{"id":1913,"date":"2026-01-01T13:16:32","date_gmt":"2026-01-01T06:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1913"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-274-nam-hi-ninh-thu-9-binh-thin-1076","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-274-nam-hi-ninh-thu-9-binh-thin-1076\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 274: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1076)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 274: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1076)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 3 n\u0103m \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ph\u00ea d\u1ee5 g\u1eedi Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, theo t\u1ea5u c\u1ee7a Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t: 'Khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng h\u01a1n 40 v\u1ea1n phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng[footnote]H\u01a1n 40 v\u1ea1n phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], xin t\u1eeb ph\u00eda nam h\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu d\u1ecbch.' Vi\u1ec7c n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 g\u00e2y hoang mang, l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng d\u00e2n, tin \u0111\u1ed3n lan xa, truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. C\u00e1c khanh h\u00e3y t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n l\u1ef1c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, b\u00e1o c\u00e1o g\u1ea5p.\"<\/i><\/p>\n<p>Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"X\u00e9t theo t\u1ea5u c\u1ee7a B\u00ecnh Nh\u1ea5t, \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u1ea7n 10 v\u1ea1n qu\u00e2n, 1 v\u1ea1n ng\u1ef1a, c\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 c\u1ecf ng\u1ef1a h\u00e0ng th\u00e1ng, c\u1ea7n h\u01a1n 40 v\u1ea1n phu v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng h\u1ed3 vi\u1ec7c ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0111\u00e1nh d\u1eb9p hang \u1ed5 gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n m\u1ed9t th\u00e1ng, n\u1ebfu t\u00ednh to\u00e1n d\u01b0 th\u1eeba, l\u1ea1i s\u1ee3 chi ph\u00ed t\u0103ng th\u00eam. Nay t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ea7n thi\u1ebft khi ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, ngo\u00e0i vi\u1ec7c qu\u00e2n v\u00e0 ng\u1ef1a t\u1ef1 mang v\u00e1c t\u00f9y s\u1ee9c, c\u00f9ng mua tr\u00e2u n\u01b0\u1edbc v\u00e0 g\u1ea1o \u1edf n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t, tr\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng thi\u1ebfu, th\u00ec d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u1ea1o v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u1eadn chuy\u1ec3n, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00f4ng c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00edn qu\u00e2n. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u th\u00eam c\u1ea5m qu\u00e2n ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c xe nh\u1ecf, l\u1eeba \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n, v\u00e0 kh\u00f4ng mang theo nh\u1eefng con ng\u1ef1a y\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng so v\u1edbi t\u1ea5u c\u1ee7a B\u00ecnh Nh\u1ea5t, ch\u1ec9 c\u1ea7n 20 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n theo t\u1eebng \u0111\u1ee3t, cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n, v\u00e0 \u0111\u1ee3i khi b\u1ea3n ty \u0111\u1ebfn n\u01a1i, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eaft gi\u1ea3m th\u00eam, s\u1ebd t\u00e2u b\u00e1o ri\u00eang.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n th\u01b0 v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, chi\u1ebfu ban ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 4, b\u00e1o c\u00e1o v\u00e0o th\u00e1ng 11, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam \u0111\u1ec3 bi\u1ebft vi\u1ec7c h\u00e0nh qu\u00e2n r\u1ea5t t\u1ed1n k\u00e9m c\u00f4ng s\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i[footnote]Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110inh S\u1eedu', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang tr\u00ed s\u0129 V\u01b0\u01a1ng L\u1ea1p, l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n t\u1eeb th\u1eddi ti\u00ean \u0111\u1ebf c\u00f2n \u1edf phi\u00ean tr\u1ea5n, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p to\u00e0n b\u1ed5ng b\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u1ef1c.\"<\/i> Theo l\u1ec7 c\u0169, quan tr\u00ed s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5ng b\u1eb1ng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u0169 k\u1ef9, gi\u00e1 tr\u1ecb ch\u1ec9 b\u1eb1ng b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. V\u01b0\u01a1ng L\u1ea1p v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0, t\u1ef1 t\u00e2u xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban hai ph\u1ea7n gi\u00e1 tr\u1ecb, mi\u1ec5n c\u1ea5p v\u1eadt ph\u1ea9m, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[3] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u00f4ng th\u1ea5t nh\u00e0 \u0110\u1ea1i Y\u1ebfn, c\u00e1c ho\u00e0ng b\u00e1, ho\u00e0ng th\u00fac, ho\u00e0ng ph\u1ee5, ho\u00e0ng huynh, n\u1ebfu quan ch\u1ee9c th\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ng\u1ed3i, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[4] V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00fac l\u1ea1i ti\u1ec1n t\u01b0, \u0111\u1ec1u theo m\u1eabu c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ea1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 \u0111\u00e3 ch\u1ea5m d\u1ee9t, l\u00f2ng d\u00e2n t\u1ea1m y\u00ean. Nay l\u1ea1i cho ph\u00e9p l\u01b0u h\u00e0nh ti\u1ec1n t\u01b0, e r\u1eb1ng n\u1ea1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 s\u1ebd n\u1ed5i l\u00ean, ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Tam ty ch\u1ec9 huy U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi ch\u1ecdn l\u1ecdc s\u1ed1 ti\u1ec1n s\u1eaft c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 2, sai U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi \u0111i Hi H\u00e0. Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6, Chu Do\u00e3n t\u00e2u..., c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[5] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Cung ti\u1ec5n th\u1ee7 nh\u1edd chi\u1ebfn c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb tr\u1edf l\u00ean, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo \u0111\u1ec3 thu t\u00f4 thu\u1ebf, n\u1ebfu b\u1ecb thi\u00ean tai, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m thu\u1ebf \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty.<\/p>\n\n<p>[6] C\u00e1c m\u00f4n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan t\u1eebng \u0111i \u00e1p t\u1ea3i, n\u1ebfu s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u1ebfn kinh, g\u1eb7p l\u00fac y\u1ebfn ti\u1ec7c kh\u1edfi c\u01b0, xin \u0111\u1ec1u cho t\u1ea1m m\u1eb7c \u00e1o m\u0169 theo l\u1ec7 \u0111\u00e3 t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[7] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ec7nh cho \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 l\u1ed9 An ph\u1ee7 ty, l\u1ea5y qu\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9, theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u00f4ng l\u1ed9, b\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea1i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[8] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u00e1c Ch\u1ea5t t\u00e2u, \u0111\u1ebfn Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m h\u1ecdp v\u1edbi Quy\u1ec1n ph\u00e1n gi\u00e1m L\u01b0u Ph\u1ee5ng Th\u1ebf b\u00e0n vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u00ed. Vua ph\u00ea: <i>\"Ba v\u1ecb t\u01b0\u1edbng \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, M\u00e3, B\u1ed9 qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i, l\u1ec5 nghi ch\u1ec9 sau Nh\u1ecb ph\u1ee7, vi\u1ec7c h\u1ec7 tr\u1ecdng, c\u00e1c quan nh\u1ecf \u1edf t\u1ef1, gi\u00e1m, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi \u0111\u1ebfn h\u1ecdp b\u00e0n? \u0110\u1ea3o l\u1ed9n t\u00f4n ti, l\u00fd th\u1ebf kh\u00f4ng thu\u1eadn, t\u1eeb nay ch\u1ec9 cho d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> <i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 7, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u..., c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ec7nh cho quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n c\u00f9ng c\u00e1c quan L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, ch\u00fa ngh\u0129 c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 tam gi\u00e1p tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban.<\/p>\n\n<p>[10] \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed Th\u1ecb d\u1ecbch ty t\u00e2u: <i>\"Ti\u1ec1n v\u1ed1n Th\u1ecb d\u1ecbch ty \u1edf Hi H\u00e0 b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ecb d\u1ecbch ty \u1edf kinh \u0111\u00f4 ph\u00e1t v\u1eadt h\u00f3a tr\u1ecb gi\u00e1 15 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, Th\u1ecb d\u1ecbch ty Hi H\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t l\u00e0m v\u1ed1n, c\u00f2n v\u1eadt h\u00f3a th\u00ec tr\u1eeb v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u1eaft \u0111\u1ebfn Ph\u00e1t v\u1eadn ty.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[11] T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9 th\u1ed1 tr\u00ed t\u00e0i l\u1ee3i l\u1ed9 Hi H\u00e0, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 T\u00f4n Hu\u00fdnh t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbch \u1edf Hi Ch\u00e2u c\u00f2n thi\u1ebfu ti\u1ec1n v\u00e0 sao c\u1ee7a 420 h\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u01b0 L\u01b0u Ngh\u0129a, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 41.360 quan ti\u1ec1n; l\u1ea1i c\u00f3 32 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 T\u1ed5ng qu\u1ea3n V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f2n n\u1ee3 140.360 quan ti\u1ec1n v\u00e0 h\u01a1n 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c trong vi\u1ec7c k\u1ebft \u0111\u1ecbch \u1edf hai ch\u00e2u Hi, H\u00e0[footnote]140.360 quan ti\u1ec1n, '360' trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 '630'.[\/footnote].\"<\/i> Chi\u1ebfu sai quy\u1ec1n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c, \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1ed9 Hi H\u00e0 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Hai ng\u00e0y sau, Hu\u00fdnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 th\u00e1ng 2, \u0111\u00e3 sai quan \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c k\u1ebft \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 10, Qu\u00e2n V\u1ea1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n\n<p>[12] Trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, t\u1ea1i ch\u1ee9c hai n\u0103m, k\u00eanh \u0111\u00e0o v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Ch\u00e2n ch\u00e2u v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u b\u1ecb c\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda. Khi c\u00f3 ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u0111\u00e0o v\u00e9t, Gi\u00e1p l\u1ea1i hai l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00f9 k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ea1n nh\u01b0ng n\u1ebfu g\u1eafng s\u1ee9c k\u00e9o thuy\u1ec1n v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3 m\u01b0a th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00e0o v\u00e9t, \u0111\u1ebfn l\u00fac kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a m\u1edbi xin tu s\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i th\u00eam, k\u00eanh \u0111\u00e0o v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i \u1edf Th\u00f4ng ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00e1i ch\u00e2u b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ph\u1ea1m Ng\u1ea1n Th\u1ea7n \u1edf Trung \u0110o\u00e0n Oa xin th\u00e1o n\u01b0\u1edbc t\u1eeb Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0o k\u00eanh \u0111\u00e0o, nh\u01b0ng Gi\u00e1p kh\u00f4ng nghe, khi\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 thi\u1ebfu mu\u1ed1i. Khi Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn \u0111\u00e0o v\u00e9t k\u00eanh \u0111\u00e0o, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y s\u00e1u b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00e3 b\u00e1o r\u1eb1ng binh l\u00ednh v\u00e0 phu phen ch\u1ebft ch\u00f3c nhi\u1ec1u, l\u1eddi \u0111\u1ed3n lan \u0111\u1ebfn tai Vua.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00e0m sao c\u00f3 chuy\u1ec7n c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u1eeba kh\u1edfi c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u1ebf? Xin x\u00e9t x\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra l\u1eddi \u0111\u1ed3n, tr\u1ecb t\u1ed9i l\u1eeba d\u1ed1i.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, l\u1ec7nh Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 Khai Phong \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean. Ban \u0111\u1ea7u, Gi\u00e1p kh\u00f4ng tu s\u1eeda k\u00eanh \u0111\u00e0o, s\u1ee3 Th\u00fac Hi\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng s\u1ebd l\u00e0m l\u1ed9 r\u00f5 l\u1ed7i c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u00e3 tung tin \u0111\u1ed3n, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Xu s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, do \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00e0ng ra l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra, nh\u01b0ng Gi\u00e1p l\u1ea1i ch\u1ed1i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3. Ty \u0111i\u1ec1u tra cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1ee9 kh\u00e1c, n\u00ean t\u00e2u l\u00ean Vua. Chi\u1ebfu b\u1ecf qua vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng x\u00e9t. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng t\u00e1m, khi v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean, Vua ch\u1ec9 x\u1eed t\u1ed9i v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh, b\u00e3i ch\u1ee9c Gi\u00e1p v\u00e0 cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nh\u1ea1c ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u00ea chu\u1ea9n ng\u00e0y 27 th\u00e1ng hai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[13] T\u1eb7ng ch\u1ee9c Ngu b\u1ed9 lang trung cho Ty l\u00ed tham qu\u00e2n Ung ch\u00e2u Nh\u00e2m \u1ef6, ch\u1ee9c Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang cho Huy\u1ec7n \u00fay Nam H\u1ea3i, Qu\u1ea3ng ch\u00e2u, Qu\u1ea3n c\u00e2u kh\u00ea \u0111\u1ed9ng v\u0103n t\u1ef1 Ung ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1c, ch\u1ee9c T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 cho Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Tri ch\u00e2u Th\u1ea5t Nguy\u00ean N\u00f9ng V\u0103n Ph\u00fa, ch\u1ee9c Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 cho Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, Ch\u1ec9 s\u1eed Dung ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1t v\u00e0 T\u00e0o Qu\u0103ng, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf cho Tam ban sai s\u1ee9 Tr\u00ecnh C\u00f4i, Ho\u00e0ng Quang An, Ho\u00e0ng Tr\u1ecdng Ph\u1ee7, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban cho \u0110i\u1ec7n th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n. Nh\u00e2m \u1ef6 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 h\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, b\u00e3i b\u1ecf L\u1ec5 t\u00e2n vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh kh\u1ed1 v\u1ee5 l\u1ee3i h\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf L\u1ec5 t\u00e2n vi\u1ec7n r\u1ea5t \u00edt, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 chi thu, m\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u c\u1eed ri\u00eang quan l\u1ea1i l\u1eadp c\u1ee5c \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd; vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n ng\u1ef1a theo th\u1eddi, t\u1ef1 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty, c\u00e1c vi\u1ec7c trong vi\u1ec7n d\u00f9 c\u00f3 l\u00e0m c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng xa. Xin l\u1ec7nh cho vi\u1ec7n n\u00e0y \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n d\u00f9ng, \u0111\u1ecbnh ra m\u1ee9c c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o nh\u1eadn ti\u1ec1n v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e9p g\u1ea7n s\u00f4ng kho, \u0111\u1ec3 tr\u1eeb b\u1ecf t\u1ec7 h\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao cho Tam ty thi h\u00e0nh, do \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan n\u00e0y. <i>(Vi\u1ec7c xin thi h\u00e0nh ph\u00e9p kho l\u00e0 ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 6, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u00e0 ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[15] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"S\u1ee9 Li\u00eau b\u00e1o tang, theo l\u1ec7 c\u0169, quan \u0110\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn T\u1ec3 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng \u1edf \u0110\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch, \u0111eo \u0111ai \u0111en b\u1ecf c\u00e1, \u0111i gi\u00e0y, \u0111\u1ec3 s\u1ee9 Li\u00eau \u1edf qu\u00e1n nghe tin tang. Xin l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u00fac \u0111\u00f3, H\u00f9ng Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau m\u1ea5t ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 3.<\/p>\n\n<p>[16] Chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y L\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd T\u1eafc tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 c\u00e1c vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. S\u00e1t ph\u1ecfng ty c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1eafc t\u00ednh t\u00ecnh kh\u1eafc nghi\u1ec7t, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khinh su\u1ea5t, \u1ef7 th\u1ebf quy\u1ec1n th\u1ebf, t\u1ef1 \u00fd l\u00e0m nh\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1eafp x\u1ebfp vi\u1ec7c sai tr\u00e1i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0m theo \u00fd m\u00ecnh, quan l\u1ea1i trong l\u1ed9 \u0111\u1ec1u kh\u1ed5 s\u1edf; l\u1ea1i c\u00f3 Gi\u00e1m th\u1eeba Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1eafc v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n x\u00e2m ph\u1ea1m vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[17] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho l\u1ed9 Kinh T\u00e2y Nam m\u01b0\u1ee3n m\u1ed9t hai ngh\u00ecn c\u1ed7 xe c\u1ee7a Giang Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 Kinh T\u00e2y L\u1ed9[footnote]Ch\u1eef 'ty' trong 'Kinh T\u00e2y L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty ph\u1ee7 Khai Phong c\u00f9ng thu gom m\u1ed9t ngh\u00ecn c\u1ed7 xe \u0111\u1ec3 g\u1eedi \u0111i.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua ph\u00ea: <i>\"Vi\u1ec7c b\u00e1n l\u1ebb thu\u1ed1c ch\u00edn n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, s\u1ee3 qu\u00e1 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ti\u1ec3u ti\u1ebft, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nh\u00ecn v\u00e0o, c\u00f3 h\u1ea1i qu\u1ed1c th\u1ec3. Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c c\u00f3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng n\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u00e1i y c\u1ee5c b\u00e1n thu\u1ed1c ch\u00edn, m\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch ty b\u1ecf ti\u1ec1n mua, l\u1ea1i cho b\u00e1n l\u1ebb, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, ch\u1ea5p ch\u00ednh tr\u00ecnh l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[19] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u1ec1 ph\u00e9p b\u00e0y tr\u1eadn, cho r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u00edt hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. V\u00ed nh\u01b0 t\u00e1m qu\u00e2n, s\u00e1u qu\u00e2n, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng \u1edf gi\u1eefa, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng v\u00ed nh\u01b0 tr\u00e1i tim, c\u00e1c qu\u00e2n nh\u01b0 t\u1ee9 chi. V\u1eadn d\u1ee5ng t\u00e2m tr\u00ed, l\u1ea5y th\u00e2n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n c\u00e1nh tay, l\u1ea5y c\u00e1nh tay \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ng\u00f3n tay. \u0110\u00e1nh b\u00ean tr\u00e1i th\u00ec b\u00ean ph\u1ea3i c\u1ee9u, \u0111\u00e1nh b\u00ean ph\u1ea3i th\u00ec b\u00ean tr\u00e1i c\u1ee9u, tr\u01b0\u1edbc sau c\u0169ng v\u1eady, th\u00ec qu\u00e2n l\u00e0m sao thua \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n<p>[20] Ph\u00f3 s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng An Nam l\u00e0m hi\u1ec7u d\u1ee5ng, m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3o, hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ea1i b\u1ea3o, ghi r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n lai l\u1ecbch \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gian tr\u00e1.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[21] \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed ty Th\u1ecb d\u1ecbch t\u00e2u: <i>\"Chi s\u00e1u ngh\u00ecn l\u1ea1ng v\u00e0ng \u1ee9ng ph\u00f3 cho An Nam, v\u00e0 chi n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u1eadt h\u00f3a cho ty \u1ee8 \u0111i\u1ec1n Th\u1ee7y l\u1ee3i l\u00e0m v\u1ed1n mua l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 huy ho\u00e0n tr\u1ea3. Nay th\u01b0\u1ee3ng gi\u1edbi thi\u1ebfu v\u1ed1n, xin chi n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n m\u1ea1t di\u00eam sao \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n l\u00e0m v\u1ed1n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[22] S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam, B\u1eafc B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>\"Ru\u1ed9ng c\u00f4ng \u1edf Nguy\u00ean Ch\u00e2u c\u00f9ng v\u1edbi n\u00fai r\u1eebng, v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ec1u b\u1ecf hoang r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nghe n\u00f3i d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u To\u00e0n, V\u0129nh, \u0110\u1ea1o, Thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn xin nh\u1eadn, quan l\u1ea1i \u0111\u00e3 ghi t\u00ean v\u00e0o b\u1ea3o gi\u00e1p c\u00e1c n\u01a1i, b\u00e8n b\u1eaft v\u1ec1. Hu\u1ed1ng chi b\u1ea3o gi\u00e1p v\u1ed1n mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 tr\u1eeb gian \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu b\u1ecf ngh\u00e8o theo gi\u00e0u, v\u1ed1n n\u00ean theo \u00fd mu\u1ed1n. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh c\u00e1c n\u01a1i, n\u1ebfu d\u00e2n \u0111\u1ebfn Nguy\u00ean Ch\u00e2u xin ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y danh ngh\u0129a b\u1ea3o gi\u00e1p m\u00e0 b\u1eaft v\u1ec1.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ch\u00faa n\u01b0\u1edbc Li\u00eau sai Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u01b0ng Ph\u1ee5c qu\u00e2n l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Th\u1ee9 Ch\u00e2m <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, Th\u1ee9 Ch\u00e2m vi\u1ebft l\u00e0 Th\u1ee9 K\u1ef7)<\/i>, Thi\u1ebfu khanh Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 H\u00e0n Qu\u00e2n Th\u1ee5; Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau sai Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u00f9ng Ngh\u0129a qu\u00e2n l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Tr\u1eafc, Thi\u1ebfu khanh Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, \u0110\u00e3i ch\u1ebf C\u00e1c Can V\u0103n, Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 \u0110\u1ed7 Qu\u00e2n V\u1ecb \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean. V\u00ec nghe tin Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau qua \u0111\u1eddi, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, Tr\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u00e3 v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua ban chi\u1ebfu cho bi\u1ebft Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau \u0111ang u\u1ed1ng thu\u1ed1c, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng. Khi h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 d\u1ecbch qu\u00e1n, l\u1ec7nh cho h\u1ecd xem c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a ch\u00e2u Tr\u00e1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tuy\u00ean d\u1ee5 ng\u1eebng vi\u1ec7c ch\u00fac th\u1ecd l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, b\u00e3i \u0111\u1ea1i y\u1ebfn, l\u1ec7nh cho Tr\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c tang ph\u1ee5c t\u1ea1i vi\u1ec7n Ph\u00fac Th\u00e1nh ch\u00f9a Khai B\u1ea3o.<\/p>\n<p>Vua ban chi\u1ebfu cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng \u0111\u1ebfn chia bu\u1ed3n, l\u1ec7nh Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n th\u01b0 ri\u00eang g\u1eedi ch\u00faa n\u01b0\u1edbc Li\u00eau, c\u1ea3m t\u1ea1 vi\u1ec7c Qu\u1ed1c m\u1eabu sai s\u1ee9 v\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, kh\u00f4ng g\u1eedi th\u01b0 ri\u00eang cho Qu\u1ed1c m\u1eabu.