{"id":1919,"date":"2026-01-01T13:16:32","date_gmt":"2026-01-01T06:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1919"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-277-nam-hi-ninh-thu-9-binh-thin-1076","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-277-nam-hi-ninh-thu-9-binh-thin-1076\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 277: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1076)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 277: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 9 (B\u00cdNH TH\u00ccN, 1076)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c L\u00ea \u1edf qu\u00e2n Chu Nhai l\u00e0 Ho\u00e0ng Anh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ec7nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u00e1c qu\u00e2n X\u01b0\u01a1ng H\u00f3a, Chu Nhai, V\u1ea1n An l\u00e0 Du Giam ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ra chi\u1ebfu mi\u1ec5n th\u00eam m\u1ed9t k\u1ef3 thu\u1ebf cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh th\u1ed5 \u0111inh b\u1ecb h\u1ea1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ung, Kh\u00e2m, Li\u00eam.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty v\u00e0 Gi\u00e1m ty \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u1ed9 c\u1eed quan coi ch\u00e2u M\u1eadu \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ra chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn: <i>\"Nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi L\u00e3o \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea thu\u1ed9c hai ch\u00e2u Ung, Kh\u00e2m v\u00e0 v\u00f9ng ngo\u00e0i gi\u1edbi, v\u00ec \u0111\u1ea5t h\u1ecd \u1edf c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ee7a qu\u00fd, v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i h\u1ecd chi\u1ebfm gi\u1eef, n\u00ean lo s\u1ee3 m\u1ed9t khi gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd l\u1eadp \u0111\u1ea5t \u1ea5y th\u00e0nh qu\u1eadn huy\u1ec7n, l\u1ee3i l\u1edbn \u0111\u1ec1u v\u1ec1 tay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd tuy kh\u00e1c th\u1ebf nh\u01b0ng c\u00f9ng chung m\u1ed1i lo, n\u00ean k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng v\u1edbi nhau, ho\u1eb7c gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 l\u01b0\u1ee1ng l\u1ef1, ho\u1eb7c ch\u01b0a quy\u1ebft thu\u1eadn theo.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u1ea7n ph\u1ea3i ban th\u00eam m\u1ed9t t\u1edd chi\u1ebfu ngo\u00e0i chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3i r\u00f5 r\u00e0ng, tha t\u1ed9i cho h\u1ecd, ban cho h\u1ecd l\u1ee3i l\u1ed9c, d\u00f9ng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec th\u1ebf gi\u1eb7c t\u1ea5t ph\u1ea3i chia r\u1ebd, c\u00f4ng l\u1edbn s\u1ebd nhanh ch\u00f3ng th\u00e0nh t\u1ef1u. Ch\u01b0a bi\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn th\u1ebf n\u00e0o, c\u00e1c khanh n\u00ean xem x\u00e9t b\u00e0n b\u1ea1c, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ef3 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn t\u00e2u: <i>\"Xem x\u00e9t t\u1edd chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, e r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng hi\u1ec3u, v\u0103n b\u1ea3n c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ed1ng nh\u1ea5t, n\u00f3i th\u1eb3ng s\u1ef1 vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u d\u1ec5 hi\u1ec3u.\"<\/i> B\u00e8n tr\u00ecnh l\u00ean t\u00e1m \u0111i\u1ec1u, xin ban b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim M\u00e3n, S\u1ea7m Kh\u00e1nh T\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1ebfn xin h\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1edd chi\u1ebfu c\u00f3 \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 7 trong v\u0103n th\u01b0 chinh nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 bia m\u1ed9 c\u1ee7a Qu\u1ef3, nh\u01b0ng bia m\u1ed9 n\u00f3i Ho\u00e0ng Kim M\u00e3n, S\u1ea7m Kh\u00e1nh T\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u00e0ng. Th\u1ef1c ra Ho\u00e0ng Kim M\u00e3n v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, ch\u1ec9 b\u00ed m\u1eadt th\u00f4ng b\u00e1o \u00fd \u0111\u1ecbnh h\u00e0ng m\u00e0 th\u00f4i. Nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, chi ti\u1ebft xem ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12 khi \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm M\u00f4n Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb c\u1eeda \u1ea3i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, m\u00f9a thu l\u00faa m\u00e1 c\u00f3 ph\u1ea7n thu\u1eadn l\u1ee3i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed7ng sinh ra ch\u00e2u ch\u1ea5u, c\u00f3 th\u1ec3 sai c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t nhanh ch\u00f3ng ph\u00e2n chia c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ed1c th\u00fac quan l\u1ea1i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p cho y\u00ean r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"\u1ede H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp t\u1eadp h\u1ee3p, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c ch\u1ee3 qu\u1eadn, gi\u1ebft h\u1ea1i quan l\u1ea1i, nghe n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 qu\u00e2n H\u00e0 Thanh b\u1ecb \u0111\u00e0y theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt m\u1edbi m\u00e0 tr\u1ed1n. \u0110i\u1ec1u lu\u1eadt \u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd, doanh qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng \u1edf tr\u00ean s\u00f4ng xa c\u00e1ch v\u1edbi ch\u00e2u qu\u1eadn, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi r\u00e0ng bu\u1ed9c kh\u00f4ng nghi\u00eam, ng\u00e0y sau s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i lo kh\u00f4ng nh\u1ecf, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.\"<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n H\u00e0 Thanh g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 qua tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1eeb nh\u1eefng t\u00ean hung \u00e1c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn c\u00f9ng \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u th\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t r\u1ed3i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 huy H\u00e0 Thanh, \u0111\u1ee3i khi c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u00f4i.\"<\/i> L\u00fac \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y, nh\u01b0ng l\u1ea1i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[7] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ee3i V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng m\u00e3n tang b\u1ea3y tu\u1ea7n r\u1ed3i nh\u1eadn ch\u1ee9c, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng An Th\u01b0\u1ee3ng lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5 \u0111\u01b0a B\u00e0ng v\u1ec1 ch\u00f4n \u1edf Giang Ninh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[8] Th\u01b0 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n suy quan Th\u00e1i Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ch\u1ee7 b\u1ea1. Kinh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u01b0ng H\u00f3a. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o, quy\u1ec1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ch\u1ee7 b\u1ea1 v\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u00e9p, v\u00ec Th\u00e1i Kinh n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00e9p l\u1ea1i. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 10 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 t\u1eadp h\u1ecdc.)<\/i><\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ty Chi\u00eau th\u1ea3o tuy\u00ean ph\u1ee7 An Nam t\u00e2u: <i>\"Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng, Di\u1ec7p, Gi\u00e1p l\u00e0 \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u01b0u V\u0129nh An ph\u1ea1m t\u1ed9i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1eb7c, n\u1ebfu t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 tha, xin cho theo qu\u00e2n l\u1eadp c\u00f4ng chu\u1ed9c t\u1ed9i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u0103m L\u00fd Qu\u00fd \u0111em qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ea9y xe v\u0169 kh\u00ed, V\u0129nh An gi\u1ebft ch\u1ebft, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i ch\u1ebft, nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9, l\u1ea1i g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n<p>[10] Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu c\u1ea5p 46 v\u1ea1n m\u1eabn cho b\u1ea3n ty, \u0111\u00e3 mua 36 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng, 44.800 th\u1ea1ch \u0111\u1eadu, 36 v\u1ea1n b\u00f3 c\u1ecf, c\u00f9ng tr\u00e2u, d\u00ea, l\u1ee3n, r\u01b0\u1ee3u, \u1ee9ng ph\u00f3 theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Ty tuy\u00ean ph\u1ee7.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t c\u00f9ng Chu \u1ed0c, Th\u00e1i Di\u1ec7p b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p>\n\n<p>[11] V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, ch\u1ee9c Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>\"D\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u1ef1, t\u01b0\u1edbng ch\u00e2u T\u0129nh thu\u1ed9c M\u1eadu Ch\u00e2u, do b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean m\u01b0u \u0111\u1ed1t ph\u00e1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u1ee3, v\u00e2y b\u1ee9c th\u00e0nh ch\u00e2u, c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd li\u00ean k\u1ebft ph\u1ea3n lo\u1ea1n. Nay tuy \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c V\u0103n T\u1ef1, nh\u01b0ng \u00f4ng ta \u0111\u00e3 b\u1ec7nh n\u1eb7ng, s\u1ee3 ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u00e3 ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. C\u00f2n Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd c\u00f9ng v\u1ee3 con, xin x\u1eed \u0111o\u00e1n.\"<\/i> Chi\u1ebfu x\u1eed t\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd b\u1eb1ng h\u00ecnh l\u0103ng tr\u00ec, v\u1ee3 con D\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u1ef1 c\u0169ng x\u1eed theo lu\u1eadt m\u01b0u ph\u1ea3n. Nh\u00e2n Qu\u00fd v\u1ed1n l\u00e0 nha hi\u1ec7u c\u1ee7a M\u1eadu Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan t\u1eed tr\u1eadn \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u, cho ph\u00e9p t\u00e2u xin m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[13] L\u00fd Th\u1eddi L\u01b0\u1ee3ng, tri ch\u00e2u Li\u00eam t\u00e2u: <i>\"Ch\u00e2u Ung v\u00e0 Li\u00eam hi\u1ec7n \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n, ngo\u00e0i ch\u00e2u Ung \u0111\u00e3 c\u00f3 qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c lao d\u1ecbch, c\u00f2n hai ch\u00e2u Kh\u00e2m v\u00e0 Li\u00eam ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c d\u00e2n, xin \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, ch\u1ec9 ph\u1ee5c d\u1ecbch trong ch\u00e2u.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[14] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y nhi\u1ec1u n\u0103m qua n\u1ee3 n\u1ea7n c\u00e1c lo\u1ea1i, n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, thu ho\u1ea1ch g\u1ea5p \u0111\u00f4i, th\u1eddi c\u01a1 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1. N\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ty cho vay n\u1ee3 c\u1ed1 g\u1eafng thu h\u1ed3i, m\u1ed7i th\u00e1ng cu\u1ed1i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c thu \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[15] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, sai Nh\u1eadm Kh\u1edfi, tri ch\u00e2u Kh\u00e2m, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap tr\u1ea1i Ng\u1ecdc S\u01a1n thu\u1ed9c ch\u00e2u V\u0129nh An trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c. H\u00f4m \u0111\u00f3, Kh\u1edfi \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u V\u0129nh An. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd t\u1ea5u ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 7 c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 trong v\u0103n th\u01b0 chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[16] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, \u0110\u1ed7 Th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh c\u00e1c l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n t\u00e2u: <i>\"V\u00e2ng chi\u1ebfu d\u00e2ng gia ph\u1ea3 th\u1ebf h\u1ec7, xin d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1ebf th\u1ee9 c\u00e1c ph\u00f2ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, c\u00e1c ph\u00f2ng lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch. Do h\u1ecd h\u00e0ng c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu Chi\u00eau Hi\u1ebfn qu\u00e1 \u0111\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai \u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n L\u00e2m Hi \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn t\u1ebf t\u1ea1 t\u1ea1i mi\u1ebfu Thu\u1eadn T\u1ebf H\u1ea7u \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u. Thu\u1eadn T\u1ebf H\u1ea7u d\u00e2n gian g\u1ecdi l\u00e0 Ti\u1ec3u Long, v\u00ec khi qu\u00e2n An Nam h\u00e0nh qu\u00e2n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y r\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, L\u00e2m Hi tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu trai gi\u1edbi, \u0111\u00eam \u0111\u00f3 r\u1ed3ng gi\u00e1ng xu\u1ed1ng vai c\u1ee7a ch\u00fac quan \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, chui v\u00e0o h\u1ed9p h\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1 cu\u1ed9n m\u00ecnh, khi h\u00e0nh l\u1ec5 th\u00ec h\u01a1i l\u00f3 \u0111\u1ea7u ra. Sau khi t\u1ebf xong, r\u1ed3ng t\u1eeb h\u1ed9p h\u01b0\u01a1ng ra, l\u01b0\u1ee3n quanh c\u00e1c \u0111\u1ed3 c\u00fang tr\u00ean b\u00e0n, r\u1ed3i t\u1eeb t\u1eeb v\u00e0o trong m\u00e0n. M\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 h\u00ecnh d\u00e1ng l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a r\u1ed3ng thay \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, h\u01a1n tr\u0103m quan l\u1ea1i ch\u1ea5p s\u1ef1 \u0111\u1ec1u th\u1ea5y.\"<\/i> Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong l\u00e0m Thu\u1eadn T\u1ebf V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[18] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c th\u00ed ho\u00e1n c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, xin cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ch\u1ecdn m\u1ed9t kinh, d\u00e1n thi\u1ebfp h\u01a1n hai tr\u0103m ch\u1eef, b\u1eaft gi\u1ea3ng gi\u1ea3i m\u1eb7t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00e1i ngh\u0129a l\u00fd th\u00ec coi l\u00e0 \u0111\u1ea1t.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, l\u1ec7nh n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng.<\/p>\n\n<p>[19] Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan H\u00e1c S\u0129 L\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>\"H\u00e0o ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u m\u1edbi \u0111\u00e0o ch\u1ec9 r\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1ee3ng, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u00e0o th\u00eam, th\u00f4ng r\u1ed9ng hai m\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u00f4 Th\u00e1i xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u th\u00eam.<\/p>\n\n<p>[20] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, li\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Chu S\u01a1 B\u00ecnh, b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Man h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a ch\u00e2u Thi\u1ec7u \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t quy ph\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tuy Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 Quang H\u00e0m c\u00f2n ch\u1ea7n ch\u1eeb ch\u01b0a ch\u1ecbu ra h\u00e0ng, nh\u01b0ng xem t\u00ecnh th\u1ebf, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng l\u00e2u n\u1eefa h\u1ecd s\u1ebd quy thu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1 h\u1ecd c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u00e9o l\u00e9o, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i khi\u1ebfn h\u1ecd vui l\u00f2ng. Ch\u1ec9 lo r\u1eb1ng c\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch, sau khi Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia ra h\u00e0ng, s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c x\u00e2y th\u00e0nh l\u1eadp tr\u1ea1i, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng th\u1ee7. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb, t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t; nh\u01b0ng n\u1ebfu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn, th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u1ea5y \u0111\u00e2u ra, v\u00e0 sau khi th\u00e0nh tr\u1ea1i x\u00e2y xong, c\u1ea7n bao nhi\u00eau qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong l\u00fac ch\u01b0a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, c\u00e1c khanh ch\u1edb do d\u1ef1, h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i qu\u00e2n b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i cho vi\u1ec7c nam chinh, l\u00e0m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn k\u1ebf ho\u1ea1ch tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia.\"<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"S\u01a1 B\u00ecnh mu\u1ed1n x\u00e2y m\u1ed9t tr\u1ea1i \u1edf \u0111\u1ecba danh Th\u01b0\u1ee3ng L\u00fd c\u1ee7a gia t\u1ed9c h\u1ecd L\u1ee5c \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn, xin \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n m\u00e3 v\u00e0 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn cung c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, binh l\u00ednh. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 ch\u01b0a \u0111\u1ed3ng \u00fd. Nay x\u00e9t th\u1ea5y ch\u1ec9 n\u00ean cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n ph\u00f2ng d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c th\u1ed5 \u0111inh v\u00e0 n\u1ecf th\u1ee7 \u0111\u00f3ng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, \u0111i l\u1ea1i qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ee3i khi l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ea7n ph\u1ee5c, r\u1ed3i m\u1edbi t\u1eeb t\u1eeb b\u1ed1 tr\u00ed, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi thu\u1eadn ti\u1ec7n.\"<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o t\u1eeb v\u0103n th\u01b0 chinh nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 6, v\u00e0 ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee7 l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00fang t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Man \u0111em t\u00ea h\u01b0\u01a1ng v\u00e0o ch\u00e2u Gia, \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 cho ch\u00e2u \u1ea5y kh\u00e9o l\u00e9o \u0111u\u1ed5i \u0111i.\"<\/i> Vua ban chi\u1ebfu tha t\u1ed9i v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n cho Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00fang.<\/p>\n\n<p>[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua ban chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan T\u1ed1ng Minh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u00e2u n\u0103m t\u1ea1i ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Anh T\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u g\u1ea7n kinh.<\/p>\n\n<p>[23] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, C\u00e1p m\u00f4n \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c Dao qu\u1eadn \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1 c\u00e1c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn. T\u1eeb nay, trong c\u00e1c bu\u1ed5i l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh, c\u0169ng n\u00ean cho h\u1ecd tham d\u1ef1.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu d\u1ee5 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng: <i>\"Theo tin t\u1ee9c, gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 hang \u1ed5, ng\u00e0y ng\u00e0y t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng, d\u1ea1y binh ph\u00e1p chi\u1ebfn tr\u1eadn, c\u00f9ng thu th\u1eadp voi ng\u1ef1a, luy\u1ec7n t\u1eadp xung phong. B\u1ecdn man di n\u00e0y v\u1ed1n x\u1ea3o quy\u1ec7t, nay l\u1ea1i mang t\u00e2m \u0111\u1ecba nguy hi\u1ec3m, lo l\u1eafng v\u1ec1 \u0111\u1ea1i h\u1ecda, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng m\u01b0u m\u1eb9o ngo\u00e0i d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi. Ta r\u1ea5t lo r\u1eb1ng th\u00e1ng 8 ch\u00fang s\u1ebd \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m Ung Ch\u00e2u. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00f3 v\u00ec l\u00f2ng trung d\u0169ng m\u00e0 v\u1ed9i giao chi\u1ebfn, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng \u0111\u1ea1i s\u1ef1, b\u1edfi qu\u00e2n \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch th\u00ec l\u1ee3i \u1edf ch\u1ed7 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u nhanh ch\u00f3ng. H\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 x\u1eed tr\u00ed, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y.\"<\/i> <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat g\u1ecdn t\u1eeb v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u1eeb khi b\u00e3i b\u1ecf ti\u1ec1n l\u1ea1m, vi\u1ec7c giao d\u1ecbch gi\u1eefa qu\u00e2n d\u00e2n v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u00f9ng ti\u1ec1n s\u1eaft theo m\u1eabu c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ngang gi\u00e1 v\u1edbi ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i cho c\u1ea3 c\u00f4ng l\u1eabn t\u01b0, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. H\u00e3y l\u1ec7nh cho hai l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00f4ng b\u1ed1 r\u00f5 r\u00e0ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m th\u00ec x\u1eed l\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o trong v\u00f2ng 5 ng\u00e0y.\"<\/i> <i>(Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6, Chu Do\u00e3n c\u00f3 t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Ph\u00f3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[27] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Cao Qu\u1ef3nh, t\u1eb1ng t\u1ed5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, t\u01b0\u1edbc V\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 Li\u1ec7t V\u0169; Cao K\u1ebf Hu\u00e2n, \u00f4ng n\u1ed9i, t\u01b0\u1edbc Khang v\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 M\u1ee5c V\u0169.<\/p>\n\n<p>[28] L\u1ec7nh cho Ho\u00e0ng Li\u00eam, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u, v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, c\u00f9ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c chi\u1ebft n\u1ea1p n\u1ee3 \u0111\u1ecdng. Li\u00eam ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, T\u1eed Thi\u1ec1u ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng. L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed ty, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c chi\u1ebft n\u1ea1p th\u00f3c g\u1ea1o, th\u00ec l\u1ea5y gi\u00e1 th\u1ef1c t\u1ebf tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u00f4ng b\u1ed1, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ea1m th\u1eddi t\u0103ng gi\u00e1 m\u1ed9t ch\u00fat. \u1ede n\u0103m l\u1ed9, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mu\u1ed1n d\u00f9ng c\u1ecf \u0111\u1ec3 chi\u1ebft n\u1ea1p th\u00ec cho ph\u00e9p. L\u1ec7nh ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, m\u1ed7i th\u00e1ng ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u0103ng gi\u00e1 chi\u1ebft n\u1ea1p theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. Do Vua c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5: <i>\"Hai l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y chi\u1ebft n\u1ea1p n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, c\u00e1c quan ty \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 th\u00f3c qu\u00e1 th\u1ea5p, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f3 n\u1ed9p. Nay ba v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5t m\u00f9a, vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf kh\u00f4ng \u00edt, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a n\u00e0y m\u00e0 g\u1ea5p thu l\u1ea1i, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y g\u1eb7p thi\u00ean tai, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n, s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t tho\u00e1t.\"<\/i> Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 12 l\u1ea1i sai T\u1eed Thi\u1ec1u \u0111i.<\/p>\n\n<p>[29] Cho ph\u00f3ng th\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c v\u1ec1 qu\u00ea, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 Giang Ninh, nh\u01b0ng khi m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng th\u00ec An Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 b\u1ec7nh ch\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba c\u1ee7a Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ch\u1ebf tr\u00ed H\u00e0 B\u1eafc h\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7y l\u1ee3i, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a ch\u1ebf tr\u00ed \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n s\u1ee9 m\u00e0 thi h\u00e0nh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng, ch\u1ebf tr\u00ed H\u00e0 B\u1eafc h\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7y l\u1ee3i kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1eadp ty ri\u00eang, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba m\u00e0 thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u00e0 chi\u1ebfu ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 8, nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y, \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b l\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Th\u00e1ng n\u00e0y, h\u00e0nh dinh An Nam \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 H\u00f2a B\u00e2n v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean \u0111\u1ed1c th\u1ee7y qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng ti\u1ebfn v\u00e0o, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh ch\u00edn qu\u00e2n t\u1eeb Qu\u1ea3ng T\u00e2y ti\u1ebfn v\u00e0o. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u, truy\u1ec7n v\u00e0 m\u1ed9 ch\u00ed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 6 c\u00f3 t\u1ea5u xin d\u1eddi qu\u00e2n, t\u00ednh to\u00e1n th\u1eddi gian ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 7, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u1ea5u r\u1eb1ng t\u1eeb Qu\u1ebf Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Ung Ch\u00e2u m\u1ea5t 14 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8, Vua ph\u00ea: <i>\"Ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc n\u00ean nhanh ch\u00f3ng theo nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd, thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1ec1 thu\u1ebf kho\u00e1.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam ty: <i>\"Ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc thi h\u00e0nh theo nh\u01b0 c\u0169, n\u1ebfu ph\u00e1p c\u0169 c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed di\u00eam thu\u1ebf H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i th\u1ef1c thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e3i b\u1ecf ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n. <i>(Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 8, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o t\u1ef1 ch\u00ed c\u1ee7a Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0 \u300aT\u01b0 M\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n, th\u01b0 c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c g\u1eedi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o, t\u1ea5u c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u00e0o v\u00e0o th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[33] Cho L\u01b0u Ho\u00e0nh Tr\u1ea5n \u1edf T\u1ec1 Ch\u00e2u l\u00e0m Gi\u00e1m thu\u1ebf, con trai c\u1ee7a T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c T\u00f4n K\u1ef7 l\u00e0 Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. V\u00ec K\u1ef7 \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn khi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi gi\u1eb7c.<\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Tam ty t\u00e2u: <i>\"Qu\u1ea3n c\u00e2u qu\u00e2n kh\u00ed, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m mua g\u1ed7 T\u1ed1ng Thu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 tr\u1eeb l\u1ee5a ra c\u1ea5p th\u00eam 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, Thu\u1eadt t\u1ef1 \u00fd chi 17 v\u1ea1n 7 ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n, l\u00fd n\u00ean tra h\u1ecfi, nh\u01b0ng v\u00ec vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 qu\u00e2n kh\u00ed, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c, xin ban ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e9t l\u1ea1i. T\u1eeb nay, nh\u1eefng kho\u1ea3n chi ti\u1ec1n v\u1eadt c\u1ee7a Tam ty, d\u00f9 thu\u1ed9c c\u01a1 quan kh\u00e1c, c\u0169ng cho ph\u00e9p ki\u1ec3m tra.