{"id":1917,"date":"2026-01-01T13:16:32","date_gmt":"2026-01-01T06:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1917"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-276-nam-hi-ninh-thu-9-binh-thin-1076","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-276-nam-hi-ninh-thu-9-binh-thin-1076\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 276: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1076)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 276: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1076)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, Tr\u1ea7n Sai, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, t\u00e2u: <i>\"Xin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan binh t\u1eebng tr\u1ea3i qua th\u1ee7y chi\u1ebfn \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb th\u1ee7y qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1eddi gian xu\u1ea5t qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n xa, n\u1ebfu t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh.\"<\/i> Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2, Th\u00e1i Th\u1eeba Hi t\u00e2u: <i>\"Tr\u1ea7n Sai tinh th\u1ea7n m\u00ea mu\u1ed9i, xin ch\u1ecdn b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 t\u00e0i thay th\u1ebf.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo. <i>(Nay Tr\u1ea7n Sai v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u0169, ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u1eddi Th\u1eeba Hi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, s\u00e1ch <i>\"Th\u1ef1c l\u1ee5c\"<\/i> ghi sai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[2] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[3] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng t\u00e2u b\u00ecnh an, nay c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo Ng\u1ef1 t\u1eadp, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y sau n\u00e0y V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh g\u00e2y chuy\u1ec7n, n\u00ean ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u01b0u l\u1ea1i.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u00e0n Gi\u00e1ng, Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, t\u00e2u: <i>\"H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn v\u00e0o h\u1ea1 thu, xin d\u00f9ng ti\u1ec1n b\u1ea1ch trong kho phong trang c\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n, \u0111\u1ee3i thu ho\u1ea1ch xong th\u00ec thu th\u00f3c \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 v\u00f9ng k\u1ebf c\u1eadn.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y trong m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[5] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n s\u0129 trong h\u00e0nh dinh An Nam n\u1ebfu b\u1ecb b\u1ec7nh, t\u01b0\u1edbng quan n\u00ean th\u00e2n h\u00e0nh th\u0103m h\u1ecfi, nghi\u00eam kh\u1eafc y\u00eau c\u1ea7u ch\u1eefa tr\u1ecb, m\u1ed7i t\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o h\u00e0ng th\u00e1ng v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u0129 b\u00ecnh an, b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 t\u1eed vong.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[6] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n chuy\u00ean tr\u00e1ch ch\u1ebf tr\u00ed, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u c\u00f9ng Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty ch\u1ebf tr\u00ed, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u, Qu\u1ef3 Ch\u00e2u c\u00f9ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m ty l\u1ed9 tr\u00fa tr\u00e1p \u0111\u1ed3ng ch\u1ebf tr\u00ed, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00f9y nghi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n m\u00e3. N\u1ebfu vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u1edbn, c\u1ea7n h\u1ee3p l\u1ef1c v\u1edbi l\u00e2n l\u1ed9, th\u00ec l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u, Qu\u1ef3 Ch\u00e2u ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[7] An Nam Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00e3 sai \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u1ebf ch\u00e2u N\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng \u0111i\u1ec3m t\u1eadp trai tr\u00e1ng H\u1eefu Giang \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1eaft L\u01b0u K\u1ef7, l\u1ea1i sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 hai T\u1ea3 qu\u00e2n Kh\u00fac Tr\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 h\u1ea1t, t\u1eadp h\u1ee3p v\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"N\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n tuy xin t\u1ef1 hi\u1ec7u, t\u1ecf ra trung d\u0169ng, nh\u01b0ng c\u00f3 c\u00e1c con \u0111ang theo L\u01b0u K\u1ef7, e r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 dao \u0111\u1ed9ng, n\u00ean ch\u1ecdn th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng v\u1edbi T\u00f4ng \u0110\u00e1n ch\u1ec9 huy, v\u1eabn l\u1ec7nh cho Kh\u00fac Tr\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ec1 h\u1ea1t. Khi qu\u00e2n h\u00e0nh qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p m\u1ed9t ng\u00e0n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu lo l\u1ed9 ph\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n nh\u00e2n kh\u00f4ng ti\u1ec7n, th\u00ec so s\u00e1nh v\u1edbi qu\u00e2n nh\u00e2n m\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o, ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 n\u1ebfu c\u00f3 l\u00f2ng hai l\u00f2ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i\u1ec3m t\u1eadp, ho\u1eb7c trai tr\u00e1ng sau khi \u0111i\u1ec3m t\u1eadp c\u1ed1 \u00fd vi ph\u1ea1m, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c thi h\u00e0nh qu\u00e2n ph\u00e1p.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"Kh\u00fac Tr\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, e ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh trong \u0111\u1ed9ng, xin d\u00f9ng \u00d4n C\u1ea3o tham gia t\u00ednh to\u00e1n.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty n\u00f3i hai giang \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd theo gi\u1eb7c, r\u1ea5t \u0111\u00fang, l\u1eddi \u00d4n C\u1ea3o r\u1ea5t sai.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Khi qu\u00e2n tri\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, d\u00f9 kh\u00f4ng cho h\u1ecd theo gi\u1eb7c, l\u00e0m sao ng\u0103n h\u1ecd theo gi\u1eb7c? \u0110\u00e3 kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd theo gi\u1eb7c, th\u00ec n\u00ean khuy\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng dao \u0111\u1ed9ng, ki\u00ean t\u00e2m theo gi\u1eb7c, ho\u1eb7c l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ea5t s\u00e1ch.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 theo gi\u1eb7c th\u00ec tr\u1edf th\u00e0nh con tin c\u1ee7a gi\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu l\u1ea1i b\u1ecb gi\u1eb7c s\u1eed d\u1ee5ng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh nh\u01b0 v\u1eady, ta d\u00f9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 huy, l\u00e0m sao ng\u0103n h\u1ecd l\u00e0m th\u1ebf?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ch\u1ec9 huy th\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e1m ho\u00e0n to\u00e0n theo gi\u1eb7c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh kh\u1ed1ng ch\u1ebf hai giang, ta l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec hai giang sao kh\u00f4ng theo gi\u1eb7c?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng b\u1eb1ng t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u1ed1n \u0111\u00e3 l\u1ec7nh t\u1eadp h\u1ee3p.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u1ef1 mu\u1ed1n t\u1eadp h\u1ee3p, \u00d4n C\u1ea3o l\u1ea1i cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean. Kh\u00fac Tr\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, l\u1ea1i d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c hai giang, \u00d4n C\u1ea3o c\u00f3 th\u00e2n thu\u1ed9c trong \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e0o.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u00d4n C\u1ea3o l\u00fac \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n \u0111i t\u1eadp h\u1ee3p hai giang, ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>\"Sao kh\u00f4ng \u0111i?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Sau \u0111\u00f3 Ung Ch\u00e2u b\u1ecb ph\u00e1, kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u1ea3o l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111i, t\u1ef1 n\u00f3i n\u1ebfu Ung Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>\"C\u1ea3o sao l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"C\u1ea3o n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang l\u00e0m ru\u1ed9ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean kh\u00f3 t\u1eadp h\u1ee3p. Sau n\u00e0y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ec7nh c\u1ea5p nhi\u1ec1u cho trai tr\u00e1ng, l\u1ea1i c\u1ee9u t\u1ebf ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu, nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 \u00d4n C\u1ea3o c\u00f2n n\u00f3i kh\u00f4ng n\u00ean, l\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i. L\u00fac \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf, m\u00e0 n\u00f3i kh\u00f3 t\u1eadp h\u1ee3p, C\u1ea3o c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty mu\u1ed1n c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"\u00d4n C\u1ea3o l\u00fac n\u00f3i kh\u00f3 t\u1eadp h\u1ee3p, ch\u01b0a th\u1ea5y n\u00f3i c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o.\"<\/i><\/p>\n\n<p>V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi c\u1eed Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111i, mu\u1ed1n nh\u00e2n l\u00fac cu\u1ed1i xu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u1ea1 \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Giao Ch\u1ec9, chi\u1ebfm l\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng l\u00e2n c\u1eadn, \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty \u0111\u1ebfn s\u1ebd d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n l\u00e0m sao \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n ban \u0111\u1ea7u cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c c\u00f2n \u0111ang \u0111\u00e1nh Ung Ch\u00e2u ch\u01b0a h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, trong n\u01b0\u1edbc h\u1ecd tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eb9 nh\u00e0ng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh ti\u00eau di\u1ec7t, th\u00ec qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c s\u1ebd t\u1ef1 tan r\u00e3. Sau \u0111\u00f3 Ung Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1, vi\u1ec7c ti\u00eau di\u1ec7t c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn. Nh\u01b0ng khi Giao Ch\u1ec9 C\u00e0n \u0110\u1ee9c m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n quy ph\u1ee5, vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 c\u1ea7n chi\u00eau m\u1ed9 hai v\u1ea1n tinh binh, ch\u1ecdn n\u0103m s\u00e1u t\u01b0\u1edbng t\u00e0i trung b\u00ecnh, \u1eaft s\u1ebd d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c Giao Ch\u1ec9. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 n\u1ebfu bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c b\u1ea5t tu\u00e2n ng\u00e0y nay, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ebfc m\u1ed9t l\u1ea7n ra qu\u00e2n. Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng lo l\u1edbn t\u1eeb nh\u1ecf, l\u00e0m kh\u00f3 t\u1eeb d\u1ec5, th\u00ec hao binh t\u1ed1n c\u1ee7a, v\u1ed1n l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i luy\u1ec7n binh r\u1ed3i m\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec t\u00e0i n\u0103ng t\u1ef1 luy\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn c\u0169ng kh\u00f3 luy\u1ec7n binh, ch\u1ec9 ng\u00e0y \u0111\u00eam d\u1ea1y h\u1ecd ng\u1ed3i \u0111\u1ee9ng k\u00e9o cung, kh\u00f4ng bi\u1ebft khi g\u1eb7p \u0111\u1ecbch kh\u00ed th\u1ebf ra sao? Ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u1ec3 h\u1ecd tr\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u00e0 l\u1eadp c\u00f4ng, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i hay kh\u00f4ng t\u1ef1 l\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1ea1t, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u00e0i c\u0169ng ph\u1ea5n ch\u1ea5n.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"L\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn c\u0169ng c\u1ea7n binh m\u00e3 c\u1ee7a m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh Hi\u1ec3m Do\u00e3n, vi\u1ec7c s\u1eeda sang xe ng\u1ef1a th\u1ebf n\u00e0o! L\u1ea1i c\u1ea7n \u0111o l\u01b0\u1eddng s\u1ee9c m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"V\u00ed nh\u01b0 khi C\u00e0n \u0110\u1ee9c m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, d\u00f9ng hai v\u1ea1n tinh binh l\u00e0 \u0111\u1ee7, v\u1edbi s\u1ed1 \u0111\u00f4ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, chi\u00eau m\u1ed9 hai v\u1ea1n tinh binh, lo g\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3? Ch\u1ecdn n\u0103m b\u1ea3y t\u01b0\u1edbng t\u00e0i trung b\u00ecnh, c\u0169ng lo g\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3? M\u1ed9t l\u1ea7n ra qu\u00e2n di\u1ec7t Giao Ch\u1ec9, th\u00ec uy l\u1eadp t\u1ee9c l\u00ean. \u0110em qu\u00e2n t\u1eebng th\u1eafng tr\u1eadn b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, th\u00ec qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u00f3 kh\u00ed th\u1ebf th\u1eafng l\u1ee3i, \u0111em kh\u00ed th\u1ebf \u1ea5y \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 nu\u1ed1t ch\u1eedng. Nu\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 th\u00ec kh\u00ed th\u1ebf Trung Qu\u1ed1c ai d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 6 trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c d\u1ee5 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf Kh\u00ea khi\u1ebfn t\u1ea1m theo gi\u1eb7c[footnote] D\u1ee5 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf Kh\u00ea khi\u1ebfn t\u1ea1m theo gi\u1eb7c, ch\u1eef 'khi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 274 ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4, ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5 d\u1ee5 L\u01b0u K\u1ef7 c\u0169ng c\u00f9ng \u00fd n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[8] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>\"Theo tin b\u00e1o t\u1eeb Hi H\u00e0, n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng 12 v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Hi H\u00e0, 6 v\u1ea1n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng qu\u00e2n H\u00e1n \u0111\u1ebfn, 6 v\u1ea1n t\u1ea5n c\u00f4ng. N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u00e0nh Hi H\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 trong m\u1ed9t ng\u00e0y, n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 d\u00f9 kh\u00f4ng lo ph\u00eda sau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft 12 v\u1ea1n qu\u00e2n gi\u1eef Hi H\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u00e0y? X\u01b0a nay n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u00e1nh l\u1edbn, hi\u1ebfm khi k\u00e9o d\u00e0i qu\u00e1 20 ng\u00e0y, Hi H\u00e0 tuy thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 n\u1eeda n\u0103m, e kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. H\u01a1n n\u1eefa, n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 kh\u00f4ng g\u1ea5p g\u00e1p, sao l\u1ea1i l\u00e0m th\u1ebf? L\u00e0m th\u1ebf th\u00ec m\u1ea5t l\u1ed9c h\u00e0ng n\u0103m, khi\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec?\"<\/i><\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 T\u00e2y Kinh, ti\u1ec1n tham qu\u00e2n ty l\u00ed qu\u00e2n Can Ninh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m th\u1eeba \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1. Th\u00edch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng do c\u00f4ng lao tu s\u1eeda s\u00f4ng H\u00f4 \u0110\u00e0 v\u00e0 ru\u1ed9ng b\u00f9n c\u1ee7a th\u1eeba Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng. <i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng H\u00f4 \u0110\u00e0 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Chi\u1ebfu cho vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1ef7 b\u1ed9, quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m L\u01b0u C\u00e1p gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch 3 n\u0103m, con trai tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a lang trung C\u00f4ng b\u1ed9, \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn l\u00e0 huy\u1ec7n \u00fay Th\u01b0\u1ee3ng Cao Th\u1eddi Trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, do c\u00f4ng lao kh\u01a1i s\u00f4ng \u0110inh T\u1ef1 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh[footnote]Ch\u1eef 'khai' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u0103n', theo ngh\u0129a v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote]. Nh\u01b0ng s\u00f4ng \u0111\u00e0o xong m\u00e0 thuy\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, sau l\u1ea1i b\u1ecf. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed Th\u00fac Hi\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh t\u1eadn l\u1ef1c, kh\u00f4ng ghen gh\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ee3i khi \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u1edf v\u1eadn h\u00e0 Ho\u00e0i Nam xong, s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00f4ng tr\u1ea1ng tr\u01b0\u1edbc sau, xin truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c. Vua n\u00f3i: <i>\"Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i th\u1ef1c, chi b\u1eb1ng ban \u01a1n cho nh\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>\"\u00c1p \u0111\u1ed9i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 9, \u0111i\u1ec7n th\u1ecb h\u1ea1 ban Chu K\u1ef3 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi thuy\u1ec1n gi\u1eb7c \u1edf s\u00f4ng Gi\u1edbi, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 13 th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eafn 5 t\u00ean gi\u1eb7c r\u01a1i xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh Tri\u1ec7u H\u1eefu v\u00e0 11 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u1ebft gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Chu K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m t\u00e1 ch\u1ee9c Tam ban, Tri\u1ec7u H\u1eefu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1eadc, m\u1ed7i th\u1ee7 c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng 60 ngh\u00ecn ti\u1ec1n.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ty \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 v\u00e0 l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Mi\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n M\u1eadu Ch\u00e2u \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ngo\u00e0i vi\u1ec7c c\u1ea5p ti\u1ec1n ph\u00fang vi\u1ebfng cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh, con g\u00e1i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t gi\u00e1, ch\u1ed3ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng; con d\u00e2u n\u1ebfu sinh con trai th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1, n\u1ebfu sinh con g\u00e1i c\u0169ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t gi\u00e1, ch\u1ed3ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1. Con trai c\u1ee7a Th\u00f4i Chi\u00eau D\u1ee5ng l\u00e0 C\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng, L\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1. Con trai c\u1ee7a L\u01b0u Khu\u00ea l\u00e0 Tr\u1ecdng An \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng, V\u0129nh An \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1. Hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1ch th\u00e2n t\u1eed tr\u1eadn l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng V\u0169 T\u00edch v\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Th\u00f4i Chi\u00eau D\u1ee5ng, m\u1ed7i nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban 50 ngh\u00ecn ti\u1ec1n. T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u0129a c\u00f3 c\u00f4ng t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng quan ch\u1ee9c; con trai l\u00e0 T\u00f4ng V\u1ecdng, T\u00f4ng B\u1ea3o v\u00e0 con g\u00e1i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t gi\u00e1, ch\u1ed3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1.\"<\/i> <i>(L\u01b0u Khu\u00ea l\u1ea7n \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 6, l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n\n<p>[13] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri Tr\u1ea7n ch\u00e2u L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u1ea5u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n n\u00f3i r\u1eb1ng, khi th\u1ea7n \u0111ang ch\u1ecbu tang, c\u00f3 nh\u1edd Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c T\u1ebf vay ti\u1ec1n trong b\u1ed9. Nghe n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u00e3 xem x\u00e9t \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 m\u1edbi xong. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i sai Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea1i. Vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u sai s\u1ee9 \u0111i, v\u1ed1n l\u00e0 v\u00ec th\u1ea7n, vi\u1ec7c c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u00e3 r\u00f5, c\u00f2n tra x\u00e9t v\u00ec ai n\u1eefa? Chu Ph\u1ee5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u00ea v\u1edbi O\u1ea3n, t\u1eebng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed suy tr\u1ef1c quan, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1edd, m\u00e0 c\u00f2n tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt, xin ch\u1ecdn quan kh\u00e1c \u0111\u1ec3 x\u00e9t vi\u1ec7c.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, t\u00e2n Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c L\u00fd T\u1ee7ng c\u00f9ng Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0111em t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh tr\u00ecnh l\u00ean, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb Hi v\u1ed1n do Hu\u1ec7 Khanh ti\u1ebfn c\u1eed, t\u1eeb th\u00e2n ph\u1eadn th\u01b0\u1eddng d\u00e2n kh\u00f4ng l\u00e2u \u0111\u00e3 l\u00e0m quan t\u1ed1t, Do\u00e3n Ch\u00ednh c\u0169ng do Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n ti\u1ebfn c\u1eed, sao kh\u00f4ng n\u00f3i s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi ta nghi ng\u1edd m\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng, nay l\u1ea1i n\u00f3i Chu Ph\u1ee5 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft Chu Ph\u1ee5 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1edd?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i Uy\u1ec3n \u0111\u00e3 l\u00e0 t\u1ed9i nh\u00e2n, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a h\u1eafn.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"O\u1ea3n l\u00e0 quan ng\u00f4n s\u1ef1, d\u00f9 n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"O\u1ea3n n\u00f3i vi\u1ec7c vay ti\u1ec1n c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"O\u1ea3n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra ch\u01b0a th\u1ef1c, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 t\u1ed9i. Hu\u1ed1ng chi quan ng\u00f4n s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p nghe \u0111\u1ed3n, ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ee7 danh, sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ed9i k\u1ebft t\u1ed9i O\u1ea3n?\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh \u1eaft l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c \u00d4n Khanh n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i th\u1ebf.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i xem kh\u00ed th\u1ebf c\u1ee7a t\u1ec3 th\u1ea7n, \u1eaft mu\u1ed1n gi\u1ebft ch\u1ebft th\u1ea7n.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch b\u00e8n xin \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c[footnote]Do \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch b\u00e8n xin \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], Vua th\u1ea5y kh\u00f3, An Th\u1ea1ch xin th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n l\u1ec7nh cho T\u1ee7ng.<\/p>\n\n<p>An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 giao h\u1ea3o v\u1edbi Hu\u1ec7 Khanh, b\u00e8n sai T\u1eeb Hi, V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5[footnote]V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5 nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng Chi\u1ebfm', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 320, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u0129nh m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote]\u0111i x\u00e9t \u00e1n ng\u1ee5c Hoa \u0110\u00ecnh, kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed9i c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, l\u1ea1i sai Chu Ph\u1ee5 \u0111i x\u00e9t. Con c\u1ee7a An Th\u1ea1ch l\u00e0 B\u00e0ng v\u1eabn s\u1ee3 kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed9i, b\u00e8n tr\u00e1ch m\u1eafng Luy\u1ec7n Hanh Ph\u1ee7 v\u00e0 L\u1eef Gia V\u1ea5n. Hanh Ph\u1ee7 v\u00e0 Gia V\u1ea5n b\u00e0n nhau l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh m\u00e0 \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n \u0111\u00e3 li\u1ec7t k\u00ea, tr\u1ed9n v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 kh\u00e1c r\u1ed3i \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng ng\u1ee5c ch\u1ebf. An Th\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>Hu\u1ec7 Khanh v\u1ed1n k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi l\u1ea1i vi\u00ean trong tri\u1ec1u, l\u1ea1i vi\u00ean li\u1ec1n b\u00e1o cho Hu\u1ec7 Khanh bi\u1ebft vi\u1ec7c \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Hu\u1ec7 Khanh b\u00e8n t\u1ef1 t\u1ed1 c\u00e1o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u1ec7n t\u1ee5ng Qu\u00e1n v\u00e0 An Th\u1ea1ch, tr\u01b0\u1edbc sau t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u1edd, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0o t\u00e2u, Trung th\u01b0 ban s\u1eafc l\u1ec7nh, nh\u01b0 c\u00f9ng m\u1ed9t mi\u1ec7ng.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Chi\u1ec1u ra t\u1eeb mi\u1ec7ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c, s\u00e1ng vi\u1ebft v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"An Th\u1ea1ch b\u1ecf h\u1ebft h\u1ecdc v\u1ea5n c\u0169 m\u00e0 \u0111\u1ec1 cao nh\u1eefng m\u01b0u m\u1eb9o t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tung ho\u00e0nh, cho l\u00e0 k\u1ef3 thu\u1eadt, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i gi\u00e8m pha, \u0111e d\u1ecda, che l\u1ea5p ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng gian t\u00e0, chuy\u1ec3n gi\u1eadn d\u1eef th\u00e0nh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00e0n b\u1ea1o, ph\u1ea1m m\u1ec7nh l\u1ec7nh, gi\u1ea3 m\u1ea1o l\u1ec7nh Vua, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, \u00e9p bu\u1ed9c Vua. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00e1c nh\u01b0 v\u1eady, ra s\u1ee9c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong m\u1ea5y n\u0103m, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, d\u00f9 nh\u1eefng k\u1ebb th\u1ea5t ch\u00ed, l\u00e0m ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi x\u01b0a c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u1ebf. Thanh danh m\u1ed9t \u0111\u1eddi, m\u1ed9t s\u1edbm tan t\u00e0nh, kh\u00f4ng bi\u1ebft An Th\u1ea1ch kh\u1ed5 t\u00e2m th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. M\u01b0u t\u00ednh cho b\u1ea3n th\u00e2n nh\u01b0 th\u1ebf, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u00e2u d\u00e0i, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 coi l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu m\u00e0 y\u00ean l\u00f2ng, th\u1ea7n th\u1eadt kh\u00f3 n\u00f3i. Tuy nhi\u00ean, l\u00f2ng ghen gh\u00e9t c\u1ee7a An Th\u1ea1ch \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ea7n ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng m\u00e0 kh\u00f4ng d\u1eebng, n\u00ean nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a y kh\u00f4ng c\u00f2n ki\u00eang n\u1ec3 g\u00ec.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nay Trung th\u01b0 l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi vu c\u00e1o c\u1ee7a t\u1ed9i nh\u00e2n Qu\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ban ra s\u1eafc l\u1ec7nh.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Gi\u1ea5u l\u00f2ng \u0111\u1ed1 k\u1ef5, m\u01b0\u1ee3n c\u1edb vi\u1ec7c nh\u1ecf, \u0111\u1ec3 l\u00e0m sai l\u1ec7ch chi\u1ebfu l\u1ec7nh ban ra, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i gian t\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean quy\u1ec1n l\u00e0m oai trong th\u1eddi lo\u1ea1n, sao An Th\u1ea1ch ng\u00e0y nay l\u1ea1i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng s\u1ef1 v\u1edbi h\u1ecd?\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"An Th\u1ea1ch gi\u1ea3 m\u1ea1o s\u1eafc l\u1ec7nh, \u0111\u1ec3 sai quan \u0111i\u1ec1u tra.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng vi\u1ec7c gi\u1ea3 m\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb l\u1ed9.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 giao ch\u00ednh quy\u1ec1n cho An Th\u1ea1ch, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf ch\u00fat n\u00e0o, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00e2u d\u00e0i.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"An Th\u1ea1ch \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1ea5y c\u1edb n\u00e0y m\u00e0 xin t\u1eeb ch\u1ee9c, n\u1ebfu l\u1ea5y c\u1edb n\u00e0y xin t\u1eeb ch\u1ee9c, l\u00e0 d\u00e1m l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ngh\u0129a \u0111\u1ec3 \u00e9p b\u1ec7 h\u1ea1, c\u00f3 th\u1ec3 theo \u0111\u01b0\u1ee3c sao?\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi An Th\u1ea1ch nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, An Th\u1ea1ch ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o, kh\u00f4ng ng\u1edd l\u1ea1i b\u1ee9c b\u00e1ch \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ph\u00f2ng ng\u1eeba gi\u1eefa Vua t\u00f4i, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec An Th\u1ea1ch m\u00e0 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c sao?\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn, \u0111\u1ec1u tr\u00fang v\u00e0o ch\u1ed7 k\u00edn \u0111\u00e1o trong l\u00f2ng y.\"<\/i><\/p>\n\n<p>Vua \u0111\u00e3 \u0111em vi\u1ec7c Hu\u1ec7 Khanh t\u1ed1 c\u00e1o tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch xin l\u1ed7i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3, v\u1ec1 nh\u00e0 h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng, B\u00e0ng m\u1edbi n\u00f3i ra s\u1ef1 th\u1eadt, An Th\u1ea1ch b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00e1ch B\u00e0ng. B\u00e0ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ec7nh ung th\u01b0, l\u1ea1i th\u00eam t\u1ee9c gi\u1eadn khi\u1ebfn b\u1ec7nh c\u00e0ng n\u1eb7ng, c\u00f2n Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ecb t\u1ed9i. An Th\u1ea1ch t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u1ea3m th\u1ea5y x\u1ea5u h\u1ed5, d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c[footnote] 'S\u1edb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ed1', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], t\u1eeb \u0111\u00f3 Vua \u0111\u1ed1i v\u1edbi An Th\u1ea1ch c\u0169ng d\u1ea7n l\u1ea1nh nh\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Hu\u1ec7 Khanh t\u1ed1 c\u00e1o \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n v\u00e0 An Th\u1ea1ch, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u00f4n Nghi\u00eau t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u00f4n Nghi\u00eau d\u01b0 ng\u00f4n\u300b c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n. Gia truy\u1ec1n c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 14 ch\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 bi\u1ec7n, \u0111\u00e3 ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 5. Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6, ph\u1ea1t L\u1eef Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, L\u00fd T\u1ee7ng v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00f2a Ch\u00e2u, sai quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 10 th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, b\u1ea3n c\u1ee7a Chu v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u00e3 ghi l\u00e0 Ph\u00f3 v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n\n<p>[14] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 k\u1ebb t\u1ed9i \u00e1c, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai quan \u0111i\u1ec1u tra, d\u00e1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1ef1 bi\u1ec7n h\u1ed9, c\u00f2n d\u00e1m khinh mi\u1ec7t c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i tay ch\u00e2n tai m\u1eaft c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, xin ban l\u1ec7nh tr\u1eebng tr\u1ecb n\u1eb7ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i xa.\"<\/i> Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 c\u0169ng t\u00e2u: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh nh\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai quan \u0111i\u1ec1u tra, d\u00e1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1ef1 bi\u1ec7n h\u1ed9, th\u00eam th\u1eaft l\u1eddi l\u1ebd, vu c\u00e1o \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, mu\u1ed1n khi\u1ebfn Vua nghi ng\u1edd, gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i c\u1ee7a m\u00ecnh. Xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u1ea1 ch\u1ee9c tr\u00e1ch, c\u1ea5m tuy\u1ec7t ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0111\u1ee3i khi kh\u00e1m x\u00e9t \u1edf T\u00fa Ch\u00e2u xong s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ch\u1ecbu tang l\u00e0 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>\"Xin cho d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam, L\u00f4i nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c h\u1ed9 \u0110\u1ea3n, cho h\u1ecd \u1edf y\u00ean t\u1ea1i c\u00e1c v\u1ecbnh ven bi\u1ec3n, l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u00e1nh c\u00e1, khi c\u00f3 vi\u1ec7c ra v\u00e0o th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o cho ch\u1ee7 h\u1ed9 bi\u1ebft n\u01a1i h\u1ecd \u0111i, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u00ec ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng c\u00e1c h\u1ed9 \u0110\u1ea3n v\u00e0 thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111i theo qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho gi\u1eb7c.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>\"Xin cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p cho d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng nu\u00f4i c\u00e1c h\u1ed9 \u0110\u1ea3n, khi h\u1ecd ra bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdc trai th\u00ec \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 c\u00f4ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00e1c h\u1ed9 \u0110\u1ea3n s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb ngo\u1ea1i di d\u1ee5 d\u1ed7.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, l\u1ea1i chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ch\u00e9p l\u1ea1i ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc, d\u00e1n b\u1ea3ng t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<p>[16] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, Giang Nam, Qu\u1ea3ng Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, m\u1ed7i l\u1ed9 c\u1ea5p b\u1ea3n 'Ng\u0169 L\u1ed9 Gi\u00e1o Duy\u1ec7t C\u00e1ch' giao cho An ph\u1ee7, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty, tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 xem trong l\u1ed9 m\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng, c\u00f9ng nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n d\u1ea1y t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, nay n\u00ean so s\u00e1nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t th\u1ebf n\u00e0o, ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 t\u00e2u l\u00ean; c\u00f9ng sai L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111i tu\u1ea7n tra ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m, l\u1ea1i b\u1eaft c\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n, quan l\u1edbn trong l\u1ed9 \u0111\u1ed1c th\u00fac, cu\u1ed1i n\u0103m so s\u00e1nh k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed1t x\u1ea5u \u0111\u1ec3 th\u0103ng gi\u00e1ng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Tam ty t\u00e2u: <i>\"V\u00e2ng chi\u1ebfu, ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb t\u1ea1m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c chi d\u00f9ng, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 thi h\u00e0nh, nay ch\u01b0a r\u00f5 l\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea5m \u1edf kinh \u0111\u00f4 hay l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i> Tr\u00ean ph\u00ea: <i>\"Ph\u00e9p ti\u1ec1n \u1edf kinh \u0111\u00f4, t\u1eeb \u0111\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i, ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb m\u1edbi ban h\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e9t so s\u00e1nh l\u1ee3i h\u1ea1i, n\u00ean th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 d\u1ee5 b\u00e3i b\u1ecf \u1edf kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn.\"<\/i> <i>(B\u1ea3n m\u1ef1c \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u00f3 s\u00e1u ch\u1eef <i>\"Ch\u1ea5p ch\u00ednh ti\u1ebfn tr\u00ecnh b\u1ea5t h\u00e0nh\"<\/i>, b\u1ea3n son \u0111\u00e3 x\u00f3a \u0111i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[18] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u0111\u00fac ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, sau \u0111\u00f3 H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean l\u1ea1i \u0111\u00fac \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 gi\u00e1 \u0111\u1ed3ng. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u00f9ng ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb, v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u00f9ng ti\u1ec1n n\u00e0y \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi. Sau \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin d\u00f9ng ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb c\u1ea3 \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi, Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u00e3 d\u00f9ng, th\u00ec n\u00ean cho c\u1ea3 kinh s\u01b0 c\u0169ng d\u00f9ng.\"<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang v\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng, ki\u1ec7n l\u00ean Khai Phong v\u00e0 b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n l\u00ean Tam Ty, v\u00ec th\u1ebf Vua ph\u00ea chu\u1ea9n mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb. Khi Trung th\u01b0 h\u1ecfi Khai Phong v\u00e0 Tam Ty, \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3, n\u00ean l\u1ea1i \u0111em tr\u00ecnh l\u00ean. Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ch\u1ec9 s\u1ee3 l\u00e2u ng\u00e0y d\u00e2n gi\u00e0u gi\u1ea5u ti\u1ec1n nh\u1ecf kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0a ra m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ti\u1ec1n l\u1edbn c\u0169ng kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, d\u00e2n gi\u00e0u h\u00e1 l\u1ea1i gi\u1ea5u ti\u1ec1n nh\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra, gi\u1ea5u ti\u1ec1n nh\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec cho h\u1ecd?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"S\u1ee3 r\u1eb1ng b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nghe Trung Qu\u1ed1c d\u00f9ng hai lo\u1ea1i ti\u1ec1n, cho l\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f3, l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c th\u1ec3, th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ti\u1ec1n c\u00f3 hai lo\u1ea1i, t\u1eeb th\u1eddi Chu \u0111\u00e3 v\u1eady, li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn gi\u00e0u ngh\u00e8o? Hu\u1ed1ng chi t\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 nh\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, Chu Th\u00e1i T\u00f4ng th\u1eddi c\u1ef1c ngh\u00e8o, nh\u01b0ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb, nay l\u1ea1i b\u00e0n k\u1ef9, l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng tr\u00f4ng v\u00e0o, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 k\u1ebd h\u1edf l\u00e0 b\u1ecb k\u1ebb gian d\u00f2m ng\u00f3 l\u1eeba g\u1ea1t, s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m sao y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1 qu\u1ed1c gia!\"<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n ra l\u1ec7nh d\u00f9ng l\u1ea1i ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb, nh\u01b0ng hai cung v\u1eabn kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u00f9ng, n\u00ean ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c trong cung. An Th\u1ea1ch tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng ra tri\u1ec1u. Vua sai ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u0103n c\u00e1ch v\u1edbi khanh, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng gi\u00e1m, sao l\u1ea1i v\u1ed9i v\u00e0ng nh\u01b0 th\u1ebf!\"<\/i> An Th\u1ea1ch m\u1edbi ra tri\u1ec1u.<\/p>\n<p><i>(T\u1eeb <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3\"<\/i> \u0111\u1ebfn <i>\"d\u00f9ng l\u1ea1i\"<\/i> theo b\u1ea3n Chu, vi\u1ec7c An Th\u1ea1ch c\u00e1o b\u1ec7nh theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b)<\/i>.<\/p>\n\n<p>[19] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ty Chi\u00eau th\u1ea3o An Nam chi\u00eau h\u00e0ng D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng. Ty Chi\u00eau th\u1ea3o t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1i Di\u1ec7p b\u00e1o r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd li\u1ec1u ch\u1ebft ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, e r\u1eb1ng kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu \u0111\u00f3ng qu\u00e2n l\u00e2u s\u1ebd l\u00e0m hao m\u00f2n s\u0129 kh\u00ed, c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9, l\u1ea1i c\u00f2n v\u00f4 c\u1edb tham \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea5t ngh\u0129a. Chi b\u1eb1ng \u0111\u1ee3i Ty Chi\u00eau th\u1ea3o r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 r\u1ed3i s\u1ebd \u0111\u00e1nh d\u1eb9p sau.\"<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u00e1i Di\u1ec7p \u0111\u00e3 sai Tri\u1ec7u D\u01b0\u01a1ng d\u1ee5 D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng quy thu\u1eadn, l\u1ea1i c\u00f9ng B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i Di\u1ec7p ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t hai th\u00e1ng n\u1eefa l\u00e0 xong vi\u1ec7c. Nay d\u00f9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n uy hi\u1ebfp, l\u1ea1i n\u00f3i h\u1ecd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd li\u1ec1u ch\u1ebft ch\u1ed1ng c\u1ef1, l\u1ea1i cho r\u1eb1ng chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 b\u1ea5t ngh\u0129a, r\u1ed3i \u0111\u1ee3i r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 m\u1edbi \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, sao l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e2u thu\u1eabn nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i Di\u1ec7p t\u1ea1i ch\u1ee9c t\u1ef1 m\u00ecnh kh\u00f4ng l\u00e0m xong vi\u1ec7c, nay s\u1ee3 c\u00f4ng lao thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00ean m\u1edbi nh\u01b0 v\u1eady. T\u00ednh c\u00e1ch h\u1eafn x\u1ea3o quy\u1ec7t, r\u1ea5t gi\u1ed1ng cha h\u1eafn.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea3i 'lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1eddi ch\u01b0a m\u01b0a, s\u1eeda sang c\u1eeda n\u1ebbo', n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n l\u00fac n\u00e0y uy hi\u1ebfp m\u00e0 chi\u1ebfm l\u1ea5y, e r\u1eb1ng khi qu\u00e2n Nam \u0111\u00e3 h\u00e0nh qu\u00e2n, h\u1ecd th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh, nh\u00e2n l\u00fac Giao Ch\u1ec9 ch\u01b0a h\u00e0ng ph\u1ee5c m\u00e0 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi Ph\u1ee7 Th\u1ee7y, l\u1ea1i g\u00e2y h\u1ecda nh\u01b0 T\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m. H\u01a1n n\u1eefa, khi qu\u00e2n Nam tr\u1edf v\u1ec1, nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng t\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec \u00fd ch\u00ed \u0111\u00e3 suy s\u1ee5p[footnote]'nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec \u00fd ch\u00ed \u0111\u00e3 suy s\u1ee5p', ch\u1eef 'nh\u1eefng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ed9ng binh \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng bi\u1ebft Ty Chi\u00eau th\u1ea3o c\u00f3 hi\u1ec3u \u00fd Th\u00e1i Di\u1ec7p kh\u00f4ng?\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi th\u1ea7n r\u1eb1ng khi r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 s\u1ebd xem x\u00e9t l\u1ea1i, th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"Nay vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p v\u00e0 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, l\u1ee3i h\u1ea1i nh\u01b0 nhau. H\u1ecd th\u1ea5y qu\u00e2n ta th\u1eafng, g\u1ecdi h\u1ecd \u1eaft h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u1ebfn, nh\u01b0 H\u00e0n T\u00edn khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Y\u00ean, theo gi\u00f3 m\u00e0 h\u00e0ng ph\u1ee5c, D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua n\u01b0\u1edbc Y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"N\u01b0\u1edbc Y\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd th\u00f4n t\u00ednh thi\u00ean h\u1ea1, n\u00ean ph\u1ea3i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o ai \u0111\u00f3, kh\u00f4ng theo S\u1edf th\u00ec theo H\u00e1n. H\u00e1n th\u1eafng m\u00e0 chi\u00eau h\u00e0ng th\u00ec h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd theo, hu\u1ed1ng chi nh\u01b0 H\u00e0n T\u00edn, n\u1ebfu Y\u00ean kh\u00f4ng theo th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3. Nay qu\u00e2n ta h\u00f9ng m\u1ea1nh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m qu\u1edf tr\u00e1ch D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm, \u0111\u1ebfn khi qu\u00e2n v\u1ec1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n v\u1ec1 qu\u00ea kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c. D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm l\u00e0 l\u00e3o t\u1eb7c, hi\u1ec3u r\u00f5 th\u1eddi th\u1ebf, bi\u1ebft qu\u00e2n Nam mu\u1ed1n v\u1ec1, t\u01b0\u1edbng s\u00fay l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ch\u00ed ki\u00ean quy\u1ebft, c\u1ee9 d\u00f9ng d\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu ra qu\u00e2n, th\u00ec qu\u00e2n Nam t\u1ef1 kh\u1eafc s\u1ebd b\u1ecf m\u00e0 v\u1ec1. H\u01a1n n\u1eefa, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc Y\u00ean \u1eaft ph\u1ea3i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o ai \u0111\u00f3, c\u00f2n D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm c\u00f3 ch\u00ed t\u1ef1 l\u1eadp m\u00e0 kh\u00f4ng ra h\u00e0ng, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c H\u00e0n T\u00edn v\u00e0 n\u01b0\u1edbc Y\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Sau khi vi\u1ec7c xong, c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed tr\u00ed Th\u00e1i Di\u1ec7p.\"<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y cho h\u1eafn gi\u1ea3i tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e2u thu\u1eabn, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e k\u1ebb gian, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n l\u1eeba g\u1ea1t.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6 trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b. X\u00e9t \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 3, giao cho Chu S\u01a1 B\u00ecnh chi\u00eau h\u00e0ng D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10, S\u01a1 B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 ra h\u00e0ng. C\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn binh l\u1ef1c c\u1ee7a Ty Chi\u00eau th\u1ea3o, kh\u00f4ng r\u00f5 \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b v\u00ec sao l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, ho\u1eb7c l\u00fac \u0111\u00f3 t\u1eebng c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5, nh\u01b0ng v\u00ec Th\u00e1i Di\u1ec7p xin n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y Th\u00e1i Di\u1ec7p c\u00f3 b\u1ecb x\u1eed tr\u00ed g\u00ec kh\u00f4ng, nay v\u1eabn ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, \u0111\u1ee3i sau x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Ng\u00e0y 16, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu giao cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3..., t\u1ee9c l\u00e0 l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3.)<\/i><\/p>\n\n<p>[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban cho Ph\u00f9ng Ch\u00ednh Ph\u00f9, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi ch\u1ee9c th\u00ed h\u00e0m \u1edf c\u00e1c ph\u00e1n ty qu\u1eadn l\u1edbn ho\u1eb7c ch\u1ee9c ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00fay \u1edf huy\u1ec7n. Ch\u00ednh Ph\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tuy Ninh, \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n ti\u1ebfn c\u1eed do thi \u0111\u1ed7 trung \u0111\u1eb3ng \u1edf vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[21] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u1ee9c tu\u1ea7n ki\u1ec3m, huy\u1ec7n \u00fay \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 d\u00f9ng ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p, th\u1ed5 phi\u1ec1n, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf s\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3 b\u1ed9 nguy\u00ean qu\u1ea3n thu\u1ed9c bi\u00ean ch\u1ebf qu\u00e2n m\u00e3. S\u1ed1 binh l\u00ednh tu\u1ea7n ki\u1ec3m, cung th\u1ee7, ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p b\u1ecb gi\u1ea3m c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n chi ph\u00ed, giao cho m\u1ed9t vi\u00ean gi\u00e1m ty thu l\u1ea1i, ni\u00eam phong, m\u1ed7i qu\u00fd b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 li\u1ec7u l\u00ean Binh b\u1ed9, cu\u1ed1i n\u0103m t\u00e2u l\u00ean, Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n s\u1eed d\u1ee5ng. S\u1ed1 qu\u00e2n b\u1ecb gi\u1ea3m giao Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[22] Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, Di\u1ec7u Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y m\u1ea5t. Chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Thi\u00ean B\u00ecnh qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu.<\/p>\n\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Quy\u1ec1n ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u1eef Gia V\u1ea5n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh h\u00ecnh ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u01b0u C\u1ed5n, H\u00ecnh ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ecbch \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch hai n\u0103m, ch\u1ee7 s\u1ef1 Ho\u00e0ng C\u1eedu Cao tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau. Do L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u r\u1eb1ng khi tra x\u00e9t t\u1edd tr\u00e1p c\u1ee7a em l\u00e0 \u00d4n Khanh \u0111\u00e3 nh\u1ea7m l\u1eabn mang theo t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, n\u00ean giao xu\u1ed1ng Vi\u1ec7n ch\u1ebf kh\u00e1m l\u01b0\u1ee1ng chi\u1ebft x\u1eed l\u00fd. B\u1ea3n Chu l\u1ea5y n\u1ed9i dung trong truy\u1ec7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng ch\u00e9p th\u00eam r\u1eb1ng: <i>\"L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang giao Vi\u1ec7n ch\u1ebf ng\u1ee5c l\u01b0\u1ee1ng chi\u1ebft x\u00e9t h\u1ecfi L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh, ch\u01b0a xong, m\u00e0 Gia V\u1ea5n l\u1ea1i \u0111em t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c em l\u00e0 H\u00f2a Khanh l\u1eabn v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 kh\u00e1c ban xu\u1ed1ng, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh l\u00fac \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft, vi\u00ean l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ed9i b\u00e1o cho Hu\u1ec7 Khanh \u1edf Tr\u1ea7n, Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u1eed ph\u1ea1t. <i>(B\u1ea3n T\u00e2n theo b\u1ea3n Chu, nay ch\u1ec9 theo b\u1ea3n M\u1eb7c. S\u00e1ch \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng b\u1ea3n M\u1eb7c. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 5, gia truy\u1ec1n c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh c\u00f3 ch\u00e9p, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.\"<\/i>)<\/i><\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 tha t\u00f9, c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh t\u1ea1p ph\u1ea1m tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. T\u1ed5ng c\u1ed9ng gi\u1ea3m t\u1ed9i v\u00e0 tha cho 1.726 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u01a1n 2.500 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[25] Ph\u00e2n c\u00f4ng c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n\n<p>[26] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ea3o gi\u00e1p \u0111i phi\u00ean, n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1ea1i b\u1ea3o \u0111i, n\u01a1i n\u00e0o \u00edt ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho to\u00e0n b\u1ed9 ti\u1ec3u b\u1ea3o \u0111i.\"<\/i> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Binh b\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i. H\u00e0nh dinh An Nam xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, ti\u1ebfn v\u1ec1 Qu\u1ebf Ch\u00e2u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u1ea5u ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 6 trong t\u1eadp v\u0103n th\u01b0 v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong gia t\u1ed9c c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3. <i>(X\u00e9t theo \u300aC\u1eedu s\u1ef1\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, t\u1eeb \u0110\u00e0m Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u l\u00e0 14 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng, v\u1eady th\u00ec Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 7.)<\/i><\/p>\n\n<p>[28] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Ty Chi\u00eau th\u1ea3o An Nam t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ch\u1ecbu tang l\u00e0 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m th\u1eeba T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean n\u00f3i: 'Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Chi\u00eam Th\u00e0nh, Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd ki\u1ec1m ch\u1ebf gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, nh\u01b0ng thuy\u1ec1n chi\u1ebfn m\u00e0 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb g\u1eb7p gi\u00f3 bi\u1ec3n th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. H\u01a1n n\u1eefa, Chi\u00eam Th\u00e0nh s\u1ee3 Giao Ch\u1ec9, Ch\u00e2n L\u1ea1p ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u bu\u00f4n b\u00e1n, t\u00ecnh c\u1ea3m kh\u00f4ng th\u00f4ng, n\u1ebfu th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00e0 hai n\u01b0\u1edbc nghi ng\u1edd s\u1ee3 h\u00e3i, th\u00ec vi\u1ec7c s\u1ebd nguy hi\u1ec3m. Xin l\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean ch\u1ec9 ti\u1ebfn qu\u00e2n t\u1eeb bi\u1ec3n Kh\u00e2m, Li\u00eam.'<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u00f3i: 'N\u1ebfu ti\u1ebfn qu\u00e2n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh gi\u1eb7c, v\u1eabn c\u00e1ch m\u1ed9t con s\u00f4ng l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi Giao Ch\u1ec9 gi\u1ecfi th\u1ee7y chi\u1ebfn, e r\u1eb1ng thuy\u1ec1n gi\u1eb7c chi\u1ebfm c\u1ee9 ch\u1ed7 hi\u1ec3m, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n kh\u00f3 qua, n\u1ebfu ban \u0111\u00eam b\u1ecb t\u1eadp k\u00edch \u1eaft s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng c\u1eed quan ch\u1ecdn th\u1ee7y binh, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, d\u1ea1y th\u1ee7y chi\u1ebfn, sau n\u00e0y ch\u1ec9 xu\u1ea5t ph\u00e1t thuy\u1ec1n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u d\u1ecdc b\u1edd bi\u1ec3n, \u0111\u1ebfn gi\u1edbi h\u1ea1n Kh\u00e2m, Li\u00eam \u0111\u1eadu b\u1edd, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh c\u00f3 k\u1ef3 h\u1ea1n, th\u00ec l\u1ec7nh th\u1ee7y qu\u00e2n th\u1eb3ng v\u00e0o Giao Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, chia thuy\u1ec1n b\u1edd b\u1eafc \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n.'<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n ty c\u0103n c\u1ee9 theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean, nay ti\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 kh\u00f4ng qu\u00e1 t\u1eeb Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn T\u1ea3 H\u1eefu Giang, Ho\u00e0nh S\u01a1n Tr\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 g\u1ea7n Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng, Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean ti\u1ebfn qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y kh\u00f4ng qu\u00e1 t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam xu\u1ea5t ph\u00e1t thuy\u1ec1n, nh\u01b0ng g\u1ea7n k\u1ec1 Giao Ch\u1ec9, kh\u00f4ng n\u01a1i n\u00e0o kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb, n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng k\u1ef3 binh ki\u1ec1m ch\u1ebf, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng l\u1ee3i trong ng\u00e0y?<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u1ebfu t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u ti\u1ebfn qu\u00e2n, th\u00e1ng ch\u00edn xu\u1ea5t ph\u00e1t thuy\u1ec1n, nh\u00e2n gi\u00f3 b\u1eafc th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Chi\u00eam Th\u00e0nh, Ch\u00e2n L\u1ea1p, h\u1eb9n v\u1edbi Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty[footnote] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, ch\u1eef 'ph\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] h\u1eb9n k\u1ef3 h\u1ecdp qu\u00e2n Ung, Kh\u00e2m, c\u00f9ng v\u00e0o Giao Ch\u1ec9 ti\u00eau di\u1ec7t. L\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 theo tr\u1ea1ng c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng Tr\u1ea7n Sai, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u00e1i thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111\u1ebfn Chi\u00eam Th\u00e0nh, Ch\u00e2n L\u1ea1p, \u0111\u1ec1u tr\u00e1nh t\u1eeb th\u00e1ng ch\u00edn \u0111\u1ebfn th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai v\u00ec gi\u00f3 b\u00e3o d\u1ec5 \u0111\u1eafm, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ea7u th\u00e1ng gi\u00eang gi\u00f3 b\u1eafc m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n. Ty n\u00e0y x\u00e9t k\u1ef9 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean th\u1eadt s\u01a1 h\u1edf, l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xem x\u00e9t ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, chi\u1ebfu cho Ty Chi\u00eau th\u1ea3o t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aQu\u00e1ch Qu\u1ef3 truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Qu\u1ef3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u, sai H\u00f2a B\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean ch\u1ec9 huy th\u1ee7y qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng ti\u1ebfn v\u00e0o, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb Qu\u1ea3ng T\u00e2y ti\u1ebfn v\u00e0o. \u0110o\u1ea1n n\u00e0y n\u00f3i l\u1ec7nh Ty Chi\u00eau th\u1ea3o t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng r\u00f5 cu\u1ed1i c\u00f9ng theo c\u00e1ch n\u00e0o. Xem chi\u1ebfu ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n l\u1edbn c\u1ee7a T\u00f2ng Ti\u00ean r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[29] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu g\u1eedi cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c khanh v\u1ec1 vi\u1ec7c D\u01b0\u01a1ng Quang ti\u1ebfm ng\u00f4i. Theo l\u1eddi khai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh vi hung b\u1ea1o l\u1edbn, nh\u01b0ng xem \u00fd h\u1eafn, r\u1ed1t cu\u1ed9c v\u1eabn l\u00e0 c\u1ed1 ch\u1ea5p, ch\u01b0a ch\u1ecbu nghe theo l\u1ec7nh tri\u1ec7u t\u1eadp. V\u00ec nay \u0111\u1ea1i qu\u00e2n nam chinh, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 ph\u1ea3n lo\u1ea1n, c\u00f2n nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Quang ti\u1ebfm ng\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, n\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi x\u1eed l\u00fd sau. N\u1ebfu d\u1ed3n h\u1ebft s\u1ee9c v\u00e0o vi\u1ec7c n\u00e0y, s\u1ebd tr\u00e1i v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u00e0 lo r\u1eb1ng khi th\u1eddi h\u1ea1n xu\u1ea5t qu\u00e2n g\u1ea7n k\u1ec1, b\u1ecdn man t\u1ed9c n\u00e0y n\u1ed5i lo\u1ea1n, l\u1ea1i c\u1ea3n tr\u1edf \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. C\u00e1c khanh n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u01b0a r\u00f5, t\u1ea1m theo k\u1ebf c\u1ee7a Chu S\u01a1 B\u00ecnh, kh\u00e9o l\u00e9o an \u1ee7i, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd ph\u1ea3n lo\u1ea1n, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, ho\u1eb7c n\u1ebfu ch\u00fang d\u00e1m ph\u1ea3n lo\u1ea1n, th\u00ec xu\u1ea5t qu\u00e2n tr\u1eebng tr\u1ecb c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.\"<\/i> Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 theo k\u1ebf c\u1ee7a Chu S\u01a1 B\u00ecnh, kh\u00e9o l\u00e9o an \u1ee7i xong. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u1ec1 vi\u1ec7c nam chinh, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 6 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, nay ghi l\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e8m theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Th\u00e1i Di\u1ec7p ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6 v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Chu S\u01a1 B\u00ecnh ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ph\u00ea: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111ang tranh ch\u1ea5p \u0111\u1ecba ph\u1eadn Ngo\u00e3 S\u1eb1n \u1ed4, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng ban ch\u1ec9 d\u1ee5 cho H\u00e0n Ch\u1ea9n[footnote]H\u00e0n Ch\u1ea9n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0n Tr\u1ea5n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 279, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] v\u00e0 c\u00e1c quan, l\u1ec7nh cho h\u1ecd c\u1ea9n th\u1eadn ki\u1ec3m tra kh\u1eafp n\u01a1i, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 chi ti\u1ebft v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. C\u00e1c \u0111\u1ed3n b\u1ed1t, n\u00fai s\u00f4ng, nh\u00e2n h\u1ed9, tr\u00e1ng \u0111inh v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u00f2ng ch\u1ea3y, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi ch\u00fa r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1 su\u1ea5t b\u1ecf s\u00f3t.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b, ban h\u00e0nh ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 9, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 11.)<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tr\u1ecbnh D\u00e2n Hi\u1ebfn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0o ng\u0169 l\u00e0 cung ti\u1ec5n th\u1ee7 v\u00e0 \u0111\u1ea5t doanh \u0111i\u1ec1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 d\u00f9ng nhi\u1ec1u bi\u1ec7n ph\u00e1p chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y, b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p t\u00f4 thu\u1ebf. Xin cho ph\u00e9p h\u1ecd n\u1ed9p thu\u1ebf t\u1ea1i c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u00f3, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n tr\u1eeb vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n v\u00e0 \u0111\u1ed5i thu\u1ebf.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[32] Phong th\u1ee7y nguy\u00ean \u0111\u1ed9ng man ch\u1ee7 N\u00f4ng H\u1ea1, b\u1ed9 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng man ch\u1ee7 N\u00f4ng C\u1ea3nh, \u0111\u1ecba l\u1ed9ng huy\u1ec7n man ch\u1ee7 N\u00f4ng Hoa, l\u0129nh m\u00e3 \u0111\u1ed9ng man ch\u1ee7 N\u00f4ng L\u00e2m \u0111\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ecbnh vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; c\u1ed5 huy\u1ec7n man ch\u1ee7 N\u00f4ng H\u1ea1, an thanh th\u1ee7y tri huy\u1ec7n N\u00f4ng L\u1eabm, m\u00e3 li\u1ec5u th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 \u0111o\u1ea1n tri huy\u1ec7n N\u00f4ng Th\u01b0, N\u00f4ng T\u00fac \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ninh vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[33] Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u1ed9 an ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>\"T\u00edn An, C\u00e0n Ninh qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec kh\u00f4ng tu s\u1eeda, \u0111\u00ea \u0110\u1ed9c L\u01b0u b\u1ecb v\u1ee1, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 kh\u00f4 c\u1ea1n. Xin d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ng\u1ef1 t\u1eeb ph\u00eda nam \u0111\u1eadp Ph\u00e1c Trang ch\u1ea3y v\u00e0o.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ea1c c\u00f3 ch\u1ed7 r\u1ea5t c\u1ea1n, quan ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u1ed7 \u0111\u00e3 b\u1ecf b\u00ea vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd. C\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn m\u1ed7i l\u1ed9 m\u1ed9t vi\u00ean gi\u00e1m ty, l\u1ea5y danh ngh\u0129a tu\u1ea7n tra, ki\u1ec3m tra \u0111\u1ed9 r\u1ed9ng h\u1eb9p, s\u00e2u c\u1ea1n, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0n Ch\u00ednh Ng\u1ea1n, H\u00e0n T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean nh\u1eefng ch\u1ed7 b\u1ed3i l\u1eafng, c\u1ea1n kh\u00f4. Chi\u1ebfu giao H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n ty xem x\u00e9t nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n tu s\u1eeda, t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, c\u00e1c quan l\u1ea1i v\u1eabn giao \u0110\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu: <i>\"V\u00ec V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ngh\u1ec9 ph\u00e9p, \u0111\u1ec3 \u1edf nh\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[35] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, chi\u1ebfu: <i>\"Qu\u00e2n kh\u00ed v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n binh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ec7nh cho tri Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 H\u00e0n Gi\u00e1ng b\u00ed m\u1eadt ch\u1ecdn quan, ngo\u1ea1i tr\u1eeb L\u00e2n Ph\u1ee7, Phong ch\u00e2u, Kh\u1ea3 Lam, Ninh H\u00f3a qu\u00e2n, \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, ch\u1ecdn nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, theo danh m\u1ee5c quy \u0111\u1ecbnh trong B\u00e1t tr\u1eadn ph\u00e1p d\u00f9ng cho c\u1eedu qu\u00e2n h\u1ed9i, chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7 m\u1ed9t c\u1eedu qu\u00e2n h\u1ed9i \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 v\u00e0 \u0110\u1ea1i ch\u00e2u, s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0 c\u1ea5t gi\u1eef, giao cho Gi\u00e1ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch, v\u1eabn l\u1ec7nh cho quan \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u1ea3i t\u1eebng c\u00e1i m\u1ed9t ki\u1ec3m tra ch\u1ecdn l\u1ef1a, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n s\u1eafp x\u1ebfp. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u1ebd l\u1ec7nh cho qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m ch\u1ebf t\u00e1c \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3. Kh\u00f4ng l\u00e2u n\u1eefa, s\u1ebd c\u1eed c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, l\u1ec7nh cho Gi\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kho t\u00e0ng, th\u1ee9 t\u1ef1 s\u1eeda ch\u1eefa, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh Th\u1ea1ch Gi\u00e1m t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y Giao Ch\u1ec9 x\u00e2m l\u1ea5n, c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi man \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00e9p theo, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n quy thu\u1eadn, xin \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau d\u1ee5. Th\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eadn m\u1eaft th\u1ea5y l\u1ee3i h\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 s\u1ebd t\u00e2u tr\u00ecnh.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh Th\u1ea1ch Gi\u00e1m \u0111\u1ebfn Chi\u00eau th\u1ea3o ty[footnote]Chi\u00eau th\u1ea3o ty, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] tr\u00ecnh b\u00e0y xong r\u1ed3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ra chi\u1ebfu: <i>\"\u0110\u1ea1i qu\u00e2n nam chinh, Ung Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i c\u0103n b\u1ea3n nh\u1ea5t, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n nhu \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung \u1edf \u0111\u00f3. N\u1ebfu gi\u1eb7c c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1eeb c\u1eeda bi\u1ec3n theo \u0111\u01b0\u1eddng V\u0129nh An Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh Kh\u00e2m, Li\u00eam r\u1ed3i ti\u1ebfn v\u1ec1 Ung, ch\u1ec9 v\u00e0i ng\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ebfn. D\u00f9 th\u00e0nh tr\u00ec ki\u00ean c\u1ed1 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng ph\u00e1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo ng\u1ea1i v\u1ec1 n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. N\u1ebfu ch\u00fang ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ta, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea5t dao \u0111\u1ed9ng, quay v\u1ec1 b\u1eafc c\u1ee9u vi\u1ec7n th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc l\u1eabn sau. Chi\u00eau th\u1ea3o ty h\u1eb3n \u0111\u00e3 c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y t\u00e2u tr\u00ecnh c\u00e1ch ph\u00f2ng b\u1ecb, h\u00e3y l\u1ec7nh cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> <i>(Ch\u01b0a th\u1ea5y t\u00e2u b\u00e1o th\u1ebf n\u00e0o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[38] Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng m\u1ea5t, n\u0103m \u0111\u00f3 33 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Vua ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho gia \u0111\u00ecnh d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a B\u00e0ng l\u00e0 \u300aLu\u1eadn ng\u1eef ngh\u0129a\u300b v\u00e0 \u300aM\u1ea1nh t\u1eed ngh\u0129a\u300b.<\/p>\n<p>B\u00e0ng t\u00ednh t\u00ecnh kh\u1eafc nghi\u1ec7t, th\u00edch gi\u1ebft ch\u00f3c, th\u01b0\u1eddng ca ng\u1ee3i Th\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, cho l\u00e0 b\u1eadc h\u00e0o ki\u1ec7t, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean An Th\u1ea1ch gi\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng tu\u00e2n m\u1ec7nh, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng nghe. Khi An Th\u1ea1ch ph\u1ee5 ch\u00ednh, \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111u\u1ed5i h\u1ebft c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh trong tri\u1ec1u, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u d\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ebb tu\u1ed5i lanh l\u1ee3i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n. C\u00e1c h\u1ecdc sinh \u0111\u1ec1u l\u1ea5y kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng l\u00e0m chu\u1ea9n, c\u00e1c quan gi\u1ea3ng d\u1ea1y ra \u0111\u1ec1 thi h\u1ecfi v\u1ec1 th\u1eddi ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi An Th\u1ea1ch b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Hu\u1ec7 Khanh, sai ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c gian l\u1ee3i c\u1ee7a h\u1ecd L\u00e3, \u0111\u1ec1u do B\u00e0ng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng.<\/p>\n\n<p>[39] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Do\u00e3n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng ti\u1ec1n t\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 tuy\u1ec1n, \u00fd mu\u1ed1n n\u00f3 l\u01b0u th\u00f4ng kh\u00f4ng ng\u01b0ng tr\u1ec7, ho\u1eb7c g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ed1, l\u1ea5y \u00fd lan t\u1ecfa kh\u1eafp n\u01a1i v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng. Th\u1ea7n m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 qua c\u00e1c l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, th\u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 b\u1eb1ng s\u1eaft, ch\u1ee3 b\u00faa mua b\u00e1n \u0111a ph\u1ea7n kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u00f9ng, quan ty tuy c\u00f3 chi ra nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng thu v\u00e0o, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi nghi ng\u1edd, qu\u00e2n d\u00e2n o\u00e1n than. H\u1ecfi ra m\u1edbi bi\u1ebft, nguy\u00ean do l\u00e0 ph\u00e9p ti\u1ec1n d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed5i hai, ti\u1ec1n s\u1eaft d\u1ec5 ki\u1ebfm, m\u00e0 d\u00e2n gian \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 th\u00ec t\u1ed1n \u00edt l\u1ee3i nhi\u1ec1u, n\u00ean d\u00f9 h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ec1n gi\u1ea3 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Th\u1ea7n nay v\u1ec1 kinh, mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn, xin cho ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i hai \u1edf hai l\u1ed9 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng, t\u1ef1 kh\u1eafc tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i trong kho quan c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef kho\u1ea3ng v\u00e0i tri\u1ec7u quan, d\u00e2n gian c\u1ea5t gi\u1ea5u c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt. V\u00ec ti\u1ec1n n\u00e0y ban \u0111\u1ea7u d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed5i m\u01b0\u1eddi, sau gi\u1ea3m c\u00f2n m\u1ed9t \u0111\u1ed5i ba, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111\u1ed5i hai, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u1ee7a c\u1ea3i qu\u1ed1c gia m\u1ea5t t\u00e1m ph\u1ea7n, n\u1ebfu l\u1ea1i d\u00f9ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng th\u00ec m\u1ea5t th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u1eefa, n\u00ean th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u xin. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 ch\u1ecdn ti\u1ec1n t\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u01b0u h\u00e0nh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n s\u1eaft \u1edf l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 v\u00e0i v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng, n\u00ean Tam ty ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa, l\u1ea1i b\u1ea3o c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u00fac l\u1ea1i ngay. Th\u1ea7n ti\u1ebfc s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0i tri\u1ec7u quan s\u1eb5n c\u00f3 trong kho, b\u1ed7ng th\u00e0nh \u0111\u1ed3 b\u1ecf, m\u00e0 \u0111\u00fac l\u1ea1i th\u00ec t\u1ed1n th\u00eam nguy\u00ean li\u1ec7u, qua v\u00e0i th\u00e1ng c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 s\u1ed1 c\u0169.<\/i><\/p>\n<p><i>Gi\u1ea3 s\u1eed m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0n quan, th\u00ec m\u1ed9t n\u0103m tr\u1eeb ng\u00e0y l\u1ec5, ng\u00e0y ngh\u1ec9, th\u1ef1c c\u00f3 ba tr\u0103m ng\u00e0y, c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, t\u00ednh ra hai ba n\u0103m n\u1eefa c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 v\u00e0i tri\u1ec7u quan, hu\u1ed1ng chi m\u1ed7i ng\u00e0y ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0n quan. N\u1ebfu \u0111\u00fac l\u1ea1i m\u00e0 v\u1eabn d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed5i hai, th\u00ec d\u00e2n gian \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay kinh ph\u00ed c\u00e1c l\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f3 kh\u0103n, n\u1ebfu c\u1ee9 th\u1ebf n\u00e0y th\u00ec s\u1ebd th\u1ea5t tho\u00e1t, n\u0103m t\u1edbi \u1eaft thi\u1ebfu h\u1ee5t. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfc c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, \u0111\u1eebng coi l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 nh\u1eb9, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng d\u00f9ng, xin h\u1ea1 ch\u1ec9 cho Tam ty thi h\u00e0nh ngay, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 hao ph\u00ed v\u00f4 \u00edch.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u1edb c\u1ee7a Chu Do\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ednh k\u00e8m, c\u1ea7n ch\u1ecdn l\u1ecdc, vi\u1ec7c theo hay kh\u00f4ng c\u1ea7n tra c\u1ee9u. Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 2 sai U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi, ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 4 v\u00e0 C\u00f4ng B\u1eadt n\u00f3i th\u1ebf, l\u1ea1i ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7, l\u1ea1i ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 9.)<\/i><\/p>\n\n<p>[40] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ea7n s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u00e0 ban h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i, s\u1ebd giao cho quan ch\u1ee9c chuy\u00ean tr\u00e1ch xem x\u00e9t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xong, r\u1ed3i Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5, t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean v\u00e0 ban h\u00e0nh. Nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n x\u1eed l\u00fd g\u1ea5p, xin ch\u1ec9 d\u1ee5, Trung th\u01b0 giao cho Ki\u1ec3m ch\u00ednh ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f9ng Ki\u1ec3m ch\u00ednh b\u1ea3n ph\u00f2ng v\u00e0 quan ch\u1ee9c Ch\u1ebf s\u1eafc kh\u1ed1, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n giao cho \u0110\u00f4 ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u00f9ng Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng b\u1ea3n ph\u00f2ng v\u00e0 quan ch\u1ee9c Tuy\u00ean ch\u1ec9 kh\u1ed1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> V\u00ec chi\u1ebfu l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 c\u00f9ng ng\u00e0y t\u00e2u xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i hai \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Hai vi\u1ec7c tr\u00ean, tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m ho\u1eb7c n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i r\u1ed3i ban h\u00e0nh. T\u1eeb nay, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ban h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u00ean m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u00e0 tr\u00ecnh l\u00ean, xin ch\u1ec9 d\u1ee5 ban xu\u1ed1ng, kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i li\u00ean t\u1ee5c, g\u00e2y nghi ng\u1edd v\u00e0 x\u00e1o tr\u1ed9n kh\u1eafp n\u01a1i.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ti\u1ebfn s\u0129 quy\u1ec1n V\u0169 h\u1ecdc truy\u1ec1n th\u1ee5 D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p l\u00e0m Huy\u1ec7n \u00fay S\u01a1n \u00c2m. V\u00ec C\u1ea5p d\u00e2ng l\u1eddi b\u00e0n v\u1ec1 binh ph\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng, n\u00ean cho quy\u1ec1n l\u00e0m Truy\u1ec1n th\u1ee5, \u0111\u1ee3i m\u1ed9t n\u0103m s\u1ebd cho thi, \u0111\u1ebfn nay Vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n thi s\u00e1ch l\u1ea1i \u0111\u1ed7 h\u1ea1ng trung trung, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[42] C\u00f9ng ng\u00e0y, Vua ph\u00ea g\u1eedi Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan: <i>\"Vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0110\u1ea1i B\u1eafc tuy \u0111\u00e3 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1eabn li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u00f2i h\u1ecfi, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m cho bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nh\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang b\u1eadn \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng Nam, mu\u1ed1n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p. Xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh n\u00e0y, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh An Nam ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m sao cho nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 to\u00e0n th\u1eafng l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t. C\u00e1c khanh h\u00e3y v\u00ec n\u01b0\u1edbc, suy t\u00ednh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i, nhanh ch\u00f3ng ti\u00eau di\u1ec7t, \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ea1nh th\u00eam Hoa H\u1ea1, khi\u1ebfn bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng t\u1eeb nay bi\u1ebft ki\u1ec1m ch\u1ebf.\"<\/i> <i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n th\u01b0 chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, c\u00f3 ng\u1ef1 b\u1ea3o tr\u00e1t, nay l\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p th\u00eam. Th\u1ea7n T\u00f4ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 k\u1ef3 v\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, c\u0169ng c\u00f3 l\u00fd do v\u1eady.)<\/i><\/p>\n\n<p>[43] M\u00f9a h\u00e8 n\u0103m \u0111\u00f3, Ph\u00fa B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p><i>\"Th\u1ea7n lui v\u1ec1 \u1ea9n d\u1eadt n\u01a1i th\u00f4n d\u00e3, kh\u00f4ng d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u1eddi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, th\u1ea7n nghe l\u00e9n r\u1eb1ng b\u1ecdn man di ngu mu\u1ed9i kia d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m b\u1edd c\u00f5i n\u01b0\u1edbc ta, hai x\u1ee9 Qu\u1ea3ng g\u1eb7p tai h\u1ecda, n\u0103m d\u00e3y n\u00fai ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t. Tuy ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed1i lo nh\u1ecf nh\u01b0 ch\u00e2n tay, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m phi\u1ec1n l\u00f2ng lo l\u1eafng s\u1edbm khuya c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, ng\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, tr\u00ean nh\u1edd v\u00e0o m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n k\u1ef3, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn c\u00f4ng. Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe l\u00e9n r\u1eb1ng v\u00f9ng Ho\u00e0i Nam nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n g\u1eb7p c\u1ea3nh m\u1ea5t m\u00f9a \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u vong ch\u1ebft \u0111\u00f3i, vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf kh\u00f3 m\u00e0 chu to\u00e0n. Nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean huy \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng v\u1ea1n qu\u00e2n, nghe n\u00f3i \u0111i qua c\u00e1c n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng, binh m\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. C\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t, th\u1ee7 l\u0129nh ch\u1ec9 lo cung \u1ee9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, kho t\u00e0ng ph\u1ee7 kh\u1ed1 g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang. L\u1ea1i th\u00eam c\u00e1c quan \u00e1n s\u00e1t ti\u1ebfp t\u1ee5c thi h\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1ed1c th\u00fac tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi b\u1ee9c b\u00e1ch, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng y\u00ean, th\u1ef1c \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i tr\u1ed9m nghe r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3, th\u00e0nh qu\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng Nam, n\u1ee3 n\u1ea7n ch\u1ed3ng ch\u1ea5t c\u1ea3 ti\u1ec1n c\u00f4ng l\u1eabn ti\u1ec1n t\u01b0, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn lao. N\u1ebfu c\u00e1c ty gi\u00e1m s\u00e1t, ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u00fac gi\u1ee5c thu n\u1ee3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi chi ph\u00ed c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i l\u00fac n\u00e0y, c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u1ee7, th\u00ec d\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu n\u1ed5i, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m lo\u1ea1n, kh\u00f3 m\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi ban cho \u0111\u1ee9c nh\u00e2n th\u00e1nh, nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban chi\u1ebfu khoan h\u1ed3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, nh\u01b0ng v\u00ec n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng thi\u1ebfu th\u1ed1n, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n ch\u00fang m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u01a1n n\u1eefa, quan l\u1ea1i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ea1m th\u1eddi tho\u00e1t kh\u1ecfi t\u1ed9i tr\u00e1ch, kh\u00f4ng k\u1ecbp lo ngh\u0129 cho qu\u1ed1c gia v\u00e0 h\u1eadu ho\u1ea1n, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i tr\u1ed9m nghe r\u1eb1ng \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y l\u1ee3i, huy \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c, c\u00f3 n\u01a1i l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c n\u00e0y hao t\u1ed5n t\u00e0i s\u1ea3n d\u00e2n ch\u00fang, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1ecf. Th\u1ea7n k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1o, l\u1ea5y vi\u1ec7c khoan dung d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m tr\u1ecdng. Nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 n\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 mi\u1ec5n th\u00ec n\u00ean mi\u1ec5n, nh\u1eefng kho\u1ea3n kh\u00f3 mi\u1ec5n th\u00ec chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u \u0111\u1ee3t, cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang n\u1ed9p d\u1ea7n, v\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1eadp trung s\u1ee9c d\u00e2n, chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch. \u0110\u1ee3i khi v\u00f9ng L\u0129nh Nam y\u00ean \u1ed5n, n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi b\u00e0n t\u00ednh k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng t\u1ea5m l\u00f2ng v\u00ec n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00f3ng c\u1eeda t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c, ch\u1ec9 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ebfc ng\u01b0\u1eddi m\u00f9, nh\u01b0ng th\u1ec9nh tho\u1ea3ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u1ea1i, nay ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i sai l\u1ea7m, mong b\u1ec7 h\u1ea1 tha th\u1ee9 cho s\u1ef1 ngu mu\u1ed9i v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh \u0111\u00e1ng.\"<\/i><p>\n\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u:<\/p>\n\n<p><i>\"Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u00e2n d\u1ecbp d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n, d\u00e1m s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng Nam k\u00e8m theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, mong r\u1eb1ng l\u00f2ng th\u00e0nh kh\u1ea9n c\u1ee7a th\u1ea7n s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5u \u0111\u1ebfn tai tr\u1eddi. Gi\u1eb7c Man g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n l\u1edbn, \u0111\u00e3 ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u1ec1, nh\u01b0ng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 xu\u1ea5t qu\u00e2n, t\u1ea5t s\u1ebd m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c tr\u1eebng ph\u1ea1t, ti\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, v\u1eeba uy v\u1eeba \u0111\u1ee9c. C\u00f2n nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t th\u1ebf n\u00e0o, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng ng\u1eafn h\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ban m\u1eadt chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn hai Qu\u1ea3ng, t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u1ee7, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn qu\u00e2n th\u00ec ti\u1ebfn, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00ec h\u00e3y l\u1ec7nh cho h\u1ecd l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. V\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00fai xa x\u00f4i hi\u1ec3m tr\u1edf, e r\u1eb1ng kh\u00f3 m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1eafc ch\u1eafn.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe n\u00f3i r\u1eb1ng, ngo\u00e0i v\u00f9ng T\u1ea7n, L\u0169ng, m\u1ea5y n\u0103m d\u00f9ng binh, \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m ch\u00e2u Hi, H\u00e0, l\u1eadp ri\u00eang m\u1ed9t l\u1ed9, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi, khai ph\u00e1 l\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c c\u0169, th\u1ef1c l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tuy nhi\u00ean, g\u1ea7n xa \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng, l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1ebft h\u1ea1i nh\u00e2n m\u1ea1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft, hao t\u1ed5n ti\u1ec1n c\u1ee7a kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u00e0 k\u1ec3. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f4ng khai l\u1eeba d\u1ed1i, kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u00e3 ph\u00e2n chia th\u00e0nh t\u1eebng b\u1ed9 ph\u1eadn, \u0111\u1eb7t ra quan ch\u1ee9c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy ch\u1ebf nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, th\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u0111ai thu \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ea3n v\u1eadt s\u1ea3n xu\u1ea5t ra, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ed9, kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u1edd c\u1eady b\u00ean ngo\u00e0i. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c m\u1edf mang. Khi \u0111\u00f3, nh\u00e2n m\u1ea1ng tr\u01b0\u1edbc kia kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1ebft oan, ti\u1ec1n c\u1ee7a kh\u00f4ng b\u1ecb hao ph\u00ed v\u00f4 \u00edch.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf nh\u01b0ng sau khi r\u00fat qu\u00e2n, ch\u1ec9 nghe n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 ch\u1edf v\u00e0ng b\u1ea1c l\u1ee5a l\u00e0, c\u00e1c ty gi\u00e1m t\u1eeb n\u1ed9i \u0111\u1ecba c\u1ea5p ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn, c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y xu\u00f4i, kh\u00f4ng ng\u1edbt tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, \u00e0o \u1ea1t \u0111i m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. M\u1ed9t hai n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u1edf \u0111\u00f3 gi\u00e1 g\u1ea1o m\u1ed7i c\u01b0\u01a1ng t\u00ednh ra ti\u1ec1n l\u00e0 b\u1ed1n n\u0103m tr\u0103m v\u0103n, r\u1ebb c\u0169ng kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi ba tr\u0103m, quan d\u00e2n \u0111\u1ec1u lo l\u1eafng v\u1ed9i v\u00e3, ng\u00e0y ng\u00e0y lo kh\u00f4ng k\u1ecbp. N\u1ebfu c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y m\u00e3i, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1ebft oan, hao ph\u00ed v\u00f4 \u00edch hay sao? V\u1ea3 l\u1ea1i, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau kho t\u00e0ng qu\u1ed1c gia l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 cung \u1ee9ng? S\u1ee9c d\u00e2n l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p? Khi\u1ebfn cho c\u1ea3 quan l\u1eabn d\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f9ng kh\u1ed1n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00f3 \u00edch g\u00ec? Hu\u1ed1ng chi Thi\u1ec3m T\u00e2y hi\u1ec7n nay tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f9ng qu\u1eabn l\u1eafm r\u1ed3i, n\u1ebfu vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, th\u1ea7n th\u1ef1c l\u1ea5y l\u00e0m lo.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n ch\u1ecdn nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i trung th\u00e0nh can \u0111\u1ea3m, kh\u00f4ng c\u00f9ng phe c\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c l\u00fac \u0111\u00f3, \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 xem x\u00e9t \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? S\u1ea3n v\u1eadt thu ho\u1ea1ch c\u00f3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng kh\u00f4ng? L\u00f2ng d\u00e2n c\u00f3 y\u00ean \u1ed5n kh\u00f4ng? L\u00e2u d\u00e0i c\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? \u0110\u1ee3i khi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, r\u1ed3i giao cho nh\u1ecb ph\u1ee7 h\u1ecdp b\u00e0n, m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i th\u1ebf n\u00e0o. N\u1ebfu kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng, ch\u1ec9 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c hao ph\u00ed, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nh\u00e0 h\u1ea1ng b\u00e9t c\u00f3 c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng c\u00f2n ch\u01b0a ch\u1ecbu l\u00e0m th\u1ebf, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch cho thi\u00ean h\u1ea1!<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft s\u1ee9c l\u01b0u t\u00e2m. \u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Tuy\u00ean T\u00f4ng, ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u0169ng t\u1eebng t\u1ef1 d\u00e2ng m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u00e2u v\u1ec1 n\u1ed9i thu\u1ed9c, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u00e1nh l\u1ea5y ch\u00fat n\u00e0o, nh\u01b0ng r\u1ed3i cung c\u1ea5p thi\u1ebfu th\u1ed1n, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i ph\u1ea3n b\u1ed9i b\u1ecf \u0111i, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ebfc g\u00ec n\u1eefa. L\u1ea1i xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t qua, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1eady.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111\u1ea5t \u0111ai \u1edf v\u00f9ng \u0110\u1ea1i B\u1eafc, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 ngang nhi\u00ean tranh chi\u1ebfm, \u00fd \u0111\u1ed3 ra tay tr\u01b0\u1edbc, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a l\u00fd. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ea5y h\u1ecd c\u1ee9ng \u0111\u1ea7u kh\u00f3 tr\u1ecb, b\u00e8n mu\u1ed1n nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n. L\u1eddi \u0111\u1ed3n n\u00e0y lan truy\u1ec1n r\u1ea5t m\u1ea1nh, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft th\u1ef1c h\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi nghe kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng lo s\u1ee3. T\u1ea1i sao v\u1eady? V\u00ec b\u1ecdn h\u1ecd v\u1ed1n tham lam, h\u1eadu h\u1ecda s\u1ebd c\u00e0ng l\u1edbn. H\u1ecd sai ta \u0111\u00fang, s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n b\u00e1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. X\u01b0a kia n\u01b0\u1edbc Tri\u1ec7u mu\u1ed1n d\u00e2ng s\u00e1u th\u00e0nh l\u1edbn cho n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n, nh\u01b0ng Ngu Khanh kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd; \u0110\u00f4ng H\u1ed3 mu\u1ed1n xin \u0111\u1ea5t \u00c2u Tho\u00e1t c\u1ee7a Hung N\u00f4, nh\u01b0ng M\u1eb7c \u0110\u1ed1n kh\u00f4ng cho. Xem trong s\u1eed s\u00e1ch, \u0111\u1ee7 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng soi.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y hai c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y, \u0111em vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec7n nay so s\u00e1nh xem x\u00e9t t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i, n\u1eb7ng nh\u1eb9 th\u1ebf n\u00e0o, c\u00f9ng hai ph\u1ee7 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n l\u1ee3i h\u1ea1i, t\u00e2u l\u00ean r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ed1ng \u00fd ch\u1ec9.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe n\u00f3i nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m theo ph\u00e9p m\u1edbi trong nhi\u1ec1u n\u0103m qua, \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5 t\u00e1c h\u1ea1i, nh\u01b0ng v\u1eabn nh\u1eabn nh\u1ecbn, ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i ngay, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00e0m Vua, thong th\u1ea3 kh\u00f4ng v\u1ed9i v\u00e0ng. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 c\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ec1u g\u00e2y h\u1ea1i cho thi\u00ean h\u1ea1, b\u1ecb h\u1ea1i \u0111\u00e3 l\u00e2u, h\u00e1 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c sao? X\u00e9t t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n nay, gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u1edfi tr\u00f3i cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb treo ng\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 s\u1ee3 c\u1edfi kh\u00f4ng nhanh. C\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh n\u1eb7ng th\u00ec kh\u00f3 ch\u1eefa; c\u00e2y b\u1ecb m\u1ed1i m\u1ecdt \u0103n s\u00e2u th\u00ec kh\u00f3 c\u1ee9u.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 h\u1ea1i, m\u1ea7m m\u1ed1ng \u0111\u00e3 r\u00f5, n\u00ean s\u1edbm lo li\u1ec7u, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ea7m l\u1edbn, n\u1ebfu ch\u1eadm tr\u1ec5, s\u1ebd th\u00e0nh b\u1ec7nh n\u1eb7ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f3 y\u00ean \u1ed5n. Hu\u1ed1ng chi thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng k\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb ngu, \u0111\u1ec1u bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n t\u00ecm c\u1ea7u s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec l\u1edbn lao, s\u00e1nh v\u1edbi th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu, t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 so \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ng\u1edd b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u1ebfn th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u th\u00e0nh t\u1ec7 n\u1ea1n, x\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n, th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ed7i c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tr\u00e1ch k\u1ebb m\u01b0u m\u00f4, h\u1eadn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n th\u1ecbt h\u1ecd. Nay th\u00e1nh \u00fd \u0111\u00e3 t\u1ecf ng\u1ed9, bi\u1ebft r\u00f5 t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng v\u1eabn nh\u1eabn nh\u1ecbn che ch\u1edf[footnote] v\u1eabn nh\u1eabn nh\u1ecbn che ch\u1edf 'che' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u01b0\u1ee3n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ngay, d\u1ea7n d\u1ea7n sinh s\u1ef1, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u00e1nh \u0111\u1ee9c.<\/i><p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n c\u00f2n mong b\u1ec7 h\u1ea1 trong s\u1ed1 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ea3 h\u1eefu, kh\u00f4ng k\u1ec3 ch\u1ee9c v\u1ecb cao th\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng xem x\u00e9t k\u1ebb ph\u1ea3n ph\u00fac x\u1ea3o quy\u1ec7t th\u00ec xa l\u00e1nh, ng\u01b0\u1eddi thu\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh tr\u1ef1c th\u00ec g\u1ea7n g\u0169i. K\u1ebb ph\u1ea3n ph\u00fac x\u1ea3o quy\u1ec7t, tuy c\u00f3 t\u00e0i gian tr\u00e1 bi\u1ec7n lu\u1eadn m\u1ea1nh m\u1ebd, c\u00f3 th\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ef1 m\u01b0u c\u1ea7u danh v\u1ecb[footnote]Th\u1ef1c ch\u1ea5t t\u1ef1 m\u01b0u c\u1ea7u danh v\u1ecb 'th\u1ef1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'd\u01b0', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u00e1ch m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c d\u1eabn d\u1eaft th\u00e2n t\u00edn c\u0169, k\u1ebft th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, che ch\u1edf l\u1eabn nhau, trong ngo\u00e0i li\u00ean k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 v\u1ee1. Nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh m\u00e0 giao vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c sao? V\u00ec b\u1ea3n ch\u1ea5t h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t nh\u00e2n, kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ngh\u0129a, kh\u00f4ng th\u1ea5y l\u1ee3i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng trung th\u00e0nh ch\u00e2n th\u1eadt, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t l\u00f2ng v\u00ec qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi thu\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh tr\u1ef1c, t\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1eb1ng k\u1ebb x\u1ea3o quy\u1ec7t, nh\u01b0ng t\u1ea5m l\u00f2ng kh\u00f4ng hai, gi\u1eef v\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc, \u0111\u1ee9ng v\u1eefng kh\u00f4ng nghi\u00eang ng\u1ea3, kh\u00f4ng k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft ph\u00e1i, d\u00f9ng th\u00ec th\u1eb3ng th\u1eafn ti\u1ebfn l\u00ean, b\u1ecf th\u00ec lui v\u1ec1 gi\u1eef m\u00ecnh, kh\u00f4ng v\u00ec l\u1ee3i m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng v\u00ec ngh\u0129a m\u00e0 \u00e1y n\u00e1y, trung th\u00e0nh s\u00e1ng su\u1ed1t m\u1ed9t m\u1ef1c, \u0111\u1ebfn ch\u1ebft kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u1ef1 c\u1ea7u nhi\u1ec1u ph\u00fac. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd kh\u00f4ng sai l\u1ea7m, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng cho qu\u1ed1c gia, gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng, c\u0169ng kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1ecb v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u, n\u00ean th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u1ea5t c\u1ea3, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ecdt qua t\u1ea7m m\u1eaft th\u00e1nh minh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ghi nh\u1edb, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01a1 l\u00e0 trong ch\u1ed1c l\u00e1t. V\u00ec n\u1ebfu d\u00f9ng nh\u1ea7m m\u1ed9t hai k\u1ebb gian, th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd l\u00f4i k\u00e9o th\u00eam, ti\u1ebfn c\u1eed nhau, ph\u00e2n b\u1ed1 kh\u1eafp trong ngo\u00e0i, g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f3 m\u00e0 c\u1ee9u v\u00e3n. \u0110\u01b0\u1eddng V\u0103n T\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i: \"Ph\u00e1 gi\u1eb7c H\u00e0 B\u1eafc d\u1ec5, ph\u00e1 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng kh\u00f3\", ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec v\u1eady. Thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee5 th\u1ec3, ch\u1ec9 c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e0 ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a ng\u00e0i. Th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y coi tr\u1ecdng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y h\u01a1n n\u1eefa!<\/i><p>\n\n<p><i>L\u1eddi n\u00f3i \u0111i\u00ean r\u1ed3 c\u1ee7a th\u1ea7n, th\u1ef1c s\u1ef1 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng y\u00eau Vua lo n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec kh\u00e1c, k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eafng nghe, s\u1edbm xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i><p>\n\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t s\u1ee7ng \u00e1i, v\u00ec gi\u00e0 b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, kh\u00f4ng ti\u1ec7n n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y ti\u1ec7n \u0111em l\u00f2ng th\u00e0nh d\u00e2ng l\u00ean, nay nh\u00e2n d\u1ecbp d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, l\u1ea1i d\u00e1m \u0111em nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nghe \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e8m theo t\u1ea5u tr\u00ecnh, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n ch\u1eafc ch\u1eafn th\u1ef1c hi\u1ec7n. Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u1ea7n phi\u1ec1n h\u1ecfi th\u00eam, s\u1ee3 r\u1eb1ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, h\u1ecd s\u1ebd t\u00f4 v\u1ebd th\u00eam, l\u1ea1i l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u00ednh. Th\u1ea7n v\u1ed1n t\u00ednh ngu ng\u1ed1c, kh\u00f4ng bi\u1ebft ki\u00eang k\u1ef5, \u0111\u00e3 nghe nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 m\u1ed9t, lo r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh che gi\u1ea5u l\u1eabn nhau, th\u1ea7n th\u1ef1c kh\u00f4ng n\u1ee1 im l\u1eb7ng, ph\u1ee5 \u01a1n Vua. T\u1edd tr\u00e1p n\u00e0y ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft \u0111\u00f4i ch\u00fat vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 th\u00f4i, xin \u0111\u1eebng ban ra, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ed1i h\u1eadn sau n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1eadt d\u00e2ng l\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac, tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9 k\u00e8m theo bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n, sau b\u00e0n vi\u1ec7c t\u00e2n ph\u00e1p k\u00e8m theo bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, nay ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng s\u00e1u, bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c g\u00ec, bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng h\u1eb3n l\u00e0 nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ed3ng thi\u00ean ti\u1ebft, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. B\u1eadt n\u00f3i b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5y r\u00f5 t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a t\u00e2n ph\u00e1p, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sau khi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u00f3i:<\/p>\n\n<p><i>\"T\u1eeb th\u1eddi L\u00fd Nh\u1eadt T\u00f4n, Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e3 b\u1ecf c\u1ed1ng n\u1ea1p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ecf qua kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9u th\u1ea3 l\u01a1 l\u00e0, vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb c\u00e0ng th\u00eam l\u1ecfng l\u1ebbo. Nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, gian t\u00e0, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y, kh\u00f4ng \u00edt k\u1ebb \u0111\u00e3 tr\u1ed1n ch\u1ea1y, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u1ea1y tr\u1ed1n l\u1ea9n tr\u00e1nh. C\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb s\u0129 ng\u1ed7 ng\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c, b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u1ecfi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, theo l\u1eddi chi\u00eau d\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd, d\u1ea1y h\u1ecd c\u00e1ch tr\u1ecb qu\u00e2n, gi\u00fap h\u1ecd m\u01b0u \u0111\u1ed3 t\u00e0 \u00e1c. V\u00ec th\u1ebf, nay C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e1m l\u00e0m tr\u00e1i m\u1ec7nh Vua, b\u1ecdn hung \u00e1c n\u1eafm quy\u1ec1n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, th\u1ea5y trong th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0, ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 t\u1ed3i t\u00e0n, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i ch\u1ee5c tr\u0103m ng\u00f4i nh\u00e0 tranh tre l\u00e0m doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, v\u0169 kh\u00ed ch\u1ec9 c\u00f3 cung n\u1ecf, khi\u00ean g\u1ed7, gi\u00e1o g\u1ed7, gi\u00e1o tre, y\u1ebfu k\u00e9m kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 g\u00e2y h\u1ecda cho Trung Qu\u1ed1c, n\u00ean xem th\u01b0\u1eddng m\u00e0 b\u1ecf qua. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, h\u1ecd L\u00fd chi\u1ebfm c\u1ee9 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i n\u0103m, s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ch\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, kh\u00f4ng c\u00f2n bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1ef1c h\u01b0 ra sao. Nay nghe n\u00f3i th\u00e0nh l\u0169y, h\u00e0o s\u00e2u c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y l\u1edbp, binh l\u1ef1c v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang h\u1eb3n \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u01a1n, l\u1ea1i chi\u1ebfm l\u0129nh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf l\u00e2n c\u1eadn nh\u01b0 Chi\u00eam Th\u00e0nh, th\u1ebf l\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 m\u1ea1nh h\u01a1n nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf m\u00e0 quan l\u1ea1i cai tr\u1ecb \u1edf L\u0129nh Nam v\u1eabn quen th\u00f3i c\u0169, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i kinh l\u01b0\u1ee3c xa r\u1ed9ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t ng\u1edd, ng\u1ea1o m\u1ea1n khinh su\u1ea5t, g\u00e2y h\u1ecda cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. T\u00ednh ng\u01b0\u1eddi Man hung d\u1eef, kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i s\u1ef1 \u1ee9c hi\u1ebfp, k\u00eau ca kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, d\u00e2ng th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn, t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9. \u0110\u1ebfn khi chi\u1ebfn thuy\u1ec1n c\u1ee7a gi\u1eb7c c\u1eadp b\u1ebfn, tr\u1ed1ng tr\u1eadn vang l\u00ean tr\u01b0\u1edbc th\u00e0nh, ch\u00fang nh\u01b0 v\u00e0o ch\u1ed7 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed1i ph\u00f3. Qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, th\u00e0nh tr\u00ec tan hoang, c\u1ee7a c\u1ea3i b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m t\u00f9 binh, ch\u00fang nh\u01b0 l\u1ee3n l\u1edbn r\u1eafn d\u00e0i, tha h\u1ed3 t\u00e0n b\u1ea1o, nghe tin n\u00e0y th\u1eadt \u0111au l\u00f2ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u00e3 qua, nay n\u00ean lo t\u00ednh k\u1ebf s\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng lai, xin tr\u00ecnh b\u00e0y ch\u00edn \u0111i\u1ec1u nh\u01b0 sau:<\/i><p>\n\n<p><i>M\u1ed9t vi\u1ec7c, hi\u1ec7n nay c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf Ho\u00e0i \u0110i\u1ec7n, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Giang \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u1ed3 Nam B\u1eafc, n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, ao h\u1ed3 c\u1ea1n kh\u00f4, \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ecf xanh, d\u00e2n ch\u00fang ly t\u00e1n, c\u1ea3nh c\u00f9ng c\u1ef1c v\u00e0 suy t\u00e0n, vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1eadt \u0111\u00e1ng lo \u0111au. \u0110\u00fang l\u00fac n\u00e0y n\u00ean gi\u1ea3m thu\u1ebf, n\u1edbi h\u00ecnh ph\u1ea1t, gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch, ban b\u1ed1 \u00e2n \u0111\u1ee9c v\u00e0 \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 an d\u00e2n v\u00e0 b\u1ea3o to\u00e0n sinh k\u1ebf. Nh\u01b0ng gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ea1i c\u1eed, ch\u00ednh l\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng Kinh, \u0110\u00e0m, l\u00fac n\u00e0y s\u1ee9c d\u00e2n sao c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c thu thu\u1ebf v\u00e0 b\u1eaft l\u00ednh?