<\/p>\n\n<p>[24] Trung th\u01b0 ph\u00fac t\u1ea5u r\u1eb1ng: Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ki\u1ebfm Nam T\u00e2y Xuy\u00ean[footnote]'Xuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c xin v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua ph\u00ea: <i>\"N\u00ean th\u1eed th\u00e1ch th\u00eam b\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c, xem x\u00e9t k\u1ef9 n\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, ch\u01b0a c\u1ea7n cho v\u00e0o ch\u1ea7u.\"<\/i> H\u00f4m sau d\u00e2ng l\u00ean, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn theo l\u1eddi ph\u00fac t\u1ea5u c\u1ee7a Trung th\u01b0.<\/p>\n\n<p>[25] Ti\u1ec1n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u00e0 L\u00fd C\u1ea3nh L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>\"L\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn t\u1eeb ch\u00e2u Tuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u \u0110inh \u0111\u1ec1u qua v\u00f9ng lam ch\u01b0\u1edbng, l\u00ednh tr\u1ea1m d\u1ecbch ng\u1ef1a ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n, ch\u1ebft qu\u00e1 n\u1eeda, c\u0169ng c\u00f3 nh\u00e0 ch\u1ebft h\u1ebft, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Xin t\u1eeb nay l\u00ednh tr\u1ea1m d\u1ecbch ng\u1ef1a \u1edf v\u00f9ng lam ch\u01b0\u1edbng, m\u1ed9t n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[26] Vua ban chi\u1ebfu gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c quan vi\u1ebft v\u0103n th\u01b0 c\u01a1 m\u1eadt \u1edf Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0.<\/p>\n\n<p>[27] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>\"C\u1ed1 Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean tri\u1ec1u tr\u1ecdng d\u1ee5ng, nay ngo\u00e0i \u01a1n ban c\u00f2n cho hai ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan.\"<\/i> <i>(\u00d4ng m\u1ea5t ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 10 n\u0103m ngo\u00e1i)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[28] Tri ch\u00e2u D\u00e2n l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c t\u00e2u: <i>\"Xin m\u01b0\u1ee3n tr\u01b0\u1edbc n\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u1ed1n \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n, l\u1ea5y ti\u1ec1n l\u00e3i chi d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng v\u00e0 khao th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[29] T\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan c\u1ee7a Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho, b\u00e3i ch\u1ee9c Trung th\u01b0 ki\u1ec3m ch\u00ednh quan, quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tu n\u1ed9i ch\u01b0 ty th\u1ee9c. T\u00f4ng Nho b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i sai khi\u1ec3n l\u1ea1i d\u1ecbch T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m b\u1eaft qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n c\u1ee7a, l\u1ea1i d\u1ecbch nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1edbt x\u00e9n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c trong gi\u00e1m, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. C\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i Lao th\u00e0nh 500 d\u1eb7m. <i>(Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 3, T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ed9i T\u00f4ng Nho.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] Ty N\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u1ebfu theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1edf h\u1ebft v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ea1i Danh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ed1n nhi\u1ec1u ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n, m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u00f3 chi ti\u00eau h\u00e0ng n\u0103m kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng. Xin cho ph\u00e9p ph\u00e2n chia l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n s\u00f4ng v\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 200 d\u1eb7m so v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 \u0111\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 l\u00e0 T\u1eeb \u0110\u1ea1c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, Thi\u00eam th\u01b0 Vi\u1ec7t Ch\u00e2u ph\u00e1n quan l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Nhi\u1ec7m l\u00e0m Cung Ch\u00e2u ph\u00e1n quan, Tr\u1ea7n S\u01b0 T\u00edch l\u00e0m Chi\u00eau Kh\u00e1nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd. Nhi\u1ec7m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh \u0110\u00f4; S\u01b0 T\u00edch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[32] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Ty Chi\u00eau th\u1ea3o \u0111\u1ea1o An Nam v\u00e0 Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 Qu\u1ea3ng Nam, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00f9y qu\u00e2n mang theo nhi\u1ec1u v\u00e0ng l\u1ee5a, g\u1eb7p c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng n\u00e0o quy ph\u1ee5 th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o v\u1edbi gi\u00e1 cao.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Hi H\u00e0, xin c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u1ee5a \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi mua l\u00faa m\u1ea1ch h\u00e8.<\/p>\n\n<p>[34] Trung th\u01b0 H\u1ed9 ph\u00f2ng t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u00e3 ph\u00e1t 15 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n h\u00e0ng h\u00f3a l\u00e0m v\u1ed1n Th\u1ecb d\u1ecbch cho Hi H\u00e0. Nay mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch t\u0103ng th\u00eam 5 v\u1ea1n quan, l\u1ea5y 10 v\u1ea1n quan chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Hi H\u00e0, 10 v\u1ea1n quan l\u1ec7nh cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf kinh \u0111\u00f4 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, nh\u00e2n tang c\u1ee7a Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau, b\u1ecf l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd d\u1ecbp Ti\u1ebft \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, qu\u1ea7n th\u1ea7n v\u00e0 s\u1ee9 Li\u00eau \u0111\u1ebfn c\u1eeda C\u00e1p d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>\"Trong k\u1ef3 thi thuy\u00ean b\u1ed5 m\u00f9a xu\u00e2n, hai ng\u01b0\u1eddi h\u01a1i \u01b0u t\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb sai khi\u1ec3n; 21 ng\u01b0\u1eddi trung \u0111\u1eb3ng, quan kinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc, tuy\u1ec3n nh\u00e2n kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 b\u1ed5 ch\u1ee9c; 50 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u00fac Thu\u1ea7n b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft, mi\u1ec5n tr\u1eeb t\u00ean, t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c.\"<\/i> V\u00ec t\u1ed9i \u0111\u00e1nh ch\u1ebft l\u00ednh tr\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>[38] Ph\u00f3 s\u1ee9 chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t[footnote]Ch\u1eef 'Vi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Vi\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 496, truy\u1ec7n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Thi Ch\u00e2u, \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] xin chi\u00eau m\u1ed9 m\u1ed9t ngh\u00ecn ngh\u0129a qu\u00e2n \u1edf hai ch\u00e2u Thi, Ki\u1ec1m \u0111\u1ec3 \u0111i \u0111\u00e1nh An Nam. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1eddi ngh\u00ecn ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed, chi\u1ebft tr\u1ea3 b\u1eb1ng mu\u1ed1i. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n V\u0129nh \u0111ang ch\u1ecbu tang, l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a Tr\u1eabm t\u1eeb th\u1eddi c\u00f2n \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, nh\u00e0 ngh\u00e8o, gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, nay l\u1ea1i b\u1ecb b\u00e3i b\u1ed5ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[40] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi gian tr\u00e1 do th\u00e1m \u1edf hai l\u1ed9 Qu\u1ea3ng, l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty ch\u1ec9 huy c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan, \u0111\u1ebfn n\u01a1i ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i xem, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb d\u00f2 x\u00e9t c\u00e1ch ti\u1ebfn tho\u00e1i khi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[41] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y khi ti\u1ebfn c\u1eed v\u00f5 c\u1eed, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tam ban vi\u1ec7n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u00ecnh S\u01b0 M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tu so\u1ea1n \u1edf Vi\u1ec7n T\u1eadp hi\u1ec1n. V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng khi l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: S\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1eadn chuy\u1ec3n nh\u01b0 c\u0169, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t quan B\u00e0i ng\u1ea1n ty \u1edf Kinh B\u1eafc. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 6, th\u00e1ng 10 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n\n<p>[44] S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf l\u1ed9 H\u1ed3 B\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f3 huy\u1ec7n n\u00e0o tu\u00e2n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp b\u1ea3o gi\u00e1p trong c\u00e1c th\u00f4n, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ea1i b\u1ea3o, \u0111\u00f4 b\u1ea3o, ch\u1ec9 s\u1eafp x\u1ebfp trong t\u1eebng th\u00f4n, kh\u00f4ng li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi th\u00f4n kh\u00e1c, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng theo ch\u1ec9 huy ban \u0111\u1ea7u, xin x\u1eed ph\u1ea1t c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u00fang ch\u1ee9c tr\u00e1ch trong vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp b\u1ea3o gi\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ec1u b\u1ecb ghi v\u00e0o s\u1ed5.<\/p>\n\n<p>[45] Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 v\u00e0 L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0110\u00f4 gi\u00e1m Mi\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Th\u1ee5c Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Thanh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c phi\u00ean \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty \u0111i\u1ec1u tra nguy\u00ean nh\u00e2n gi\u1eb7c x\u00e2m nh\u1eadp r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. M\u1eadu Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u1ea3n l\u00fd ch\u00edn ch\u00e2u ki mi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean t\u1ef1 c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00e2u t\u01b0\u1edbng, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn M\u1eadu Ch\u00e2u nh\u1eadn ch\u1ec9 th\u1ecb.<\/p>\n<p>M\u1eadu Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh, ch\u1ec9 d\u1ef1ng h\u00e0ng r\u00e0o g\u1ed7, ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean th\u1eeba \u0111\u00eam t\u1ed1i v\u00e0o ch\u00e2u c\u01b0\u1edbp b\u00f3c gia s\u00fac c\u1ee7a d\u00e2n. Khi v\u00e0o M\u1eadu Ch\u00e2u, h\u1ecd th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i t\u1eeb nh\u00e0 d\u00e2n, b\u1eaft ch\u00e2u t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn chu\u1ed9c, r\u1ed3i gi\u1ea3ng h\u00f2a v\u00e0 th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u00e0nh th\u00f4ng l\u1ec7, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t kh\u1ed5 s\u1edf.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi L\u00fd K\u1ef3 l\u00e0m Tri ch\u00e2u M\u1eadu Ch\u00e2u, d\u00e2n d\u00e2ng th\u01b0 xin x\u00e2y th\u00e0nh bao quanh khu d\u00e2n c\u01b0, d\u00e0i h\u01a1n 800 b\u01b0\u1edbc. K\u1ef3 xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a K\u1ef3, giao cho \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty xem x\u00e9t. Khi K\u1ef3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c <i>(K\u1ef3 t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 8)<\/i>, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Ph\u1ea1m B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng thay th\u1ebf. B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y th\u00e0nh, Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u l\u00ean, Vua ra chi\u1ebfu cho x\u00e2y.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean k\u00e9o \u0111\u1ebfn k\u00eau v\u1edbi B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ec1n th\u00e0nh x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, xin ng\u1eebng x\u00e2y. B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, ng\u01b0\u1eddi k\u00eau n\u00e0i kh\u00f4ng th\u00f4i, B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng g\u1eady \u0111u\u1ed5i h\u1ecd \u0111i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 3, kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh, nh\u01b0ng Ch\u00e2u t\u01b0\u1edbng T\u0129nh Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean n\u1ed5i lo\u1ea1n, d\u1eabn v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u1eadp \u0111\u1ebfn. Qu\u00e2n M\u1eadu Ch\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 200 ng\u01b0\u1eddi, B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng d\u1eabn h\u1ecd ch\u1ed1ng c\u1ef1, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i t\u00ean phi\u00ean, b\u1ecdn ch\u00fang b\u00e8n tan ch\u1ea1y. B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng d\u1eddi d\u00e2n v\u00e0o nha th\u00e0nh.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, v\u00e0i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean t\u1eeb b\u1ed1n ph\u00eda k\u00e9o \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch h\u00e0ng r\u00e0o g\u1ed7 v\u00e0 nh\u00e0 d\u00e2n, d\u00f9ng thang v\u00e0 xe c\u00f4ng th\u00e0nh, t\u00ean \u0111\u00e1 nh\u01b0 m\u01b0a, B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng l\u00ean th\u00e0nh c\u1ed1 th\u1ee7. N\u0103m ng\u00e0y sau, hai t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ch\u00fang b\u1ecb c\u00e2y g\u1ed7 \u0111\u00e8 ch\u1ebft, b\u1ecdn ch\u00fang b\u00e8n r\u00fat lui.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, ch\u00fang nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u00e0nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng k\u1ef5 binh tu\u1ea7n tra c\u1ee7a ch\u00fang v\u1eabn v\u00e2y quanh b\u1ed1n n\u00fai, ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e0nh kh\u00f4ng d\u00e1m ra ngo\u00e0i. Ph\u00eda nam M\u1eadu Ch\u00e2u c\u00f3 \u1ea3i K\u00ea T\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng \u0111\u1ebfn V\u0129nh Khang qu\u00e2n; ph\u00eda b\u1eafc c\u00f3 L\u0169ng \u0110\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng \u0111\u1ebfn Mi\u00ean Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean chi\u1ebfm gi\u1eef. B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u1ea1i vi\u1ebft h\u00e0ng tr\u0103m t\u1ea5m b\u1ea3ng g\u1ed7 th\u1ea3 xu\u1ed1ng s\u00f4ng, b\u00e1o c\u00e1o nguy c\u1ea5p xin vi\u1ec7n binh. Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh b\u00e8n ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u00e1nh.<\/p>\n<p>H\u00f9ng B\u1ea3n c\u00f3 n\u00f3i th\u00eam, ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 26 th\u00e1ng n\u00e0y khi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh thua tr\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, M\u00e3 Giam, ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan. V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng M\u00e3 Giam \u0111\u00e3 thu th\u1eadp t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. <i>(Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng M\u00e3 Giam \u0111\u00e3 thu th\u1eadp t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0, vi\u1ec7c M\u00e3 Giam b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Giang T\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 5, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u0169ng c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ee9ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Con g\u00e1i c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ea1o s\u0129 \u1edf \u0110\u1ed9ng Ch\u00e2n cung, Tri\u1ec7u \u0110\u1ea1o Th\u00e2m, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec t\u1ed9i b\u1ecb gi\u00e1ng xu\u1ed1ng v\u00e0 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Dao Hoa cung, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, n\u00ean cho ph\u00e9p tr\u1edf v\u1ec1 nh\u01b0 c\u0169. Anh trai c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 Kh\u1eafc Th\u1ee5c, ch\u1ee9c T\u00f9y Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, v\u1ed1n v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1ed9i c\u1ee7a \u0110\u1ea1o Th\u00e2m m\u00e0 b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y, hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian x\u00e9t x\u1eed, nh\u01b0ng nay \u0111\u1eb7c c\u00e1ch x\u00f3a b\u1ecf.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ea1o Th\u00e2m \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt c\u1ea7u xin c\u00e1c quan trong cung v\u00e0 h\u1ed1i l\u1ed9 l\u1ea1i vi\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Kh\u1eafc Th\u1ee5c, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n\n<p>[48] Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>\"Xin r\u1eb1ng m\u1ecdi nghi th\u1ee9c \u0111\u1ec1u do Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> Vua ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n xem x\u00e9t v\u00e0 tr\u00ecnh l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, C\u00e1p m\u00f4n xin r\u1eb1ng Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, Th\u1ecb \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, Trung th\u01b0, M\u1eadt vi\u1ec7n h\u1ee3p ban h\u1ecfi th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a Vua v\u00e0 c\u00e1c l\u1ec5 m\u1eebng kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia, xin ban h\u00e0nh th\u00e0nh l\u1ec7nh, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[49] \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m L\u01b0u C\u00e1p ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed, Ch\u1ebf tr\u00ed Ho\u00e0i Nam v\u1eadn h\u00e0, Tri \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba C\u1ea3nh Uy\u1ec3n ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed.<\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Qu\u1ea3ng Nam b\u1ecb ch\u1ebft tr\u1eadn ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft h\u1ea1i, nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n c\u00f2n s\u1ed1ng, l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn, An ph\u1ee7 ty c\u00f9ng b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c c\u00e1ch c\u1ee9u tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[51] \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba ty t\u00e2u: <i>\"Xem x\u00e9t vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u00ea \u1edf H\u1ee9a Th\u00f4n c\u1ea3ng n\u1ed1i v\u1edbi s\u00f4ng Ng\u01b0 L\u1eb7c, th\u1ea5y r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n, hi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u thi c\u00f4ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho Quan c\u00e1o vi\u1ec7n c\u1ea5p c\u00e1c t\u1edd c\u00e1o th\u00e2n kh\u00f4ng t\u00ean cho c\u00e1c ch\u1ee9c Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, m\u1ed7i lo\u1ea1i 92 t\u1edd, giao cho An Nam \u0111\u1ec3 chi\u00eau h\u00e0ng v\u00e0 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[53] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i Giao Ch\u1ec9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba ph\u1eadn, d\u00e1n b\u1ea3ng hi\u1ec7u \u00e9p bu\u1ed9c d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf v\u00f9ng n\u00fai ph\u1ea3i quy ph\u1ee5, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u00e3y sai s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 d\u1ed7 c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh, n\u1ebfu \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u1ee7, h\u00e3y t\u1ea1m th\u1eddi theo gi\u1eb7c b\u00ean ngo\u00e0i, nh\u01b0ng b\u00ed m\u1eadt l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng cho qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ee3i khi qu\u00e2n chi\u00eau th\u1ea3o \u0111\u1ebfn n\u01a1i, c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c ph\u00e1 gi\u1eb7c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng ti\u1ebfc t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6 ghi trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 6, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ec3 d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ed9ng theo gi\u1eb7c l\u00e0 k\u1ebf c\u1ee7a \u00d4n C\u1ea3o, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t[footnote]Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t, hai ch\u1eef 'c\u0169ng c\u1ea7n' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].)<\/i><\/p>\n\n<p>[54] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty[footnote]Trong Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, ch\u1eef 'ty' ban \u0111\u1ea7u th\u1eeba ch\u1eef 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 nh\u1ea5t b\u00ean ph\u1ea3i thu\u1ed9c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb khi c\u1ea7n k\u00edp.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e0nh l\u0169y \u1edf Ung Ch\u00e2u ch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb xong, nay \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a m\u01b0a d\u1ea7m v\u00e0 d\u1ecbch b\u1ec7nh, n\u1ebfu gi\u1eb7c l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n m\u00e3 c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd l\u1ea1i r\u01a1i v\u00e0o k\u1ebf gian c\u1ee7a gi\u1eb7c, h\u00e3y l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 ch\u1ec9 huy.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[55] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi lang trung V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n l\u00e0m s\u1ee9 t\u1ebf \u0111i\u1ec7n cho m\u1eb9 c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng S\u01a1n Ph\u1ee7 l\u00e0m ph\u00f3; Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh l\u00e0m s\u1ee9 \u0111i\u1ebfu u\u00fd cho m\u1eb9 c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Uy\u00ean l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n<p>[56] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri B\u00e0nh Ch\u00e2u L\u00e3 \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>\"Giao Ch\u1ec9 c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Qu\u1ea3ng T\u00e2y, n\u1ebfu b\u00ean ngo\u00e0i li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi Nam Chi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i, xin cho c\u00e1c ch\u00e2u L\u00ea, Nh\u00e3, Nhung, L\u00f4, Thi, Ki\u1ec1m \u0111\u1ec1u chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00f2ng b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i xin chi\u00eau m\u1ed9 nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, phi\u00ean tr\u1ea5n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, hu\u1ea5n luy\u1ec7n tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Th\u1ed5 Ph\u1ed3n. L\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 m\u1ed7i ch\u00e2u ho\u1eb7c m\u1ed7i huy\u1ec7n c\u00f3 ti\u1ec1n v\u00e0i v\u1ea1n quan, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1ea1n h\u1ed9c, h\u00e0ng n\u0103m sinh l\u1ee3i kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Ch\u00e2u c\u00f3 th\u00e0nh c\u00f3 qu\u00e2n, c\u1ea5t gi\u1eef ch\u1eafc ch\u1eafn, huy\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh l\u0169y, l\u1ea1i \u00edt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, n\u1ebfu gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm, l\u1ea5y g\u00ec ch\u1ed1ng c\u1ef1?