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[35] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Do\u00e3n t\u00e2u: <i>\"Ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y L\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd T\u1eafc h\u00e0 kh\u1eafc, khinh b\u1ea1c, c\u1ed1 t\u1ea1o uy th\u1ebf, l\u00e0m nh\u1ee5c quan l\u1ea1i. \u0110\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, chuy\u00ean b\u1eaft t\u1ed9i nh\u1ecf c\u1ee7a l\u1ea1i vi\u00ean, giao cho quan x\u1eed ph\u1ea1t, c\u1ed1 \u00fd khinh nh\u1ee5c H\u00e0n K\u1ef3. X\u01b0a nay ch\u00e2u c\u00f3 hai c\u1eeda, c\u1eeda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 tri ch\u00e2u ra v\u00e0o, c\u1eeda t\u00e2y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp kh\u00e1ch. T\u1eafc gi\u1eadn ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1eeda kh\u00f4ng m\u1edf c\u1eeda \u0111\u00f4ng, b\u1eaft v\u1ec1 ty \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng. Bi\u1ebft K\u1ef3 \u0111ang d\u00f9ng c\u01a1m v\u1edbi kh\u00e1ch, b\u00e8n \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn K\u1ef3. K\u1ef3 nghe T\u1eafc \u0111\u1ebfn, d\u1eb9p c\u01a1m, cho kh\u00e1ch v\u1ec1, v\u1ed9i thay \u00e1o m\u0169 ra \u0111\u00f3n T\u1eafc, T\u1eafc l\u1ea1i b\u1ecf \u0111i. C\u00f4ng v\u0103n qua l\u1ea1i, l\u1eddi l\u1ebd h\u1ed7n x\u01b0\u1ee3c. L\u1ea1i d\u00e2n \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng K\u1ef3 l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 b\u1ecb T\u1eafc khinh nh\u1ee5c, mu\u00f4n mi\u1ec7ng o\u00e1n gi\u1eadn. \u0110\u1ebfn khi th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng ty l\u00e0 Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i mu\u1ed1n x\u00e9t t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, xin b\u00e3i ch\u1ee9c gi\u00e1m ty c\u1ee7a T\u1eafc \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u1eafc, nh\u01b0 vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u00e3ng ph\u00ed ti\u1ec1n c\u1ee7a, ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y c\u1ed1i b\u1eeba b\u00e3i, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1ea1o v\u0103n th\u01b0 tr\u1eafng \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u1ed7 s\u1eeda th\u00e0nh, sau an ph\u1ee7 ty s\u1ee3 s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc th\u1ea5y, b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi x\u00f3a \u0111i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho th\u00f4ng ph\u00e1n T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng, qu\u1eadn th\u1ee7 tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u00ean gi\u1eb7c ch\u1ea1y tr\u1ed1n, \u00fd mu\u1ed1n m\u1eafng K\u1ef3. L\u1ea1i g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho c\u00e1c ch\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng, n\u1ebfu l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u0103ng th\u00eam th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ecfi; n\u1ebfu l\u1ee3i nhu\u1eadn thi\u1ebfu h\u1ee5t th\u00ec x\u00e9t h\u1ebft c\u00e1c vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p tr\u01b0\u1edbc sau. L\u1ea1i ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng ty v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng, ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed l\u00fd.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty x\u00e9t th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u1eb7t c\u00e2y, m\u1eafng K\u1ef3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c nh\u01b0 l\u1eddi Do\u00e3n n\u00f3i. Chi\u1ebfu g\u1eedi tr\u00e1t cho T\u1eafc bi\u1ebft, r\u1ed3i sai T\u1eafc \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi Ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng L\u1ed9 l\u00e0 U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi. <i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c l\u00e0 ng\u00e0y 23, nay ch\u00e9p chung l\u1ea1i. Vi\u1ec7c ch\u1eb7t c\u00e2y, m\u1eafng K\u1ef3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, theo s\u00e1ch Chu b\u1ea3n.)<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Tri ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u Thu\u1ea5n Khanh t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 xem x\u00e9t h\u00e0o th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, l\u1ea5y b\u1eb1ng m\u1eb7t h\u00e0o trong \u0111\u00ea ng\u0103n, th\u00f4ng l\u00e0m m\u1ed9t t\u1ea7ng, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng v\u00e0o h\u00e0o, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1edbn, m\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u1ecba th\u1ebf cao ng\u1ea5t, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng t\u1edbi, ch\u1ec9 n\u00ean theo s\u1ed1 t\u1ea7ng c\u0169 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ng\u0103n c\u00e1ch.\"<\/i> Vua nghe theo. V\u1eabn theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, h\u00e0o th\u00e0nh v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 n\u00ean \u0111\u00e0o s\u00e2u nh\u01b0 l\u01b0\u1ee1i r\u00ecu, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n n\u0103m l\u1ed9 theo \u0111\u00f3. <i>(Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai ch\u01b0a th\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua ra chi\u1ebfu sai Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng xem x\u00e9t l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam c\u00f3 th\u1ec3 kh\u01a1i th\u00f4ng th\u1ee7y l\u1ee3i hay kh\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u c\u1eed Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m ch\u1ebf tr\u00ed th\u1ee7y l\u1ee3i l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, nh\u01b0ng Vua ph\u00ea: <i>\"Ch\u01b0a c\u1ea7n ch\u1ebf tr\u00ed, ch\u1ec9 t\u1ea1m sai \u0111\u1ebfn l\u1ed9 \u0111\u00f3 xem x\u00e9t.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[38] L\u1ea1i ra chi\u1ebfu: <i>\"Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng hi\u1ebfm khi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u0103m nay h\u1ea1 thu may \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n th\u1eddi c\u1ed1 g\u1eafng lo li\u1ec7u, m\u1ed9t mai bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ed9ng t\u0129nh nh\u1ecf, \u1eaft s\u1ebd l\u00fang t\u00fang, hao t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a, l\u1ee1 vi\u1ec7c. N\u00ean l\u1ec7nh Tam ty nghi\u00eam kh\u1eafc \u0111\u1ed1c th\u00fac, xem x\u00e9t, x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng k\u1ebb l\u00e0m tr\u00e1i ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch, kh\u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c, h\u1eb7c t\u1ed9i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[39] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Th\u1ee7 t\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam Th\u1ecb trung, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong Th\u00e1i b\u1ea3o, t\u00e1i nhi\u1ec7m. Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u1eeb ch\u1ed1i Th\u00e1i b\u1ea3o, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u1eeb ch\u1ed1i Th\u00e1i b\u1ea3o, xin ch\u1ec9 nh\u1eadn th\u00eam \u1ea5p phong, t\u00e1i nhi\u1ec7m, Vua nghe theo. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1ed1n x\u1ea3y ra ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 9, nay ch\u00e9p chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[40] B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, \u0110\u1ed3ng Ph\u00e1n Qu\u1ed1c T\u1eed gi\u00e1m l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Trung Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung. Tr\u1eadt xin v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[41] Vua ph\u00ea: <i>\"V\u1ee3 c\u1ee7a t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay L\u01b0u T\u00f2ng Qu\u1ea3ng l\u00e0 Ph\u1ed5 Ninh qu\u1eadn ch\u00faa, ch\u00e1u n\u1ed9i Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, con g\u00e1i Ng\u00f4 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, thu\u1ed9c h\u00e0ng t\u00f4n th\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c 20 ng\u00e0n ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[42] L\u1ea1i ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i qu\u00e2n An Nam qua n\u00fai nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, n\u00ean l\u1ec7nh Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty b\u1ea3o h\u1ecd \u0111\u1eebng \u0103n \u0111\u1ed3 s\u1ed1ng l\u1ea1nh, nghi\u00eam c\u1ea5m r\u01b0\u1ee3u ch\u00e8.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[43] Ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho binh l\u00ednh h\u00e0nh dinh \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, sai C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u00ecnh S\u01b0 M\u1ea1nh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Li\u00eau ch\u1ee7, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u01b0u V\u0129nh Th\u1ecd l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed An \u0110\u00e0o l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 Cao Tu\u00e2n Tr\u1ecb l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n\n<p>[45] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>\"Th\u1ee7 l\u0129nh \u0111o\u00e0n \u0111\u1ed9ng Huy Ch\u00e2u l\u00e0 Long \u0110\u00ecnh Uy c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin quy thu\u1eadn, xin b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua ph\u00ea: <i>\"Nh\u1eefng s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf Hi H\u00e0 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb gi\u1ea3m b\u00e3i, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u ng\u00e0y, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cho \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng ngh\u0129a qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Ki\u1ec1m, Thi \u0111i chi\u00eau th\u1ea3o An Nam, lo vi\u1ec7c n\u00f4ng tang b\u1ecb l\u1ee1 m\u00f9a, xin mi\u1ec5n to\u00e0n b\u1ed9 thu\u1ebf h\u1ea1 thu.\"<\/i> Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Thu\u1ebf c\u1ee7a m\u1ed7i h\u1ed9 nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng mi\u1ec5n chung th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, xin cho \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, c\u1ed1t sao cho \u0111\u1ec1u nhau.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, s\u1ee9 di l\u01b0u c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu[footnote] S\u1ee9 di l\u01b0u c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu, ch\u1eef 'di' nguy\u00ean l\u00e0 'khi\u1ec3n', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] l\u00e0 L\u00e2m nha, Ho\u00e0i H\u00f3a qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Ch\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0110\u1ed3ng tu qu\u1ed1c s\u1eed Th\u00e0nh Nghi\u00eau T\u00edch \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u1eb7t ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, sau y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<p>[49] Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>\"T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y ban h\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u theo ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, b\u1ebfn \u0111\u00f2 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi mua l\u1ea1i, thu l\u1ee3i nhu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong ph\u1ea1m vi qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f3 h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 mua mi\u1ebfu Y\u00ean B\u00e1, n\u1ed9p ti\u1ec1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m, mi\u1ebfu T\u1ed1ng C\u00f4ng Vi T\u1eed m\u01b0\u1eddi hai ngh\u00ecn, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ba n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t k\u1ef3. Y\u00ean B\u00e1 ch\u1ee7 tr\u00ec th\u1edd l\u1eeda l\u1edbn, l\u1eeda l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9c th\u1ecbnh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, Vi T\u1eed khai qu\u1ed1c \u1edf n\u01b0\u1edbc T\u1ed1ng, c\u0169ng l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c nh\u00e0 ta nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi l\u1eadp hi\u1ec7u.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 Song Mi\u1ebfu, l\u00e0 n\u01a1i th\u1edd \u0110\u01b0\u1eddng Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea7n, H\u1ee9a Vi\u1ec5n v\u00ec gi\u1eef th\u00e0nh ch\u1ed1ng gi\u1eb7c m\u00e0 ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecda. Nay \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p mua l\u1ea1i, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n v\u00ec l\u1ee3i m\u00e0 l\u00e0m, \u1eaft s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau t\u1eadp, g\u00e2y ra s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n, b\u1ea5t k\u00ednh, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m. L\u00e0m nh\u1ee5c th\u1ea7n linh, ph\u1ea1m l\u1ec5 nghi, kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ec7 h\u01a1n th\u1ebf, thu l\u1ee3i nh\u1ecf m\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ea1i th\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u00e1n ba ng\u00f4i mi\u1ebfu n\u00e0y, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, t\u00f4n vinh \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>\"T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 b\u00e1n \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu trong thi\u00ean h\u1ea1, l\u00e0m nh\u1ee5c qu\u1ed1c th\u1ec3, ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n linh, vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eebng l\u1ea1i. C\u00e1c quan l\u1ea1i T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1, giao Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i> L\u1ea1i ph\u00ea: <i>\"K\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u b\u00e1n \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 gi\u00e1c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u0169ng n\u00ean x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i> L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>\"T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1, Th\u1ecb d\u1ecbch ty s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9, n\u00ean c\u00f9ng tr\u00ecnh l\u00ean xin ch\u1ec9 th\u1ecb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, An ph\u1ee7 ty ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"Tri ch\u00e2u B\u00e1 Ch\u00e2u \u0110\u1ed5ng V\u0129nh T\u00edch b\u1ecb b\u1ec7nh, xin giao \u1ea5n t\u00edn cho con tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 Hi\u1ebfu Trung, b\u1ea3n ty \u0111\u00e3 theo l\u1ec7 c\u1ea5p gi\u1ea5y, cho t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[51] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu: <i>\"Binh gi\u00e1p do \u0110\u00f4 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ea1o An Nam ch\u1ec9 huy, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n, n\u00ean giao h\u1ebft cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty x\u1eed l\u00fd, c\u00e1c t\u1edd chi\u1ebfu tr\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ecb ti\u1ebft ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u giao cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty.\"<\/i> Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 6, Chi\u00eau th\u1ea3o ty t\u00e2u..., xem ra l\u00e0 theo l\u1eddi t\u00e2u \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<p>[52] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y thi\u1ebft l\u1eadp Nam B\u00ecnh qu\u00e2n, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 huy\u1ec7n thu\u1ed9c, n\u00ean c\u1eaft huy\u1ec7n Long H\u00f3a c\u1ee7a ch\u00e2u Ph\u00f9 \u0111\u1ec3 s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o. Quan tri qu\u00e2n t\u00e2u xin c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean tuy\u1ec3n nh\u00e2n c\u1ea3i l\u00e0m quan, mu\u1ed1n theo l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00edn An qu\u00e2n c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[53] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u00e3 thi \u0111\u1ed7 v\u00e0 \u0111\u1ed5i sang v\u0103n ch\u1ee9c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u1ea1i sang v\u00f5 ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[54] Chi\u1ebfu: <i>\"Vi\u1ec7c kh\u00e1m x\u00e9t n\u1ee3 k\u1ebft \u0111\u1ecbch \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9, nghe n\u00f3i c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quan binh b\u1ea3n l\u1ed9, e r\u1eb1ng h\u1ecd mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty gi\u00e1m s\u00e1t ng\u0103n ch\u1eb7n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 vi\u1ec7c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[55] Quy\u1ec1n V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>\"B\u1ea3n l\u1ed9 v\u00ec n\u1ea1n \u0111\u00f3i, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m thu\u1ebf v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf, nay qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt, xin m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i n\u0103m sau \u0111\u1ec3 nh\u00e2n m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu mua c\u1ecf v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.\"<\/i> Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Xin m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n mu\u1ed1i n\u0103m sau \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u00f2n ti\u1ec1n mu\u1ed1i n\u0103m sau th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n xu\u1ea5t n\u1eefa.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0111\u1eb7t t\u00ean tr\u1ea1i T\u1ea5t L\u1eadt Kh\u00ea \u1edf ch\u00e2u M\u1eadu l\u00e0 Tr\u1ea5n Kh\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[57] Chi\u1ebfu cho Nam D\u01b0\u01a1ng Quan An ph\u1ee7 ty ki\u1ec3m tra l\u1ea1i c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u1ea5m d\u00e2n bu\u00f4n l\u1eadu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ra bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n\n<p>[58] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn sau xem l\u00faa.<\/p>\n\n<p>[59] V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Th\u1ea1ch Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n. Vua ph\u00ea: <i>\"Gi\u00e1m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i, nay \u0111\u1ebfn kinh ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u00ean cho l\u00e0m quan \u1edf m\u1ed9t qu\u1eadn ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf l\u00e0 ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 9, nay ghi chung. Khi Gi\u00e1m v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u r\u00f5 v\u1ec1 s\u1ef1 gian x\u1ea3o c\u1ee7a gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, khuy\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean coi th\u01b0\u1eddng. Vua li\u1ec1n sai L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed b\u1ea3o Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 r\u1eb1ng: <i>\"Theo l\u1eddi Gi\u00e1m, gi\u1eb7c d\u0169ng m\u00e3nh li\u1ec1u ch\u1ebft c\u00f3 khi c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1. Vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn an nguy c\u1ee7a hai Qu\u1ea3ng, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 quan s\u00e1t c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1eafng l\u1ee3i ho\u00e0n to\u00e0n, s\u1ebd r\u1ea5t b\u1ea5t l\u1ee3i cho qu\u1ed1c k\u1ebf, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n th\u01b0 chinh nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, Th\u1ea1ch Gi\u00e1m v\u00e0o ch\u1ea7u ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 8, chi\u1ebfu n\u00e0y c\u0169ng ban ng\u00e0y 5, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[60] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, T\u00f4ng th\u1ea5t T\u00f4ng Thuy\u1ebft b\u1ecb giam \u1edf ngo\u1ea1i tr\u1ea1ch qua \u0111\u1eddi, b\u00e3i tri\u1ec1u m\u1ed9t ng\u00e0y. Con ch\u00e1u xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb mi\u1ec5n, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, S\u1ee9 chuy\u1ec3n luy\u1ec7n ch\u00e2u X\u01b0\u01a1ng, Long Th\u1ea7n v\u1ec7 T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Mi\u00eau Th\u1ee5 nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u H\u00e0.<\/p>\n\n<p>[63] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2n nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Hi. L\u00fac \u0111\u00f3, Ti\u00ean Vu S\u01b0 Trung v\u00e0 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c k\u1ebft \u0111\u1ecbch, \u0111ang b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra, n\u00ean c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2n thay th\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[64] \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>[65] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Giang \u0110\u00f4ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef t\u00ean c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh Ng\u1ed7 Ti\u1ec3u B\u00e1t \u1edf ch\u00e2u T\u00edn. N\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ea3n l\u1ed9 n\u1ebfu t\u1ef1 s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9, H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Th\u00e1i M\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng l\u1ed9, Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1 L\u00fd S\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9. Theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a cha Th\u00e1i M\u00f4ng l\u00e0 T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Ph\u00e1n Nam Kinh L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0110\u0129nh, v\u00ec Nam Kinh thu\u1ed9c \u0110\u00f4ng l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[67] Tri ch\u00e2u M\u1eadu, Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1 Ph\u1ea1m B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, mi\u1ec5n ch\u1ee9c, kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. V\u00ec t\u1ed9i tu s\u1eeda th\u00e0nh Tri\u1ec3n ch\u00e2u, kh\u00f4ng kh\u00e9o l\u00e9o trong vi\u1ec7c v\u1ed7 v\u1ec1 b\u1ed9 l\u1ea1c ngo\u1ea1i bi\u00ean d\u1eabn \u0111\u1ebfn n\u1ed5i lo\u1ea1n. Sau \u0111\u00f3, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty t\u00e2u: <i>\"Ban \u0111\u1ea7u, k\u1ebf ho\u1ea1ch tu s\u1eeda th\u00e0nh ngo\u1ea1i Tri\u1ec3n ch\u00e2u v\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c ngo\u1ea1i bi\u00ean \u0110\u1ed5ng Ch\u1ea5n Ch\u00e2u, nh\u01b0ng B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng l\u1ea1i l\u1ea5y gi\u1edbi h\u1ea1n trong s\u00e1ch th\u1ec1 t\u1eeb th\u1eddi Thu\u1ea7n H\u00f3a l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng.\"<\/i> V\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n t\u1eeb B\u1eafc gi\u1edbi v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u00ean sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n g\u1eedi cho H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 8, l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 c\u00f4ng v\u0103n h\u1ed3i \u0111\u00e1p.)<\/i><\/p>\n\n<p>[69] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu: <i>\"Ty N\u00f4ng t\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c l\u1ea1i vi\u00ean kho c\u00f4ng s\u1ee9 l\u1eeba d\u1ed1i ti\u1ec1n c\u00f4ng, c\u00e1c quan l\u1ea1i li\u00ean quan c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tra h\u1ecfi, \u0111\u1ec1u giao cho Tam ty x\u00e9t x\u1eed.\"<\/i><\/p>\n<p>Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Do\u00e3n t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00f4 Th\u1ee7y gi\u00e1m h\u1eb7c t\u1ed9i l\u1ea1i vi\u00ean Ty N\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0 L\u01b0u \u0110\u1ea1o Xung c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0103n c\u1eafp ti\u1ec1n c\u00f4ng kh\u1ed1, nghe n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c \u0111\u00e3 d\u00f9ng th\u01b0 t\u1eeb y\u00eau c\u1ea7u quy\u1ec1n tri ph\u1ee7 Tr\u1ea7n D\u1ecbch trong v\u00e0i ng\u00e0y k\u1ebft \u00e1n, c\u1ed1 \u00fd tha t\u1ed9i nh\u00e2n. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch, d\u00e1m k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng l\u1eeba d\u1ed1i, t\u00e1c h\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1eebng tr\u1ecb.\"<\/i> Ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, Tr\u1ea7n D\u1ecbch tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, nh\u01b0ng c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Chu Do\u00e3n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ea1c bao che l\u1ea1i vi\u00ean c\u00f9ng \u0103n c\u1eafp ti\u1ec1n c\u00f4ng, d\u00f9ng th\u01b0 ri\u00eang y\u00eau c\u1ea7u D\u1ecbch c\u1ed1 \u00fd tha t\u1ed9i n\u1eb7ng, c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u1ed7 L\u01b0\u1ee3ng \u0111e d\u1ecda l\u1ea1i vi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0103n c\u1eafp ti\u1ec1n c\u00f4ng, l\u1ea1i t\u1eebng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 tr\u00e1i ph\u00e1p, kh\u00f4ng n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. Kh\u00e1m quan L\u01b0u B\u00ednh \u0111\u1ebfn g\u1eb7p th\u1ea7n n\u00f3i, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u1ee7 ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tra x\u00e9t v\u00e0 nay L\u01b0u B\u00ednh l\u1ea1i tra x\u00e9t, h\u1ed3 s\u01a1 r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, xin xem x\u00e9t l\u1ea1i l\u1eddi t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f9ng h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh.\"<\/i> Ban chi\u1ebfu cho \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5 ty x\u00e9t x\u1eed t\u1eadn g\u1ed1c. Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 12, D\u1ecbch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[70] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0: <i>\"Ng\u1ee5c ch\u1ebf \u1edf T\u00fa ch\u00e2u, hi\u1ec7n \u0111ang giam gi\u1eef nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan, c\u00e1c kh\u00e1m quan l\u1ea1i n\u00f3i c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p, ch\u01b0a th\u1ea5y k\u1ebft th\u00fac, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7n ch\u1ebf kh\u00e1m \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng l\u1ec7nh cho nhanh ch\u00f3ng k\u1ebft th\u00fac.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[71] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp trung v\u00e0 n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n \u0111\u00e1nh ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Tr\u00ecnh S\u01b0 M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng ki\u00eam vi\u1ec7c h\u00e0 c\u1eeb, th\u1ea5y trong l\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u00fai \u0111\u1ea5t cao th\u1ea5p, b\u00ean c\u1ea1nh c\u00f3 khe su\u1ed1i, m\u1ed7i khi m\u01b0a l\u1edbn v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1, n\u01b0\u1edbc t\u1eeb c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ed5 v\u1ec1, \u0111\u1ee5c ng\u1ea7u nh\u01b0 s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0. N\u01b0\u1edbc n\u00fai Ph\u00e0n, d\u00e2n gian g\u1ecdi l\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Tr\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng. \u1ede th\u00f4n Nam \u0110\u1ed5ng, huy\u1ec7n Ch\u00ednh B\u00ecnh, ch\u00e2u Gi\u00e1ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc khe M\u00e3 B\u00edch, th\u1ea7n \u0111\u00e3 khuy\u00ean d\u1ee5 d\u00e2n ch\u00fang, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 800 quan ti\u1ec1n, mua \u0111\u1ea5t \u0111\u00e0o k\u00eanh, b\u1ed3i \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 500 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00e1c c\u00f3 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Tr\u1eddi v\u00e0 ngu\u1ed3n su\u1ed1i c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp, bi\u1ebfn th\u00e0nh ru\u1ed9ng m\u00e0u m\u1ee1. T\u1ed5ng c\u1ed9ng 9 ch\u00e2u 26 huy\u1ec7n \u0111\u00e3 khai kh\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c 4.200 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng m\u1edbi v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c 5.800 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng c\u0169, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 18.000 kho\u1ea3nh. C\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0o n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh 2 quy\u1ec3n \u300aTh\u1ee7y l\u1ee3i \u0111\u1ed3 kinh\u300b giao cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thi h\u00e0nh, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 17 n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i ru\u1ed9ng \u1edf th\u00f4n Nam \u0110\u1ed5ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed7i m\u1eabu gi\u00e1 3-2.000 \u0111\u1ed3ng, thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c 5-7 \u0111\u1ea5u th\u00f3c, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbi b\u1ed3i th\u00ec gi\u00e1 t\u0103ng g\u1ea5p 3 l\u1ea7n, thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c 3-2 th\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay th\u1ea7n t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u00f4 th\u1ee7y, th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng m\u1eb7n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1, l\u1ee3i \u00edch r\u1ea5t l\u1edbn. Nh\u01b0ng v\u1eabn lo r\u1eb1ng \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 ru\u1ed9ng hoang c\u1eb1n c\u1ed7i, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Tr\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ed3i t\u01b0\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin giao cho \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m ch\u1ecdn c\u1eed quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00f9ng ty N\u00f4ng \u0111i\u1ec1n Th\u1ee7y l\u1ee3i v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh, t\u00e1 xem x\u00e9t, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed3i \u0111\u1eafp th\u00ec b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng v\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u1eadt li\u1ec7u, \u0111\u1ee3i khi ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd x\u00e9t c\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua nghe theo. B\u00e8n t\u00e2u c\u1eed \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba C\u1ea3nh Uy\u1ec3n qu\u1ea3n vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng. \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, S\u01b0 M\u1ea1nh \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 5, ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 9 c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6 n\u0103m sau ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m Th\u00f4i C\u00f4ng \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 l\u1ec5 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, quan S\u00e1t ph\u1ecfng Kinh H\u1ed3 l\u1ed9 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>\"Hai l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y thu ti\u1ec1n d\u1ecbch qu\u00e1 n\u1eb7ng, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p, \u0111\u1ebfn nay m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eabn c\u00f2n d\u01b0 nhi\u1ec1u.