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i cho r\u1eb1ng th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch hi\u1ec7n nay n\u00ean d\u00f9ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 th\u1eafng. N\u00ean ch\u1ecdn hai v\u1ecb quan th\u1ee7 \u1edf Qu\u1ea3ng, Qu\u1ebf, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tinh t\u1ebf, c\u1ea9n tr\u1ecdng, c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 g\u00e1nh v\u00e1c, giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, cho ph\u00e9p h\u1ecd t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 h\u1ecd tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u0103n v\u00f5 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n. C\u00e1c quan ch\u1ee9c \u1edf hai l\u1ed9 n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean tuy\u1ec3n ch\u1ecdn k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, khi\u1ebfn h\u1ecd h\u1ee3p l\u1ef1c l\u00e0m vi\u1ec7c, chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n ch\u00fang, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p. Ph\u00e1i c\u1ea5m qu\u00e2n \u0111\u1ebfn thay th\u1ebf qu\u00e2n hi\u1ec7n t\u1ea1i \u1edf Kinh H\u1ed3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00e2n b\u1ed1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh \u1ea5p ven bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, khi\u1ebfn gi\u1eb7c kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y di\u1ec7t vong. D\u1ef1 tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, t\u00edch tr\u1eef c\u1ecf kh\u00f4, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb chu \u0111\u00e1o. X\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, quan s\u00e1t bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, t\u00f9y c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, trong v\u00e0i n\u0103m, ti\u1ebfn h\u00e0nh k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u1ebfn th\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec vi\u1ec7c ch\u1ed1ng gi\u1eb7c man c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u1ed1n c\u00f3 quy c\u1ee7 l\u1edbn, m\u01b0u \u0111\u1ed3 c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00ean th\u1eadn tr\u1ecdng, lo l\u1eafng v\u1ec1 h\u1ecda h\u1ea1i n\u00ean s\u00e2u s\u1eafc, c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 b\u1ea3o to\u00e0n uy linh, gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ee9c d\u00e2n, b\u1ea3o to\u00e0n s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed v\u00e0ng b\u1ea1c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft thu ph\u00fac l\u1edbn \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1eadu h\u1ecda. \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch to\u00e0n th\u1eafng, l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd l\u00e2u d\u00e0i. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng, kh\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3i t\u00e1n, th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 trung s\u00e1ch, tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf c\u00e1c \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y.<\/i><p>\n\n<p><i>Hai vi\u1ec7c, gi\u1eb7c Man t\u1eeb khi v\u00e0o Kh\u00e2m, Li\u00eam[footnote]Gi\u1eb7c Man t\u1eeb khi v\u00e0o Kh\u00e2m, Li\u00eam, 'Li\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u1ea3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], cho \u0111\u1ebfn khi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Ung Ch\u00e2u, t\u00e0n h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang, c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 th\u00e0nh \u1ea5p, sau \u0111\u00f3 cu\u1ed1n g\u1ecdn r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1 hang \u1ed5, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u th\u00e1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban khen cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u0103m lo con c\u00e1i h\u1ecd, ban \u01a1n r\u1ea5t h\u1eadu, nh\u01b0ng \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aXu\u00e2n Thu truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p, n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi n\u01b0\u1edbc T\u1ec1, T\u00e0o Qu\u1ebf xin y\u1ebft ki\u1ebfn Vua L\u1ed7, h\u1ecfi r\u1eb1ng: \"Nh\u00e0 Vua d\u1ef1a v\u00e0o g\u00ec \u0111\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u?\" Vua L\u1ed7 \u0111\u00e1p: \"C\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n l\u1edbn nh\u1ecf, tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed h\u1ebft, nh\u01b0ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o t\u00ecnh l\u00fd.\" T\u00e0o Qu\u1ebf n\u00f3i: \"Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u1eadn.\" \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c coi tr\u1ecdng m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban b\u1ed1 \u0111\u1ee9c \u00e2m xu\u1ed1ng Qu\u1ea3ng Nam, Kinh H\u1ed3, \u0111\u1ec3 an \u1ee7i l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng xa, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft \u00fd th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111au \u0111\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Nh\u1eefng vi\u1ec7c hao t\u1ed5n, b\u1ec7nh t\u1eadt c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang b\u1ed1n l\u1ed9, n\u00ean ban \u01a1n \u01b0u \u0111\u00e3i, \u0111\u1ec3 \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t ai. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 tha th\u1ee9 cho nh\u1eefng k\u1ebb l\u1ea7m l\u1ed7i, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng l\u1ea1i t\u1ed1t \u0111ang dao \u0111\u1ed9ng; m\u1edf ra ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng chi\u00eau m\u1ed9, \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c \u0111\u1ed9ng; c\u00fang t\u1ebf vong h\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, ch\u00f4n c\u1ea5t h\u00e0i c\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng l\u00e0m c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc. Ph\u00e0m v\u0103n tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh s\u00e2u r\u1ed9ng, th\u00ec v\u00f5 c\u00f4ng s\u1ebd l\u1edbn lao; \u0111\u1ee9c tr\u1ea1ch ban b\u1ed1 r\u1ed9ng kh\u1eafp, th\u00ec uy v\u0169 s\u1ebd lan xa. Rung \u0111\u1ed9ng b\u1eb1ng s\u00e1t ph\u1ea1t, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1eb1ng sinh tr\u01b0\u1edfng, c\u00f4ng d\u1ee5ng n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o tr\u1eddi v\u1eady.<\/i><p>\n\n<p><i>Ba vi\u1ec7c, s\u00e1u l\u1ed9 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111\u00e3 b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng n\u1ec1, quan ph\u1ee7 v\u00e0 t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu th\u1ed1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap l\u1eabn nhau. L\u1ea1i th\u00eam c\u00e1c ph\u00e1p l\u1ec7nh Thanh Mi\u00eau, Tr\u1ee3 D\u1ecbch, Th\u1ecb D\u1ecbch khi\u1ebfn n\u00f4ng d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n b\u1ecb b\u1ee9c b\u00e1ch v\u00ec l\u1ee3i nhu\u1eadn, g\u1ecdi l\u00e0 n\u1ea1n ti\u1ec1n khan, t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u00e0y c\u00e0ng c\u1ea5p b\u00e1ch. Nay qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh nh\u1eb9, t\u1eadp trung \u1edf Kinh, \u0110\u00e0m, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 l\u00e0m tr\u1ecdng, trong l\u00fac n\u1ea1n \u0111\u00f3i ho\u00e0nh h\u00e0nh, vi\u1ec7c cung \u1ee9ng qu\u1ea3 th\u1ef1c v\u1ea5t v\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng an d\u00e2n v\u00e0 l\u00e0m gi\u00e0u l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u00f9ng binh. Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e3i b\u1ecf tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c ph\u00e1p l\u1ec7nh Thanh Mi\u00eau, Tr\u1ee3 D\u1ecbch, Th\u1ecb D\u1ecbch \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc, Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y[footnote] Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, hai ch\u1eef 'Nam \u0110\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh d\u1ecbch v\u1ee5 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. L\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 tuy\u00ean b\u1ed1 \u00e2n \u0111\u1ee9c, l\u00e0m vui l\u00f2ng d\u00e2n ch\u00fang. Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: \"L\u00e0m cho d\u00e2n vui tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2n s\u1ebd qu\u00ean kh\u00f3 nh\u1ecdc; l\u00e0m cho d\u00e2n vui khi g\u1eb7p nguy nan, d\u00e2n s\u1ebd qu\u00ean c\u1ea3 c\u00e1i ch\u1ebft. Ni\u1ec1m vui l\u1edbn, d\u00e2n s\u1ebd t\u1ef1 khuy\u00ean nhau v\u1eady.\"<\/i><p>\n\n<p><i>B\u1ed1n vi\u1ec7c, th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng binh l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, n\u01a1i s\u1ed1ng ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ed3n vong, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng[footnote]Kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng, hai ch\u1eef 'kh\u00f4ng th\u1ec3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], suy ngh\u0129 s\u00e2u xa, bi\u1ebft tr\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ea5t, th\u1eafng l\u1ee3i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 to\u00e0n v\u1eb9n. \u0110\u1ea5t l\u00e0 xa g\u1ea7n, hi\u1ec3m tr\u1edf, r\u1ed9ng h\u1eb9p, s\u1ed1ng ch\u1ebft. Vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1ecdn man di kia, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec m\u01b0u tr\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng Trung Qu\u1ed1c, m\u00e0 d\u00e1m l\u00e0m b\u1ea1o h\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u1ebf, l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o hi\u1ec3m tr\u1edf n\u00fai bi\u1ec3n, r\u1eebng r\u1eadm s\u00e2u th\u1eb3m, c\u00f3 th\u1ec3 ra l\u00e0m gi\u1eb7c, kh\u00f3 v\u00e0o \u0111\u00e1nh nhau, nh\u00e2n l\u00fac ta kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1eafc ch\u00ed. Nghe n\u00f3i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi man di, n\u01a1i v\u1ef1c s\u00e2u hi\u1ec3m tr\u1edf, tre tr\u00fac r\u1eadm r\u1ea1p, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i qua, ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, kh\u00f4ng th\u1ec3 xoay tr\u1edf. M\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc s\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 voi c\u1ed1ng \u0111i, ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 cho voi \u0111i[footnote]Ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 cho voi \u0111i, ch\u1eef 'ch\u1ec9', b\u1ea3n trong c\u00e1c l\u00e0m 'c\u1eadn'.[\/footnote], g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng voi, voi \u0111i qua r\u1ed3i l\u1ea1i b\u1ecb c\u1ecf c\u00e2y che k\u00edn. B\u1ecdn man di \u0111i nh\u01b0 chim th\u00fa, chui r\u00fac trong r\u1eebng n\u00fai, t\u1ef1 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u00e3 m\u1ea5t ph\u00f2ng b\u1ecb, \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c man l\u1ea1i k\u00e9o h\u1ebft qu\u00e2n v\u1ec1, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111i \u0111\u00e1nh, l\u00e0 thi h\u00e0nh \u00fd tr\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i qu\u00e2n c\u1ee9u nguy. C\u1ee9u nguy th\u00ec mu\u1ed1n nhanh, thi h\u00e0nh \u00fd tr\u1eddi th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n gi\u1ebft ch\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c thu c\u00f4ng ch\u1eadm, n\u00ean t\u00ednh k\u1ebf to\u00e0n th\u1eafng. Nay d\u1ea5y binh m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, ng\u00e0y t\u1ed1n ngh\u00ecn v\u00e0ng, qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u00e2u n\u01a1i \u0111\u1ea5t ch\u01b0\u1edbng, ng\u1ef1a kh\u1ecfe kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea1y tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng chim, doanh tr\u1ea1i kh\u00f4ng d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u00f4ng, v\u0169 kh\u00ed d\u00e0i kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00ed gi\u1edbi kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ec1n t\u00e0i ki\u1ec7t qu\u1ec7, s\u1ee9c l\u1ef1c hao m\u00f2n, ch\u1ec9 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i uy qu\u1ed1c, tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 h\u00ecnh t\u1ef1 kh\u1ed1n, ch\u01b0a th\u1ea5y th\u1ebf t\u1ea5t th\u1eafng. T\u1ea1i sao v\u1eady? N\u1ebfu qu\u00e2n ng\u1ef1a m\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec \u0111\u00e1m ki\u1ebfn giun n\u00e0o \u0111\u00e1ng b\u00ecnh; n\u1ebfu qu\u00e2n ng\u1ef1a m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec s\u1ee9c g\u1ea5u h\u1ed5 c\u0169ng kh\u00f4ng thi th\u1ed1. N\u1ebfu m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u00e0y gi\u1eb7c man ch\u01b0a di\u1ec7t, th\u00ec m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau qu\u00e2n ph\u1ea3i r\u00fat lui, t\u00ednh k\u1ebf sau, th\u1ea7n th\u1ea5y kh\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u00ed k\u00e9m ch\u00ed suy, \u0111\u00e2u bi\u1ebft vi\u1ec7c qu\u00e2n l\u1eef, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o s\u00e1ch v\u1edf x\u01b0a nay, c\u0169ng \u0111\u1ee7 so \u0111o vi\u1ec7c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf L\u0129nh Nam c\u00f3 v\u1ea1n qu\u00e2n, gi\u1eb7c man sao d\u00e1m v\u00e0o. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nay \u0111i \u0111\u00e1nh, qu\u00e2n c\u1ea7n tinh nhu\u1ec7, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u01b0u, kh\u00f3 d\u00f9ng s\u1ee9c. Hu\u1ed1ng chi Ho\u00e0i, Chi\u1ebft, Giang, H\u1ed3 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ki\u1ec7t qu\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0103n th\u1ecbt nhau, \u0111\u00e2u c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, t\u00ednh to\u00e1n chu\u1ea9n b\u1ecb c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec1n c\u1ee7a t\u1ed1n g\u1ea5p b\u1ed9i. N\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng, t\u01b0\u1edbng t\u00e1 li\u00eau l\u1ea1i b\u1ecf b\u1edbt ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba, qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng \u0111i theo gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ee7 l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n b\u00e1m \u0111\u1ec1u \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, ti\u1ebft ki\u1ec7m ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia s\u1ee9c d\u00e2n, th\u1eadt l\u00e0 k\u1ebf l\u1edbn. \u1ede T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng m\u1ea5y n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, kho \u0111\u1ee5n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, qu\u00e2n \u1edf l\u1ea1i \u0103n, \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u0103m. Qu\u00e2n no ng\u1ef1a b\u00e9o, cu\u1ed1i thu xu\u1ea5t qu\u00e2n, nh\u00e2n l\u00fac h\u0103ng h\u00e1i gi\u1ebft gi\u1eb7c, kh\u00ed qu\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea5n ch\u1ea5n, sau kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ed1n, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh c\u00f4ng.<\/i><p>\n\n<p><i>N\u0103m vi\u1ec7c, th\u1ea7n xem x\u00e9t vi\u1ec7c man di, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c, kh\u00f3 m\u00e0 d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 tranh gi\u00e0nh. B\u1edfi v\u00ec kh\u00ed t\u1ee5c c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9 kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c man di kh\u00e1c, c\u00e1c man di coi tr\u1ecdng d\u00f2ng d\u00f5i, ph\u1ee5c t\u00f9ng d\u00f2ng d\u00f5i qu\u00fd t\u1ed9c, ngh\u0129a kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t. Nay Giao Ch\u1ec9 t\u1eeb khi qu\u1ed1c tri\u1ec1u ta l\u1eadp n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i b\u1ed1n h\u1ecd, \u0111\u1ec1u do c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1edbn d\u00f9ng quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 phe \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 so\u00e1n \u0111o\u1ea1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00e0n d\u01b0 c\u1ee7a phong tr\u00e0o phi\u00ean tr\u1ea5n cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, n\u00ean th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd d\u1ec5 b\u1ecb lay \u0111\u1ed9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe n\u00f3i C\u00e0n \u0110\u1ee9c c\u00f2n nh\u1ecf, c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh c\u00f9ng nhau cai tr\u1ecb, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u l\u00e0 ba ng\u01b0\u1eddi, nay h\u1ecd x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u00e0ng b\u1ea1c, con trai con g\u00e1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh mu\u1ed1n. Man di kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a, ch\u1ec9 tham l\u1ee3i, khi tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc tranh c\u00f4ng, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn nhau? N\u1ebfu chia ba qu\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 phong cho ba th\u1ee7 l\u0129nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee7 m\u1ed9t v\u00f9ng, ban cho h\u1ecd m\u1ec7nh l\u1ec7nh, truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t v\u00e0o trong v\u00f9ng man di, vi\u1ec7c d\u00f9 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, c\u0169ng s\u1ebd sinh ra nghi ng\u1edd, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y kh\u00e1c m\u1ea7m m\u1ed1ng xung \u0111\u1ed9t s\u1ebd lu\u00f4n t\u1ed3n t\u1ea1i, d\u00f9ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y r\u1ed1i h\u1ecd, th\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u1ebd d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Binh ph\u00e1p n\u00f3i: \"Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng g\u00ec th\u00e2n thi\u1ebft b\u1eb1ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, vi\u1ec7c kh\u00f4ng g\u00ec b\u00ed m\u1eadt b\u1eb1ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p.\" N\u1ebfu kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, thu\u1eadt d\u00f9ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u1ea7n di\u1ec7u. Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1eddi c\u01a1 l\u00e0 kh\u00f3 n\u1eafm b\u1eaft, nay th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1eddi c\u01a1, mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 k\u1ef9 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3, \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady[footnote] Th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady, ch\u1eef 'v\u1eady' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/i><p>\n\n<p><i>S\u00e1u vi\u1ec7c, n\u01b0\u1edbc L\u00e2m \u1ea4p \u1edf ph\u00eda nam Giao Ch\u00e2u, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t T\u01b0\u1ee3ng L\u00e2m, th\u1eddi H\u00e1n li\u1ec7t v\u00e0o qu\u1eadn huy\u1ec7n, sau c\u00f3 C\u00f4ng t\u00e0o l\u00e0 Khu Li\u00ean gi\u1ebft Huy\u1ec7n l\u1ec7nh t\u1ef1 l\u1eadp l\u00e0m Vua, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e1ch ra th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc, tr\u1ea3i qua s\u00e1u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Giang Nam, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c. Th\u1eddi T\u00f9y Nh\u00e2n Th\u1ecd \u0111\u00e1nh ph\u00e1 n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 t\u1ef1 kh\u00f4i ph\u1ee5c, \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u c\u1ed1ng kh\u00f4ng d\u1ee9t, t\u1eeb tri\u1ec1u ta tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y b\u1ecb Giao Ch\u1ec9 ng\u0103n c\u00e1ch, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1eefa. Nh\u01b0ng t\u1eeb th\u1eddi T\u1ea5n, T\u1ed1ng s\u00e1u \u0111\u1eddi, th\u01b0\u1eddng x\u00e2m l\u1ea5n Giao Ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNam s\u1eed\u300b cho r\u1eb1ng L\u00e2m \u1ea4p v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, tham \u0111\u1ea5t Nh\u1eadt Nam m\u00e0u m\u1ee1, th\u01b0\u1eddng mu\u1ed1n chi\u1ebfm l\u1ea5y, n\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i li\u1ec1n v\u00e0o c\u00e1c qu\u1eadn Nh\u1eadt Nam, C\u1eedu \u0110\u1ee9c, r\u1ed3i \u1edf l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111i. Cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1c t\u1ed9c L\u00e3o x\u00fai gi\u1ee5c, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Giao Ch\u00e2u, th\u00e0nh m\u1ed1i lo cho Trung Qu\u1ed1c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay suy x\u00e9t k\u1ebb c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1i Giao Ch\u1ec9 ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00e2m \u1ea4p, m\u00e0 L\u00e2m \u1ea4p v\u1edbi Giao Ch\u1ec9 c\u00e1ch nhau ch\u1ec9 ng\u00e0n d\u1eb7m, v\u1ed1n c\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u, nay t\u1eeb Qu\u1ebf Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Ung Ch\u00e2u c\u00f2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa L\u00e2m \u1ea4p v\u00e0 Giao Ch\u1ec9 so v\u1edbi gi\u1eefa Ung, Qu\u1ebf c\u00f2n g\u1ea7n h\u01a1n. \u00dd l\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i s\u1ee9 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, d\u1ee5 d\u1ed7 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9, \u01b0\u1edbc h\u1eb9n th\u1eddi gian xu\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 t\u1eeb m\u1ed9t m\u1eb7t ti\u1ebfn v\u00e0o h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng s\u01b0, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c Giao Ch\u1ec9, th\u00ec giao \u0111\u1ea5t Nh\u1eadt Nam, C\u1eedu \u0110\u1ee9c cho h\u1ecd. Man di tham l\u1ee3i n\u1eb7ng, \u1eaft t\u1ef1 ra s\u1ee9c, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebf l\u1ea1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc v\u1eady.<\/i><p>\n\n<p><i>B\u1ea3y vi\u1ec7c, th\u1ea7n th\u1ea5y qu\u00e2n H\u1eadu qu\u00e2n An Nam hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf b\u1ea3n ph\u1ee7 ch\u1edd ng\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ch\u1ec9 huy m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng \u1edf Nam Kinh, c\u00f2n c\u00f3 kho\u1ea3ng hai ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m k\u1ef5 binh t\u1eeb Kinh, Nguy\u00ean, T\u1ea7n, L\u0169ng, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn b\u1ea3n ph\u1ed5 v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y, \u0111\u00fang l\u00fac \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u00e1ng s\u00e1u, th\u00e1ng b\u1ea3y, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y l\u1ea1i l\u1eadp t\u1ee9c ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nam. M\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 m\u00f9a thu n\u00f3ng n\u1ef1c, khi \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea1n d\u1eb7m. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u00e2u v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a n\u00fai r\u1eebng, v\u00e1ch \u0111\u00e1, khe su\u1ed1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi man di, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u1ef1a th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c N\u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, nghe n\u00f3i \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc Ung Ch\u00e2u, g\u1ea7n s\u01b0\u1eddn n\u00fai, \u0111\u1ecba th\u1ebf b\u1eb1ng ph\u1eb3ng r\u1ed9ng r\u00e3i, ng\u1ef1a c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy s\u1ee9c m\u1ea1nh, n\u00ean l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay h\u00e0nh qu\u00e2n, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t man, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi gi\u1eb7c N\u00f4ng, gi\u1eb7c N\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee7 l\u0129nh \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea, x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a ta, l\u1ea1i l\u00e0 t\u00ean c\u01b0\u1edbp nguy hi\u1ec3m, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i l\u00e0 tan r\u00e3 ngay. Nay Giao Ch\u1ec9 t\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc, chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t \u0111ai, \u1ef7 v\u00e0o hi\u1ec3m tr\u1edf xa x\u00f4i, th\u1ebf ch\u1ee7 kh\u00e1ch kh\u00e1c nhau. K\u1ef5 binh T\u1ea7n, V\u1ecb v\u00e0 cung th\u1ee7, v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Kh\u01b0\u01a1ng Nhung, \u0111\u1ec1u l\u00e0 binh tinh nhu\u1ec7, ng\u1ef1a kh\u1ecfe ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, v\u1eabn kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1ee7y th\u1ed5, th\u01b0\u1eddng sinh b\u1ec7nh t\u1eadt. M\u00e0 l\u1ea1i \u0111u\u1ed5i h\u1ecd v\u00e0o n\u01a1i s\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9c, \u0111\u1ea7m l\u1ea7y, \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1 g\u1ed3 gh\u1ec1, n\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u c\u00e1t \u0111\u1ed9c, c\u1ecf kh\u00f4ng c\u00f3 r\u01a1m r\u1ea1, ti\u1ebfn l\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00f4ng pha quy\u1ebft th\u1eafng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u0111ang d\u00f2m ng\u00f3, n\u1ebfu nghe tin qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111i xa, k\u1ef5 binh bi\u00ean gi\u1edbi \u0111i nhi\u1ec1u, b\u1ed7ng n\u1ed5i gi\u00f3 b\u1ee5i, \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ed3n l\u0169y, \u0111i v\u1ec1 \u0111\u00f4ng t\u00e2y, v\u1ea1n d\u1eb7m kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau, l\u1ea1i kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 vi\u1ec7c m\u1ea5t ph\u00f2ng b\u1ecb \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m n\u00f3i vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, \u1eaft ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u1ebfn qu\u00e2n m\u00e3, qu\u00e2n m\u00e3 l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c qu\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. Nay bi\u00ean gi\u1edbi tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u1ed9t binh s\u0129 tinh nhu\u1ec7, hu\u1ea5n luy\u1ec7n m\u1ed9t con ng\u1ef1a kh\u1ecfe, r\u1ea5t kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan tr\u1ecdng bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 k\u1ef5 binh \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, xin \u0111\u1ec1u cho tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n \u0111\u1ea1o, khi\u1ebfn Kinh H\u1ed3 chi\u00eau m\u1ed9 nhi\u1ec1u trai tr\u00e1ng, b\u1ed5 sung v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. T\u01b0\u1edbng s\u0129 quen phong th\u1ed5, hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, ng\u1ef1a c\u0169ng ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u1ef1a ph\u01b0\u01a1ng nam, d\u00e1ng v\u00f3c tuy nh\u1ecf, nh\u01b0ng s\u1ee9c l\u1ef1c t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u1ecfe m\u1ea1nh, quen \u0111i n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf, h\u1ee3p v\u1edbi n\u01b0\u1edbc c\u1ecf, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, \u0111\u00f3 l\u00e0 thu\u1eadn l\u1ee3i v\u1ec1 th\u1ebf. V\u00e0 khi\u1ebfn r\u1ee3 \u0110\u1ecbch bi\u1ebft s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 bi\u1ebfn, bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng b\u1ecb lay \u0111\u1ed9ng.<\/i><p>\n\n<p><i>T\u00e1m vi\u1ec7c, th\u1ea5y r\u1eb1ng Ty Chi\u00eau th\u1ea3o An Nam \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 h\u1eb9n c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u00e1ng t\u00e1m \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, \u0110\u00e0m Ch\u00e2u c\u00e1ch Qu\u1ebf Ch\u00e2u m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng. Nghe n\u00f3i ngo\u00e0i d\u00e3y n\u00fai ph\u00eda nam kh\u00ed \u0111\u1ed9c r\u1ea5t n\u1eb7ng, th\u00e1ng t\u00e1m, th\u00e1ng ch\u00edn c\u00e0ng d\u1eef d\u1ed9i, g\u1ecdi l\u00e0 ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed ho\u00e0ng mao, khi c\u1ecf v\u00e0ng th\u00ec ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111ang th\u1ecbnh, sau th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi kh\u00ed h\u1eadu m\u1edbi trong l\u00e0nh. H\u1ed3 Nam \u0111ang \u0111\u00f3i k\u00e9m, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f3 ki\u1ebfm, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 qu\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e2u \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm \u0103n, th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ed1n k\u00e9m vi\u1ec7c cung \u1ee9ng, n\u1ebfu v\u1ed9i h\u00e0nh qu\u00e2n, \u0111\u1ee5ng ph\u1ea3i ch\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9c, qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 ng\u1ef1a ch\u01b0a d\u00f9ng \u0111\u1ebfn, e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb b\u1ec7nh d\u1ecbch nhi\u1ec1u. N\u1ebfu d\u1eddi l\u1ea1i h\u1eb9n m\u1ed9t th\u00e1ng, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u00e1ng c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n ch\u00fang H\u1ed3 Nam s\u1ebd \u0111\u1ee1 v\u1ea5t v\u1ea3 h\u01a1n. \u0110\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3, l\u00faa m\u1edbi \u0111\u00e3 ch\u00edn, cu\u1ed1i thu ngo\u00e0i h\u1ed3 kh\u00ed h\u1eadu \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00f4 \u00edch, vi\u1ec7c qu\u1ed1c k\u1ebf v\u00e0 qu\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i.<\/i><p>\n\n<p><i>Ch\u00edn vi\u1ec7c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng, c\u0169ng th\u01b0\u1eddng tham kh\u1ea3o r\u1ed9ng r\u00e3i \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Nay vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh An Nam, huy \u0111\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n, v\u1ea1n d\u1eb7m chinh ph\u1ea1t, v\u01b0\u1ee3t qua nguy hi\u1ec3m, l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tuy nhi\u00ean, th\u00e1nh \u00fd \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, qu\u1ed1c lu\u1eadn \u0111\u00e3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban s\u1eafc th\u01b0, cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c g\u1ea7n xa trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u0111\u1ea1o l\u00fd tham kh\u1ea3o r\u1ed9ng r\u00e3i. Khi\u1ebfn b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd c\u1ea9n tr\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ba qu\u00e2n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng lo l\u1eafng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, xem x\u00e9t vi\u1ec7c hay d\u1edf, c\u0169ng \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n. Ng\u01b0\u1eddi ngu ng\u1ed1c suy ngh\u0129 ng\u00e0n l\u1ea7n, c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1eafc, ch\u1ecdn l\u1ea5y c\u00e1i hay, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Ch\u00edn vi\u1ec7c m\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh b\u00e0n lu\u1eadn, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u0169ng t\u1eeb m\u00f9a h\u1ea1 n\u00e0y, nay ghi ch\u00e9p sau t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. V\u0103n th\u01b0 chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 5 t\u1ea5u r\u1eb1ng: \"\u0110\u00e3 v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng n\u00e0y, g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i, th\u00fac gi\u1ee5c h\u1eb9n k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n m\u00e3 tuy\u1ec3n m\u1ed9 t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, c\u00f9ng qu\u00e2n m\u00e3 l\u01b0u l\u1ea1i \u1edf kinh \u0111\u00f4, qu\u00e2n h\u1eadu \u1edf Nam Kinh, qu\u00e2n m\u00e3 ki\u1ebfm \u0103n \u1edf Kinh T\u00e2y, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t kh\u1edfi h\u00e0nh \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng b\u1ea3y t\u1eadp h\u1ee3p \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u.\" Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u00f3i t\u00e1m vi\u1ec7c l\u00e0 \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u00e1ng t\u00e1m ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd sau \u0111\u00f3 c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, ho\u1eb7c ch\u1eef \"th\u00e1ng t\u00e1m\" trong t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0 sai.)<\/i><p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu m\u00f9ng m\u1ed9t, Tr\u1ea7n Sai, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, t\u00e2u: <i>&#8220;Xin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan binh t\u1eebng tr\u1ea3i qua th\u1ee7y chi\u1ebfn \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb th\u1ee7y qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1eddi gian xu\u1ea5t qu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n xa, n\u1ebfu t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00f4ng k\u1ecbp. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty tuy\u1ec3n ch\u1ecdn v\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 2, Th\u00e1i Th\u1eeba Hi t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u1ea7n Sai tinh th\u1ea7n m\u00ea mu\u1ed9i, xin ch\u1ecdn b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 t\u00e0i thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo. <i>(Nay Tr\u1ea7n Sai v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c nh\u01b0 c\u0169, ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u1eddi Th\u1eeba Hi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, s\u00e1ch <i>&#8220;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8221;<\/i> ghi sai.)<\/i><\/p>\n<p>[2] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/p>\n<p>[3] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng t\u00e2u b\u00ecnh an, nay c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo Ng\u1ef1 t\u1eadp, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y sau n\u00e0y V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh g\u00e2y chuy\u1ec7n, n\u00ean ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u01b0u l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u00e0n Gi\u00e1ng, Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn v\u00e0o h\u1ea1 thu, xin d\u00f9ng ti\u1ec1n b\u1ea1ch trong kho phong trang c\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n, \u0111\u1ee3i thu ho\u1ea1ch xong th\u00ec thu th\u00f3c \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 v\u00f9ng k\u1ebf c\u1eadn.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y trong m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>[5] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n s\u0129 trong h\u00e0nh dinh An Nam n\u1ebfu b\u1ecb b\u1ec7nh, t\u01b0\u1edbng quan n\u00ean th\u00e2n h\u00e0nh th\u0103m h\u1ecfi, nghi\u00eam kh\u1eafc y\u00eau c\u1ea7u ch\u1eefa tr\u1ecb, m\u1ed7i t\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o h\u00e0ng th\u00e1ng v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u0129 b\u00ecnh an, b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 t\u1eed vong.