{"id":1933,"date":"2026-01-01T13:21:03","date_gmt":"2026-01-01T06:21:03","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1933"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-283-nam-hi-ninh-thu-nhat0-dinh-ty-1077","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-283-nam-hi-ninh-thu-nhat0-dinh-ty-1077\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 283: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 10 (\u0110INH T\u1ef4, 1077)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 283: N\u0102M HI NINH TH\u1ee8 10 (\u0110INH T\u1ef4, 1077)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 7 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, chi\u1ebfu phong truy t\u1eb7ng \u0110i\u1ec3n ng\u00f4n L\u00fd th\u1ecb l\u00e0m Hoa Nguy\u00ean qu\u1eadn phu nh\u00e2n, v\u00ec c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua r\u1eb1ng: <i>\"L\u00fd th\u1ecb v\u00e0o cung h\u01a1n 70 n\u0103m, ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i h\u1eadu Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd v\u00e0 l\u00fac Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Nh\u00e2n T\u00f4ng c\u00f2n nh\u1ecf, c\u00f4ng lao ph\u1ee5ng s\u1ef1 n\u1ed5i ti\u1ebfng trong cung c\u1ea5m.\"<\/i>\r\n\r\n[2] B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi t\u00e2u: <i>\"L\u1ed9 Phu Di\u00ean nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1ecb thi\u00ean tai, xin cho ph\u00e9p thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p c\u00f9ng v\u1edbi thu\u1ebf thu v\u00e0 thu\u1ebf thu n\u0103m sau.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[3] Sai Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Nh\u1eadt T\u00e2n v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng An D\u00e2n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ung, \u0111\u01b0a qu\u00e2n l\u00ednh b\u1ecb b\u1ec7nh v\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf doanh tr\u1ea1i An Nam tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng m\u1ed9 t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4.\r\n\r\n[4] Chi\u1ebfu tha ch\u1ebft cho Nguy\u1ec5n C\u0103n, t\u1ea3 lang t\u01b0\u1edbng gi\u1ea3 c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9, b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Chi\u00eau th\u1ea3o ty. Vua ph\u00ea: <i>\"C\u00f4ng s\u1ef1 c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a doanh tr\u1ea1i An Nam l\u00e0 L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed, T\u1ea9u m\u00e3 Th\u1eeba th\u1ee5 L\u01b0u Duy Gi\u1ea3n v\u00e0 H\u00e0n V\u0129nh Th\u1ee9c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai c\u1ea5p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ea1m th\u1eddi v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, chi\u1ebfu: <i>\"T\u1ea3 ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, quy\u1ec1n \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u T\u00fac B\u1ea1c l\u00e0 An Ninh; Tu\u1ea7n ki\u1ec3m huy\u1ec7n Chung Ly, ch\u00e2u H\u00e0o l\u00e0 V\u0169 Thi\u00ean H\u1eefu; H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p; Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n K\u1ef3 l\u00e0 Ho\u00e0ng \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ba c\u1ea5p; B\u1ea3o ch\u00ednh \u0110\u00e1i Quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, Ch\u1ec9 s\u1eed c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9. Do Ph\u00f3 s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u00e0 Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 t\u00e2u: \"<\/i>\u1ede tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng Kh\u01b0, huy\u1ec7n K\u1ef3, gi\u1eb7c V\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u01b0u Ch\u1ea5n, An Ninh v\u00e0 Ho\u00e0ng \u01af\u1edbc d\u1eabn qu\u00e2n truy \u0111u\u1ed5i, V\u0169 Thi\u00ean H\u1eefu giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 11 th\u1ee7 c\u1ea5p, nhi\u1ec1u k\u1ebb b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, \u0110\u00e1i Quy\u1ec1n mang l\u01b0\u01a1ng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng Tr\u1eeb \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp vi\u1ec7n.\" V\u00ec v\u1eady \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, n\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n d\u00e2ng c\u1ed1ng v\u1eadt, s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u00f9ng hoa sen v\u00e0ng \u0111\u1ef1ng ng\u1ecdc trai, long n\u00e3o b\u01b0\u1edbc l\u00ean th\u1ec1m, qu\u1ef3 nh\u00ecn ngai v\u00e0ng r\u1ed3i r\u1ea3i ra, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"t\u00e1t \u0111i\u1ec7n\"<\/i>. Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m. <i>(S\u00e1ch \u300aL\u00e2m Hi d\u00e3 s\u1eed\u300b ch\u00e9p: <i>\"C\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c d\u00e2ng c\u1ed1ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n.