\"<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh H\u1ed3 l\u1ed9 t\u1ea1m gi\u1ea3m ti\u1ec1n d\u01b0 trong 2 n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[75] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u0103ng \u0111\u1ea1o hi\u1ec7n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9 t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p ra ngo\u00e0i. V\u00ec Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i Giao Ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chi\u1ebfm c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam, b\u1eaft h\u01a1n tr\u0103m t\u0103ng \u0111\u1ea1o, c\u01b0\u1edbp gi\u1ea5y ph\u00e9p c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed3i gi\u1ebft \u0111i, sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p gi\u1ea3 l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 do th\u00e1m vi\u1ec7c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[76] \u0110\u1ec1 c\u1eed khai v\u1ec7 ch\u00e2u gi\u1edbi v\u1eadn h\u00e0 l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>\"\u1ede \u0111\u1ecba gi\u1edbi V\u1ec7 Ch\u00e2u, m\u1edf c\u1eeda s\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0o s\u00f4ng Sa H\u00e0, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Ng\u1ef1 H\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng thuy\u1ec1n b\u00e8 t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i. L\u1ea1i \u1edf tr\u00ean \u0111\u00ea xa x\u00e2y \u0111\u1eadp g\u1ed7 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty xem x\u00e9t v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng v\u00ec vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp c\u1eeda th\u00e0nh Ng\u0169 L\u1ed9c, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn nay, Trung th\u01b0 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng, Vua b\u1ea3o t\u1ea1m ch\u01b0a thi h\u00e0nh, \u0111\u1ee3i b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Sa H\u00e0 r\u1ed3i m\u1edbi xem x\u00e9t. <i>(Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 7, ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 9, ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 8, v\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 12 n\u0103m nay <i>(ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i)<\/i>, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 9 <i>(ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n)<\/i>, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Do\u00e3n t\u00e2u: <i>\"Xin c\u1ea5m c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1eeb Xuy\u00ean, Thi\u1ec3m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang gia quy\u1ebfn v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u Uy, M\u1eadu, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng giao d\u1ecbch v\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u00e0nh ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi c\u1ed5ng th\u00e0nh n\u01a1i ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u1ebfn \u1edf ho\u1eb7c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111i th\u0103m th\u00e2n, ph\u1ea3i qua qu\u00e2n V\u0129nh Khang v\u00e0 huy\u1ec7n Long An, ch\u00e2u Mi\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p. Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p, \u0111\u1ec3 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam ng\u1eb7t, \u00e2m m\u01b0u gian tr\u00e1 s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u01b0\u1eddng Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>\"Quan \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y th\u1ea9m x\u00e9t s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a M\u00e2u Ni Tr\u00e1t B\u1ed1, b\u1ea3n ty x\u00e9t th\u1ea5y M\u00e2u Ni Tr\u00e1t B\u1ed1 tuy c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, nh\u01b0ng c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Di th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng hi\u1ec3u ph\u00e9p t\u1eafc, l\u1ea1i do qu\u1ea3n l\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc n\u00ean d\u1eabn \u0111\u1ebfn ki\u1ec7n t\u1ee5ng. N\u1ebfu x\u1eed ph\u1ea1t qu\u00e1 n\u1eb7ng, e r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 quen thu\u1ed9c s\u1ebd b\u1ecb k\u00edch \u0111\u1ed9ng b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc, c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh kh\u00e1c c\u0169ng kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Xin ch\u1ec9 qu\u1ea3n th\u00fac t\u1ea1i ch\u00e2u qu\u00e2n trong l\u1ed9, \u0111\u1ee3i sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, l\u1eadp c\u00f4ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y theo tin t\u1ee9c do th\u00e1m, c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y b\u00e1o l\u00ean nha \u0111\u1ea7u r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi M\u1ed9 \u1edf \u0111\u1ea5t H\u00e1n mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, xin \u0111em qu\u00e2n \u1ee9ng ti\u1ebfp. Nay th\u1ee7 l\u0129nh M\u00e2u Ni Tr\u00e1t B\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c, e r\u1eb1ng th\u1ef1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u ph\u1ea3n. N\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111i\u1ec1u tra nghi\u00eam ng\u1eb7t, ph\u1ea3i x\u00e1c minh r\u00f5 r\u00e0ng, v\u00e0 giao cho Ch\u1ee7ng C\u1ed5. L\u1ea1i l\u1ec7nh Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c trong h\u1ecd M\u1ed9 \u00c2n \u0111\u1ec3 t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u00e0n \u00e1p b\u1ed9 t\u1ed9c. M\u00e2u Ni Tr\u00e1t B\u1ed1 giao cho ch\u00e2u Ho\u00e0n gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u1ee3i sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 m\u1edbi xin ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[79] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4 Gi\u1ea3i t\u00e2u: <i>\"\u1ede huy\u1ec7n Hoa \u0110\u00ecnh, ch\u00e2u T\u00fa c\u00f3 20 ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i t\u00ean H\u1ea1nh Trung \u0111\u1ebfn Thanh \u0110\u00f4n, Nam D\u01b0\u01a1ng, ti\u1ebfng n\u00f3i kh\u00f3 hi\u1ec3u, b\u1ea3o vi\u1ebft ch\u1eef th\u00ec gi\u1ed1ng ch\u1eef Trung Qu\u1ed1c, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Cao N\u1ed9i, nghe gi\u1ecdng c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao Ly. Xem ch\u1eef vi\u1ebft g\u1ea7n gi\u1ed1ng, do thuy\u1ec1n g\u1eb7p gi\u00f3 d\u1ea1t v\u00e0o b\u1edd bi\u1ec3n, ch\u1ec9 n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1ed9i th\u1ee7y qu\u00e2n qu\u1eadn Kim \u0110\u00ea n\u1ed9p g\u1ea1o.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho ch\u00e2u T\u00fa: <i>\"N\u1ebfu x\u00e9t th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gian t\u1ebf, th\u00ec cho \u1edf nh\u00e0 quan, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ee3i s\u1ee9 n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Huy \u0111\u1ebfn, b\u00e8n ban l\u1ee5a v\u00e0 cho v\u1ec1.<\/p>\n\n<p>[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 sai Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u01a1 tu\u1ea5n Ho\u00e0ng H\u00e0, L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1. C\u00f4ng Ngh\u0129a xin t\u1ea1m d\u00f9ng 50 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, 50 b\u1ed9 Thi\u1ebft Long Tr\u1ea3o, 400 binh l\u00ednh \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t d\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, t\u1eeb B\u1eafc Kinh \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n, xem x\u00e9t hi\u1ec7u qu\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ea7n th\u1ef1c hi\u1ec7n. Nay \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m tra, xin cho \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m c\u1eed quan \u0111i ki\u1ec3m tra l\u1ea1i. Th\u00eam n\u1eefa, vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t c\u1ee7a T\u1eed Uy\u00ean c\u0169ng s\u1ee3 d\u00f9ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, thuy\u1ec1n v\u00e0 quan thu\u1ed9c, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m tra, xin cho \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m c\u1eed quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra l\u1ea1i, xem c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt hay kh\u00f4ng, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c C\u00f4ng Ngh\u0129a di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11 n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba Ho\u1eafc T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u01a1 tu\u1ea5n s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[82] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1ee7a n\u0103m l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u1ea5m, v\u00ec \u0111ang \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9 n\u00ean ban \u0111\u1eb7c \u00e2n.<\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, m\u1ecdi vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn mua ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n thi h\u00e0nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[84] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c B\u1ea3o ch\u00ednh, \u0110\u1ea1i Ti\u1ec3u B\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i luy\u1ec7n t\u1eadp, \u0111\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i th\u00ec t\u00f9y \u00fd. Trong \u0111\u00f3, \u0110\u00f4, Ph\u00f3 B\u1ea3o ch\u00ednh, n\u1ebfu trong b\u1ea3o kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn, th\u00ec cho ph\u00e9p ch\u1ecdn t\u1eeb \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ti\u1ebfp theo.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[85] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Chi\u00eam Th\u00e0nh nguy\u1ec7n \u0111em qu\u00e2n gi\u00fap \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban s\u1eafc th\u01b0 ri\u00eang[footnote]Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban s\u1eafc th\u01b0 ri\u00eang, c\u00e2u v\u0103n kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi c\u00f3 sai s\u00f3t.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[86] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean ph\u1ee7, Chi\u00eau th\u1ea3o, T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty An Nam: <i>\"M\u1ecdi vi\u1ec7c tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ee9c tr\u1ea1ch, an ph\u1ee7 qu\u00e2n d\u00e2n \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 thu\u1ed9c Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u01a1 s\u00e1ch thu\u1ed9c Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chi\u00eau th\u1ea3o ty, vi\u1ec7c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf h\u00e0nh dinh thu\u1ed9c \u0110\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau.\"<\/i> Vua nghe n\u00f3i Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p: <i>\"V\u00ec ch\u1ee9c ph\u1eadn kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5n \u00e1t nhau, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\"<\/i> <i>(X\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i <i>\"ch\u1ee9c ph\u1eadn kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5n \u00e1t nhau\"<\/i>, t\u1ee9c l\u00e0 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, nay n\u00f3i r\u00f5 ra.)<\/i><\/p>\n\n<p>[87] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110o\u00e0n Duy Th\u00e0nh \u1edf \u0111\u1ed9ng V\u0169 H\u1eadu xin quy thu\u1eadn, chi\u1ebfu cho Duy Th\u00e0nh l\u00e0m ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[88] T\u1eb7ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, \u0110\u1ea1t ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9[footnote]Ch\u1eef '\u0110\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Qu\u1ef3', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 468, ph\u1ea7n truy\u1ec7n ho\u1ea1n quan, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n nghi ch\u1ebf 13\/5 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m Di\u1ec7u ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng, ban cho m\u1ed9t khu nh\u00e0. V\u00ec Ph\u01b0\u1edfng c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c tr\u1ecb th\u1ee7y n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Ph\u01b0\u1edfng \u1ef7 th\u1ebf V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, th\u01b0\u1eddng ki\u00eau ng\u1ea1o khinh ng\u01b0\u1eddi, sau An Th\u1ea1ch bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u01b0 ng\u1ee5y c\u1ee7a \u00f4ng n\u00ean xa l\u00e1nh, Ph\u01b0\u1edfng lo bu\u1ed3n m\u00e0 ch\u1ebft. <i>(Truy\u1ec7n c\u0169 ch\u00e9p r\u1eb1ng Ph\u01b0\u1edfng khinh m\u1ea1n H\u00e0n K\u1ef3, nay s\u1eeda l\u1ea1i l\u00e0 th\u01b0\u1eddng ki\u00eau ng\u1ea1o khinh ng\u01b0\u1eddi. Truy\u1ec7n c\u0169 ch\u00e9p Ph\u01b0\u1edfng lo bu\u1ed3n m\u00e0 ch\u1ebft, truy\u1ec7n m\u1edbi b\u1ecf \u0111i, nay gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9: <i>\"D\u00e2n k\u00eau ca v\u1ec1 n\u1ea1n h\u1ea1n h\u00e1n \u0111\u00e3 qu\u00e1 h\u1ea1n, xin gi\u1ea3m thu\u1ebf. Nay \u0111\u00e3 qu\u00e1 th\u1eddi h\u1ea1n, l\u00e0m sao x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 thi\u1ec7t h\u1ea1i th\u1ef1c t\u1ebf, h\u00e3y b\u00e1o c\u00e1o chi ti\u1ebft l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[90] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Chu \u1ed0c xin cho thuy\u1ec1n b\u00e8 t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng khi tr\u1edf v\u1ec1 ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, th\u00fac gi\u1ee5c ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Ung ch\u00e2u chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1eadp \u0111\u1ed9ng. Chi\u1ebfu giao cho Ty l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o xem x\u00e9t thi h\u00e0nh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[91] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m l\u00e0 L\u01b0u C\u00e1p l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng Thanh Bi\u1ec7n, ki\u00eam qu\u1ea3n l\u00fd k\u00eanh \u0111\u00e0o \u1edf V\u1ec7 ch\u00e2u, Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba l\u00e0 Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean l\u00e0m \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed k\u00eanh \u0111\u00e0o \u1edf V\u1ec7 ch\u00e2u, ki\u00eam b\u00e1n ru\u1ed9ng b\u1ed3i v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba l\u00e0 C\u1ea3nh Uy\u1ec3n ki\u00eam \u0110\u1ed3ng \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed ru\u1ed9ng b\u1ed3i \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Kinh T\u00e2y. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6 n\u0103m sau s\u1ebd khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n\n<p>[92] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y thu n\u1ea1p ti\u1ec1n t\u01b0 \u0111\u00fac kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 1.159.800 quan. Ban \u0111\u1ea7u n\u00f3i ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n 200.000 quan, m\u1ed9t n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00fac l\u1ea1i xong, nay s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i n\u00f3i m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 9.150 quan ti\u1ec1n l\u1edbn. Nh\u1eefng c\u01a1 quan vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt thu n\u1ea1p ti\u1ec1n t\u01b0, xin giao cho Tam ty x\u1eed l\u00fd theo ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd sau n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6 Chu Do\u00e3n c\u00f3 n\u00f3i, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7[footnote] Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7, ch\u1eef 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1eedu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u B\u00ednh T\u00fd trong quy\u1ec3n n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u00f3 chi\u1ebfu, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[93] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00eam th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[94] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng An Nam chi\u00eau m\u1ed9, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, ch\u01b0a c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00e0ng bu\u1ed9c.\"<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan t\u00f9y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 t\u1ea1m l\u1eadp nh\u00e2n vi\u00ean qu\u1ea3n l\u00fd, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ea5p b\u1eadc \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n\n<p>[95] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 1.332.000 quan ti\u1ec1n l\u00e3i v\u00e0 ti\u1ec1n l\u1ee3i nhu\u1eadn, theo ph\u00e1p n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho quan \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0 Kim b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u1eef Gia V\u1ea5n, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Ng\u00f4 An Tr\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ban th\u01b0\u1edfng 300 quan ti\u1ec1n, Gia V\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, c\u00e1c gi\u00e1m quan tr\u1edf xu\u1ed1ng ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc, t\u1eeb nay c\u1ee9 ba n\u0103m so s\u00e1nh m\u1ed9t l\u1ea7n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd[footnote] Hai ch\u1eef 't\u00f2ng chi' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi l\u00e0 th\u1eeba ho\u1eb7c sai.[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[96] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Xin l\u1ec7nh cho Th\u1ecb d\u1ecbch ty ph\u00e1t 30.000 quan ti\u1ec1n[footnote] Xin l\u1ec7nh cho Th\u1ecb d\u1ecbch ty ph\u00e1t 30.000 quan ti\u1ec1n, ch\u1eef 'tam' trong c\u00e1c b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ea5t'.[\/footnote], c\u00f9ng v\u1edbi Kinh l\u01b0\u1ee3c ty hai l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 d\u1ef1 tr\u1eef, l\u1ec7nh cho ty n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh n\u01a1i tr\u1ea3 l\u1ea1i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u1ecb d\u1ecbch ty ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eeb v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00e3i l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3.<\/p>\n\n<p>[97] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n l\u00e0 V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n t\u1ef1 ti\u1ec7n v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Kinh l\u01b0\u1ee3c ty giam gi\u1eef V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n \u1edf vi\u1ec7n ch\u1ea5t v\u1ea5n, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1eaft gi\u1eef ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 M\u1eadt B\u1ed1c T\u00f4n, \u0111\u1ee3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n th\u00ec c\u1ee9 theo \u00fd c\u1ee7a ty m\u00e0 th\u1ea3 v\u1ec1, b\u00e1o cho \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean bi\u1ebft: V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef, n\u1ebfu s\u1edbm sai Ban S\u00e1t sang nh\u00e0 T\u1ed1ng, t\u1ea5t s\u1ebd th\u1ea3 V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n v\u1ec1.\"<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00e3 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n cho \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh Ban S\u00e1t, d\u1ee5 r\u1eb1ng hai b\u00ean th\u00f4ng h\u00f2a, sai v\u1ec1 n\u01a1i c\u0169. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Hi H\u00e0 d\u1ecbch ch\u1eef Th\u1ed5 Ph\u1ed3n d\u1ee5 \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb b\u1eaft, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m x\u00f4ng pha tr\u1eadn m\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho k\u1ebf ngh\u1ecb ty d\u1ecbch ch\u1eef.<\/p>\n\n<p>[98] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn sau xem l\u00faa.<\/p>\n\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c tu\u1ea7n ki\u1ec3m d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n xin t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i 20 b\u1ed9 binh v\u00e0 10 k\u1ef5 binh, ph\u1ed1i h\u1ee3p b\u1eaft c\u01b0\u1edbp \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i nhi\u1ec1u gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Theo l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 thi h\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3 do ngh\u0129a d\u0169ng v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111ang thay phi\u00ean canh g\u00e1c.<\/p>\n\n<p>[100] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu cho kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng ch\u1ec9 huy c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, n\u1ebfu nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o t\u1eeb l\u1ed9 T\u00e2y ho\u1eb7c th\u00e1m th\u00ednh vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9 th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o ngay cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao xu\u1ed1ng ty m\u00e0 ph\u1ea3i t\u1ef1 tay vi\u1ebft, kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1eadp t\u1ee9c sai quan c\u01a1 nghi vi\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 l\u1ed9 tin t\u1ee9c. L\u1ea1i g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho gi\u00e1m ty b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0m theo.<\/p>\n\n<p>[101] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n m\u00e3 An Nam s\u1eafp xu\u1ea5t chi\u1ebfn, n\u00ean c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p kh\u00edch l\u1ec7 s\u0129 kh\u00ed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Nh\u1eadm Kh\u1edfi \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i Ng\u1ecdc S\u01a1n \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, c\u00f4ng tuy kh\u00f4ng l\u1edbn, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 d\u0169ng c\u1ea3m x\u00f4ng pha, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, t\u00e2u xong, l\u1ea1i b\u1ed1 c\u00e1o cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 bi\u1ebft.\"<\/i> <i>(\u300aM\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3\u300b ch\u00e9p: Qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, sai Tri ch\u00e2u Kh\u00e2m Ch\u00e2u l\u00e0 Nh\u1eadm Kh\u1edfi \u0111\u00e1nh ch\u00e2u V\u0129nh An, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u300aTruy\u1ec7n\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p: D\u1eabn qu\u00e2n ch\u00e2u v\u00e0 \u0111\u1ed9ng \u0111inh chia ba \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh ch\u00e2u V\u0129nh An, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, T\u1ea3 Giang v\u00e0 H\u1eefu Giang \u0111\u1ec1u quy thu\u1eadn, th\u1ee7 l\u0129nh ch\u00e2u M\u00f4n l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim M\u00e3n v\u00e0 S\u1ea7m Kh\u00e1nh T\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u1ea1i Ng\u1ecdc S\u01a1n ch\u00e2u V\u0129nh An. \u0110\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 7, c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n\n<p>[102] Vua ph\u00ea: <i>\"Nghe n\u00f3i vi\u1ec7n Ch\u1ebf kh\u00e1m \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u b\u1eaft giam nhi\u1ec1u quan vi\u00ean c\u1ee7a l\u1ed9 Hi H\u00e0, nay c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4, Ph\u00f3 T\u1ed5ng qu\u1ea3n c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i, ho\u1eb7c \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadm ch\u1ee9c, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi x\u1ea3y ra th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng ra g\u00e1nh v\u00e1c, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd g\u00e2y th\u00eam lo l\u1eafng cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u00e0 ra ch\u1ec9 th\u1ecb.\"<\/i> Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xin l\u1ec7nh cho vi\u1ec7n Ch\u1ebf kh\u00e1m th\u1ea3 ngay nh\u1eefng quan vi\u00ean l\u1ed9 Hi H\u00e0 \u0111ang b\u1ecb giam, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 t\u1ed9i tr\u1ea1ng \u0111\u00e3 r\u00f5 th\u00ec cho v\u1ec1 l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169, nh\u1eefng n\u01a1i thi\u1ebfu quan do b\u1ecb b\u1eaft giam th\u00ec giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y ho\u1eb7c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[103] Ban \u0111\u1ea5t \u1edf vi\u1ec7n L\u0103ng C\u1ea9m \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7n Ng\u0169 ph\u00f2ng c\u1ee7a Khu m\u1eadt. V\u00ec \u0110\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p m\u00e0 c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng s\u1ed1ng r\u1ea3i r\u00e1c trong v\u00e0 ngo\u00e0i th\u00e0nh c\u0169, \u0111i l\u1ea1i xa x\u00f4i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m l\u1ed9 b\u00ed m\u1eadt, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ecbp th\u1eddi.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[104] Vua ph\u00ea: <i>\"C\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, n\u00ean x\u00e9t theo t\u1eebng c\u1ea5p b\u1eadc m\u00e0 nhanh ch\u00f3ng gi\u1ea3m b\u1edbt thu\u1ebf l\u00faa m\u00f9a thu.\"<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.<\/p>\n\n<p>[105] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 Ng\u1ee5y S\u00e2m sai m\u1ed9 d\u00e2n \u0111inh \u1edf Tuy\u00ean Ch\u00e2u, v\u00ec b\u1ec7nh d\u1ecbch m\u00e0 ch\u1ebft, xin cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. Vua ban cho gia \u0111\u00ecnh 400 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n<p>[106] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>\"\u1ede ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u L\u1ec7, Minh c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc xem x\u00e9t c\u00e1c quan b\u1eaft tr\u1ed9m kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[107] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t L\u1ec7nh Th\u1ee7y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, do \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng. V\u00ec vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u1ed7 trung \u0111\u1eb3ng trong k\u1ef3 thi th\u01a1. C\u00f3 th\u1ec3 xem l\u1ea1i ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 7.<\/p>\n\n<p>[108] Tr\u01b0\u1edfng t\u00f4n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 l\u1ed9 Hi H\u00e0 t\u00e2u r\u1eb1ng, l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, xin c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 mua th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, Ty Th\u1ecb d\u1ecbch hi\u1ec7n c\u00f3 40 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, nay mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch chi 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 lo li\u1ec7u l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho l\u1ed9 Hi H\u00e0, v\u00e0 tr\u1eeb v\u00e0o ti\u1ec1n l\u00e3i. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[109] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n Ch\u00e2u L\u01b0u Di, Tri ch\u00e2u Ho\u00e0ng Ch\u00e2u L\u1ed9 Kinh c\u00f9ng 15 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, th\u0103ng th\u1ee9 b\u1eadc danh hi\u1ec7u c\u00f3 kh\u00e1c nhau; Tri ch\u00e2u Tr\u00ec Ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Ung, Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u H\u1ea3i Ch\u00e2u L\u00fd Thanh Th\u1ea7n c\u00f9ng 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, gi\u00e1ng c\u1ea5p kh\u1ea3o kh\u00f3a, gi\u00e1ng th\u1ee9 b\u1eadc danh hi\u1ec7u c\u00f3 kh\u00e1c nhau. Do Tam ty d\u00e2ng l\u00ean so s\u00e1nh vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m thu\u1ebf mu\u1ed1i n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[110] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, s\u1ee9 h\u1ed3i t\u1ea1 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Li\u00eau l\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n Tr\u01b0\u1eddng Ninh Da Lu\u1eadt Anh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh H\u00e0n Qu\u00e2n Nghi v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n, \u0111\u1eb7t ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng.<\/p>\n\n<p>[111] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o ph\u1ea3i t\u00ecm h\u1ecfi gia quy\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eed tr\u1eadn \u0111ang l\u01b0u l\u1ea1c kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, ch\u1ec9 huy c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n an tr\u00ed, ai mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n th\u00ec sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a \u0111i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, ph\u1ea3i t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch chu\u1ed9c l\u1ea1i, ai c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 quan th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a t\u1eed ti\u1ebft ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t ban, ph\u1ea3i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m minh b\u1ea1ch t\u00e2u l\u00ean. T\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c quan ch\u00f4n c\u1ea5t, nghe n\u00f3i gom l\u1ea1i th\u00e0nh g\u00f2 m\u1ed9, l\u1ea1i l\u1eabn v\u1edbi \u0111\u00e1m ngh\u1ecbch \u0111\u1ea3ng Kinh Quan c\u1ee7a N\u00f9ng Tr\u00ed Cao, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, n\u00ean l\u1ec7nh cho l\u00e0m d\u1ea5u hi\u1ec7u ri\u00eang, n\u01a1i n\u00e0o \u0111i qua d\u00f9ng ti\u1ec1n quan l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[112] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u00e2u: <i>\"Trang tr\u1ea1ch Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ti\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec t\u1eed tr\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n h\u1eadu h\u0129, nay c\u00e1c n\u01a1i x\u00e9t l\u1ea1i, Th\u1ee7 Ti\u1ebft khi h\u00e0nh qu\u00e2n mang theo k\u1ef9 n\u1eef, l\u00e2m tr\u1eadn h\u00e8n nh\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, binh l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u1ea1i nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0111\u1ea7u h\u00e0ng gi\u1eb7c, d\u1ea1y ch\u00fang l\u00e0m m\u00e1y b\u1eafn \u0111\u00e1 \u0111\u00e1nh Ung Ch\u00e2u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t th\u1ee7. \u0110\u00e3 truy thu l\u1ea1i ch\u1ee9c t\u1eb7ng, n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n, xin ch\u1ec9 ban cho hai ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> Chi\u1ebfu ban cho hai ng\u01b0\u1eddi con ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[113] Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan Ho\u00e0ng Ho\u00e0i T\u00edn d\u00e2ng l\u00ean thang bay \u0111\u1eafp th\u00e0nh, xe ch\u1edf \u0111\u1ea5t. Chi\u1ebfu cho T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u00ed nghi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[114] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ti\u1ec1n T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m th\u1eeba T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba, kh\u1edfi ph\u1ee5c, quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u Ung, l\u1ea1i ban cho \u00e1o m\u1eb7c m\u00e0u \u0111\u1ecf. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u Th\u1ea1ch Gi\u00e1m.