<\/i><\/p>\n<p><i>Nay mu\u1ed1n x\u00e2y th\u00e0nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n, xin giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed h\u1ecdp b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n v\u1ec1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, chi tr\u1ea3 m\u1ed9t n\u0103m ngo\u00e0i ra, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao v\u1ec1 ch\u00e2u qu\u1eadn, t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 cung th\u1ee7, m\u1ed7i v\u1ea1n h\u1ed9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Nay n\u1ebfu s\u1ed1 qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng chi\u00eau m\u1ed9 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng chi\u00eau m\u1ed9 nhi\u1ec1u cung th\u1ee7, t\u1eadp luy\u1ec7n l\u00e2u ng\u00e0y, ghi t\u00ean v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, h\u1ecd c\u0169ng s\u1eb5n l\u00f2ng theo. H\u01a1n n\u1eefa, ti\u1ec1n chi\u00eau m\u1ed9 h\u00e0ng th\u00e1ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng qu\u00e1 b\u1ed1n ngh\u00ecn, so v\u1edbi nu\u00f4i qu\u00e2n, chi ph\u00ed c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"L\u1eddi t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh giao v\u1ec1 ch\u00e2u qu\u1eadn, l\u1ec7nh cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 b\u00e0n k\u1ef9, s\u1eeda v\u00e0o s\u1eafc l\u1ec7nh th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ed9, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, th\u00e0nh, tr\u1ea1i xa x\u00f4i v\u00e0 hoang v\u1eafng, ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh giao cho Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed, tr\u1eeb s\u1ed1 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u1ea5p ph\u00e1t, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u g\u1eedi v\u1ec1 ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[57] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t t\u00e2u: <i>\"Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 An Nam g\u1eedi th\u01b0 cho th\u1ea7n \u0111i theo c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1ed3 Nam, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng ph\u00e1t m\u1ed9t ngh\u00ecn chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u00e1y b\u1eb1ng, thu\u00ea th\u1ee7y th\u1ee7 v\u1eadn chuy\u1ec3n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 xin ph\u00e1t binh tr\u01b0\u1edbc kh\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c tr\u1ea1i Th\u00e1i B\u00ecnh, V\u0129nh B\u00ecnh \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c an to\u00e0n.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, vi\u1ec7c ph\u00e1t binh giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty xem x\u00e9t thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[58] Chi\u1ebfu b\u1ecf ch\u1ee9c Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi quan c\u1ee7a qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng La Ch\u1eedng t\u00e2u xin cho Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, nh\u01b0ng Vua cho r\u1eb1ng V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u1ed9i \u0111\u1ecba, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ea1i qu\u00e2n m\u00e3 kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u00e3 theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi quan \u0111\u1ea1o An Nam, \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u t\u00e2u b\u00e0n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh Giao Ch\u1ec9, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean b\u00e0n k\u1ebf s\u00e1ch nh\u1eb9 nh\u00e0ng v\u00e0 c\u1ee9u vi\u1ec7n ch\u1eadm r\u00e3i, \u0111\u1ea1t th\u1eafng l\u1ee3i to\u00e0n di\u1ec7n, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u1eb7ng n\u1ec1 v\u00e0 g\u1ea5p g\u00e1p.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"X\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c l\u1edbn ph\u1ea3i nghi\u00eam t\u00fac, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5, nh\u01b0 vi\u1ec7c gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc. C\u1ee9u vi\u1ec7n ch\u1eadm r\u00e3i th\u00ec nh\u1eb9 nh\u00e0ng, d\u00f9 c\u00f3 c\u1ea3nh b\u00e1o c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed9i v\u00e0ng, nh\u01b0 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t An Nam.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 9 trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng La Ch\u1eedng t\u00e2u xin cho \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c C\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty l\u1ed9 n\u00e0y. X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty \u0111\u1ea1o An Nam, nh\u01b0ng v\u00ec b\u1ec7nh ch\u01b0a kh\u1ecfi, kh\u00f3 \u0111i xa, n\u00ean xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 huy l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y. Vua ph\u00ea: <i>\"V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u1ea5t g\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ea1i qu\u00e2n m\u00e3 kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, ch\u1ee9c C\u01a1 nghi quan c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\"<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u01a1 nghi quan \u0111\u1ea1o An Nam tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Ph\u1ea1m D\u1ee5c. Nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ghi X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 Ph\u1ea1m D\u1ee5c. Trong b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u do Ph\u1ea1m D\u1ee5c so\u1ea1n, c\u00f3 ghi X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi quan qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c c\u0169ng theo Qu\u1ef3 \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, r\u1ed3i xin v\u1ec1 v\u00ec vi\u1ec7c tang. Khi Qu\u1ef3 nam chinh, l\u1ea1i m\u1eddi \u00f4ng l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi quan, nh\u01b0ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u b\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i, sau \u0111\u00f3 theo L\u00fd Th\u1eeba Chi \u1edf Phu Di\u00ean. Ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ghi X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c La Ch\u1eedng m\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong t\u1eadp c\u1ee7a Ph\u1ea1m D\u1ee5c c\u00f2n c\u00f3 b\u00e0i t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u1edf An Nam khi \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng Sa, xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 b\u1eafc. Nh\u01b0 v\u1eady, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1eb3n sai, c\u00f3 th\u1ec3 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u00e3 m\u1eddi c\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u00e0 Ph\u1ea1m D\u1ee5c, nh\u01b0ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111i, c\u00f2n Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111i r\u1ed3i l\u1ea1i v\u1ec1. \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng sai, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aC\u1ef1u l\u1ee5c\u300b n\u00f3i Trung th\u01b0 t\u00e2u xin b\u00e3i ch\u1ee9c, v\u00ec X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u00e0 Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u1ec1u b\u1ecb V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch gh\u00e9t, nay ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i l\u1eddi chi\u1ebfu.)<\/i><\/p>\n\n<p>[59] Chi\u1ebfu ban cho qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n m\u1ed9t v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, l\u1ec7nh cho h\u1ecd bu\u00f4n b\u00e1n thu l\u1ee3i \u0111\u1ec3 gi\u00fap chi ph\u00ed c\u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[60] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Ph\u00fac Ki\u1ebfn, trong s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u1ef1 to\u00e1n h\u00e0ng n\u0103m v\u00e0 ti\u1ec1n th\u1eeba t\u1eeb c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5, chi ra \u0111\u1ec3 x\u00e2y th\u00e0nh ngo\u00e0i Ch\u00e2u Tuy\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u01b0u T\u00e1, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i v\u00e0o T\u1ee9 Xuy\u00ean mua tr\u00e0 \u0111em v\u1ec1 Thi\u1ec3m T\u00e2y, thu l\u1ee3i r\u1ea5t l\u1edbn. Xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, m\u1ed7i n\u0103m d\u00f9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n t\u1ecbch mu\u1ed1i \u0111\u1ed5i l\u1ea5y s\u00e1u v\u1ea1n <i>(M\u00e3 Khuy\u1ec3n)<\/i> tr\u00e0, \u01b0\u1edbc t\u00ednh v\u1ed1n b\u1ecf ra l\u00e0 hai tr\u0103m linh m\u1ed9t v\u1ea1n quan, so v\u1edbi l\u1ee3i nhu\u1eadn c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u00ec \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u1eeba ph\u1ea3i, v\u00e0 c\u1ea5m th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n l\u1eadu.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i c\u1eed L\u01b0u T\u00e1 l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, Ch\u00e2u L\u1ee3i, Ch\u00e2u T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, L\u1ed9 Hi H\u00e0, ki\u00eam Ty Th\u1ecb d\u1ecbch L\u1ed9 Hi H\u00e0. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u1eed L\u01b0u T\u00e1 ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a. <i>(Vi\u1ec7c ki\u00eam mua ng\u1ef1a l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 25, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Ty \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed mua ng\u1ef1a L\u1ed9 Hi H\u00e0 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ty Gi\u00e1m m\u1ee5c thi\u1ebfu th\u1ed1n, hi\u1ec7n c\u00f2n n\u1ee3 ti\u1ec1n c\u1ee7a Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, m\u00e0 Ty Th\u1ecb d\u1ecbch mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i tr\u1ea3 \u0111\u1ee7 m\u1edbi ch\u1ecbu \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a, \u0111\u00f9n \u0111\u1ea9y l\u1eabn nhau, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m tr\u1ec5 n\u1ea3i vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a h\u00e0ng ng\u00e0y. Xin cho gi\u00e1 ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ebft kh\u1ea5u, n\u1ebfu kh\u00e1ch mua ng\u1ef1a mu\u1ed1n th\u00eam ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ee3i khi s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00eam nhi\u1ec1u th\u00ec cho ph\u00e9p v\u1eeba tr\u1ea3 ti\u1ec1n v\u1eeba tr\u1ea3 tr\u00e0, \u0111\u1ec3 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ti\u1ec7n. S\u1ed1 tr\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 mua ng\u1ef1a h\u00e0ng n\u0103m, xin l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n d\u00f9ng r\u1ed3i c\u1ea5p cho b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng[footnote]Xin l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n d\u00f9ng r\u1ed3i c\u1ea5p cho b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'ty', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 43 t\u1edd 50 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ee7 s\u1ed1 r\u1ed3i m\u1edbi c\u1ea5p s\u1ed1 th\u1eeba cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>L\u1ea1i ch\u1ec9 th\u1ecb l\u1ea5y s\u1ed1 l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh c\u1ee7a L\u1ed9 Xuy\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 cho c\u01b0\u01a1ng l\u1ee5a Kinh T\u00e2y, c\u1eaft l\u1ea1i \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed mua m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n con ng\u1ef1a c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho L\u1ed9 Hi H\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u00eam v\u00e0o vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a. N\u1ebfu L\u1ed9 Xuy\u00ean thi\u1ebfu ti\u1ec1n mua ng\u1ef1a, th\u00ec l\u1ea1i l\u1ec7nh chi ti\u1ec1n th\u1eeba t\u1eeb c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a L\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ec3 th\u00eam v\u00e0o.<\/p>\n\n<p>[63] H\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng Kinh l\u00e0m tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u00e0m tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Di\u00ean Kh\u00e1nh trong m\u1ed9t ng\u00e0y d\u00e2ng ba t\u1edd t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf ch\u00e2u M\u1eadu v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng quan, \u0111\u00e3 ba l\u1ea7n ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng quan d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed1 tr\u00ed tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u00e3 c\u00f3 v\u1ebb hoang mang, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean c\u00f9ng b\u00e0n xem c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi n\u00e0y hay kh\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra sai l\u1ea7m, sinh ra m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn. V\u00ec th\u1ebf l\u1ea5y Kinh thay th\u1ebf, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[64] B\u00e3i ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang t\u1ef7 b\u1ed9 l\u00e0 C\u1ea5p Ph\u00f9ng l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean l\u1ed9 Hi H\u00e0, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng c\u00e1c l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, L\u1ee3i Ch\u00e2u, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0.<\/p>\n\n<p>[65] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a \u1edf l\u1ed9 Xuy\u00ean v\u1eeba \u00edt v\u1eeba y\u1ebfu, l\u1ea1i theo l\u1eddi c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00e1c l\u1ed9, vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00e0, s\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u b\u1ea5t ti\u1ec7n cho k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Man, xin b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed mua ng\u1ef1a, c\u00e1c ch\u1ec9 th\u1ecb v\u1ec1 mua ng\u1ef1a, \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa.\"<\/i> Theo \u0111\u00f3. <i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 8, D\u01b0 Di\u00ean Kh\u00e1nh n\u00f3i..., ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 chi\u1ebfu r\u1eb1ng...)<\/i><\/p>\n\n<p>[66] Tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>\"Xin ph\u00e1t 5000 qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u1ee9u vi\u1ec7n ch\u00e2u M\u1eadu, \u0111\u1ee3i qu\u00e2n m\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p, mu\u1ed1n t\u1ef1 m\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i, xin cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c ph\u1ee7.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u1ee9ng c\u1ee9u, l\u1ec7nh Di\u00ean Kh\u00e1nh ph\u1ea3i c\u1ea9n tr\u1ecdng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t ra qu\u00e2n.\"<\/i> H\u00f4m \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u ph\u00e1t 1500 qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u00e0nh \u0110\u00f4. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[67] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m canh \u0111\u1ea5t hoang \u1edf th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c v\u1ed1n l\u1ea5y gi\u1edbi h\u1eadu ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1, nay \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c \u0111\u00e3 n\u1eb1m ngo\u00e0i gi\u1edbi h\u1eadu, t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean tranh ch\u1ea5p, v\u1eabn ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u00ec sao c\u00f3 hai kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t hoang kh\u00f4ng canh t\u00e1c.\"<\/i> <i>(Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 5 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, kh\u00f4i ph\u1ee5c huy\u1ec7n \u0110\u1ea1o Giang l\u00e0m qu\u00e2n V\u0129nh Khang, d\u00f9ng v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ee9, ki\u00eam Tri huy\u1ec7n s\u1ef1, v\u1eabn thu\u1ed9c B\u00e0nh Ch\u00e2u. Do c\u00f3 ch\u1ec9 ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n V\u0129nh Khang ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1eeda \u1ea3i s\u00e1u ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf T\u00e2y S\u01a1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0\u01a1ng Anh xin b\u00e3i b\u1ecf l\u00e0m huy\u1ec7n \u0110\u1ea1o Giang, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 quan qu\u00e2n th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p, n\u00ean cho kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[69] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u1ec9nh, t\u1ef1, gi\u00e1m c\u1eed ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 an ph\u1ee7, th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng, s\u00e1t ph\u1ecfng v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1eafp x\u1ebfp sai tr\u00e1i ho\u1eb7c vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00e1c Gi\u00e1m ty, ch\u00e2u qu\u1eadn t\u1ea1i ch\u1ed7 v\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 che gi\u1ea5u \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, s\u1ebd t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 x\u1eed l\u00fd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[70] Vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp t\u00e0i l\u1ee3i \u1edf Hi H\u00e0, T\u00f4n Hu\u00fdnh xin d\u1eddi Ty Th\u1ecb d\u1ecbch c\u1ee7a qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n v\u1ec1 T\u1ea7n Ch\u00e2u, b\u00e3i b\u1ecf ba ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u, Th\u00f4ng Vi\u1ec5n qu\u00e2n v\u00e0 tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh[footnote]Tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh, ch\u1eef 'Ninh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'H\u01b0ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 18-14, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f9ng ba tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng \u1edf Hi H\u00e0 v\u00e0 Th\u00f4ng Vi\u1ec5n, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i quan l\u1ea1i. Chi\u1ebfu cho L\u01b0u T\u00e1 xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[71] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Qu\u1ea3n c\u00e2u Hi H\u00e0 Phi\u00ean b\u1ed9 ty V\u0103n t\u1ef1, L\u00e2m Kinh huy\u1ec7n l\u1ec7nh Tr\u01b0\u01a1ng Duy cho d\u00e2n vay m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n b\u1ed1n ngh\u00ecn hai tr\u0103m m\u00e2n, ch\u1ec9 thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u v\u1ea1n t\u00e1m ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m m\u00e2n, s\u1ed1 c\u00f2n n\u1ee3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2u, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho An Ch\u00e2u b\u1eaft Tr\u01b0\u01a1ng Duy \u0111\u1ebfn Hi Ch\u00e2u nh\u1eadn di\u1ec7n c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ee3 \u0111\u1ec3 thu n\u1ee3.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i X\u00e1c \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7t vi\u1ec7n x\u00e9t l\u1ea1i, c\u00f2n Tr\u01b0\u01a1ng Duy th\u00ec l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 sai ng\u01b0\u1eddi \u00e1p gi\u1ea3i \u0111i. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng 4 sai Th\u00e1i X\u00e1c \u0111i.<\/p>\n\n<p>[72] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Binh b\u1ed9 ch\u1ecdn gi\u1eef l\u1ea1i n\u0103m vi\u00ean ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00f2n l\u1ea1i gi\u1ea3m b\u1edbt. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, l\u1ec7nh cho Binh b\u1ed9 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ee3i khi c\u00e1c l\u1ed9 Ngh\u0129a d\u0169ng, B\u1ea3o gi\u00e1p l\u00ean phi\u00ean th\u00ec xin ch\u1ec9 t\u0103ng th\u00eam quan.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[73] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ec7nh cho l\u00ean phi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t gi\u1ea3m b\u1edbt binh l\u00ednh, cung th\u1ee7. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ean phi\u00ean \u0111\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i n\u1eeda th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n. T\u1eeb ng\u00e0y th\u1ee9 ba l\u00ean phi\u00ean, c\u1ee9 hai ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n, ch\u1ecdn hai ph\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi tinh th\u00f4ng v\u00f5 ngh\u1ec7 cho v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn l\u1ea7n th\u1ee9 ba th\u00ec d\u1eebng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 qu\u00e1 s\u1ed1 \u0111\u1ec3 sung \u0111i\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ed1 binh l\u00ednh, cung th\u1ee7 gi\u1ea3m b\u1edbt \u1edf c\u00e1c n\u01a1i, h\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o th\u00e1ng n\u00f4ng nh\u00e0n, c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1 phi\u00ean, l\u1ec7nh cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay t\u1eadp h\u1ee3p d\u1ea1y trong n\u0103m ng\u00e0y. S\u1ed1 binh l\u00ednh Tu\u1ea7n ki\u1ec3m thay th\u1ebf, t\u1ee9c khai tr\u1eeb trong s\u1ed1 binh \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau b\u1ed5 n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ed1 ti\u1ec1n v\u1eadt chi c\u0169 cho binh l\u00ednh, cung th\u1ee7 gi\u1ea3m b\u1edbt, giao cho Gi\u00e1m ty thu l\u1ea1i phong trang, m\u1ed7i qu\u00fd k\u00ea khai s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u l\u00ean Binh b\u1ed9, Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c kh\u00e1c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[74] Ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n Qu\u00e1ch V\u0129nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Da tr\u00e2u, g\u00e2n, s\u1eebng, t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u1ea5m, \u0111\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u00ec b\u00e3i c\u1ea5m, \u0111\u1ebfn nay h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m xin c\u1ea5m th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt th\u01b0\u1edfng t\u1ed1 c\u00e1o, x\u1eed ph\u1ea1t h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m. Nay kho quan t\u1eeb khi thi h\u00e0nh l\u1ec7nh c\u1ea5m, so v\u1edbi ng\u00e0y th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, s\u1ed1 da, s\u1eebng mua \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u0111i m\u1ed9t n\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, nh\u00e0 n\u00f4ng l\u1ea5y tr\u00e2u l\u00e0m g\u1ed1c c\u00e0y c\u1ea5y, nay tr\u00e2u ch\u1ebft, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n th\u00fac \u00e9p h\u1ecd l\u1ed9t da n\u1ed9p, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u0111i l\u1ea1i, quan l\u1ea1i l\u01b0u tr\u1ec7, chi ph\u00ed r\u1ea5t nhi\u1ec1u, h\u01a1i ch\u1eadm tr\u1ec5 l\u1ea1i c\u00f3 lu\u1eadt th\u01b0\u1edfng t\u1ed1 c\u00e1o, kh\u00f4ng ch\u1ec9 h\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00f4ng. Xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft l\u1ec7nh c\u1ea5m, n\u1ebfu Qu\u00e2n kh\u00ed c\u1ea7n d\u00f9ng, xin giao cho b\u1ecdn th\u1ea7n lo li\u1ec7u, \u0111\u1ec3 m\u1edf l\u1ee3i cho n\u00f4ng d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"L\u1ec7nh c\u1ea5m s\u1eebng thi h\u00e0nh, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u1ed5, l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Qu\u00e1ch V\u0129nh r\u1ea5t t\u01b0\u1eddng t\u1eadn, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n h\u00e3y c\u00f9ng b\u00e0n k\u1ef9, cho ph\u00e9p kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 li\u1ec1n c\u00f3 chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 gi\u1edbi, Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[75] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, sai N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh mu\u1ed1n d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c Phi\u00ean, s\u1ee3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1ea5p ph\u00ed binh l\u00ednh, b\u00e8n t\u00e2u xin cho m\u1ed9t vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ea7n cao c\u1ea5p c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, n\u00ean Trung Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i.<\/p>\n\n<p>[76] Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u th\u1ebf l\u1ef1c ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, xin ph\u00e1t binh t\u01b0\u1edbng \u1ee9ng c\u1ee9u. Chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y tuy\u1ec3n m\u1ed9 c\u00e1c qu\u00e2n m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Ban \u0111\u1ea7u, Di\u00ean Kh\u00e1nh chia qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng \u0111i c\u1ee9u M\u1eadu Ch\u00e2u, T\u00f4n Thanh t\u1eeb K\u1ebft T\u1ed5ng Quan \u0111i, gi\u1eb7c ph\u1ee5c binh gi\u1ebft ch\u1ebft, qu\u00e2n s\u0129 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1eed th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh t\u1eeb L\u0169ng \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o v\u00e0o c\u1ee9u vi\u1ec7n, l\u00fac \u0111\u00f3 t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf Th\u1eddi Ch\u00e2u xin h\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo gi\u1ebft hai con c\u1ee7a t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng n\u1ed5i gi\u1eadn, b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf T\u0129nh Ch\u00e2u, b\u1ea3o h\u1ecd ch\u1eb7n ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n m\u00ecnh \u0111u\u1ed5i ph\u00eda sau, ch\u1eb7n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ph\u00eda tr\u00ean, qu\u00e2n c\u1ee7a Kh\u00e1nh \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda ch\u1eebng th\u00ec n\u01b0\u1edbc v\u1ee1, qu\u00e2n s\u0129 ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i g\u1ea7n h\u1ebft, Kh\u00e1nh b\u00e8n t\u1eed tr\u1eadn. <\/p>\n\n<p><i>(Kh\u00e1nh t\u1eed tr\u1eadn kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c T\u00f4n Thanh trong \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p, n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri ch\u00e2u B\u00e0nh Ch\u00e2u L\u00e3 \u0110\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 t\u1ea5u xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn c\u1eed quan v\u00f5 r\u1eb1ng: \"\u1ede Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u1ed9 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m t\u1eebng tr\u1ea3i qua chi\u1ebfn tr\u1eadn l\u00e0 L\u01b0u Khu\u00ea, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh, T\u00f4n Thanh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn.\" C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y vi\u1ec7c T\u00f4n Thanh b\u1ea1i t\u1eed trong \u300aT\u01b0 M\u00e3 K\u00fd V\u0103n\u300b l\u00e0 kh\u00f4ng sai. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 6 K\u1ef7 S\u1eedu, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 10 \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c L\u01b0u Khu\u00ea, Khu\u00ea b\u1ea1i t\u1eed c\u0169ng tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong \u300aH\u00f9ng B\u1ea3n T\u1eadp\u300b c\u00f3 b\u00e0i \u0111\u1ec1 b\u1ea1t v\u1ec1 vi\u1ec7c M\u1eadu Ch\u00e2u c\u1ee7a Tr\u1ea7n Th\u1ea7m, nay ph\u1ee5 ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y, Th\u1ea7m vi\u1ebft: \"Ban \u0111\u1ea7u, do quy\u1ec1n ch\u00e2u \u0110\u1ed3n \u0110i\u1ec1n L\u00fd K\u1ef3[footnote]L\u00fd K\u1ef3 trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 L\u00fd H\u1ed3ng.[\/footnote] ki\u1ebfn ngh\u1ecb v\u1edbi Xuy\u00ean Do\u00e3n, xin m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y th\u00e0nh, nay Tri ch\u00e2u Trung X\u00e1 Ph\u1ea1m B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng nghe theo v\u00e0 \u1ee7ng h\u1ed9, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd, Xuy\u00ean Do\u00e3n b\u00e8n n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3 ch\u1ec9, v\u00e0o ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 3 n\u0103m nay kh\u1edfi c\u00f4ng, l\u1ea5y \u0111\u1ea5t ngo\u00e0i th\u00e0nh. T\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 t\u1ed1 c\u00e1o \u1edf ch\u00e2u r\u1eb1ng th\u00e0nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5, Ph\u1ea1m \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, h\u1ecd b\u00e8n v\u1ec1 t\u1ef1 t\u1eed. Ng\u00e0y 25, b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0110\u1ed5ng A \u0110an \u1edf T\u0129nh Ch\u00e2u \u0111em qu\u00e2n uy hi\u1ebfp th\u00e0nh, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda ven th\u00e0nh, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c r\u1ed3i r\u00fat \u0111i. Ki\u1ec1m ty sai \u0110\u1ecbch T\u01b0 t\u1eeb \u0110\u1ea1o Giang l\u1ed9, Qu\u00e1ch C\u1ed1 t\u1eeb Th\u1ea1ch Tuy\u1ec1n l\u1ed9 \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 4, ti\u00ean phong T\u1ea3 T\u00e0ng L\u01b0u Khu\u00ea, Th\u00f4i Chi\u00eau D\u1ee5ng, Cung B\u1ecb V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh c\u00f9ng con trai, Th\u1ecb C\u1ea5m Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ec7, T\u1eeb S\u0129 D\u1ee5ng, Ph\u1ee5ng Ch\u1ee9c Nh\u00e2m Kh\u00e1nh \u0111em m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n, t\u1ea1i \u0111\u1ecba danh Qu\u00e1ch L\u01b0u Kh\u1ea9u b\u1ecb t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u00e2y l\u00e0 thu\u1ed9c quy\u1ec1n Qu\u00e1ch C\u1ed1. Ng\u00e0y 9, ti\u00ean phong Cung B\u1ecb T\u00f4n Thanh, S\u00f9ng Ban M\u00e3 V\u0103n T\u00fa, Ph\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n M\u00e2n Xuy\u00ean, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nhi\u1ebfp Tri huy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd mai ph\u1ee5c, Thanh t\u1eed tr\u1eadn, M\u00e3, Ph\u01b0\u01a1ng b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng may tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2y l\u00e0 thu\u1ed9c quy\u1ec1n \u0110\u1ecbch T\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 23, B\u00e1 Ch\u00e2u gi\u1ea3ng h\u00f2a v\u1edbi gi\u1eb7c, gi\u1eb7c sai m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ed9i minh, Nh\u00e2n Qu\u00fd c\u0169ng \u1edf \u0111\u00f3, B\u00e1 Ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i v\u1ec1 Th\u00e0nh \u0110\u00f4. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ki\u1ec1m ty treo th\u01b0\u1edfng n\u0103m tr\u0103m quan ti\u1ec1n cho ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Nh\u00e2n Qu\u00fd. Qu\u00e1ch C\u1ed1 lui v\u1ec1 gi\u1eef Th\u1ea1ch Tuy\u1ec1n, \u0110\u1ecbch T\u01b0 v\u1ec1 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Minh thay th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 30, c\u00f3 th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf Th\u1eddi Ch\u00e2u l\u00e0 Khai L\u00e3ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, n\u00f3i mang th\u01b0 tay c\u1ee7a Tri ch\u00e2u M\u1eadu Ch\u00e2u Ph\u1ea1m Trung X\u00e1 g\u1eedi Ki\u1ec1m h\u1ea1t. Th\u00f4ng ph\u00e1n S\u00f9ng Ngh\u0129a Gi\u00e1 B\u1ed9 Tr\u1ecdng Kham, \u0111ang \u1edf qu\u00e2n ti\u1ec1n lo vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, n\u00f3i r\u1eb1ng Khai L\u00e3ng ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 L\u01b0u Th\u00e1i B\u1ea3o Khu\u00ea xin th\u1ec1, Th\u00e1i B\u1ea3o kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, gi\u1ebft ba ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 l\u1ea1c c\u1ee7a ta. Th\u1ea5y v\u1eady, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i, tr\u1ea3 l\u1ea1i gh\u1ebf, ch\u1eadu r\u1eeda v\u00e0 m\u01b0\u1eddi l\u0103m con ng\u1ef1a c\u1ee7a Th\u00e1i B\u1ea3o, n\u1ebfu cho ta th\u1ec1, nguy\u1ec7n d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn M\u1eadu Ch\u00e2u. C\u1ed1 \u0111em tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a cho h\u1ecd, v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u00e3 gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng quan, kh\u00f4ng d\u00e1m cho th\u1ec1, b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 c\u0169ng n\u00f3i ph\u1ea3i c\u00f3 ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p n\u00f3i r\u1eb1ng ban \u0111\u1ea7u \u0110\u1ed5ng A \u0110an mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh th\u00e0nh ch\u00e2u, c\u00f3 l\u00e3o t\u01b0\u1edbng ng\u0103n l\u1ea1i r\u1eb1ng: Th\u00e0nh ch\u00e2u c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1, quan ph\u1ee7 s\u1ebd kh\u00f4ng dung th\u1ee9 cho ch\u00fang ta \u1edf \u0111\u00e2y. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 g\u1ea7n th\u00e0nh l\u00e0 Khanh Khanh \u1edf ph\u00eda sau th\u00e0nh ch\u00e2u v\u00e0 n\u00fai \u0110\u00e0i B\u00e0n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o ch\u00e2u, c\u00f9ng v\u1edbi ba ngh\u00ecn th\u1ea1ch g\u1ea1o x\u00e2y th\u00e0nh hi\u1ec7n c\u00f3 trong ch\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c ban \u0111\u1ea7u cho r\u1eb1ng h\u1ecd li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi b\u00ean kia s\u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1n, r\u1ea5t lo s\u1ee3, sau bi\u1ebft ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn, v\u00e0 th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thay t\u01b0\u1edbng, sai trung nh\u00e2n \u0111i\u1ec1u tra, b\u00e8n y\u00ean \u1ed5n, xem x\u00e9t \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 l\u1ea1c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i l\u1edbn. Ban \u0111\u1ea7u n\u1ebfu chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0o b\u1ed9 l\u1ea1c thuy\u1ebft ph\u1ee5c, ho\u1eb7c h\u1ee9a b\u1ecf vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh, ho\u1eb7c h\u1ee9a b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng binh, ho\u1eb7c c\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n h\u1ecfi t\u1ed9i, c\u0169ng n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh \u0111\u1ecbch ti\u1ebfn b\u1eeba, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ecda ng\u00e0y nay? Nghe nh\u01b0 v\u1eady, Th\u1ea7m k\u00ednh b\u1ea9m.\"<\/i><p>\n\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t thuy\u1ebft kh\u00e1c, qu\u1eadn t\u01b0\u1edbng d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec3 tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u chia r\u1ebd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 x\u00e9t x\u1eed m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 ph\u00f9 th\u1ee7y, m\u1ed9t t\u00ean t\u01b0 kh\u00f4i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, b\u1ed9 l\u1ea1c hai ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ee9 gi\u1ea3, sau c\u00f9ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean t\u01b0 kh\u00f4i v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty ki\u1ec1m, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3. Nh\u00e2n vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh, b\u00e8n n\u1ed5i lo\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n \u0111\u1ec1 b\u1ea1t vi\u1ebft: \"M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 b\u1ea3y, ta \u1edf Giang An, h\u1ecbch tri\u1ec7u Ki\u1ec1m h\u1ea1t Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n \u0111em theo V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh c\u00f9ng con trai, Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ec7, T\u00f4n Thanh, ta t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng h\u1eafn kh\u00f4ng nghe, b\u00e8n cho thu\u1ed9c d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n.<\/i><\/p>\n<p><i>Gi\u1eb7c y\u00ean, theo l\u1ec7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. T\u1eeb S\u0129 D\u1ee5ng l\u00e0 con ch\u00e1u nh\u00e0 y quan, t\u1eebng l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p T\u00f9y Ch\u00e2u, H\u00e0n Th\u1ee5c th\u01b0\u1eddng sai h\u1eafn \u0111\u1ebfn xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, ta kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m sau, ta l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m An ph\u1ee7 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9, ki\u00eam tr\u1ecb vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf ph\u00eda nam Du Ch\u00e2u, d\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u1eadp c\u00f4ng \u1edf L\u00f4 Nam.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn v\u1eabn c\u00f2n \u1edf Th\u1ee5c, c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n \u0111ang qu\u1ea3n c\u00e2u trung qu\u00e2n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, ta b\u1ea3o X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n: 'N\u0103m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb c\u00f3 d\u0169ng m\u00e0 thi\u1ebfu m\u01b0u, may m\u1eafn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng th\u1ec3 coi l\u00e0 th\u01b0\u1eddng, nay n\u1ebfu d\u00f9ng h\u1ecd, \u1eaft s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c c\u1ee7a ta.' B\u00e8n th\u00f4i. Khi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111i qua T\u1ea3 Mi\u00ean, Kh\u00e1nh l\u00e0m Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, r\u1ea5t o\u00e1n h\u1eadn, ta ch\u1ec9 xin l\u1ed7i m\u00e0 th\u00f4i. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, T\u00e2y Xuy\u00ean xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9 \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u, Kh\u00e1nh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn \u0111\u1ea7u ti\u00ean tham gia h\u00e0nh qu\u00e2n, li\u1ec1n b\u1ecb gi\u1eb7c Kh\u01b0\u01a1ng b\u1eaft gi\u1ebft, \u0111au \u0111\u1edbn thay!<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean trong qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh, \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc v\u1eady. Ta m\u1edbi \u0111\u1ebfn T\u1eed, Qu\u1ef3, t\u00e2u xin d\u00f9ng S\u00f9ng ban V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1t, \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean g\u1eb7p Gi\u00e1m \u00e1p c\u0169 l\u00e0 M\u00e3 Tr\u1ecdng Th\u00f4ng, sau \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng. Hai ng\u01b0\u1eddi sau n\u00e0y c\u0169ng v\u00ec vi\u1ec7c m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i. Ng\u00e0y 36 th\u00e1ng 4 n\u0103m Canh Th\u00e2n, B\u00e1 Th\u00f4ng ghi ch\u00e9p.\")<\/i><p>\n\n<p>[77] Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u B\u1ea3o Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u, nh\u01b0ng B\u00e1 Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, nghi ng\u1edd h\u1ecd th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi gi\u1eb7c, th\u1ea7n xin xem x\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ea3o Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u lo l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, kh\u00f3 tr\u00e1ch h\u1ecd \u1ee9ng c\u1ee9u, hi\u1ec7n \u0111ang c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea7n ph\u1ea3i y\u00ean \u1ee7i, Nha Ki\u1ec1m h\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n \u00e9p bu\u1ed9c, sinh ra bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00e1c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, T\u01b0 An ph\u1ee7 b\u1ed1n l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc d\u00e2ng l\u00ean \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u1ecbch x\u00e2m nh\u1eadp, gi\u1eef v\u1eefng ph\u00f2ng th\u1ee7. Chi\u1ebfu g\u1eedi H\u00f9ng B\u1ea3n xem x\u00e9t k\u1ef9, s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ph\u00e1p l\u1ec7nh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[79] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 l\u1ec7nh cho th\u1ea7n c\u00f9ng v\u1edbi Nha Ki\u1ec1m h\u1ea1t ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u b\u00e0n b\u1ea1c. N\u1ebfu th\u1ea7n l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ra qu\u00e2n, c\u00f3 vi\u1ec7c kinh l\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu c\u1ee9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i, s\u1ee3 l\u1ee1 m\u1ea5t th\u1eddi c\u01a1.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Trung Ch\u00ednh \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn qu\u00e2n ti\u1ec1n, m\u1ed9t m\u1eb7t kinh l\u01b0\u1ee3c xong, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e1o cho Nha Ki\u1ec1m h\u1ea1t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[80] Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>\"H\u1ed9 ph\u00f2ng tr\u00ecnh theo tr\u1ea1ng c\u1ee7a Tam ty v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i gi\u1ea3i, t\u1ec9nh ty l\u1ec7nh cho kh\u00e1ch nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Kham c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cung khai[footnote] t\u1ec9nh ty l\u1ec7nh kh\u00e1ch nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Kham c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cung khai, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e1', theo b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], xin t\u1ea1m th\u1eddi cho quan b\u00e1n mu\u1ed1i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Nam Kinh, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb ng\u00e0y t\u00e1i thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u0103m sau, so s\u00e1nh s\u1ed1 mu\u1ed1i do gi\u1ea3i tr\u00ec cung c\u1ea5p v\u1edbi s\u1ed1 mu\u1ed1i do quan b\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy theo l\u1eddi Tr\u01b0\u01a1ng Kham c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i: 11 huy\u1ec7n nh\u01b0 Qu\u1ea3n Th\u00e0nh c\u00f9ng Nam Kinh, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec3m Ph\u1ee7, \u0110\u1ed3ng Hoa, V\u1ec7 Ch\u00e2u, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i do kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec hi\u1ec7n nay mu\u1ed1i t\u01b0 \u0111\u00e3 suy gi\u1ea3m, mu\u1ed1n chi\u1ebfm l\u00e0m khu v\u1ef1c bu\u00f4n b\u00e1n c\u1ee7a kh\u00e1ch, n\u1ebfu cho kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n, th\u00ec kh\u00f3 theo ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi m\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n tra b\u1eaft gi\u1eef, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi mu\u1ed1i t\u01b0 c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t thu\u1ebf quan.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin cho 20 n\u01a1i nh\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, T\u01b0\u01a1ng, Qu\u00e2n, Ph\u00f2ng, Th\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i, D\u0129nh, T\u00f9y, Kim, T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, Qu\u1eafc, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, Nh\u1eef, D\u0129nh, Th\u1ea5p Ch\u00e2u, T\u00e2y Kinh, T\u00edn D\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, cho kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n; c\u00f2n c\u00e1c huy\u1ec7n trong ph\u1ee7 c\u00f9ng Thi\u1ec3m, T\u00e0o, B\u1ed9c, Ho\u00e0i, V\u1ec7, T\u1ebf, \u0110\u01a1n, Gi\u1ea3i, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, H\u00e0 Trung Ph\u1ee7, Nam Kinh, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u1ea3i di\u00eam b\u00e1n; ho\u1eb7c nh\u1eefng n\u01a1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u1ed9 mu\u1ed1i c\u1ee7a ty kh\u00e1c b\u00e1n ch\u01b0a h\u1ebft, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh b\u00e1n, Ty gi\u1ea3i di\u00eam ho\u00e0n l\u1ea1i gi\u00e1 c\u0169.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 c\u00f3 Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn b\u1ea3n l\u1ed9 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u1ea5y vi\u1ec7c thu thu\u1ebf l\u1ee3i h\u1ee3p \u1ee9ng ph\u1ee5 tr\u1ee3 chi d\u1ee5ng b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0m l\u00fd do, xin \u0111\u1ee3i quan b\u00e1n m\u1ed9t n\u0103m, l\u1ec7nh Tam ty \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 ti\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i quan, l\u1eadp m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u1ea1ch, c\u1ea5p tr\u1ea3 l\u1ea1i thu\u1ebf l\u1ee3i v\u1ed1n c\u00f3 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ec7nh Tam ty t\u00f9y n\u01a1i phong trang.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bl\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 9, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n 16 th\u00e1ng 3 n\u0103m sau, Tam ty l\u1ea1i t\u00e2u, c\u00f9ng ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 9 \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1n mu\u1ed1i, n\u00ean tham kh\u1ea3o.\u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300bquy\u1ec3n 5: N\u0103m th\u1ee9 9, Tam ty theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, cho c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, T\u01b0\u01a1ng, Qu\u00e2n, Ph\u00f2ng, Th\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i, D\u0129nh, T\u00f9y, Kim, T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, Qu\u1eafc, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, D\u0129nh, Th\u1ea5p, T\u00e2y Kinh, T\u00edn D\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c kinh th\u00e0nh th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 Thi\u1ec3m, T\u00e0o, B\u1ed9c, Ho\u00e0i, V\u1ec7, T\u1ebf, \u0110\u01a1n, Gi\u1ea3i, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Thi\u1ec3m, H\u00e0 Trung Ph\u1ee7, Nam Kinh, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u1ea3i di\u00eam v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i b\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u01b0 m\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300bch\u00e9p: <i>\"Ph\u00e9p b\u00e1n mu\u1ed1i c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi thi\u1ebfu h\u1ee5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd, tri\u1ec7u Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt v\u00e0o b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, C\u00f4ng B\u1eadt h\u1ebft s\u1ee9c tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 b\u1ea5t ti\u1ec7n. C\u00f3 chi\u1ebfu cho Tam ty b\u00e0n, Tam ty s\u1ee9 Th\u1ea9m Qu\u00e1t n\u01b0\u01a1ng theo \u00fd V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, n\u00f3i ph\u00e9p c\u1ee7a C\u1ea3nh \u00d4n c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh.\"<\/i> C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u00fac n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng g\u00ec\u300aT\u01b0 m\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300bch\u00e9p c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00e2u thu\u1eabn, \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u1ea7n bi\u1ec7n gi\u1ea3i. Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu 18 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 8, ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12 l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c l\u1ee3i h\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"X\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh xong, lo ng\u1ea1i s\u00e2u s\u1eafc r\u1eb1ng qu\u00e2n d\u00e2n tr\u00fa ph\u00f2ng d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea5y gi\u1eb7c chi\u1ebfm c\u1ee9 nh\u1eefng n\u01a1i v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng h\u00e1i c\u1ee7i, s\u1ebd t\u1ee9c gi\u1eadn m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd d\u1eabn nhau v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u1ea5y c\u1ee7i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn xung \u0111\u1ed9t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. N\u00ean s\u1edbm b\u00ed m\u1eadt h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ea3nh gi\u00e1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra vi ph\u1ea1m nh\u1ecf n\u00e0o.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Li\u00eau ch\u1ee7 sai L\u00e2m nha, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00e2m H\u1ea3i qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Hi\u1ebfu Thu\u1ea7n \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin qu\u1ed1c m\u1eabu b\u0103ng h\u00e0. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua ph\u00e1t tang, m\u1eb7c tang ph\u1ee5c t\u1ea1i N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng t\u00ean ph\u1ee5ng \u1ee7y, ng\u1eebng tri\u1ec1u ch\u00ednh b\u1ea3y ng\u00e0y. S\u1ee9 Li\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn t\u1ea1i M\u1ea1c \u0111i\u1ec7n.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 3 n\u0103m \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ph\u00ea d\u1ee5 g\u1eedi Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, theo t\u1ea5u c\u1ee7a Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t: &#8216;Khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng h\u01a1n 40 v\u1ea1n phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"H\u01a1n 40 v\u1ea1n phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1913-1\" href=\"#footnote-1913-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, xin t\u1eeb ph\u00eda nam h\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng phu d\u1ecbch.&#8217; Vi\u1ec7c n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 g\u00e2y hoang mang, l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng d\u00e2n, tin \u0111\u1ed3n lan xa, truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. C\u00e1c khanh h\u00e3y t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n l\u1ef1c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, b\u00e1o c\u00e1o g\u1ea5p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;X\u00e9t theo t\u1ea5u c\u1ee7a B\u00ecnh Nh\u1ea5t, \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u1ea7n 10 v\u1ea1n qu\u00e2n, 1 v\u1ea1n ng\u1ef1a, c\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 c\u1ecf ng\u1ef1a h\u00e0ng th\u00e1ng, c\u1ea7n h\u01a1n 40 v\u1ea1n phu v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng h\u1ed3 vi\u1ec7c ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi \u0111\u00e1nh d\u1eb9p hang \u1ed5 gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n m\u1ed9t th\u00e1ng, n\u1ebfu t\u00ednh to\u00e1n d\u01b0 th\u1eeba, l\u1ea1i s\u1ee3 chi ph\u00ed t\u0103ng th\u00eam. Nay t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ea7n thi\u1ebft khi ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, ngo\u00e0i vi\u1ec7c qu\u00e2n v\u00e0 ng\u1ef1a t\u1ef1 mang v\u00e1c t\u00f9y s\u1ee9c, c\u00f9ng mua tr\u00e2u n\u01b0\u1edbc v\u00e0 g\u1ea1o \u1edf n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t, tr\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c kh\u00f4ng thi\u1ebfu, th\u00ec d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u1ea1o v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u1eadn chuy\u1ec3n, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng kh\u00f4ng c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00edn qu\u00e2n. C\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u th\u00eam c\u1ea5m qu\u00e2n ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c xe nh\u1ecf, l\u1eeba \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n, v\u00e0 kh\u00f4ng mang theo nh\u1eefng con ng\u1ef1a y\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng so v\u1edbi t\u1ea5u c\u1ee7a B\u00ecnh Nh\u1ea5t, ch\u1ec9 c\u1ea7n 20 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n theo t\u1eebng \u0111\u1ee3t, cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n, v\u00e0 \u0111\u1ee3i khi b\u1ea3n ty \u0111\u1ebfn n\u01a1i, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eaft gi\u1ea3m th\u00eam, s\u1ebd t\u00e2u b\u00e1o ri\u00eang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n th\u01b0 v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, chi\u1ebfu ban ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 4, b\u00e1o c\u00e1o v\u00e0o th\u00e1ng 11, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam \u0111\u1ec3 bi\u1ebft vi\u1ec7c h\u00e0nh qu\u00e2n r\u1ea5t t\u1ed1n k\u00e9m c\u00f4ng s\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110inh S\u1eedu', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1913-2\" href=\"#footnote-1913-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang tr\u00ed s\u0129 V\u01b0\u01a1ng L\u1ea1p, l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n t\u1eeb th\u1eddi ti\u00ean \u0111\u1ebf c\u00f2n \u1edf phi\u00ean tr\u1ea5n, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p to\u00e0n b\u1ed5ng b\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u1ef1c.