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n chuy\u00ean tr\u00e1ch ch\u1ebf tr\u00ed, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 T\u1eed Ch\u00e2u c\u00f9ng Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty ch\u1ebf tr\u00ed, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u, Qu\u1ef3 Ch\u00e2u c\u00f9ng \u0110\u00f4 gi\u00e1m ty l\u1ed9 tr\u00fa tr\u00e1p \u0111\u1ed3ng ch\u1ebf tr\u00ed, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p t\u00f9y nghi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n m\u00e3. N\u1ebfu vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi l\u1edbn, c\u1ea7n h\u1ee3p l\u1ef1c v\u1edbi l\u00e2n l\u1ed9, th\u00ec l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u, Qu\u1ef3 Ch\u00e2u ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] An Nam Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00e3 sai \u0110\u00f4 gi\u00e1m Qu\u1ebf ch\u00e2u N\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n c\u00f9ng \u0111i\u1ec3m t\u1eadp trai tr\u00e1ng H\u1eefu Giang \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1eaft L\u01b0u K\u1ef7, l\u1ea1i sai Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 hai T\u1ea3 qu\u00e2n Kh\u00fac Tr\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 h\u1ea1t, t\u1eadp h\u1ee3p v\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n tuy xin t\u1ef1 hi\u1ec7u, t\u1ecf ra trung d\u0169ng, nh\u01b0ng c\u00f3 c\u00e1c con \u0111ang theo L\u01b0u K\u1ef7, e r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 dao \u0111\u1ed9ng, n\u00ean ch\u1ecdn th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng v\u1edbi T\u00f4ng \u0110\u00e1n ch\u1ec9 huy, v\u1eabn l\u1ec7nh cho Kh\u00fac Tr\u00e2n l\u00e0m \u0110\u1ec1 h\u1ea1t. Khi qu\u00e2n h\u00e0nh qu\u00e2n, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea5p m\u1ed9t ng\u00e0n ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu lo l\u1ed9 ph\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u1ebfu c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cho qu\u00e2n nh\u00e2n kh\u00f4ng ti\u1ec7n, th\u00ec so s\u00e1nh v\u1edbi qu\u00e2n nh\u00e2n m\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o, ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 n\u1ebfu c\u00f3 l\u00f2ng hai l\u00f2ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i\u1ec3m t\u1eadp, ho\u1eb7c trai tr\u00e1ng sau khi \u0111i\u1ec3m t\u1eadp c\u1ed1 \u00fd vi ph\u1ea1m, th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c thi h\u00e0nh qu\u00e2n ph\u00e1p.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;Kh\u00fac Tr\u00e2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, e ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh trong \u0111\u1ed9ng, xin d\u00f9ng \u00d4n C\u1ea3o tham gia t\u00ednh to\u00e1n.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Vua b\u1ea3o V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty n\u00f3i hai giang \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd theo gi\u1eb7c, r\u1ea5t \u0111\u00fang, l\u1eddi \u00d4n C\u1ea3o r\u1ea5t sai.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Khi qu\u00e2n tri\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, d\u00f9 kh\u00f4ng cho h\u1ecd theo gi\u1eb7c, l\u00e0m sao ng\u0103n h\u1ecd theo gi\u1eb7c? \u0110\u00e3 kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd theo gi\u1eb7c, th\u00ec n\u00ean khuy\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng dao \u0111\u1ed9ng, ki\u00ean t\u00e2m theo gi\u1eb7c, ho\u1eb7c l\u00e0m n\u1ed9i \u1ee9ng, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ea5t s\u00e1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 theo gi\u1eb7c th\u00ec tr\u1edf th\u00e0nh con tin c\u1ee7a gi\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu l\u1ea1i b\u1ecb gi\u1eb7c s\u1eed d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh nh\u01b0 v\u1eady, ta d\u00f9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 huy, l\u00e0m sao ng\u0103n h\u1ecd l\u00e0m th\u1ebf?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ch\u1ec9 huy th\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e1m ho\u00e0n to\u00e0n theo gi\u1eb7c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh kh\u1ed1ng ch\u1ebf hai giang, ta l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec hai giang sao kh\u00f4ng theo gi\u1eb7c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng b\u1eb1ng t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1ed1n \u0111\u00e3 l\u1ec7nh t\u1eadp h\u1ee3p.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u1ef1 mu\u1ed1n t\u1eadp h\u1ee3p, \u00d4n C\u1ea3o l\u1ea1i cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean. Kh\u00fac Tr\u00e2n v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, l\u1ea1i d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c hai giang, \u00d4n C\u1ea3o c\u00f3 th\u00e2n thu\u1ed9c trong \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e0o.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4n C\u1ea3o l\u00fac \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n \u0111i t\u1eadp h\u1ee3p hai giang, ti\u1ebfn s\u00e2u \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Sao kh\u00f4ng \u0111i?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Sau \u0111\u00f3 Ung Ch\u00e2u b\u1ecb ph\u00e1, kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u1ea3o l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111i, t\u1ef1 n\u00f3i n\u1ebfu Ung Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;C\u1ea3o sao l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;C\u1ea3o n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang l\u00e0m ru\u1ed9ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean kh\u00f3 t\u1eadp h\u1ee3p. Sau n\u00e0y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ec7nh c\u1ea5p nhi\u1ec1u cho trai tr\u00e1ng, l\u1ea1i c\u1ee9u t\u1ebf ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu, nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 \u00d4n C\u1ea3o c\u00f2n n\u00f3i kh\u00f4ng n\u00ean, l\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i. L\u00fac \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf, m\u00e0 n\u00f3i kh\u00f3 t\u1eadp h\u1ee3p, C\u1ea3o c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty mu\u1ed1n c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4n C\u1ea3o l\u00fac n\u00f3i kh\u00f3 t\u1eadp h\u1ee3p, ch\u01b0a th\u1ea5y n\u00f3i c\u1ea5p ti\u1ec1n g\u1ea1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi c\u1eed Ch\u1ee7ng Ng\u1ea1c \u0111i, mu\u1ed1n nh\u00e2n l\u00fac cu\u1ed1i xu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u1ea1 \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Giao Ch\u1ec9, chi\u1ebfm l\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng l\u00e2n c\u1eadn, \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng, Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty \u0111\u1ebfn s\u1ebd d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n l\u00e0m sao \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n ban \u0111\u1ea7u cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c c\u00f2n \u0111ang \u0111\u00e1nh Ung Ch\u00e2u ch\u01b0a h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, trong n\u01b0\u1edbc h\u1ecd tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eb9 nh\u00e0ng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh ti\u00eau di\u1ec7t, th\u00ec qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c s\u1ebd t\u1ef1 tan r\u00e3. Sau \u0111\u00f3 Ung Ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1, vi\u1ec7c ti\u00eau di\u1ec7t c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn. Nh\u01b0ng khi Giao Ch\u1ec9 C\u00e0n \u0110\u1ee9c m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n quy ph\u1ee5, vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 c\u1ea7n chi\u00eau m\u1ed9 hai v\u1ea1n tinh binh, ch\u1ecdn n\u0103m s\u00e1u t\u01b0\u1edbng t\u00e0i trung b\u00ecnh, \u1eaft s\u1ebd d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c Giao Ch\u1ec9. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 n\u1ebfu bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c b\u1ea5t tu\u00e2n ng\u00e0y nay, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ebfc m\u1ed9t l\u1ea7n ra qu\u00e2n. Vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng lo l\u1edbn t\u1eeb nh\u1ecf, l\u00e0m kh\u00f3 t\u1eeb d\u1ec5, th\u00ec hao binh t\u1ed1n c\u1ee7a, v\u1ed1n l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i luy\u1ec7n binh r\u1ed3i m\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec t\u00e0i n\u0103ng t\u1ef1 luy\u1ec7n, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn c\u0169ng kh\u00f3 luy\u1ec7n binh, ch\u1ec9 ng\u00e0y \u0111\u00eam d\u1ea1y h\u1ecd ng\u1ed3i \u0111\u1ee9ng k\u00e9o cung, kh\u00f4ng bi\u1ebft khi g\u1eb7p \u0111\u1ecbch kh\u00ed th\u1ebf ra sao? Ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u1ec3 h\u1ecd tr\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u00e0 l\u1eadp c\u00f4ng, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i hay kh\u00f4ng t\u1ef1 l\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng b\u1ea1t, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u00e0i c\u0169ng ph\u1ea5n ch\u1ea5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e0m vi\u1ec7c l\u1edbn c\u0169ng c\u1ea7n binh m\u00e3 c\u1ee7a m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh Hi\u1ec3m Do\u00e3n, vi\u1ec7c s\u1eeda sang xe ng\u1ef1a th\u1ebf n\u00e0o! L\u1ea1i c\u1ea7n \u0111o l\u01b0\u1eddng s\u1ee9c m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u00ed nh\u01b0 khi C\u00e0n \u0110\u1ee9c m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, d\u00f9ng hai v\u1ea1n tinh binh l\u00e0 \u0111\u1ee7, v\u1edbi s\u1ed1 \u0111\u00f4ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, chi\u00eau m\u1ed9 hai v\u1ea1n tinh binh, lo g\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3? Ch\u1ecdn n\u0103m b\u1ea3y t\u01b0\u1edbng t\u00e0i trung b\u00ecnh, c\u0169ng lo g\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3? M\u1ed9t l\u1ea7n ra qu\u00e2n di\u1ec7t Giao Ch\u1ec9, th\u00ec uy l\u1eadp t\u1ee9c l\u00ean. \u0110em qu\u00e2n t\u1eebng th\u1eafng tr\u1eadn b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, th\u00ec qu\u00e2n Thi\u1ec3m T\u00e2y ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u00f3 kh\u00ed th\u1ebf th\u1eafng l\u1ee3i, \u0111em kh\u00ed th\u1ebf \u1ea5y \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 nu\u1ed1t ch\u1eedng. Nu\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 th\u00ec kh\u00ed th\u1ebf Trung Qu\u1ed1c ai d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 6 trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b, nay ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c d\u1ee5 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf Kh\u00ea khi\u1ebfn t\u1ea1m theo gi\u1eb7c<a class=\"footnote\" title=\"D\u1ee5 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf Kh\u00ea khi\u1ebfn t\u1ea1m theo gi\u1eb7c, ch\u1eef 'khi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 274 ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1917-1\" href=\"#footnote-1917-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 4, ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5 d\u1ee5 L\u01b0u K\u1ef7 c\u0169ng c\u00f9ng \u00fd n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[8] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch: <i>&#8220;Theo tin b\u00e1o t\u1eeb Hi H\u00e0, n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng 12 v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Hi H\u00e0, 6 v\u1ea1n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng qu\u00e2n H\u00e1n \u0111\u1ebfn, 6 v\u1ea1n t\u1ea5n c\u00f4ng. N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u00e0nh Hi H\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 trong m\u1ed9t ng\u00e0y, n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 d\u00f9 kh\u00f4ng lo ph\u00eda sau, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft 12 v\u1ea1n qu\u00e2n gi\u1eef Hi H\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u00e0y? X\u01b0a nay n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 \u0111\u00e1nh l\u1edbn, hi\u1ebfm khi k\u00e9o d\u00e0i qu\u00e1 20 ng\u00e0y, Hi H\u00e0 tuy thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 n\u1eeda n\u0103m, e kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. H\u01a1n n\u1eefa, n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 kh\u00f4ng g\u1ea5p g\u00e1p, sao l\u1ea1i l\u00e0m th\u1ebf? L\u00e0m th\u1ebf th\u00ec m\u1ea5t l\u1ed9c h\u00e0ng n\u0103m, khi\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 T\u00e2y Kinh, ti\u1ec1n tham qu\u00e2n ty l\u00ed qu\u00e2n Can Ninh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m th\u1eeba \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1. Th\u00edch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng do c\u00f4ng lao tu s\u1eeda s\u00f4ng H\u00f4 \u0110\u00e0 v\u00e0 ru\u1ed9ng b\u00f9n c\u1ee7a th\u1eeba Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng. <i>(S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u00f4ng H\u00f4 \u0110\u00e0 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Chi\u1ebfu cho vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1ef7 b\u1ed9, quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m L\u01b0u C\u00e1p gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch 3 n\u0103m, con trai tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a lang trung C\u00f4ng b\u1ed9, \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m H\u1ea7u Th\u00fac Hi\u1ebfn l\u00e0 huy\u1ec7n \u00fay Th\u01b0\u1ee3ng Cao Th\u1eddi Trung \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, do c\u00f4ng lao kh\u01a1i s\u00f4ng \u0110inh T\u1ef1 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'khai' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u0103n', theo ngh\u0129a v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-1917-2\" href=\"#footnote-1917-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. Nh\u01b0ng s\u00f4ng \u0111\u00e0o xong m\u00e0 thuy\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c, sau l\u1ea1i b\u1ecf. V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed Th\u00fac Hi\u1ebfn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh t\u1eadn l\u1ef1c, kh\u00f4ng ghen gh\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u1ee3i khi \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u1edf v\u1eadn h\u00e0 Ho\u00e0i Nam xong, s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00f4ng tr\u1ea1ng tr\u01b0\u1edbc sau, xin truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i th\u1ef1c, chi b\u1eb1ng ban \u01a1n cho nh\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>&#8220;\u00c1p \u0111\u1ed9i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 9, \u0111i\u1ec7n th\u1ecb h\u1ea1 ban Chu K\u1ef3 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi thuy\u1ec1n gi\u1eb7c \u1edf s\u00f4ng Gi\u1edbi, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 13 th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eafn 5 t\u00ean gi\u1eb7c r\u01a1i xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh Tri\u1ec7u H\u1eefu v\u00e0 11 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u1ebft gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Chu K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m t\u00e1 ch\u1ee9c Tam ban, Tri\u1ec7u H\u1eefu v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1eadc, m\u1ed7i th\u1ee7 c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng 60 ngh\u00ecn ti\u1ec1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ty \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 v\u00e0 l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Mi\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i c\u1ee9u vi\u1ec7n M\u1eadu Ch\u00e2u \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ngo\u00e0i vi\u1ec7c c\u1ea5p ti\u1ec1n ph\u00fang vi\u1ebfng cho V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1nh, con g\u00e1i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t gi\u00e1, ch\u1ed3ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng; con d\u00e2u n\u1ebfu sinh con trai th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1, n\u1ebfu sinh con g\u00e1i c\u0169ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t gi\u00e1, ch\u1ed3ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1. Con trai c\u1ee7a Th\u00f4i Chi\u00eau D\u1ee5ng l\u00e0 C\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng, L\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1. Con trai c\u1ee7a L\u01b0u Khu\u00ea l\u00e0 Tr\u1ecdng An \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng, V\u0129nh An \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1. Hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1ch th\u00e2n t\u1eed tr\u1eadn l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng V\u0169 T\u00edch v\u00e0 con r\u1ec3 c\u1ee7a Th\u00f4i Chi\u00eau D\u1ee5ng, m\u1ed7i nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban 50 ngh\u00ecn ti\u1ec1n. T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m Tr\u01b0\u01a1ng Ngh\u0129a c\u00f3 c\u00f4ng t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng quan ch\u1ee9c; con trai l\u00e0 T\u00f4ng V\u1ecdng, T\u00f4ng B\u1ea3o v\u00e0 con g\u00e1i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t gi\u00e1, ch\u1ed3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c T\u00e1.&#8221;<\/i> <i>(L\u01b0u Khu\u00ea l\u1ea7n \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 6, l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri Tr\u1ea7n ch\u00e2u L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u1ea5u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n n\u00f3i r\u1eb1ng, khi th\u1ea7n \u0111ang ch\u1ecbu tang, c\u00f3 nh\u1edd Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c T\u1ebf vay ti\u1ec1n trong b\u1ed9. Nghe n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u00e3 xem x\u00e9t \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7 m\u1edbi xong. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i sai Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 \u0111i\u1ec1u tra l\u1ea1i. Vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u sai s\u1ee9 \u0111i, v\u1ed1n l\u00e0 v\u00ec th\u1ea7n, vi\u1ec7c c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u00e3 r\u00f5, c\u00f2n tra x\u00e9t v\u00ec ai n\u1eefa? Chu Ph\u1ee5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u00ea v\u1edbi O\u1ea3n, t\u1eebng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed suy tr\u1ef1c quan, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1edd, m\u00e0 c\u00f2n tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt, xin ch\u1ecdn quan kh\u00e1c \u0111\u1ec3 x\u00e9t vi\u1ec7c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, t\u00e2n Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c L\u00fd T\u1ee7ng c\u00f9ng Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 c\u00f9ng \u0111i\u1ec1u tra.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0111em t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh tr\u00ecnh l\u00ean, V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb Hi v\u1ed1n do Hu\u1ec7 Khanh ti\u1ebfn c\u1eed, t\u1eeb th\u00e2n ph\u1eadn th\u01b0\u1eddng d\u00e2n kh\u00f4ng l\u00e2u \u0111\u00e3 l\u00e0m quan t\u1ed1t, Do\u00e3n Ch\u00ednh c\u0169ng do Hu\u1ec7 Khanh c\u00f9ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n ti\u1ebfn c\u1eed, sao kh\u00f4ng n\u00f3i s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi ta nghi ng\u1edd m\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng, nay l\u1ea1i n\u00f3i Chu Ph\u1ee5 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft Chu Ph\u1ee5 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1edd?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i Uy\u1ec3n \u0111\u00e3 l\u00e0 t\u1ed9i nh\u00e2n, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a h\u1eafn.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;O\u1ea3n l\u00e0 quan ng\u00f4n s\u1ef1, d\u00f9 n\u00f3i kh\u00f4ng \u0111\u00fang, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;O\u1ea3n n\u00f3i vi\u1ec7c vay ti\u1ec1n c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u00fang.&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;O\u1ea3n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra ch\u01b0a th\u1ef1c, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 t\u1ed9i. Hu\u1ed1ng chi quan ng\u00f4n s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p nghe \u0111\u1ed3n, ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ee7 danh, sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ed9i k\u1ebft t\u1ed9i O\u1ea3n?&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh \u1eaft l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c \u00d4n Khanh n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i th\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i xem kh\u00ed th\u1ebf c\u1ee7a t\u1ec3 th\u1ea7n, \u1eaft mu\u1ed1n gi\u1ebft ch\u1ebft th\u1ea7n.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch b\u00e8n xin \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Do \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch b\u00e8n xin \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1917-3\" href=\"#footnote-1917-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, Vua th\u1ea5y kh\u00f3, An Th\u1ea1ch xin th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n l\u1ec7nh cho T\u1ee7ng.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 giao h\u1ea3o v\u1edbi Hu\u1ec7 Khanh, b\u00e8n sai T\u1eeb Hi, V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5<a class=\"footnote\" title=\"V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5 nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng Chi\u1ebfm', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 320, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u0129nh m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1917-4\" href=\"#footnote-1917-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>\u0111i x\u00e9t \u00e1n ng\u1ee5c Hoa \u0110\u00ecnh, kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed9i c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, l\u1ea1i sai Chu Ph\u1ee5 \u0111i x\u00e9t. Con c\u1ee7a An Th\u1ea1ch l\u00e0 B\u00e0ng v\u1eabn s\u1ee3 kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed9i, b\u00e8n tr\u00e1ch m\u1eafng Luy\u1ec7n Hanh Ph\u1ee7 v\u00e0 L\u1eef Gia V\u1ea5n. Hanh Ph\u1ee7 v\u00e0 Gia V\u1ea5n b\u00e0n nhau l\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh m\u00e0 \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n \u0111\u00e3 li\u1ec7t k\u00ea, tr\u1ed9n v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 kh\u00e1c r\u1ed3i \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng ng\u1ee5c ch\u1ebf. An Th\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Hu\u1ec7 Khanh v\u1ed1n k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi l\u1ea1i vi\u00ean trong tri\u1ec1u, l\u1ea1i vi\u00ean li\u1ec1n b\u00e1o cho Hu\u1ec7 Khanh bi\u1ebft vi\u1ec7c \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Hu\u1ec7 Khanh b\u00e8n t\u1ef1 t\u1ed1 c\u00e1o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u1ec7n t\u1ee5ng Qu\u00e1n v\u00e0 An Th\u1ea1ch, tr\u01b0\u1edbc sau t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u1edd, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0o t\u00e2u, Trung th\u01b0 ban s\u1eafc l\u1ec7nh, nh\u01b0 c\u00f9ng m\u1ed9t mi\u1ec7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Chi\u1ec1u ra t\u1eeb mi\u1ec7ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c, s\u00e1ng vi\u1ebft v\u00e0o t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;An Th\u1ea1ch b\u1ecf h\u1ebft h\u1ecdc v\u1ea5n c\u0169 m\u00e0 \u0111\u1ec1 cao nh\u1eefng m\u01b0u m\u1eb9o t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tung ho\u00e0nh, cho l\u00e0 k\u1ef3 thu\u1eadt, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i gi\u00e8m pha, \u0111e d\u1ecda, che l\u1ea5p ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng gian t\u00e0, chuy\u1ec3n gi\u1eadn d\u1eef th\u00e0nh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00e0n b\u1ea1o, ph\u1ea1m m\u1ec7nh l\u1ec7nh, gi\u1ea3 m\u1ea1o l\u1ec7nh Vua, l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, \u00e9p bu\u1ed9c Vua. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00e1c nh\u01b0 v\u1eady, ra s\u1ee9c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong m\u1ea5y n\u0103m, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, d\u00f9 nh\u1eefng k\u1ebb th\u1ea5t ch\u00ed, l\u00e0m ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi x\u01b0a c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u1ebf. Thanh danh m\u1ed9t \u0111\u1eddi, m\u1ed9t s\u1edbm tan t\u00e0nh, kh\u00f4ng bi\u1ebft An Th\u1ea1ch kh\u1ed5 t\u00e2m th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. M\u01b0u t\u00ednh cho b\u1ea3n th\u00e2n nh\u01b0 th\u1ebf, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u00e2u d\u00e0i, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 coi l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu m\u00e0 y\u00ean l\u00f2ng, th\u1ea7n th\u1eadt kh\u00f3 n\u00f3i. Tuy nhi\u00ean, l\u00f2ng ghen gh\u00e9t c\u1ee7a An Th\u1ea1ch \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ea7n ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng m\u00e0 kh\u00f4ng d\u1eebng, n\u00ean nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a y kh\u00f4ng c\u00f2n ki\u00eang n\u1ec3 g\u00ec.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nay Trung th\u01b0 l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1eddi vu c\u00e1o c\u1ee7a t\u1ed9i nh\u00e2n Qu\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ban ra s\u1eafc l\u1ec7nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1ea5u l\u00f2ng \u0111\u1ed1 k\u1ef5, m\u01b0\u1ee3n c\u1edb vi\u1ec7c nh\u1ecf, \u0111\u1ec3 l\u00e0m sai l\u1ec7ch chi\u1ebfu l\u1ec7nh ban ra, \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i gian t\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean quy\u1ec1n l\u00e0m oai trong th\u1eddi lo\u1ea1n, sao An Th\u1ea1ch ng\u00e0y nay l\u1ea1i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng s\u1ef1 v\u1edbi h\u1ecd?&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;An Th\u1ea1ch gi\u1ea3 m\u1ea1o s\u1eafc l\u1ec7nh, \u0111\u1ec3 sai quan \u0111i\u1ec1u tra.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng vi\u1ec7c gi\u1ea3 m\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u1eaft s\u1ebd b\u1ecb l\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 giao ch\u00ednh quy\u1ec1n cho An Th\u1ea1ch, n\u1ebfu \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf ch\u00fat n\u00e0o, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00e2u d\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;An Th\u1ea1ch \u1eaft kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1ea5y c\u1edb n\u00e0y m\u00e0 xin t\u1eeb ch\u1ee9c, n\u1ebfu l\u1ea5y c\u1edb n\u00e0y xin t\u1eeb ch\u1ee9c, l\u00e0 d\u00e1m l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ngh\u0129a \u0111\u1ec3 \u00e9p b\u1ec7 h\u1ea1, c\u00f3 th\u1ec3 theo \u0111\u01b0\u1ee3c sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi An Th\u1ea1ch nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, An Th\u1ea1ch ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o, kh\u00f4ng ng\u1edd l\u1ea1i b\u1ee9c b\u00e1ch \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00f2ng ng\u1eeba gi\u1eefa Vua t\u00f4i, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec An Th\u1ea1ch m\u00e0 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn, \u0111\u1ec1u tr\u00fang v\u00e0o ch\u1ed7 k\u00edn \u0111\u00e1o trong l\u00f2ng y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua \u0111\u00e3 \u0111em vi\u1ec7c Hu\u1ec7 Khanh t\u1ed1 c\u00e1o tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi An Th\u1ea1ch, An Th\u1ea1ch xin l\u1ed7i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3, v\u1ec1 nh\u00e0 h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng, B\u00e0ng m\u1edbi n\u00f3i ra s\u1ef1 th\u1eadt, An Th\u1ea1ch b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00e1ch B\u00e0ng. B\u00e0ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ec7nh ung th\u01b0, l\u1ea1i th\u00eam t\u1ee9c gi\u1eadn khi\u1ebfn b\u1ec7nh c\u00e0ng n\u1eb7ng, c\u00f2n Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ecb t\u1ed9i. An Th\u1ea1ch t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u1ea3m th\u1ea5y x\u1ea5u h\u1ed5, d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"'S\u1edb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ed1', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1917-5\" href=\"#footnote-1917-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, t\u1eeb \u0111\u00f3 Vua \u0111\u1ed1i v\u1edbi An Th\u1ea1ch c\u0169ng d\u1ea7n l\u1ea1nh nh\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Hu\u1ec7 Khanh t\u1ed1 c\u00e1o \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n v\u00e0 An Th\u1ea1ch, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u00f4n Nghi\u00eau t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u00f4n Nghi\u00eau d\u01b0 ng\u00f4n\u300b c\u1ee7a Tr\u1ea7n Qu\u00e1n. Gia truy\u1ec1n c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 14 ch\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 bi\u1ec7n, \u0111\u00e3 ch\u00fa th\u00edch v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 5. Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 6, ph\u1ea1t L\u1eef Gia V\u1ea5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, L\u00fd T\u1ee7ng v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung, Th\u00f4ng ph\u00e1n H\u00f2a Ch\u00e2u, sai quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 10 th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u00e0m Ph\u00f3 v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, b\u1ea3n c\u1ee7a Chu v\u00e0o ng\u00e0y 27 th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u00e3 ghi l\u00e0 Ph\u00f3 v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, l\u00e0 sai.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0 k\u1ebb t\u1ed9i \u00e1c, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai quan \u0111i\u1ec1u tra, d\u00e1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1ef1 bi\u1ec7n h\u1ed9, c\u00f2n d\u00e1m khinh mi\u1ec7t c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i tay ch\u00e2n tai m\u1eaft c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, xin ban l\u1ec7nh tr\u1eebng tr\u1ecb n\u1eb7ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i xa.&#8221;<\/i> Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 c\u0169ng t\u00e2u: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh nh\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai quan \u0111i\u1ec1u tra, d\u00e1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh t\u1ef1 bi\u1ec7n h\u1ed9, th\u00eam th\u1eaft l\u1eddi l\u1ebd, vu c\u00e1o \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, mu\u1ed1n khi\u1ebfn Vua nghi ng\u1edd, gi\u1ea3m nh\u1eb9 t\u1ed9i c\u1ee7a m\u00ecnh. Xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u1ea1 ch\u1ee9c tr\u00e1ch, c\u1ea5m tuy\u1ec7t ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0111\u1ee3i khi kh\u00e1m x\u00e9t \u1edf T\u00fa Ch\u00e2u xong s\u1ebd l\u1ea5y ch\u1ec9.<\/p>\n<p>[15] Ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ch\u1ecbu tang l\u00e0 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Xin cho d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam, L\u00f4i nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c h\u1ed9 \u0110\u1ea3n, cho h\u1ecd \u1edf y\u00ean t\u1ea1i c\u00e1c v\u1ecbnh ven bi\u1ec3n, l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u00e1nh c\u00e1, khi c\u00f3 vi\u1ec7c ra v\u00e0o th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o cho ch\u1ee7 h\u1ed9 bi\u1ebft n\u01a1i h\u1ecd \u0111i, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh th\u00ec ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng c\u00e1c h\u1ed9 \u0110\u1ea3n v\u00e0 thuy\u1ec1n b\u00e8 \u0111i theo qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho gi\u1eb7c.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>&#8220;Xin cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p cho d\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng nu\u00f4i c\u00e1c h\u1ed9 \u0110\u1ea3n, khi h\u1ecd ra bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdc trai th\u00ec \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 c\u00f4ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec c\u00e1c h\u1ed9 \u0110\u1ea3n s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb ngo\u1ea1i di d\u1ee5 d\u1ed7.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, l\u1ea1i chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ch\u00e9p l\u1ea1i ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc, d\u00e1n b\u1ea3ng t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven bi\u1ec3n.<\/p>\n<p>[16] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, Giang Nam, Qu\u1ea3ng Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Ph\u00fac Ki\u1ebfn, m\u1ed7i l\u1ed9 c\u1ea5p b\u1ea3n &#8216;Ng\u0169 L\u1ed9 Gi\u00e1o Duy\u1ec7t C\u00e1ch&#8217; giao cho An ph\u1ee7, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty, tr\u01b0\u1edbc h\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 xem trong l\u1ed9 m\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng, c\u00f9ng nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n d\u1ea1y t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7, nay n\u00ean so s\u00e1nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t th\u1ebf n\u00e0o, ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 t\u00e2u l\u00ean; c\u00f9ng sai L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111i tu\u1ea7n tra ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m, l\u1ea1i b\u1eaft c\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u1ee5 tr\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n, quan l\u1edbn trong l\u1ed9 \u0111\u1ed1c th\u00fac, cu\u1ed1i n\u0103m so s\u00e1nh k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed1t x\u1ea5u \u0111\u1ec3 th\u0103ng gi\u00e1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00e2ng chi\u1ebfu, ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb t\u1ea1m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c chi d\u00f9ng, \u0111\u1ee3i ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 thi h\u00e0nh, nay ch\u01b0a r\u00f5 l\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea5m \u1edf kinh \u0111\u00f4 hay l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i> Tr\u00ean ph\u00ea: <i>&#8220;Ph\u00e9p ti\u1ec1n \u1edf kinh \u0111\u00f4, t\u1eeb \u0111\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i, ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb m\u1edbi ban h\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e9t so s\u00e1nh l\u1ee3i h\u1ea1i, n\u00ean th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 d\u1ee5 b\u00e3i b\u1ecf \u1edf kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn.&#8221;<\/i> <i>(B\u1ea3n m\u1ef1c \u1edf d\u01b0\u1edbi c\u00f3 s\u00e1u ch\u1eef <i>&#8220;Ch\u1ea5p ch\u00ednh ti\u1ebfn tr\u00ecnh b\u1ea5t h\u00e0nh&#8221;<\/i>, b\u1ea3n son \u0111\u00e3 x\u00f3a \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[18] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng \u0111\u00fac ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, sau \u0111\u00f3 H\u1ee9a Ng\u1ea1n Ti\u00ean l\u1ea1i \u0111\u00fac \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 gi\u00e1 \u0111\u1ed3ng. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u00f9ng ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb, v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u0111\u1ea7u ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u00f9ng ti\u1ec1n n\u00e0y \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi. Sau \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n xin d\u00f9ng ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb c\u1ea3 \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u00e3 d\u00f9ng, th\u00ec n\u00ean cho c\u1ea3 kinh s\u01b0 c\u0169ng d\u00f9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang v\u00ec d\u00f9ng ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng, ki\u1ec7n l\u00ean Khai Phong v\u00e0 b\u1ecb \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec7n l\u00ean Tam Ty, v\u00ec th\u1ebf Vua ph\u00ea chu\u1ea9n mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb. Khi Trung th\u01b0 h\u1ecfi Khai Phong v\u00e0 Tam Ty, \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3, n\u00ean l\u1ea1i \u0111em tr\u00ecnh l\u00ean. Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u1ec9 s\u1ee3 l\u00e2u ng\u00e0y d\u00e2n gi\u00e0u gi\u1ea5u ti\u1ec1n nh\u1ecf kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0a ra m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u1ec1n l\u1edbn c\u0169ng kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, d\u00e2n gi\u00e0u h\u00e1 l\u1ea1i gi\u1ea5u ti\u1ec1n nh\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra, gi\u1ea5u ti\u1ec1n nh\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i g\u00ec cho h\u1ecd?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;S\u1ee3 r\u1eb1ng b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nghe Trung Qu\u1ed1c d\u00f9ng hai lo\u1ea1i ti\u1ec1n, cho l\u00e0 ngh\u00e8o kh\u00f3, l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c th\u1ec3, th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u1ec1n c\u00f3 hai lo\u1ea1i, t\u1eeb th\u1eddi Chu \u0111\u00e3 v\u1eady, li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn gi\u00e0u ngh\u00e8o? Hu\u1ed1ng chi t\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 nh\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, Chu Th\u00e1i T\u00f4ng th\u1eddi c\u1ef1c ngh\u00e8o, nh\u01b0ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb, nay l\u1ea1i b\u00e0n k\u1ef9, l\u00e0 v\u00ec vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng tr\u00f4ng v\u00e0o, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 k\u1ebd h\u1edf l\u00e0 b\u1ecb k\u1ebb gian d\u00f2m ng\u00f3 l\u1eeba g\u1ea1t, s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec l\u00e0m sao y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1 qu\u1ed1c gia!