<\/p>\n\n<p>[115] M\u00f9a thu n\u00e0y, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi kh\u00f4ng cho, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n m\u1ed9 d\u1ecbch, r\u1eb1ng:<\/p>\n\n<p>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng tr\u1eddi sinh ra d\u00e2n, l\u1ea5y c\u01a1m \u0103n \u00e1o m\u1eb7c l\u00e0m m\u1ea1ng s\u1ed1ng, n\u00ean c\u01a1m \u0103n \u00e1o m\u1eb7c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u x\u00e1c th\u1ef1c trong vi\u1ec7c nh\u00e2n sinh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng cao xa c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. X\u01b0a kia, th\u00e1nh nh\u00e2n d\u00f9ng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb d\u00e2n, ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u1ed1n ngh\u1ec1, giao ph\u00f3 ch\u00edn ch\u1ee9c, n\u00f4ng d\u00e2n ra s\u1ee9c c\u00e0y c\u1ea5y, quan coi n\u00fai r\u1eebng ch\u1ee7 tr\u00ec l\u1ee3i \u00edch t\u1eeb n\u00fai s\u00f4ng, tr\u0103m ngh\u1ec1 s\u1eeda sang t\u00e1m lo\u1ea1i nguy\u00ean li\u1ec7u, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u00e0m th\u00f4ng su\u1ed1t h\u00e0ng h\u00f3a, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1ec1 tr\u00ean. M\u00e0 b\u1ec1 tr\u00ean l\u1ea5y c\u1ee7a d\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 n\u00fai s\u00f4ng, c\u1eeda \u1ea3i ch\u1ee3 b\u00faa, \u0111\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u00e0i d\u1ee5ng. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i t\u0103ng gi\u1ea3m, tuy c\u00e1c \u0111\u1eddi kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u1ed1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u00f3, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3.<\/p>\n\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1ed9 d\u1ecbch, b\u1eaft d\u00e2n theo th\u1ee9 b\u1eadc n\u1ed9p ti\u1ec1n. Ti\u1ec1n l\u00e0 th\u1ee9 do Vua n\u1eafm gi\u1eef, kh\u00f4ng chia s\u1ebb v\u1edbi d\u00e2n. Vua d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 c\u00e2n nh\u1eafc n\u1eb7ng nh\u1eb9, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111i\u1ec1u h\u00f2a gi\u00e1 c\u1ea3 mu\u00f4n v\u1eadt. V\u00ec v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb qu\u1ed1c ph\u1ea3i n\u1eafm ch\u1eafc quy\u1ec1n n\u00e0y, quan t\u1ef1 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, d\u00e2n n\u00e0o \u0111\u00fac tr\u1ed9m th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i[footnote]D\u00e2n \u0111\u00fac tr\u1ed9m b\u1ecb t\u1ed9i, ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 47, b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh b\u1ed5 sung.[\/footnote], t\u1ed9i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Ti\u1ec1n tuy kh\u00f4ng l\u00e0m no \u1ea5m th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u01b0ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p c\u01a1m \u00e1o, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 d\u00f9ng c\u00e1i v\u00f4 d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1i h\u1eefu d\u1ee5ng, l\u00e0 thu\u1eadt th\u1ea7n di\u1ec7u c\u1ee7a Vua trong vi\u1ec7c bi\u1ebfn h\u00f3a. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kinh qu\u1ed1c c\u1ee7a tri\u1ec1u ta, s\u1ed5 s\u00e1ch huy\u1ec7n h\u01b0\u01a1ng, chia h\u1ed9 th\u00e0nh n\u0103m b\u1eadc, thu thu\u1ebf l\u00faa v\u1ea3i, d\u00f9ng \u0111inh kh\u1ea9u \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ea5y t\u1eeb ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. V\u00e0ng, b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng, s\u1eaft, ch\u00ec, thi\u1ebfc, tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng, ph\u00e8n c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00e0ng h\u00f3a, th\u00ec do c\u00e1c m\u1ecf n\u00fai bi\u1ec3n, x\u01b0\u1edfng \u0111\u00fac, tr\u01b0\u1eddng gi\u00e1m s\u1ea3n xu\u1ea5t, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ea5y t\u1eeb n\u00fai r\u1eebng. C\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ebf qu\u1ea3n, thu\u1ebf gi\u00e1c, thu\u1ebf chinh, thu\u1ebf to\u00e1n, b\u00e1n c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00e0ng h\u00f3a, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ea5y t\u1eeb ch\u1ee3 b\u00faa. Ch\u1ec9 c\u00f3 ti\u1ec1n l\u00e0 do quan t\u1ef1 \u0111\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hai l\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh qu\u1ed1c gia, th\u1ea5y c\u00e1c l\u00f2 \u0111\u00fac m\u1ed7i n\u0103m thu thu\u1ebf kho\u1ea3ng tr\u0103m v\u1ea1n quan, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc m\u1ed7i n\u0103m thu thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, c\u00e1c lo\u1ea1i l\u1ee3i t\u1ee9c ch\u1ec9 kho\u1ea3ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i tri\u1ec7u quan. Ti\u1ec1n l\u01b0u th\u00f4ng kh\u1eafp n\u01a1i, ng\u00e0y ng\u00e0y s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4ng ng\u1eebng, t\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n linh[footnote]T\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n linh, \u300aL\u1ecbch \u0111\u1ea1i danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 256, b\u00e0i s\u1edb lu\u1eadn v\u1ec1 m\u1ed9 d\u1ecbch c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh vi\u1ebft 't\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n linh'.[\/footnote], cung ph\u1ee5ng trong cung, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng quan l\u1ea1i, ng\u1ef1a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, chi\u1ebfn tranh, s\u1ee9 b\u1ed9, ban th\u01b0\u1edfng, m\u1ecdi kho\u1ea3n chi ti\u00eau \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00f3, vi\u1ec7c thu chi l\u1edbn \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, thu nh\u1eadp t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc t\u1eeb thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, m\u1ed7i n\u0103m kho\u1ea3ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi l\u0103m tri\u1ec7u quan. Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n binh, xem ng\u1ef1a, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111\u00e1nh Th\u00e1c B\u1ea1t, h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 vi\u1ec7c v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an; Ch\u00e2n T\u00f4ng d\u00f9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 phong thi\u1ec1n \u1edf \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c, t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf T\u00e2y Nh\u1ea1c, tu\u1ea7n du \u1edf Nam Nh\u1ea1c, B\u1ea1c, T\u1ed1ng, ch\u01b0a t\u1eebng nghe n\u00f3i t\u0103ng thu\u1ebf d\u00e2n, m\u00e0 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1eabn \u0111\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn tri\u1ec1u Nh\u00e2n T\u00f4ng, th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng li\u00ean t\u1ee5c, d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, h\u00e0ng h\u00f3a d\u1ed3i d\u00e0o, sau ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, thu nh\u1eadp t\u00e0i ch\u00ednh g\u1ea5p ba l\u1ea7n th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, nh\u01b0ng chi ti\u00eau qu\u1ed1c gia l\u1ea1i c\u00e0ng thi\u1ebfu h\u1ee5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 do g\u1ed1c ng\u1ecdn, \u0111\u1ea7y v\u01a1i, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00e2n x\u1ee9ng t\u1eeb l\u00e2u.<\/i><p>\n\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t th\u1eddi cu\u1ed9c \u0111\u1ea7y t\u1ec7 n\u1ea1n, ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u00f4ng su\u1ed1t, d\u00f9ng t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1, n\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp ph\u00e1p ch\u1ebf, nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u1eb7t ra c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u, c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 kinh bang t\u1ebf th\u1ebf, t\u00f4n \u0111\u1ee9c m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong \u0111\u00f3, ph\u00e1p l\u1ec7nh thu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 m\u1ed9 phu d\u1ecbch, g\u00e2y h\u1ea1i cho thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc, nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u1edbn \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i \u1edf tr\u1ea5n tr\u1ecdng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u00e2n du th\u1ee7 du th\u1ef1c v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb y\u1ebfu k\u00e9m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c giao vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd kho t\u00e0ng v\u00e0 v\u0103n \u00e1n; qu\u00e2n nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ea5p ch\u1ec9 huy l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1ed5 s\u00e1ch. Nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady, nh\u00e2n duy\u00ean r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 s\u1ed5 \u0111inh n\u0103m h\u1ea1ng, \u1edf m\u1ed9t \u1ea5p c\u00f3 v\u1ea1n h\u1ed9, \u0111\u1ea1i kh\u00e1i h\u1ea1ng ba tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ed9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 ph\u1ea3i ch\u1ecbu sai d\u1ecbch. H\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n ch\u00edn ngh\u00ecn h\u1ed9, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ed9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu sai d\u1ecbch. Nay l\u1ec7nh cho c\u1ea3 n\u0103m h\u1ea1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1eaft nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u00e0 cung c\u1ea5p cho nh\u1eefng h\u1ed9 gi\u00e0u c\u00f3 d\u01b0 d\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 \u1edf \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7, trong k\u1ef3 c\u00f3 b\u1ea3y huy\u1ec7n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1ee7 kh\u00e1ch h\u01a1n s\u00e1u v\u1ea1n b\u1ea3y ngh\u00ecn h\u1ed9, thu\u1ebf l\u00faa m\u1ea1ch h\u1ea1 thu h\u01a1n m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n hai ngh\u00ecn th\u1ea1ch, l\u1ee5a h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n b\u1ea3y tr\u0103m t\u1ea5m, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 ngh\u1ec1 tr\u1ed3ng d\u00e2u, g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00ednh thu\u1ebf. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c kho\u1ea3n ti\u1ec1n t\u1ea1p thu theo c\u00e1c danh m\u1ee5c kh\u00e1c nhau h\u01a1n m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t v\u1ea1n ba ngh\u00ecn quan, \u0111\u00e2y v\u1ed1n l\u00e0 ph\u00e9p t\u1ec7 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, tuy c\u00f3 s\u1ed1 ti\u1ec1n nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng n\u1ed9p ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u1ed9p thay b\u1eb1ng l\u00faa v\u00e0 l\u1ee5a, ch\u1ec9 c\u00f3 thu\u1ebf nh\u00e0 h\u01a1n n\u0103m ngh\u00ecn quan l\u00e0 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 n\u1ed9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t.<\/i><p>\n\n<p><i>\u0110\u1ea1i th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ph\u00fa d\u1ecbch t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, t\u1eeb th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i cho \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ph\u00e1p l\u1ec7nh thu ti\u1ec1n. Nay m\u1ed7i n\u0103m thu ti\u1ec1n d\u1ecbch l\u00e0 b\u1ea3y v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ba tr\u0103m l\u1ebb m\u1ea5y quan, l\u1ea1i ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau t\u00e1m v\u1ea1n ba ngh\u00ecn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb m\u1ea5y quan, c\u1ed9ng d\u1ed3n ti\u1ec1n l\u00e3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea1n s\u00e1u ngh\u00ecn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb m\u1ea5y quan, nh\u01b0 v\u1eady m\u1ed7i n\u0103m thu th\u1ef1c ti\u1ec1n ch\u00edn v\u1ea1n ba ngh\u00ecn l\u1ebb m\u1ea5y quan. M\u1ed7i n\u0103m hai k\u1ef3, t\u1eeb nh\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u1ed9, kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ed1c th\u00fac, kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o ng\u1eebng, thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 n\u1ea1n khan hi\u1ebfm ti\u1ec1n, t\u00ecm ki\u1ebfm g\u1ea7n nh\u01b0 h\u1ebft s\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f2n n\u1edbi l\u1ecfng c\u1ea5m \u1edf bi\u00ean quan, m\u1edf ra ph\u00e1p b\u00e1n \u0111\u1ed3ng, b\u00ean ngo\u00e0i th\u00ec ch\u1ea3y ra t\u1ee9 di, b\u00ean trong th\u00ec t\u1ef1 do ti\u00eau h\u1ee7y. \u0110\u00fac ti\u1ec1n c\u00f3 h\u1ea1n, ph\u00e1 h\u1ee7y kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t, ti\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00faa v\u1ea3i c\u00e0ng r\u1ebb. Bi\u1ebfn chuy\u1ec3n \u0111\u00e3 kh\u00f3, d\u00e2n ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao. V\u00ec v\u1eady, th\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e1p m\u1ed9 d\u1ecbch th\u1ef1c s\u1ef1 g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn cho thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m vi\u1ec7c ph\u00e1t h\u00e0nh v\u00e0 thu h\u1ed3i ti\u1ec1n t\u1ec7 c\u00f4ng t\u01b0, nguy\u00ean t\u1eafc kh\u00f4ng xa. L\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a b\u00e1ch quan, qu\u1ea7n l\u1ea1i, tam qu\u00e2n, mua l\u00faa v\u1ea3i v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 thu, v\u1ed1n c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng gi\u00e1m khanh d\u00e3, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t h\u00e0nh; thu\u1ebf ch\u00ednh ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t[footnote] 'Ru\u1ed9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u00e0', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 quy\u1ec3n 47 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 thu h\u1ed3i. S\u1ef1 nhi\u1ec1u \u00edt c\u1ee7a ti\u1ec1n t\u1ec7 trong d\u00e2n gian, t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n quan ph\u00e1t ra, ti\u1ec1n quan ph\u00e1t ra \u00edt, d\u00e2n d\u1ee5ng \u0111\u00e3 thi\u1ebfu, v\u1eady th\u00ec ngo\u00e0i thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng, ti\u1ec1n s\u1ebd l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00e2u?<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: Thu ti\u1ec1n m\u1ed9 d\u1ecbch n\u1ed9p quan, r\u1ed3i l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9 d\u1ecbch, ti\u1ec1n \u0111\u00e3 ra v\u00e0o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00edch tr\u1eef. Th\u1ea7n \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: K\u1ebb thu ti\u1ec1n m\u1ed9 d\u1ecbch \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n, ph\u00e2n t\u00e1n v\u00e0o k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, ch\u1ee3 b\u00faa t\u1ef1 nhi\u00ean, ru\u1ed9ng n\u01b0\u01a1ng b\u1ecf kh\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: H\u1ea1ng t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng thu \u00edt ti\u1ec1n, d\u00e2n d\u1ec5 n\u1ed9p. Th\u1ea7n \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: Nh\u1eefng n\u01a1i qu\u00ea ngh\u00e8o hoang d\u00e3, h\u1ed9 nh\u1ecf d\u00e2n ngh\u00e8o, ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ednh ti\u1ebft l\u1ea1p, g\u00e1nh c\u1ee7i c\u1ecf v\u00e0o th\u00e0nh th\u1ecb, \u0111i l\u1ea1i m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng, mua h\u00e0nh, c\u00e0, mu\u1ed1i, d\u1ea5m, gi\u00e0 tr\u1ebb cho l\u00e0 ngon l\u00e0nh, ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e2u t\u1eebng bi\u1ebft m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng?<\/i><p>\n\n<p><i>Nghe n\u00f3i khi ph\u00e9p thu\u1ebf d\u1ecbch m\u1edbi ban h\u00e0nh, c\u00f3 nh\u1eefng quan l\u1ea1i kh\u1eafc nghi\u1ec7t \u0111i ki\u1ec3m tra ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u00e0 c\u1eeda, tr\u00e2u b\u00f2, gia s\u00fac, c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y t\u00e1o, v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y kh\u00e1c c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh h\u1ea1ng h\u1ed9, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u1ebfn c\u1ea3 n\u00f4ng c\u1ee5, c\u1ed1i xay, ch\u1ea3o, n\u1ed3i, ch\u00f3, l\u1ee3n c\u1ee7a nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh ngh\u00e8o kh\u00f3 c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh gi\u00e1, b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Quan l\u1ea1i l\u1ea5y vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t l\u00e0m c\u00f4ng tr\u1ea1ng, tham l\u1ee3i \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edf ra \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb c\u01a1 h\u1ed9i h\u00e1o danh h\u00e1o l\u1ee3i sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng theo gi\u00f3 m\u00e0 ch\u1ea1y theo? L\u00e0m sao c\u00f2n bi\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u1ec3 ch\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u1ee3i \u00edch t\u1ed1t \u0111\u1eb9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng khi th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd nguy\u1ec7n ban \u0111\u1ea7u. Ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eeba ban ra, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh li\u1ec1n thi h\u00e0nh, r\u1ed3i th\u00eam th\u1eaft, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 chi li. Ban b\u1ed1 xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed9, quan ch\u1ee9c c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, v\u0103n b\u1ea3n ch\u1ed3ng ch\u00e9o, g\u1ed1c gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0ng ng\u1ecdn kh\u00e1c nhau, s\u00e1ng ban h\u00e0nh chi\u1ec1u \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n thi h\u00e0nh \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, thu\u1ebf ru\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n, khi g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t h\u1ea1n h\u00e1n th\u00ec c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh x\u00e9t mi\u1ec5n gi\u1ea3m. L\u00e3i su\u1ea5t c\u1ee7a ph\u00e9p thanh mi\u00eau, n\u1ebfu g\u1eb7p thi\u00ean tai th\u00ec c\u00f2n t\u1ea1m ho\u00e3n, nh\u01b0ng ti\u1ec1n thu\u1ebf d\u1ecbch, d\u00f9 n\u0103m \u0111\u00f3 m\u1ea5t m\u00f9a l\u1edbn, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do gi\u1ea3m mi\u1ec5n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c thu\u1ebf d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu t\u1ef1 l\u00e0m ho\u1eb7c thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, th\u01b0\u1eddng chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n chi ph\u00ed, m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1ea5y t\u1eeb ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ef1a v\u00e0o ti\u1ec1n. \u1ede nh\u1eefng l\u00e0ng l\u1edbn c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ed9, m\u1ed9t l\u1ea7n thay phi\u00ean \u0111i d\u1ecbch, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t, trong th\u1eddi gian \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo l\u1eafng g\u00ec.<\/i><p>\n\n<p><i>Ph\u00e9p tuy\u1ec3n m\u1ed9 \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n s\u00e1u n\u0103m, n\u0103m \u0111\u1ea7u d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t ho\u1ea3ng s\u1ee3, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1n c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y t\u00e1o, b\u00e1n ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn, b\u00e1n tr\u00e2u b\u00f2. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng n\u01a1i h\u01a1i b\u1ecb m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u t\u00e1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n l\u1ed9n x\u1ed9n thay \u0111\u1ed5i, \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Ph\u00e9p \u1ea5y tr\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh qu\u00e2n, t\u1ea1o l\u1ee3i \u00edch cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, c\u1ee9u gi\u00fap v\u1eadt d\u1ee5ng, l\u00e0m ph\u00fac cho thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u1ed3i nh\u00ecn c\u00e1i t\u1ec7 \u1ea5y, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i k\u1ebf ho\u1ea1ch, th\u1ea7n e r\u1eb1ng m\u1ed1i lo c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbch m\u00e0 l\u00e0 th\u1ea5y gi\u1eb7c \u1ea9n n\u1ea5p trong b\u1ee5i r\u1eadm.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 s\u00e2u xa v\u1ec1 tr\u1ecdng tr\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, xem x\u00e9t t\u00ecnh c\u1ea3nh c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, ra l\u1ec7nh cho b\u1ec1 t\u00f4i t\u00e0i cao th\u1ee9c r\u1ed9ng b\u00e0n b\u1ea1c th\u00f4ng su\u1ed1t v\u1ec1 ph\u00e9p l\u1ea5y ti\u1ec1n tuy\u1ec3n m\u1ed9. B\u1edfi v\u00ec d\u00e2n l\u00e0 k\u1ebb ngu m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i, y\u1ebfu m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed9ng lo\u1ea1n r\u1ea5t d\u1ec5, y\u00ean \u1ed5n th\u1eadt kh\u00f3. Cho n\u00ean d\u00e2n l\u00e0 c\u00e1i t\u00e2m c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, l\u00e0 c\u00e1i g\u1ed1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, v\u00ec th\u1ebf th\u00e1nh nh\u00e2n r\u1ea5t s\u1ee3 h\u1ecd, r\u1ea5t coi tr\u1ecdng h\u1ecd, mu\u1ed1n b\u1ea3o v\u1ec7 qu\u1ed1c gia tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng d\u00e2n, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1o gi\u1eef th\u00e2n v\u1eefng ch\u1eafc, \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3 v\u1eadt v\u00e0o ch\u1ed7 an to\u00e0n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c tr\u00ecnh b\u00e0y, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 h\u01b0u v\u1ec1 qu\u00ea, k\u00ednh ngh\u0129 \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u01a1n th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t s\u00e2u n\u1eb7ng, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 k\u00ecm l\u00f2ng tr\u01b0\u1edbc sinh linh thi\u00ean h\u1ea1, b\u00e0y t\u1ecf gan ru\u1ed9t, \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng mu\u1ed1n b\u00e1o \u0111\u00e1p. N\u1ebfu t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5u l\u00ean tr\u00ean, \u00e1nh s\u00e1ng tr\u1eddi soi xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng g\u00f3p ch\u00fat \u00edt nh\u01b0 h\u1ea1t b\u1ee5i b\u1ed5 \u00edch cho n\u00fai bi\u1ec3n, m\u1ed9t mai ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc ch\u00f3 ng\u1ef1a l\u1ea5p h\u1ed1, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n h\u1ed1i h\u1eadn, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m xem x\u00e9t.\"<\/i><p>\n\n<p><i>[Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh] L\u1ea1i n\u00f3i: \"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ecbch hi\u1ec7n h\u00e0nh, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u kh\u1ed5 v\u00ec s\u1ef1 b\u1ea5t ti\u1ec7n, b\u1ec7 h\u1ea1 cao xa nghe th\u1ea5u, \u1eaft bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i h\u1ea1i. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i ch\u01b0a c\u00f3 ai v\u00ec qu\u1ed1c gia lo ngh\u0129 s\u00e2u xa, n\u00f3i r\u00f5 c\u00e1i g\u1ed1c c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n v\u1ed1n ngu mu\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng y\u00eau, nay d\u00e2ng s\u1edb xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, \u0111ang \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 t\u1eeb t\u1ea1, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u00e2n s\u00e2u, mu\u1ed1n c\u00f3 ch\u00fat b\u00e1o \u0111\u00e1p tr\u01b0\u1edbc khi ra \u0111i, n\u00ean kh\u00f4ng tr\u00e1nh t\u1ed9i ch\u1ebft, d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n t\u1ea5u n\u00e0y, tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi l\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u cao xa.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e1nh minh, n\u1ebfu x\u00e9t th\u1ea5y l\u1eddi th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00edch cho qu\u1ed1c gia, xin h\u00e3y xu\u1ed1ng chi\u1ebfu minh b\u1ea1ch, d\u1eebng b\u1ecf ph\u00e9p n\u00e0y, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. Trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u1ed5n, xin h\u00e3y t\u0103ng gi\u1ea3m ch\u00fat \u00edt, tham kh\u1ea3o r\u1ed3i thi h\u00e0nh. Ng\u00e0y chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, n\u1ebfu trong b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, mu\u00f4n d\u00e2n c\u00f3 k\u1ebb th\u1ea5t phu th\u1ea5t ph\u1ee5 n\u00e0o kh\u00f4ng vui m\u1eebng, c\u1ea3m k\u00edch \u01a1n \u0111\u1ee9c, th\u00ec th\u1ea7n xin ch\u1ecbu t\u1ed9i l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, m\u00ea ho\u1eb7c qu\u1ed1c gia, ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e9p t\u1eafc, b\u1ecb \u0111\u00e0y xa \u0111\u1ec3 ch\u00ednh ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn cho r\u1eb1ng l\u1eddi th\u1ea7n ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tin c\u1eady, x\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn nghi ng\u1edd th\u00ec b\u00e0n v\u1edbi khanh s\u0129, th\u1ee9 d\u00e2n c\u00f9ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t r\u1ed3i m\u1edbi l\u00e0m, xin h\u00e3y c\u00f4ng b\u1ed1 s\u1edb c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u c\u00f9ng c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9, qu\u1eadn, huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n c\u00f4ng khai. Hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ec9 \u1edf n\u01a1i b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 ph\u1ea3i tr\u00e1i trong thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u01b0a v\u1ec1 Trung th\u01b0, h\u1ecfi \u00fd c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, th\u00ec ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1eady xin h\u00e3y gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, kh\u00f4ng ban ra, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n k\u1ebb c\u00f4 th\u1ea7n, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1eddi trung ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed9ng kh\u1eafp, th\u00f4ng su\u1ed1t b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng. Th\u1ea7n lo l\u1eafng cho qu\u1ed1c gia, l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 soi x\u00e9t.\"<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, theo t\u1eadp ch\u00e9p th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, trong l\u1eddi ph\u00ea \u0111\u00e1p c\u00f3 c\u00e2u \"tr\u1eddi thu l\u1ea1nh\", v\u1eady th\u00ec vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p d\u1ecbch \u1eaft l\u00e0 v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u00e1ng t\u00e1m, ch\u00edn, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i thu.<\/i><p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 7 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c L\u00ea \u1edf qu\u00e2n Chu Nhai l\u00e0 Ho\u00e0ng Anh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ec7nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u00e1c qu\u00e2n X\u01b0\u01a1ng H\u00f3a, Chu Nhai, V\u1ea1n An l\u00e0 Du Giam ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ra chi\u1ebfu mi\u1ec5n th\u00eam m\u1ed9t k\u1ef3 thu\u1ebf cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh th\u1ed5 \u0111inh b\u1ecb h\u1ea1i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ung, Kh\u00e2m, Li\u00eam.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty v\u00e0 Gi\u00e1m ty \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u1ed9 c\u1eed quan coi ch\u00e2u M\u1eadu \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 Xuy\u00ean H\u1ea1p.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ra chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi L\u00e3o \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea thu\u1ed9c hai ch\u00e2u Ung, Kh\u00e2m v\u00e0 v\u00f9ng ngo\u00e0i gi\u1edbi, v\u00ec \u0111\u1ea5t h\u1ecd \u1edf c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ee7a qu\u00fd, v\u1ed1n l\u00e0 n\u01a1i h\u1ecd chi\u1ebfm gi\u1eef, n\u00ean lo s\u1ee3 m\u1ed9t khi gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd l\u1eadp \u0111\u1ea5t \u1ea5y th\u00e0nh qu\u1eadn huy\u1ec7n, l\u1ee3i l\u1edbn \u0111\u1ec1u v\u1ec1 tay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd tuy kh\u00e1c th\u1ebf nh\u01b0ng c\u00f9ng chung m\u1ed1i lo, n\u00ean k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng v\u1edbi nhau, ho\u1eb7c gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 l\u01b0\u1ee1ng l\u1ef1, ho\u1eb7c ch\u01b0a quy\u1ebft thu\u1eadn theo.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u1ea7n ph\u1ea3i ban th\u00eam m\u1ed9t t\u1edd chi\u1ebfu ngo\u00e0i chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3i r\u00f5 r\u00e0ng, tha t\u1ed9i cho h\u1ecd, ban cho h\u1ecd l\u1ee3i l\u1ed9c, d\u00f9ng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7, d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec th\u1ebf gi\u1eb7c t\u1ea5t ph\u1ea3i chia r\u1ebd, c\u00f4ng l\u1edbn s\u1ebd nhanh ch\u00f3ng th\u00e0nh t\u1ef1u. Ch\u01b0a bi\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn th\u1ebf n\u00e0o, c\u00e1c khanh n\u00ean xem x\u00e9t b\u00e0n b\u1ea1c, tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, nhanh ch\u00f3ng t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ef3 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn t\u00e2u: <i>&#8220;Xem x\u00e9t t\u1edd chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, e r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng hi\u1ec3u, v\u0103n b\u1ea3n c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ed1ng nh\u1ea5t, n\u00f3i th\u1eb3ng s\u1ef1 vi\u1ec7c, \u0111\u1ec3 ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u d\u1ec5 hi\u1ec3u.&#8221;<\/i> B\u00e8n tr\u00ecnh l\u00ean t\u00e1m \u0111i\u1ec1u, xin ban b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghe theo.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim M\u00e3n, S\u1ea7m Kh\u00e1nh T\u00e2n \u0111\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1ebfn xin h\u00e0ng.