&#8221;<\/i> Theo l\u1ec7 c\u0169, quan tr\u00ed s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1ed5ng b\u1eb1ng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u0169 k\u1ef9, gi\u00e1 tr\u1ecb ch\u1ec9 b\u1eb1ng b\u1ed1n ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. V\u01b0\u01a1ng L\u1ea1p v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0, t\u1ef1 t\u00e2u xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban hai ph\u1ea7n gi\u00e1 tr\u1ecb, mi\u1ec5n c\u1ea5p v\u1eadt ph\u1ea9m, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[3] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00f4ng th\u1ea5t nh\u00e0 \u0110\u1ea1i Y\u1ebfn, c\u00e1c ho\u00e0ng b\u00e1, ho\u00e0ng th\u00fac, ho\u00e0ng ph\u1ee5, ho\u00e0ng huynh, n\u1ebfu quan ch\u1ee9c th\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ng\u1ed3i, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[4] V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00fac l\u1ea1i ti\u1ec1n t\u01b0, \u0111\u1ec1u theo m\u1eabu c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ea1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 \u0111\u00e3 ch\u1ea5m d\u1ee9t, l\u00f2ng d\u00e2n t\u1ea1m y\u00ean. Nay l\u1ea1i cho ph\u00e9p l\u01b0u h\u00e0nh ti\u1ec1n t\u01b0, e r\u1eb1ng n\u1ea1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 s\u1ebd n\u1ed5i l\u00ean, ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Tam ty ch\u1ec9 huy U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi ch\u1ecdn l\u1ecdc s\u1ed1 ti\u1ec1n s\u1eaft c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean. <i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 2, sai U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi \u0111i Hi H\u00e0. Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6, Chu Do\u00e3n t\u00e2u&#8230;, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Cung ti\u1ec5n th\u1ee7 nh\u1edd chi\u1ebfn c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb tr\u1edf l\u00ean, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mang theo \u0111\u1ec3 thu t\u00f4 thu\u1ebf, n\u1ebfu b\u1ecb thi\u00ean tai, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m thu\u1ebf \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Kinh Nguy\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty.<\/p>\n<p>[6] C\u00e1c m\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan t\u1eebng \u0111i \u00e1p t\u1ea3i, n\u1ebfu s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u1ebfn kinh, g\u1eb7p l\u00fac y\u1ebfn ti\u1ec7c kh\u1edfi c\u01b0, xin \u0111\u1ec1u cho t\u1ea1m m\u1eb7c \u00e1o m\u0169 theo l\u1ec7 \u0111\u00e3 t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ec7nh cho \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 l\u1ed9 An ph\u1ee7 ty, l\u1ea5y qu\u00e2n gi\u1eef th\u00e0nh c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9, theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u00f4ng l\u1ed9, b\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n, tr\u1ea1i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u00e1c Ch\u1ea5t t\u00e2u, \u0111\u1ebfn Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m h\u1ecdp v\u1edbi Quy\u1ec1n ph\u00e1n gi\u00e1m L\u01b0u Ph\u1ee5ng Th\u1ebf b\u00e0n vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u00ed. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ba v\u1ecb t\u01b0\u1edbng \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n, M\u00e3, B\u1ed9 qu\u00e2n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i, l\u1ec5 nghi ch\u1ec9 sau Nh\u1ecb ph\u1ee7, vi\u1ec7c h\u1ec7 tr\u1ecdng, c\u00e1c quan nh\u1ecf \u1edf t\u1ef1, gi\u00e1m, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi \u0111\u1ebfn h\u1ecdp b\u00e0n? \u0110\u1ea3o l\u1ed9n t\u00f4n ti, l\u00fd th\u1ebf kh\u00f4ng thu\u1eadn, t\u1eeb nay ch\u1ec9 cho d\u00f9ng v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> <i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 7, L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u&#8230;, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ec7nh cho quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n c\u00f9ng c\u00e1c quan L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, ch\u00fa ngh\u0129 c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 tam gi\u00e1p tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban.<\/p>\n<p>[10] \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed Th\u1ecb d\u1ecbch ty t\u00e2u: <i>&#8220;Ti\u1ec1n v\u1ed1n Th\u1ecb d\u1ecbch ty \u1edf Hi H\u00e0 b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ecb d\u1ecbch ty \u1edf kinh \u0111\u00f4 ph\u00e1t v\u1eadt h\u00f3a tr\u1ecb gi\u00e1 15 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, Th\u1ecb d\u1ecbch ty Hi H\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t l\u00e0m v\u1ed1n, c\u00f2n v\u1eadt h\u00f3a th\u00ec tr\u1eeb v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00e3 c\u1eaft \u0111\u1ebfn Ph\u00e1t v\u1eadn ty.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] T\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9 th\u1ed1 tr\u00ed t\u00e0i l\u1ee3i l\u1ed9 Hi H\u00e0, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 T\u00f4n Hu\u00fdnh t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbch \u1edf Hi Ch\u00e2u c\u00f2n thi\u1ebfu ti\u1ec1n v\u00e0 sao c\u1ee7a 420 h\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u01b0 L\u01b0u Ngh\u0129a, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 41.360 quan ti\u1ec1n; l\u1ea1i c\u00f3 32 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 T\u1ed5ng qu\u1ea3n V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n V\u1ea1n c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f2n n\u1ee3 140.360 quan ti\u1ec1n v\u00e0 h\u01a1n 300 l\u1ea1ng b\u1ea1c trong vi\u1ec7c k\u1ebft \u0111\u1ecbch \u1edf hai ch\u00e2u Hi, H\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"140.360 quan ti\u1ec1n, '360' trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 '630'.\" id=\"return-footnote-1913-3\" href=\"#footnote-1913-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu sai quy\u1ec1n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c, \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1ed9 Hi H\u00e0 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Hai ng\u00e0y sau, Hu\u00fdnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 th\u00e1ng 2, \u0111\u00e3 sai quan \u0111i\u1ec1u tra vi\u1ec7c k\u1ebft \u0111\u1ecbch, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 10, Qu\u00e2n V\u1ea1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, t\u1ea1i ch\u1ee9c hai n\u0103m, k\u00eanh \u0111\u00e0o v\u1eadn chuy\u1ec3n \u1edf Ch\u00e2n ch\u00e2u v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u b\u1ecb c\u1ea1n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda. Khi c\u00f3 ch\u1ec9 l\u1ec7nh \u0111\u00e0o v\u00e9t, Gi\u00e1p l\u1ea1i hai l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00f9 k\u00eanh \u0111\u00e0o c\u1ea1n nh\u01b0ng n\u1ebfu g\u1eafng s\u1ee9c k\u00e9o thuy\u1ec1n v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3 m\u01b0a th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00e0o v\u00e9t, \u0111\u1ebfn l\u00fac kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0a m\u1edbi xin tu s\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i th\u00eam, k\u00eanh \u0111\u00e0o v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i \u1edf Th\u00f4ng ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00e1i ch\u00e2u b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Ph\u1ea1m Ng\u1ea1n Th\u1ea7n \u1edf Trung \u0110o\u00e0n Oa xin th\u00e1o n\u01b0\u1edbc t\u1eeb Tr\u1ea7n C\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0o k\u00eanh \u0111\u00e0o, nh\u01b0ng Gi\u00e1p kh\u00f4ng nghe, khi\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 thi\u1ebfu mu\u1ed1i. Khi Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn \u0111\u00e0o v\u00e9t k\u00eanh \u0111\u00e0o, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y s\u00e1u b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u00e3 b\u00e1o r\u1eb1ng binh l\u00ednh v\u00e0 phu phen ch\u1ebft ch\u00f3c nhi\u1ec1u, l\u1eddi \u0111\u1ed3n lan \u0111\u1ebfn tai Vua.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00e0m sao c\u00f3 chuy\u1ec7n c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u1eeba kh\u1edfi c\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u1ebf? Xin x\u00e9t x\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra l\u1eddi \u0111\u1ed3n, tr\u1ecb t\u1ed9i l\u1eeba d\u1ed1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, l\u1ec7nh Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 Khai Phong \u0111i\u1ec1u tra t\u00e2u l\u00ean. Ban \u0111\u1ea7u, Gi\u00e1p kh\u00f4ng tu s\u1eeda k\u00eanh \u0111\u00e0o, s\u1ee3 Th\u00fac Hi\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng s\u1ebd l\u00e0m l\u1ed9 r\u00f5 l\u1ed7i c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean \u0111\u00e3 tung tin \u0111\u1ed3n, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Xu s\u1ee9 Ng\u00f4 Sung v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, do \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00e0ng ra l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra, nh\u01b0ng Gi\u00e1p l\u1ea1i ch\u1ed1i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3. Ty \u0111i\u1ec1u tra cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1ee9 kh\u00e1c, n\u00ean t\u00e2u l\u00ean Vua. Chi\u1ebfu b\u1ecf qua vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng x\u00e9t. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng t\u00e1m, khi v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean, Vua ch\u1ec9 x\u1eed t\u1ed9i v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e0o k\u00eanh, b\u00e3i ch\u1ee9c Gi\u00e1p v\u00e0 cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nh\u1ea1c ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u00ea chu\u1ea9n ng\u00e0y 27 th\u00e1ng hai.)<\/i><\/p>\n<p>[13] T\u1eb7ng ch\u1ee9c Ngu b\u1ed9 lang trung cho Ty l\u00ed tham qu\u00e2n Ung ch\u00e2u Nh\u00e2m \u1ef6, ch\u1ee9c Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang cho Huy\u1ec7n \u00fay Nam H\u1ea3i, Qu\u1ea3ng ch\u00e2u, Qu\u1ea3n c\u00e2u kh\u00ea \u0111\u1ed9ng v\u0103n t\u1ef1 Ung ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1c, ch\u1ee9c T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 cho Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Tri ch\u00e2u Th\u1ea5t Nguy\u00ean N\u00f9ng V\u0103n Ph\u00fa, ch\u1ee9c Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 cho Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, Ch\u1ec9 s\u1eed Dung ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1t v\u00e0 T\u00e0o Qu\u0103ng, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf cho Tam ban sai s\u1ee9 Tr\u00ecnh C\u00f4i, Ho\u00e0ng Quang An, Ho\u00e0ng Tr\u1ecdng Ph\u1ee7, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban cho \u0110i\u1ec7n th\u1ecb Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed1n. Nh\u00e2m \u1ef6 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 h\u1ea1i.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, b\u00e3i b\u1ecf L\u1ec5 t\u00e2n vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh kh\u1ed1 v\u1ee5 l\u1ee3i h\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f4ng vi\u1ec7c \u1edf L\u1ec5 t\u00e2n vi\u1ec7n r\u1ea5t \u00edt, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 chi thu, m\u1ed7i khi s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u c\u1eed ri\u00eang quan l\u1ea1i l\u1eadp c\u1ee5c \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd; vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n ng\u1ef1a theo th\u1eddi, t\u1ef1 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty, c\u00e1c vi\u1ec7c trong vi\u1ec7n d\u00f9 c\u00f3 l\u00e0m c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, l\u00e0m kh\u1ed5 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng xa. Xin l\u1ec7nh cho vi\u1ec7n n\u00e0y \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n d\u00f9ng, \u0111\u1ecbnh ra m\u1ee9c c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, t\u0103ng th\u00eam l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o nh\u1eadn ti\u1ec1n v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec x\u1eed theo ph\u00e9p g\u1ea7n s\u00f4ng kho, \u0111\u1ec3 tr\u1eeb b\u1ecf t\u1ec7 h\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao cho Tam ty thi h\u00e0nh, do \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan n\u00e0y. <i>(Vi\u1ec7c xin thi h\u00e0nh ph\u00e9p kho l\u00e0 ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 6, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b m\u00e0 ch\u00e9p l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[15] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1ee9 Li\u00eau b\u00e1o tang, theo l\u1ec7 c\u0169, quan \u0110\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn T\u1ec3 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng \u1edf \u0110\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch, \u0111eo \u0111ai \u0111en b\u1ecf c\u00e1, \u0111i gi\u00e0y, \u0111\u1ec3 s\u1ee9 Li\u00eau \u1edf qu\u00e1n nghe tin tang. Xin l\u00e0m theo l\u1ec7 c\u0169.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u00fac \u0111\u00f3, H\u00f9ng Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau m\u1ea5t ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 3.<\/p>\n<p>[16] Chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y L\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd T\u1eafc tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 c\u00e1c vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. S\u00e1t ph\u1ecfng ty c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1eafc t\u00ednh t\u00ecnh kh\u1eafc nghi\u1ec7t, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khinh su\u1ea5t, \u1ef7 th\u1ebf quy\u1ec1n th\u1ebf, t\u1ef1 \u00fd l\u00e0m nh\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1eafp x\u1ebfp vi\u1ec7c sai tr\u00e1i, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0m theo \u00fd m\u00ecnh, quan l\u1ea1i trong l\u1ed9 \u0111\u1ec1u kh\u1ed5 s\u1edf; l\u1ea1i c\u00f3 Gi\u00e1m th\u1eeba Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1eafc v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n x\u00e2m ph\u1ea1m vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[17] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho l\u1ed9 Kinh T\u00e2y Nam m\u01b0\u1ee3n m\u1ed9t hai ngh\u00ecn c\u1ed7 xe c\u1ee7a Giang Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 Kinh T\u00e2y L\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ty' trong 'Kinh T\u00e2y L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1913-4\" href=\"#footnote-1913-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty ph\u1ee7 Khai Phong c\u00f9ng thu gom m\u1ed9t ngh\u00ecn c\u1ed7 xe \u0111\u1ec3 g\u1eedi \u0111i.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Vi\u1ec7c b\u00e1n l\u1ebb thu\u1ed1c ch\u00edn n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, s\u1ee3 qu\u00e1 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ti\u1ec3u ti\u1ebft, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nh\u00ecn v\u00e0o, c\u00f3 h\u1ea1i qu\u1ed1c th\u1ec3. Nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c c\u00f3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng n\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u00e1i y c\u1ee5c b\u00e1n thu\u1ed1c ch\u00edn, m\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch ty b\u1ecf ti\u1ec1n mua, l\u1ea1i cho b\u00e1n l\u1ebb, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, ch\u1ea5p ch\u00ednh tr\u00ecnh l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[19] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u1ec1 ph\u00e9p b\u00e0y tr\u1eadn, cho r\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u00edt hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o l\u00fd ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. V\u00ed nh\u01b0 t\u00e1m qu\u00e2n, s\u00e1u qu\u00e2n, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng \u1edf gi\u1eefa, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng v\u00ed nh\u01b0 tr\u00e1i tim, c\u00e1c qu\u00e2n nh\u01b0 t\u1ee9 chi. V\u1eadn d\u1ee5ng t\u00e2m tr\u00ed, l\u1ea5y th\u00e2n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n c\u00e1nh tay, l\u1ea5y c\u00e1nh tay \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ng\u00f3n tay. \u0110\u00e1nh b\u00ean tr\u00e1i th\u00ec b\u00ean ph\u1ea3i c\u1ee9u, \u0111\u00e1nh b\u00ean ph\u1ea3i th\u00ec b\u00ean tr\u00e1i c\u1ee9u, tr\u01b0\u1edbc sau c\u0169ng v\u1eady, th\u00ec qu\u00e2n l\u00e0m sao thua \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[20] Ph\u00f3 s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng An Nam l\u00e0m hi\u1ec7u d\u1ee5ng, m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3o, hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ea1i b\u1ea3o, ghi r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n lai l\u1ecbch \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gian tr\u00e1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[21] \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed ty Th\u1ecb d\u1ecbch t\u00e2u: <i>&#8220;Chi s\u00e1u ngh\u00ecn l\u1ea1ng v\u00e0ng \u1ee9ng ph\u00f3 cho An Nam, v\u00e0 chi n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u1eadt h\u00f3a cho ty \u1ee8 \u0111i\u1ec1n Th\u1ee7y l\u1ee3i l\u00e0m v\u1ed1n mua l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 huy ho\u00e0n tr\u1ea3. Nay th\u01b0\u1ee3ng gi\u1edbi thi\u1ebfu v\u1ed1n, xin chi n\u0103m m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n m\u1ea1t di\u00eam sao \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n l\u00e0m v\u1ed1n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[22] S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam, B\u1eafc B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Ru\u1ed9ng c\u00f4ng \u1edf Nguy\u00ean Ch\u00e2u c\u00f9ng v\u1edbi n\u00fai r\u1eebng, v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c, nh\u00e0 c\u1eeda \u0111\u1ec1u b\u1ecf hoang r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Nghe n\u00f3i d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u To\u00e0n, V\u0129nh, \u0110\u1ea1o, Thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn xin nh\u1eadn, quan l\u1ea1i \u0111\u00e3 ghi t\u00ean v\u00e0o b\u1ea3o gi\u00e1p c\u00e1c n\u01a1i, b\u00e8n b\u1eaft v\u1ec1. Hu\u1ed1ng chi b\u1ea3o gi\u00e1p v\u1ed1n mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 tr\u1eeb gian \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu b\u1ecf ngh\u00e8o theo gi\u00e0u, v\u1ed1n n\u00ean theo \u00fd mu\u1ed1n. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh c\u00e1c n\u01a1i, n\u1ebfu d\u00e2n \u0111\u1ebfn Nguy\u00ean Ch\u00e2u xin ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y danh ngh\u0129a b\u1ea3o gi\u00e1p m\u00e0 b\u1eaft v\u1ec1.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ch\u00faa n\u01b0\u1edbc Li\u00eau sai Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u01b0ng Ph\u1ee5c qu\u00e2n l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Th\u1ee9 Ch\u00e2m <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, Th\u1ee9 Ch\u00e2m vi\u1ebft l\u00e0 Th\u1ee9 K\u1ef7)<\/i>, Thi\u1ebfu khanh Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 H\u00e0n Qu\u00e2n Th\u1ee5; Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau sai Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u00f9ng Ngh\u0129a qu\u00e2n l\u00e0 Gia Lu\u1eadt Tr\u1eafc, Thi\u1ebfu khanh Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, \u0110\u00e3i ch\u1ebf C\u00e1c Can V\u0103n, Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 \u0110\u1ed7 Qu\u00e2n V\u1ecb \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean. V\u00ec nghe tin Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau qua \u0111\u1eddi, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e0y ti\u1ec7c r\u01b0\u1ee3u.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00f3, Tr\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u00e3 v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua ban chi\u1ebfu cho bi\u1ebft Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau \u0111ang u\u1ed1ng thu\u1ed1c, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng. Khi h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 d\u1ecbch qu\u00e1n, l\u1ec7nh cho h\u1ecd xem c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a ch\u00e2u Tr\u00e1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tuy\u00ean d\u1ee5 ng\u1eebng vi\u1ec7c ch\u00fac th\u1ecd l\u1ec5 \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, b\u00e3i \u0111\u1ea1i y\u1ebfn, l\u1ec7nh cho Tr\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c tang ph\u1ee5c t\u1ea1i vi\u1ec7n Ph\u00fac Th\u00e1nh ch\u00f9a Khai B\u1ea3o.<\/p>\n<p>Vua ban chi\u1ebfu cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng \u0111\u1ebfn chia bu\u1ed3n, l\u1ec7nh Vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n th\u01b0 ri\u00eang g\u1eedi ch\u00faa n\u01b0\u1edbc Li\u00eau, c\u1ea3m t\u1ea1 vi\u1ec7c Qu\u1ed1c m\u1eabu sai s\u1ee9 v\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, kh\u00f4ng g\u1eedi th\u01b0 ri\u00eang cho Qu\u1ed1c m\u1eabu.<\/p>\n<p>[24] Trung th\u01b0 ph\u00fac t\u1ea5u r\u1eb1ng: Ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ki\u1ebfm Nam T\u00e2y Xuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"'Xuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1913-5\" href=\"#footnote-1913-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c xin v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;N\u00ean th\u1eed th\u00e1ch th\u00eam b\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c, xem x\u00e9t k\u1ef9 n\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, ch\u01b0a c\u1ea7n cho v\u00e0o ch\u1ea7u.&#8221;<\/i> H\u00f4m sau d\u00e2ng l\u00ean, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn theo l\u1eddi ph\u00fac t\u1ea5u c\u1ee7a Trung th\u01b0.<\/p>\n<p>[25] Ti\u1ec1n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u00e0 L\u00fd C\u1ea3nh L\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn t\u1eeb ch\u00e2u Tuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ch\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u \u0110inh \u0111\u1ec1u qua v\u00f9ng lam ch\u01b0\u1edbng, l\u00ednh tr\u1ea1m d\u1ecbch ng\u1ef1a ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n, ch\u1ebft qu\u00e1 n\u1eeda, c\u0169ng c\u00f3 nh\u00e0 ch\u1ebft h\u1ebft, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Xin t\u1eeb nay l\u00ednh tr\u1ea1m d\u1ecbch ng\u1ef1a \u1edf v\u00f9ng lam ch\u01b0\u1edbng, m\u1ed9t n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[26] Vua ban chi\u1ebfu gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c quan vi\u1ebft v\u0103n th\u01b0 c\u01a1 m\u1eadt \u1edf Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0.<\/p>\n<p>[27] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u1ed1 Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng Uy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00ean tri\u1ec1u tr\u1ecdng d\u1ee5ng, nay ngo\u00e0i \u01a1n ban c\u00f2n cho hai ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan.&#8221;<\/i> <i>(\u00d4ng m\u1ea5t ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 10 n\u0103m ngo\u00e1i)<\/i>.