n, \u0110\u1ec1 c\u1eed Ng\u1ecdc Long qu\u00e1n Phan T\u00fac xin ngh\u1ec9 h\u01b0u. T\u00fac n\u0103m nay 71 tu\u1ed5i, b\u1ecb S\u00e1t ph\u1ecfng B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh h\u1eb7c t\u1ea5u, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Ng\u1ecdc Long qu\u00e1n, nh\u01b0ng T\u00fac v\u1eabn t\u1ef1 bi\u1ec7n b\u1ea1ch kh\u00f4ng ng\u1eebng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[16] Chi\u1ebfu cho Kinh T\u00e2y \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Th\u0103ng giao cho Th\u1ea9m quan \u0111\u00f4ng vi\u1ec7n x\u00e9t x\u1eed. Do li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng Tri \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u T\u00f4 Quy\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>[17] Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n c\u00f3 t\u1ed9i c\u1eed quan t\u01b0 t\u00e0, t\u1ea5u c\u00f4ng gian d\u1ed1i, L\u1eef Th\u0103ng Khanh c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n d\u1ed1i tr\u00e1, l\u00e0m \u0111i\u1ec1u gian \u00e1c, khi\u1ebfn L\u00fd \u0110\u1ecbnh, T\u1eeb Hi, Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed9i k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, bao che l\u1eabn nhau, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p kh\u00f4ng trung th\u1ef1c. Xin b\u00e3i ch\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan t\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin x\u00e9t l\u1ea1i nh\u1eefng vi\u1ec7c L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m khi c\u00f2n n\u1eafm quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y.&#8221;<\/i> <i>(B\u1ea3n Chu b\u1ecb g\u1ea1ch b\u1ecf, c\u00f3 d\u00e1n t\u1edd ghi ch\u00fa r\u1eb1ng \u0111\u00e3 tr\u00ecnh l\u00ean, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[18] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u00e1c Ch\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 84 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 349 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1907-2\" href=\"#footnote-1907-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n s\u0129 Qu\u1ea3ng D\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1eadu Nguy\u00ean, L\u00fd T\u00fa d\u1eabn qu\u00e2n t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi kh\u1ecfi gi\u00e1o tr\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu t\u1eadp luy\u1ec7n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed tr\u1ea3m Nguy\u00ean, T\u00fa, ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t c\u1ea5p, \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 c\u1ea5m qu\u00e2n c\u1ea5p th\u1ea5p \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong.<\/p>\n<p>[19] Chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>&#8220;Tam ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m Tr\u1ea7n C\u00e1t, gi\u00e1ng l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh. C\u00e1c quan l\u1ea1i Tam ty kh\u00f4ng tr\u00ecnh l\u00ean Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 nghe ch\u1ec9, nay l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, C\u00e1t \u00e1p t\u1ea3i mu\u1ed1i b\u1ecb ch\u1eadm tr\u1ec5, Ph\u00e1t v\u1eadn ty tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0 xin c\u00e1ch ch\u1ee9c C\u00e1t v\u00e0 gi\u00e1ng l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u01a1i xa. V\u0103n th\u01b0 g\u1eedi xu\u1ed1ng Tam ty nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o, t\u1ef1 \u00fd g\u1eedi th\u01b0 cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty thi h\u00e0nh theo v\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o cho Tam ban vi\u1ec7n, C\u00e1t v\u1ec1 sau t\u1ef1 bi\u1ec7n b\u1ea1ch, n\u00ean b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[20] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Kinh Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: B\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf tr\u1ea1i Tr\u1ecb B\u00ecnh l\u00e0 A Kh\u1eafc Ti\u1ebft \u0111i\u1ec1u tra b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y gi\u1edbi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ed1t ph\u00e1, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng nh\u00e0 H\u00e1n l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt. Chi\u1ebfu b\u1ed5 A Kh\u1eafc Ti\u1ebft l\u00e0m Ph\u00f3 Binh m\u00e3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c m\u00ecnh, l\u1ea1i ban cho 20 t\u1ea5m l\u1ee5a. Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2 n\u0103m [Tr\u1ecb B\u00ecnh] th\u1ee9 9 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh tuy\u00ean, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. Sau \u0111\u00f3, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>&#8220;Trong t\u1edd tuy\u00ean c\u1ee7a A Kh\u1eafc Ti\u1ebft c\u00f3 ghi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c th\u00e1m th\u00ednh, v\u00ec b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y g\u1ea7n v\u1edbi T\u00e2y gi\u1edbi n\u00ean m\u1edbi th\u00e1m th\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt. Nay trong t\u1edd tuy\u00ean n\u00f3i r\u00f5, s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ebd tr\u1ea3 th\u00f9 h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi. Xin ban t\u1edd tuy\u00ean kh\u00e1c, v\u00e0 t\u1eeb nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u00e1m th\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u1edd tuy\u00ean kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u0111i th\u00e1m th\u00ednh l\u00e0 v\u00ec l\u1ee3i ti\u1ec1n b\u1ea1c. N\u1ebfu th\u00e1m th\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u1eadt li\u1ec1n ban cho ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc, ng\u00e0y kh\u00e1c l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c th\u1eadt, ph\u1ea3i th\u0103ng ch\u1ee9c n\u1eefa, ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc h\u01a1i cao, th\u00ec s\u1ee3 h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1ed1c s\u1ee9c. Xin t\u1eeb nay x\u00e9t vi\u1ec7c th\u1eadt n\u1eb7ng nh\u1eb9, ch\u1ec9 ban th\u01b0\u1edfng l\u1ee5a.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u. <i>(T\u1eeb ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 9 d\u1eddi v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ba l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p l\u00ean phi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'L\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u1ed5', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i ch\u1eef 'phi\u1ec1n' nghi l\u00e0 ch\u1eef 'phi\u00ean'.\" id=\"return-footnote-1907-3\" href=\"#footnote-1907-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> v\u00e0 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng cho vi\u1ec7c t\u1eadp trung hu\u1ea5n luy\u1ec7n, c\u00f9ng ti\u1ec1n thu\u00ea b\u00e3i b\u1ecf cung th\u1ee7, binh l\u00ednh ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ec1n th\u00eam chi, l\u01b0\u01a1ng \u0103n, sai Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, Trung th\u01b0 \u0111\u00f4 ki\u1ec3m ch\u00ednh quan t\u00ednh to\u00e1n t\u0103ng gi\u1ea3m chi ph\u00ed th\u1ef1c t\u1ebf r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[22] Ph\u00e1n D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u Ch\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e0o s\u00f4ng d\u00f9ng h\u01a1n 4 tri\u1ec7u c\u00f4ng, nghe n\u00f3i m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay s\u1ebd sai binh phu l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc. V\u00ec Ho\u00e0i Nam r\u00e9t m\u01b0\u1edbt, n\u1ebfu g\u1eb7p m\u01b0a tuy\u1ebft, \u1eaft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, xin \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang sai binh, th\u00e1ng hai huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu \u0111\u00e0o s\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u00e1c ch\u00e2u Ch\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng, S\u1edf, Th\u00f4ng, Th\u00e1i xem x\u00e9t thi h\u00e0nh, \u0111\u1ee3i m\u00f9a xu\u00e2n \u1ea5m \u00e1p m\u1edbi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu.<\/p>\n<p>[23] L\u1ea1i chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ba l\u1ed9 thi\u1ebfu tuy\u1ebft, \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111i c\u1ea7u \u0111\u1ea3o, l\u1ea1i l\u1ec7nh Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00ecm c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd linh thi\u00eang \u1edf n\u00fai n\u1ed5i ti\u1ebfng, giao cho tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i c\u1ea7u t\u1ea1nh.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ph\u00ea d\u1ee5 g\u1eedi H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan: <i>&#8220;Ng\u00e0y m\u1ed3ng 2 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00e2u H\u00f9ng v\u1ec1 t\u1edd \u0111i\u1ec7p t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc g\u1eedi \u0111\u1ebfn, n\u00eau r\u00f5 ch\u1ec9 th\u1ecb t\u1eeb nha tr\u01b0\u1edbng, y\u00eau c\u1ea7u tu\u00e2n theo v\u1ecb tr\u00ed c\u1eafm c\u1edd do H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 l\u1eadp, ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh ranh gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc Ma C\u1ed1c. \u0110\u00e3 l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1eedi tr\u00e1t t\u1eed \u0111\u1ebfn c\u00e1c khanh, h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t k\u1ef9 n\u1ed9i dung t\u1edd \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, n\u1ebfu g\u1eb7p Hi v\u00e0 D\u0129nh, h\u00e3y c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, tr\u00e1nh g\u00e2y c\u0103ng th\u1eb3ng, mong s\u1edbm k\u1ebft th\u00fac vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd ng\u1ef1 tr\u00e1t ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u00e1ng 12 trong s\u00e1ch th\u1ec7 \u01b0\u1edbc hai tri\u1ec1u. H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Ti\u00eau T\u1ed1 v\u00e0 L\u01b0\u01a1ng D\u0129nh, ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec7n lu\u1eadn v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc, \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 nha tr\u01b0\u1edbng, xin t\u1ea1m v\u1ec1 kinh t\u00e2u b\u1ea9m.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0n Ch\u1ea9n xem x\u00e9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 mang v\u1ec1 kinh. <i>(Ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 7 c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n<p>[25] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Giao Ch\u1ec9 d\u00f9ng th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf tr\u1ea5n H\u1ed3 D\u01b0\u01a1ng, m\u01b0u t\u00ednh chia hai \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, ch\u00e2u Kh\u00e2m v\u00e0 ch\u00e2u Li\u00eam \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u00e3m.&#8221;<\/i> <i>(Ch\u00e2u Kh\u00e2m b\u1ecb h\u00e3m ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 11, t\u1edd t\u00e2u \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 12. Ch\u00e2u Li\u00eam c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb h\u00e3m ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 11, t\u1edd t\u00e2u \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 12)<\/i>.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Hai l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng v\u00e0 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5y n\u0103m b\u1ecb thi\u00ean tai, t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f3 kh\u0103n, may nay bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n, c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 xoay x\u1edf. Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, gi\u1ea3m b\u1edbt binh l\u00ednh \u0103n l\u01b0\u01a1ng tr\u1edf v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i, nh\u1eefng kho\u1ea3n chi kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft n\u00ean t\u1ea1m ng\u1eebng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n D\u1ecbch, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Anh qu\u1ed1c c\u00f4ng Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, ch\u00e1u l\u00e0 C\u1ea3nh Tr\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa H\u1ee9a Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng; phong t\u1eb7ng An H\u00f3a qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung T\u00e0o T\u00f4ng, ch\u00e1u l\u00e0 Thi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa B\u00e2n Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong T\u1ea3 l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay.<\/p>\n<p>[29] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf k\u1ef3 thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n, l\u1ec7nh ch\u1ec9 thi t\u1ea1i bi\u1ec7t th\u00ed s\u1edf \u1edf C\u1ed1ng vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[30] \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch ty t\u00e2u: <i>&#8220;T\u00f4ng th\u1ea5t m\u01b0\u1ee3n v\u1eadt, xin ba ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean c\u00f9ng b\u1ea3o l\u00e3nh, qua \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty xu\u1ea5t s\u1ed5 \u0111\u1ebfn ty \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng, l\u00e3i su\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng hai th\u00e1ng, n\u1ebfu n\u1ed9p tr\u1ec5 h\u1ea1n, l\u1ea5y s\u1ed5 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ghi ch\u00fa kh\u1ea5u tr\u1eeb<a class=\"footnote\" title=\"l\u1ea5y s\u1ed5 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ghi ch\u00fa kh\u1ea5u tr\u1eeb 'tr\u1eeb' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00edch', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1907-4\" href=\"#footnote-1907-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, h\u1ea1n trong n\u1eeda n\u0103m n\u1ed9p \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e0ng n\u0103m mua tr\u00e0 c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, do ty n\u00e0y mua b\u00e1n, xin l\u1ea5y ba tr\u0103m v\u1ea1n c\u00e2n l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng pha t\u1ea1p c\u1ecf c\u00e2y x\u1ea5u, c\u1ed1t sao b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c \u1edf \u0111\u00e2y ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u00e9p: <i>&#8220;Chi\u1ebfu cho L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a d\u00f9ng Thi\u1ebft long tr\u1ea3o, Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean d\u00f9ng Tu\u1ea5n xuy\u00ean b\u00e0 n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, t\u1eeb H\u00e0 \u00c2m xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n.&#8221;<\/i> T\u00e2n k\u1ef7 theo \u0111\u00f3 ch\u00e9p: <i>&#8220;Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m. Theo Th\u1ef1c l\u1ee5c th\u00e1ng ch\u00edn n\u0103m sau ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn ch\u00e9p, h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd, nay ghi v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi Hai l\u00e0 sai, n\u00ean b\u1ecf \u0111i<a class=\"footnote\" title=\"n\u00ean b\u1ecf \u0111i 'n\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1907-5\" href=\"#footnote-1907-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, v\u1eabn ghi ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9 thi\u1ebfu th\u1ed1n, l\u00f2ng d\u00e2n ch\u01b0a y\u00ean, quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan M\u00e3 Giam ch\u1ec9 chuy\u00ean vi\u1ec7c b\u1edbi m\u00f3c quan l\u1ea1i Hi H\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 th\u00f9 ri\u00eang, khi\u1ebfn c\u1ea3 l\u1ed9 b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u n\u1eb7ng. Xin b\u00e3i ch\u1ee9c Giam, \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Hi H\u00e0 kinh l\u01b0\u1ee3c ty tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 vi\u1ec7c Giam b\u1edbi m\u00f3c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m th\u1ee9 9, Giam \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Giang T\u00e2y. B\u1ea3n Chu c\u00f3 d\u00e1n gi\u1ea5y ghi <i>&#8220;\u0111\u00e3 l\u1ea5y v\u1ec1 tr\u00ecnh xong&#8221;<\/i>, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c thi h\u00e0nh, n\u00ean b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[32] \u0110\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m H\u00f2a Ch\u00e2u, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd S\u0129 Tuy\u00ean ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ea5t ph\u00e1p v\u00e0 gi\u1ebft con, b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[33] Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;Ti\u1ec1n Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ee9c S\u00f4 v\u00ec t\u1ed9i tham nh\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, t\u1ef1 xin \u0111i t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c, nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y Bi\u00ean tu H\u1ed9i y\u1ebfu s\u1edf l\u1ea1i c\u1eed \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o. L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0110\u1ee9c S\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 cho l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf kinh \u0111\u00f4. Hu\u1ed1ng chi \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngu \u0111\u1ea7n, h\u00e8n k\u00e9m, kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, kh\u00f4ng c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n, b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u n\u00f3i \u0110\u1ee9c S\u00f4 l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a h\u1ecd H\u00e0n, r\u1ec3 c\u1ee7a h\u1ecd L\u00e3, l\u1ea1i c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi quan Bi\u00ean tu H\u1ed9i y\u1ebfu, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u00e3 v\u00ec \u00f4ng ta m\u00e0 xin x\u1ecf. Xin b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u1ee9c S\u00f4 v\u00e0 thu h\u1ed3i ch\u1ec9 d\u1ee5 cho \u00f4ng ta l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf kinh \u0111\u00f4.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[34] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c kh\u01a1i \u0111\u00e0o s\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i Ho\u00e0i Nam, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty l\u01b0u l\u1ea1i v\u1eadt ph\u1ea9m cung \u1ee9ng \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng. V\u00ec L\u01b0u C\u1ea9n \u0111\u00e3 t\u00e2u xin l\u1ea1i xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, qu\u00e2n Giao Ch\u1ec9 v\u00e2y th\u00e0nh Ung Ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u1ea9m Kh\u1edfi l\u00e0m Kinh l\u01b0\u1ee3c Qu\u1ea3ng T\u00e2y, d\u1ed1i tr\u00e1 r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 m\u01b0u t\u00ednh \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9, l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd chi\u00eau d\u1ee5 N\u00f9ng Thi\u1ec7n M\u1ef9 \u1edf ch\u00e2u \u00c2n, ch\u00e2u T\u0129nh v\u00e0 \u0111\u1eb7t th\u00e0nh tr\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e2u Dung, ch\u00e2u Nghi, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi Giao Ch\u1ec9 ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng lo s\u1ee3. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 chi\u1ebfu l\u1ea5y L\u01b0u Di thay Th\u1ea9m Kh\u1edfi, hy v\u1ecdng \u00f4ng ta s\u1ebd chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n ch\u00fang, nh\u01b0ng L\u01b0u Di l\u1ea1i c\u00e0ng ng\u1ea1o m\u1ea1n, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm, mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c k\u1ef3 l\u1ea1, b\u00e8n sai quan v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec3u s\u1ed1, \u0111i\u1ec3m danh t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n binh th\u00e0nh \u0111\u1ed9i ng\u0169, d\u1ea1y h\u1ecd binh ph\u00e1p, b\u1eaft h\u1ecd luy\u1ec7n t\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m; sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i sai ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1edd bi\u1ec3n \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i, t\u1eadp h\u1ee3p th\u1ee7y qu\u00e2n, ng\u1ee5 \u00fd d\u1ea1y th\u1ee7y chi\u1ebfn, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea5m ng\u1eb7t vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi Giao Ch\u1ec9 v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai L\u01b0u Di \u0111i\u1ec1u tra Th\u1ea9m Kh\u1edfi, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, L\u01b0u Di nghe theo ch\u1ec9 d\u1ee5. T\u1eeb \u0111\u00f3, Giao Ch\u1ec9 c\u00e0ng th\u00eam nghi ng\u1edd, t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f4ng qu\u00e2n l\u00ednh, m\u01b0u t\u00ednh x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. Tri ch\u00e2u Ung Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4 Gi\u00e1m bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi L\u01b0u Di, xin b\u00e3i b\u1ecf ba vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Giao Ch\u1ec9 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edb kh\u1edfi binh. L\u01b0u Di kh\u00f4ng nghe, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00f2n d\u00e2ng v\u0103n th\u01b0 h\u1eb7c t\u1ed9i T\u00f4 Gi\u00e1m c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c ngh\u1ecb b\u00e0n, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi. Do \u0111\u00f3, qu\u00e2n Giao Ch\u1ec9 qu\u1ea3 nhi\u00ean \u0111\u1ea1i c\u1eed, qu\u00e2n s\u1ed1 l\u00ean \u0111\u1ebfn t\u00e1m v\u1ea1n, th\u00e1ng 11 ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn b\u1edd bi\u1ec3n, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c hai ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam, ph\u00e1 b\u1ed1n tr\u1ea1i Th\u00e1i B\u00ecnh, V\u0129nh B\u00ecnh, Thi\u00ean L\u1ee5c, C\u1ed5 V\u1ea1n c\u1ee7a Ung Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>T\u00f4 Gi\u00e1m nghe tin gi\u1eb7c s\u1eafp \u0111\u1ebfn, ki\u1ec3m tra qu\u00e2n trong ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 hai ngh\u00ecn t\u00e1m tr\u0103m t\u00ean qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng c\u1ea5m v\u00e0 l\u00e3o binh, b\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp quan l\u1ea1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi trong ch\u00e2u, d\u1ea1y h\u1ecd ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c, ph\u00e2n chia \u0111\u1ecba ph\u1eadn \u0111\u1ec3 t\u1ef1 th\u1ee7. D\u00e2n ch\u00e2u kinh h\u00e3i, k\u1ebb mu\u1ed1n b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u00f4ng sao \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. T\u00f4 Gi\u00e1m \u0111em h\u1ebft c\u1ee7a c\u1ea3i trong kho v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang ra cho h\u1ecd xem, n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Binh kh\u00ed c\u1ee7a ta v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu. Nay gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch ki\u00ean c\u1ed1 ph\u00f2ng th\u1ee7, \u0111\u1ee3i vi\u1ec7n binh \u0111\u1ebfn, c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ed3i y\u00ean m\u00e0 th\u1eafng. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf ch\u1ea1y, th\u00ec l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd dao \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c l\u1edbn s\u1ebd h\u1ecfng. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i n\u1ebfu nghe l\u1eddi ta, may m\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu kh\u00f4ng nghe m\u00e0 b\u1ecf ch\u1ea1y, ta s\u1ebd ch\u00e9m \u0111\u1ea7u c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ea1i hi\u1ec7u l\u00e0 Tr\u1ea1ch T\u00edch \u00e2m m\u01b0u b\u1ecf tr\u1ed1n, T\u00f4 Gi\u00e1m sai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c s\u1eb5n ngo\u00e0i c\u1eeda ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u00f4ng ta \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e. T\u1eeb \u0111\u00f3, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u n\u00edn th\u1edf nghe l\u1ec7nh. T\u00f4 Gi\u00e1m l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 d\u0169ng s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e8o thuy\u1ec1n tr\u00ean s\u00f4ng Ung, \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, gi\u1ebft m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y con voi l\u1edbn, gi\u1eb7c b\u00e8n v\u00e2y th\u00e0nh. T\u00f4 Gi\u00e1m ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111i l\u1ea1i an \u1ee7i qu\u00e2n s\u0129, d\u00f9ng n\u1ecf th\u1ea7n b\u1eafn gi\u1ebft gi\u1eb7c v\u00e0 voi kh\u00f4ng sao \u0111\u1ebfm xu\u1ec3. Gi\u1eb7c ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00f4ng c\u1ee5, t\u1eeb b\u1ed1n ph\u00eda nh\u00f2m ng\u00f3 th\u00e0nh. Tr\u00ean th\u00e0nh b\u1eafn t\u00ean l\u1eeda, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y thang v\u00e0 xe c\u00f4ng th\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edbc sau gi\u1ebft h\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e0nh c\u00e0ng th\u00eam v\u1eefng, d\u00f9 gi\u00e0 tr\u1ebb \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng vi\u1ec7n binh s\u1eafp \u0111\u1ebfn, v\u00f2ng v\u00e2y s\u1ebd s\u1edbm gi\u1ea3i.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n m\u1ef1c trong \u300aT\u00f4 Gi\u00e1m truy\u1ec7n\u300b ghi vi\u1ec7c d\u00e2ng v\u0103n th\u01b0 h\u1eb7c t\u1ed9i T\u00f4 Gi\u00e1m \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u1ea9m Kh\u1edfi, b\u1ea3n chu s\u1eeda l\u1ea1i, nay theo b\u1ea3n Chu, v\u00ec b\u1ea3n m\u1ef1c sai.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, sai quan t\u1ea1 \u01a1n tuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[37] L\u1ea1i \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ty Khai s\u00e1ch c\u1ee7a Tam ty. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, b\u00e3i b\u1ecf ty Khai s\u00e1ch nh\u1eadp v\u00e0o ba b\u1ed9. \u0110\u1ebfn nay, Th\u1ea9m Qu\u00e1t cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0m m\u1ea5t s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[38] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n tr\u00fa \u0111\u00f3ng, qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 qu\u00e2n b\u1ea3n th\u00e0nh \u1edf Hi H\u00e0 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 53 ch\u1ec9 huy, 16.600 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 7.100 ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong th\u00e0nh, 9.400 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111i. Nay \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y 7.400 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m s\u1ed1 qu\u00e2n trong th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i l\u1ec7nh gi\u1ea3m qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa v\u1ec1 doanh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;X\u00e9t ngo\u00e0i qu\u00e2n b\u1ea3n x\u1ee9 tr\u00fa qu\u1ea3n v\u00e0 qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, qu\u00e2n th\u1ed5 binh ph\u00e2n phi\u00ean \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9, c\u00f2n qu\u00e2n m\u00e3 t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed3n tr\u00fa, hi\u1ec7n c\u00f3 bao nhi\u00eau, nhanh ch\u00f3ng b\u00e1o l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(S\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3 n\u00e0y ghi trong ng\u1ef1 t\u1eadp ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 11, nay ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o h\u00e0o \u1edf Hi H\u00e0 d\u00f9ng 268.000 c\u00f4ng, c\u00f9ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda hai \u0111\u1ed3n \u0110\u1ed1ng T\u1ed1c v\u00e0 Ng\u0169 M\u00e2u C\u1ed1c, m\u1ed7i \u0111\u1ed3n 62.000 c\u00f4ng, \u0111\u1ed3n B\u1eafc Quan 149.000 c\u00f4ng, th\u00e0nh ba m\u1eb7t c\u1ee7a qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n ngo\u00e0i s\u1ed1 \u0111\u00e3 d\u00f9ng, c\u00f2n 337.000 c\u00f4ng, \u0111\u1ed3n Nam Xuy\u00ean 87.000 c\u00f4ng, \u0111\u1ed3n T\u00e1n Tr\u01b0\u1edfng 65.000 c\u00f4ng, c\u1eeda quan C\u00e1t Th\u1ea1c Kh\u1eafc 59.000 c\u00f4ng, \u0111\u1ed3n \u0110a N\u00f4ng C\u1ed1c 94.000 c\u00f4ng, th\u00e0nh An H\u01b0\u01a1ng 180.000 c\u00f4ng, c\u00f9ng x\u00e9t 3.000 qu\u00e2n B\u1ea3o Ninh t\u1eeb ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 10 n\u0103m nay, t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00f9ng h\u01a1n 600.000 c\u00f4ng, xin theo s\u1ed1 c\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00ednh, tu s\u1eeda theo th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc sau.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho tu s\u1eeda th\u00e0nh qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n l\u1ea1i theo th\u1ee9 t\u1ef1 xa g\u1ea7n m\u00e0 kh\u1edfi c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[40] Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n C\u1ea5u<a class=\"footnote\" title=\"Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n C\u1ea5u, ch\u1eef 'Kinh' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'Nam', ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Gi\u00e1c', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-1907-6\" href=\"#footnote-1907-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> t\u00e2u: <i>&#8220;Nguy\u00ean Ch\u00e2u chi\u00eau n\u1ea1p ng\u1ee5y \u0111\u1ecba, L\u00e2m, C\u1ea9m \u0111\u1eb3ng 13 ch\u00e2u quy minh, \u0111\u01b0\u1ee3c 3.910 h\u1ed9, 6.441 \u0111inh, c\u00e1c ch\u00e2u ph\u00e2n nh\u1eadn, m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p thu\u1ebf g\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y mu\u1ed1i, ch\u00e2u gi\u1edbi xa nh\u1ea5t 60 d\u1eb7m, g\u1ea7n nh\u1ea5t 40 d\u1eb7m, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0111\u1eb3ng quan.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu phong cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, L\u00e2m, C\u1ea9m Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng Man \u0111\u1eb3ng 13 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Ban h\u00e0ng qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng. C\u1ea5u l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;C\u1ed5, Th\u00e0nh Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"C\u1ed5 Th\u00e0nh Ch\u00e2u, ch\u1eef 'Th\u00e0nh' nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u00e0nh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b man di 5\/86 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y ch\u00fa th\u00edch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-1907-7\" href=\"#footnote-1907-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a> D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng H\u00e0m<a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng H\u00e0m nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-1907-8\" href=\"#footnote-1907-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> \u0111\u1eb3ng nguy\u1ec7n b\u1ecf vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1ed1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m X\u01b0\u01a1ng H\u00e0m l\u00e0m H\u1eefu ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, em ch\u00e1u trai \u0111\u1eb3ng 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, T\u00e1 ch\u1ee9c, Sai s\u1ee9, H\u1ea1 ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, Th\u1ed5 qu\u00e2n \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c L\u00e2m, C\u1ea9m \u0111\u1eb3ng 13 ch\u00e2u quy ph\u1ee5, l\u00e0 d\u1ef1a theo \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p vi\u1ec7c C\u1ed5, Th\u00e0nh Ch\u00e2u Th\u1ee7y \u0110\u1ed9ng Man quy ph\u1ee5. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u1ee7y \u0110\u1ed9ng Man, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[41] H\u00e0 \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p x\u00e2m chi\u1ebfm bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 n\u00ean cho h\u1ecd l\u1eadp \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i, hay d\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed1t ph\u00e1?&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u00e2n gi\u1edbi ch\u01b0a \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p \u0111\u1ebfn, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ng\u0103n c\u1ea3n; n\u1ebfu kh\u00f4ng nghe, th\u00ec xem x\u00e9t t\u00ecnh th\u1ebf, ho\u1eb7c l\u1eadp t\u1ee9c \u1ee9ng chi\u1ebfn, ho\u1eb7c \u0111\u1ee3i h\u1ecd r\u00fat qu\u00e2n r\u1ed3i \u0111\u1ed1t ph\u00e1.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 9, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[42] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ee7a l\u1ed9 \u0111\u00f3 xem x\u00e9t, n\u1ebfu v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi thi\u1ebfu ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i.<\/p>\n<p>[43] Ban cho Th\u00e1i Th\u1eeba Hi, quy\u1ec1n Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh, \u00e1o m\u0169 m\u00e0u \u0111\u1ecf. Th\u1eeba Hi nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng l\u1eddi can gi\u00e1n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u lo ng\u1ea1i cho \u00f4ng, nh\u01b0ng Vua l\u1ea1i khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y. Vua \u0111\u00edch th\u00e2n d\u1ee5 Th\u1eeba Hi r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng c\u1ee7a khanh m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> T\u00f4 T\u1ee5ng trong b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Th\u1eeba Hi vi\u1ebft: <i>&#8220;Th\u1eeba Hi l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n n\u1eafm quy\u1ec1n, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch, b\u1ed1 tr\u00ed kh\u1eafp n\u01a1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac cho qu\u1ed1c gia. \u00d4ng d\u00e2ng s\u1edb tranh lu\u1eadn \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u1ee5c l\u1ea7n. Th\u1ea7n T\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9, b\u00e3i mi\u1ec5n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1ecd m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi. \u00d4ng l\u1ea1i lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9, kh\u00f4ng n\u00ean tranh l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, m\u00e0 qu\u00e2n B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u, c\u00f9ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng ho\u1ea1n quan n\u1eafm binh quy\u1ec1n, vi\u1ec7c th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ea1t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n kh\u00f3 n\u00f3i ra, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi lo ng\u1ea1i, nh\u01b0ng Vua l\u1ea1i khen ng\u1ee3i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 ban cho \u00e1o \u0111\u1ecf, c\u00e1 b\u1ea1c, v\u00e0 n\u00f3i: &#8216;Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng c\u1ee7a khanh m\u00e0 th\u00f4i.'&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u1eeba Hi lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m ph\u00f3 cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng Nam, m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb hai ph\u1ee7, xem cu\u1ed1i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 9. \u00d4ng l\u1ea1i lu\u1eadn r\u1eb1ng Hi\u1ebfn kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m Th\u1ed1ng so\u00e1i Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 9. L\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u0169, \u00f4ng ch\u01b0a t\u1eebng lu\u1eadn v\u1ec1 Hi\u1ebfn. T\u00f4 T\u1ee5ng n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u00e0 Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;\u1ede v\u00f9ng Ho\u00e0i, V\u1ec7 Ch\u00e2u d\u1ecdc theo \u0111\u00ea c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e2y c\u1ed1i, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn g\u1ed7 t\u1ed1t \u0111\u00f3ng 200 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n 400 th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i c\u1ea5p 50 chi\u1ebfc cho L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a, v\u00e0 h\u1ea1 chi\u1ebfu m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p 500 ngh\u00ecn ti\u1ec1n cho Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean v\u00e0 L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a, l\u1ec7nh chia \u0111\u1ec1u theo s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p c\u1ee7a hai ty, d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ee7a b\u1ea3n ty.<\/p>\n<p>[45] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng v\u00e0 T\u1ed1ng Ch\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb tru\u1ea5t hai ch\u1ee9c quan v\u00e0 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. T\u01b0\u1eddng v\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c cung v\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t l\u00e0 L\u1ec7nh Th\u00edch, L\u1ec7nh Ch\u00ed \u0111\u1ec1u theo h\u1ecdc, nh\u00e2n ti\u1ebfn c\u1eed h\u1ecd \u0111i thi v\u00e0 nh\u1eadn b\u1ea1c c\u1ee7a nh\u00e0 h\u1ecd l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ea1, vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, n\u00ean ph\u00e1p t\u1ef1 x\u1eed theo t\u1ed9i tham nh\u0169ng.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Nguy\u00ean Gi\u00e1ng l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, ki\u00eam Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9 T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan l\u00e0m Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u1ed3ng Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1.<\/p>\n<p>[47] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u1ed1 T\u01b0 n\u00f4ng khanh Tri\u1ec7u Th\u01b0\u1ee3ng Khoan khi l\u00e0m Tri \u0110\u01b0\u1eddng ch\u00e2u, c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn trong vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c th\u1ee7y l\u1ee3i, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng theo di bi\u1ec3u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n<p>[48] Ng\u1ef1 s\u1eed Th\u00e1i Th\u1eeba Hi t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho d\u00e2n, \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng T\u01b0 n\u00f4ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c l\u1ea1i g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, b\u1ea3o ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n. D\u00e2n trong ph\u1ee7 gi\u1edbi Khai Phong c\u00f2n n\u1ee3, th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3, xin gia h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m chia l\u00e0m hai k\u1ef3 n\u1ed9p, nh\u01b0ng T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 l\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n ph\u1ea3i x\u00e1c minh th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n, c\u00e1c huy\u1ec7n s\u1ee3 x\u00e1c minh kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt n\u00ean \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00e0nh thu n\u1ee3. Xin ban xu\u1ed1ng cho c\u01a1 quan li\u00ean quan thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 10, b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c.