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1edd chi\u1ebfu c\u00f3 \u1ea5n ng\u1ef1 b\u1ea3o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 7 trong v\u0103n th\u01b0 chinh nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 bia m\u1ed9 c\u1ee7a Qu\u1ef3, nh\u01b0ng bia m\u1ed9 n\u00f3i Ho\u00e0ng Kim M\u00e3n, S\u1ea7m Kh\u00e1nh T\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u00e0ng. Th\u1ef1c ra Ho\u00e0ng Kim M\u00e3n v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, ch\u1ec9 b\u00ed m\u1eadt th\u00f4ng b\u00e1o \u00fd \u0111\u1ecbnh h\u00e0ng m\u00e0 th\u00f4i. Nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, chi ti\u1ebft xem ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 12 khi \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm M\u00f4n Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb c\u1eeda \u1ea3i v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, m\u00f9a thu l\u00faa m\u00e1 c\u00f3 ph\u1ea7n thu\u1eadn l\u1ee3i, g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed7ng sinh ra ch\u00e2u ch\u1ea5u, c\u00f3 th\u1ec3 sai c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t nhanh ch\u00f3ng ph\u00e2n chia c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, \u0111i l\u1ea1i \u0111\u1ed1c th\u00fac quan l\u1ea1i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p cho y\u00ean r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u1ede H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp t\u1eadp h\u1ee3p, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c ch\u1ee3 qu\u1eadn, gi\u1ebft h\u1ea1i quan l\u1ea1i, nghe n\u00f3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 qu\u00e2n H\u00e0 Thanh b\u1ecb \u0111\u00e0y theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt m\u1edbi m\u00e0 tr\u1ed1n. \u0110i\u1ec1u lu\u1eadt \u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd, doanh qu\u00e2n s\u01b0\u01a1ng \u1edf tr\u00ean s\u00f4ng xa c\u00e1ch v\u1edbi ch\u00e2u qu\u1eadn, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi r\u00e0ng bu\u1ed9c kh\u00f4ng nghi\u00eam, ng\u00e0y sau s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i lo kh\u00f4ng nh\u1ecf, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng xem x\u00e9t ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n H\u00e0 Thanh g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 qua tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1eeb nh\u1eefng t\u00ean hung \u00e1c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn c\u00f9ng \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u th\u00edch ch\u1eef v\u00e0o m\u1eb7t r\u1ed3i \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 huy H\u00e0 Thanh, \u0111\u1ee3i khi c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u00f4i.&#8221;<\/i> L\u00fac \u1ea5y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y, nh\u01b0ng l\u1ea1i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch \u0111\u1ee3i V\u01b0\u01a1ng B\u00e0ng m\u00e3n tang b\u1ea3y tu\u1ea7n r\u1ed3i nh\u1eadn ch\u1ee9c, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu V\u01b0\u01a1ng An Th\u01b0\u1ee3ng lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5 \u0111\u01b0a B\u00e0ng v\u1ec1 ch\u00f4n \u1edf Giang Ninh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Th\u01b0 ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n suy quan Th\u00e1i Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ch\u1ee7 b\u1ea1. Kinh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u01b0ng H\u00f3a. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o, quy\u1ec1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n ch\u1ee7 b\u1ea1 v\u1ed1n kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u00e9p, v\u00ec Th\u00e1i Kinh n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00e9p l\u1ea1i. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 10 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 t\u1eadp h\u1ecdc.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ty Chi\u00eau th\u1ea3o tuy\u00ean ph\u1ee7 An Nam t\u00e2u: <i>&#8220;Tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng, Di\u1ec7p, Gi\u00e1p l\u00e0 \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c L\u01b0u V\u0129nh An ph\u1ea1m t\u1ed9i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1eb7c, n\u1ebfu t\u00ecnh ti\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 tha, xin cho theo qu\u00e2n l\u1eadp c\u00f4ng chu\u1ed9c t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u0103m L\u00fd Qu\u00fd \u0111em qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ea9y xe v\u0169 kh\u00ed, V\u0129nh An gi\u1ebft ch\u1ebft, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i ch\u1ebft, nh\u01b0ng t\u00ecnh ti\u1ebft nh\u1eb9, l\u1ea1i g\u1eb7p \u00e2n x\u00e1, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[10] Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu c\u1ea5p 46 v\u1ea1n m\u1eabn cho b\u1ea3n ty, \u0111\u00e3 mua 36 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng, 44.800 th\u1ea1ch \u0111\u1eadu, 36 v\u1ea1n b\u00f3 c\u1ecf, c\u00f9ng tr\u00e2u, d\u00ea, l\u1ee3n, r\u01b0\u1ee3u, \u1ee9ng ph\u00f3 theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Ty tuy\u00ean ph\u1ee7.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t c\u00f9ng Chu \u1ed0c, Th\u00e1i Di\u1ec7p b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[11] V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, ch\u1ee9c Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 t\u00e2u: <i>&#8220;D\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u1ef1, t\u01b0\u1edbng ch\u00e2u T\u0129nh thu\u1ed9c M\u1eadu Ch\u00e2u, do b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean m\u01b0u \u0111\u1ed1t ph\u00e1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u1ee3, v\u00e2y b\u1ee9c th\u00e0nh ch\u00e2u, c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd li\u00ean k\u1ebft ph\u1ea3n lo\u1ea1n. Nay tuy \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c V\u0103n T\u1ef1, nh\u01b0ng \u00f4ng ta \u0111\u00e3 b\u1ec7nh n\u1eb7ng, s\u1ee3 ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean \u0111\u00e3 ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. C\u00f2n Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd c\u00f9ng v\u1ee3 con, xin x\u1eed \u0111o\u00e1n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu x\u1eed t\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd b\u1eb1ng h\u00ecnh l\u0103ng tr\u00ec, v\u1ee3 con D\u01b0\u01a1ng V\u0103n T\u1ef1 c\u0169ng x\u1eed theo lu\u1eadt m\u01b0u ph\u1ea3n. Nh\u00e2n Qu\u00fd v\u1ed1n l\u00e0 nha hi\u1ec7u c\u1ee7a M\u1eadu Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[12] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan t\u1eed tr\u1eadn \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u, cho ph\u00e9p t\u00e2u xin m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf. <i>(S\u00e1ch \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u.)<\/i><\/p>\n<p>[13] L\u00fd Th\u1eddi L\u01b0\u1ee3ng, tri ch\u00e2u Li\u00eam t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u00e2u Ung v\u00e0 Li\u00eam hi\u1ec7n \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n, ngo\u00e0i ch\u00e2u Ung \u0111\u00e3 c\u00f3 qu\u00e2n S\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c lao d\u1ecbch, c\u00f2n hai ch\u00e2u Kh\u00e2m v\u00e0 Li\u00eam ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c d\u00e2n, xin \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, ch\u1ec9 ph\u1ee5c d\u1ecbch trong ch\u00e2u.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[14] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y nhi\u1ec1u n\u0103m qua n\u1ee3 n\u1ea7n c\u00e1c lo\u1ea1i, n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, thu ho\u1ea1ch g\u1ea5p \u0111\u00f4i, th\u1eddi c\u01a1 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1. N\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan ty cho vay n\u1ee3 c\u1ed1 g\u1eafng thu h\u1ed3i, m\u1ed7i th\u00e1ng cu\u1ed1i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u00e0 th\u00f3c thu \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[15] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, sai Nh\u1eadm Kh\u1edfi, tri ch\u00e2u Kh\u00e2m, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh \u00fap tr\u1ea1i Ng\u1ecdc S\u01a1n thu\u1ed9c ch\u00e2u V\u0129nh An trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c. H\u00f4m \u0111\u00f3, Kh\u1edfi \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u V\u0129nh An. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo t\u1edd t\u1ea5u ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 7 c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 trong v\u0103n th\u01b0 chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, \u0110\u1ed7 Th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh c\u00e1c l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00e2ng chi\u1ebfu d\u00e2ng gia ph\u1ea3 th\u1ebf h\u1ec7, xin d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1ebf th\u1ee9 c\u00e1c ph\u00f2ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng m\u1ed7i khi c\u00f3 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, c\u00e1c ph\u00f2ng lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch. Do h\u1ecd h\u00e0ng c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu Chi\u00eau Hi\u1ebfn qu\u00e1 \u0111\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai \u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n L\u00e2m Hi \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn t\u1ebf t\u1ea1 t\u1ea1i mi\u1ebfu Thu\u1eadn T\u1ebf H\u1ea7u \u1edf H\u1ed3ng Ch\u00e2u. Thu\u1eadn T\u1ebf H\u1ea7u d\u00e2n gian g\u1ecdi l\u00e0 Ti\u1ec3u Long, v\u00ec khi qu\u00e2n An Nam h\u00e0nh qu\u00e2n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y r\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, L\u00e2m Hi tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn mi\u1ebfu trai gi\u1edbi, \u0111\u00eam \u0111\u00f3 r\u1ed3ng gi\u00e1ng xu\u1ed1ng vai c\u1ee7a ch\u00fac quan \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, chui v\u00e0o h\u1ed9p h\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1 cu\u1ed9n m\u00ecnh, khi h\u00e0nh l\u1ec5 th\u00ec h\u01a1i l\u00f3 \u0111\u1ea7u ra. Sau khi t\u1ebf xong, r\u1ed3ng t\u1eeb h\u1ed9p h\u01b0\u01a1ng ra, l\u01b0\u1ee3n quanh c\u00e1c \u0111\u1ed3 c\u00fang tr\u00ean b\u00e0n, r\u1ed3i t\u1eeb t\u1eeb v\u00e0o trong m\u00e0n. M\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 h\u00ecnh d\u00e1ng l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a r\u1ed3ng thay \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, h\u01a1n tr\u0103m quan l\u1ea1i ch\u1ea5p s\u1ef1 \u0111\u1ec1u th\u1ea5y.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu phong l\u00e0m Thu\u1eadn T\u1ebf V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[18] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c th\u00ed ho\u00e1n c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t, xin cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ch\u1ecdn m\u1ed9t kinh, d\u00e1n thi\u1ebfp h\u01a1n hai tr\u0103m ch\u1eef, b\u1eaft gi\u1ea3ng gi\u1ea3i m\u1eb7t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u00e1i ngh\u0129a l\u00fd th\u00ec coi l\u00e0 \u0111\u1ea1t.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, l\u1ec7nh n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[19] Nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan H\u00e1c S\u0129 L\u01b0\u01a1ng t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e0o ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u m\u1edbi \u0111\u00e0o ch\u1ec9 r\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1ee3ng, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u00e0o th\u00eam, th\u00f4ng r\u1ed9ng hai m\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u00f4 Th\u00e1i xem x\u00e9t v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u th\u00eam.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, li\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Chu S\u01a1 B\u00ecnh, b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Man h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a ch\u00e2u Thi\u1ec7u \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t quy ph\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tuy Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 Quang H\u00e0m c\u00f2n ch\u1ea7n ch\u1eeb ch\u01b0a ch\u1ecbu ra h\u00e0ng, nh\u01b0ng xem t\u00ecnh th\u1ebf, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng l\u00e2u n\u1eefa h\u1ecd s\u1ebd quy thu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1 h\u1ecd c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u00e9o l\u00e9o, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i khi\u1ebfn h\u1ecd vui l\u00f2ng. Ch\u1ec9 lo r\u1eb1ng c\u00e1c quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch, sau khi Quang Ti\u1ebfm v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia ra h\u00e0ng, s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c x\u00e2y th\u00e0nh l\u1eadp tr\u1ea1i, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng th\u1ee7. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ecb, t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t; nh\u01b0ng n\u1ebfu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn, th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u1ea5y \u0111\u00e2u ra, v\u00e0 sau khi th\u00e0nh tr\u1ea1i x\u00e2y xong, c\u1ea7n bao nhi\u00eau qu\u00e2n m\u00e3 \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong l\u00fac ch\u01b0a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, c\u00e1c khanh ch\u1edb do d\u1ef1, h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i qu\u00e2n b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n, g\u00e2y tr\u1edf ng\u1ea1i cho vi\u1ec7c nam chinh, l\u00e0m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn k\u1ebf ho\u1ea1ch tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u01a1 B\u00ecnh mu\u1ed1n x\u00e2y m\u1ed9t tr\u1ea1i \u1edf \u0111\u1ecba danh Th\u01b0\u1ee3ng L\u00fd c\u1ee7a gia t\u1ed9c h\u1ecd L\u1ee5c \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn, xin \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n m\u00e3 v\u00e0 h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn cung c\u1ea5p ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, binh l\u00ednh. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 ch\u01b0a \u0111\u1ed3ng \u00fd. Nay x\u00e9t th\u1ea5y ch\u1ec9 n\u00ean cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n tu\u1ea7n ph\u00f2ng d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c th\u1ed5 \u0111inh v\u00e0 n\u1ecf th\u1ee7 \u0111\u00f3ng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, \u0111i l\u1ea1i qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ee3i khi l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ea7n ph\u1ee5c, r\u1ed3i m\u1edbi t\u1eeb t\u1eeb b\u1ed1 tr\u00ed, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi thu\u1eadn ti\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o t\u1eeb v\u0103n th\u01b0 chinh nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 6, ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 6, v\u00e0 ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ee7 l\u1ed9 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00fang t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Man \u0111em t\u00ea h\u01b0\u01a1ng v\u00e0o ch\u00e2u Gia, \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 cho ch\u00e2u \u1ea5y kh\u00e9o l\u00e9o \u0111u\u1ed5i \u0111i.&#8221;<\/i> Vua ban chi\u1ebfu tha t\u1ed9i v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n cho Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00fang.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua ban chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan T\u1ed1ng Minh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u00e2u n\u0103m t\u1ea1i ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Anh T\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u g\u1ea7n kinh.<\/p>\n<p>[23] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, C\u00e1p m\u00f4n \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p c\u00e1c t\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c Dao qu\u1eadn \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1 c\u00e1c y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn. T\u1eeb nay, trong c\u00e1c bu\u1ed5i l\u1ec5 th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh, c\u0169ng n\u00ean cho h\u1ecd tham d\u1ef1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu d\u1ee5 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;Theo tin t\u1ee9c, gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 hang \u1ed5, ng\u00e0y ng\u00e0y t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng, d\u1ea1y binh ph\u00e1p chi\u1ebfn tr\u1eadn, c\u00f9ng thu th\u1eadp voi ng\u1ef1a, luy\u1ec7n t\u1eadp xung phong. B\u1ecdn man di n\u00e0y v\u1ed1n x\u1ea3o quy\u1ec7t, nay l\u1ea1i mang t\u00e2m \u0111\u1ecba nguy hi\u1ec3m, lo l\u1eafng v\u1ec1 \u0111\u1ea1i h\u1ecda, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng m\u01b0u m\u1eb9o ngo\u00e0i d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi. Ta r\u1ea5t lo r\u1eb1ng th\u00e1ng 8 ch\u00fang s\u1ebd \u0111\u1ebfn x\u00e2m ph\u1ea1m Ung Ch\u00e2u. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00f3 v\u00ec l\u00f2ng trung d\u0169ng m\u00e0 v\u1ed9i giao chi\u1ebfn, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m h\u1ecfng \u0111\u1ea1i s\u1ef1, b\u1edfi qu\u00e2n \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch th\u00ec l\u1ee3i \u1edf ch\u1ed7 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u nhanh ch\u00f3ng. H\u00e3y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 x\u1eed tr\u00ed, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y.&#8221;<\/i> <i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat g\u1ecdn t\u1eeb v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u1ec1 vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t ph\u01b0\u01a1ng Nam.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y t\u1eeb khi b\u00e3i b\u1ecf ti\u1ec1n l\u1ea1m, vi\u1ec7c giao d\u1ecbch gi\u1eefa qu\u00e2n d\u00e2n v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u00f9ng ti\u1ec1n s\u1eaft theo m\u1eabu c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ngang gi\u00e1 v\u1edbi ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng, g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i cho c\u1ea3 c\u00f4ng l\u1eabn t\u01b0, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n. H\u00e3y l\u1ec7nh cho hai l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u00f4ng b\u1ed1 r\u00f5 r\u00e0ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m th\u00ec x\u1eed l\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho ph\u00e9p m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o trong v\u00f2ng 5 ng\u00e0y.&#8221;<\/i> <i>(Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6, Chu Do\u00e3n c\u00f3 t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Ph\u00f3 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y \u0111\u1ea5t ch\u0103n nu\u00f4i.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng th\u1ee5y hi\u1ec7u cho Cao Qu\u1ef3nh, t\u1eb1ng t\u1ed5 c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, t\u01b0\u1edbc V\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 Li\u1ec7t V\u0169; Cao K\u1ebf Hu\u00e2n, \u00f4ng n\u1ed9i, t\u01b0\u1edbc Khang v\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 M\u1ee5c V\u0169.<\/p>\n<p>[28] L\u1ec7nh cho Ho\u00e0ng Li\u00eam, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u, v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, c\u00f9ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, ph\u1ee5 tr\u00e1ch vi\u1ec7c chi\u1ebft n\u1ea1p n\u1ee3 \u0111\u1ecdng. Li\u00eam ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, T\u1eed Thi\u1ec1u ph\u1ee5 tr\u00e1ch l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng. L\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed ty, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c chi\u1ebft n\u1ea1p th\u00f3c g\u1ea1o, th\u00ec l\u1ea5y gi\u00e1 th\u1ef1c t\u1ebf tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 c\u00f4ng b\u1ed1, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 nguy\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ea1m th\u1eddi t\u0103ng gi\u00e1 m\u1ed9t ch\u00fat. \u1ede n\u0103m l\u1ed9, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mu\u1ed1n d\u00f9ng c\u1ecf \u0111\u1ec3 chi\u1ebft n\u1ea1p th\u00ec cho ph\u00e9p. L\u1ec7nh ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, m\u1ed7i th\u00e1ng ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u0103ng gi\u00e1 chi\u1ebft n\u1ea1p theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. Do Vua c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5: <i>&#8220;Hai l\u1ed9 Thi\u1ec3m T\u00e2y chi\u1ebft n\u1ea1p n\u1ee3 \u0111\u1ecdng, c\u00e1c quan ty \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 th\u00f3c qu\u00e1 th\u1ea5p, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f3 n\u1ed9p. Nay ba v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5t m\u00f9a, vi\u1ec7c c\u1ee9u t\u1ebf kh\u00f4ng \u00edt, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a n\u00e0y m\u00e0 g\u1ea5p thu l\u1ea1i, e r\u1eb1ng sau n\u00e0y g\u1eb7p thi\u00ean tai, k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi h\u1ea1n, s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t tho\u00e1t.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 12 l\u1ea1i sai T\u1eed Thi\u1ec1u \u0111i.<\/p>\n<p>[29] Cho ph\u00f3ng th\u00edch V\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c v\u1ec1 qu\u00ea, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 Giang Ninh, nh\u01b0ng khi m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban xu\u1ed1ng th\u00ec An Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 b\u1ec7nh ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, b\u00e3i ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng qu\u1ea3n c\u00e2u Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba c\u1ee7a Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng, l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ch\u1ebf tr\u00ed H\u00e0 B\u1eafc h\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7y l\u1ee3i, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a ch\u1ebf tr\u00ed \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n s\u1ee9 m\u00e0 thi h\u00e0nh. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng, ch\u1ebf tr\u00ed H\u00e0 B\u1eafc h\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7y l\u1ee3i kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1eadp ty ri\u00eang, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u1ee7a Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba m\u00e0 thi h\u00e0nh. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b l\u00e0 chi\u1ebfu ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 8, nay g\u1ed9p v\u00e0o \u0111\u00e2y, \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b l\u1ea1i ghi v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 10.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Th\u00e1ng n\u00e0y, h\u00e0nh dinh An Nam \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 sai Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 H\u00f2a B\u00e2n v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean \u0111\u1ed1c th\u1ee7y qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng ti\u1ebfn v\u00e0o, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh ch\u00edn qu\u00e2n t\u1eeb Qu\u1ea3ng T\u00e2y ti\u1ebfn v\u00e0o. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u, truy\u1ec7n v\u00e0 m\u1ed9 ch\u00ed \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng, ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 6 c\u00f3 t\u1ea5u xin d\u1eddi qu\u00e2n, t\u00ednh to\u00e1n th\u1eddi gian ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 7, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u1ea5u r\u1eb1ng t\u1eeb Qu\u1ebf Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Ung Ch\u00e2u m\u1ea5t 14 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc n\u00ean nhanh ch\u00f3ng theo nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd, thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1ec1 thu\u1ebf kho\u00e1.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Tam ty: <i>&#8220;Ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc thi h\u00e0nh theo nh\u01b0 c\u0169, n\u1ebfu ph\u00e1p c\u0169 c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ea5t ti\u1ec7n, th\u00ec c\u00f9ng v\u1edbi Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed di\u00eam thu\u1ebf H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng b\u00e0n b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u00ecnh b\u00e0y s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i th\u1ef1c thu n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e3i b\u1ecf ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n. <i>(Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Kinh \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 8, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o t\u1ef1 ch\u00ed c\u1ee7a Th\u1ea9m Qu\u00e1t v\u00e0 \u300aT\u01b0 M\u00e3 k\u00fd v\u0103n\u300b v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh \u00d4n, th\u01b0 c\u1ee7a T\u00f4 Th\u1ee9c g\u1eedi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o, t\u1ea5u c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u00e0o v\u00e0o th\u00e1ng 2 nhu\u1eadn n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Cho L\u01b0u Ho\u00e0nh Tr\u1ea5n \u1edf T\u1ec1 Ch\u00e2u l\u00e0m Gi\u00e1m thu\u1ebf, con trai c\u1ee7a T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c T\u00f4n K\u1ef7 l\u00e0 Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. V\u00ec K\u1ef7 \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn khi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u1ea3n c\u00e2u qu\u00e2n kh\u00ed, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m mua g\u1ed7 T\u1ed1ng Thu\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 tr\u1eeb l\u1ee5a ra c\u1ea5p th\u00eam 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, Thu\u1eadt t\u1ef1 \u00fd chi 17 v\u1ea1n 7 ngh\u00ecn quan ti\u1ec1n, l\u00fd n\u00ean tra h\u1ecfi, nh\u01b0ng v\u00ec vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 qu\u00e2n kh\u00ed, T\u01b0\u1edbng t\u00e1c, xin ban ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u00e9t l\u1ea1i. T\u1eeb nay, nh\u1eefng kho\u1ea3n chi ti\u1ec1n v\u1eadt c\u1ee7a Tam ty, d\u00f9 thu\u1ed9c c\u01a1 quan kh\u00e1c, c\u0169ng cho ph\u00e9p ki\u1ec3m tra.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[35] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Do\u00e3n t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y L\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd T\u1eafc h\u00e0 kh\u1eafc, khinh b\u1ea1c, c\u1ed1 t\u1ea1o uy th\u1ebf, l\u00e0m nh\u1ee5c quan l\u1ea1i. \u0110\u1ebfn T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, chuy\u00ean b\u1eaft t\u1ed9i nh\u1ecf c\u1ee7a l\u1ea1i vi\u00ean, giao cho quan x\u1eed ph\u1ea1t, c\u1ed1 \u00fd khinh nh\u1ee5c H\u00e0n K\u1ef3. X\u01b0a nay ch\u00e2u c\u00f3 hai c\u1eeda, c\u1eeda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 tri ch\u00e2u ra v\u00e0o, c\u1eeda t\u00e2y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp kh\u00e1ch. T\u1eafc gi\u1eadn ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1eeda kh\u00f4ng m\u1edf c\u1eeda \u0111\u00f4ng, b\u1eaft v\u1ec1 ty \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng. Bi\u1ebft K\u1ef3 \u0111ang d\u00f9ng c\u01a1m v\u1edbi kh\u00e1ch, b\u00e8n \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn K\u1ef3. K\u1ef3 nghe T\u1eafc \u0111\u1ebfn, d\u1eb9p c\u01a1m, cho kh\u00e1ch v\u1ec1, v\u1ed9i thay \u00e1o m\u0169 ra \u0111\u00f3n T\u1eafc, T\u1eafc l\u1ea1i b\u1ecf \u0111i. C\u00f4ng v\u0103n qua l\u1ea1i, l\u1eddi l\u1ebd h\u1ed7n x\u01b0\u1ee3c. L\u1ea1i d\u00e2n \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng K\u1ef3 l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 b\u1ecb T\u1eafc khinh nh\u1ee5c, mu\u00f4n mi\u1ec7ng o\u00e1n gi\u1eadn. \u0110\u1ebfn khi th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng ty l\u00e0 Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i mu\u1ed1n x\u00e9t t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, xin b\u00e3i ch\u1ee9c gi\u00e1m ty c\u1ee7a T\u1eafc \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a T\u1eafc, nh\u01b0 vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh Tri\u1ec7u Ch\u00e2u l\u00e3ng ph\u00ed ti\u1ec1n c\u1ee7a, ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y c\u1ed1i b\u1eeba b\u00e3i, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1ea1o v\u0103n th\u01b0 tr\u1eafng \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u1ed7 s\u1eeda th\u00e0nh, sau an ph\u1ee7 ty s\u1ee3 s\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc th\u1ea5y, b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi x\u00f3a \u0111i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho th\u00f4ng ph\u00e1n T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng, qu\u1eadn th\u1ee7 tr\u1edf xu\u1ed1ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u00ean gi\u1eb7c ch\u1ea1y tr\u1ed1n, \u00fd mu\u1ed1n m\u1eafng K\u1ef3. L\u1ea1i g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho c\u00e1c ch\u00e2u n\u00f3i r\u1eb1ng, n\u1ebfu l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u0103ng th\u00eam th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf kh\u00e1c \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ecfi; n\u1ebfu l\u1ee3i nhu\u1eadn thi\u1ebfu h\u1ee5t th\u00ec x\u00e9t h\u1ebft c\u00e1c vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p tr\u01b0\u1edbc sau. L\u1ea1i ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng ty v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng, ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty x\u00e9t th\u1ef1c t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty x\u00e9t vi\u1ec7c ch\u1eb7t c\u00e2y, m\u1eafng K\u1ef3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c nh\u01b0 l\u1eddi Do\u00e3n n\u00f3i. Chi\u1ebfu g\u1eedi tr\u00e1t cho T\u1eafc bi\u1ebft, r\u1ed3i sai T\u1eafc \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi Ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng L\u1ed9 l\u00e0 U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi. <i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c l\u00e0 ng\u00e0y 23, nay ch\u00e9p chung l\u1ea1i. Vi\u1ec7c ch\u1eb7t c\u00e2y, m\u1eafng K\u1ef3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3, theo s\u00e1ch Chu b\u1ea3n.