<\/p>\n<p>[28] Tri ch\u00e2u D\u00e2n l\u00e0 Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c t\u00e2u: <i>&#8220;Xin m\u01b0\u1ee3n tr\u01b0\u1edbc n\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n v\u1ed1n \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n, l\u1ea5y ti\u1ec1n l\u00e3i chi d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng v\u00e0 khao th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[29] T\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan c\u1ee7a Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang H\u00ecnh b\u1ed9 l\u00e0 H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho, b\u00e3i ch\u1ee9c Trung th\u01b0 ki\u1ec3m ch\u00ednh quan, quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tu n\u1ed9i ch\u01b0 ty th\u1ee9c. T\u00f4ng Nho b\u1ecb t\u1ed9i v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i sai khi\u1ec3n l\u1ea1i d\u1ecbch T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m b\u1eaft qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n c\u1ee7a, l\u1ea1i d\u1ecbch nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1edbt x\u00e9n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c trong gi\u00e1m, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. C\u00e1c l\u1ea1i d\u1ecbch \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111i Lao th\u00e0nh 500 d\u1eb7m. <i>(Ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 3, T\u1ea1 C\u1ea3nh \u00d4n h\u1eb7c t\u1ed9i T\u00f4ng Nho.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ty N\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u1ebfu theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1edf h\u1ebft v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 \u0110\u1ea1i Danh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ed1n nhi\u1ec1u ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n, m\u00e0 c\u00f2n s\u1ee3 r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u00f3 chi ti\u00eau h\u00e0ng n\u0103m kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng. Xin cho ph\u00e9p ph\u00e2n chia l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n s\u00f4ng v\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 200 d\u1eb7m so v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 \u0111\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7 l\u00e0 T\u1eeb \u0110\u1ea1c l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, Thi\u00eam th\u01b0 Vi\u1ec7t Ch\u00e2u ph\u00e1n quan l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Nhi\u1ec7m l\u00e0m Cung Ch\u00e2u ph\u00e1n quan, Tr\u1ea7n S\u01b0 T\u00edch l\u00e0m Chi\u00eau Kh\u00e1nh qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ch\u01b0\u1edfng th\u01b0 k\u00fd. Nhi\u1ec7m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh \u0110\u00f4; S\u01b0 T\u00edch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ki\u1ebfn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[32] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Ty Chi\u00eau th\u1ea3o \u0111\u1ea1o An Nam v\u00e0 Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 s\u1ee9 Kinh H\u1ed3 Qu\u1ea3ng Nam, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00f9y qu\u00e2n mang theo nhi\u1ec1u v\u00e0ng l\u1ee5a, g\u1eb7p c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng n\u00e0o quy ph\u1ee5 th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o v\u1edbi gi\u00e1 cao.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Hi H\u00e0, xin c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u1ee5a \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi mua l\u00faa m\u1ea1ch h\u00e8.<\/p>\n<p>[34] Trung th\u01b0 H\u1ed9 ph\u00f2ng t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u1ecb d\u1ecbch \u0111\u00e3 ph\u00e1t 15 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n h\u00e0ng h\u00f3a l\u00e0m v\u1ed1n Th\u1ecb d\u1ecbch cho Hi H\u00e0. Nay mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch t\u0103ng th\u00eam 5 v\u1ea1n quan, l\u1ea5y 10 v\u1ea1n quan chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Hi H\u00e0, 10 v\u1ea1n quan l\u1ec7nh cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf kinh \u0111\u00f4 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, nh\u00e2n tang c\u1ee7a Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Li\u00eau, b\u1ecf l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd d\u1ecbp Ti\u1ebft \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, qu\u1ea7n th\u1ea7n v\u00e0 s\u1ee9 Li\u00eau \u0111\u1ebfn c\u1eeda C\u00e1p d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>&#8220;Trong k\u1ef3 thi thuy\u00ean b\u1ed5 m\u00f9a xu\u00e2n, hai ng\u01b0\u1eddi h\u01a1i \u01b0u t\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb sai khi\u1ec3n; 21 ng\u01b0\u1eddi trung \u0111\u1eb3ng, quan kinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc, tuy\u1ec3n nh\u00e2n kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 m\u00e0 b\u1ed5 ch\u1ee9c; 50 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, \u0111\u1ec1u theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u1eefu Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Th\u00fac Thu\u1ea7n b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft, mi\u1ec5n tr\u1eeb t\u00ean, t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ee9c quan v\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> V\u00ec t\u1ed9i \u0111\u00e1nh ch\u1ebft l\u00ednh tr\u1ef1c.<\/p>\n<p>[38] Ph\u00f3 s\u1ee9 chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Vi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Vi\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 496, truy\u1ec7n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Thi Ch\u00e2u, \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1913-6\" href=\"#footnote-1913-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a> xin chi\u00eau m\u1ed9 m\u1ed9t ngh\u00ecn ngh\u0129a qu\u00e2n \u1edf hai ch\u00e2u Thi, Ki\u1ec1m \u0111\u1ec3 \u0111i \u0111\u00e1nh An Nam. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, l\u1ea1i l\u1ec7nh c\u1ea5p cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u01b0\u1eddi ngh\u00ecn ti\u1ec1n l\u1ed9 ph\u00ed, chi\u1ebft tr\u1ea3 b\u1eb1ng mu\u1ed1i. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2.)<\/i><\/p>\n<p>[39] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n V\u0129nh \u0111ang ch\u1ecbu tang, l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a Tr\u1eabm t\u1eeb th\u1eddi c\u00f2n \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u1ec7, nh\u00e0 ngh\u00e8o, gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, nay l\u1ea1i b\u1ecb b\u00e3i b\u1ed5ng, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi gian tr\u00e1 do th\u00e1m \u1edf hai l\u1ed9 Qu\u1ea3ng, l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty ch\u1ec9 huy c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan, \u0111\u1ebfn n\u01a1i ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i xem, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb d\u00f2 x\u00e9t c\u00e1ch ti\u1ebfn tho\u00e1i khi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y khi ti\u1ebfn c\u1eed v\u00f5 c\u1eed, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Tam ban vi\u1ec7n, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tr\u00ecnh S\u01b0 M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tu so\u1ea1n \u1edf Vi\u1ec7n T\u1eadp hi\u1ec1n. V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng khi l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: S\u00f4ng Qu\u1ea3ng T\u1ebf v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1eadn chuy\u1ec3n nh\u01b0 c\u0169, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t quan B\u00e0i ng\u1ea1n ty \u1edf Kinh B\u1eafc. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 xem th\u00eam th\u00e1ng 7 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 6, th\u00e1ng 10 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 7, th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n<p>[44] S\u00e1t ph\u1ecfng l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 l\u00e0 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf l\u1ed9 H\u1ed3 B\u1eafc, kh\u00f4ng c\u00f3 huy\u1ec7n n\u00e0o tu\u00e2n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp b\u1ea3o gi\u00e1p trong c\u00e1c th\u00f4n, \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ea1i b\u1ea3o, \u0111\u00f4 b\u1ea3o, ch\u1ec9 s\u1eafp x\u1ebfp trong t\u1eebng th\u00f4n, kh\u00f4ng li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi th\u00f4n kh\u00e1c, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng theo ch\u1ec9 huy ban \u0111\u1ea7u, xin x\u1eed ph\u1ea1t c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u00fang ch\u1ee9c tr\u00e1ch trong vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp b\u1ea3o gi\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ec1u b\u1ecb ghi v\u00e0o s\u1ed5.<\/p>\n<p>[45] Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 v\u00e0 L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0110\u00f4 gi\u00e1m Mi\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Th\u1ee5c Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Thanh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c phi\u00ean \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty \u0111i\u1ec1u tra nguy\u00ean nh\u00e2n gi\u1eb7c x\u00e2m nh\u1eadp r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. M\u1eadu Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y qu\u1ea3n l\u00fd ch\u00edn ch\u00e2u ki mi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean t\u1ef1 c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00e2u t\u01b0\u1edbng, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn M\u1eadu Ch\u00e2u nh\u1eadn ch\u1ec9 th\u1ecb.<\/p>\n<p>M\u1eadu Ch\u00e2u tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh, ch\u1ec9 d\u1ef1ng h\u00e0ng r\u00e0o g\u1ed7, ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean th\u1eeba \u0111\u00eam t\u1ed1i v\u00e0o ch\u00e2u c\u01b0\u1edbp b\u00f3c gia s\u00fac c\u1ee7a d\u00e2n. Khi v\u00e0o M\u1eadu Ch\u00e2u, h\u1ecd th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u1ee7a c\u1ea3i t\u1eeb nh\u00e0 d\u00e2n, b\u1eaft ch\u00e2u t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn chu\u1ed9c, r\u1ed3i gi\u1ea3ng h\u00f2a v\u00e0 th\u1ec1 \u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u00e0nh th\u00f4ng l\u1ec7, d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t kh\u1ed5 s\u1edf.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi L\u00fd K\u1ef3 l\u00e0m Tri ch\u00e2u M\u1eadu Ch\u00e2u, d\u00e2n d\u00e2ng th\u01b0 xin x\u00e2y th\u00e0nh bao quanh khu d\u00e2n c\u01b0, d\u00e0i h\u01a1n 800 b\u01b0\u1edbc. K\u1ef3 xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a K\u1ef3, giao cho \u0110\u00f4 Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty xem x\u00e9t. Khi K\u1ef3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c <i>(K\u1ef3 t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 8)<\/i>, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Ph\u1ea1m B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng thay th\u1ebf. B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y th\u00e0nh, Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u l\u00ean, Vua ra chi\u1ebfu cho x\u00e2y.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean k\u00e9o \u0111\u1ebfn k\u00eau v\u1edbi B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ec1n th\u00e0nh x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, xin ng\u1eebng x\u00e2y. B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, ng\u01b0\u1eddi k\u00eau n\u00e0i kh\u00f4ng th\u00f4i, B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng g\u1eady \u0111u\u1ed5i h\u1ecd \u0111i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o th\u00e1ng 3, kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh, nh\u01b0ng Ch\u00e2u t\u01b0\u1edbng T\u0129nh Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean n\u1ed5i lo\u1ea1n, d\u1eabn v\u00e0i tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u1eadp \u0111\u1ebfn. Qu\u00e2n M\u1eadu Ch\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 200 ng\u01b0\u1eddi, B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng d\u1eabn h\u1ecd ch\u1ed1ng c\u1ef1, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i t\u00ean phi\u00ean, b\u1ecdn ch\u00fang b\u00e8n tan ch\u1ea1y. B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng d\u1eddi d\u00e2n v\u00e0o nha th\u00e0nh.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, v\u00e0i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean t\u1eeb b\u1ed1n ph\u00eda k\u00e9o \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch h\u00e0ng r\u00e0o g\u1ed7 v\u00e0 nh\u00e0 d\u00e2n, d\u00f9ng thang v\u00e0 xe c\u00f4ng th\u00e0nh, t\u00ean \u0111\u00e1 nh\u01b0 m\u01b0a, B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng l\u00ean th\u00e0nh c\u1ed1 th\u1ee7. N\u0103m ng\u00e0y sau, hai t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ch\u00fang b\u1ecb c\u00e2y g\u1ed7 \u0111\u00e8 ch\u1ebft, b\u1ecdn ch\u00fang b\u00e8n r\u00fat lui.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, ch\u00fang nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u00e0nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng k\u1ef5 binh tu\u1ea7n tra c\u1ee7a ch\u00fang v\u1eabn v\u00e2y quanh b\u1ed1n n\u00fai, ng\u01b0\u1eddi trong th\u00e0nh kh\u00f4ng d\u00e1m ra ngo\u00e0i. Ph\u00eda nam M\u1eadu Ch\u00e2u c\u00f3 \u1ea3i K\u00ea T\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng \u0111\u1ebfn V\u0129nh Khang qu\u00e2n; ph\u00eda b\u1eafc c\u00f3 L\u0169ng \u0110\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng \u0111\u1ebfn Mi\u00ean Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean chi\u1ebfm gi\u1eef. B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eaft \u0111\u1ebfn Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u1ea1i vi\u1ebft h\u00e0ng tr\u0103m t\u1ea5m b\u1ea3ng g\u1ed7 th\u1ea3 xu\u1ed1ng s\u00f4ng, b\u00e1o c\u00e1o nguy c\u1ea5p xin vi\u1ec7n binh. Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh b\u00e8n ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng chia \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u00e1nh.<\/p>\n<p>H\u00f9ng B\u1ea3n c\u00f3 n\u00f3i th\u00eam, ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 26 th\u00e1ng n\u00e0y khi V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh thua tr\u1eadn.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, M\u00e3 Giam, ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1, quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan. V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng M\u00e3 Giam \u0111\u00e3 thu th\u1eadp t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0, n\u00ean b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. <i>(Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 8, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng M\u00e3 Giam \u0111\u00e3 thu th\u1eadp t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf Hi H\u00e0, vi\u1ec7c M\u00e3 Giam b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn Giang T\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 5, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch c\u0169ng c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ee9ng.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Con g\u00e1i c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ea1o s\u0129 \u1edf \u0110\u1ed9ng Ch\u00e2n cung, Tri\u1ec7u \u0110\u1ea1o Th\u00e2m, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec t\u1ed9i b\u1ecb gi\u00e1ng xu\u1ed1ng v\u00e0 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Dao Hoa cung, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, n\u00ean cho ph\u00e9p tr\u1edf v\u1ec1 nh\u01b0 c\u0169. Anh trai c\u1ee7a b\u00e0 l\u00e0 Kh\u1eafc Th\u1ee5c, ch\u1ee9c T\u00f9y Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, v\u1ed1n v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1ed9i c\u1ee7a \u0110\u1ea1o Th\u00e2m m\u00e0 b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y, hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb x\u00e9t x\u1eed, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian x\u00e9t x\u1eed, nh\u01b0ng nay \u0111\u1eb7c c\u00e1ch x\u00f3a b\u1ecf.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u1ea1o Th\u00e2m \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt c\u1ea7u xin c\u00e1c quan trong cung v\u00e0 h\u1ed1i l\u1ed9 l\u1ea1i vi\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Kh\u1eafc Th\u1ee5c, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[48] Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>&#8220;Xin r\u1eb1ng m\u1ecdi nghi th\u1ee9c \u0111\u1ec1u do Thi\u00eam th\u01b0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> Vua ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n xem x\u00e9t v\u00e0 tr\u00ecnh l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, C\u00e1p m\u00f4n xin r\u1eb1ng Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, Th\u1ecb \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, Trung th\u01b0, M\u1eadt vi\u1ec7n h\u1ee3p ban h\u1ecfi th\u0103m s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a Vua v\u00e0 c\u00e1c l\u1ec5 m\u1eebng kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia, xin ban h\u00e0nh th\u00e0nh l\u1ec7nh, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[49] \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m L\u01b0u C\u00e1p ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed, Ch\u1ebf tr\u00ed Ho\u00e0i Nam v\u1eadn h\u00e0, Tri \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba C\u1ea3nh Uy\u1ec3n ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Qu\u1ea3ng Nam b\u1ecb ch\u1ebft tr\u1eadn ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft h\u1ea1i, nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n c\u00f2n s\u1ed1ng, l\u1ec7nh cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn, An ph\u1ee7 ty c\u00f9ng b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 b\u00e0n b\u1ea1c c\u00e1ch c\u1ee9u tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba ty t\u00e2u: <i>&#8220;Xem x\u00e9t vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u00ea \u1edf H\u1ee9a Th\u00f4n c\u1ea3ng n\u1ed1i v\u1edbi s\u00f4ng Ng\u01b0 L\u1eb7c, th\u1ea5y r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n, hi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u thi c\u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, l\u1ec7nh cho Quan c\u00e1o vi\u1ec7n c\u1ea5p c\u00e1c t\u1edd c\u00e1o th\u00e2n kh\u00f4ng t\u00ean cho c\u00e1c ch\u1ee9c Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, m\u1ed7i lo\u1ea1i 92 t\u1edd, giao cho An Nam \u0111\u1ec3 chi\u00eau h\u00e0ng v\u00e0 th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[53] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Giao Ch\u1ec9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ra kh\u1ecfi \u0111\u1ecba ph\u1eadn, d\u00e1n b\u1ea3ng hi\u1ec7u \u00e9p bu\u1ed9c d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf v\u00f9ng n\u00fai ph\u1ea3i quy ph\u1ee5, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u00e3y sai s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ee7a Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 d\u1ed7 c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh, n\u1ebfu \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, th\u1ebf l\u1ef1c ch\u01b0a \u0111\u1ee7, h\u00e3y t\u1ea1m th\u1eddi theo gi\u1eb7c b\u00ean ngo\u00e0i, nh\u01b0ng b\u00ed m\u1eadt l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng cho qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ee3i khi qu\u00e2n chi\u00eau th\u1ea3o \u0111\u1ebfn n\u01a1i, c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c ph\u00e1 gi\u1eb7c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng ti\u1ebfc t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Theo s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6 ghi trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 6, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ec3 d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ed9ng theo gi\u1eb7c l\u00e0 k\u1ebf c\u1ee7a \u00d4n C\u1ea3o, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t, hai ch\u1eef 'c\u0169ng c\u1ea7n' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1913-7\" href=\"#footnote-1913-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty<a class=\"footnote\" title=\"Trong Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, ch\u1eef 'ty' ban \u0111\u1ea7u th\u1eeba ch\u1eef 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf\" id=\"return-footnote-1913-8\" href=\"#footnote-1913-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 nh\u1ea5t b\u00ean ph\u1ea3i thu\u1ed9c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng \u1edf Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb khi c\u1ea7n k\u00edp.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e0nh l\u0169y \u1edf Ung Ch\u00e2u ch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb xong, nay \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a m\u01b0a d\u1ea7m v\u00e0 d\u1ecbch b\u1ec7nh, n\u1ebfu gi\u1eb7c l\u1ea1i \u0111\u1ebfn, m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n m\u00e3 c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd l\u1ea1i r\u01a1i v\u00e0o k\u1ebf gian c\u1ee7a gi\u1eb7c, h\u00e3y l\u1ec7nh cho Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty xem x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 ch\u1ec9 huy.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi lang trung V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Th\u1ea7n l\u00e0m s\u1ee9 t\u1ebf \u0111i\u1ec7n cho m\u1eb9 c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng S\u01a1n Ph\u1ee7 l\u00e0m ph\u00f3; Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh l\u00e0m s\u1ee9 \u0111i\u1ebfu u\u00fd cho m\u1eb9 c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Uy\u00ean l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[56] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri B\u00e0nh Ch\u00e2u L\u00e3 \u0110\u00e0o t\u00e2u: <i>&#8220;Giao Ch\u1ec9 c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Qu\u1ea3ng T\u00e2y, n\u1ebfu b\u00ean ngo\u00e0i li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi Nam Chi\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i, xin cho c\u00e1c ch\u00e2u L\u00ea, Nh\u00e3, Nhung, L\u00f4, Thi, Ki\u1ec1m \u0111\u1ec1u chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00f2ng b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i xin chi\u00eau m\u1ed9 nhi\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, phi\u00ean tr\u1ea5n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ec1u m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, hu\u1ea5n luy\u1ec7n tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Th\u1ed5 Ph\u1ed3n. L\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 m\u1ed7i ch\u00e2u ho\u1eb7c m\u1ed7i huy\u1ec7n c\u00f3 ti\u1ec1n v\u00e0i v\u1ea1n quan, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1ea1n h\u1ed9c, h\u00e0ng n\u0103m sinh l\u1ee3i kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Ch\u00e2u c\u00f3 th\u00e0nh c\u00f3 qu\u00e2n, c\u1ea5t gi\u1eef ch\u1eafc ch\u1eafn, huy\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh l\u0169y, l\u1ea1i \u00edt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, n\u1ebfu gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp th\u1eeba c\u01a1 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm, l\u1ea5y g\u00ec ch\u1ed1ng c\u1ef1?<\/i><\/p>\n<p><i>Nay mu\u1ed1n x\u00e2y th\u00e0nh cho c\u00e1c huy\u1ec7n, xin giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed h\u1ecdp b\u00e0n v\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n v\u1ec1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, chi tr\u1ea3 m\u1ed9t n\u0103m ngo\u00e0i ra, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u giao v\u1ec1 ch\u00e2u qu\u1eadn, t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i s\u1ed1 cung th\u1ee7, m\u1ed7i v\u1ea1n h\u1ed9 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Nay n\u1ebfu s\u1ed1 qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng chi\u00eau m\u1ed9 ch\u01b0a \u0111\u1ee7, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng chi\u00eau m\u1ed9 nhi\u1ec1u cung th\u1ee7, t\u1eadp luy\u1ec7n l\u00e2u ng\u00e0y, ghi t\u00ean v\u00e0o qu\u00e2n ng\u0169, h\u1ecd c\u0169ng s\u1eb5n l\u00f2ng theo. H\u01a1n n\u1eefa, ti\u1ec1n chi\u00eau m\u1ed9 h\u00e0ng th\u00e1ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng qu\u00e1 b\u1ed1n ngh\u00ecn, so v\u1edbi nu\u00f4i qu\u00e2n, chi ph\u00ed c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1eddi t\u00e2u v\u1ec1 vi\u1ec7c ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh giao v\u1ec1 ch\u00e2u qu\u1eadn, l\u1ec7nh cho Ty N\u00f4ng t\u1ef1 b\u00e0n k\u1ef9, s\u1eeda v\u00e0o s\u1eafc l\u1ec7nh th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ed9, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c kh\u00f4ng thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c huy\u1ec7n, tr\u1ea5n, th\u00e0nh, tr\u1ea1i xa x\u00f4i v\u00e0 hoang v\u1eafng, ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh giao cho Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed, tr\u1eeb s\u1ed1 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u1ea5p ph\u00e1t, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u g\u1eedi v\u1ec1 ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[57] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t t\u00e2u: <i>&#8220;Ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 An Nam g\u1eedi th\u01b0 cho th\u1ea7n \u0111i theo c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1ed3 Nam, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng ph\u00e1t m\u1ed9t ngh\u00ecn chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u00e1y b\u1eb1ng, thu\u00ea th\u1ee7y th\u1ee7 v\u1eadn chuy\u1ec3n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 xin ph\u00e1t binh tr\u01b0\u1edbc kh\u1ed1ng ch\u1ebf c\u00e1c tr\u1ea1i Th\u00e1i B\u00ecnh, V\u0129nh B\u00ecnh \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c an to\u00e0n.