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua b\u00e8n ra l\u1ec7nh d\u00f9ng l\u1ea1i ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb, nh\u01b0ng hai cung v\u1eabn kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u00f9ng, n\u00ean ti\u1ec1n Chi\u1ebft Nh\u1ecb ch\u01b0a t\u1eebng v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c trong cung. An Th\u1ea1ch tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n c\u00e1o b\u1ec7nh kh\u00f4ng ra tri\u1ec1u. Vua sai ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u0103n c\u00e1ch v\u1edbi khanh, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng gi\u00e1m, sao l\u1ea1i v\u1ed9i v\u00e0ng nh\u01b0 th\u1ebf!&#8221;<\/i> An Th\u1ea1ch m\u1edbi ra tri\u1ec1u.<\/p>\n<p><i>(T\u1eeb <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3&#8221;<\/i> \u0111\u1ebfn <i>&#8220;d\u00f9ng l\u1ea1i&#8221;<\/i> theo b\u1ea3n Chu, vi\u1ec7c An Th\u1ea1ch c\u00e1o b\u1ec7nh theo \u300aT\u01b0 M\u00e3 Quang k\u00fd v\u0103n\u300b)<\/i>.<\/p>\n<p>[19] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ty Chi\u00eau th\u1ea3o An Nam chi\u00eau h\u00e0ng D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng. Ty Chi\u00eau th\u1ea3o t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1i Di\u1ec7p b\u00e1o r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd li\u1ec1u ch\u1ebft ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, e r\u1eb1ng kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu \u0111\u00f3ng qu\u00e2n l\u00e2u s\u1ebd l\u00e0m hao m\u00f2n s\u0129 kh\u00ed, c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9, l\u1ea1i c\u00f2n v\u00f4 c\u1edb tham \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea5t ngh\u0129a. Chi b\u1eb1ng \u0111\u1ee3i Ty Chi\u00eau th\u1ea3o r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 r\u1ed3i s\u1ebd \u0111\u00e1nh d\u1eb9p sau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u00e1i Di\u1ec7p \u0111\u00e3 sai Tri\u1ec7u D\u01b0\u01a1ng d\u1ee5 D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng quy thu\u1eadn, l\u1ea1i c\u00f9ng B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i Di\u1ec7p ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t hai th\u00e1ng n\u1eefa l\u00e0 xong vi\u1ec7c. Nay d\u00f9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n uy hi\u1ebfp, l\u1ea1i n\u00f3i h\u1ecd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd li\u1ec1u ch\u1ebft ch\u1ed1ng c\u1ef1, l\u1ea1i cho r\u1eb1ng chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 b\u1ea5t ngh\u0129a, r\u1ed3i \u0111\u1ee3i r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 m\u1edbi \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, sao l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e2u thu\u1eabn nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i Di\u1ec7p t\u1ea1i ch\u1ee9c t\u1ef1 m\u00ecnh kh\u00f4ng l\u00e0m xong vi\u1ec7c, nay s\u1ee3 c\u00f4ng lao thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00ean m\u1edbi nh\u01b0 v\u1eady. T\u00ednh c\u00e1ch h\u1eafn x\u1ea3o quy\u1ec7t, r\u1ea5t gi\u1ed1ng cha h\u1eafn.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea3i &#8216;lo li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1eddi ch\u01b0a m\u01b0a, s\u1eeda sang c\u1eeda n\u1ebbo&#8217;, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n l\u00fac n\u00e0y uy hi\u1ebfp m\u00e0 chi\u1ebfm l\u1ea5y, e r\u1eb1ng khi qu\u00e2n Nam \u0111\u00e3 h\u00e0nh qu\u00e2n, h\u1ecd th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh, nh\u00e2n l\u00fac Giao Ch\u1ec9 ch\u01b0a h\u00e0ng ph\u1ee5c m\u00e0 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi Ph\u1ee7 Th\u1ee7y, l\u1ea1i g\u00e2y h\u1ecda nh\u01b0 T\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0m. H\u01a1n n\u1eefa, khi qu\u00e2n Nam tr\u1edf v\u1ec1, nh\u1eefng qu\u00e2n nh\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng t\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec \u00fd ch\u00ed \u0111\u00e3 suy s\u1ee5p<a class=\"footnote\" title=\"'nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec \u00fd ch\u00ed \u0111\u00e3 suy s\u1ee5p', ch\u1eef 'nh\u1eefng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1917-6\" href=\"#footnote-1917-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u1ed9ng binh \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng bi\u1ebft Ty Chi\u00eau th\u1ea3o c\u00f3 hi\u1ec3u \u00fd Th\u00e1i Di\u1ec7p kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi th\u1ea7n r\u1eb1ng khi r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 s\u1ebd xem x\u00e9t l\u1ea1i, th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Nay vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p v\u00e0 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, l\u1ee3i h\u1ea1i nh\u01b0 nhau. H\u1ecd th\u1ea5y qu\u00e2n ta th\u1eafng, g\u1ecdi h\u1ecd \u1eaft h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u1ebfn, nh\u01b0 H\u00e0n T\u00edn khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Y\u00ean, theo gi\u00f3 m\u00e0 h\u00e0ng ph\u1ee5c, D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua n\u01b0\u1edbc Y\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01b0\u1edbc Y\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd th\u00f4n t\u00ednh thi\u00ean h\u1ea1, n\u00ean ph\u1ea3i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o ai \u0111\u00f3, kh\u00f4ng theo S\u1edf th\u00ec theo H\u00e1n. H\u00e1n th\u1eafng m\u00e0 chi\u00eau h\u00e0ng th\u00ec h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd theo, hu\u1ed1ng chi nh\u01b0 H\u00e0n T\u00edn, n\u1ebfu Y\u00ean kh\u00f4ng theo th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3. Nay qu\u00e2n ta h\u00f9ng m\u1ea1nh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m qu\u1edf tr\u00e1ch D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm, \u0111\u1ebfn khi qu\u00e2n v\u1ec1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n v\u1ec1 qu\u00ea kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c. D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm l\u00e0 l\u00e3o t\u1eb7c, hi\u1ec3u r\u00f5 th\u1eddi th\u1ebf, bi\u1ebft qu\u00e2n Nam mu\u1ed1n v\u1ec1, t\u01b0\u1edbng s\u00fay l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ch\u00ed ki\u00ean quy\u1ebft, c\u1ee9 d\u00f9ng d\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu ra qu\u00e2n, th\u00ec qu\u00e2n Nam t\u1ef1 kh\u1eafc s\u1ebd b\u1ecf m\u00e0 v\u1ec1. H\u01a1n n\u1eefa, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc Y\u00ean \u1eaft ph\u1ea3i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o ai \u0111\u00f3, c\u00f2n D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm c\u00f3 ch\u00ed t\u1ef1 l\u1eadp m\u00e0 kh\u00f4ng ra h\u00e0ng, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c H\u00e0n T\u00edn v\u00e0 n\u01b0\u1edbc Y\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Sau khi vi\u1ec7c xong, c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed tr\u00ed Th\u00e1i Di\u1ec7p.&#8221;<\/i> V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y cho h\u1eafn gi\u1ea3i tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc sau m\u00e2u thu\u1eabn, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e k\u1ebb gian, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng n\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n l\u1eeba g\u1ea1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6 trong \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b. X\u00e9t \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 3, giao cho Chu S\u01a1 B\u00ecnh chi\u00eau h\u00e0ng D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 10, S\u01a1 B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 ra h\u00e0ng. C\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ebfn binh l\u1ef1c c\u1ee7a Ty Chi\u00eau th\u1ea3o, kh\u00f4ng r\u00f5 \u300aNh\u1eadt l\u1ee5c\u300b v\u00ec sao l\u1ea1i c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, ho\u1eb7c l\u00fac \u0111\u00f3 t\u1eebng c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5, nh\u01b0ng v\u00ec Th\u00e1i Di\u1ec7p xin n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y Th\u00e1i Di\u1ec7p c\u00f3 b\u1ecb x\u1eed tr\u00ed g\u00ec kh\u00f4ng, nay v\u1eabn ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y, \u0111\u1ee3i sau x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. Ng\u00e0y 16, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu giao cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3&#8230;, t\u1ee9c l\u00e0 l\u1eddi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch n\u00f3i cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban cho Ph\u00f9ng Ch\u00ednh Ph\u00f9, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, c\u00f9ng v\u1edbi ch\u1ee9c th\u00ed h\u00e0m \u1edf c\u00e1c ph\u00e1n ty qu\u1eadn l\u1edbn ho\u1eb7c ch\u1ee9c ch\u1ee7 b\u1ea1, \u00fay \u1edf huy\u1ec7n. Ch\u00ednh Ph\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tuy Ninh, \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n ti\u1ebfn c\u1eed do thi \u0111\u1ed7 trung \u0111\u1eb3ng \u1edf vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[21] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u1ee9c tu\u1ea7n ki\u1ec3m, huy\u1ec7n \u00fay \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 d\u00f9ng ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p, th\u1ed5 phi\u1ec1n, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf s\u1ed1 qu\u00e2n m\u00e3 b\u1ed9 nguy\u00ean qu\u1ea3n thu\u1ed9c bi\u00ean ch\u1ebf qu\u00e2n m\u00e3. S\u1ed1 binh l\u00ednh tu\u1ea7n ki\u1ec3m, cung th\u1ee7, ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p b\u1ecb gi\u1ea3m c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n chi ph\u00ed, giao cho m\u1ed9t vi\u00ean gi\u00e1m ty thu l\u1ea1i, ni\u00eam phong, m\u1ed7i qu\u00fd b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 li\u1ec7u l\u00ean Binh b\u1ed9, cu\u1ed1i n\u0103m t\u00e2u l\u00ean, Trung th\u01b0 \u0111i\u1ec3m ki\u1ec3m \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n s\u1eed d\u1ee5ng. S\u1ed1 qu\u00e2n b\u1ecb gi\u1ea3m giao Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[22] Tuy\u00ean ch\u00ednh s\u1ee9, Di\u1ec7u Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y m\u1ea5t. Chi\u1ebfu theo l\u1ec7 c\u1ee7a Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Thi\u00ean B\u00ecnh qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Quy\u1ec1n ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u1eef Gia V\u1ea5n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh h\u00ecnh ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u01b0u C\u1ed5n, H\u00ecnh ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ecbch \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian kh\u1ea3o h\u1ea1ch hai n\u0103m, ch\u1ee7 s\u1ef1 Ho\u00e0ng C\u1eedu Cao tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ph\u1ea1t kh\u00e1c nhau. Do L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u r\u1eb1ng khi tra x\u00e9t t\u1edd tr\u00e1p c\u1ee7a em l\u00e0 \u00d4n Khanh \u0111\u00e3 nh\u1ea7m l\u1eabn mang theo t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, n\u00ean giao xu\u1ed1ng Vi\u1ec7n ch\u1ebf kh\u00e1m l\u01b0\u1ee1ng chi\u1ebft x\u1eed l\u00fd. B\u1ea3n Chu l\u1ea5y n\u1ed9i dung trong truy\u1ec7n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng ch\u00e9p th\u00eam r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang giao Vi\u1ec7n ch\u1ebf ng\u1ee5c l\u01b0\u1ee1ng chi\u1ebft x\u00e9t h\u1ecfi L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh, ch\u01b0a xong, m\u00e0 Gia V\u1ea5n l\u1ea1i \u0111em t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Uy\u1ec3n xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c em l\u00e0 H\u00f2a Khanh l\u1eabn v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 kh\u00e1c ban xu\u1ed1ng, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh l\u00fac \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft, vi\u00ean l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ed9i b\u00e1o cho Hu\u1ec7 Khanh \u1edf Tr\u1ea7n, Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u1eed ph\u1ea1t. <i>(B\u1ea3n T\u00e2n theo b\u1ea3n Chu, nay ch\u1ec9 theo b\u1ea3n M\u1eb7c. S\u00e1ch \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng b\u1ea3n M\u1eb7c. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 5, gia truy\u1ec1n c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh c\u00f3 ch\u00e9p, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 tha t\u00f9, c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh t\u1ea1p ph\u1ea1m tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha. T\u1ed5ng c\u1ed9ng gi\u1ea3m t\u1ed9i v\u00e0 tha cho 1.726 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u01a1n 2.500 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[25] Ph\u00e2n c\u00f4ng c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[26] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ea3o gi\u00e1p \u0111i phi\u00ean, n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1ea1i b\u1ea3o \u0111i, n\u01a1i n\u00e0o \u00edt ng\u01b0\u1eddi th\u00ec cho to\u00e0n b\u1ed9 ti\u1ec3u b\u1ea3o \u0111i.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Binh b\u1ed9.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i. H\u00e0nh dinh An Nam xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, ti\u1ebfn v\u1ec1 Qu\u1ebf Ch\u00e2u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n t\u1ea5u ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 6 trong t\u1eadp v\u0103n th\u01b0 v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong gia t\u1ed9c c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3. <i>(X\u00e9t theo \u300aC\u1eedu s\u1ef1\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, t\u1eeb \u0110\u00e0m Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u l\u00e0 14 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng, v\u1eady th\u00ec Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 7.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Ty Chi\u00eau th\u1ea3o An Nam t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ch\u1ecbu tang l\u00e0 T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m th\u1eeba T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean n\u00f3i: &#8216;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Chi\u00eam Th\u00e0nh, Ch\u00e2n L\u1ea1p \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd ki\u1ec1m ch\u1ebf gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, nh\u01b0ng thuy\u1ec1n chi\u1ebfn m\u00e0 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb g\u1eb7p gi\u00f3 bi\u1ec3n th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. H\u01a1n n\u1eefa, Chi\u00eam Th\u00e0nh s\u1ee3 Giao Ch\u1ec9, Ch\u00e2n L\u1ea1p ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u bu\u00f4n b\u00e1n, t\u00ecnh c\u1ea3m kh\u00f4ng th\u00f4ng, n\u1ebfu th\u1ee7y qu\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u00e0 hai n\u01b0\u1edbc nghi ng\u1edd s\u1ee3 h\u00e3i, th\u00ec vi\u1ec7c s\u1ebd nguy hi\u1ec3m. Xin l\u1ec7nh cho D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean ch\u1ec9 ti\u1ebfn qu\u00e2n t\u1eeb bi\u1ec3n Kh\u00e2m, Li\u00eam.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u00f3i: &#8216;N\u1ebfu ti\u1ebfn qu\u00e2n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh gi\u1eb7c, v\u1eabn c\u00e1ch m\u1ed9t con s\u00f4ng l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi Giao Ch\u1ec9 gi\u1ecfi th\u1ee7y chi\u1ebfn, e r\u1eb1ng thuy\u1ec1n gi\u1eb7c chi\u1ebfm c\u1ee9 ch\u1ed7 hi\u1ec3m, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n kh\u00f3 qua, n\u1ebfu ban \u0111\u00eam b\u1ecb t\u1eadp k\u00edch \u1eaft s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng c\u1eed quan ch\u1ecdn th\u1ee7y binh, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, d\u1ea1y th\u1ee7y chi\u1ebfn, sau n\u00e0y ch\u1ec9 xu\u1ea5t ph\u00e1t thuy\u1ec1n t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u d\u1ecdc b\u1edd bi\u1ec3n, \u0111\u1ebfn gi\u1edbi h\u1ea1n Kh\u00e2m, Li\u00eam \u0111\u1eadu b\u1edd, \u0111\u1ee3i khi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh c\u00f3 k\u1ef3 h\u1ea1n, th\u00ec l\u1ec7nh th\u1ee7y qu\u00e2n th\u1eb3ng v\u00e0o Giao Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, chia thuy\u1ec1n b\u1edd b\u1eafc \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3n ty c\u0103n c\u1ee9 theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean, nay ti\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 kh\u00f4ng qu\u00e1 t\u1eeb Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn T\u1ea3 H\u1eefu Giang, Ho\u00e0nh S\u01a1n Tr\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 g\u1ea7n Gi\u00e1p \u0110\u1ed9ng, Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean ti\u1ebfn qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y kh\u00f4ng qu\u00e1 t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam xu\u1ea5t ph\u00e1t thuy\u1ec1n, nh\u01b0ng g\u1ea7n k\u1ec1 Giao Ch\u1ec9, kh\u00f4ng n\u01a1i n\u00e0o kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb, n\u1ebfu kh\u00f4ng d\u00f9ng k\u1ef3 binh ki\u1ec1m ch\u1ebf, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng l\u1ee3i trong ng\u00e0y?<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u1ebfu t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u ti\u1ebfn qu\u00e2n, th\u00e1ng ch\u00edn xu\u1ea5t ph\u00e1t thuy\u1ec1n, nh\u00e2n gi\u00f3 b\u1eafc th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Chi\u00eam Th\u00e0nh, Ch\u00e2n L\u1ea1p, h\u1eb9n v\u1edbi Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty<a class=\"footnote\" title=\"Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, ch\u1eef 'ph\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1917-7\" href=\"#footnote-1917-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a> h\u1eb9n k\u1ef3 h\u1ecdp qu\u00e2n Ung, Kh\u00e2m, c\u00f9ng v\u00e0o Giao Ch\u1ec9 ti\u00eau di\u1ec7t. L\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 theo tr\u1ea1ng c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng Tr\u1ea7n Sai, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ph\u00e1i thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111\u1ebfn Chi\u00eam Th\u00e0nh, Ch\u00e2n L\u1ea1p, \u0111\u1ec1u tr\u00e1nh t\u1eeb th\u00e1ng ch\u00edn \u0111\u1ebfn th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi hai v\u00ec gi\u00f3 b\u00e3o d\u1ec5 \u0111\u1eafm, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ea7u th\u00e1ng gi\u00eang gi\u00f3 b\u1eafc m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n. Ty n\u00e0y x\u00e9t k\u1ef9 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean th\u1eadt s\u01a1 h\u1edf, l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xem x\u00e9t ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, chi\u1ebfu cho Ty Chi\u00eau th\u1ea3o t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aQu\u00e1ch Qu\u1ef3 truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Qu\u1ef3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u, sai H\u00f2a B\u00e2n, D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean ch\u1ec9 huy th\u1ee7y qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng ti\u1ebfn v\u00e0o, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb Qu\u1ea3ng T\u00e2y ti\u1ebfn v\u00e0o. \u0110o\u1ea1n n\u00e0y n\u00f3i l\u1ec7nh Ty Chi\u00eau th\u1ea3o t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng r\u00f5 cu\u1ed1i c\u00f9ng theo c\u00e1ch n\u00e0o. Xem chi\u1ebfu ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7, th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n l\u1edbn c\u1ee7a T\u00f2ng Ti\u00ean r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn.)<\/i><\/p>\n<p>[29] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu g\u1eedi cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c khanh v\u1ec1 vi\u1ec7c D\u01b0\u01a1ng Quang ti\u1ebfm ng\u00f4i. Theo l\u1eddi khai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh vi hung b\u1ea1o l\u1edbn, nh\u01b0ng xem \u00fd h\u1eafn, r\u1ed1t cu\u1ed9c v\u1eabn l\u00e0 c\u1ed1 ch\u1ea5p, ch\u01b0a ch\u1ecbu nghe theo l\u1ec7nh tri\u1ec7u t\u1eadp. V\u00ec nay \u0111\u1ea1i qu\u00e2n nam chinh, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 ph\u1ea3n lo\u1ea1n, c\u00f2n nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Quang ti\u1ebfm ng\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, n\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi x\u1eed l\u00fd sau. N\u1ebfu d\u1ed3n h\u1ebft s\u1ee9c v\u00e0o vi\u1ec7c n\u00e0y, s\u1ebd tr\u00e1i v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, v\u00e0 lo r\u1eb1ng khi th\u1eddi h\u1ea1n xu\u1ea5t qu\u00e2n g\u1ea7n k\u1ec1, b\u1ecdn man t\u1ed9c n\u00e0y n\u1ed5i lo\u1ea1n, l\u1ea1i c\u1ea3n tr\u1edf \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. C\u00e1c khanh n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u01b0a r\u00f5, t\u1ea1m theo k\u1ebf c\u1ee7a Chu S\u01a1 B\u00ecnh, kh\u00e9o l\u00e9o an \u1ee7i, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd ph\u1ea3n lo\u1ea1n, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, ho\u1eb7c n\u1ebfu ch\u00fang d\u00e1m ph\u1ea3n lo\u1ea1n, th\u00ec xu\u1ea5t qu\u00e2n tr\u1eebng tr\u1ecb c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.&#8221;<\/i> Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 theo k\u1ebf c\u1ee7a Chu S\u01a1 B\u00ecnh, kh\u00e9o l\u00e9o an \u1ee7i xong. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u1ec1 vi\u1ec7c nam chinh, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 6 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u1ee7a Vua, nay ghi l\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e8m theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Th\u00e1i Di\u1ec7p ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6 v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Chu S\u01a1 B\u00ecnh ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111ang tranh ch\u1ea5p \u0111\u1ecba ph\u1eadn Ngo\u00e3 S\u1eb1n \u1ed4, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng ban ch\u1ec9 d\u1ee5 cho H\u00e0n Ch\u1ea9n<a class=\"footnote\" title=\"H\u00e0n Ch\u1ea9n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0n Tr\u1ea5n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 279, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1917-8\" href=\"#footnote-1917-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a> v\u00e0 c\u00e1c quan, l\u1ec7nh cho h\u1ecd c\u1ea9n th\u1eadn ki\u1ec3m tra kh\u1eafp n\u01a1i, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 chi ti\u1ebft v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. C\u00e1c \u0111\u1ed3n b\u1ed1t, n\u00fai s\u00f4ng, nh\u00e2n h\u1ed9, tr\u00e1ng \u0111inh v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u00f2ng ch\u1ea3y, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi ch\u00fa r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1 su\u1ea5t b\u1ecf s\u00f3t.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b, ban h\u00e0nh ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 9, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 11.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tr\u1ecbnh D\u00e2n Hi\u1ebfn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0o ng\u0169 l\u00e0 cung ti\u1ec5n th\u1ee7 v\u00e0 \u0111\u1ea5t doanh \u0111i\u1ec1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 d\u00f9ng nhi\u1ec1u bi\u1ec7n ph\u00e1p chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e0y c\u1ea5y, b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p t\u00f4 thu\u1ebf. Xin cho ph\u00e9p h\u1ecd n\u1ed9p thu\u1ebf t\u1ea1i c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u00f3, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n tr\u1eeb vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n v\u00e0 \u0111\u1ed5i thu\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[32] Phong th\u1ee7y nguy\u00ean \u0111\u1ed9ng man ch\u1ee7 N\u00f4ng H\u1ea1, b\u1ed9 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng man ch\u1ee7 N\u00f4ng C\u1ea3nh, \u0111\u1ecba l\u1ed9ng huy\u1ec7n man ch\u1ee7 N\u00f4ng Hoa, l\u0129nh m\u00e3 \u0111\u1ed9ng man ch\u1ee7 N\u00f4ng L\u00e2m \u0111\u1ec1u l\u00e0m \u0110\u1ecbnh vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n; c\u1ed5 huy\u1ec7n man ch\u1ee7 N\u00f4ng H\u1ea1, an thanh th\u1ee7y tri huy\u1ec7n N\u00f4ng L\u1eabm, m\u00e3 li\u1ec5u th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 \u0111o\u1ea1n tri huy\u1ec7n N\u00f4ng Th\u01b0, N\u00f4ng T\u00fac \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ninh vi\u1ec5n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[33] Cao D\u01b0\u01a1ng Quan l\u1ed9 an ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>&#8220;T\u00edn An, C\u00e0n Ninh qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec kh\u00f4ng tu s\u1eeda, \u0111\u00ea \u0110\u1ed9c L\u01b0u b\u1ecb v\u1ee1, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 kh\u00f4 c\u1ea1n. Xin d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ng\u1ef1 t\u1eeb ph\u00eda nam \u0111\u1eadp Ph\u00e1c Trang ch\u1ea3y v\u00e0o.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ea1c c\u00f3 ch\u1ed7 r\u1ea5t c\u1ea1n, quan ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u1ed7 \u0111\u00e3 b\u1ecf b\u00ea vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd. C\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn m\u1ed7i l\u1ed9 m\u1ed9t vi\u00ean gi\u00e1m ty, l\u1ea5y danh ngh\u0129a tu\u1ea7n tra, ki\u1ec3m tra \u0111\u1ed9 r\u1ed9ng h\u1eb9p, s\u00e2u c\u1ea1n, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0n Ch\u00ednh Ng\u1ea1n, H\u00e0n T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean nh\u1eefng ch\u1ed7 b\u1ed3i l\u1eafng, c\u1ea1n kh\u00f4. Chi\u1ebfu giao H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n ty xem x\u00e9t nh\u1eefng n\u01a1i c\u1ea7n tu s\u1eeda, t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, c\u00e1c quan l\u1ea1i v\u1eabn giao \u0110\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, chi\u1ebfu: <i>&#8220;V\u00ec V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch ngh\u1ec9 ph\u00e9p, \u0111\u1ec3 \u1edf nh\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, chi\u1ebfu: <i>&#8220;Qu\u00e2n kh\u00ed v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n binh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, l\u1ec7nh cho tri Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 H\u00e0n Gi\u00e1ng b\u00ed m\u1eadt ch\u1ecdn quan, ngo\u1ea1i tr\u1eeb L\u00e2n Ph\u1ee7, Phong ch\u00e2u, Kh\u1ea3 Lam, Ninh H\u00f3a qu\u00e2n, \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, ch\u1ecdn nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, theo danh m\u1ee5c quy \u0111\u1ecbnh trong B\u00e1t tr\u1eadn ph\u00e1p d\u00f9ng cho c\u1eedu qu\u00e2n h\u1ed9i, chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ee7 m\u1ed9t c\u1eedu qu\u00e2n h\u1ed9i \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean ph\u1ee7 v\u00e0 \u0110\u1ea1i ch\u00e2u, s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0 c\u1ea5t gi\u1eef, giao cho Gi\u00e1ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch, v\u1eabn l\u1ec7nh cho quan \u0111\u01b0\u1ee3c sai ph\u1ea3i t\u1eebng c\u00e1i m\u1ed9t ki\u1ec3m tra ch\u1ecdn l\u1ef1a, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o v\u0103n b\u1ea3n s\u1eafp x\u1ebfp. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, s\u1ebd l\u1ec7nh cho qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m ch\u1ebf t\u00e1c \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3. Kh\u00f4ng l\u00e2u n\u1eefa, s\u1ebd c\u1eed c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t, l\u1ec7nh cho Gi\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kho t\u00e0ng, th\u1ee9 t\u1ef1 s\u1eeda ch\u1eefa, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh Th\u1ea1ch Gi\u00e1m t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y Giao Ch\u1ec9 x\u00e2m l\u1ea5n, c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi man \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00e9p theo, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n quy thu\u1eadn, xin \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau d\u1ee5. Th\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eadn m\u1eaft th\u1ea5y l\u1ee3i h\u1ea1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 s\u1ebd t\u00e2u tr\u00ecnh.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu l\u1ec7nh Th\u1ea1ch Gi\u00e1m \u0111\u1ebfn Chi\u00eau th\u1ea3o ty<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u00eau th\u1ea3o ty, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1917-9\" href=\"#footnote-1917-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> tr\u00ecnh b\u00e0y xong r\u1ed3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i qu\u00e2n nam chinh, Ung Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i c\u0103n b\u1ea3n nh\u1ea5t, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n nhu \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung \u1edf \u0111\u00f3. N\u1ebfu gi\u1eb7c c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1eeb c\u1eeda bi\u1ec3n theo \u0111\u01b0\u1eddng V\u0129nh An Ch\u00e2u \u0111\u00e1nh Kh\u00e2m, Li\u00eam r\u1ed3i ti\u1ebfn v\u1ec1 Ung, ch\u1ec9 v\u00e0i ng\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ebfn. D\u00f9 th\u00e0nh tr\u00ec ki\u00ean c\u1ed1 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f4ng ph\u00e1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo ng\u1ea1i v\u1ec1 n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. N\u1ebfu ch\u00fang ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ta, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea5t dao \u0111\u1ed9ng, quay v\u1ec1 b\u1eafc c\u1ee9u vi\u1ec7n th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc l\u1eabn sau. Chi\u00eau th\u1ea3o ty h\u1eb3n \u0111\u00e3 c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y t\u00e2u tr\u00ecnh c\u00e1ch ph\u00f2ng b\u1ecb, h\u00e3y l\u1ec7nh cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(Ch\u01b0a th\u1ea5y t\u00e2u b\u00e1o th\u1ebf n\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng m\u1ea5t, n\u0103m \u0111\u00f3 33 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Vua ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho gia \u0111\u00ecnh d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a B\u00e0ng l\u00e0 \u300aLu\u1eadn ng\u1eef ngh\u0129a\u300b v\u00e0 \u300aM\u1ea1nh t\u1eed ngh\u0129a\u300b.<\/p>\n<p>B\u00e0ng t\u00ednh t\u00ecnh kh\u1eafc nghi\u1ec7t, th\u00edch gi\u1ebft ch\u00f3c, th\u01b0\u1eddng ca ng\u1ee3i Th\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, cho l\u00e0 b\u1eadc h\u00e0o ki\u1ec7t, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean An Th\u1ea1ch gi\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng tu\u00e2n m\u1ec7nh, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch kh\u00f4ng nghe. Khi An Th\u1ea1ch ph\u1ee5 ch\u00ednh, \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111u\u1ed5i h\u1ebft c\u00e1c b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh trong tri\u1ec1u, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u d\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ebb tu\u1ed5i lanh l\u1ee3i d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n. C\u00e1c h\u1ecdc sinh \u0111\u1ec1u l\u1ea5y kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng l\u00e0m chu\u1ea9n, c\u00e1c quan gi\u1ea3ng d\u1ea1y ra \u0111\u1ec1 thi h\u1ecfi v\u1ec1 th\u1eddi ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. \u0110\u1ebfn khi An Th\u1ea1ch b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi Hu\u1ec7 Khanh, sai ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c gian l\u1ee3i c\u1ee7a h\u1ecd L\u00e3, \u0111\u1ec1u do B\u00e0ng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>[39] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Do\u00e3n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng ti\u1ec1n t\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 tuy\u1ec1n, \u00fd mu\u1ed1n n\u00f3 l\u01b0u th\u00f4ng kh\u00f4ng ng\u01b0ng tr\u1ec7, ho\u1eb7c g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ed1, l\u1ea5y \u00fd lan t\u1ecfa kh\u1eafp n\u01a1i v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng. Th\u1ea7n m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u1ee9 qua c\u00e1c l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, th\u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 b\u1eb1ng s\u1eaft, ch\u1ee3 b\u00faa mua b\u00e1n \u0111a ph\u1ea7n kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u00f9ng, quan ty tuy c\u00f3 chi ra nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng thu v\u00e0o, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi nghi ng\u1edd, qu\u00e2n d\u00e2n o\u00e1n than. H\u1ecfi ra m\u1edbi bi\u1ebft, nguy\u00ean do l\u00e0 ph\u00e9p ti\u1ec1n d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed5i hai, ti\u1ec1n s\u1eaft d\u1ec5 ki\u1ebfm, m\u00e0 d\u00e2n gian \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 th\u00ec t\u1ed1n \u00edt l\u1ee3i nhi\u1ec1u, n\u00ean d\u00f9 h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ec1n gi\u1ea3 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. Th\u1ea7n nay v\u1ec1 kinh, mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn, xin cho ti\u1ec1n s\u1eaft \u0111\u1ed5i hai \u1edf hai l\u1ed9 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng, t\u1ef1 kh\u1eafc tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1n \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i nghe n\u00f3i trong kho quan c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef kho\u1ea3ng v\u00e0i tri\u1ec7u quan, d\u00e2n gian c\u1ea5t gi\u1ea5u c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt. V\u00ec ti\u1ec1n n\u00e0y ban \u0111\u1ea7u d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed5i m\u01b0\u1eddi, sau gi\u1ea3m c\u00f2n m\u1ed9t \u0111\u1ed5i ba, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111\u1ed5i hai, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u1ee7a c\u1ea3i qu\u1ed1c gia m\u1ea5t t\u00e1m ph\u1ea7n, n\u1ebfu l\u1ea1i d\u00f9ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng th\u00ec m\u1ea5t th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u1eefa, n\u00ean th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u xin. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 ch\u1ecdn ti\u1ec1n t\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u01b0u h\u00e0nh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n s\u1eaft \u1edf l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 v\u00e0i v\u1ea1n \u0111\u1ed3ng, n\u00ean Tam ty ra l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa, l\u1ea1i b\u1ea3o c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u00fac l\u1ea1i ngay. Th\u1ea7n ti\u1ebfc s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0i tri\u1ec7u quan s\u1eb5n c\u00f3 trong kho, b\u1ed7ng th\u00e0nh \u0111\u1ed3 b\u1ecf, m\u00e0 \u0111\u00fac l\u1ea1i th\u00ec t\u1ed1n th\u00eam nguy\u00ean li\u1ec7u, qua v\u00e0i th\u00e1ng c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 s\u1ed1 c\u0169.<\/i><\/p>\n<p><i>Gi\u1ea3 s\u1eed m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0n quan, th\u00ec m\u1ed9t n\u0103m tr\u1eeb ng\u00e0y l\u1ec5, ng\u00e0y ngh\u1ec9, th\u1ef1c c\u00f3 ba tr\u0103m ng\u00e0y, c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, t\u00ednh ra hai ba n\u0103m n\u1eefa c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 v\u00e0i tri\u1ec7u quan, hu\u1ed1ng chi m\u1ed7i ng\u00e0y ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0n quan. N\u1ebfu \u0111\u00fac l\u1ea1i m\u00e0 v\u1eabn d\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ed5i hai, th\u00ec d\u00e2n gian \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. Hu\u1ed1ng chi hi\u1ec7n nay kinh ph\u00ed c\u00e1c l\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, t\u00e0i ch\u00ednh kh\u00f3 kh\u0103n, n\u1ebfu c\u1ee9 th\u1ebf n\u00e0y th\u00ec s\u1ebd th\u1ea5t tho\u00e1t, n\u0103m t\u1edbi \u1eaft thi\u1ebfu h\u1ee5t. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 ti\u1ebfc c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, \u0111\u1eebng coi l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 nh\u1eb9, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng d\u00f9ng, xin h\u1ea1 ch\u1ec9 cho Tam ty thi h\u00e0nh ngay, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 hao ph\u00ed v\u00f4 \u00edch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u1edb c\u1ee7a Chu Do\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ednh k\u00e8m, c\u1ea7n ch\u1ecdn l\u1ecdc, vi\u1ec7c theo hay kh\u00f4ng c\u1ea7n tra c\u1ee9u. Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 2 sai U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi, ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 4 v\u00e0 C\u00f4ng B\u1eadt n\u00f3i th\u1ebf, l\u1ea1i ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7, l\u1ea1i ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 9.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u1ea7n s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u00e0 ban h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i, s\u1ebd giao cho quan ch\u1ee9c chuy\u00ean tr\u00e1ch xem x\u00e9t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xong, r\u1ed3i Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng tr\u00ecnh l\u00ean \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5, t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean v\u00e0 ban h\u00e0nh. Nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n x\u1eed l\u00fd g\u1ea5p, xin ch\u1ec9 d\u1ee5, Trung th\u01b0 giao cho Ki\u1ec3m ch\u00ednh ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f9ng Ki\u1ec3m ch\u00ednh b\u1ea3n ph\u00f2ng v\u00e0 quan ch\u1ee9c Ch\u1ebf s\u1eafc kh\u1ed1, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n giao cho \u0110\u00f4 ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9 c\u00f9ng Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng b\u1ea3n ph\u00f2ng v\u00e0 quan ch\u1ee9c Tuy\u00ean ch\u1ec9 kh\u1ed1 xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> V\u00ec chi\u1ebfu l\u1ec7nh thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 c\u00f9ng ng\u00e0y t\u00e2u xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i hai \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hai vi\u1ec7c tr\u00ean, tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i s\u1eeda \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m ho\u1eb7c n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i r\u1ed3i ban h\u00e0nh. T\u1eeb nay, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 ban h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u00ean m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u00e0 tr\u00ecnh l\u00ean, xin ch\u1ec9 d\u1ee5 ban xu\u1ed1ng, kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i li\u00ean t\u1ee5c, g\u00e2y nghi ng\u1edd v\u00e0 x\u00e1o tr\u1ed9n kh\u1eafp n\u01a1i.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ti\u1ebfn s\u0129 quy\u1ec1n V\u0169 h\u1ecdc truy\u1ec1n th\u1ee5 D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p l\u00e0m Huy\u1ec7n \u00fay S\u01a1n \u00c2m. V\u00ec C\u1ea5p d\u00e2ng l\u1eddi b\u00e0n v\u1ec1 binh ph\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng, n\u00ean cho quy\u1ec1n l\u00e0m Truy\u1ec1n th\u1ee5, \u0111\u1ee3i m\u1ed9t n\u0103m s\u1ebd cho thi, \u0111\u1ebfn nay Vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n thi s\u00e1ch l\u1ea1i \u0111\u1ed7 h\u1ea1ng trung trung, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[42] C\u00f9ng ng\u00e0y, Vua ph\u00ea g\u1eedi Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan: <i>&#8220;Vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc \u0110\u1ea1i B\u1eafc tuy \u0111\u00e3 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1eabn li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u00f2i h\u1ecfi, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi do th\u00e1m cho bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nh\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang b\u1eadn \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng Nam, mu\u1ed1n nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p. Xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh n\u00e0y, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh An Nam ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m sao cho nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 to\u00e0n th\u1eafng l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t. C\u00e1c khanh h\u00e3y v\u00ec n\u01b0\u1edbc, suy t\u00ednh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i, nhanh ch\u00f3ng ti\u00eau di\u1ec7t, \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ea1nh th\u00eam Hoa H\u1ea1, khi\u1ebfn bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng t\u1eeb nay bi\u1ebft ki\u1ec1m ch\u1ebf.&#8221;<\/i> <i>(\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n th\u01b0 chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 6, c\u00f3 ng\u1ef1 b\u1ea3o tr\u00e1t, nay l\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p th\u00eam. Th\u1ea7n T\u00f4ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 k\u1ef3 v\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, c\u0169ng c\u00f3 l\u00fd do v\u1eady.)<\/i><\/p>\n<p>[43] M\u00f9a h\u00e8 n\u0103m \u0111\u00f3, Ph\u00fa B\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n lui v\u1ec1 \u1ea9n d\u1eadt n\u01a1i th\u00f4n d\u00e3, kh\u00f4ng d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u1eddi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, th\u1ea7n nghe l\u00e9n r\u1eb1ng b\u1ecdn man di ngu mu\u1ed9i kia d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m b\u1edd c\u00f5i n\u01b0\u1edbc ta, hai x\u1ee9 Qu\u1ea3ng g\u1eb7p tai h\u1ecda, n\u0103m d\u00e3y n\u00fai ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t. Tuy ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed1i lo nh\u1ecf nh\u01b0 ch\u00e2n tay, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m phi\u1ec1n l\u00f2ng lo l\u1eafng s\u1edbm khuya c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, ng\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, tr\u00ean nh\u1edd v\u00e0o m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n k\u1ef3, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn c\u00f4ng. Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe l\u00e9n r\u1eb1ng v\u00f9ng Ho\u00e0i Nam nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n g\u1eb7p c\u1ea3nh m\u1ea5t m\u00f9a \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u vong ch\u1ebft \u0111\u00f3i, vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf kh\u00f3 m\u00e0 chu to\u00e0n. Nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean huy \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng v\u1ea1n qu\u00e2n, nghe n\u00f3i \u0111i qua c\u00e1c n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng, binh m\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. C\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t, th\u1ee7 l\u0129nh ch\u1ec9 lo cung \u1ee9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, kho t\u00e0ng ph\u1ee7 kh\u1ed1 g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang. L\u1ea1i th\u00eam c\u00e1c quan \u00e1n s\u00e1t ti\u1ebfp t\u1ee5c thi h\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1ed1c th\u00fac tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi b\u1ee9c b\u00e1ch, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng y\u00ean, th\u1ef1c \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i tr\u1ed9m nghe r\u1eb1ng \u1edf c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3, th\u00e0nh qu\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng Nam, n\u1ee3 n\u1ea7n ch\u1ed3ng ch\u1ea5t c\u1ea3 ti\u1ec1n c\u00f4ng l\u1eabn ti\u1ec1n t\u01b0, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn lao. N\u1ebfu c\u00e1c ty gi\u00e1m s\u00e1t, ch\u00e2u huy\u1ec7n l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u00fac gi\u1ee5c thu n\u1ee3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi chi ph\u00ed c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i l\u00fac n\u00e0y, c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u1ee7, th\u00ec d\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu n\u1ed5i, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m lo\u1ea1n, kh\u00f3 m\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi ban cho \u0111\u1ee9c nh\u00e2n th\u00e1nh, nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban chi\u1ebfu khoan h\u1ed3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, nh\u01b0ng v\u00ec n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng thi\u1ebfu th\u1ed1n, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n ch\u00fang m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u01a1n n\u1eefa, quan l\u1ea1i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ea1m th\u1eddi tho\u00e1t kh\u1ecfi t\u1ed9i tr\u00e1ch, kh\u00f4ng k\u1ecbp lo ngh\u0129 cho qu\u1ed1c gia v\u00e0 h\u1eadu ho\u1ea1n, c\u0169ng kh\u00f4ng t\u00ednh k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i tr\u1ed9m nghe r\u1eb1ng \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh th\u1ee7y l\u1ee3i, huy \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c, c\u00f3 n\u01a1i l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c n\u00e0y hao t\u1ed5n t\u00e0i s\u1ea3n d\u00e2n ch\u00fang, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1ecf. Th\u1ea7n k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1o, l\u1ea5y vi\u1ec7c khoan dung d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m tr\u1ecdng. Nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u1ee3 n\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 mi\u1ec5n th\u00ec n\u00ean mi\u1ec5n, nh\u1eefng kho\u1ea3n kh\u00f3 mi\u1ec5n th\u00ec chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u \u0111\u1ee3t, cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang n\u1ed9p d\u1ea7n, v\u00e0 t\u1ea1m ng\u1eebng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1eadp trung s\u1ee9c d\u00e2n, chuy\u00ean t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c l\u00e0 c\u1ea5p b\u00e1ch. \u0110\u1ee3i khi v\u00f9ng L\u0129nh Nam y\u00ean \u1ed5n, n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi b\u00e0n t\u00ednh k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng t\u1ea5m l\u00f2ng v\u00ec n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u00f3ng c\u1eeda t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c, ch\u1ec9 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ebfc ng\u01b0\u1eddi m\u00f9, nh\u01b0ng th\u1ec9nh tho\u1ea3ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u1ea1i, nay ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 l\u1eddi n\u00f3i sai l\u1ea7m, mong b\u1ec7 h\u1ea1 tha th\u1ee9 cho s\u1ef1 ngu mu\u1ed9i v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh \u0111\u00e1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u00e2n d\u1ecbp d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n, d\u00e1m s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng Nam k\u00e8m theo t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, mong r\u1eb1ng l\u00f2ng th\u00e0nh kh\u1ea9n c\u1ee7a th\u1ea7n s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5u \u0111\u1ebfn tai tr\u1eddi. Gi\u1eb7c Man g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n l\u1edbn, \u0111\u00e3 ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u1ec1, nh\u01b0ng qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 xu\u1ea5t qu\u00e2n, t\u1ea5t s\u1ebd m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c tr\u1eebng ph\u1ea1t, ti\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y l\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, v\u1eeba uy v\u1eeba \u0111\u1ee9c. C\u00f2n nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t th\u1ebf n\u00e0o, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng ng\u1eafn h\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ban m\u1eadt chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn hai Qu\u1ea3ng, t\u00ednh to\u00e1n k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u00f4ng th\u1ee7, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn qu\u00e2n th\u00ec ti\u1ebfn, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00ec h\u00e3y l\u1ec7nh cho h\u1ecd l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. V\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00fai xa x\u00f4i hi\u1ec3m tr\u1edf, e r\u1eb1ng kh\u00f3 m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1eafc ch\u1eafn.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe n\u00f3i r\u1eb1ng, ngo\u00e0i v\u00f9ng T\u1ea7n, L\u0169ng, m\u1ea5y n\u0103m d\u00f9ng binh, \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m ch\u00e2u Hi, H\u00e0, l\u1eadp ri\u00eang m\u1ed9t l\u1ed9, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111ai, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi, khai ph\u00e1 l\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c c\u0169, th\u1ef1c l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tuy nhi\u00ean, g\u1ea7n xa \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng, l\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1ebft h\u1ea1i nh\u00e2n m\u1ea1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft, hao t\u1ed5n ti\u1ec1n c\u1ee7a kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u00e0 k\u1ec3. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f4ng khai l\u1eeba d\u1ed1i, kh\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u00e3 ph\u00e2n chia th\u00e0nh t\u1eebng b\u1ed9 ph\u1eadn, \u0111\u1eb7t ra quan ch\u1ee9c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n ph\u00f2ng th\u1ee7, m\u1ed7i vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy ch\u1ebf nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, th\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u0111ai thu \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ea3n v\u1eadt s\u1ea3n xu\u1ea5t ra, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ed9, kh\u00f4ng c\u1ea7n nh\u1edd c\u1eady b\u00ean ngo\u00e0i. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i, th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c m\u1edf mang. Khi \u0111\u00f3, nh\u00e2n m\u1ea1ng tr\u01b0\u1edbc kia kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1ebft oan, ti\u1ec1n c\u1ee7a kh\u00f4ng b\u1ecb hao ph\u00ed v\u00f4 \u00edch.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf nh\u01b0ng sau khi r\u00fat qu\u00e2n, ch\u1ec9 nghe n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 ch\u1edf v\u00e0ng b\u1ea1c l\u1ee5a l\u00e0, c\u00e1c ty gi\u00e1m t\u1eeb n\u1ed9i \u0111\u1ecba c\u1ea5p ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c chuy\u1ec3n v\u1eadn, c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecbch ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y xu\u00f4i, kh\u00f4ng ng\u1edbt tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, \u00e0o \u1ea1t \u0111i m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. M\u1ed9t hai n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u1edf \u0111\u00f3 gi\u00e1 g\u1ea1o m\u1ed7i c\u01b0\u01a1ng t\u00ednh ra ti\u1ec1n l\u00e0 b\u1ed1n n\u0103m tr\u0103m v\u0103n, r\u1ebb c\u0169ng kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi ba tr\u0103m, quan d\u00e2n \u0111\u1ec1u lo l\u1eafng v\u1ed9i v\u00e3, ng\u00e0y ng\u00e0y lo kh\u00f4ng k\u1ecbp. N\u1ebfu c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y m\u00e3i, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1ebft oan, hao ph\u00ed v\u00f4 \u00edch hay sao? V\u1ea3 l\u1ea1i, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau kho t\u00e0ng qu\u1ed1c gia l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 cung \u1ee9ng? S\u1ee9c d\u00e2n l\u1ea5y g\u00ec m\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p? Khi\u1ebfn cho c\u1ea3 quan l\u1eabn d\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f9ng kh\u1ed1n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00f3 \u00edch g\u00ec? Hu\u1ed1ng chi Thi\u1ec3m T\u00e2y hi\u1ec7n nay tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f9ng qu\u1eabn l\u1eafm r\u1ed3i, n\u1ebfu vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, th\u1ea7n th\u1ef1c l\u1ea5y l\u00e0m lo.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n ch\u1ecdn nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i trung th\u00e0nh can \u0111\u1ea3m, kh\u00f4ng c\u00f9ng phe c\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c l\u00fac \u0111\u00f3, \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 xem x\u00e9t \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? S\u1ea3n v\u1eadt thu ho\u1ea1ch c\u00f3 \u0111\u1ee7 d\u00f9ng kh\u00f4ng? L\u00f2ng d\u00e2n c\u00f3 y\u00ean \u1ed5n kh\u00f4ng? L\u00e2u d\u00e0i c\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? \u0110\u1ee3i khi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt, r\u1ed3i giao cho nh\u1ecb ph\u1ee7 h\u1ecdp b\u00e0n, m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i h\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i th\u1ebf n\u00e0o. N\u1ebfu kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e0ng, ch\u1ec9 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c hao ph\u00ed, th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nh\u00e0 h\u1ea1ng b\u00e9t c\u00f3 c\u1ee7a m\u01b0\u1eddi l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng c\u00f2n ch\u01b0a ch\u1ecbu l\u00e0m th\u1ebf, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch cho thi\u00ean h\u1ea1!<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ebft s\u1ee9c l\u01b0u t\u00e2m. \u0110\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Tuy\u00ean T\u00f4ng, ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u0169ng t\u1eebng t\u1ef1 d\u00e2ng m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u00e2u v\u1ec1 n\u1ed9i thu\u1ed9c, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u00e1nh l\u1ea5y ch\u00fat n\u00e0o, nh\u01b0ng r\u1ed3i cung c\u1ea5p thi\u1ebfu th\u1ed1n, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i ph\u1ea3n b\u1ed9i b\u1ecf \u0111i, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u1ebfc g\u00ec n\u1eefa. L\u1ea1i xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t qua, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1eady.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111\u1ea5t \u0111ai \u1edf v\u00f9ng \u0110\u1ea1i B\u1eafc, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 ngang nhi\u00ean tranh chi\u1ebfm, \u00fd \u0111\u1ed3 ra tay tr\u01b0\u1edbc, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a l\u00fd. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ea5y h\u1ecd c\u1ee9ng \u0111\u1ea7u kh\u00f3 tr\u1ecb, b\u00e8n mu\u1ed1n nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n. L\u1eddi \u0111\u1ed3n n\u00e0y lan truy\u1ec1n r\u1ea5t m\u1ea1nh, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft th\u1ef1c h\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi nghe kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng lo s\u1ee3. T\u1ea1i sao v\u1eady? V\u00ec b\u1ecdn h\u1ecd v\u1ed1n tham lam, h\u1eadu h\u1ecda s\u1ebd c\u00e0ng l\u1edbn. H\u1ecd sai ta \u0111\u00fang, s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, n\u00ean d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n b\u00e1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. X\u01b0a kia n\u01b0\u1edbc Tri\u1ec7u mu\u1ed1n d\u00e2ng s\u00e1u th\u00e0nh l\u1edbn cho n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n, nh\u01b0ng Ngu Khanh kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd; \u0110\u00f4ng H\u1ed3 mu\u1ed1n xin \u0111\u1ea5t \u00c2u Tho\u00e1t c\u1ee7a Hung N\u00f4, nh\u01b0ng M\u1eb7c \u0110\u1ed1n kh\u00f4ng cho. Xem trong s\u1eed s\u00e1ch, \u0111\u1ee7 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng soi.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y hai c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y, \u0111em vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi hi\u1ec7n nay so s\u00e1nh xem x\u00e9t t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i, n\u1eb7ng nh\u1eb9 th\u1ebf n\u00e0o, c\u00f9ng hai ph\u1ee7 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n l\u1ee3i h\u1ea1i, t\u00e2u l\u00ean r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ed1ng \u00fd ch\u1ec9.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe n\u00f3i nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m theo ph\u00e9p m\u1edbi trong nhi\u1ec1u n\u0103m qua, \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5 t\u00e1c h\u1ea1i, nh\u01b0ng v\u1eabn nh\u1eabn nh\u1ecbn, ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i ngay, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00e0m Vua, thong th\u1ea3 kh\u00f4ng v\u1ed9i v\u00e0ng. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 c\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ec1u g\u00e2y h\u1ea1i cho thi\u00ean h\u1ea1, b\u1ecb h\u1ea1i \u0111\u00e3 l\u00e2u, h\u00e1 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c sao? X\u00e9t t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n nay, gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u1edfi tr\u00f3i cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb treo ng\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 s\u1ee3 c\u1edfi kh\u00f4ng nhanh. C\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh n\u1eb7ng th\u00ec kh\u00f3 ch\u1eefa; c\u00e2y b\u1ecb m\u1ed1i m\u1ecdt \u0103n s\u00e2u th\u00ec kh\u00f3 c\u1ee9u.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 h\u1ea1i, m\u1ea7m m\u1ed1ng \u0111\u00e3 r\u00f5, n\u00ean s\u1edbm lo li\u1ec7u, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ea7m l\u1edbn, n\u1ebfu ch\u1eadm tr\u1ec5, s\u1ebd th\u00e0nh b\u1ec7nh n\u1eb7ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f3 y\u00ean \u1ed5n. Hu\u1ed1ng chi thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng k\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb ngu, \u0111\u1ec1u bi\u1ebft b\u1ec7 h\u1ea1 ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n t\u00ecm c\u1ea7u s\u1ef1 tr\u1ecb v\u00ec l\u1edbn lao, s\u00e1nh v\u1edbi th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ngu, t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 so \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ng\u1edd b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta l\u1eeba d\u1ed1i \u0111\u1ebfn th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u th\u00e0nh t\u1ec7 n\u1ea1n, x\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n, th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ed7i c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tr\u00e1ch k\u1ebb m\u01b0u m\u00f4, h\u1eadn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n th\u1ecbt h\u1ecd. Nay th\u00e1nh \u00fd \u0111\u00e3 t\u1ecf ng\u1ed9, bi\u1ebft r\u00f5 t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng v\u1eabn nh\u1eabn nh\u1ecbn che ch\u1edf<a class=\"footnote\" title=\"v\u1eabn nh\u1eabn nh\u1ecbn che ch\u1edf 'che' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u01b0\u1ee3n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1917-10\" href=\"#footnote-1917-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i ngay, d\u1ea7n d\u1ea7n sinh s\u1ef1, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u00e1nh \u0111\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n c\u00f2n mong b\u1ec7 h\u1ea1 trong s\u1ed1 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i t\u1ea3 h\u1eefu, kh\u00f4ng k\u1ec3 ch\u1ee9c v\u1ecb cao th\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng xem x\u00e9t k\u1ebb ph\u1ea3n ph\u00fac x\u1ea3o quy\u1ec7t th\u00ec xa l\u00e1nh, ng\u01b0\u1eddi thu\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh tr\u1ef1c th\u00ec g\u1ea7n g\u0169i. K\u1ebb ph\u1ea3n ph\u00fac x\u1ea3o quy\u1ec7t, tuy c\u00f3 t\u00e0i gian tr\u00e1 bi\u1ec7n lu\u1eadn m\u1ea1nh m\u1ebd, c\u00f3 th\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ef1 m\u01b0u c\u1ea7u danh v\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ef1c ch\u1ea5t t\u1ef1 m\u01b0u c\u1ea7u danh v\u1ecb 'th\u1ef1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'd\u01b0', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u00e1ch m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1917-11\" href=\"#footnote-1917-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c d\u1eabn d\u1eaft th\u00e2n t\u00edn c\u0169, k\u1ebft th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, che ch\u1edf l\u1eabn nhau, trong ngo\u00e0i li\u00ean k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 v\u1ee1. Nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh m\u00e0 giao vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c sao? V\u00ec b\u1ea3n ch\u1ea5t h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t nh\u00e2n, kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ngh\u0129a, kh\u00f4ng th\u1ea5y l\u1ee3i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00f2ng trung th\u00e0nh ch\u00e2n th\u1eadt, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ed9t l\u00f2ng v\u00ec qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u01b0\u1eddi thu\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh tr\u1ef1c, t\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1eb1ng k\u1ebb x\u1ea3o quy\u1ec7t, nh\u01b0ng t\u1ea5m l\u00f2ng kh\u00f4ng hai, gi\u1eef v\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc, \u0111\u1ee9ng v\u1eefng kh\u00f4ng nghi\u00eang ng\u1ea3, kh\u00f4ng k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft ph\u00e1i, d\u00f9ng th\u00ec th\u1eb3ng th\u1eafn ti\u1ebfn l\u00ean, b\u1ecf th\u00ec lui v\u1ec1 gi\u1eef m\u00ecnh, kh\u00f4ng v\u00ec l\u1ee3i m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng v\u00ec ngh\u0129a m\u00e0 \u00e1y n\u00e1y, trung th\u00e0nh s\u00e1ng su\u1ed1t m\u1ed9t m\u1ef1c, \u0111\u1ebfn ch\u1ebft kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, t\u1ef1 c\u1ea7u nhi\u1ec1u ph\u00fac. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd kh\u00f4ng sai l\u1ea7m, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng cho qu\u1ed1c gia, gi\u1ea3 s\u1eed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng, c\u0169ng kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1ecb v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e2u, n\u00ean th\u1ea5u hi\u1ec3u t\u1ea5t c\u1ea3, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ecdt qua t\u1ea7m m\u1eaft th\u00e1nh minh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ghi nh\u1edb, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01a1 l\u00e0 trong ch\u1ed1c l\u00e1t. V\u00ec n\u1ebfu d\u00f9ng nh\u1ea7m m\u1ed9t hai k\u1ebb gian, th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd l\u00f4i k\u00e9o th\u00eam, ti\u1ebfn c\u1eed nhau, ph\u00e2n b\u1ed1 kh\u1eafp trong ngo\u00e0i, g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f3 m\u00e0 c\u1ee9u v\u00e3n. \u0110\u01b0\u1eddng V\u0103n T\u00f4ng t\u1eebng n\u00f3i: &#8220;Ph\u00e1 gi\u1eb7c H\u00e0 B\u1eafc d\u1ec5, ph\u00e1 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng kh\u00f3&#8221;, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec v\u1eady. Thi\u00ean t\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ee5 th\u1ec3, ch\u1ec9 c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e0 ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u00e0 th\u0103ng gi\u00e1ng, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a ng\u00e0i. Th\u1ea7n xin b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y coi tr\u1ecdng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y h\u01a1n n\u1eefa!<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>L\u1eddi n\u00f3i \u0111i\u00ean r\u1ed3 c\u1ee7a th\u1ea7n, th\u1ef1c s\u1ef1 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng y\u00eau Vua lo n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec kh\u00e1c, k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eafng nghe, s\u1edbm xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t s\u1ee7ng \u00e1i, v\u00ec gi\u00e0 b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, kh\u00f4ng ti\u1ec7n n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00f9y ti\u1ec7n \u0111em l\u00f2ng th\u00e0nh d\u00e2ng l\u00ean, nay nh\u00e2n d\u1ecbp d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, l\u1ea1i d\u00e1m \u0111em nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nghe \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e8m theo t\u1ea5u tr\u00ecnh, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n ch\u1eafc ch\u1eafn th\u1ef1c hi\u1ec7n. Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u qu\u00e1 nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u1ea7n phi\u1ec1n h\u1ecfi th\u00eam, s\u1ee3 r\u1eb1ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c, h\u1ecd s\u1ebd t\u00f4 v\u1ebd th\u00eam, l\u1ea1i l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u00ednh. Th\u1ea7n v\u1ed1n t\u00ednh ngu ng\u1ed1c, kh\u00f4ng bi\u1ebft ki\u00eang k\u1ef5, \u0111\u00e3 nghe nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i nh\u01b0 m\u1ed9t, lo r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh che gi\u1ea5u l\u1eabn nhau, th\u1ea7n th\u1ef1c kh\u00f4ng n\u1ee1 im l\u1eb7ng, ph\u1ee5 \u01a1n Vua. T\u1edd tr\u00e1p n\u00e0y ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft \u0111\u00f4i ch\u00fat vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 th\u00f4i, xin \u0111\u1eebng ban ra, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ed1i h\u1eadn sau n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u1eadt d\u00e2ng l\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac, tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9 k\u00e8m theo bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n, sau b\u00e0n vi\u1ec7c t\u00e2n ph\u00e1p k\u00e8m theo bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng, nay ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng s\u00e1u, bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c g\u00ec, bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng h\u1eb3n l\u00e0 nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ed3ng thi\u00ean ti\u1ebft, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. B\u1eadt n\u00f3i b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5y r\u00f5 t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a t\u00e2n ph\u00e1p, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sau khi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;T\u1eeb th\u1eddi L\u00fd Nh\u1eadt T\u00f4n, Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e3 b\u1ecf c\u1ed1ng n\u1ea1p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ecf qua kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn, quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea9u th\u1ea3 l\u01a1 l\u00e0, vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb c\u00e0ng th\u00eam l\u1ecfng l\u1ebbo. Nh\u1eefng k\u1ebb hung \u00e1c, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, gian t\u00e0, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y, kh\u00f4ng \u00edt k\u1ebb \u0111\u00e3 tr\u1ed1n ch\u1ea1y, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u1ea1y tr\u1ed1n l\u1ea9n tr\u00e1nh. C\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb s\u0129 ng\u1ed7 ng\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ch\u1ecbu khu\u1ea5t ph\u1ee5c, b\u1ecf tr\u1ed1n kh\u1ecfi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, theo l\u1eddi chi\u00eau d\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd, d\u1ea1y h\u1ecd c\u00e1ch tr\u1ecb qu\u00e2n, gi\u00fap h\u1ecd m\u01b0u \u0111\u1ed3 t\u00e0 \u00e1c. V\u00ec th\u1ebf, nay C\u00e0n \u0110\u1ee9c d\u00e1m l\u00e0m tr\u00e1i m\u1ec7nh Vua, b\u1ecdn hung \u00e1c n\u1eafm quy\u1ec1n, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hoa.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, th\u1ea5y trong th\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n c\u01b0, ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 t\u1ed3i t\u00e0n, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i ch\u1ee5c tr\u0103m ng\u00f4i nh\u00e0 tranh tre l\u00e0m doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, v\u0169 kh\u00ed ch\u1ec9 c\u00f3 cung n\u1ecf, khi\u00ean g\u1ed7, gi\u00e1o g\u1ed7, gi\u00e1o tre, y\u1ebfu k\u00e9m kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 g\u00e2y h\u1ecda cho Trung Qu\u1ed1c, n\u00ean xem th\u01b0\u1eddng m\u00e0 b\u1ecf qua. \u0110\u1ebfn ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, h\u1ecd L\u00fd chi\u1ebfm c\u1ee9 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i n\u0103m, s\u1ee9 gi\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ch\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, kh\u00f4ng c\u00f2n bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1ef1c h\u01b0 ra sao. Nay nghe n\u00f3i th\u00e0nh l\u0169y, h\u00e0o s\u00e2u c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y l\u1edbp, binh l\u1ef1c v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang h\u1eb3n \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u01a1n, l\u1ea1i chi\u1ebfm l\u0129nh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf l\u00e2n c\u1eadn nh\u01b0 Chi\u00eam Th\u00e0nh, th\u1ebf l\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1ch b\u1ed1 tr\u00ed so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 m\u1ea1nh h\u01a1n nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf m\u00e0 quan l\u1ea1i cai tr\u1ecb \u1edf L\u0129nh Nam v\u1eabn quen th\u00f3i c\u0169, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i kinh l\u01b0\u1ee3c xa r\u1ed9ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ea5t ng\u1edd, ng\u1ea1o m\u1ea1n khinh su\u1ea5t, g\u00e2y h\u1ecda cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. T\u00ednh ng\u01b0\u1eddi Man hung d\u1eef, kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i s\u1ef1 \u1ee9c hi\u1ebfp, k\u00eau ca kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, d\u00e2ng th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn, t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1ecb b\u01b0ng b\u00edt, t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9. \u0110\u1ebfn khi chi\u1ebfn thuy\u1ec1n c\u1ee7a gi\u1eb7c c\u1eadp b\u1ebfn, tr\u1ed1ng tr\u1eadn vang l\u00ean tr\u01b0\u1edbc th\u00e0nh, ch\u00fang nh\u01b0 v\u00e0o ch\u1ed7 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ed1i ph\u00f3. Qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, th\u00e0nh tr\u00ec tan hoang, c\u1ee7a c\u1ea3i b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m t\u00f9 binh, ch\u00fang nh\u01b0 l\u1ee3n l\u1edbn r\u1eafn d\u00e0i, tha h\u1ed3 t\u00e0n b\u1ea1o, nghe tin n\u00e0y th\u1eadt \u0111au l\u00f2ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u00e3 qua, nay n\u00ean lo t\u00ednh k\u1ebf s\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng lai, xin tr\u00ecnh b\u00e0y ch\u00edn \u0111i\u1ec1u nh\u01b0 sau:<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>M\u1ed9t vi\u1ec7c, hi\u1ec7n nay c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf Ho\u00e0i \u0110i\u1ec7n, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Giang \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u1ed3 Nam B\u1eafc, n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, ao h\u1ed3 c\u1ea1n kh\u00f4, \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ecf xanh, d\u00e2n ch\u00fang ly t\u00e1n, c\u1ea3nh c\u00f9ng c\u1ef1c v\u00e0 suy t\u00e0n, vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1eadt \u0111\u00e1ng lo \u0111au. \u0110\u00fang l\u00fac n\u00e0y n\u00ean gi\u1ea3m thu\u1ebf, n\u1edbi h\u00ecnh ph\u1ea1t, gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch, ban b\u1ed1 \u00e2n \u0111\u1ee9c v\u00e0 \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 an d\u00e2n v\u00e0 b\u1ea3o to\u00e0n sinh k\u1ebf. Nh\u01b0ng gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ea1i c\u1eed, ch\u00ednh l\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng Kinh, \u0110\u00e0m, l\u00fac n\u00e0y s\u1ee9c d\u00e2n sao c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c thu thu\u1ebf v\u00e0 b\u1eaft l\u00ednh?