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Tri ch\u00e2u \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0u Thu\u1ea5n Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 xem x\u00e9t h\u00e0o th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, l\u1ea5y b\u1eb1ng m\u1eb7t h\u00e0o trong \u0111\u00ea ng\u0103n, th\u00f4ng l\u00e0m m\u1ed9t t\u1ea7ng, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng v\u00e0o h\u00e0o, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u1edbn, m\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u0111\u1ecba th\u1ebf cao ng\u1ea5t, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng t\u1edbi, ch\u1ec9 n\u00ean theo s\u1ed1 t\u1ea7ng c\u0169 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ng\u0103n c\u00e1ch.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. V\u1eabn theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai, h\u00e0o th\u00e0nh v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 n\u00ean \u0111\u00e0o s\u00e2u nh\u01b0 l\u01b0\u1ee1i r\u00ecu, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n n\u0103m l\u1ed9 theo \u0111\u00f3. <i>(Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 11 n\u0103m \u0110oan C\u1ee7ng th\u1ee9 hai ch\u01b0a th\u1ea5y.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vua ra chi\u1ebfu sai Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng xem x\u00e9t l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam c\u00f3 th\u1ec3 kh\u01a1i th\u00f4ng th\u1ee7y l\u1ee3i hay kh\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 t\u00e2u c\u1eed Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m ch\u1ebf tr\u00ed th\u1ee7y l\u1ee3i l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam, nh\u01b0ng Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ch\u01b0a c\u1ea7n ch\u1ebf tr\u00ed, ch\u1ec9 t\u1ea1m sai \u0111\u1ebfn l\u1ed9 \u0111\u00f3 xem x\u00e9t.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[38] L\u1ea1i ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng hi\u1ebfm khi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u0103m nay h\u1ea1 thu may \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c n\u01a1i thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n th\u1eddi c\u1ed1 g\u1eafng lo li\u1ec7u, m\u1ed9t mai bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ed9ng t\u0129nh nh\u1ecf, \u1eaft s\u1ebd l\u00fang t\u00fang, hao t\u1ed1n ti\u1ec1n c\u1ee7a, l\u1ee1 vi\u1ec7c. N\u00ean l\u1ec7nh Tam ty nghi\u00eam kh\u1eafc \u0111\u1ed1c th\u00fac, xem x\u00e9t, x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng k\u1ebb l\u00e0m tr\u00e1i ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch, kh\u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c, h\u1eb7c t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Th\u1ee7 t\u01b0 \u0111\u1ed3, ki\u00eam Th\u1ecb trung, Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong Th\u00e1i b\u1ea3o, t\u00e1i nhi\u1ec7m. Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u1eeb ch\u1ed1i Th\u00e1i b\u1ea3o, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u1eeb ch\u1ed1i Th\u00e1i b\u1ea3o, xin ch\u1ec9 nh\u1eadn th\u00eam \u1ea5p phong, t\u00e1i nhi\u1ec7m, Vua nghe theo. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1ed1n x\u1ea3y ra ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 9, nay ch\u00e9p chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[40] B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, \u0110\u1ed3ng Ph\u00e1n Qu\u1ed1c T\u1eed gi\u00e1m l\u00e0 Th\u01b0\u1eddng Tr\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed Trung Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung. Tr\u1eadt xin v\u00ec b\u1ec7nh n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[41] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;V\u1ee3 c\u1ee7a t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay L\u01b0u T\u00f2ng Qu\u1ea3ng l\u00e0 Ph\u1ed5 Ninh qu\u1eadn ch\u00faa, ch\u00e1u n\u1ed9i Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, con g\u00e1i Ng\u00f4 v\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Nghi\u1ec5m, thu\u1ed9c h\u00e0ng t\u00f4n th\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng b\u1ed5ng l\u1ed9c 20 ng\u00e0n ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] L\u1ea1i ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i qu\u00e2n An Nam qua n\u00fai nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, n\u00ean l\u1ec7nh Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty b\u1ea3o h\u1ecd \u0111\u1eebng \u0103n \u0111\u1ed3 s\u1ed1ng l\u1ea1nh, nghi\u00eam c\u1ea5m r\u01b0\u1ee3u ch\u00e8.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[43] Ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho binh l\u00ednh h\u00e0nh dinh \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, sai C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u00ecnh S\u01b0 M\u1ea1nh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Li\u00eau ch\u1ee7, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 L\u01b0u V\u0129nh Th\u1ecd l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u00ed c\u00e1c hi\u1ec7u l\u00ed An \u0110\u00e0o l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi, V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 Cao Tu\u00e2n Tr\u1ecb l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[45] Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ee7 l\u0129nh \u0111o\u00e0n \u0111\u1ed9ng Huy Ch\u00e2u l\u00e0 Long \u0110\u00ecnh Uy c\u00f9ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xin quy thu\u1eadn, xin b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea1i ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u00e1o g\u1ea5m, \u0111ai b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nh\u1eefng s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf Hi H\u00e0 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb gi\u1ea3m b\u00e3i, \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u ng\u00e0y, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng n\u00ean khen th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cho \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng ngh\u0129a qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Ki\u1ec1m, Thi \u0111i chi\u00eau th\u1ea3o An Nam, lo vi\u1ec7c n\u00f4ng tang b\u1ecb l\u1ee1 m\u00f9a, xin mi\u1ec5n to\u00e0n b\u1ed9 thu\u1ebf h\u1ea1 thu.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Thu\u1ebf c\u1ee7a m\u1ed7i h\u1ed9 nhi\u1ec1u \u00edt kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, n\u1ebfu kh\u00f4ng mi\u1ec5n chung th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng, xin cho \u0110\u1ed5ng Vi\u1ec7t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, c\u1ed1t sao cho \u0111\u1ec1u nhau.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, s\u1ee9 di l\u01b0u c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ee9 di l\u01b0u c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu, ch\u1eef 'di' nguy\u00ean l\u00e0 'khi\u1ec3n', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1919-1\" href=\"#footnote-1919-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> l\u00e0 L\u00e2m nha, Ho\u00e0i H\u00f3a qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Ch\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0110\u1ed3ng tu qu\u1ed1c s\u1eed Th\u00e0nh Nghi\u00eau T\u00edch \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn, \u0111\u1eb7t ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng, kh\u00f4ng c\u1eed nh\u1ea1c, sau y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[49] Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, ph\u00e1n \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>&#8220;T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y ban h\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi, c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u1ec1u theo ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, b\u1ebfn \u0111\u00f2 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi mua l\u1ea1i, thu l\u1ee3i nhu\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong ph\u1ea1m vi qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f3 h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 mua mi\u1ebfu Y\u00ean B\u00e1, n\u1ed9p ti\u1ec1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m, mi\u1ebfu T\u1ed1ng C\u00f4ng Vi T\u1eed m\u01b0\u1eddi hai ngh\u00ecn, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ba n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t k\u1ef3. Y\u00ean B\u00e1 ch\u1ee7 tr\u00ec th\u1edd l\u1eeda l\u1edbn, l\u1eeda l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9c th\u1ecbnh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, Vi T\u1eed khai qu\u1ed1c \u1edf n\u01b0\u1edbc T\u1ed1ng, c\u0169ng l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c nh\u00e0 ta nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi l\u1eadp hi\u1ec7u.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 Song Mi\u1ebfu, l\u00e0 n\u01a1i th\u1edd \u0110\u01b0\u1eddng Tr\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea7n, H\u1ee9a Vi\u1ec5n v\u00ec gi\u1eef th\u00e0nh ch\u1ed1ng gi\u1eb7c m\u00e0 ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecda. Nay \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p mua l\u1ea1i, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n v\u00ec l\u1ee3i m\u00e0 l\u00e0m, \u1eaft s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch chi\u00eau t\u1eadp, g\u00e2y ra s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n, b\u1ea5t k\u00ednh, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m. L\u00e0m nh\u1ee5c th\u1ea7n linh, ph\u1ea1m l\u1ec5 nghi, kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ec7 h\u01a1n th\u1ebf, thu l\u1ee3i nh\u1ecf m\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ea1i th\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng b\u00e1n ba ng\u00f4i mi\u1ebfu n\u00e0y, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, t\u00f4n vinh \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1 b\u00e1n \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu trong thi\u00ean h\u1ea1, l\u00e0m nh\u1ee5c qu\u1ed1c th\u1ec3, ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n linh, vi\u1ec7c n\u00e0y r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c d\u1eebng l\u1ea1i. C\u00e1c quan l\u1ea1i T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1, giao Khai Phong ph\u1ee7 x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ph\u00ea: <i>&#8220;K\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u b\u00e1n \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00e9t t\u1ed9i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 gi\u00e1c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u0169ng n\u00ean x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i> L\u1ea1i ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u01b0 N\u00f4ng t\u1ef1, Th\u1ecb d\u1ecbch ty s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9, n\u00ean c\u00f9ng tr\u00ecnh l\u00ean xin ch\u1ec9 th\u1ecb, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, An ph\u1ee7 ty ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u1ed9 L\u1ee3i Ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;Tri ch\u00e2u B\u00e1 Ch\u00e2u \u0110\u1ed5ng V\u0129nh T\u00edch b\u1ecb b\u1ec7nh, xin giao \u1ea5n t\u00edn cho con tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 Hi\u1ebfu Trung, b\u1ea3n ty \u0111\u00e3 theo l\u1ec7 c\u1ea5p gi\u1ea5y, cho t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Binh gi\u00e1p do \u0110\u00f4 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ea1o An Nam ch\u1ec9 huy, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n, n\u00ean giao h\u1ebft cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty x\u1eed l\u00fd, c\u00e1c t\u1edd chi\u1ebfu tr\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ecb ti\u1ebft ch\u1ebf, \u0111\u1ec1u giao cho Chi\u00eau th\u1ea3o ty.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 6, Chi\u00eau th\u1ea3o ty t\u00e2u&#8230;, xem ra l\u00e0 theo l\u1eddi t\u00e2u \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[52] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y thi\u1ebft l\u1eadp Nam B\u00ecnh qu\u00e2n, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 huy\u1ec7n thu\u1ed9c, n\u00ean c\u1eaft huy\u1ec7n Long H\u00f3a c\u1ee7a ch\u00e2u Ph\u00f9 \u0111\u1ec3 s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o. Quan tri qu\u00e2n t\u00e2u xin c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean tuy\u1ec3n nh\u00e2n c\u1ea3i l\u00e0m quan, mu\u1ed1n theo l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00edn An qu\u00e2n c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[53] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u00e3 thi \u0111\u1ed7 v\u00e0 \u0111\u1ed5i sang v\u0103n ch\u1ee9c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u1ea1i sang v\u00f5 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[54] Chi\u1ebfu: <i>&#8220;Vi\u1ec7c kh\u00e1m x\u00e9t n\u1ee3 k\u1ebft \u0111\u1ecbch \u1edf Hi H\u00e0 l\u1ed9, nghe n\u00f3i c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quan binh b\u1ea3n l\u1ed9, e r\u1eb1ng h\u1ecd mu\u1ed1n l\u1eadp c\u00f4ng chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty gi\u00e1m s\u00e1t ng\u0103n ch\u1eb7n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[55] Quy\u1ec1n V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ea3n l\u1ed9 v\u00ec n\u1ea1n \u0111\u00f3i, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m thu\u1ebf v\u00e0 c\u1ee9u t\u1ebf, nay qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt, xin m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i n\u0103m sau \u0111\u1ec3 nh\u00e2n m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu mua c\u1ecf v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Xin m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n mu\u1ed1i n\u0103m sau \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, c\u00f2n ti\u1ec1n mu\u1ed1i n\u0103m sau th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n xu\u1ea5t n\u1eefa.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0111\u1eb7t t\u00ean tr\u1ea1i T\u1ea5t L\u1eadt Kh\u00ea \u1edf ch\u00e2u M\u1eadu l\u00e0 Tr\u1ea5n Kh\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[57] Chi\u1ebfu cho Nam D\u01b0\u01a1ng Quan An ph\u1ee7 ty ki\u1ec3m tra l\u1ea1i c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u1ea5m d\u00e2n bu\u00f4n l\u1eadu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ra bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn sau xem l\u00faa.<\/p>\n<p>[59] V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n Th\u1ea1ch Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Gi\u00e1m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ph\u1ea1m t\u1ed9i, nay \u0111\u1ebfn kinh ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5, n\u00ean cho l\u00e0m quan \u1edf m\u1ed9t qu\u1eadn ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf l\u00e0 ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 9, nay ghi chung. Khi Gi\u00e1m v\u00e0o ch\u1ea7u, t\u00e2u r\u00f5 v\u1ec1 s\u1ef1 gian x\u1ea3o c\u1ee7a gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, khuy\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean coi th\u01b0\u1eddng. Vua li\u1ec1n sai L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed b\u1ea3o Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo l\u1eddi Gi\u00e1m, gi\u1eb7c d\u0169ng m\u00e3nh li\u1ec1u ch\u1ebft c\u00f3 khi c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1. Vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn an nguy c\u1ee7a hai Qu\u1ea3ng, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 quan s\u00e1t c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1eafng l\u1ee3i ho\u00e0n to\u00e0n, s\u1ebd r\u1ea5t b\u1ea5t l\u1ee3i cho qu\u1ed1c k\u1ebf, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o v\u0103n th\u01b0 chinh nam c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3, Th\u1ea1ch Gi\u00e1m v\u00e0o ch\u1ea7u ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 8, chi\u1ebfu n\u00e0y c\u0169ng ban ng\u00e0y 5, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, T\u00f4ng th\u1ea5t T\u00f4ng Thuy\u1ebft b\u1ecb giam \u1edf ngo\u1ea1i tr\u1ea1ch qua \u0111\u1eddi, b\u00e3i tri\u1ec1u m\u1ed9t ng\u00e0y. Con ch\u00e1u xin kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb mi\u1ec5n, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, S\u1ee9 chuy\u1ec3n luy\u1ec7n ch\u00e2u X\u01b0\u01a1ng, Long Th\u1ea7n v\u1ec7 T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Mi\u00eau Th\u1ee5 nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u H\u00e0.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2n nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Hi. L\u00fac \u0111\u00f3, Ti\u00ean Vu S\u01b0 Trung v\u00e0 Cao Tu\u00e2n D\u1ee5 \u0111\u1ec1u b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 vi\u1ec7c k\u1ebft \u0111\u1ecbch, \u0111ang b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra, n\u00ean c\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng S\u00e2n thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[64] \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Tri ch\u00e2u T\u1ea7n.<\/p>\n<p>[65] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Giang \u0110\u00f4ng, Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty tri\u1ec7u t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef t\u00ean c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh Ng\u1ed7 Ti\u1ec3u B\u00e1t \u1edf ch\u00e2u T\u00edn. N\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1ea3n l\u1ed9 n\u1ebfu t\u1ef1 s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9, H\u1eefu T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Th\u00e1i M\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng l\u1ed9, Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1 L\u00fd S\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9. Theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a cha Th\u00e1i M\u00f4ng l\u00e0 T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Ph\u00e1n Nam Kinh L\u01b0u ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0110\u0129nh, v\u00ec Nam Kinh thu\u1ed9c \u0110\u00f4ng l\u1ed9.<\/p>\n<p>[67] Tri ch\u00e2u M\u1eadu, Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1 Ph\u1ea1m B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, mi\u1ec5n ch\u1ee9c, kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. V\u00ec t\u1ed9i tu s\u1eeda th\u00e0nh Tri\u1ec3n ch\u00e2u, kh\u00f4ng kh\u00e9o l\u00e9o trong vi\u1ec7c v\u1ed7 v\u1ec1 b\u1ed9 l\u1ea1c ngo\u1ea1i bi\u00ean d\u1eabn \u0111\u1ebfn n\u1ed5i lo\u1ea1n. Sau \u0111\u00f3, Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty t\u00e2u: <i>&#8220;Ban \u0111\u1ea7u, k\u1ebf ho\u1ea1ch tu s\u1eeda th\u00e0nh ngo\u1ea1i Tri\u1ec3n ch\u00e2u v\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00e0nh, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t canh t\u00e1c c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c ngo\u1ea1i bi\u00ean \u0110\u1ed5ng Ch\u1ea5n Ch\u00e2u, nh\u01b0ng B\u00e1ch Th\u01b0\u1eddng l\u1ea1i l\u1ea5y gi\u1edbi h\u1ea1n trong s\u00e1ch th\u1ec1 t\u1eeb th\u1eddi Thu\u1ea7n H\u00f3a l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng.&#8221;<\/i> V\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n t\u1eeb B\u1eafc gi\u1edbi v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, n\u00ean sao ch\u00e9p m\u1ed9t b\u1ea3n g\u1eedi cho H\u00e0n Ch\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 8, l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 c\u00f4ng v\u0103n h\u1ed3i \u0111\u00e1p.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Ty N\u00f4ng t\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n vi\u1ec7c l\u1ea1i vi\u00ean kho c\u00f4ng s\u1ee9 l\u1eeba d\u1ed1i ti\u1ec1n c\u00f4ng, c\u00e1c quan l\u1ea1i li\u00ean quan c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tra h\u1ecfi, \u0111\u1ec1u giao cho Tam ty x\u00e9t x\u1eed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Do\u00e3n t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00f4 Th\u1ee7y gi\u00e1m h\u1eb7c t\u1ed9i l\u1ea1i vi\u00ean Ty N\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0 L\u01b0u \u0110\u1ea1o Xung c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0103n c\u1eafp ti\u1ec1n c\u00f4ng kh\u1ed1, nghe n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c \u0111\u00e3 d\u00f9ng th\u01b0 t\u1eeb y\u00eau c\u1ea7u quy\u1ec1n tri ph\u1ee7 Tr\u1ea7n D\u1ecbch trong v\u00e0i ng\u00e0y k\u1ebft \u00e1n, c\u1ed1 \u00fd tha t\u1ed9i nh\u00e2n. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh c\u1ee7a Khai Phong ph\u1ee7 v\u00e0 Ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch, d\u00e1m k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng l\u1eeba d\u1ed1i, t\u00e1c h\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1eebng tr\u1ecb.&#8221;<\/i> Ban chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1c, Tr\u1ea7n D\u1ecbch tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, nh\u01b0ng c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Chu Do\u00e3n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ea1c bao che l\u1ea1i vi\u00ean c\u00f9ng \u0103n c\u1eafp ti\u1ec1n c\u00f4ng, d\u00f9ng th\u01b0 ri\u00eang y\u00eau c\u1ea7u D\u1ecbch c\u1ed1 \u00fd tha t\u1ed9i n\u1eb7ng, c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u1ed7 L\u01b0\u1ee3ng \u0111e d\u1ecda l\u1ea1i vi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0103n c\u1eafp ti\u1ec1n c\u00f4ng, l\u1ea1i t\u1eebng nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 tr\u00e1i ph\u00e1p, kh\u00f4ng n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. Kh\u00e1m quan L\u01b0u B\u00ednh \u0111\u1ebfn g\u1eb7p th\u1ea7n n\u00f3i, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u1ee7 ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tra x\u00e9t v\u00e0 nay L\u01b0u B\u00ednh l\u1ea1i tra x\u00e9t, h\u1ed3 s\u01a1 r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, xin xem x\u00e9t l\u1ea1i l\u1eddi t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f9ng h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Ban chi\u1ebfu cho \u0111\u1ec1 c\u1eed t\u1ea1i kinh ch\u01b0 ty kh\u1ed1 v\u1ee5 ty x\u00e9t x\u1eed t\u1eadn g\u1ed1c. Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 12, D\u1ecbch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[70] L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0: <i>&#8220;Ng\u1ee5c ch\u1ebf \u1edf T\u00fa ch\u00e2u, hi\u1ec7n \u0111ang giam gi\u1eef nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan, c\u00e1c kh\u00e1m quan l\u1ea1i n\u00f3i c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p, ch\u01b0a th\u1ea5y k\u1ebft th\u00fac, c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7n ch\u1ebf kh\u00e1m \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng l\u1ec7nh cho nhanh ch\u00f3ng k\u1ebft th\u00fac.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[71] Ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp trung v\u00e0 n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ti\u1ec1n \u0111\u00e1nh ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Tr\u00ecnh S\u01b0 M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 \u0110\u00f4ng ki\u00eam vi\u1ec7c h\u00e0 c\u1eeb, th\u1ea5y trong l\u1ed9 c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u00fai \u0111\u1ea5t cao th\u1ea5p, b\u00ean c\u1ea1nh c\u00f3 khe su\u1ed1i, m\u1ed7i khi m\u01b0a l\u1edbn v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n h\u1ea1, n\u01b0\u1edbc t\u1eeb c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ed5 v\u1ec1, \u0111\u1ee5c ng\u1ea7u nh\u01b0 s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0. N\u01b0\u1edbc n\u00fai Ph\u00e0n, d\u00e2n gian g\u1ecdi l\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Tr\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng. \u1ede th\u00f4n Nam \u0110\u1ed5ng, huy\u1ec7n Ch\u00ednh B\u00ecnh, ch\u00e2u Gi\u00e1ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc khe M\u00e3 B\u00edch, th\u1ea7n \u0111\u00e3 khuy\u00ean d\u1ee5 d\u00e2n ch\u00fang, thu \u0111\u01b0\u1ee3c 800 quan ti\u1ec1n, mua \u0111\u1ea5t \u0111\u00e0o k\u00eanh, b\u1ed3i \u0111\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 500 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n kh\u00e1c c\u00f3 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Tr\u1eddi v\u00e0 ngu\u1ed3n su\u1ed1i c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e0o k\u00eanh \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp, bi\u1ebfn th\u00e0nh ru\u1ed9ng m\u00e0u m\u1ee1. T\u1ed5ng c\u1ed9ng 9 ch\u00e2u 26 huy\u1ec7n \u0111\u00e3 khai kh\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c 4.200 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng m\u1edbi v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c 5.800 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng c\u0169, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 18.000 kho\u1ea3nh. C\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0o n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5, bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh 2 quy\u1ec3n \u300aTh\u1ee7y l\u1ee3i \u0111\u1ed3 kinh\u300b giao cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thi h\u00e0nh, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 17 n\u0103m.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i ru\u1ed9ng \u1edf th\u00f4n Nam \u0110\u1ed5ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed7i m\u1eabu gi\u00e1 3-2.000 \u0111\u1ed3ng, thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c 5-7 \u0111\u1ea5u th\u00f3c, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbi b\u1ed3i th\u00ec gi\u00e1 t\u0103ng g\u1ea5p 3 l\u1ea7n, thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c 3-2 th\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay th\u1ea7n t\u1ea1m qu\u1ea3n vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u00f4 th\u1ee7y, th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng m\u1eb7n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1, l\u1ee3i \u00edch r\u1ea5t l\u1edbn. Nh\u01b0ng v\u1eabn lo r\u1eb1ng \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 ru\u1ed9ng hoang c\u1eb1n c\u1ed7i, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Tr\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ed3i t\u01b0\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin giao cho \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m ch\u1ecdn c\u1eed quan l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00f9ng ty N\u00f4ng \u0111i\u1ec1n Th\u1ee7y l\u1ee3i v\u00e0 c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh, t\u00e1 xem x\u00e9t, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed3i \u0111\u1eafp th\u00ec b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng v\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u1eadt li\u1ec7u, \u0111\u1ee3i khi ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd x\u00e9t c\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua nghe theo. B\u00e8n t\u00e2u c\u1eed \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba C\u1ea3nh Uy\u1ec3n qu\u1ea3n vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng. \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, S\u01b0 M\u1ea1nh \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 5, ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 9 c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6 n\u0103m sau ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, qu\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7u kh\u00e1m Th\u00f4i C\u00f4ng \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 l\u1ec5 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, quan S\u00e1t ph\u1ecfng Kinh H\u1ed3 l\u1ed9 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Hai l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y thu ti\u1ec1n d\u1ecbch qu\u00e1 n\u1eb7ng, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p, \u0111\u1ebfn nay m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eabn c\u00f2n d\u01b0 nhi\u1ec1u.&#8221;<\/i> Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh H\u1ed3 l\u1ed9 t\u1ea1m gi\u1ea3m ti\u1ec1n d\u01b0 trong 2 n\u0103m.