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, vi\u1ec7c ph\u00e1t binh giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty xem x\u00e9t thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[58] Chi\u1ebfu b\u1ecf ch\u1ee9c Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi quan c\u1ee7a qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng La Ch\u1eedng t\u00e2u xin cho Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 n\u00e0y, nh\u01b0ng Vua cho r\u1eb1ng V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u1ed9i \u0111\u1ecba, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ea1i qu\u00e2n m\u00e3 kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u00e3 theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi quan \u0111\u1ea1o An Nam, \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u t\u00e2u b\u00e0n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh Giao Ch\u1ec9, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean b\u00e0n k\u1ebf s\u00e1ch nh\u1eb9 nh\u00e0ng v\u00e0 c\u1ee9u vi\u1ec7n ch\u1eadm r\u00e3i, \u0111\u1ea1t th\u1eafng l\u1ee3i to\u00e0n di\u1ec7n, kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u1eb7ng n\u1ec1 v\u00e0 g\u1ea5p g\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;X\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c l\u1edbn ph\u1ea3i nghi\u00eam t\u00fac, d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5, nh\u01b0 vi\u1ec7c gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc. C\u1ee9u vi\u1ec7n ch\u1eadm r\u00e3i th\u00ec nh\u1eb9 nh\u00e0ng, d\u00f9 c\u00f3 c\u1ea3nh b\u00e1o c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ed9i v\u00e0ng, nh\u01b0 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t An Nam.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 9 trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, An ph\u1ee7 s\u1ee9 l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng La Ch\u1eedng t\u00e2u xin cho \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c C\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty l\u1ed9 n\u00e0y. X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty \u0111\u1ea1o An Nam, nh\u01b0ng v\u00ec b\u1ec7nh ch\u01b0a kh\u1ecfi, kh\u00f3 \u0111i xa, n\u00ean xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 huy l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;V\u0129nh H\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u1ea5t g\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, l\u1ea1i qu\u00e2n m\u00e3 kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, ch\u1ee9c C\u01a1 nghi quan c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u01a1 nghi quan \u0111\u1ea1o An Nam tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Ph\u1ea1m D\u1ee5c. Nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u1ea1i ghi X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 Ph\u1ea1m D\u1ee5c. Trong b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u do Ph\u1ea1m D\u1ee5c so\u1ea1n, c\u00f3 ghi X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi quan qu\u00e2n V\u0129nh H\u01b0ng, x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt. T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Ng\u00f4 Trung Ph\u1ee5c c\u0169ng theo Qu\u1ef3 \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean, r\u1ed3i xin v\u1ec1 v\u00ec vi\u1ec7c tang. Khi Qu\u1ef3 nam chinh, l\u1ea1i m\u1eddi \u00f4ng l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng c\u01a1 nghi quan, nh\u01b0ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u b\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i, sau \u0111\u00f3 theo L\u00fd Th\u1eeba Chi \u1edf Phu Di\u00ean. Ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ghi X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c La Ch\u1eedng m\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong t\u1eadp c\u1ee7a Ph\u1ea1m D\u1ee5c c\u00f2n c\u00f3 b\u00e0i t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u1edf An Nam khi \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng Sa, xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec b\u1ec7nh v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 b\u1eafc. Nh\u01b0 v\u1eady, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1eb3n sai, c\u00f3 th\u1ec3 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u00e3 m\u1eddi c\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u00e0 Ph\u1ea1m D\u1ee5c, nh\u01b0ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111i, c\u00f2n Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111i r\u1ed3i l\u1ea1i v\u1ec1. \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng sai, nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aC\u1ef1u l\u1ee5c\u300b n\u00f3i Trung th\u01b0 t\u00e2u xin b\u00e3i ch\u1ee9c, v\u00ec X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u00e0 Ph\u1ea1m D\u1ee5c \u0111\u1ec1u b\u1ecb V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch gh\u00e9t, nay ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i l\u1eddi chi\u1ebfu.)<\/i><\/p>\n<p>[59] Chi\u1ebfu ban cho qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n m\u1ed9t v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, l\u1ec7nh cho h\u1ecd bu\u00f4n b\u00e1n thu l\u1ee3i \u0111\u1ec3 gi\u00fap chi ph\u00ed c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[60] L\u1ea1i chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn v\u00e0 Ty Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Ph\u00fac Ki\u1ebfn, trong s\u1ed1 ti\u1ec1n d\u1ef1 to\u00e1n h\u00e0ng n\u0103m v\u00e0 ti\u1ec1n th\u1eeba t\u1eeb c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5, chi ra \u0111\u1ec3 x\u00e2y th\u00e0nh ngo\u00e0i Ch\u00e2u Tuy\u1ec1n.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u01b0u T\u00e1, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n mu\u1ed1i Gi\u1ea3i v\u00e0o T\u1ee9 Xuy\u00ean mua tr\u00e0 \u0111em v\u1ec1 Thi\u1ec3m T\u00e2y, thu l\u1ee3i r\u1ea5t l\u1edbn. Xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, m\u1ed7i n\u0103m d\u00f9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n t\u1ecbch mu\u1ed1i \u0111\u1ed5i l\u1ea5y s\u00e1u v\u1ea1n <i>(M\u00e3 Khuy\u1ec3n)<\/i> tr\u00e0, \u01b0\u1edbc t\u00ednh v\u1ed1n b\u1ecf ra l\u00e0 hai tr\u0103m linh m\u1ed9t v\u1ea1n quan, so v\u1edbi l\u1ee3i nhu\u1eadn c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u00ec \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u1eeba ph\u1ea3i, v\u00e0 c\u1ea5m th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n l\u1eadu.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i c\u1eed L\u01b0u T\u00e1 l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, Ch\u00e2u L\u1ee3i, Ch\u00e2u T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, L\u1ed9 Hi H\u00e0, ki\u00eam Ty Th\u1ecb d\u1ecbch L\u1ed9 Hi H\u00e0. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u1eed L\u01b0u T\u00e1 ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a. <i>(Vi\u1ec7c ki\u00eam mua ng\u1ef1a l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 25, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Ty \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed mua ng\u1ef1a L\u1ed9 Hi H\u00e0 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ty Gi\u00e1m m\u1ee5c thi\u1ebfu th\u1ed1n, hi\u1ec7n c\u00f2n n\u1ee3 ti\u1ec1n c\u1ee7a Ty Th\u1ecb d\u1ecbch, m\u00e0 Ty Th\u1ecb d\u1ecbch mu\u1ed1n \u0111\u1ee3i tr\u1ea3 \u0111\u1ee7 m\u1edbi ch\u1ecbu \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a, \u0111\u00f9n \u0111\u1ea9y l\u1eabn nhau, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m tr\u1ec5 n\u1ea3i vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a h\u00e0ng ng\u00e0y. Xin cho gi\u00e1 ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ebft kh\u1ea5u, n\u1ebfu kh\u00e1ch mua ng\u1ef1a mu\u1ed1n th\u00eam ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua tr\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ee3i khi s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u00eam nhi\u1ec1u th\u00ec cho ph\u00e9p v\u1eeba tr\u1ea3 ti\u1ec1n v\u1eeba tr\u1ea3 tr\u00e0, \u0111\u1ec3 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ti\u1ec7n. S\u1ed1 tr\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 mua ng\u1ef1a h\u00e0ng n\u0103m, xin l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n d\u00f9ng r\u1ed3i c\u1ea5p cho b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"Xin l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n d\u00f9ng r\u1ed3i c\u1ea5p cho b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'ty', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 43 t\u1edd 50 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1913-9\" href=\"#footnote-1913-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ee7 s\u1ed1 r\u1ed3i m\u1edbi c\u1ea5p s\u1ed1 th\u1eeba cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>L\u1ea1i ch\u1ec9 th\u1ecb l\u1ea5y s\u1ed1 l\u1ee5a v\u00e0 l\u0129nh c\u1ee7a L\u1ed9 Xuy\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 cho c\u01b0\u01a1ng l\u1ee5a Kinh T\u00e2y, c\u1eaft l\u1ea1i \u0111\u1ec3 chi ph\u00ed mua m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n con ng\u1ef1a c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y, \u0111\u1ec1u c\u1ea5p cho L\u1ed9 Hi H\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u00eam v\u00e0o vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a. N\u1ebfu L\u1ed9 Xuy\u00ean thi\u1ebfu ti\u1ec1n mua ng\u1ef1a, th\u00ec l\u1ea1i l\u1ec7nh chi ti\u1ec1n th\u1eeba t\u1eeb c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a L\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ec3 th\u00eam v\u00e0o.<\/p>\n<p>[63] H\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng Kinh l\u00e0m tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u00e0m tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Di\u00ean Kh\u00e1nh trong m\u1ed9t ng\u00e0y d\u00e2ng ba t\u1edd t\u1ea5u v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf ch\u00e2u M\u1eadu v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng quan, \u0111\u00e3 ba l\u1ea7n ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng quan d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed1 tr\u00ed tr\u01b0\u1edbc sau, \u0111\u00e3 c\u00f3 v\u1ebb hoang mang, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean c\u00f9ng b\u00e0n xem c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi n\u00e0y hay kh\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra sai l\u1ea7m, sinh ra m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn. V\u00ec th\u1ebf l\u1ea5y Kinh thay th\u1ebf, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[64] B\u00e3i ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang t\u1ef7 b\u1ed9 l\u00e0 C\u1ea5p Ph\u00f9ng l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean l\u1ed9 Hi H\u00e0, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng c\u00e1c l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, L\u1ee3i Ch\u00e2u, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0.<\/p>\n<p>[65] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a \u1edf l\u1ed9 Xuy\u00ean v\u1eeba \u00edt v\u1eeba y\u1ebfu, l\u1ea1i theo l\u1eddi c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00e1c l\u1ed9, vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00e0, s\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u b\u1ea5t ti\u1ec7n cho k\u1ebf ho\u1ea1ch bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Man, xin b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed mua ng\u1ef1a, c\u00e1c ch\u1ec9 th\u1ecb v\u1ec1 mua ng\u1ef1a, \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa.&#8221;<\/i> Theo \u0111\u00f3. <i>(Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 8, D\u01b0 Di\u00ean Kh\u00e1nh n\u00f3i&#8230;, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 chi\u1ebfu r\u1eb1ng&#8230;)<\/i><\/p>\n<p>[66] Tri ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Xin ph\u00e1t 5000 qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u1ee9u vi\u1ec7n ch\u00e2u M\u1eadu, \u0111\u1ee3i qu\u00e2n m\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p, mu\u1ed1n t\u1ef1 m\u00ecnh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i, xin cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c ph\u1ee7.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n \u1ee9ng c\u1ee9u, l\u1ec7nh Di\u00ean Kh\u00e1nh ph\u1ea3i c\u1ea9n tr\u1ecdng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh su\u1ea5t ra qu\u00e2n.&#8221;<\/i> H\u00f4m \u0111\u00f3, chi\u1ebfu cho l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u ph\u00e1t 1500 qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Th\u00e0nh \u0110\u00f4. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 x\u00e2m canh \u0111\u1ea5t hoang \u1edf th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e0nh Tuy \u0110\u1ee9c v\u1ed1n l\u1ea5y gi\u1edbi h\u1eadu ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1, nay \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c \u0111\u00e3 n\u1eb1m ngo\u00e0i gi\u1edbi h\u1eadu, t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean tranh ch\u1ea5p, v\u1eabn ph\u1ea3i t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh v\u00ec sao c\u00f3 hai kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t hoang kh\u00f4ng canh t\u00e1c.&#8221;<\/i> <i>(Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 5 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, kh\u00f4i ph\u1ee5c huy\u1ec7n \u0110\u1ea1o Giang l\u00e0m qu\u00e2n V\u0129nh Khang, d\u00f9ng v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ee9, ki\u00eam Tri huy\u1ec7n s\u1ef1, v\u1eabn thu\u1ed9c B\u00e0nh Ch\u00e2u. Do c\u00f3 ch\u1ec9 ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n V\u0129nh Khang ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1eeda \u1ea3i s\u00e1u ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf T\u00e2y S\u01a1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Th\u01b0\u01a1ng Anh xin b\u00e3i b\u1ecf l\u00e0m huy\u1ec7n \u0110\u1ea1o Giang, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 quan qu\u00e2n th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n \u00e1p, n\u00ean cho kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u1ec9nh, t\u1ef1, gi\u00e1m c\u1eed ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 an ph\u1ee7, th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng, s\u00e1t ph\u1ecfng v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1eafp x\u1ebfp sai tr\u00e1i ho\u1eb7c vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u00e1c Gi\u00e1m ty, ch\u00e2u qu\u1eadn t\u1ea1i ch\u1ed7 v\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 che gi\u1ea5u \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, s\u1ebd t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[70] Vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp t\u00e0i l\u1ee3i \u1edf Hi H\u00e0, T\u00f4n Hu\u00fdnh xin d\u1eddi Ty Th\u1ecb d\u1ecbch c\u1ee7a qu\u00e2n Th\u00f4ng Vi\u1ec5n v\u1ec1 T\u1ea7n Ch\u00e2u, b\u00e3i b\u1ecf ba ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u, Th\u00f4ng Vi\u1ec5n qu\u00e2n v\u00e0 tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh, ch\u1eef 'Ninh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'H\u01b0ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 18-14, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1913-10\" href=\"#footnote-1913-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng ba tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng \u1edf Hi H\u00e0 v\u00e0 Th\u00f4ng Vi\u1ec5n, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i quan l\u1ea1i. Chi\u1ebfu cho L\u01b0u T\u00e1 xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Qu\u1ea3n c\u00e2u Hi H\u00e0 Phi\u00ean b\u1ed9 ty V\u0103n t\u1ef1, L\u00e2m Kinh huy\u1ec7n l\u1ec7nh Tr\u01b0\u01a1ng Duy cho d\u00e2n vay m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n b\u1ed1n ngh\u00ecn hai tr\u0103m m\u00e2n, ch\u1ec9 thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u v\u1ea1n t\u00e1m ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m m\u00e2n, s\u1ed1 c\u00f2n n\u1ee3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2u, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho An Ch\u00e2u b\u1eaft Tr\u01b0\u01a1ng Duy \u0111\u1ebfn Hi Ch\u00e2u nh\u1eadn di\u1ec7n c\u00e1c h\u1ed9 n\u1ee3 \u0111\u1ec3 thu n\u1ee3.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i X\u00e1c \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7t vi\u1ec7n x\u00e9t l\u1ea1i, c\u00f2n Tr\u01b0\u01a1ng Duy th\u00ec l\u1ec7nh cho Khai Phong ph\u1ee7 sai ng\u01b0\u1eddi \u00e1p gi\u1ea3i \u0111i. Ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 th\u00e1ng 4 sai Th\u00e1i X\u00e1c \u0111i.<\/p>\n<p>[72] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Binh b\u1ed9 ch\u1ecdn gi\u1eef l\u1ea1i n\u0103m vi\u00ean ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00f4ng vi\u1ec7c, c\u00f2n l\u1ea1i gi\u1ea3m b\u1edbt. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau, l\u1ec7nh cho Binh b\u1ed9 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ee3i khi c\u00e1c l\u1ed9 Ngh\u0129a d\u0169ng, B\u1ea3o gi\u00e1p l\u00ean phi\u00ean th\u00ec xin ch\u1ec9 t\u0103ng th\u00eam quan.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ec7nh cho l\u00ean phi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t gi\u1ea3m b\u1edbt binh l\u00ednh, cung th\u1ee7. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ean phi\u00ean \u0111\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i n\u1eeda th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n. T\u1eeb ng\u00e0y th\u1ee9 ba l\u00ean phi\u00ean, c\u1ee9 hai ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n, ch\u1ecdn hai ph\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi tinh th\u00f4ng v\u00f5 ngh\u1ec7 cho v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn l\u1ea7n th\u1ee9 ba th\u00ec d\u1eebng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 qu\u00e1 s\u1ed1 \u0111\u1ec3 sung \u0111i\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ed1 binh l\u00ednh, cung th\u1ee7 gi\u1ea3m b\u1edbt \u1edf c\u00e1c n\u01a1i, h\u00e0ng n\u0103m v\u00e0o th\u00e1ng n\u00f4ng nh\u00e0n, c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1 phi\u00ean, l\u1ec7nh cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay t\u1eadp h\u1ee3p d\u1ea1y trong n\u0103m ng\u00e0y. S\u1ed1 binh l\u00ednh Tu\u1ea7n ki\u1ec3m thay th\u1ebf, t\u1ee9c khai tr\u1eeb trong s\u1ed1 binh \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau b\u1ed5 n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ed1 ti\u1ec1n v\u1eadt chi c\u0169 cho binh l\u00ednh, cung th\u1ee7 gi\u1ea3m b\u1edbt, giao cho Gi\u00e1m ty thu l\u1ea1i phong trang, m\u1ed7i qu\u00fd k\u00ea khai s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u l\u00ean Binh b\u1ed9, Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m, \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[74] Ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n Qu\u00e1ch V\u0129nh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Da tr\u00e2u, g\u00e2n, s\u1eebng, t\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u1ea5m, \u0111\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u00ec b\u00e3i c\u1ea5m, \u0111\u1ebfn nay h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 sai s\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m xin c\u1ea5m th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt th\u01b0\u1edfng t\u1ed1 c\u00e1o, x\u1eed ph\u1ea1t h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m. Nay kho quan t\u1eeb khi thi h\u00e0nh l\u1ec7nh c\u1ea5m, so v\u1edbi ng\u00e0y th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, s\u1ed1 da, s\u1eebng mua \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u0111i m\u1ed9t n\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, nh\u00e0 n\u00f4ng l\u1ea5y tr\u00e2u l\u00e0m g\u1ed1c c\u00e0y c\u1ea5y, nay tr\u00e2u ch\u1ebft, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n th\u00fac \u00e9p h\u1ecd l\u1ed9t da n\u1ed9p, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u0111i l\u1ea1i, quan l\u1ea1i l\u01b0u tr\u1ec7, chi ph\u00ed r\u1ea5t nhi\u1ec1u, h\u01a1i ch\u1eadm tr\u1ec5 l\u1ea1i c\u00f3 lu\u1eadt th\u01b0\u1edfng t\u1ed1 c\u00e1o, kh\u00f4ng ch\u1ec9 h\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00f4ng. Xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft l\u1ec7nh c\u1ea5m, n\u1ebfu Qu\u00e2n kh\u00ed c\u1ea7n d\u00f9ng, xin giao cho b\u1ecdn th\u1ea7n lo li\u1ec7u, \u0111\u1ec3 m\u1edf l\u1ee3i cho n\u00f4ng d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u1ec7nh c\u1ea5m s\u1eebng thi h\u00e0nh, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u1ed5, l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Qu\u00e1ch V\u0129nh r\u1ea5t t\u01b0\u1eddng t\u1eadn, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n h\u00e3y c\u00f9ng b\u00e0n k\u1ef9, cho ph\u00e9p kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 li\u1ec1n c\u00f3 chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 gi\u1edbi, Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, sai N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh mu\u1ed1n d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c Phi\u00ean, s\u1ee3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1ea5p ph\u00ed binh l\u00ednh, b\u00e8n t\u00e2u xin cho m\u1ed9t vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ea7n cao c\u1ea5p c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c, n\u00ean Trung Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i.<\/p>\n<p>[76] Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u th\u1ebf l\u1ef1c ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, xin ph\u00e1t binh t\u01b0\u1edbng \u1ee9ng c\u1ee9u. Chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y tuy\u1ec3n m\u1ed9 c\u00e1c qu\u00e2n m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Ban \u0111\u1ea7u, Di\u00ean Kh\u00e1nh chia qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng \u0111i c\u1ee9u M\u1eadu Ch\u00e2u, T\u00f4n Thanh t\u1eeb K\u1ebft T\u1ed5ng Quan \u0111i, gi\u1eb7c ph\u1ee5c binh gi\u1ebft ch\u1ebft, qu\u00e2n s\u0129 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1eed th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh t\u1eeb L\u0169ng \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o v\u00e0o c\u1ee9u vi\u1ec7n, l\u00fac \u0111\u00f3 t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf Th\u1eddi Ch\u00e2u xin h\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo gi\u1ebft hai con c\u1ee7a t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng n\u1ed5i gi\u1eadn, b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf T\u0129nh Ch\u00e2u, b\u1ea3o h\u1ecd ch\u1eb7n ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n m\u00ecnh \u0111u\u1ed5i ph\u00eda sau, ch\u1eb7n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ph\u00eda tr\u00ean, qu\u00e2n c\u1ee7a Kh\u00e1nh \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eeda ch\u1eebng th\u00ec n\u01b0\u1edbc v\u1ee1, qu\u00e2n s\u0129 ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i g\u1ea7n h\u1ebft, Kh\u00e1nh b\u00e8n t\u1eed tr\u1eadn. <\/p>\n<p><i>(Kh\u00e1nh t\u1eed tr\u1eadn kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c T\u00f4n Thanh trong \u300aTh\u1ef1c L\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p, n\u00ean kh\u1ea3o x\u00e9t k\u1ef9.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri ch\u00e2u B\u00e0nh Ch\u00e2u L\u00e3 \u0110\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 t\u1ea5u xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn c\u1eed quan v\u00f5 r\u1eb1ng: &#8220;\u1ede Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u1ed9 c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m t\u1eebng tr\u1ea3i qua chi\u1ebfn tr\u1eadn l\u00e0 L\u01b0u Khu\u00ea, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh, T\u00f4n Thanh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn.&#8221; C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y vi\u1ec7c T\u00f4n Thanh b\u1ea1i t\u1eed trong \u300aT\u01b0 M\u00e3 K\u00fd V\u0103n\u300b l\u00e0 kh\u00f4ng sai. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 6 K\u1ef7 S\u1eedu, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 10 \u1ea4t M\u00f9i, l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c L\u01b0u Khu\u00ea, Khu\u00ea b\u1ea1i t\u1eed c\u0169ng tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong \u300aH\u00f9ng B\u1ea3n T\u1eadp\u300b c\u00f3 b\u00e0i \u0111\u1ec1 b\u1ea1t v\u1ec1 vi\u1ec7c M\u1eadu Ch\u00e2u c\u1ee7a Tr\u1ea7n Th\u1ea7m, nay ph\u1ee5 ch\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y, Th\u1ea7m vi\u1ebft: &#8220;Ban \u0111\u1ea7u, do quy\u1ec1n ch\u00e2u \u0110\u1ed3n \u0110i\u1ec1n L\u00fd K\u1ef3<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fd K\u1ef3 trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 L\u00fd H\u1ed3ng.