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i cho r\u1eb1ng th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch hi\u1ec7n nay n\u00ean d\u00f9ng m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 th\u1eafng. N\u00ean ch\u1ecdn hai v\u1ecb quan th\u1ee7 \u1edf Qu\u1ea3ng, Qu\u1ebf, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tinh t\u1ebf, c\u1ea9n tr\u1ecdng, c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 g\u00e1nh v\u00e1c, giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, cho ph\u00e9p h\u1ecd t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 h\u1ecd tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng v\u0103n v\u00f5 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n. C\u00e1c quan ch\u1ee9c \u1edf hai l\u1ed9 n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean tuy\u1ec3n ch\u1ecdn k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, khi\u1ebfn h\u1ecd h\u1ee3p l\u1ef1c l\u00e0m vi\u1ec7c, chi\u00eau t\u1eadp d\u00e2n ch\u00fang, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p. Ph\u00e1i c\u1ea5m qu\u00e2n \u0111\u1ebfn thay th\u1ebf qu\u00e2n hi\u1ec7n t\u1ea1i \u1edf Kinh H\u1ed3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh chi\u00eau m\u1ed9 trai tr\u00e1ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ph\u00e2n b\u1ed1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh \u1ea5p ven bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, khi\u1ebfn gi\u1eb7c kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y di\u1ec7t vong. D\u1ef1 tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, t\u00edch tr\u1eef c\u1ecf kh\u00f4, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb chu \u0111\u00e1o. X\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, quan s\u00e1t bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, t\u00f9y c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, trong v\u00e0i n\u0103m, ti\u1ebfn h\u00e0nh k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u1ebfn th\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec vi\u1ec7c ch\u1ed1ng gi\u1eb7c man c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u1ed1n c\u00f3 quy c\u1ee7 l\u1edbn, m\u01b0u \u0111\u1ed3 c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00ean th\u1eadn tr\u1ecdng, lo l\u1eafng v\u1ec1 h\u1ecda h\u1ea1i n\u00ean s\u00e2u s\u1eafc, c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 b\u1ea3o to\u00e0n uy linh, gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ee9c d\u00e2n, b\u1ea3o to\u00e0n s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed v\u00e0ng b\u1ea1c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft thu ph\u00fac l\u1edbn \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1eadu h\u1ecda. \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch to\u00e0n th\u1eafng, l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd l\u00e2u d\u00e0i. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng, kh\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3i t\u00e1n, th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 trung s\u00e1ch, tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf c\u00e1c \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Hai vi\u1ec7c, gi\u1eb7c Man t\u1eeb khi v\u00e0o Kh\u00e2m, Li\u00eam<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u1eb7c Man t\u1eeb khi v\u00e0o Kh\u00e2m, Li\u00eam, 'Li\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u1ea3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1917-12\" href=\"#footnote-1917-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, cho \u0111\u1ebfn khi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Ung Ch\u00e2u, t\u00e0n h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang, c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 th\u00e0nh \u1ea5p, sau \u0111\u00f3 cu\u1ed1n g\u1ecdn r\u1ed3i r\u00fat v\u1ec1 hang \u1ed5, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u th\u00e1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban khen cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u0103m lo con c\u00e1i h\u1ecd, ban \u01a1n r\u1ea5t h\u1eadu, nh\u01b0ng \u00e2n hu\u1ec7 \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00e1ch \u300aXu\u00e2n Thu truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p, n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi n\u01b0\u1edbc T\u1ec1, T\u00e0o Qu\u1ebf xin y\u1ebft ki\u1ebfn Vua L\u1ed7, h\u1ecfi r\u1eb1ng: &#8220;Nh\u00e0 Vua d\u1ef1a v\u00e0o g\u00ec \u0111\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u?&#8221; Vua L\u1ed7 \u0111\u00e1p: &#8220;C\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n l\u1edbn nh\u1ecf, tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed h\u1ebft, nh\u01b0ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o t\u00ecnh l\u00fd.&#8221; T\u00e0o Qu\u1ebf n\u00f3i: &#8220;Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u1eadn.&#8221; \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c coi tr\u1ecdng m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban b\u1ed1 \u0111\u1ee9c \u00e2m xu\u1ed1ng Qu\u1ea3ng Nam, Kinh H\u1ed3, \u0111\u1ec3 an \u1ee7i l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng xa, khi\u1ebfn h\u1ecd bi\u1ebft \u00fd th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u0111au \u0111\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Nh\u1eefng vi\u1ec7c hao t\u1ed5n, b\u1ec7nh t\u1eadt c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang b\u1ed1n l\u1ed9, n\u00ean ban \u01a1n \u01b0u \u0111\u00e3i, \u0111\u1ec3 \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t ai. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 tha th\u1ee9 cho nh\u1eefng k\u1ebb l\u1ea7m l\u1ed7i, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng l\u1ea1i t\u1ed1t \u0111ang dao \u0111\u1ed9ng; m\u1edf ra ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng chi\u00eau m\u1ed9, \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c \u0111\u1ed9ng; c\u00fang t\u1ebf vong h\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, ch\u00f4n c\u1ea5t h\u00e0i c\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng l\u00e0m c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc. Ph\u00e0m v\u0103n tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh s\u00e2u r\u1ed9ng, th\u00ec v\u00f5 c\u00f4ng s\u1ebd l\u1edbn lao; \u0111\u1ee9c tr\u1ea1ch ban b\u1ed1 r\u1ed9ng kh\u1eafp, th\u00ec uy v\u0169 s\u1ebd lan xa. Rung \u0111\u1ed9ng b\u1eb1ng s\u00e1t ph\u1ea1t, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1eb1ng sinh tr\u01b0\u1edfng, c\u00f4ng d\u1ee5ng n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea1o tr\u1eddi v\u1eady.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Ba vi\u1ec7c, s\u00e1u l\u1ed9 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u0111\u00e3 b\u1ecb thi\u00ean tai n\u1eb7ng n\u1ec1, quan ph\u1ee7 v\u00e0 t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu th\u1ed1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u gi\u00fap l\u1eabn nhau. L\u1ea1i th\u00eam c\u00e1c ph\u00e1p l\u1ec7nh Thanh Mi\u00eau, Tr\u1ee3 D\u1ecbch, Th\u1ecb D\u1ecbch khi\u1ebfn n\u00f4ng d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u1ed5 v\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u00e0 th\u1ee3 thuy\u1ec1n b\u1ecb b\u1ee9c b\u00e1ch v\u00ec l\u1ee3i nhu\u1eadn, g\u1ecdi l\u00e0 n\u1ea1n ti\u1ec1n khan, t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u00e0y c\u00e0ng c\u1ea5p b\u00e1ch. Nay qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh nh\u1eb9, t\u1eadp trung \u1edf Kinh, \u0110\u00e0m, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 l\u00e0m tr\u1ecdng, trong l\u00fac n\u1ea1n \u0111\u00f3i ho\u00e0nh h\u00e0nh, vi\u1ec7c cung \u1ee9ng qu\u1ea3 th\u1ef1c v\u1ea5t v\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng an d\u00e2n v\u00e0 l\u00e0m gi\u00e0u l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u00f9ng binh. Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e3i b\u1ecf tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c ph\u00e1p l\u1ec7nh Thanh Mi\u00eau, Tr\u1ee3 D\u1ecbch, Th\u1ecb D\u1ecbch \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc, Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, hai ch\u1eef 'Nam \u0110\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1917-13\" href=\"#footnote-1917-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh d\u1ecbch v\u1ee5 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. L\u1ea5y vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec3 tuy\u00ean b\u1ed1 \u00e2n \u0111\u1ee9c, l\u00e0m vui l\u00f2ng d\u00e2n ch\u00fang. Kinh D\u1ecbch n\u00f3i: &#8220;L\u00e0m cho d\u00e2n vui tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2n s\u1ebd qu\u00ean kh\u00f3 nh\u1ecdc; l\u00e0m cho d\u00e2n vui khi g\u1eb7p nguy nan, d\u00e2n s\u1ebd qu\u00ean c\u1ea3 c\u00e1i ch\u1ebft. Ni\u1ec1m vui l\u1edbn, d\u00e2n s\u1ebd t\u1ef1 khuy\u00ean nhau v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>B\u1ed1n vi\u1ec7c, th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng binh l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, n\u01a1i s\u1ed1ng ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ed3n vong, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng, hai ch\u1eef 'kh\u00f4ng th\u1ec3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1917-14\" href=\"#footnote-1917-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, suy ngh\u0129 s\u00e2u xa, bi\u1ebft tr\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ea5t, th\u1eafng l\u1ee3i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 to\u00e0n v\u1eb9n. \u0110\u1ea5t l\u00e0 xa g\u1ea7n, hi\u1ec3m tr\u1edf, r\u1ed9ng h\u1eb9p, s\u1ed1ng ch\u1ebft. Vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a b\u1ecdn man di kia, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec m\u01b0u tr\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafng Trung Qu\u1ed1c, m\u00e0 d\u00e1m l\u00e0m b\u1ea1o h\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u1ebf, l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o hi\u1ec3m tr\u1edf n\u00fai bi\u1ec3n, r\u1eebng r\u1eadm s\u00e2u th\u1eb3m, c\u00f3 th\u1ec3 ra l\u00e0m gi\u1eb7c, kh\u00f3 v\u00e0o \u0111\u00e1nh nhau, nh\u00e2n l\u00fac ta kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1eafc ch\u00ed. Nghe n\u00f3i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi man di, n\u01a1i v\u1ef1c s\u00e2u hi\u1ec3m tr\u1edf, tre tr\u00fac r\u1eadm r\u1ea1p, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i qua, ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, kh\u00f4ng th\u1ec3 xoay tr\u1edf. M\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc s\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 voi c\u1ed1ng \u0111i, ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 cho voi \u0111i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 cho voi \u0111i, ch\u1eef 'ch\u1ec9', b\u1ea3n trong c\u00e1c l\u00e0m 'c\u1eadn'.\" id=\"return-footnote-1917-15\" href=\"#footnote-1917-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng voi, voi \u0111i qua r\u1ed3i l\u1ea1i b\u1ecb c\u1ecf c\u00e2y che k\u00edn. B\u1ecdn man di \u0111i nh\u01b0 chim th\u00fa, chui r\u00fac trong r\u1eebng n\u00fai, t\u1ef1 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay \u0111\u00e3 m\u1ea5t ph\u00f2ng b\u1ecb, \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c man l\u1ea1i k\u00e9o h\u1ebft qu\u00e2n v\u1ec1, qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111i \u0111\u00e1nh, l\u00e0 thi h\u00e0nh \u00fd tr\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i qu\u00e2n c\u1ee9u nguy. C\u1ee9u nguy th\u00ec mu\u1ed1n nhanh, thi h\u00e0nh \u00fd tr\u1eddi th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n gi\u1ebft ch\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i, kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c thu c\u00f4ng ch\u1eadm, n\u00ean t\u00ednh k\u1ebf to\u00e0n th\u1eafng. Nay d\u1ea5y binh m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, ng\u00e0y t\u1ed1n ngh\u00ecn v\u00e0ng, qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u00e2u n\u01a1i \u0111\u1ea5t ch\u01b0\u1edbng, ng\u1ef1a kh\u1ecfe kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea1y tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng chim, doanh tr\u1ea1i kh\u00f4ng d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u00f4ng, v\u0169 kh\u00ed d\u00e0i kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00ed gi\u1edbi kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ec1n t\u00e0i ki\u1ec7t qu\u1ec7, s\u1ee9c l\u1ef1c hao m\u00f2n, ch\u1ec9 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i uy qu\u1ed1c, tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 h\u00ecnh t\u1ef1 kh\u1ed1n, ch\u01b0a th\u1ea5y th\u1ebf t\u1ea5t th\u1eafng. T\u1ea1i sao v\u1eady? N\u1ebfu qu\u00e2n ng\u1ef1a m\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec \u0111\u00e1m ki\u1ebfn giun n\u00e0o \u0111\u00e1ng b\u00ecnh; n\u1ebfu qu\u00e2n ng\u1ef1a m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec s\u1ee9c g\u1ea5u h\u1ed5 c\u0169ng kh\u00f4ng thi th\u1ed1. N\u1ebfu m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u00e0y gi\u1eb7c man ch\u01b0a di\u1ec7t, th\u00ec m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau qu\u00e2n ph\u1ea3i r\u00fat lui, t\u00ednh k\u1ebf sau, th\u1ea7n th\u1ea5y kh\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u00ed k\u00e9m ch\u00ed suy, \u0111\u00e2u bi\u1ebft vi\u1ec7c qu\u00e2n l\u1eef, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o s\u00e1ch v\u1edf x\u01b0a nay, c\u0169ng \u0111\u1ee7 so \u0111o vi\u1ec7c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf L\u0129nh Nam c\u00f3 v\u1ea1n qu\u00e2n, gi\u1eb7c man sao d\u00e1m v\u00e0o. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng nay \u0111i \u0111\u00e1nh, qu\u00e2n c\u1ea7n tinh nhu\u1ec7, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u01b0u, kh\u00f3 d\u00f9ng s\u1ee9c. Hu\u1ed1ng chi Ho\u00e0i, Chi\u1ebft, Giang, H\u1ed3 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ki\u1ec7t qu\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0103n th\u1ecbt nhau, \u0111\u00e2u c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, t\u00ednh to\u00e1n chu\u1ea9n b\u1ecb c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, ti\u1ec1n c\u1ee7a t\u1ed1n g\u1ea5p b\u1ed9i. N\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng, t\u01b0\u1edbng t\u00e1 li\u00eau l\u1ea1i b\u1ecf b\u1edbt ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba, qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng \u0111i theo gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ee7 l\u00e0m vi\u1ec7c, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n b\u00e1m \u0111\u1ec1u \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n, ti\u1ebft ki\u1ec7m ti\u1ec1n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia s\u1ee9c d\u00e2n, th\u1eadt l\u00e0 k\u1ebf l\u1edbn. \u1ede T\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1eb7ng m\u1ea5y n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, kho \u0111\u1ee5n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, qu\u00e2n \u1edf l\u1ea1i \u0103n, \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u0103m. Qu\u00e2n no ng\u1ef1a b\u00e9o, cu\u1ed1i thu xu\u1ea5t qu\u00e2n, nh\u00e2n l\u00fac h\u0103ng h\u00e1i gi\u1ebft gi\u1eb7c, kh\u00ed qu\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea5n ch\u1ea5n, sau kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ed1n, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>N\u0103m vi\u1ec7c, th\u1ea7n xem x\u00e9t vi\u1ec7c man di, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf \u0111\u1ec3 thu ph\u1ee5c, kh\u00f3 m\u00e0 d\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 tranh gi\u00e0nh. B\u1edfi v\u00ec kh\u00ed t\u1ee5c c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9 kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c man di kh\u00e1c, c\u00e1c man di coi tr\u1ecdng d\u00f2ng d\u00f5i, ph\u1ee5c t\u00f9ng d\u00f2ng d\u00f5i qu\u00fd t\u1ed9c, ngh\u0129a kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng \u0111o\u1ea1t. Nay Giao Ch\u1ec9 t\u1eeb khi qu\u1ed1c tri\u1ec1u ta l\u1eadp n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i b\u1ed1n h\u1ecd, \u0111\u1ec1u do c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1edbn d\u00f9ng quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 phe \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 so\u00e1n \u0111o\u1ea1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00e0n d\u01b0 c\u1ee7a phong tr\u00e0o phi\u00ean tr\u1ea5n cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, n\u00ean th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd d\u1ec5 b\u1ecb lay \u0111\u1ed9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe n\u00f3i C\u00e0n \u0110\u1ee9c c\u00f2n nh\u1ecf, c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh c\u00f9ng nhau cai tr\u1ecb, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u l\u00e0 ba ng\u01b0\u1eddi, nay h\u1ecd x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u00e0ng b\u1ea1c, con trai con g\u00e1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh mu\u1ed1n. Man di kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a, ch\u1ec9 tham l\u1ee3i, khi tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc tranh c\u00f4ng, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn nhau? N\u1ebfu chia ba qu\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 phong cho ba th\u1ee7 l\u0129nh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee7 m\u1ed9t v\u00f9ng, ban cho h\u1ecd m\u1ec7nh l\u1ec7nh, truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t v\u00e0o trong v\u00f9ng man di, vi\u1ec7c d\u00f9 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, c\u0169ng s\u1ebd sinh ra nghi ng\u1edd, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y kh\u00e1c m\u1ea7m m\u1ed1ng xung \u0111\u1ed9t s\u1ebd lu\u00f4n t\u1ed3n t\u1ea1i, d\u00f9ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch \u0111\u1ec3 qu\u1ea5y r\u1ed1i h\u1ecd, th\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u1ebd d\u1ec5 th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Binh ph\u00e1p n\u00f3i: &#8220;Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng g\u00ec th\u00e2n thi\u1ebft b\u1eb1ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, vi\u1ec7c kh\u00f4ng g\u00ec b\u00ed m\u1eadt b\u1eb1ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p.&#8221; N\u1ebfu kh\u00f4ng tinh th\u00f4ng v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, thu\u1eadt d\u00f9ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd th\u1ea7n di\u1ec7u. Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1eddi c\u01a1 l\u00e0 kh\u00f3 n\u1eafm b\u1eaft, nay th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1eddi c\u01a1, mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 k\u1ef9 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3, \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady, ch\u1eef 'v\u1eady' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1917-16\" href=\"#footnote-1917-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>S\u00e1u vi\u1ec7c, n\u01b0\u1edbc L\u00e2m \u1ea4p \u1edf ph\u00eda nam Giao Ch\u00e2u, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t T\u01b0\u1ee3ng L\u00e2m, th\u1eddi H\u00e1n li\u1ec7t v\u00e0o qu\u1eadn huy\u1ec7n, sau c\u00f3 C\u00f4ng t\u00e0o l\u00e0 Khu Li\u00ean gi\u1ebft Huy\u1ec7n l\u1ec7nh t\u1ef1 l\u1eadp l\u00e0m Vua, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e1ch ra th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc, tr\u1ea3i qua s\u00e1u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Giang Nam, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c. Th\u1eddi T\u00f9y Nh\u00e2n Th\u1ecd \u0111\u00e1nh ph\u00e1 n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 t\u1ef1 kh\u00f4i ph\u1ee5c, \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u c\u1ed1ng kh\u00f4ng d\u1ee9t, t\u1eeb tri\u1ec1u ta tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y b\u1ecb Giao Ch\u1ec9 ng\u0103n c\u00e1ch, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1eefa. Nh\u01b0ng t\u1eeb th\u1eddi T\u1ea5n, T\u1ed1ng s\u00e1u \u0111\u1eddi, th\u01b0\u1eddng x\u00e2m l\u1ea5n Giao Ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aNam s\u1eed\u300b cho r\u1eb1ng L\u00e2m \u1ea4p v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, tham \u0111\u1ea5t Nh\u1eadt Nam m\u00e0u m\u1ee1, th\u01b0\u1eddng mu\u1ed1n chi\u1ebfm l\u1ea5y, n\u00ean nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i li\u1ec1n v\u00e0o c\u00e1c qu\u1eadn Nh\u1eadt Nam, C\u1eedu \u0110\u1ee9c, r\u1ed3i \u1edf l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111i. Cu\u1ed1i th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1c t\u1ed9c L\u00e3o x\u00fai gi\u1ee5c, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Giao Ch\u00e2u, th\u00e0nh m\u1ed1i lo cho Trung Qu\u1ed1c.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay suy x\u00e9t k\u1ebb c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1i Giao Ch\u1ec9 ch\u1ec9 c\u00f3 L\u00e2m \u1ea4p, m\u00e0 L\u00e2m \u1ea4p v\u1edbi Giao Ch\u1ec9 c\u00e1ch nhau ch\u1ec9 ng\u00e0n d\u1eb7m, v\u1ed1n c\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2u T\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e2u, nay t\u1eeb Qu\u1ebf Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Ung Ch\u00e2u c\u00f2n m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa L\u00e2m \u1ea4p v\u00e0 Giao Ch\u1ec9 so v\u1edbi gi\u1eefa Ung, Qu\u1ebf c\u00f2n g\u1ea7n h\u01a1n. \u00dd l\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i s\u1ee9 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, d\u1ee5 d\u1ed7 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9, \u01b0\u1edbc h\u1eb9n th\u1eddi gian xu\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 t\u1eeb m\u1ed9t m\u1eb7t ti\u1ebfn v\u00e0o h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng s\u01b0, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c Giao Ch\u1ec9, th\u00ec giao \u0111\u1ea5t Nh\u1eadt Nam, C\u1eedu \u0110\u1ee9c cho h\u1ecd. Man di tham l\u1ee3i n\u1eb7ng, \u1eaft t\u1ef1 ra s\u1ee9c, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebf l\u1ea1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc v\u1eady.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>B\u1ea3y vi\u1ec7c, th\u1ea7n th\u1ea5y qu\u00e2n H\u1eadu qu\u00e2n An Nam hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf b\u1ea3n ph\u1ee7 ch\u1edd ng\u00e0y xu\u1ea5t qu\u00e2n, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ch\u1ec9 huy m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng \u1edf Nam Kinh, c\u00f2n c\u00f3 kho\u1ea3ng hai ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m k\u1ef5 binh t\u1eeb Kinh, Nguy\u00ean, T\u1ea7n, L\u0169ng, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn b\u1ea3n ph\u1ed5 v\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y, \u0111\u00fang l\u00fac \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u00e1ng s\u00e1u, th\u00e1ng b\u1ea3y, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y l\u1ea1i l\u1eadp t\u1ee9c ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nam. M\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 m\u00f9a thu n\u00f3ng n\u1ef1c, khi \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea1n d\u1eb7m. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u00e2u v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a n\u00fai r\u1eebng, v\u00e1ch \u0111\u00e1, khe su\u1ed1i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi man di, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u1ef1a th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, gi\u1eb7c N\u00f4ng l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, nghe n\u00f3i \u1edf ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc Ung Ch\u00e2u, g\u1ea7n s\u01b0\u1eddn n\u00fai, \u0111\u1ecba th\u1ebf b\u1eb1ng ph\u1eb3ng r\u1ed9ng r\u00e3i, ng\u1ef1a c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy s\u1ee9c m\u1ea1nh, n\u00ean l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u1edbn.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay h\u00e0nh qu\u00e2n, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t man, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi gi\u1eb7c N\u00f4ng, gi\u1eb7c N\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee7 l\u0129nh \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea, x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o qu\u1eadn huy\u1ec7n c\u1ee7a ta, l\u1ea1i l\u00e0 t\u00ean c\u01b0\u1edbp nguy hi\u1ec3m, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i l\u00e0 tan r\u00e3 ngay. Nay Giao Ch\u1ec9 t\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc, chi\u1ebfm c\u1ee9 \u0111\u1ea5t \u0111ai, \u1ef7 v\u00e0o hi\u1ec3m tr\u1edf xa x\u00f4i, th\u1ebf ch\u1ee7 kh\u00e1ch kh\u00e1c nhau. K\u1ef5 binh T\u1ea7n, V\u1ecb v\u00e0 cung th\u1ee7, v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb Kh\u01b0\u01a1ng Nhung, \u0111\u1ec1u l\u00e0 binh tinh nhu\u1ec7, ng\u1ef1a kh\u1ecfe ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, v\u1eabn kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1ee7y th\u1ed5, th\u01b0\u1eddng sinh b\u1ec7nh t\u1eadt. M\u00e0 l\u1ea1i \u0111u\u1ed5i h\u1ecd v\u00e0o n\u01a1i s\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9c, \u0111\u1ea7m l\u1ea7y, \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1 g\u1ed3 gh\u1ec1, n\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u c\u00e1t \u0111\u1ed9c, c\u1ecf kh\u00f4ng c\u00f3 r\u01a1m r\u1ea1, ti\u1ebfn l\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00f4ng pha quy\u1ebft th\u1eafng, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc \u0111ang d\u00f2m ng\u00f3, n\u1ebfu nghe tin qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111i xa, k\u1ef5 binh bi\u00ean gi\u1edbi \u0111i nhi\u1ec1u, b\u1ed7ng n\u1ed5i gi\u00f3 b\u1ee5i, \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ed3n l\u0169y, \u0111i v\u1ec1 \u0111\u00f4ng t\u00e2y, v\u1ea1n d\u1eb7m kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau, l\u1ea1i kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 vi\u1ec7c m\u1ea5t ph\u00f2ng b\u1ecb \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m n\u00f3i vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, \u1eaft ph\u1ea3i n\u00f3i \u0111\u1ebfn qu\u00e2n m\u00e3, qu\u00e2n m\u00e3 l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c qu\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 coi th\u01b0\u1eddng. Nay bi\u00ean gi\u1edbi tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u1ed9t binh s\u0129 tinh nhu\u1ec7, hu\u1ea5n luy\u1ec7n m\u1ed9t con ng\u1ef1a kh\u1ecfe, r\u1ea5t kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng v\u00ec n\u01b0\u1edbc m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 th\u00f4i. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan tr\u1ecdng bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 k\u1ef5 binh \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, xin \u0111\u1ec1u cho tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n \u0111\u1ea1o, khi\u1ebfn Kinh H\u1ed3 chi\u00eau m\u1ed9 nhi\u1ec1u trai tr\u00e1ng, b\u1ed5 sung v\u00e0o c\u00e1c qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. T\u01b0\u1edbng s\u0129 quen phong th\u1ed5, hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1ecba h\u00ecnh s\u00f4ng n\u00fai, ng\u1ef1a c\u0169ng ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u1ef1a ph\u01b0\u01a1ng nam, d\u00e1ng v\u00f3c tuy nh\u1ecf, nh\u01b0ng s\u1ee9c l\u1ef1c t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u1ecfe m\u1ea1nh, quen \u0111i n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf, h\u1ee3p v\u1edbi n\u01b0\u1edbc c\u1ecf, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, \u0111\u00f3 l\u00e0 thu\u1eadn l\u1ee3i v\u1ec1 th\u1ebf. V\u00e0 khi\u1ebfn r\u1ee3 \u0110\u1ecbch bi\u1ebft s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 bi\u1ebfn, bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng b\u1ecb lay \u0111\u1ed9ng.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>T\u00e1m vi\u1ec7c, th\u1ea5y r\u1eb1ng Ty Chi\u00eau th\u1ea3o An Nam \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 h\u1eb9n c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u00e1ng t\u00e1m \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, \u0110\u00e0m Ch\u00e2u c\u00e1ch Qu\u1ebf Ch\u00e2u m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng. Nghe n\u00f3i ngo\u00e0i d\u00e3y n\u00fai ph\u00eda nam kh\u00ed \u0111\u1ed9c r\u1ea5t n\u1eb7ng, th\u00e1ng t\u00e1m, th\u00e1ng ch\u00edn c\u00e0ng d\u1eef d\u1ed9i, g\u1ecdi l\u00e0 ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed ho\u00e0ng mao, khi c\u1ecf v\u00e0ng th\u00ec ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111ang th\u1ecbnh, sau th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi kh\u00ed h\u1eadu m\u1edbi trong l\u00e0nh. H\u1ed3 Nam \u0111ang \u0111\u00f3i k\u00e9m, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f3 ki\u1ebfm, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 qu\u00e2n l\u01b0u l\u1ea1i l\u00e2u \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm \u0103n, th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ed1n k\u00e9m vi\u1ec7c cung \u1ee9ng, n\u1ebfu v\u1ed9i h\u00e0nh qu\u00e2n, \u0111\u1ee5ng ph\u1ea3i ch\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9c, qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 ng\u1ef1a ch\u01b0a d\u00f9ng \u0111\u1ebfn, e r\u1eb1ng s\u1ebd b\u1ecb b\u1ec7nh d\u1ecbch nhi\u1ec1u. N\u1ebfu d\u1eddi l\u1ea1i h\u1eb9n m\u1ed9t th\u00e1ng, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u00e1ng c\u1ecf l\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n ch\u00fang H\u1ed3 Nam s\u1ebd \u0111\u1ee1 v\u1ea5t v\u1ea3 h\u01a1n. \u0110\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3, l\u00faa m\u1edbi \u0111\u00e3 ch\u00edn, cu\u1ed1i thu ngo\u00e0i h\u1ed3 kh\u00ed h\u1eadu \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00f4 \u00edch, vi\u1ec7c qu\u1ed1c k\u1ebf v\u00e0 qu\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Ch\u00edn vi\u1ec7c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn v\u1ec1 bi\u00ean ph\u00f2ng, c\u0169ng th\u01b0\u1eddng tham kh\u1ea3o r\u1ed9ng r\u00e3i \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Nay vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh An Nam, huy \u0111\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n, v\u1ea1n d\u1eb7m chinh ph\u1ea1t, v\u01b0\u1ee3t qua nguy hi\u1ec3m, l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tuy nhi\u00ean, th\u00e1nh \u00fd \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, qu\u1ed1c lu\u1eadn \u0111\u00e3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban s\u1eafc th\u01b0, cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c g\u1ea7n xa trong ngo\u00e0i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u0111\u1ea1o l\u00fd tham kh\u1ea3o r\u1ed9ng r\u00e3i. Khi\u1ebfn b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd c\u1ea9n tr\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ba qu\u00e2n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng lo l\u1eafng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, xem x\u00e9t vi\u1ec7c hay d\u1edf, c\u0169ng \u0111\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ea7n. Ng\u01b0\u1eddi ngu ng\u1ed1c suy ngh\u0129 ng\u00e0n l\u1ea7n, c\u0169ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1eafc, ch\u1ecdn l\u1ea5y c\u00e1i hay, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ch\u00edn vi\u1ec7c m\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh b\u00e0n lu\u1eadn, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u0169ng t\u1eeb m\u00f9a h\u1ea1 n\u00e0y, nay ghi ch\u00e9p sau t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt, c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n. V\u0103n th\u01b0 chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 5 t\u1ea5u r\u1eb1ng: &#8220;\u0110\u00e3 v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng n\u00e0y, g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i, th\u00fac gi\u1ee5c h\u1eb9n k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n m\u00e3 tuy\u1ec3n m\u1ed9 t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, c\u00f9ng qu\u00e2n m\u00e3 l\u01b0u l\u1ea1i \u1edf kinh \u0111\u00f4, qu\u00e2n h\u1eadu \u1edf Nam Kinh, qu\u00e2n m\u00e3 ki\u1ebfm \u0103n \u1edf Kinh T\u00e2y, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t kh\u1edfi h\u00e0nh \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u00e1ng b\u1ea3y t\u1eadp h\u1ee3p \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u.&#8221; Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u00f3i t\u00e1m vi\u1ec7c l\u00e0 \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u00e1ng t\u00e1m ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd sau \u0111\u00f3 c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, ho\u1eb7c ch\u1eef &#8220;th\u00e1ng t\u00e1m&#8221; trong t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0 sai.)<\/i><\/p><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1917-1\"> D\u1ee5 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u1edf Kh\u00ea khi\u1ebfn t\u1ea1m theo gi\u1eb7c, ch\u1eef 'khi\u1ebfn' nguy\u00ean l\u00e0 'nay', theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 274 ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1917-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-2\">Ch\u1eef 'khai' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u0103n', theo ngh\u0129a v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-1917-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-3\">Do \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch b\u00e8n xin \u0111\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eef 'th\u1ec9nh' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1917-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-4\">V\u01b0\u01a1ng C\u1ed5 nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng Chi\u1ebfm', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 320, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u0129nh m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1917-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-5\"> 'S\u1edb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ed1', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1917-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-6\">'nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec \u00fd ch\u00ed \u0111\u00e3 suy s\u1ee5p', ch\u1eef 'nh\u1eefng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u1ed9t', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1917-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-7\"> Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, ch\u1eef 'ph\u1ee7' nguy\u00ean l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1917-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-8\">H\u00e0n Ch\u1ea9n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u00e0n Tr\u1ea5n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 279, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1917-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-9\">Chi\u00eau th\u1ea3o ty, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1917-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-10\"> v\u1eabn nh\u1eabn nh\u1ecbn che ch\u1edf 'che' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u01b0\u1ee3n', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1917-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-11\">Th\u1ef1c ch\u1ea5t t\u1ef1 m\u01b0u c\u1ea7u danh v\u1ecb 'th\u1ef1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'd\u01b0', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho s\u00e1ch m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1917-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-12\">Gi\u1eb7c Man t\u1eeb khi v\u00e0o Kh\u00e2m, Li\u00eam, 'Li\u00eam' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Qu\u1ea3ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1917-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-13\"> Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, hai ch\u1eef 'Nam \u0110\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1917-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-14\">Kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng, hai ch\u1eef 'kh\u00f4ng th\u1ec3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1917-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-15\">Ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 cho voi \u0111i, ch\u1eef 'ch\u1ec9', b\u1ea3n trong c\u00e1c l\u00e0m 'c\u1eadn'. <a href=\"#return-footnote-1917-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1917-16\"> Th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch v\u1eady, ch\u1eef 'v\u1eady' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1917-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":67,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1917","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1917\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1918,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1917\/revisions\/1918"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1917\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1917"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1917"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}