<\/p>\n<p>[75] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u0103ng \u0111\u1ea1o hi\u1ec7n \u1edf Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9 t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p ra ngo\u00e0i. V\u00ec Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i Giao Ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y chi\u1ebfm c\u00e1c ch\u00e2u Kh\u00e2m, Li\u00eam, b\u1eaft h\u01a1n tr\u0103m t\u0103ng \u0111\u1ea1o, c\u01b0\u1edbp gi\u1ea5y ph\u00e9p c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed3i gi\u1ebft \u0111i, sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p gi\u1ea3 l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 do th\u00e1m vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[76] \u0110\u1ec1 c\u1eed khai v\u1ec7 ch\u00e2u gi\u1edbi v\u1eadn h\u00e0 l\u00e0 Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>&#8220;\u1ede \u0111\u1ecba gi\u1edbi V\u1ec7 Ch\u00e2u, m\u1edf c\u1eeda s\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0o s\u00f4ng Sa H\u00e0, h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Ng\u1ef1 H\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng thuy\u1ec1n b\u00e8 t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i. L\u1ea1i \u1edf tr\u00ean \u0111\u00ea xa x\u00e2y \u0111\u1eadp g\u1ed7 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty xem x\u00e9t v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng v\u00ec vi\u1ec7c b\u1ed3i \u0111\u1eafp c\u1eeda th\u00e0nh Ng\u0169 L\u1ed9c, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn nay, Trung th\u01b0 l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0n vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng, Vua b\u1ea3o t\u1ea1m ch\u01b0a thi h\u00e0nh, \u0111\u1ee3i b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Sa H\u00e0 r\u1ed3i m\u1edbi xem x\u00e9t. <i>(Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 7, ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 9, ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 8, v\u00e0 ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 12 n\u0103m nay <i>(ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i)<\/i>, c\u1ea7n tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 9 <i>(ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n)<\/i>, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Do\u00e3n t\u00e2u: <i>&#8220;Xin c\u1ea5m c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1eeb Xuy\u00ean, Thi\u1ec3m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang gia quy\u1ebfn v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u Uy, M\u1eadu, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng giao d\u1ecbch v\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u00e0nh ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi c\u1ed5ng th\u00e0nh n\u01a1i ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u1ebfn \u1edf ho\u1eb7c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111i th\u0103m th\u00e2n, ph\u1ea3i qua qu\u00e2n V\u0129nh Khang v\u00e0 huy\u1ec7n Long An, ch\u00e2u Mi\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p. Xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1eadp ph\u00e1p, \u0111\u1ec3 bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam ng\u1eb7t, \u00e2m m\u01b0u gian tr\u00e1 s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111\u01b0\u1eddng Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>&#8220;Quan \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y th\u1ea9m x\u00e9t s\u1ef1 t\u00edch c\u1ee7a M\u00e2u Ni Tr\u00e1t B\u1ed1, b\u1ea3n ty x\u00e9t th\u1ea5y M\u00e2u Ni Tr\u00e1t B\u1ed1 tuy c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng, nh\u01b0ng c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Di th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng hi\u1ec3u ph\u00e9p t\u1eafc, l\u1ea1i do qu\u1ea3n l\u00fd nghi\u00eam kh\u1eafc n\u00ean d\u1eabn \u0111\u1ebfn ki\u1ec7n t\u1ee5ng. N\u1ebfu x\u1eed ph\u1ea1t qu\u00e1 n\u1eb7ng, e r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 quen thu\u1ed9c s\u1ebd b\u1ecb k\u00edch \u0111\u1ed9ng b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc, c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh kh\u00e1c c\u0169ng kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng. Xin ch\u1ec9 qu\u1ea3n th\u00fac t\u1ea1i ch\u00e2u qu\u00e2n trong l\u1ed9, \u0111\u1ee3i sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, l\u1eadp c\u00f4ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y theo tin t\u1ee9c do th\u00e1m, c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y b\u00e1o l\u00ean nha \u0111\u1ea7u r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi M\u1ed9 \u1edf \u0111\u1ea5t H\u00e1n mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, xin \u0111em qu\u00e2n \u1ee9ng ti\u1ebfp. Nay th\u1ee7 l\u0129nh M\u00e2u Ni Tr\u00e1t B\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed9c, e r\u1eb1ng th\u1ef1c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi m\u01b0u ph\u1ea3n. N\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty \u0111i\u1ec1u tra nghi\u00eam ng\u1eb7t, ph\u1ea3i x\u00e1c minh r\u00f5 r\u00e0ng, v\u00e0 giao cho Ch\u1ee7ng C\u1ed5. L\u1ea1i l\u1ec7nh Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c trong h\u1ecd M\u1ed9 \u00c2n \u0111\u1ec3 t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u00e0n \u00e1p b\u1ed9 t\u1ed9c. M\u00e2u Ni Tr\u00e1t B\u1ed1 giao cho ch\u00e2u Ho\u00e0n gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u1ee3i sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 m\u1edbi xin ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[79] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4 Gi\u1ea3i t\u00e2u: <i>&#8220;\u1ede huy\u1ec7n Hoa \u0110\u00ecnh, ch\u00e2u T\u00fa c\u00f3 20 ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i t\u00ean H\u1ea1nh Trung \u0111\u1ebfn Thanh \u0110\u00f4n, Nam D\u01b0\u01a1ng, ti\u1ebfng n\u00f3i kh\u00f3 hi\u1ec3u, b\u1ea3o vi\u1ebft ch\u1eef th\u00ec gi\u1ed1ng ch\u1eef Trung Qu\u1ed1c, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Cao N\u1ed9i, nghe gi\u1ecdng c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Cao Ly. Xem ch\u1eef vi\u1ebft g\u1ea7n gi\u1ed1ng, do thuy\u1ec1n g\u1eb7p gi\u00f3 d\u1ea1t v\u00e0o b\u1edd bi\u1ec3n, ch\u1ec9 n\u00f3i vi\u1ec7c \u0111\u1ed9i th\u1ee7y qu\u00e2n qu\u1eadn Kim \u0110\u00ea n\u1ed9p g\u1ea1o.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho ch\u00e2u T\u00fa: <i>&#8220;N\u1ebfu x\u00e9t th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gian t\u1ebf, th\u00ec cho \u1edf nh\u00e0 quan, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u1ee3i s\u1ee9 n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u s\u1ebd xin ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Huy \u0111\u1ebfn, b\u00e8n ban l\u1ee5a v\u00e0 cho v\u1ec1.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 sai Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u01a1 tu\u1ea5n Ho\u00e0ng H\u00e0, L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a l\u00e0m C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1. C\u00f4ng Ngh\u0129a xin t\u1ea1m d\u00f9ng 50 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, 50 b\u1ed9 Thi\u1ebft Long Tr\u1ea3o, 400 binh l\u00ednh \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t d\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, t\u1eeb B\u1eafc Kinh \u0111\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n, xem x\u00e9t hi\u1ec7u qu\u1ea3 m\u1ed9t l\u1ea7n th\u1ef1c hi\u1ec7n. Nay \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m tra, xin cho \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m c\u1eed quan \u0111i ki\u1ec3m tra l\u1ea1i. Th\u00eam n\u1eefa, vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t c\u1ee7a T\u1eed Uy\u00ean c\u0169ng s\u1ee3 d\u00f9ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, thuy\u1ec1n v\u00e0 quan thu\u1ed9c, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng ki\u1ec3m tra, xin cho \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m c\u1eed quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra l\u1ea1i, xem c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt hay kh\u00f4ng, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c L\u00fd C\u00f4ng Ngh\u0129a n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c C\u00f4ng Ngh\u0129a di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 11 n\u0103m sau.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba Ho\u1eafc T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u01a1 tu\u1ea5n s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[82] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 theo l\u1ec7 c\u1ee7a n\u0103m l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o \u1ea5m, v\u00ec \u0111ang \u0111\u00e1nh Giao Ch\u1ec9 n\u00ean ban \u0111\u1eb7c \u00e2n.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, m\u1ecdi vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn mua ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u do Khu m\u1eadt vi\u1ec7n thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[84] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c B\u1ea3o ch\u00ednh, \u0110\u1ea1i Ti\u1ec3u B\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i luy\u1ec7n t\u1eadp, \u0111\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i th\u00ec t\u00f9y \u00fd. Trong \u0111\u00f3, \u0110\u00f4, Ph\u00f3 B\u1ea3o ch\u00ednh, n\u1ebfu trong b\u1ea3o kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ba tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn, th\u00ec cho ph\u00e9p ch\u1ecdn t\u1eeb \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 ti\u1ebfp theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Chi\u00eam Th\u00e0nh nguy\u1ec7n \u0111em qu\u00e2n gi\u00fap \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban s\u1eafc th\u01b0 ri\u00eang<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban s\u1eafc th\u01b0 ri\u00eang, c\u00e2u v\u0103n kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi c\u00f3 sai s\u00f3t.\" id=\"return-footnote-1919-2\" href=\"#footnote-1919-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[86] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean ph\u1ee7, Chi\u00eau th\u1ea3o, T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty An Nam: <i>&#8220;M\u1ecdi vi\u1ec7c tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ee9c tr\u1ea1ch, an ph\u1ee7 qu\u00e2n d\u00e2n \u1edf b\u1ed1n l\u1ed9 thu\u1ed9c Tuy\u00ean ph\u1ee7 ty, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c c\u01a1 s\u00e1ch thu\u1ed9c Kinh l\u01b0\u1ee3c, Chi\u00eau th\u1ea3o ty, vi\u1ec7c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf h\u00e0nh dinh thu\u1ed9c \u0110\u00f4 T\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, c\u00e1c v\u0103n th\u01b0 qua l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau.&#8221;<\/i> Vua nghe n\u00f3i Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y. Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p: <i>&#8220;V\u00ec ch\u1ee9c ph\u1eadn kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5n \u00e1t nhau, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.&#8221;<\/i> <i>(X\u00e9t l\u1eddi n\u00f3i <i>&#8220;ch\u1ee9c ph\u1eadn kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5n \u00e1t nhau&#8221;<\/i>, t\u1ee9c l\u00e0 Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, nay n\u00f3i r\u00f5 ra.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110o\u00e0n Duy Th\u00e0nh \u1edf \u0111\u1ed9ng V\u0169 H\u1eadu xin quy thu\u1eadn, chi\u1ebfu cho Duy Th\u00e0nh l\u00e0m ch\u1ee9c Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[88] T\u1eb7ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, \u0110\u1ea1t ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0110\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Qu\u1ef3', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 468, ph\u1ea7n truy\u1ec7n ho\u1ea1n quan, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n nghi ch\u1ebf 13\/5 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1919-3\" href=\"#footnote-1919-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi Tr\u00ecnh Ph\u01b0\u1edfng l\u00e0m Di\u1ec7u ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai con trai c\u1ee7a \u00f4ng, ban cho m\u1ed9t khu nh\u00e0. V\u00ec Ph\u01b0\u1edfng c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c tr\u1ecb th\u1ee7y n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Ph\u01b0\u1edfng \u1ef7 th\u1ebf V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, th\u01b0\u1eddng ki\u00eau ng\u1ea1o khinh ng\u01b0\u1eddi, sau An Th\u1ea1ch bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u01b0 ng\u1ee5y c\u1ee7a \u00f4ng n\u00ean xa l\u00e1nh, Ph\u01b0\u1edfng lo bu\u1ed3n m\u00e0 ch\u1ebft. <i>(Truy\u1ec7n c\u0169 ch\u00e9p r\u1eb1ng Ph\u01b0\u1edfng khinh m\u1ea1n H\u00e0n K\u1ef3, nay s\u1eeda l\u1ea1i l\u00e0 th\u01b0\u1eddng ki\u00eau ng\u1ea1o khinh ng\u01b0\u1eddi. Truy\u1ec7n c\u0169 ch\u00e9p Ph\u01b0\u1edfng lo bu\u1ed3n m\u00e0 ch\u1ebft, truy\u1ec7n m\u1edbi b\u1ecf \u0111i, nay gi\u1eef l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9: <i>&#8220;D\u00e2n k\u00eau ca v\u1ec1 n\u1ea1n h\u1ea1n h\u00e1n \u0111\u00e3 qu\u00e1 h\u1ea1n, xin gi\u1ea3m thu\u1ebf. Nay \u0111\u00e3 qu\u00e1 th\u1eddi h\u1ea1n, l\u00e0m sao x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 thi\u1ec7t h\u1ea1i th\u1ef1c t\u1ebf, h\u00e3y b\u00e1o c\u00e1o chi ti\u1ebft l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 Chu \u1ed0c xin cho thuy\u1ec1n b\u00e8 t\u1eeb Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng khi tr\u1edf v\u1ec1 ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n trong l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, th\u00fac gi\u1ee5c ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Ung ch\u00e2u chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1eadp \u0111\u1ed9ng. Chi\u1ebfu giao cho Ty l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o xem x\u00e9t thi h\u00e0nh r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ec7nh cho Quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m l\u00e0 L\u01b0u C\u00e1p l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed b\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng Thanh Bi\u1ec7n, ki\u00eam qu\u1ea3n l\u00fd k\u00eanh \u0111\u00e0o \u1edf V\u1ec7 ch\u00e2u, Ngo\u1ea1i \u0111\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba l\u00e0 Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean l\u00e0m \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec1 c\u1eed k\u00eanh \u0111\u00e0o \u1edf V\u1ec7 ch\u00e2u, ki\u00eam b\u00e1n ru\u1ed9ng b\u1ed3i v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba l\u00e0 C\u1ea3nh Uy\u1ec3n ki\u00eam \u0110\u1ed3ng \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed ru\u1ed9ng b\u1ed3i \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Kinh T\u00e2y. Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6 n\u0103m sau s\u1ebd khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n<p>[92] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y thu n\u1ea1p ti\u1ec1n t\u01b0 \u0111\u00fac kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 1.159.800 quan. Ban \u0111\u1ea7u n\u00f3i ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n 200.000 quan, m\u1ed9t n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00fac l\u1ea1i xong, nay s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i n\u00f3i m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ec9 \u0111\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 9.150 quan ti\u1ec1n l\u1edbn. Nh\u1eefng c\u01a1 quan vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt thu n\u1ea1p ti\u1ec1n t\u01b0, xin giao cho Tam ty x\u1eed l\u00fd theo ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd sau n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 6 Chu Do\u00e3n c\u00f3 n\u00f3i, ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7, ch\u1eef 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1eedu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u B\u00ednh T\u00fd trong quy\u1ec3n n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1919-4\" href=\"#footnote-1919-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> c\u00f3 chi\u1ebfu, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[93] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00eam th\u00eam ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng An Nam chi\u00eau m\u1ed9, d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, ch\u01b0a c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00e0ng bu\u1ed9c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan t\u00f9y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 t\u1ea1m l\u1eadp nh\u00e2n vi\u00ean qu\u1ea3n l\u00fd, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i theo ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ea5p b\u1eadc \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eed h\u00ecnh th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5 thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 1.332.000 quan ti\u1ec1n l\u00e3i v\u00e0 ti\u1ec1n l\u1ee3i nhu\u1eadn, theo ph\u00e1p n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho quan \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0 Kim b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u1eef Gia V\u1ea5n, Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Ng\u00f4 An Tr\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ban th\u01b0\u1edfng 300 quan ti\u1ec1n, Gia V\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, c\u00e1c gi\u00e1m quan tr\u1edf xu\u1ed1ng ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 b\u1eadc, t\u1eeb nay c\u1ee9 ba n\u0103m so s\u00e1nh m\u1ed9t l\u1ea7n. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd<a class=\"footnote\" title=\"Hai ch\u1eef 't\u00f2ng chi' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi l\u00e0 th\u1eeba ho\u1eb7c sai.\" id=\"return-footnote-1919-5\" href=\"#footnote-1919-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Xin l\u1ec7nh cho Th\u1ecb d\u1ecbch ty ph\u00e1t 30.000 quan ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"Xin l\u1ec7nh cho Th\u1ecb d\u1ecbch ty ph\u00e1t 30.000 quan ti\u1ec1n, ch\u1eef 'tam' trong c\u00e1c b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ea5t'.\" id=\"return-footnote-1919-6\" href=\"#footnote-1919-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng v\u1edbi Kinh l\u01b0\u1ee3c ty hai l\u1ed9 Phu Di\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 d\u1ef1 tr\u1eef, l\u1ec7nh cho ty n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh n\u01a1i tr\u1ea3 l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u1ecb d\u1ecbch ty ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eeb v\u00e0o s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00e3i l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3.<\/p>\n<p>[97] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Ph\u1ed3n l\u00e0 V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n t\u1ef1 ti\u1ec7n v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kinh l\u01b0\u1ee3c ty giam gi\u1eef V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n \u1edf vi\u1ec7n ch\u1ea5t v\u1ea5n, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1eaft gi\u1eef ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 M\u1eadt B\u1ed1c T\u00f4n, \u0111\u1ee3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n th\u00ec c\u1ee9 theo \u00fd c\u1ee7a ty m\u00e0 th\u1ea3 v\u1ec1, b\u00e1o cho \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean bi\u1ebft: V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef, n\u1ebfu s\u1edbm sai Ban S\u00e1t sang nh\u00e0 T\u1ed1ng, t\u1ea5t s\u1ebd th\u1ea3 V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n v\u1ec1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00e3 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao V\u01b0\u1ee3ng Tu\u00e2n cho \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh Ban S\u00e1t, d\u1ee5 r\u1eb1ng hai b\u00ean th\u00f4ng h\u00f2a, sai v\u1ec1 n\u01a1i c\u0169. Xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Hi H\u00e0 d\u1ecbch ch\u1eef Th\u1ed5 Ph\u1ed3n d\u1ee5 \u0110\u1ed5ng Chi\u00ean tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n b\u1ecb b\u1eaft, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m x\u00f4ng pha tr\u1eadn m\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho k\u1ebf ngh\u1ecb ty d\u1ecbch ch\u1eef.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn sau xem l\u00faa.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00e1c tu\u1ea7n ki\u1ec3m d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n xin t\u1ea1m gi\u1eef l\u1ea1i 20 b\u1ed9 binh v\u00e0 10 k\u1ef5 binh, ph\u1ed1i h\u1ee3p b\u1eaft c\u01b0\u1edbp \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i nhi\u1ec1u gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. Theo l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 thi h\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3 do ngh\u0129a d\u0169ng v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1p \u0111ang thay phi\u00ean canh g\u00e1c.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, chi\u1ebfu cho kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng ch\u1ec9 huy c\u00e1c ch\u00e2u tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, n\u1ebfu nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o t\u1eeb l\u1ed9 T\u00e2y ho\u1eb7c th\u00e1m th\u00ednh vi\u1ec7c Giao Ch\u1ec9 th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e1o ngay cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao xu\u1ed1ng ty m\u00e0 ph\u1ea3i t\u1ef1 tay vi\u1ebft, kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1eadp t\u1ee9c sai quan c\u01a1 nghi vi\u1ebft, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 l\u1ed9 tin t\u1ee9c. L\u1ea1i g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n cho gi\u00e1m ty b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0m theo.<\/p>\n<p>[101] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n m\u00e3 An Nam s\u1eafp xu\u1ea5t chi\u1ebfn, n\u00ean c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p kh\u00edch l\u1ec7 s\u0129 kh\u00ed. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Nh\u1eadm Kh\u1edfi \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i Ng\u1ecdc S\u01a1n \u1edf \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, c\u00f4ng tuy kh\u00f4ng l\u1edbn, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 d\u0169ng c\u1ea3m x\u00f4ng pha, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng g\u1ea5p \u0111\u00f4i, t\u00e2u xong, l\u1ea1i b\u1ed1 c\u00e1o cho t\u01b0\u1edbng s\u0129 bi\u1ebft.&#8221;<\/i> <i>(\u300aM\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Qu\u00e1ch Qu\u1ef3\u300b ch\u00e9p: Qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, sai Tri ch\u00e2u Kh\u00e2m Ch\u00e2u l\u00e0 Nh\u1eadm Kh\u1edfi \u0111\u00e1nh ch\u00e2u V\u0129nh An, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u300aTruy\u1ec7n\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p: D\u1eabn qu\u00e2n ch\u00e2u v\u00e0 \u0111\u1ed9ng \u0111inh chia ba \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh ch\u00e2u V\u0129nh An, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, T\u1ea3 Giang v\u00e0 H\u1eefu Giang \u0111\u1ec1u quy thu\u1eadn, th\u1ee7 l\u0129nh ch\u00e2u M\u00f4n l\u00e0 Ho\u00e0ng Kim M\u00e3n v\u00e0 S\u1ea7m Kh\u00e1nh T\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u1ea1i Ng\u1ecdc S\u01a1n ch\u00e2u V\u0129nh An. \u0110\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 7, c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[102] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i vi\u1ec7n Ch\u1ebf kh\u00e1m \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u b\u1eaft giam nhi\u1ec1u quan vi\u00ean c\u1ee7a l\u1ed9 Hi H\u00e0, nay c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u00f4, Ph\u00f3 T\u1ed5ng qu\u1ea3n c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i, ho\u1eb7c \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadm ch\u1ee9c, n\u1ebfu ch\u1eb3ng may c\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi x\u1ea3y ra th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng ra g\u00e1nh v\u00e1c, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd g\u00e2y th\u00eam lo l\u1eafng cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u00e0 ra ch\u1ec9 th\u1ecb.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n xin l\u1ec7nh cho vi\u1ec7n Ch\u1ebf kh\u00e1m th\u1ea3 ngay nh\u1eefng quan vi\u00ean l\u1ed9 Hi H\u00e0 \u0111ang b\u1ecb giam, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u00e0 t\u1ed9i tr\u1ea1ng \u0111\u00e3 r\u00f5 th\u00ec cho v\u1ec1 l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169, nh\u1eefng n\u01a1i thi\u1ebfu quan do b\u1ecb b\u1eaft giam th\u00ec giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan \u0111ang ch\u1edd b\u1ed5 nhi\u1ec7m ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y ho\u1eb7c l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[103] Ban \u0111\u1ea5t \u1edf vi\u1ec7n L\u0103ng C\u1ea9m \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7n Ng\u0169 ph\u00f2ng c\u1ee7a Khu m\u1eadt. V\u00ec \u0110\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p m\u00e0 c\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng s\u1ed1ng r\u1ea3i r\u00e1c trong v\u00e0 ngo\u00e0i th\u00e0nh c\u0169, \u0111i l\u1ea1i xa x\u00f4i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m l\u1ed9 b\u00ed m\u1eadt, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ecbp th\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[104] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;C\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, n\u00ean x\u00e9t theo t\u1eebng c\u1ea5p b\u1eadc m\u00e0 nhanh ch\u00f3ng gi\u1ea3m b\u1edbt thu\u1ebf l\u00faa m\u00f9a thu.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 Ng\u1ee5y S\u00e2m sai m\u1ed9 d\u00e2n \u0111inh \u1edf Tuy\u00ean Ch\u00e2u, v\u00ec b\u1ec7nh d\u1ecbch m\u00e0 ch\u1ebft, xin cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. Vua ban cho gia \u0111\u00ecnh 400 l\u1ea1ng b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[106] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>&#8220;\u1ede ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u L\u1ec7, Minh c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc xem x\u00e9t c\u00e1c quan b\u1eaft tr\u1ed9m kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t L\u1ec7nh Th\u1ee7y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n, do \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng. V\u00ec vi\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129 t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u1ed7 trung \u0111\u1eb3ng trong k\u1ef3 thi th\u01a1. C\u00f3 th\u1ec3 xem l\u1ea1i ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n th\u00e1ng 7.<\/p>\n<p>[108] Tr\u01b0\u1edfng t\u00f4n L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n, T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 l\u1ed9 Hi H\u00e0 t\u00e2u r\u1eb1ng, l\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, xin c\u1ea5p ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 mua th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, Ty Th\u1ecb d\u1ecbch hi\u1ec7n c\u00f3 40 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, nay mu\u1ed1n l\u1ec7nh cho Ty Th\u1ecb d\u1ecbch chi 10 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 lo li\u1ec7u l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cho l\u1ed9 Hi H\u00e0, v\u00e0 tr\u1eeb v\u00e0o ti\u1ec1n l\u00e3i. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[109] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n Ch\u00e2u L\u01b0u Di, Tri ch\u00e2u Ho\u00e0ng Ch\u00e2u L\u1ed9 Kinh c\u00f9ng 15 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, th\u0103ng th\u1ee9 b\u1eadc danh hi\u1ec7u c\u00f3 kh\u00e1c nhau; Tri ch\u00e2u Tr\u00ec Ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Ung, Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u H\u1ea3i Ch\u00e2u L\u00fd Thanh Th\u1ea7n c\u00f9ng 14 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, gi\u00e1ng c\u1ea5p kh\u1ea3o kh\u00f3a, gi\u00e1ng th\u1ee9 b\u1eadc danh hi\u1ec7u c\u00f3 kh\u00e1c nhau. Do Tam ty d\u00e2ng l\u00ean so s\u00e1nh vi\u1ec7c t\u0103ng gi\u1ea3m thu\u1ebf mu\u1ed1i n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 5 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, s\u1ee9 h\u1ed3i t\u1ea1 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Li\u00eau l\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n Tr\u01b0\u1eddng Ninh Da Lu\u1eadt Anh, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh H\u00e0n Qu\u00e2n Nghi v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n, \u0111\u1eb7t ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng.<\/p>\n<p>[111] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ty Tuy\u00ean ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0o ph\u1ea3i t\u00ecm h\u1ecfi gia quy\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 t\u1eed tr\u1eadn \u0111ang l\u01b0u l\u1ea1c kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, ch\u1ec9 huy c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n an tr\u00ed, ai mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n th\u00ec sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a \u0111i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft, ph\u1ea3i t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch chu\u1ed9c l\u1ea1i, ai c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 quan th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung ngh\u0129a t\u1eed ti\u1ebft ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t ban, ph\u1ea3i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m minh b\u1ea1ch t\u00e2u l\u00ean. T\u01b0\u1edbng s\u0129 t\u1eed tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c quan ch\u00f4n c\u1ea5t, nghe n\u00f3i gom l\u1ea1i th\u00e0nh g\u00f2 m\u1ed9, l\u1ea1i l\u1eabn v\u1edbi \u0111\u00e1m ngh\u1ecbch \u0111\u1ea3ng Kinh Quan c\u1ee7a N\u00f9ng Tr\u00ed Cao, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t, n\u00ean l\u1ec7nh cho l\u00e0m d\u1ea5u hi\u1ec7u ri\u00eang, n\u01a1i n\u00e0o \u0111i qua d\u00f9ng ti\u1ec1n quan l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[112] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt t\u00e2u: <i>&#8220;Trang tr\u1ea1ch Ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Ti\u1ebft tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec t\u1eed tr\u1eadn, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban \u00e2n \u0111i\u1ec3n h\u1eadu h\u0129, nay c\u00e1c n\u01a1i x\u00e9t l\u1ea1i, Th\u1ee7 Ti\u1ebft khi h\u00e0nh qu\u00e2n mang theo k\u1ef9 n\u1eef, l\u00e2m tr\u1eadn h\u00e8n nh\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 sai khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, binh l\u00ednh d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u1ea1i nhi\u1ec1u k\u1ebb \u0111\u1ea7u h\u00e0ng gi\u1eb7c, d\u1ea1y ch\u00fang l\u00e0m m\u00e1y b\u1eafn \u0111\u00e1 \u0111\u00e1nh Ung Ch\u00e2u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ea5t th\u1ee7. \u0110\u00e3 truy thu l\u1ea1i ch\u1ee9c t\u1eb7ng, n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n \u0111i\u1ec3n, xin ch\u1ec9 ban cho hai ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ban cho hai ng\u01b0\u1eddi con ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[113] Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan Ho\u00e0ng Ho\u00e0i T\u00edn d\u00e2ng l\u00ean thang bay \u0111\u1eafp th\u00e0nh, xe ch\u1edf \u0111\u1ea5t. Chi\u1ebfu cho T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u00ed nghi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Ti\u1ec1n T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m th\u1eeba T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba, kh\u1edfi ph\u1ee5c, quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u Ung, l\u1ea1i ban cho \u00e1o m\u1eb7c m\u00e0u \u0111\u1ecf. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u Th\u1ea1ch Gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[115] M\u00f9a thu n\u00e0y, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n ph\u1ee7 \u1ee8ng Thi\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh d\u00e2ng bi\u1ec3u xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi kh\u00f4ng cho, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c thu ti\u1ec1n m\u1ed9 d\u1ecbch, r\u1eb1ng:<\/p>\n<p>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng tr\u1eddi sinh ra d\u00e2n, l\u1ea5y c\u01a1m \u0103n \u00e1o m\u1eb7c l\u00e0m m\u1ea1ng s\u1ed1ng, n\u00ean c\u01a1m \u0103n \u00e1o m\u1eb7c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u x\u00e1c th\u1ef1c trong vi\u1ec7c nh\u00e2n sinh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i su\u00f4ng cao xa c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. X\u01b0a kia, th\u00e1nh nh\u00e2n d\u00f9ng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb d\u00e2n, ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u1ed1n ngh\u1ec1, giao ph\u00f3 ch\u00edn ch\u1ee9c, n\u00f4ng d\u00e2n ra s\u1ee9c c\u00e0y c\u1ea5y, quan coi n\u00fai r\u1eebng ch\u1ee7 tr\u00ec l\u1ee3i \u00edch t\u1eeb n\u00fai s\u00f4ng, tr\u0103m ngh\u1ec1 s\u1eeda sang t\u00e1m lo\u1ea1i nguy\u00ean li\u1ec7u, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u00e0m th\u00f4ng su\u1ed1t h\u00e0ng h\u00f3a, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 b\u1ec1 tr\u00ean. M\u00e0 b\u1ec1 tr\u00ean l\u1ea5y c\u1ee7a d\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 n\u00fai s\u00f4ng, c\u1eeda \u1ea3i ch\u1ee3 b\u00faa, \u0111\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u00e0i d\u1ee5ng. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i t\u0103ng gi\u1ea3m, tuy c\u00e1c \u0111\u1eddi kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u1ed1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u00f3, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3.<\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1ed9 d\u1ecbch, b\u1eaft d\u00e2n theo th\u1ee9 b\u1eadc n\u1ed9p ti\u1ec1n. Ti\u1ec1n l\u00e0 th\u1ee9 do Vua n\u1eafm gi\u1eef, kh\u00f4ng chia s\u1ebb v\u1edbi d\u00e2n. Vua d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 c\u00e2n nh\u1eafc n\u1eb7ng nh\u1eb9, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u0111i\u1ec1u h\u00f2a gi\u00e1 c\u1ea3 mu\u00f4n v\u1eadt. V\u00ec v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb qu\u1ed1c ph\u1ea3i n\u1eafm ch\u1eafc quy\u1ec1n n\u00e0y, quan t\u1ef1 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, d\u00e2n n\u00e0o \u0111\u00fac tr\u1ed9m th\u00ec b\u1ecb t\u1ed9i<a class=\"footnote\" title=\"D\u00e2n \u0111\u00fac tr\u1ed9m b\u1ecb t\u1ed9i, ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 47, b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1919-7\" href=\"#footnote-1919-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, t\u1ed9i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u1eb1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u1ee3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Ti\u1ec1n tuy kh\u00f4ng l\u00e0m no \u1ea5m th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u01b0ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p c\u01a1m \u00e1o, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 d\u00f9ng c\u00e1i v\u00f4 d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1i h\u1eefu d\u1ee5ng, l\u00e0 thu\u1eadt th\u1ea7n di\u1ec7u c\u1ee7a Vua trong vi\u1ec7c bi\u1ebfn h\u00f3a. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kinh qu\u1ed1c c\u1ee7a tri\u1ec1u ta, s\u1ed5 s\u00e1ch huy\u1ec7n h\u01b0\u01a1ng, chia h\u1ed9 th\u00e0nh n\u0103m b\u1eadc, thu thu\u1ebf l\u00faa v\u1ea3i, d\u00f9ng \u0111inh kh\u1ea9u \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ea5y t\u1eeb ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. V\u00e0ng, b\u1ea1c, \u0111\u1ed3ng, s\u1eaft, ch\u00ec, thi\u1ebfc, tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng, ph\u00e8n c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00e0ng h\u00f3a, th\u00ec do c\u00e1c m\u1ecf n\u00fai bi\u1ec3n, x\u01b0\u1edfng \u0111\u00fac, tr\u01b0\u1eddng gi\u00e1m s\u1ea3n xu\u1ea5t, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ea5y t\u1eeb n\u00fai r\u1eebng. C\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ebf qu\u1ea3n, thu\u1ebf gi\u00e1c, thu\u1ebf chinh, thu\u1ebf to\u00e1n, b\u00e1n c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00e0ng h\u00f3a, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ea5y t\u1eeb ch\u1ee3 b\u00faa. Ch\u1ec9 c\u00f3 ti\u1ec1n l\u00e0 do quan t\u1ef1 \u0111\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hai l\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh qu\u1ed1c gia, th\u1ea5y c\u00e1c l\u00f2 \u0111\u00fac m\u1ed7i n\u0103m thu thu\u1ebf kho\u1ea3ng tr\u0103m v\u1ea1n quan, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc m\u1ed7i n\u0103m thu thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, c\u00e1c lo\u1ea1i l\u1ee3i t\u1ee9c ch\u1ec9 kho\u1ea3ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i tri\u1ec7u quan. Ti\u1ec1n l\u01b0u th\u00f4ng kh\u1eafp n\u01a1i, ng\u00e0y ng\u00e0y s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4ng ng\u1eebng, t\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n linh<a class=\"footnote\" title=\"T\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n linh, \u300aL\u1ecbch \u0111\u1ea1i danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 256, b\u00e0i s\u1edb lu\u1eadn v\u1ec1 m\u1ed9 d\u1ecbch c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh vi\u1ebft 't\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n linh'.\" id=\"return-footnote-1919-8\" href=\"#footnote-1919-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, cung ph\u1ee5ng trong cung, l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng quan l\u1ea1i, ng\u1ef1a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, chi\u1ebfn tranh, s\u1ee9 b\u1ed9, ban th\u01b0\u1edfng, m\u1ecdi kho\u1ea3n chi ti\u00eau \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00f3, vi\u1ec7c thu chi l\u1edbn \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, thu nh\u1eadp t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc t\u1eeb thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, m\u1ed7i n\u0103m kho\u1ea3ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi l\u0103m tri\u1ec7u quan. Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n binh, xem ng\u1ef1a, b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111\u00e1nh Th\u00e1c B\u1ea1t, h\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 vi\u1ec7c v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an; Ch\u00e2n T\u00f4ng d\u00f9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 phong thi\u1ec1n \u1edf \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c, t\u1ebf t\u1ef1 \u1edf T\u00e2y Nh\u1ea1c, tu\u1ea7n du \u1edf Nam Nh\u1ea1c, B\u1ea1c, T\u1ed1ng, ch\u01b0a t\u1eebng nghe n\u00f3i t\u0103ng thu\u1ebf d\u00e2n, m\u00e0 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1eabn \u0111\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn tri\u1ec1u Nh\u00e2n T\u00f4ng, th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng li\u00ean t\u1ee5c, d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, h\u00e0ng h\u00f3a d\u1ed3i d\u00e0o, sau ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, thu nh\u1eadp t\u00e0i ch\u00ednh g\u1ea5p ba l\u1ea7n th\u1eddi C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, nh\u01b0ng chi ti\u00eau qu\u1ed1c gia l\u1ea1i c\u00e0ng thi\u1ebfu h\u1ee5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 do g\u1ed1c ng\u1ecdn, \u0111\u1ea7y v\u01a1i, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00e2n x\u1ee9ng t\u1eeb l\u00e2u.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t th\u1eddi cu\u1ed9c \u0111\u1ea7y t\u1ec7 n\u1ea1n, ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u00f4ng su\u1ed1t, d\u00f9ng t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1, n\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp ph\u00e1p ch\u1ebf, nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u1eb7t ra c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u, c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 kinh bang t\u1ebf th\u1ebf, t\u00f4n \u0111\u1ee9c m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong \u0111\u00f3, ph\u00e1p l\u1ec7nh thu ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 m\u1ed9 phu d\u1ecbch, g\u00e2y h\u1ea1i cho thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc, nh\u1eefng n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu \u1edf \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u1edbn \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u1ecf ph\u1ebf; c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i \u1edf tr\u1ea5n tr\u1ecdng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ea3i t\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u00e2n du th\u1ee7 du th\u1ef1c v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb y\u1ebfu k\u00e9m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c giao vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd kho t\u00e0ng v\u00e0 v\u0103n \u00e1n; qu\u00e2n nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ea5p ch\u1ec9 huy l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1ed5 s\u00e1ch. Nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady, nh\u00e2n duy\u00ean r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 s\u1ed5 \u0111inh n\u0103m h\u1ea1ng, \u1edf m\u1ed9t \u1ea5p c\u00f3 v\u1ea1n h\u1ed9, \u0111\u1ea1i kh\u00e1i h\u1ea1ng ba tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y m\u1ed9t ngh\u00ecn h\u1ed9, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ed9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 ph\u1ea3i ch\u1ecbu sai d\u1ecbch. H\u1ea1ng t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n ch\u00edn ngh\u00ecn h\u1ed9, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ed9 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu sai d\u1ecbch. Nay l\u1ec7nh cho c\u1ea3 n\u0103m h\u1ea1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1eaft nh\u1eefng h\u1ed9 ngh\u00e8o y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u00e0 cung c\u1ea5p cho nh\u1eefng h\u1ed9 gi\u00e0u c\u00f3 d\u01b0 d\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 \u1edf \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7, trong k\u1ef3 c\u00f3 b\u1ea3y huy\u1ec7n, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1ee7 kh\u00e1ch h\u01a1n s\u00e1u v\u1ea1n b\u1ea3y ngh\u00ecn h\u1ed9, thu\u1ebf l\u00faa m\u1ea1ch h\u1ea1 thu h\u01a1n m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n hai ngh\u00ecn th\u1ea1ch, l\u1ee5a h\u01a1n b\u1ed1n v\u1ea1n b\u1ea3y tr\u0103m t\u1ea5m, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 ngh\u1ec1 tr\u1ed3ng d\u00e2u, g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00ednh thu\u1ebf. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c kho\u1ea3n ti\u1ec1n t\u1ea1p thu theo c\u00e1c danh m\u1ee5c kh\u00e1c nhau h\u01a1n m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t v\u1ea1n ba ngh\u00ecn quan, \u0111\u00e2y v\u1ed1n l\u00e0 ph\u00e9p t\u1ec7 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, tuy c\u00f3 s\u1ed1 ti\u1ec1n nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng n\u1ed9p ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u1ed9p thay b\u1eb1ng l\u00faa v\u00e0 l\u1ee5a, ch\u1ec9 c\u00f3 thu\u1ebf nh\u00e0 h\u01a1n n\u0103m ngh\u00ecn quan l\u00e0 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 n\u1ed9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>\u0110\u1ea1i th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ph\u00fa d\u1ecbch t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, t\u1eeb th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i cho \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng v\u00e0 Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ph\u00e1p l\u1ec7nh thu ti\u1ec1n. Nay m\u1ed7i n\u0103m thu ti\u1ec1n d\u1ecbch l\u00e0 b\u1ea3y v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ba tr\u0103m l\u1ebb m\u1ea5y quan, l\u1ea1i ph\u00e1t ti\u1ec1n thanh mi\u00eau t\u00e1m v\u1ea1n ba ngh\u00ecn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb m\u1ea5y quan, c\u1ed9ng d\u1ed3n ti\u1ec1n l\u00e3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea1n s\u00e1u ngh\u00ecn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb m\u1ea5y quan, nh\u01b0 v\u1eady m\u1ed7i n\u0103m thu th\u1ef1c ti\u1ec1n ch\u00edn v\u1ea1n ba ngh\u00ecn l\u1ebb m\u1ea5y quan. M\u1ed7i n\u0103m hai k\u1ef3, t\u1eeb nh\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u1ed9, kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ed1c th\u00fac, kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o ng\u1eebng, thi\u00ean h\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 n\u1ea1n khan hi\u1ebfm ti\u1ec1n, t\u00ecm ki\u1ebfm g\u1ea7n nh\u01b0 h\u1ebft s\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f2n n\u1edbi l\u1ecfng c\u1ea5m \u1edf bi\u00ean quan, m\u1edf ra ph\u00e1p b\u00e1n \u0111\u1ed3ng, b\u00ean ngo\u00e0i th\u00ec ch\u1ea3y ra t\u1ee9 di, b\u00ean trong th\u00ec t\u1ef1 do ti\u00eau h\u1ee7y. \u0110\u00fac ti\u1ec1n c\u00f3 h\u1ea1n, ph\u00e1 h\u1ee7y kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t, ti\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00faa v\u1ea3i c\u00e0ng r\u1ebb. Bi\u1ebfn chuy\u1ec3n \u0111\u00e3 kh\u00f3, d\u00e2n ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i h\u1ebbo l\u00e1nh kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao. V\u00ec v\u1eady, th\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00e1p m\u1ed9 d\u1ecbch th\u1ef1c s\u1ef1 g\u00e2y h\u1ea1i l\u1edbn cho thi\u00ean h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m vi\u1ec7c ph\u00e1t h\u00e0nh v\u00e0 thu h\u1ed3i ti\u1ec1n t\u1ec7 c\u00f4ng t\u01b0, nguy\u00ean t\u1eafc kh\u00f4ng xa. L\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng c\u1ee7a b\u00e1ch quan, qu\u1ea7n l\u1ea1i, tam qu\u00e2n, mua l\u00faa v\u1ea3i v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 thu, v\u1ed1n c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng gi\u00e1m khanh d\u00e3, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t h\u00e0nh; thu\u1ebf ch\u00ednh ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t<a class=\"footnote\" title=\"'Ru\u1ed9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u00e0', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 quy\u1ec3n 47 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1919-9\" href=\"#footnote-1919-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, thu\u1ebf tr\u00e0, mu\u1ed1i, r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 thu h\u1ed3i. S\u1ef1 nhi\u1ec1u \u00edt c\u1ee7a ti\u1ec1n t\u1ec7 trong d\u00e2n gian, t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1n quan ph\u00e1t ra, ti\u1ec1n quan ph\u00e1t ra \u00edt, d\u00e2n d\u1ee5ng \u0111\u00e3 thi\u1ebfu, v\u1eady th\u00ec ngo\u00e0i thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng, ti\u1ec1n s\u1ebd l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00e2u?<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: Thu ti\u1ec1n m\u1ed9 d\u1ecbch n\u1ed9p quan, r\u1ed3i l\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u1ed9 d\u1ecbch, ti\u1ec1n \u0111\u00e3 ra v\u00e0o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00edch tr\u1eef. Th\u1ea7n \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: K\u1ebb thu ti\u1ec1n m\u1ed9 d\u1ecbch \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n, ph\u00e2n t\u00e1n v\u00e0o k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, ch\u1ee3 b\u00faa t\u1ef1 nhi\u00ean, ru\u1ed9ng n\u01b0\u01a1ng b\u1ecf kh\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: H\u1ea1ng t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng thu \u00edt ti\u1ec1n, d\u00e2n d\u1ec5 n\u1ed9p. Th\u1ea7n \u0111\u00e1p r\u1eb1ng: Nh\u1eefng n\u01a1i qu\u00ea ngh\u00e8o hoang d\u00e3, h\u1ed9 nh\u1ecf d\u00e2n ngh\u00e8o, ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ednh ti\u1ebft l\u1ea1p, g\u00e1nh c\u1ee7i c\u1ecf v\u00e0o th\u00e0nh th\u1ecb, \u0111i l\u1ea1i m\u1ea5y ch\u1ee5c d\u1eb7m, \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng, mua h\u00e0nh, c\u00e0, mu\u1ed1i, d\u1ea5m, gi\u00e0 tr\u1ebb cho l\u00e0 ngon l\u00e0nh, ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e2u t\u1eebng bi\u1ebft m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng?<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Nghe n\u00f3i khi ph\u00e9p thu\u1ebf d\u1ecbch m\u1edbi ban h\u00e0nh, c\u00f3 nh\u1eefng quan l\u1ea1i kh\u1eafc nghi\u1ec7t \u0111i ki\u1ec3m tra ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, nh\u00e0 c\u1eeda, tr\u00e2u b\u00f2, gia s\u00fac, c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y t\u00e1o, v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y kh\u00e1c c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh h\u1ea1ng h\u1ed9, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u1ebfn c\u1ea3 n\u00f4ng c\u1ee5, c\u1ed1i xay, ch\u1ea3o, n\u1ed3i, ch\u00f3, l\u1ee3n c\u1ee7a nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh ngh\u00e8o kh\u00f3 c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh gi\u00e1, b\u1eaft h\u1ecd n\u1ed9p ti\u1ec1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Quan l\u1ea1i l\u1ea5y vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t l\u00e0m c\u00f4ng tr\u1ea1ng, tham l\u1ee3i \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edf ra \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb c\u01a1 h\u1ed9i h\u00e1o danh h\u00e1o l\u1ee3i sao c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng theo gi\u00f3 m\u00e0 ch\u1ea1y theo? L\u00e0m sao c\u00f2n bi\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u1ec3 ch\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u1ee3i \u00edch t\u1ed1t \u0111\u1eb9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i cho thi\u00ean h\u1ea1, nh\u01b0ng khi th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd nguy\u1ec7n ban \u0111\u1ea7u. Ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eeba ban ra, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh li\u1ec1n thi h\u00e0nh, r\u1ed3i th\u00eam th\u1eaft, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu ty l\u00e0m vi\u1ec7c qu\u00e1 chi li. Ban b\u1ed1 xu\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed9, quan ch\u1ee9c c\u00e1c n\u01a1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang, v\u0103n b\u1ea3n ch\u1ed3ng ch\u00e9o, g\u1ed1c gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0ng ng\u1ecdn kh\u00e1c nhau, s\u00e1ng ban h\u00e0nh chi\u1ec1u \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i, c\u00e1c qu\u1eadn huy\u1ec7n thi h\u00e0nh \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, thu\u1ebf ru\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n, khi g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t h\u1ea1n h\u00e1n th\u00ec c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh x\u00e9t mi\u1ec5n gi\u1ea3m. L\u00e3i su\u1ea5t c\u1ee7a ph\u00e9p thanh mi\u00eau, n\u1ebfu g\u1eb7p thi\u00ean tai th\u00ec c\u00f2n t\u1ea1m ho\u00e3n, nh\u01b0ng ti\u1ec1n thu\u1ebf d\u1ecbch, d\u00f9 n\u0103m \u0111\u00f3 m\u1ea5t m\u00f9a l\u1edbn, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do gi\u1ea3m mi\u1ec5n.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c thu\u1ebf d\u1ecbch \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, n\u1ebfu t\u1ef1 l\u00e0m ho\u1eb7c thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, th\u01b0\u1eddng chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n chi ph\u00ed, m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1ea5y t\u1eeb ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ef1a v\u00e0o ti\u1ec1n. \u1ede nh\u1eefng l\u00e0ng l\u1edbn c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ed9, m\u1ed9t l\u1ea7n thay phi\u00ean \u0111i d\u1ecbch, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t, trong th\u1eddi gian \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo l\u1eafng g\u00ec.<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>Ph\u00e9p tuy\u1ec3n m\u1ed9 \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n s\u00e1u n\u0103m, n\u0103m \u0111\u1ea7u d\u00e2n ch\u00fang r\u1ea5t ho\u1ea3ng s\u1ee3, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1n c\u00e2y d\u00e2u, c\u00e2y t\u00e1o, b\u00e1n ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn, b\u00e1n tr\u00e2u b\u00f2. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng n\u01a1i h\u01a1i b\u1ecb m\u1ea5t m\u00f9a, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u t\u00e1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n l\u1ed9n x\u1ed9n thay \u0111\u1ed5i, \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Ph\u00e9p \u1ea5y tr\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh qu\u00e2n, t\u1ea1o l\u1ee3i \u00edch cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ec7n l\u1ee3i cho d\u00e2n, c\u1ee9u gi\u00fap v\u1eadt d\u1ee5ng, l\u00e0m ph\u00fac cho thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u1ed3i nh\u00ecn c\u00e1i t\u1ec7 \u1ea5y, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i k\u1ebf ho\u1ea1ch, th\u1ea7n e r\u1eb1ng m\u1ed1i lo c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecbch m\u00e0 l\u00e0 th\u1ea5y gi\u1eb7c \u1ea9n n\u1ea5p trong b\u1ee5i r\u1eadm.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 s\u00e2u xa v\u1ec1 tr\u1ecdng tr\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc, xem x\u00e9t t\u00ecnh c\u1ea3nh c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, ra l\u1ec7nh cho b\u1ec1 t\u00f4i t\u00e0i cao th\u1ee9c r\u1ed9ng b\u00e0n b\u1ea1c th\u00f4ng su\u1ed1t v\u1ec1 ph\u00e9p l\u1ea5y ti\u1ec1n tuy\u1ec3n m\u1ed9. B\u1edfi v\u00ec d\u00e2n l\u00e0 k\u1ebb ngu m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eeba d\u1ed1i, y\u1ebfu m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed9ng lo\u1ea1n r\u1ea5t d\u1ec5, y\u00ean \u1ed5n th\u1eadt kh\u00f3. Cho n\u00ean d\u00e2n l\u00e0 c\u00e1i t\u00e2m c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, l\u00e0 c\u00e1i g\u1ed1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, v\u00ec th\u1ebf th\u00e1nh nh\u00e2n r\u1ea5t s\u1ee3 h\u1ecd, r\u1ea5t coi tr\u1ecdng h\u1ecd, mu\u1ed1n b\u1ea3o v\u1ec7 qu\u1ed1c gia tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng d\u00e2n, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1o gi\u1eef th\u00e2n v\u1eefng ch\u1eafc, \u0111\u1eb7t \u0111\u1ed3 v\u1eadt v\u00e0o ch\u1ed7 an to\u00e0n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c tr\u00ecnh b\u00e0y, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 h\u01b0u v\u1ec1 qu\u00ea, k\u00ednh ngh\u0129 \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u01a1n th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t s\u00e2u n\u1eb7ng, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 k\u00ecm l\u00f2ng tr\u01b0\u1edbc sinh linh thi\u00ean h\u1ea1, b\u00e0y t\u1ecf gan ru\u1ed9t, \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng mu\u1ed1n b\u00e1o \u0111\u00e1p. N\u1ebfu t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e0nh th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5u l\u00ean tr\u00ean, \u00e1nh s\u00e1ng tr\u1eddi soi xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng g\u00f3p ch\u00fat \u00edt nh\u01b0 h\u1ea1t b\u1ee5i b\u1ed5 \u00edch cho n\u00fai bi\u1ec3n, m\u1ed9t mai ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc ch\u00f3 ng\u1ef1a l\u1ea5p h\u1ed1, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n h\u1ed1i h\u1eadn, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m xem x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<\/p>\n<p><i>[Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh] L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y ph\u00e9p d\u1ecbch hi\u1ec7n h\u00e0nh, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u kh\u1ed5 v\u00ec s\u1ef1 b\u1ea5t ti\u1ec7n, b\u1ec7 h\u1ea1 cao xa nghe th\u1ea5u, \u1eaft bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i h\u1ea1i. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i ch\u01b0a c\u00f3 ai v\u00ec qu\u1ed1c gia lo ngh\u0129 s\u00e2u xa, n\u00f3i r\u00f5 c\u00e1i g\u1ed1c c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n v\u1ed1n ngu mu\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng y\u00eau, nay d\u00e2ng s\u1edb xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, \u0111ang \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 t\u1eeb t\u1ea1, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u00e2n s\u00e2u, mu\u1ed1n c\u00f3 ch\u00fat b\u00e1o \u0111\u00e1p tr\u01b0\u1edbc khi ra \u0111i, n\u00ean kh\u00f4ng tr\u00e1nh t\u1ed9i ch\u1ebft, d\u00e2ng l\u00ean b\u1ea3n t\u1ea5u n\u00e0y, tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, thu\u1eadn ti\u1ec7n cho d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1eddi l\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u cao xa.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e1nh minh, n\u1ebfu x\u00e9t th\u1ea5y l\u1eddi th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00edch cho qu\u1ed1c gia, xin h\u00e3y xu\u1ed1ng chi\u1ebfu minh b\u1ea1ch, d\u1eebng b\u1ecf ph\u00e9p n\u00e0y, kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. Trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 n\u1ebfu c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a \u1ed5n, xin h\u00e3y t\u0103ng gi\u1ea3m ch\u00fat \u00edt, tham kh\u1ea3o r\u1ed3i thi h\u00e0nh. Ng\u00e0y chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, n\u1ebfu trong b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, mu\u00f4n d\u00e2n c\u00f3 k\u1ebb th\u1ea5t phu th\u1ea5t ph\u1ee5 n\u00e0o kh\u00f4ng vui m\u1eebng, c\u1ea3m k\u00edch \u01a1n \u0111\u1ee9c, th\u00ec th\u1ea7n xin ch\u1ecbu t\u1ed9i l\u1eeba d\u1ed1i tr\u00ean, m\u00ea ho\u1eb7c qu\u1ed1c gia, ph\u00e1 ho\u1ea1i ph\u00e9p t\u1eafc, b\u1ecb \u0111\u00e0y xa \u0111\u1ec3 ch\u00ednh ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1eabn cho r\u1eb1ng l\u1eddi th\u1ea7n ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tin c\u1eady, x\u01b0a c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn nghi ng\u1edd th\u00ec b\u00e0n v\u1edbi khanh s\u0129, th\u1ee9 d\u00e2n c\u00f9ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t r\u1ed3i m\u1edbi l\u00e0m, xin h\u00e3y c\u00f4ng b\u1ed1 s\u1edb c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan trong tri\u1ec1u c\u00f9ng c\u00e1c quan l\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9, qu\u1eadn, huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n c\u00f4ng khai. Hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ec9 \u1edf n\u01a1i b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 ph\u1ea3i tr\u00e1i trong thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u01b0a v\u1ec1 Trung th\u01b0, h\u1ecfi \u00fd c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, th\u00ec ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1eady xin h\u00e3y gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, kh\u00f4ng ban ra, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n k\u1ebb c\u00f4 th\u1ea7n, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1eddi trung ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed9ng kh\u1eafp, th\u00f4ng su\u1ed1t b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng. Th\u1ea7n lo l\u1eafng cho qu\u1ed1c gia, l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 soi x\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, theo t\u1eadp ch\u00e9p th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, trong l\u1eddi ph\u00ea \u0111\u00e1p c\u00f3 c\u00e2u &#8220;tr\u1eddi thu l\u1ea1nh&#8221;, v\u1eady th\u00ec vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p d\u1ecbch \u1eaft l\u00e0 v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u00e1ng t\u00e1m, ch\u00edn, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i thu.<\/i><\/p><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1919-1\"> S\u1ee9 di l\u01b0u c\u1ee7a Li\u00eau Qu\u1ed1c m\u1eabu, ch\u1eef 'di' nguy\u00ean l\u00e0 'khi\u1ec3n', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1919-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1919-2\">Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, l\u1ec7nh H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n ban s\u1eafc th\u01b0 ri\u00eang, c\u00e2u v\u0103n kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi c\u00f3 sai s\u00f3t. <a href=\"#return-footnote-1919-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1919-3\">Ch\u1eef '\u0110\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 'Qu\u1ef3', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 468, ph\u1ea7n truy\u1ec7n ho\u1ea1n quan, v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n nghi ch\u1ebf 13\/5 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1919-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1919-4\"> Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 7, ch\u1eef 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1eedu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u B\u00ednh T\u00fd trong quy\u1ec3n n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1919-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1919-5\"> Hai ch\u1eef 't\u00f2ng chi' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f3 hi\u1ec3u, nghi l\u00e0 th\u1eeba ho\u1eb7c sai. <a href=\"#return-footnote-1919-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1919-6\"> Xin l\u1ec7nh cho Th\u1ecb d\u1ecbch ty ph\u00e1t 30.000 quan ti\u1ec1n, ch\u1eef 'tam' trong c\u00e1c b\u1ea3n l\u00e0 'nh\u1ea5t'. <a href=\"#return-footnote-1919-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1919-7\">D\u00e2n \u0111\u00fac tr\u1ed9m b\u1ecb t\u1ed9i, ch\u1eef '\u0111\u1ea1o' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 47, b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1919-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1919-8\">T\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n linh, \u300aL\u1ecbch \u0111\u1ea1i danh th\u1ea7n t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 256, b\u00e0i s\u1edb lu\u1eadn v\u1ec1 m\u1ed9 d\u1ecbch c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh vi\u1ebft 't\u1eeb vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc, th\u1ea7n linh'. <a href=\"#return-footnote-1919-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1919-9\"> 'Ru\u1ed9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'Nh\u00e0', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean v\u00e0 quy\u1ec3n 47 \u300aT\u1ed1ng v\u0103n gi\u00e1m\u300b Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1919-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":68,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1919","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1920,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1919\/revisions\/1920"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1919\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1919"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1919"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}