<\/p>\n<p>Th\u1eeba Hi d\u00e2ng t\u1ea5u c\u00f3 to\u00e0n b\u1ea3n ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 t\u1ec7 h\u1ea1i hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n vi\u1ec7c tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u00f4ng su\u1ed1t. N\u1ebfu t\u00ecnh h\u00ecnh d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u00f4ng m\u00e0 \u01a1n ch\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng, th\u00ec vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 nguy v\u1eady. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh d\u00f9ng ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho d\u00e2n, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf. Nh\u01b0ng T\u01b0 n\u00f4ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c l\u1ea1i g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, b\u1ea3o ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 th\u1ecb c\u1ee7a T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe trung th\u01b0 tr\u00e1p t\u1eed, th\u00e1nh ch\u1ec9 ra l\u1ec7nh r\u1eb1ng d\u00e2n trong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00f2n n\u1ee3, th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3, xin gia h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m, chia l\u00e0m hai k\u1ef3 n\u1ed9p. Nh\u01b0ng T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 l\u1ea1i g\u1eedi v\u0103n th\u01b0, l\u1ec7nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n ph\u1ea3i x\u00e1c minh, ph\u1ea3i th\u1ef1c s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n. C\u00e1c quan huy\u1ec7n n\u1ebfu mu\u1ed1n sao ch\u00e9p, s\u1ee3 g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho d\u00e2n ngh\u00e8o; n\u1ebfu mu\u1ed1n theo th\u00e1nh ch\u1ec9 gia h\u1ea1n ho\u00e0n to\u00e0n, l\u1ea1i s\u1ee3 x\u00e1c minh kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00e0nh thu n\u1ee3. Nh\u01b0 v\u1eady \u01a1n th\u1ef1c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00e0nh l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin ban xu\u1ed1ng cho c\u01a1 quan li\u00ean quan xem x\u00e9t. Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, xin thi h\u00e0nh; T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n x\u00e1c minh, c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n, c\u0169ng xin xem x\u00e9t. Nay d\u00e2n b\u1ecb g\u00f4ng c\u00f9m, \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, giam gi\u1eef nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u1ed9p, \u1eaft l\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1ea1m theo th\u00e1nh ch\u1ec9 gia h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m, chia l\u00e0m hai k\u1ef3 n\u1ed9p, trong m\u1ed9t n\u0103m mi\u1ec5n truy thu, \u0111\u1ec3 \u01a1n Vua th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi d\u00e2n, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00e1nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c Du Hi \u0110\u00e1n, tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u, khi c\u00f2n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y, \u0111\u00e3 d\u00f9ng ru\u1ed9ng ch\u1ee9c c\u1ee7a ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u1edf Giang \u00c2m, nh\u01b0ng l\u1ee3i t\u1eeb \u0111\u1ea5t ch\u01b0a th\u1ea5y thu v\u1ec1, l\u1ea1i d\u00f9ng thuy\u1ec1n ch\u1eafn ngang s\u00f4ng, \u0111\u1ec3 thuy\u1ec1n nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, c\u00f9ng vi\u1ec7c vu c\u00e1o Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u l\u00e0 T\u1eeb C\u1eedu T\u01b0, Tri huy\u1ec7n l\u00e0 Qu\u00e1ch K\u1ef5, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y x\u1eed l\u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe r\u1eb1ng \u1edf \u0111\u1ea1i phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft Hi \u0110\u00e1n v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ecbnh, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y, l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, n\u1ebfu giao cho b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u tra, \u1eaft kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt. Nay l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng khi kh\u01a1i s\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i \u1edf Th\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u, Hi \u0110\u00e1n v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 tu\u1ea7n tra c\u00e1c ch\u00e2u T\u00f4, Th\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 b\u1ea3o l\u1ea1i vi\u00ean r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f9ng c\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c kh\u01a1i s\u00f4ng nh\u1eadn ti\u1ec1n \u0103n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ea5y tr\u0103m quan v\u00e0o t\u00fai ri\u00eang.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u00e3i ch\u1ee9c tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u c\u1ee7a Hi \u0110\u00e1n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao T\u00f4 Gi\u1ea3i, Ch\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 \u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 th\u1eadt t\u00e2u l\u00ean. S\u1eed nh\u00e0 Chu ch\u00e9p r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean b\u1ecf. T\u00f4 Gi\u1ea3i l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 10 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. Ch\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai l\u1ed9 Chi\u1ebft \u0110\u00f4ng, Chi\u1ebft T\u00e2y, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 10 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Nghe r\u1eb1ng \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch khi L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng Tr\u1ecbnh \u01afng li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c T\u1ebf, m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd Chu, h\u1ecd Thang \u1edf huy\u1ec7n Hoa \u0110\u00ecnh, ch\u00e2u T\u00fa \u0111\u1ec3 mua ru\u1ed9ng, Tr\u1ea1ch c\u0169ng nh\u1edd th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, m\u01b0\u1ee3n m\u1ea5y tr\u0103m quan ti\u1ec1n. Hu\u1ec7 Khanh l\u1ea1i \u0111\u01b0a 700 quan ti\u1ec1n, b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n sa l\u1ee5a, \u0111\u00e3 n\u1ed9p h\u01a1n 1000 quan, nh\u01b0ng Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u00f2i h\u1ecfi kh\u00f4ng ng\u1eebng, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y t\u1ef1 t\u1eed, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hai \u0111\u1ee9a con m\u1ed3 c\u00f4i, \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u1edf nh\u00e0 Tr\u1ea1ch. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a Tr\u1ea1ch, nh\u1edd \u0111\u00f3 Hu\u1ec7 Khanh trong s\u1ed1 c\u00e1c th\u00e2n th\u00edch \u0111\u00e3 ra s\u1ee9c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u0111\u1ec1 c\u1eed. Xin \u0111i\u1ec1u tra thi h\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Theo v\u0103n c\u1ea3nh, nghi l\u00e0 'kh\u1ea5t c\u0103n c\u1ee9u thi h\u00e0nh'.\" id=\"return-footnote-1907-9\" href=\"#footnote-1907-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao cho s\u1edf \u0111i\u1ec1u tra c\u00f4ng v\u1ee5. <i>(B\u1ea3n nh\u00e0 Chu ch\u00e9p r\u1eb1ng Ph\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. N\u00ean b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ec7nh huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e0nh, ch\u00e2u Ng\u1ea1c l\u00e0 T\u00e0o \u0110\u0103ng thi h\u00e0nh ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c, th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 m\u1ee9c, b\u1ed1 tr\u00ed h\u00e0 kh\u1eafc t\u00e0n b\u1ea1o. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang T\u00e2y x\u00e9t th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Th\u1eeba Hi t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng h\u1eb7c T\u00e0o \u0110\u0103ng to\u00e0n b\u1ed9, nay ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o \u0111\u00e2y: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng L\u1ec7nh huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e0nh, ch\u00e2u Ng\u1ea1c l\u00e0 T\u00e0o \u0110\u0103ng thi h\u00e0nh ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c, th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00f4ng vi\u1ec7c qu\u00e1 m\u1ee9c, b\u1ed1 tr\u00ed h\u00e0 kh\u1eafc t\u00e0n b\u1ea1o, d\u00f9ng d\u00e2u d\u00e2u c\u1ee7a d\u00e2n \u0111o theo th\u01b0\u1edbc t\u1ea5c, t\u00ednh s\u1ed1 t\u1eb1m nu\u00f4i nhi\u1ec1u \u00edt \u0111\u1ec3 quy \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n, \u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch.<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i>L\u1ea1i t\u1ef1 m\u00ecnh sai ng\u01b0\u1eddi d\u00e1n b\u1ea3ng \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 ch\u00e2u Nh\u1ea1c, b\u1eaft h\u1ecd l\u00e0m theo m\u1eabu c\u1ee7a m\u00ecnh, khi\u1ebfn Tri ch\u00e2u Nh\u1ea1c l\u00e0 Chu Nh\u1ea1c l\u1ea5y b\u1ea3ng \u0111\u00f3 n\u1ed9p l\u00ean S\u00e1t ph\u1ecfng ty, nh\u01b0ng S\u00e1t ph\u1ecfng ty c\u0169ng kh\u00f4ng nghe n\u00f3i c\u1eed h\u1eb7c. T\u00e0o \u0110\u0103ng x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ec7n T\u00e2n Th\u00e0nh, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb h\u1ea1i, m\u1ed7i c\u00e2y g\u1ed7 \u0111\u1ec1u b\u1eaft n\u1ed9p li\u1ec1n m\u1ea5y c\u00e2y. Thi h\u00e0nh ph\u00e9p th\u1ee7 th\u1ef1c, m\u1ed7i l\u1ea7n ra kh\u1ecfi l\u00e0ng, roi v\u1ecdt kh\u1eafp n\u01a1i. T\u00e0n b\u1ea1o nh\u01b0 v\u1eady, S\u00e1t ph\u1ecfng ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 chuy\u1ec3n ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1eed h\u1eb7c, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i y \u0111\u01b0\u1ee3c thay ch\u1ee9c.<\/i><\/i><\/p>\n<p><i><i>Th\u1ea7n xin chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m ty c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5, n\u1ebfu \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, xin b\u1ea5t k\u1ec3 \u0111\u00e3 th\u00f4i ch\u1ee9c hay \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, \u0111\u1ec1u c\u00e1ch ch\u1ee9c, S\u00e1t ph\u1ecfng ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 chuy\u1ec3n ty \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh xin ch\u1ec9, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang ph\u01b0\u01a1ng xa c\u00f3 ch\u1ed7 k\u00eau oan, kh\u00f4ng b\u1ecb b\u1ecdn l\u1ea1i t\u00e0n b\u1ea1o h\u00e0 hi\u1ebfp.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111\u1eb7t S\u1edf \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00e1i y c\u1ee5c. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 l\u00e0 \u0110\u01a1n T\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[50] Ng\u1ef1 s\u1eed Th\u00e1i Th\u1eeba Hi t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1eb9 c\u1ee7a Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan H\u1ed9 ph\u00f2ng l\u00e0 T\u1eeb Hi l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u1ecb t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi con r\u1ec3 l\u00e0 M\u1ea1c t\u00fa t\u00e0i, T\u1eeb Hi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u, \u0111\u00f3n b\u00e0 ta kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, kh\u1ea9n c\u1ea7u nhi\u1ec1u l\u1ea7n, b\u00e8n c\u00f9ng M\u1ea1c \u0111i thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Ki\u1ebfn \u0110\u1ee9c, ch\u00e2u Tr\u00ec, M\u1ea1c ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng T\u1eeb Hi v\u00e0 em l\u00e0 T\u1eeb B\u00ed x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec M\u1ea1c lo\u1ea1n lu\u00e2n v\u1edbi m\u1eb9 m\u00ecnh, n\u00ean cho u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u r\u1ed3i khi\u00eang ra s\u00f4ng l\u1edbn, ch\u01b0a bi\u1ebft h\u01b0 th\u1ef1c th\u1ebf n\u00e0o.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 x\u00e9t th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean. <i>(B\u1ea3n Chu n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u tra th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean x\u00f3a b\u1ecf.)<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba Th\u00e1i Di\u1ec7p v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, T\u01b0 phong lang trung L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, v\u1eabn l\u1ea5y B\u00ecnh Nh\u1ea5t l\u00e0m ch\u1ee9c \u0111\u00f3. <i>(Vi\u1ec7c t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean quy\u1ec1n l\u00e0 ng\u00e0y 23, nay g\u1ed9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ban c\u1ea5p 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o c\u1ed1ng t\u1eeb Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, c\u00f9ng 15 \u0111\u1ea1o s\u1eafc ch\u1ec9 b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1, Trai lang, Tr\u1ee3 gi\u00e1o c\u00e1c ch\u00e2u, do S\u00e1t ph\u1ecfng s\u1ee9 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u r\u1eb1ng l\u1ed9 n\u00e0y b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng n\u1ec1, xin c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[53] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n D\u1ecbch, D\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1ecb \u0111\u1ed9c.