\" id=\"return-footnote-1913-11\" href=\"#footnote-1913-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a> ki\u1ebfn ngh\u1ecb v\u1edbi Xuy\u00ean Do\u00e3n, xin m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y th\u00e0nh, nay Tri ch\u00e2u Trung X\u00e1 Ph\u1ea1m B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng nghe theo v\u00e0 \u1ee7ng h\u1ed9, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd, Xuy\u00ean Do\u00e3n b\u00e8n n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3 ch\u1ec9, v\u00e0o ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 3 n\u0103m nay kh\u1edfi c\u00f4ng, l\u1ea5y \u0111\u1ea5t ngo\u00e0i th\u00e0nh. T\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 t\u1ed1 c\u00e1o \u1edf ch\u00e2u r\u1eb1ng th\u00e0nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5, Ph\u1ea1m \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp, h\u1ecd b\u00e8n v\u1ec1 t\u1ef1 t\u1eed. Ng\u00e0y 25, b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0110\u1ed5ng A \u0110an \u1edf T\u0129nh Ch\u00e2u \u0111em qu\u00e2n uy hi\u1ebfp th\u00e0nh, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda ven th\u00e0nh, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c r\u1ed3i r\u00fat \u0111i. Ki\u1ec1m ty sai \u0110\u1ecbch T\u01b0 t\u1eeb \u0110\u1ea1o Giang l\u1ed9, Qu\u00e1ch C\u1ed1 t\u1eeb Th\u1ea1ch Tuy\u1ec1n l\u1ed9 \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 4, ti\u00ean phong T\u1ea3 T\u00e0ng L\u01b0u Khu\u00ea, Th\u00f4i Chi\u00eau D\u1ee5ng, Cung B\u1ecb V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh c\u00f9ng con trai, Th\u1ecb C\u1ea5m Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ec7, T\u1eeb S\u0129 D\u1ee5ng, Ph\u1ee5ng Ch\u1ee9c Nh\u00e2m Kh\u00e1nh \u0111em m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n, t\u1ea1i \u0111\u1ecba danh Qu\u00e1ch L\u01b0u Kh\u1ea9u b\u1ecb t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u00e2y l\u00e0 thu\u1ed9c quy\u1ec1n Qu\u00e1ch C\u1ed1. Ng\u00e0y 9, ti\u00ean phong Cung B\u1ecb T\u00f4n Thanh, S\u00f9ng Ban M\u00e3 V\u0103n T\u00fa, Ph\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n M\u00e2n Xuy\u00ean, b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Nhi\u1ebfp Tri huy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd mai ph\u1ee5c, Thanh t\u1eed tr\u1eadn, M\u00e3, Ph\u01b0\u01a1ng b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng may tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2y l\u00e0 thu\u1ed9c quy\u1ec1n \u0110\u1ecbch T\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 23, B\u00e1 Ch\u00e2u gi\u1ea3ng h\u00f2a v\u1edbi gi\u1eb7c, gi\u1eb7c sai m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ed9i minh, Nh\u00e2n Qu\u00fd c\u0169ng \u1edf \u0111\u00f3, B\u00e1 Ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i v\u1ec1 Th\u00e0nh \u0110\u00f4. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ki\u1ec1m ty treo th\u01b0\u1edfng n\u0103m tr\u0103m quan ti\u1ec1n cho ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Nh\u00e2n Qu\u00fd. Qu\u00e1ch C\u1ed1 lui v\u1ec1 gi\u1eef Th\u1ea1ch Tuy\u1ec1n, \u0110\u1ecbch T\u01b0 v\u1ec1 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Minh thay th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 30, c\u00f3 th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf Th\u1eddi Ch\u00e2u l\u00e0 Khai L\u00e3ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, n\u00f3i mang th\u01b0 tay c\u1ee7a Tri ch\u00e2u M\u1eadu Ch\u00e2u Ph\u1ea1m Trung X\u00e1 g\u1eedi Ki\u1ec1m h\u1ea1t. Th\u00f4ng ph\u00e1n S\u00f9ng Ngh\u0129a Gi\u00e1 B\u1ed9 Tr\u1ecdng Kham, \u0111ang \u1edf qu\u00e2n ti\u1ec1n lo vi\u1ec7c l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, n\u00f3i r\u1eb1ng Khai L\u00e3ng ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 L\u01b0u Th\u00e1i B\u1ea3o Khu\u00ea xin th\u1ec1, Th\u00e1i B\u1ea3o kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, gi\u1ebft ba ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 l\u1ea1c c\u1ee7a ta. Th\u1ea5y v\u1eady, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i, tr\u1ea3 l\u1ea1i gh\u1ebf, ch\u1eadu r\u1eeda v\u00e0 m\u01b0\u1eddi l\u0103m con ng\u1ef1a c\u1ee7a Th\u00e1i B\u1ea3o, n\u1ebfu cho ta th\u1ec1, nguy\u1ec7n d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn M\u1eadu Ch\u00e2u. C\u1ed1 \u0111em tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a cho h\u1ecd, v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u00e3 gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng quan, kh\u00f4ng d\u00e1m cho th\u1ec1, b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 c\u0169ng n\u00f3i ph\u1ea3i c\u00f3 ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edbi gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p n\u00f3i r\u1eb1ng ban \u0111\u1ea7u \u0110\u1ed5ng A \u0110an mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh th\u00e0nh ch\u00e2u, c\u00f3 l\u00e3o t\u01b0\u1edbng ng\u0103n l\u1ea1i r\u1eb1ng: Th\u00e0nh ch\u00e2u c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1, quan ph\u1ee7 s\u1ebd kh\u00f4ng dung th\u1ee9 cho ch\u00fang ta \u1edf \u0111\u00e2y. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 g\u1ea7n th\u00e0nh l\u00e0 Khanh Khanh \u1edf ph\u00eda sau th\u00e0nh ch\u00e2u v\u00e0 n\u00fai \u0110\u00e0i B\u00e0n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o ch\u00e2u, c\u00f9ng v\u1edbi ba ngh\u00ecn th\u1ea1ch g\u1ea1o x\u00e2y th\u00e0nh hi\u1ec7n c\u00f3 trong ch\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c ban \u0111\u1ea7u cho r\u1eb1ng h\u1ecd li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi b\u00ean kia s\u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1n, r\u1ea5t lo s\u1ee3, sau bi\u1ebft ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn, v\u00e0 th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thay t\u01b0\u1edbng, sai trung nh\u00e2n \u0111i\u1ec1u tra, b\u00e8n y\u00ean \u1ed5n, xem x\u00e9t \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 l\u1ea1c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i l\u1edbn. Ban \u0111\u1ea7u n\u1ebfu chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0o b\u1ed9 l\u1ea1c thuy\u1ebft ph\u1ee5c, ho\u1eb7c h\u1ee9a b\u1ecf vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh, ho\u1eb7c h\u1ee9a b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng binh, ho\u1eb7c c\u1ea7n \u0111em qu\u00e2n h\u1ecfi t\u1ed9i, c\u0169ng n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c khinh \u0111\u1ecbch ti\u1ebfn b\u1eeba, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ecda ng\u00e0y nay? Nghe nh\u01b0 v\u1eady, Th\u1ea7m k\u00ednh b\u1ea9m.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t thuy\u1ebft kh\u00e1c, qu\u1eadn t\u01b0\u1edbng d\u00f9ng ph\u00e1p lu\u1eadt nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec3 tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u chia r\u1ebd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 x\u00e9t x\u1eed m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 ph\u00f9 th\u1ee7y, m\u1ed9t t\u00ean t\u01b0 kh\u00f4i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, b\u1ed9 l\u1ea1c hai ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ee9 gi\u1ea3, sau c\u00f9ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ean t\u01b0 kh\u00f4i v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty ki\u1ec1m, \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n \u0111\u00f3. Nh\u00e2n vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh, b\u00e8n n\u1ed5i lo\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n \u0111\u1ec1 b\u1ea1t vi\u1ebft: &#8220;M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 b\u1ea3y, ta \u1edf Giang An, h\u1ecbch tri\u1ec7u Ki\u1ec1m h\u1ea1t Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi, X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n \u0111em theo V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh c\u00f9ng con trai, Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u1ec7, T\u00f4n Thanh, ta t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng h\u1eafn kh\u00f4ng nghe, b\u00e8n cho thu\u1ed9c d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n.<\/i><\/p>\n<p><i>Gi\u1eb7c y\u00ean, theo l\u1ec7 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. T\u1eeb S\u0129 D\u1ee5ng l\u00e0 con ch\u00e1u nh\u00e0 y quan, t\u1eebng l\u00e0m Gi\u00e1m \u00e1p T\u00f9y Ch\u00e2u, H\u00e0n Th\u1ee5c th\u01b0\u1eddng sai h\u1eafn \u0111\u1ebfn xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, ta kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m sau, ta l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m An ph\u1ee7 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9, ki\u00eam tr\u1ecb vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf ph\u00eda nam Du Ch\u00e2u, d\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u1eadp c\u00f4ng \u1edf L\u00f4 Nam.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn v\u1eabn c\u00f2n \u1edf Th\u1ee5c, c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n \u0111ang qu\u1ea3n c\u00e2u trung qu\u00e2n, nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, ta b\u1ea3o X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n: &#8216;N\u0103m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebb c\u00f3 d\u0169ng m\u00e0 thi\u1ebfu m\u01b0u, may m\u1eafn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng th\u1ec3 coi l\u00e0 th\u01b0\u1eddng, nay n\u1ebfu d\u00f9ng h\u1ecd, \u1eaft s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng vi\u1ec7c c\u1ee7a ta.&#8217; B\u00e8n th\u00f4i. Khi tr\u1edf v\u1ec1, \u0111i qua T\u1ea3 Mi\u00ean, Kh\u00e1nh l\u00e0m Tr\u00fa b\u1ea1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, r\u1ea5t o\u00e1n h\u1eadn, ta ch\u1ec9 xin l\u1ed7i m\u00e0 th\u00f4i. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, T\u00e2y Xuy\u00ean xu\u1ea5t qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u00e2n th\u1ee5c h\u1ed9 \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u, Kh\u00e1nh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn \u0111\u1ea7u ti\u00ean tham gia h\u00e0nh qu\u00e2n, li\u1ec1n b\u1ecb gi\u1eb7c Kh\u01b0\u01a1ng b\u1eaft gi\u1ebft, \u0111au \u0111\u1edbn thay!<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf l\u00ean trong qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh, \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc v\u1eady. Ta m\u1edbi \u0111\u1ebfn T\u1eed, Qu\u1ef3, t\u00e2u xin d\u00f9ng S\u00f9ng ban V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1t, \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean g\u1eb7p Gi\u00e1m \u00e1p c\u0169 l\u00e0 M\u00e3 Tr\u1ecdng Th\u00f4ng, sau \u0111\u1ec1u b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng. Hai ng\u01b0\u1eddi sau n\u00e0y c\u0169ng v\u00ec vi\u1ec7c m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i. Ng\u00e0y 36 th\u00e1ng 4 n\u0103m Canh Th\u00e2n, B\u00e1 Th\u00f4ng ghi ch\u00e9p.&#8221;)<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>[77] Di\u00ean Kh\u00e1nh l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u B\u1ea3o Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u1ebfn \u1ee9ng c\u1ee9u, nh\u01b0ng B\u00e1 Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, nghi ng\u1edd h\u1ecd th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi gi\u1eb7c, th\u1ea7n xin xem x\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ea3o Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u lo l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, kh\u00f3 tr\u00e1ch h\u1ecd \u1ee9ng c\u1ee9u, hi\u1ec7n \u0111ang c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, c\u1ea7n ph\u1ea3i y\u00ean \u1ee7i, Nha Ki\u1ec1m h\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n \u00e9p bu\u1ed9c, sinh ra bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, T\u01b0 An ph\u1ee7 b\u1ed1n l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc d\u00e2ng l\u00ean \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u1ecbch x\u00e2m nh\u1eadp, gi\u1eef v\u1eefng ph\u00f2ng th\u1ee7. Chi\u1ebfu g\u1eedi H\u00f9ng B\u1ea3n xem x\u00e9t k\u1ef9, s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ph\u00e1p l\u1ec7nh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 l\u1ec7nh cho th\u1ea7n c\u00f9ng v\u1edbi Nha Ki\u1ec1m h\u1ea1t ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u b\u00e0n b\u1ea1c. N\u1ebfu th\u1ea7n l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ra qu\u00e2n, c\u00f3 vi\u1ec7c kinh l\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu c\u1ee9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i, s\u1ee3 l\u1ee1 m\u1ea5t th\u1eddi c\u01a1.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Trung Ch\u00ednh \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn qu\u00e2n ti\u1ec1n, m\u1ed9t m\u1eb7t kinh l\u01b0\u1ee3c xong, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 b\u00e1o cho Nha Ki\u1ec1m h\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[80] Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u00e2u: <i>&#8220;H\u1ed9 ph\u00f2ng tr\u00ecnh theo tr\u1ea1ng c\u1ee7a Tam ty v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i gi\u1ea3i, t\u1ec9nh ty l\u1ec7nh cho kh\u00e1ch nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Kham c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cung khai<a class=\"footnote\" title=\"t\u1ec9nh ty l\u1ec7nh kh\u00e1ch nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Kham c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cung khai, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e1', theo b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1913-12\" href=\"#footnote-1913-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, xin t\u1ea1m th\u1eddi cho quan b\u00e1n mu\u1ed1i \u1edf c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 Nam Kinh, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, t\u1eeb ng\u00e0y t\u00e1i thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u0103m sau, so s\u00e1nh s\u1ed1 mu\u1ed1i do gi\u1ea3i tr\u00ec cung c\u1ea5p v\u1edbi s\u1ed1 mu\u1ed1i do quan b\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy theo l\u1eddi Tr\u01b0\u01a1ng Kham c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i: 11 huy\u1ec7n nh\u01b0 Qu\u1ea3n Th\u00e0nh c\u00f9ng Nam Kinh, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Thi\u1ec3m Ph\u1ee7, \u0110\u1ed3ng Hoa, V\u1ec7 Ch\u00e2u, t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i do kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec hi\u1ec7n nay mu\u1ed1i t\u01b0 \u0111\u00e3 suy gi\u1ea3m, mu\u1ed1n chi\u1ebfm l\u00e0m khu v\u1ef1c bu\u00f4n b\u00e1n c\u1ee7a kh\u00e1ch, n\u1ebfu cho kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n, th\u00ec kh\u00f3 theo ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi m\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n tra b\u1eaft gi\u1eef, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi mu\u1ed1i t\u01b0 c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t thu\u1ebf quan.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin cho 20 n\u01a1i nh\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, T\u01b0\u01a1ng, Qu\u00e2n, Ph\u00f2ng, Th\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i, D\u0129nh, T\u00f9y, Kim, T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, Qu\u1eafc, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, Nh\u1eef, D\u0129nh, Th\u1ea5p Ch\u00e2u, T\u00e2y Kinh, T\u00edn D\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, cho kh\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n; c\u00f2n c\u00e1c huy\u1ec7n trong ph\u1ee7 c\u00f9ng Thi\u1ec3m, T\u00e0o, B\u1ed9c, Ho\u00e0i, V\u1ec7, T\u1ebf, \u0110\u01a1n, Gi\u1ea3i, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, H\u00e0 Trung Ph\u1ee7, Nam Kinh, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u1ea3i di\u00eam b\u00e1n; ho\u1eb7c nh\u1eefng n\u01a1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u1ed9 mu\u1ed1i c\u1ee7a ty kh\u00e1c b\u00e1n ch\u01b0a h\u1ebft, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh b\u00e1n, Ty gi\u1ea3i di\u00eam ho\u00e0n l\u1ea1i gi\u00e1 c\u0169.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 c\u00f3 Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn b\u1ea3n l\u1ed9 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u1ea5y vi\u1ec7c thu thu\u1ebf l\u1ee3i h\u1ee3p \u1ee9ng ph\u1ee5 tr\u1ee3 chi d\u1ee5ng b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0m l\u00fd do, xin \u0111\u1ee3i quan b\u00e1n m\u1ed9t n\u0103m, l\u1ec7nh Tam ty \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 ti\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00e1n mu\u1ed1i quan, l\u1eadp m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u1ea1ch, c\u1ea5p tr\u1ea3 l\u1ea1i thu\u1ebf l\u1ee3i v\u1ed1n c\u00f3 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, c\u00f2n l\u1ea1i l\u1ec7nh Tam ty t\u00f9y n\u01a1i phong trang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300bl\u00e0 ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 9, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p. Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n 16 th\u00e1ng 3 n\u0103m sau, Tam ty l\u1ea1i t\u00e2u, c\u00f9ng ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 9 \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1n mu\u1ed1i, n\u00ean tham kh\u1ea3o.\u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300bquy\u1ec3n 5: N\u0103m th\u1ee9 9, Tam ty theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, cho c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, T\u01b0\u01a1ng, Qu\u00e2n, Ph\u00f2ng, Th\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i, D\u0129nh, T\u00f9y, Kim, T\u1ea5n, Gi\u00e1ng, Qu\u1eafc, Tr\u1ea7n, H\u1ee9a, D\u0129nh, Th\u1ea5p, T\u00e2y Kinh, T\u00edn D\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c kinh th\u00e0nh th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 Thi\u1ec3m, T\u00e0o, B\u1ed9c, Ho\u00e0i, V\u1ec7, T\u1ebf, \u0110\u01a1n, Gi\u1ea3i, \u0110\u1ed3ng, Hoa, Thi\u1ec3m, H\u00e0 Trung Ph\u1ee7, Nam Kinh, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, l\u1ec7nh Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u1ea3i di\u00eam v\u1eadn chuy\u1ec3n mu\u1ed1i b\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u01b0 m\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300bch\u00e9p: <i>&#8220;Ph\u00e9p b\u00e1n mu\u1ed1i c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi thi\u1ebfu h\u1ee5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd, tri\u1ec7u Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt v\u00e0o b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, C\u00f4ng B\u1eadt h\u1ebft s\u1ee9c tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ef1 b\u1ea5t ti\u1ec7n. C\u00f3 chi\u1ebfu cho Tam ty b\u00e0n, Tam ty s\u1ee9 Th\u1ea9m Qu\u00e1t n\u01b0\u01a1ng theo \u00fd V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, n\u00f3i ph\u00e9p c\u1ee7a C\u1ea3nh \u00d4n c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u00fac n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng g\u00ec\u300aT\u01b0 m\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300bch\u00e9p c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00e2u thu\u1eabn, \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u1ea7n bi\u1ec7n gi\u1ea3i. Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu 18 th\u00e1ng 4 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 8, ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12 l\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c l\u1ee3i h\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;X\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh xong, lo ng\u1ea1i s\u00e2u s\u1eafc r\u1eb1ng qu\u00e2n d\u00e2n tr\u00fa ph\u00f2ng d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea5y gi\u1eb7c chi\u1ebfm c\u1ee9 nh\u1eefng n\u01a1i v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng h\u00e1i c\u1ee7i, s\u1ebd t\u1ee9c gi\u1eadn m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd d\u1eabn nhau v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi, ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u1ea5y c\u1ee7i, d\u1eabn \u0111\u1ebfn xung \u0111\u1ed9t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. N\u00ean s\u1edbm b\u00ed m\u1eadt h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ea3nh gi\u00e1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra vi ph\u1ea1m nh\u1ecf n\u00e0o.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 9.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Li\u00eau ch\u1ee7 sai L\u00e2m nha, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00e2m H\u1ea3i qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Hi\u1ebfu Thu\u1ea7n \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin qu\u1ed1c m\u1eabu b\u0103ng h\u00e0. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua ph\u00e1t tang, m\u1eb7c tang ph\u1ee5c t\u1ea1i N\u1ed9i \u0110\u00f4ng m\u00f4n, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng t\u00ean ph\u1ee5ng \u1ee7y, ng\u1eebng tri\u1ec1u ch\u00ednh b\u1ea3y ng\u00e0y. S\u1ee9 Li\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn t\u1ea1i M\u1ea1c \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1913-1\">H\u01a1n 40 v\u1ea1n phu v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n in ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1913-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-2\">Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0110inh S\u1eedu', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1913-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-3\">140.360 quan ti\u1ec1n, '360' trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 '630'. <a href=\"#return-footnote-1913-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-4\">Ch\u1eef 'ty' trong 'Kinh T\u00e2y L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1913-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-5\">'Xuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Ch\u00e2u', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c c\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1913-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-6\">Ch\u1eef 'Vi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Vi\u1ec7t', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 496, truy\u1ec7n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Thi Ch\u00e2u, \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1913-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-7\">Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4 c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t, hai ch\u1eef 'c\u0169ng c\u1ea7n' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1913-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-8\">Trong Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, ch\u1eef 'ty' ban \u0111\u1ea7u th\u1eeba ch\u1eef 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 x\u00f3a b\u1ecf <a href=\"#return-footnote-1913-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-9\">Xin l\u1ec7nh cho tr\u01b0\u1eddng tr\u00e0 xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n d\u00f9ng r\u1ed3i c\u1ea5p cho b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 't\u01b0\u01a1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'ty', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 43 t\u1edd 50 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1913-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-10\">Tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh, ch\u1eef 'Ninh' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'H\u01b0ng', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 18-14, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 87, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1913-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-11\">L\u00fd K\u1ef3 trong c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 L\u00fd H\u1ed3ng. <a href=\"#return-footnote-1913-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1913-12\"> t\u1ec9nh ty l\u1ec7nh kh\u00e1ch nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Kham c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cung khai, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e1', theo b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1913-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":65,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1913","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1914,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1913\/revisions\/1914"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1913\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1913"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1913"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}