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh qu\u1ed1c c\u00f4ng \u0110\u1ea3n m\u1ea5t, l\u00fac 4 tu\u1ed5i. \u0110\u1ea3n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y tu\u1ed5i \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1ee5ng kinh, c\u1ea7m b\u00fat vi\u1ebft ch\u1eef v\u1ebd tranh, nh\u1eadn bi\u1ebft h\u01a1n 20 ch\u1eef, c\u00e1c b\u1ea3o m\u1eabu th\u1eed nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng sai. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e3i ch\u1ea7u 5 ng\u00e0y, kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1. Ba ng\u00e0y sau, truy t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 l\u1ec7nh, K\u00fd v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y hi\u1ec7u Xung Hi\u1ebfu.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t: \u0110\u1ea3n sinh th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 7, m\u1ea5t th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, sao l\u1ea1i n\u00f3i 4 tu\u1ed5i? Ch\u1eafc ch\u1eafn Th\u1ef1c l\u1ee5c c\u00f3 sai, c\u1ea7n tra c\u1ee9u l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua m\u1edbi nghe tin ch\u00e2u Kh\u00e2m th\u1ea5t th\u1ee7, do Qu\u1ea3ng T\u00e2y Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u l\u00ean. N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf T\u1ea1 Qu\u00fd Th\u00e0nh, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chu\u1ea9n b\u1ecb t\u01b0\u1edbng l\u0129nh c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty.<\/p>\n<p>[56] Ra chi\u1ebfu t\u1eeb kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn Ung ch\u00e2u, Qu\u1ebf ch\u00e2u l\u1eadp c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch c\u1ea5p t\u1ed1c, c\u1eed m\u1ed9t n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i ki\u1ec3m tra, n\u01a1i n\u00e0o thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi th\u00ec b\u1ed5 sung ngay.<\/p>\n<p>[57] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm ch\u00e2u Kh\u00e2m ch\u01b0a r\u00fat lui, e r\u1eb1ng s\u1ebd men theo b\u1edd bi\u1ec3n \u0111\u00f4ng ti\u1ebfn nh\u00f2m ng\u00f3 Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng suy t\u00ednh k\u1ef9 c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed. Qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00e2y v\u1ed1n \u00edt v\u00e0 y\u1ebfu, l\u1ea1i \u0111\u00e3 chia ra ph\u00f2ng th\u1ee7, n\u1ebfu kh\u00f4ng giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u1eef th\u00e0nh, e r\u1eb1ng ch\u1ec9 l\u00e0m nh\u1ee5t kh\u00ed qu\u00e2n ta, t\u0103ng th\u00eam th\u1ebf l\u1ef1c gi\u1eb7c.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ch\u1ec9 t\u1eadp trung ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh tr\u00ec, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t xu\u1ea5t chi\u1ebfn.<\/p>\n<p>[58] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1c qu\u00e2n ch\u00e2u b\u1ecb thi\u00ean tai, gi\u00e1 g\u1ea1o t\u0103ng cao, l\u1ec7nh Giang Ho\u00e0i Ph\u00e1t v\u1eadn ty c\u00f9ng b\u1ea3n l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111i\u1ec1u tra x\u00e1c th\u1ef1c, n\u1ebfu \u0111\u00fang th\u00ec cho ph\u00e9p l\u1ea5y th\u00eam 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o c\u1ed1ng c\u1ea5p cho b\u1ea3n l\u1ed9.<\/p>\n<p>[59] Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty xin \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng h\u01a1n 10 s\u1ee9 th\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb t\u00f2ng qu\u00e2n, chi\u1ebfu cho Th\u00e1i Di\u1ec7p \u1edf H\u1ed3 Nam tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. L\u1ea1i xin v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00ed gi\u1edbi v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0110\u1ed9ng \u0111inh \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n, c\u00f9ng t\u1ea1m d\u1eddi Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sai n\u1ed9i th\u1ecb D\u01b0\u01a1ng Thu\u1ebf, M\u1ea1ch V\u0103n B\u00ednh qu\u1ea3n \u00e1p c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00ed gi\u1edbi c\u1ee7a h\u00e0nh dinh An Nam, \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[60] Sai quan Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng N\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n ty L\u01b0u Duy Gi\u1ea3n \u0111i Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y b\u00e1o r\u1eb1ng Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Li\u00eam Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[62] \u0110\u1ed5i Tri Tuy\u00ean Ch\u00e2u, V\u1ec7 \u00fay thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Th\u1ea1ch Gi\u00e1m l\u00e0m Tri Qu\u1ebf Ch\u00e2u. Chi\u1ebfu cho Tri Qu\u1ebf Ch\u00e2u L\u01b0u Di nghe ch\u1ec9 d\u1ee5 \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7, '3 ng\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '1 ng\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 251 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 th\u00e1ng 3 ng\u00e0y Canh T\u00fd s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1907-10\" href=\"#footnote-1907-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh cho L\u01b0u Di xem x\u00e9t Tr\u1ea7m Kh\u1edfi, ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, l\u1ea1i sai Chu \u1ed0c v\u00e0 Th\u00e1i Di\u1ec7p.<\/p>\n<p>[63] Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, tr\u1ea5n tr\u1ea1i m\u00e0 gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 nh\u1eafm \u0111\u1ebfn, n\u1ebfu th\u00e0nh qu\u00e1ch kh\u00f4ng v\u1eefng ch\u1eafc, binh l\u1ef1c y\u1ebfu k\u00e9m, x\u00e9t th\u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec cho ph\u00e9p quan l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0110\u00f4ng l\u1ed9 c\u0169ng l\u00e0m theo nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho hai l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c, An ph\u1ee7 s\u1ee9, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty, n\u1ebfu c\u00f3 ti\u1ec1n b\u1ea1c, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, th\u00ec xem x\u00e9t ch\u1ec9 huy, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ecdt v\u00e0o tay gi\u1eb7c. Sau \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Qu\u1ea3ng T\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00ec cho ph\u00e9p quan l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p d\u00e2n binh b\u1ea3o v\u1ec7 n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, b\u1ecf th\u00e0nh t\u1ef1 ti\u1ec7n. X\u00e9t l\u1ea1i, nh\u00e2n t\u00ecnh m\u1ed9t l\u1ed9 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng y\u00ean, n\u1ebfu c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch b\u1ecf ch\u1ea1y, th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang c\u00e0ng hoang mang. N\u00ean thu h\u1ed3i ngay chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00f9y t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 ch\u1ec9 huy, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch chung chung.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[64] L\u1ea1i chi\u1ebfu c\u1ea5p 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb Ty \u0111\u00fac ti\u1ec1n Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9, c\u00f9ng v\u1edbi 5 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb vi\u1ec7c ti\u1ebfn n\u1ea1p ch\u1ee9c Trai lang, Tr\u1ee3 gi\u00e1o, \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty T\u00e2y l\u1ed9.<\/p>\n<p>[65] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Mu\u1ed1n c\u1eed quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Nh\u00e2m \u0110\u1ecbch lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 5-7 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o, 10 v\u1ea1n th\u1ea1ch \u0111\u1eadu; \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba H\u1ee9a Tuy\u1ec3n lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 5-7 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o; T\u1ee9 ch\u00e2u suy quan Ki\u1ec3n T\u1ef1 Th\u1ea7n lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 3 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o; B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba Ph\u1ea1m Tu\u00e2n lo vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 3 v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o, \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng cung v\u00e0 m\u01b0\u1ee3n c\u00e1c lo\u1ea1i ti\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ec3 chi d\u00f9ng, l\u1ea1i t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 n\u1ed9p. C\u00e1c kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, H\u1ed3 Nam t\u1ea1m ng\u1eebng ph\u00e1t ra, \u0111\u1ec3 d\u1ef1 ph\u00f2ng vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh k\u1ecbp th\u1eddi thu mua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ef1 Th\u1ea7n l\u00e0 con c\u1ee7a Chu Ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[66] Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Ch\u1ea5n t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c nh\u1eadp trung c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 do quan nh\u00e0n, c\u1eed nh\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb l\u00eau l\u1ed5ng kh\u1eafp n\u01a1i k\u1ebft h\u1ee3p mua b\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3 n\u0103m m\u1edbi n\u1ed9p \u0111\u1ebfn, ho\u1eb7c d\u00f9ng v\u1eadt ph\u1ea9m chi\u1ebft n\u1ea1p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 lo\u1ea1i k\u00e9m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng l\u1ee5a l\u00e0 chi\u1ebft s\u1eafc, ch\u1ec9 chi ti\u1ec1n m\u1eb7t, ho\u1eb7c chi\u1ebft to\u00e1n b\u1eb1ng tr\u00e0 Xuy\u00ean, th\u00ec gi\u00e1 ng\u1ef1a c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m hai ph\u1ea7n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u00f4n Hu\u00fdnh, ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c t\u00e0i l\u1ee3i \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9, \u0111i\u1ec1u tra r\u00f5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[67] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 tuy\u1ec3n m\u1ed9 2-3 ngh\u00ecn trai tr\u00e1ng, gi\u1eef th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u Ung, T\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec ch\u1ecdn th\u00eam th\u1ed5 \u0111inh. Theo l\u1eddi xin c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>[68] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9, c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"c\u00e2u 'khi\u1ec3n s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u00e2n ch\u01b0 ch\u00e2u qu\u00e2n' kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ch\u01b0' l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 'Ngh\u1ec7'.\" id=\"return-footnote-1907-11\" href=\"#footnote-1907-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, ch\u1ecdn nh\u1eefng ph\u1ea1m nh\u00e2n tr\u1ebb tu\u1ed5i, c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed, c\u00f3 th\u1ec3 mang v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf ch\u00e2u, m\u1ed7i kho\u1ea3ng 500 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ec9 huy \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n, l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 T\u00e2n Tr\u1eebng H\u1ea3i, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec c\u1ee9 theo s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0ng ng\u00e0y, \u0111\u1ee3i n\u1eeda n\u0103m hu\u1ea5n luy\u1ec7n xong th\u00ec chi\u1ebfu theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Tr\u1eebng H\u1ea3i \u0111\u00e3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n m\u00e0 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng, giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 gi\u00e1m s\u00e1t, n\u1ebfu c\u00f3 k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i hung \u00e1c th\u00ec x\u1eed n\u1eb7ng ngo\u00e0i ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi lo vi\u1ec7c th\u1ee7y l\u1ee3i Ho\u00e0i Nam l\u00e0 L\u01b0u C\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng ch\u00e2u, thay cho T\u00f4 Th\u00e1i. Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 9, C\u1ea9n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Ki\u1ec1n ch\u00e2u, Th\u00e1i tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169.<\/p>\n<p>[70] Ph\u00e1t qu\u00e2n th\u1ee9 35 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u, qu\u00e2n th\u1ee9 19 \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u1ee9ng ph\u00f3.<\/p>\n<p>[71] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u1eed tr\u1eadn khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u1ea3i t\u00ecm ki\u1ebfm gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, gia t\u0103ng s\u1ef1 quan t\u00e2m gi\u00fap \u0111\u1ee1, n\u1ebfu h\u1ecd mu\u1ed1n v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc d\u00e3y n\u00fai th\u00ec ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[72] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m Y quan vi\u1ec7n ch\u1ecdn ra n\u0103m \u0111\u1ebfn b\u1ea3y lo\u1ea1i thu\u1ed1c tr\u1ecb b\u1ec7nh lam ch\u01b0\u1edbng, giao xu\u1ed1ng H\u1ee3p d\u01b0\u1ee3c s\u1edf \u0111\u1ec3 ch\u1ebf bi\u1ebfn.<\/p>\n<p>[73] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Kinh H\u1ed3 Nam, B\u1eafc l\u1ed9 ch\u1ebf t\u1ea1o b\u1ea3y ngh\u00ecn c\u00e2y cung n\u1ed7 b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y.<\/p>\n<p>[74] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Tri ch\u00e2u L\u1ed9 Ch\u00e2u l\u00e0 Cao Ph\u00fa x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c sai tr\u00e1i, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh, b\u00e8n sai Quang l\u1ed9c khanh S\u1eed Chi\u00eau thay th\u1ebf. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 13 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chi\u00eau, nay ghi ch\u00e9p chung.<\/p>\n<p>[75] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;N\u0103m nay c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3 b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng n\u1ec1, s\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n s\u1ebd kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, lo ng\u1ea1i n\u1ea1n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp. N\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty \u0111i\u1ec1u tra, n\u1ebfu Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay n\u00e0o nh\u00fat nh\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c th\u00ec b\u00e1o t\u00ean l\u00ean. D\u00f9 ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 sai s\u00f3t trong c\u00f4ng vi\u1ec7c nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c, c\u0169ng n\u00ean \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n sang ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c. N\u1ebfu vi ph\u1ea1m, c\u00e1c Gi\u00e1m ty \u0111i\u1ec1u tra s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m t\u1ed9i ho\u1eb7c t\u1eeb ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> <i>(B\u1ea3n m\u1ef1c ghi l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[76] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu l\u01b0u l\u1ea1i l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u00f3i, nay mu\u1ed1n c\u1eed quan \u0111\u00e0o s\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf, t\u0103ng th\u00eam thuy\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n, ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng t\u1eeb Kinh \u0110\u00f4ng l\u00ean cung c\u1ea5p.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 Tr\u1eebng l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Th\u00f4i khi\u1ec3n Li\u1ec5n v\u1eadn c\u00f4ng s\u1ef1. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 6 v\u00e0 th\u00e1ng 10 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed ty M\u00e3i m\u00e3 Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u1ea5u r\u1eb1ng h\u00e0ng n\u0103m mua th\u00eam ng\u1ef1a quan, giao cho L\u00fd K\u1ef7 \u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 mua, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho ty n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed1 ng\u1ef1a mua v\u00e0 ti\u1ec1n tr\u00e0, chuy\u1ec3n sang \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[78] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ho\u00e0ng Trung Dung b\u1ecb bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf B\u1ea1c Ch\u00e2u, v\u00ec t\u1ed9i say r\u01b0\u1ee3u ch\u1eedi m\u1eafng quan huy\u1ec7n Ma Th\u00e0nh, Ho\u00e0ng Ch\u00e2u v\u00e0 h\u1ee7y ho\u1ea1i v\u0103n th\u01b0.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 Th\u1eeba ch\u1ec9 L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Doanh Ch\u00e2u nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c. Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 10, \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 Ki\u1ec3m ch\u00ednh. <i>(Theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Th\u00e1i Th\u1eeba Hi)<\/i>.<\/p>\n<p>[80] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 Th\u1eeba ch\u1ec9, ki\u00eam Ph\u00e1n Binh b\u1ed9 v\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9.<\/p>\n<p>[81] Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, L\u1ea1i b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u Ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m An Nam \u0111\u1ea1o H\u00e0nh doanh M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n, Kinh l\u01b0\u1ee3c Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 ki\u00eam Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9. Chi\u00eau Tuy\u00ean s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00c1p ban L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9. Long Th\u1ea7n v\u1ec7 T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Trung Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00e0m Ph\u00f3 \u0110\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n. Quang L\u1ed9c t\u1ef1 Th\u1eeba \u00d4n C\u1ea3o l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u00e2u C\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1. Ban \u0111\u1ea7u, Vua ra ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt <a class=\"footnote\" title=\"theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt, ch\u1eef 'ch\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1907-12\" href=\"#footnote-1907-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, r\u1ed3i \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 kinh. Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ee3 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111ang \u0111i c\u00f4ng c\u00e1n \u1edf qu\u1eadn kh\u00e1c, mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho \u00f4ng b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn ho\u1eb7c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Di\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i giao thi\u1ec7p v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, vi\u1ec7c \u1ee9ng ti\u1ebfp c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u bi\u00ean s\u1ef1, khi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p ho\u1eb7c x\u1ea3y ra s\u1ef1 c\u1ed1 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed l\u00fd k\u1ecbp th\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra r\u1eafc r\u1ed1i. Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c quan Gi\u00e1m ty trong l\u1ed9 n\u00e0y, ngo\u00e0i B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt, c\u00f2n c\u00f3 Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c v\u00e0 L\u01b0u \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 th\u1ec3 y theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, v\u00ec B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt b\u1ecb b\u1ec7nh, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u nh\u1eadn ch\u1ee9c, t\u1ea1m th\u1eddi l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho quan th\u1ee9 c\u1ea5p, r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p><i>(L\u01b0u \u0110\u1ecbnh, Hi\u1ebfn ty V\u0129nh H\u01b0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn. Di\u1ec7p Khang Tr\u1ef1c, V\u1eadn ph\u00e1n V\u0129nh H\u01b0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 5.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i N\u00f9ng M\u0129 Thi\u1ec7n quy thu\u1eadn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, do Th\u1ea9m Kh\u1edfi sai Ti\u1ebft C\u1eed \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi \u0111i chi\u00eau d\u1ee5, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c L\u01b0u Di sau n\u00e0y x\u1eed l\u00fd c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang c\u00e1ch, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. L\u1ec7nh cho Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u Th\u1ea1ch Gi\u00e1m v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ph\u00e1n quan Chu \u1ed0c c\u00f9ng Th\u00e1i Di\u1ec7p \u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 th\u1eadt r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 22, L\u01b0u Di nghe ch\u1ec9. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, l\u1ea1i giao cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[83] V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n gi\u1ea3i ngh\u0129a b\u00e0i th\u01a1 <i>&#8220;Quan Th\u01b0&#8221;<\/i> \u0111\u00e3 so\u1ea1n l\u1ea1i. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea3n gi\u1ea3i ngh\u0129a t\u1ef1a c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, giao cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m kh\u1eafc in \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh. <i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u00f3 n\u00f3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[84] Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1ec9 huy c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ee3i khi ph\u00eda B\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u0103ng th\u00eam tr\u1ea1m g\u00e1c, th\u00ec \u0111\u1ed1i di\u1ec7n bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng b\u1ed1 tr\u00ed tr\u1ea1m g\u00e1c, chi\u00eau m\u1ed9 c\u00e1c tay cung t\u00ean.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Qu\u1ea3ng T\u00e2y hai ng\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5u b\u00e1o, c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, h\u00e0ng ng\u00e0y tr\u00ecnh b\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh bi\u00ean s\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Vua Li\u00eau sai An \u0110\u00f4ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Th\u1ebf Th\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Vua Li\u00eau sai An \u0110\u00f4ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Th\u1ebf Th\u00f4ng (Ch\u00fa th\u00edch: Quan ch\u1ee9c Li\u00eau c\u00f3 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ty', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ty' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 's\u1ee9'.)\" id=\"return-footnote-1907-13\" href=\"#footnote-1907-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n L\u00fd Tr\u1ecdng T\u01b0; Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu sai Ph\u1ee5ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau \u0110\u1ea1t, C\u1ea5p s\u1ef1 trung V\u01b0\u01a1ng T\u1ecbch \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[87] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ngh\u0129 \u0111\u1ebfn An Nam, \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi nh\u1eadn t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c thu n\u1ea1p, th\u1ef1c l\u00e0 t\u1eeb tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, bao dung nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m, cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay. V\u1eady m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh \u1ea5p, gi\u1ebft h\u1ea1i quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang, x\u00e2m ph\u1ea1m k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c gia, h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 tha th\u1ee9, \u0111\u1ec3 tr\u1eddi tr\u1eebng ph\u1ea1t, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i xu\u1ea5t chinh l\u00e0 c\u00f3 danh ngh\u0129a.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e3 sai Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m An Nam \u0111\u1ea1o h\u00e0nh doanh M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, Kinh l\u01b0\u1ee3c Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9, ki\u00eam Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9, L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00e0m M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n, c\u1ea7n ph\u1ea3i xu\u1ea5t qu\u00e2n c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9. Tr\u1eddi t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 thu\u1eadn l\u1ee3i, \u0111\u00e3 b\u00e1o \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh \u0111\u1ed5i m\u1edbi; ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bi\u1ebft k\u1ebb th\u00f9 s\u1ebd di\u1ec7t vong, \u0111\u1ec1u mang kh\u00ed th\u1ebf c\u0103m th\u00f9.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, kh\u00f4ng \u0111\u00f3n k\u1ebb ch\u1ea1y tr\u1ed1n, h\u1ee1i c\u00e1c s\u0129 d\u00e2n, \u0111\u00e3 l\u00e2u ch\u00ecm \u0111\u1eafm trong l\u1ea7m than. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u00ean Vua quy ph\u1ee5, d\u1eabn d\u1eaft d\u00e2n ch\u00fang t\u1ef1 quy thu\u1eadn, b\u1eaft t\u00f9 binh d\u00e2ng c\u00f4ng, tho\u00e1t th\u00e2n t\u1ecf l\u00f2ng trung thu\u1eadn, t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c ban th\u01b0\u1edfng, s\u1ebd g\u1ea5p b\u1ed9i th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, nh\u1eefng t\u1ed9i l\u1ed7i c\u0169, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a b\u1ecf. C\u00e0n \u0110\u1ee9c c\u00f2n nh\u1ecf d\u1ea1i, ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00f4ng do m\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, khi \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i nh\u01b0 x\u01b0a.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1eddi Tr\u1eabm kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u00e3y nghe m\u00e0 \u0111\u1eebng nghi ng\u1edd. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i d\u00e2n bi\u00ean h\u1ed9, c\u1ef1c kh\u1ed5 v\u00ec s\u01b0u cao thu\u1ebf n\u1eb7ng, \u0111\u00e3 r\u0103n b\u1ea3o s\u1ee9 th\u1ea7n, tuy\u00ean b\u1ed1 r\u00f5 \u00e2n ch\u1ec9. Nh\u1eefng kho\u1ea3n thu\u1ebf m\u00e1 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ebfn n\u01a1i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb. Mong r\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, m\u00e3i m\u00e3i l\u00e0 \u0111\u1ea5t l\u00e0nh.&#8221;<\/i> L\u1eddi chi\u1ebfu n\u00e0y l\u00e0 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c th\u00e0nh \u1ea5p, li\u1ec1n d\u00e1n b\u1ea3ng l\u1ed9 b\u1ed1 \u1edf ng\u00e3 t\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u1ea1c b\u1ecf tr\u1ed1n sang Trung Qu\u1ed1c, quan l\u1ea1i dung t\u00fang che ch\u1edf, \u0111\u00e3 c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Qu\u1ea3n t\u1ed1 c\u00e1o nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, l\u1ea1i c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u t\u1ed1 c\u00e1o c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, n\u00ean ph\u1ea3i \u0111em qu\u00e2n truy b\u1eaft k\u1ebb b\u1ecf tr\u1ed1n. L\u1ea1i n\u00f3i Qu\u1ebf Qu\u1ea3n \u0111i\u1ec3m duy\u1ec7t \u0111\u1ed9ng \u0111inh, c\u00f4ng khai tuy\u00ean b\u1ed1 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u1ea1i n\u00f3i Trung Qu\u1ed1c thi h\u00e0nh ph\u00e9p thanh mi\u00eau, tr\u1ee3 d\u1ecbch, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed1n kh\u1ed5. Nay xu\u1ea5t qu\u00e2n l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1ee9u gi\u00fap h\u1ecd.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ee9c gi\u1eadn, n\u00ean t\u1ef1 tay so\u1ea1n chi\u1ebfu n\u00e0y. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ed1n kh\u00f4ng tin thuy\u1ebft tai bi\u1ebfn trong \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b, cho r\u1eb1ng sao ch\u1ed5i l\u00e0 do Giao Ch\u1ec9 g\u00e2y ra.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b v\u00e0 \u300aTi\u00ean Vu X\u01b0\u1edbc truy\u1ec1n t\u00edn l\u1ee5c\u300b. X\u00e9t chi\u1ebfu b\u1ea3ng ban xu\u1ed1ng ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ti\u1ebft th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 4 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 9, nh\u01b0ng \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b l\u1ea1i n\u00f3i <i>&#8220;ng\u01b0\u1eddi Giao d\u00e1n l\u1ed9 b\u1ed1 n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ti\u1ebft t\u1ef1 \u00fd ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, qu\u00e2n s\u0129 h\u0103ng h\u00e1i \u0111\u00e1nh tr\u1ea3, l\u1eadp t\u1ee9c ch\u00e9m \u0111\u1ea7u&#8221;<\/i>, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai l\u1ea7m. Nay b\u1ecf \u0111o\u1ea1n n\u00e0y. Ho\u1eb7c l\u1ed9 b\u1ed1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Giao kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, sau khi Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ti\u1ebft th\u1ea5t b\u1ea1i l\u1ea1i c\u00f3 l\u1ed9 b\u1ed1 kh\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfu b\u1ea3ng. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u1ef1 tay so\u1ea1n chi\u1ebfu b\u1ea3ng, v\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 l\u1ed9 b\u1ed1 c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn thanh mi\u00eau, tr\u1ee3 d\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Giao Ch\u1ec9 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u00e0n vi\u1ec7c th\u1ee7y b\u1ed9 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, Chi\u00eam Th\u00e0nh, Chi\u00eam L\u1ea1p v\u1ed1n c\u00f3 th\u00f9 h\u1eb1n v\u1edbi gi\u1eb7c. Giao cho H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean, L\u01b0u S\u01a1 c\u00f9ng chi\u00eau m\u1ed9 ba n\u0103m th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111i bi\u1ec3n, l\u00e0m s\u1ee9 gi\u1ea3 Kinh L\u01b0\u1ee3c Ty kh\u00e9o l\u00e9o thuy\u1ebft ph\u1ee5c qu\u00e2n tr\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc k\u1ebf ho\u1ea1ch, \u0111\u1ee3i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn l\u00ean, h\u1ee3p l\u1ef1c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh xong s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbc v\u1ecb h\u1eadu h\u0129nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u01b0u S\u01a1 l\u00e0 \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u1ea3ng T\u00e2y An ph\u1ee7, ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 5 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean, ng\u00e0y m\u00f9ng 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 8 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ebfn Qu\u1ea3ng T\u00e2y, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 5 \u0111\u1ed5i l\u00e0m V\u1eadn ph\u00f3 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[88] \u0110\u00f4 Th\u1ee7y gi\u00e1m t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00eda t\u00e2y \u0111\u1eadp T\u00f4n C\u1ed5, b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng Bi\u1ec7n, c\u00f3 t\u00e1m ch\u1ed7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea h\u01b0, cho n\u01b0\u1edbc th\u1ea5m v\u00e0o \u0111\u1ea7m T\u00e2y C\u1ed5, c\u00f9ng v\u1edbi Ty \u1ee8 \u0110i\u1ec1n ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e0o m\u1ed9t con s\u00f4ng, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc th\u00f4ng v\u00e0o s\u00f4ng Gi\u1ea3m Th\u1ee7y, ch\u1ea3y xu\u1ed1ng \u0111\u1ea7m V\u1ee5 Tr\u1ea1ch, l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Ng\u0169 Tr\u01b0\u1ee3ng. Xin c\u1eed D\u01b0\u01a1ng Di\u1ec5m qu\u1ea3n vi\u1ec7c tu s\u1eeda, Tr\u1ea7n H\u1eefu Ph\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1eed.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty li\u00ean t\u1ee5c ph\u00e1t binh \u0111\u1ebfn Kh\u00e2m ch\u00e2u \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 b\u1eaft gi\u1ebft gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, ty n\u00e0y \u0111\u00e3 chi 5.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. V\u00ec vi\u1ec7c t\u00e2u b\u1ea9m kh\u00f4ng k\u1ecbp, \u0111\u00e3 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0nh ch\u00e2u \u0111\u1ec3 m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 m\u1ed9, xin sai phu t\u1eeb c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c ba b\u1eadc tr\u00ean, m\u1ed7i phu m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ti\u1ec1n, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n theo l\u1eddi t\u00e2u. Nay xem x\u00e9t, trong t\u00ecnh th\u1ebf c\u1ea5p b\u00e1ch n\u00e0y, s\u1ee9c phu ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i gi\u00e1 tr\u1ecb, h\u01a1n n\u1eefa c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c ba b\u1eadc tr\u00ean r\u1ea5t \u00edt, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecd ph\u00e1 s\u1ea3n. Xin ch\u1ec9 sai b\u1ea3o \u0111inh trong l\u1ed9 theo th\u1ee9 t\u1ef1 phi\u00ean ch\u1ebf, t\u00f9y theo kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa g\u1ea7n, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p ti\u1ec1n v\u00e0 g\u1ea1o cho h\u1ecd l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i h\u01a1n.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[90] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng T\u00e2y, \u0111\u00e3 ch\u1ec9 huy c\u00e1c ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n b\u1ecb 20.000 binh l\u00ednh, 3.000 ng\u1ef1a, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong m\u1ed9t th\u00e1ng. Nay c\u00f3 th\u1ec3 th\u00eam l\u1ec7nh t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Ung ch\u00e2u, m\u1ed7i ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n b\u1ecb 100.000 binh l\u00ednh. C\u00f2n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng ch\u00e2u, ch\u1ec9 chu\u1ea9n b\u1ecb 20.000 binh l\u00ednh, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong m\u1ed9t th\u00e1ng cho m\u1ed7i ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng. T\u1ea5t c\u1ea3 ph\u1ea3i ho\u00e0n t\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, cho ph\u00e9p m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3, sau \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n ho\u00e0n tr\u1ea3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[91] Trung th\u01b0 t\u00e2u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c H\u00ecnh ph\u00f2ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 tr\u00ean c\u1ea5p T\u01b0 t\u1ef1, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang ch\u1ee9c qu\u00e1n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, xin cho m\u1ed7i khi nh\u1eadm ch\u1ee9c ph\u1ea3i xin ch\u1ec9 d\u1ee5. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[92] Ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn t\u00e2u: <i>&#8220;L\u01b0u C\u1ea9n \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c th\u1ee7y l\u1ee3i \u1edf Ho\u00e0i Nam, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 100.000 kho\u1ea3nh, \u0111\u1ec1u n\u1eb1m d\u1ecdc theo s\u00f4ng V\u1eadn H\u00e0. Xin \u0111\u1ee3i khi vi\u1ec7c khai th\u00f4ng s\u00f4ng V\u1eadn H\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh, d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u1ee7a Ty Th\u1ee7y l\u1ee3i \u0111\u1ec3 m\u1ed9 d\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 qu\u00e2n gi\u00e1m s\u00e1t tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u. L\u1ea1i n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n H\u00e0, t\u1eeb Nam Kinh \u0111\u1ebfn T\u1ee9 ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u n\u1ea1o s\u00e2u t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng huy\u1ec7n H\u1ed3ng c\u00f3 \u0111\u00e1 g\u1ed3 gh\u1ec1 d\u00e0i h\u01a1n 30 d\u1eb7m, vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh. Xin d\u00f9ng g\u1ea1o c\u1ee9u t\u1ebf c\u1ee7a Ty An ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 m\u1ed9 d\u00e2n khai th\u00f4ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c s\u00f4ng V\u1eadn H\u00e0 giao cho Th\u00fac Hi\u1ebfn, s\u00f4ng Bi\u1ec7n H\u00e0 giao cho \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m c\u1eed quan kh\u1ea3o s\u00e1t, v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a x\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[93] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Tri ch\u00e2u Nguy\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Ch\u1ee7ng C\u1ed5 t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thu\u1ed9c h\u1ed9 th\u1ee5c ph\u1ea7n l\u1edbn ngh\u00e8o kh\u00f3, \u0111\u1ea5t \u0111ai \u00edt \u1ecfi, d\u00e2n ch\u00fang theo ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u1ea7m c\u1ed1, b\u00e1n \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i<a class=\"footnote\" title=\"Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i, ch\u1eef 'tr\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00edch', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1907-14\" href=\"#footnote-1907-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, mong thu l\u1ee3i, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y ra m\u1ed1i lo n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi. Xin theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 c\u1ea5m ch\u1ec9.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u0169 c\u1ee7a Thi\u1ec3m T\u00e2y m\u00e0 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh. Sau \u0111\u00f3, ty x\u00e9t \u0111\u1ecbnh s\u1eafc l\u1ec7nh xin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m c\u1ed1, mua b\u00e1n, thu\u00ea m\u01b0\u1edbn, h\u1ee3p t\u00e1c canh t\u00e1c \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00f9 hai n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i kh\u1ecfe m\u1ea1nh th\u00ec \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean trong ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, hai ch\u1eef 'c\u1eadn l\u00ed' nguy\u00ean b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1907-15\" href=\"#footnote-1907-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[94] Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c Tr\u1ea7n C\u1ea3nh t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, ch\u1ee9c \u0111\u00f4 tri, binh m\u00e3 s\u1ee9, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i nhi\u1ec7m v\u1ec1 kinh nh\u1eadn ch\u1ee9c ban h\u00e0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, kho\u1ea3ng ba n\u0103m c\u00f3 h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y x\u01b0a ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn khi gi\u1ea3i nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng qu\u00e1 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1eaft gi\u1ea3m, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t \u00edt, th\u1eddi gian th\u0103ng chuy\u1ec3n \u01b0\u1edbc t\u00ednh gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda. Nay c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong tr\u0103m ty \u1edf kinh \u0111\u00f4, theo ph\u00e1p m\u1edbi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u00ean ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ra l\u00e0m quan, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i h\u01a1n c\u00e1c ty trong kinh. Xin quy \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ch\u1ee9c \u0111\u00f4 tri, binh m\u00e3 s\u1ee9 ph\u1ea3i nh\u1eadp ng\u1ea1ch ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[95] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ee7 l\u0129nh th\u00e0nh Ma T\u00f4ng l\u00e0 K\u1ebft B\u1ed1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng T\u00f4ng Ca, d\u1ee5 d\u1ed7 t\u1ed9c Nh\u1eadt Ch\u00e2u thu\u1ed9c h\u1ed9 th\u1ee5c \u1edf th\u00e0nh \u0110\u1ecbnh Kh\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Thanh T\u01b0 Ba c\u00f9ng \u0111i, nh\u01b0ng Thanh T\u01b0 Ba kh\u00f4ng nghe, b\u00ed m\u1eadt ch\u00e9m \u0111\u1ea7u K\u1ebft B\u1ed1 \u0111em d\u00e2ng. Xin ban th\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c quan.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu phong Thanh T\u01b0 Ba l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ea3n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>[96] Ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9 cho ty H\u00e0nh dinh An Nam.<\/p>\n<p>[97] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 ph\u1ee7 Khai Phong trong kinh \u0111ang \u0111\u00e0o c\u00e1c k\u00eanh r\u1ea1ch v\u00f4 d\u1ee5ng, kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, v\u00e0 x\u00e2y \u0111\u00ea \u0111\u1eadp chi\u1ebfm d\u1ee5ng binh l\u00ednh, sang n\u0103m t\u1ea1m ng\u1eebng t\u1ea5t c\u1ea3, \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t An Nam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, quan S\u00e1t ph\u1ecfng Kinh H\u1ed3 l\u1ed9, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb \u0110\u1ec9nh ch\u00e2u \u0111\u1ebfn L\u1ec5 ch\u00e2u, \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u00e2n \u0111\u00f3i kh\u00e1t ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, l\u01b0u l\u1ea1c kh\u1eafp n\u01a1i, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n th\u00fac gi\u1ee5c n\u1ed9p thu\u1ebf thu v\u00e0 h\u01a1n n\u0103m ph\u1ea7n, xin cho t\u1ea1m ng\u1eebng thu.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Th\u00e0nh h\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, nghe n\u00f3i c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 c\u1ea1n kh\u00f4, n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n c\u00f4ng t\u1eeb c\u00e1c s\u00f4ng, s\u1edbm cho \u0111\u00e0o v\u00e9t xong xu\u00f4i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ph\u00ea: <i>&#8220;Kh\u1ea3o x\u00e9t nguy\u00ean ng\u1ea1ch m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng H\u00e0 B\u1eafc<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean ng\u1ea1ch m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng H\u00e0 B\u1eafc, ch\u1eef 'nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eed', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1907-16\" href=\"#footnote-1907-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n nh\u00e2n hi\u1ec7n \u0111ang thi\u1ebfu, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[100] Th\u00e1ng n\u00e0y, kh\u00f4i ph\u1ee5c Gi\u00e1m V\u00e2n An thu\u1ed9c qu\u00e2n V\u00e2n An, \u0111\u1eb7t Gi\u00e1m \u0110\u1ed3ng An \u1edf Th\u01b0 ch\u00e2u, \u0111\u1eb7t c\u00e1c Gi\u00e1m \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u1edf ph\u1ee7 Kinh Tri\u1ec7u, ch\u00e2u Hoa, Di\u1ec7u, Thi\u1ec3m v\u00e0 \u0111\u1eb7t B\u1ea3o Di\u00eam Tinh \u1edf H\u00e0 ch\u00e2u, \u0111\u1eb7t Tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 \u1edf ph\u1ee7 H\u01b0ng Nguy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p cu\u1ed1i th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t <i>&#8220;th\u00e0nh H\u1ed9i Kh\u00ea \u1edf Th\u1ea7n ch\u00e2u, tr\u1ea1i Ki\u1ec1m An&#8221;<\/i>, 8 ch\u1eef n\u00e0y n\u00ean b\u1ecf \u0111i. Vi\u1ec7c ban t\u00ean cho th\u00e0nh tr\u1ea1i v\u00e0o ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2 n\u0103m sau. \u0110\u1ed5i tr\u1ea1i <i>(Qu\u1ea3ng H\u00f2a)<\/i> Nh\u01b0\u01a1ng \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u th\u00e0nh b\u1ea3o, b\u00e3i b\u1ecf huy\u1ec7n Linh Th\u1ecd thu\u1ed9c ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, huy\u1ec7n Di\u00ean Th\u1ee7y thu\u1ed9c Di\u00ean ch\u00e2u, tr\u1ea1i L\u0169ng T\u00e2y thu\u1ed9c L\u0169ng ch\u00e2u v\u00e0 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh tr\u1ea5n. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u00e0y l\u1ea1i ch\u00e9p: <i>&#8220;B\u00e3i b\u1ecf tr\u1ea1i C\u1ea9m ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e3i b\u1ecf tr\u1ea1i C\u1ea9m ch\u00e2u, ch\u1eef 'c\u1ea9m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'mi\u00ean', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 6\/36 v\u00e0 \u300aNguy\u00ean Phong c\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1907-17\" href=\"#footnote-1907-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a> v\u00e0 huy\u1ec7n Chi\u00eau D\u1ee5 nh\u1eadp v\u00e0o huy\u1ec7n Ma D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Nguy\u00ean ch\u00e2u.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u00e9p xong cu\u1ed1i th\u00e1ng 2, n\u00ean b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[101] Ng\u01b0\u1eddi Di d\u00e2ng \u0111\u1ea5t 10 ch\u00e2u g\u1ed3m Tr\u01b0\u1eddng Ninh, thu\u1ed9c Gi\u00e1m D\u1ee5c T\u1ec9nh thu\u1ed9c L\u00f4 ch\u00e2u. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[102] N\u0103m \u0111\u00f3, con ch\u00e1u t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan g\u1ed3m 51 ng\u01b0\u1eddi. Trong thi\u00ean h\u1ea1, s\u1ed1 h\u1ed9 ch\u1ee7 l\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9 l\u00e0 10.682.375 h\u1ed9, 15.896.304 \u0111inh; s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u00e1ch l\u00e0 5.001.754 h\u1ed9, 7.910.861 \u0111inh. X\u1eed \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh 1.397 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>T\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 ba b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf l\u1ed9c cho quan l\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1, v\u00e0 \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt nghi\u00eam \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1ec7 n\u1ea1n th\u1ec9nh th\u00e1c. N\u0103m \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf kinh s\u01b0 chi ti\u1ec1n l\u1ed9c cho quan l\u1ea1i t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba ngh\u00ecn t\u00e1m tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i t\u01b0 quan c\u00f3 l\u1ebb. \u0110\u1ebfn khi Th\u1ea9m Qu\u00e1t l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, v\u00e0o n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 t\u00e1m, n\u0103m \u0111\u00f3 chi ti\u1ec1n l\u1ed9c cho quan l\u1ea1i t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y v\u1ea1n m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i ba quan c\u00f3 l\u1ebb, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf kinh s\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ed9c v\u00e0 l\u1ed9c c\u1ee7a quan l\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o s\u1ed1 n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ea9m Qu\u00e1t b\u00fat \u0111\u00e0m\u300b, ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1907-1\">Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10 b\u1ed5 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, 'th\u1ee9 10' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ee9 12', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aUy\u1ec3n di\u1ec5m t\u1eadp san t\u1ed3n\u300b quy\u1ec3n 3, \u300aT\u0103ng V\u0103n T\u00fac c\u00f4ng b\u1ed1 truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1907-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-2\">'\u0110i\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 84 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 349 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1907-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-3\"> 'L\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'th\u1ed5', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. L\u1ea1i ch\u1eef 'phi\u1ec1n' nghi l\u00e0 ch\u1eef 'phi\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-1907-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-4\"> l\u1ea5y s\u1ed5 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ghi ch\u00fa kh\u1ea5u tr\u1eeb 'tr\u1eeb' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00edch', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1907-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-5\"> n\u00ean b\u1ecf \u0111i 'n\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1907-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-6\">Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4n C\u1ea5u, ch\u1eef 'Kinh' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'Nam', ch\u1eef 'C\u1ea5u' nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Gi\u00e1c', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 331 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-1907-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-7\">C\u1ed5 Th\u00e0nh Ch\u00e2u, ch\u1eef 'Th\u00e0nh' nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u00e0nh', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b man di 5\/86 s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y ch\u00fa th\u00edch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-1907-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-8\">D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng H\u00e0m nguy\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng Ng\u1ef1', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-1907-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-9\"> Theo v\u0103n c\u1ea3nh, nghi l\u00e0 'kh\u1ea5t c\u0103n c\u1ee9u thi h\u00e0nh'. <a href=\"#return-footnote-1907-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-10\">Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 7, '3 ng\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '1 ng\u00e0y', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 251 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7 th\u00e1ng 3 ng\u00e0y Canh T\u00fd s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1907-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-11\">c\u00e2u 'khi\u1ec3n s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u00e2n ch\u01b0 ch\u00e2u qu\u00e2n' kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ch\u01b0' l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 'Ngh\u1ec7'. <a href=\"#return-footnote-1907-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-12\">theo ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua, Tri\u1ec7u Ti\u1ebft b\u00e0n giao c\u00f4ng vi\u1ec7c cho B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt, ch\u1eef 'ch\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'chi\u1ebfn', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1907-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-13\"> Vua Li\u00eau sai An \u0110\u00f4ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Th\u1ebf Th\u00f4ng <i>(Ch\u00fa th\u00edch: Quan ch\u1ee9c Li\u00eau c\u00f3 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 'Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ty', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ty' \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 's\u1ee9'.)<\/i> <a href=\"#return-footnote-1907-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-14\"> Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho vay n\u1eb7ng l\u00e3i, ch\u1eef 'tr\u00e1i' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00edch', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1907-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-15\"> C\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, hai ch\u1eef 'c\u1eadn l\u00ed' nguy\u00ean b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1907-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-16\">Nguy\u00ean ng\u1ea1ch m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng H\u00e0 B\u1eafc, ch\u1eef 'nguy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u1eed', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1907-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1907-17\">B\u00e3i b\u1ecf tr\u1ea1i C\u1ea9m ch\u00e2u, ch\u1eef 'c\u1ea9m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'mi\u00ean', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 6\/36 v\u00e0 \u300aNguy\u00ean Phong c\u1eedu v\u1ef1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1907-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":62,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1907","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1908,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1907\/revisions\/1908"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1907\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1907"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1907"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}