\"<\/i> L\u1eddi ch\u00fa th\u00eam c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[7] Chi\u1ebfu cho con c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Th\u00e0nh Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3, ch\u1ee9c H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, c\u00f9ng 5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ch\u00e1u tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Th\u1ecbnh Chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb. Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed3 Nam l\u00e0 Chu S\u01a1 B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm \u0111\u00e3 ch\u1ebft, xin ban \u00e2n.\r\n\r\n[8] Chi\u1ebfu cho con c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng Kinh l\u00e0 T\u00f4ng H\u1ed3i l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Vinh; T\u00f4ng L\u01b0\u01a1ng l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Anh.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu cho Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, quy\u1ec1n Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Cao Tu\u00e2n Nh\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn chi\u00eau b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, c\u00e1c quan b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u nghe theo s\u1ef1 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tu\u00e2n Nh\u1ea5t; l\u1ea1i sai T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0 B\u00e0nh B\u1ea3o \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u tuy\u1ec3n m\u1ed9 300 qu\u00e2n m\u00e3 b\u1ed9 \u0111i theo; l\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh tuy\u1ec3n m\u1ed9 200 qu\u00e2n m\u00e3 b\u1ed9, l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n T\u1ebf Ph\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea7n T\u00f2ng Chu \u0111\u01b0a B\u00e0nh B\u1ea3o \u0111i. <i>(Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 5 \u0111\u00e3 sai B\u00e0nh T\u00f4n, nay l\u1ea1i sai B\u00e0nh B\u1ea3o. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i ch\u00e9p: <i>\"Sai quan \u0110\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[10] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u Nam Kinh, V\u1eadn, Duy\u1ec5n, T\u00e0o, T\u1eeb, T\u1ec1, B\u1ed9c, T\u1ebf, \u0110\u01a1n, Nghi, Thi\u1ec1n, B\u00e1c, L\u1ec7, B\u1ea1c, Th\u1ecd, H\u00e0o, T\u1ee9, T\u00fac, qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh, Kh\u1ea3o Th\u00e0nh, Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean, B\u1ea1ch M\u00e3, T\u1ed9 Th\u00e0nh, Vi Th\u00e0nh thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong, huy\u1ec7n C\u1ef1 L\u1ed9c thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u00ecnh, c\u00e1c huy\u1ec7n K\u00ea Tr\u1ea1ch, B\u00ecnh \u00c2n, Ph\u00ec H\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u Minh, \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ph\u00e1p n\u1eb7ng.\"<\/i>\r\n\r\n[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf xu\u1ed1ng, ai th\u00f4ng th\u1ea1o m\u1ed9t kinh v\u00e0 c\u1ea3 \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh T\u1eed\u300b, th\u00ec hai n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin thi.\"<\/i>\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xem x\u00e9t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb An Nam[footnote]Xem x\u00e9t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb An Nam, ch\u1eef 'Nam' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 279, th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, khi Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng Kh\u00fac Tr\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf C\u1ee7, V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn r\u00fat qu\u00e2n t\u1eeb An Nam, ch\u1eef 'Nam' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'An' r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ecb thi\u1ebfu, n\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Vua th\u1ea5y c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n qu\u1ea3n \u00e1p Kh\u00fac Tr\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf C\u1ee7, V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u r\u1ea5t si\u00eang n\u0103ng, m\u00e0 ng\u1ef1a c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u ch\u1ebft, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hai con ng\u1ef1a t\u1ed1t v\u00e0 \u0111ai v\u00e0ng. V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn xin \u00e1o gi\u00e1p, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam.\r\n\r\n[13] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u1eef C\u00f4ng Nh\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 x\u1eed \u00e1n sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh. B\u1ea3n truy\u1ec7n cho r\u1eb1ng \u00f4ng sai \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn. Theo\u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3, L\u1eef C\u00f4ng Nh\u1ee5, nguy\u00ean l\u00e0 Tri ch\u00e2u V\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n nghe ch\u1ec9. C\u00f4ng Nh\u1ee5 b\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 cho l\u00e0 b\u1ea5t t\u00e0i, n\u00ean b\u1ecb thay th\u1ebf. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh khi \u00f4ng l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra n\u00e0y. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 10, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng. Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u Ung, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean b\u1ecb l\u1ec7nh ph\u1ea3i ch\u1ecbu tang, v\u00ec Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty cho r\u1eb1ng \u00f4ng t\u00f9y ti\u1ec7n d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u Quy\u1ec1n Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 l\u00e0m Quy\u1ec1n Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ee3i khi gi\u1eb7c y\u00ean s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>\"Chu Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m g\u1ea5p \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1ebft Li\u00eau \u00c2n m\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp xin ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh. Quan b\u1eaft gi\u1eb7c n\u00e0o do d\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ebfn, c\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ee3 h\u00e3i, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p, v\u00e0 ph\u1ea3i b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c T\u1eeb T\u1ed5ng.\"<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y 19, nay g\u1ed9p l\u1ea1i vi\u1ebft. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 4, T\u1ed5ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ebfn. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>\"Cao Tu\u00e2n Nh\u1ea5t, T\u1eeb T\u1ed5ng, Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 n\u1ebfu \u1edf c\u00f9ng m\u1ed9t n\u01a1i, th\u00ec m\u1ecdi vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c; n\u1ebfu \u1edf tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u nghe theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tu\u00e2n Nh\u1ea5t.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 7, nay g\u1ed9p l\u1ea1i vi\u1ebft.)<\/i>\r\n\r\n[15] Chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1o th\u1ee5 V\u0169 h\u1ecdc l\u00e0 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, b\u1ed5 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c l\u00e0m H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tr\u1ef1c vi\u1ec7n v\u00e0 Tri t\u1ea1p s\u1ef1 nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[17] Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, Tri Kh\u00e2m ch\u00e2u L\u01b0u S\u01a1 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, quy\u1ec1n Tri Ung ch\u00e2u. Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Th\u1ea1ch Gi\u00e1m l\u00e0m Tri Ung ch\u00e2u, L\u01b0u S\u01a1 thay th\u1ebf Th\u1ea1ch Gi\u00e1m.\r\n\r\n[18] \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u1ed9 An ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 xem x\u00e9t vi\u1ec7c An T\u00fac qu\u00e2n n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i Nam Quan th\u00e0nh, c\u00e1c l\u1ea7u g\u00e1c hi\u1ec7n \u0111ang d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda ho\u00e0n ch\u1ec9nh[footnote]C\u00e1c l\u1ea7u g\u00e1c hi\u1ec7n \u0111ang d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ch\u1eef 'hi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo ngh\u0129a v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], xin \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Ty K\u1ebf ngh\u1ecb th\u1ed1 tr\u00ed bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf S\u01a1n T\u00e2y l\u1eadp c\u00f4ng, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Bao Thu\u1eadn trung b\u1ea1ch h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi suy ph\u1ee5c. Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n \u1edf D\u00e2n Nam xu\u1ea5t binh, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u00e3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ecbch, d\u1ed1c s\u1ee9c \u0111i\u1ec3m t\u1eadp, s\u1eafp x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1, c\u00f4ng tr\u1ea1ng kh\u00f4ng k\u00e9m c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ph\u00f3 trong doanh. Nay vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. C\u00f9ng v\u1edbi N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Thi\u1ec7u Trung, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Bao Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ra s\u1ee9c li\u1ec1u ch\u1ebft, c\u0169ng mong \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n ri\u00eang v\u1ec1 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Bao Thu\u1eadn l\u0129nh ch\u1ee9c Vinh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, l\u1ea1i cho m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c; Bao Th\u00e0nh l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, Tri\u1ec7u Thi\u1ec7u T\u00f4ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9.\r\n\r\n[20] H\u1ee3p ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u01b0 Trung m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Tr\u1ea5n Dao qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu, quan c\u1ea5p vi\u1ec7c tang l\u1ec5, cho ph\u00e9p mang theo b\u00e0i \u1ea5n khi ch\u00f4n, con trai l\u00e0 T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m Ho\u00e0i Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m B\u1ec9nh Ngh\u0129a l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban.\r\n\r\n[21] L\u1ea5y Tr\u1ea5n Nam qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n Giang Ninh ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m T\u1eadp Hi quan s\u1ee9, \u1edf l\u1ea1i Kim L\u0103ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng. Ban \u0111\u1ea7u, An Th\u1ea1ch b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf Giang Ninh, \u00f4ng kh\u1ea9n thi\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u1edf cung qu\u00e1n. Vua sai L\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ch\u00ednh mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn khuy\u00ean nh\u1ee7, \u0111\u1ee3i \u00f4ng nh\u1eadn vi\u1ec7c m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1. T\u00f2ng Ch\u00ednh \u1edf l\u1ea1i Kim L\u0103ng nhi\u1ec1u th\u00e1ng, An Th\u1ea1ch v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng th\u1ec9nh c\u1ea7u, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua m\u1edbi cho ph\u00e9p \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng ki\u00eam qu\u1ea3n cung qu\u00e1n.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Kinh c\u00f4ng <i>(t\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch)<\/i> l\u00fac \u0111\u1ea7u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, tri Giang Ninh ph\u1ee7, ti\u1ebfn c\u1eed L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m Tham ch\u00ednh r\u1ed3i r\u1eddi \u0111i. Sau \u0111\u00f3, Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tin d\u00f9ng, l\u1ed9ng quy\u1ec1n, lo s\u1ee3 Kinh c\u00f4ng s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i, nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf giao li\u1ec1n ti\u1ebfn c\u1eed Kinh c\u00f4ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Khi \u0111ang d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt, Vua nh\u1eadn ra \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, li\u1ec1n h\u1ecfi: <i>\"V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ph\u1ea1m t\u1ed9i, sao l\u1ea1i d\u00f9ng chi\u1ebfu x\u00e1 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c ch\u1ee9c?\"<\/i> Hu\u1ec7 Khanh kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o. N\u0103m sau, Vua l\u1ea1i tri\u1ec7u Kinh c\u00f4ng v\u1ec1 n\u1eafm quy\u1ec1n, t\u1eeb \u0111\u00f3 quan h\u1ec7 gi\u1eefa V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 L\u1eef c\u00e0ng th\u00eam x\u1ea5u \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[22] Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Tr\u00ecnh S\u01b0 M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, Gi\u00e1m th\u1eeba C\u1ea3nh Uy\u1ec3n ba n\u0103m, Qu\u1ea3n c\u00e2u quan Ho\u1eafc T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t. Do S\u01b0 M\u1ea1nh v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng ven s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ch\u00edn ngh\u00ecn kho\u1ea3nh. <i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 n\u0103m ngo\u00e1i, S\u01b0 M\u1ea1nh v\u00e0 Uy\u1ec3n \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb xin vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[23] \u0110\u1ed3ng tu Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa Ho\u00e0ng L\u00fd t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n ch\u1ea7u, xin cho h\u1ecd ghi ch\u00e9p l\u1eddi th\u00e1nh ch\u1ec9 trong ng\u00e0y ho\u1eb7c ng\u00e0y h\u00f4m sau, ni\u00eam phong g\u1eedi v\u1ec1 Kh\u1edfi c\u01b0 vi\u1ec7n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[24] Ty K\u1ebf ngh\u1ecb th\u1ed1 tr\u00ed bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf v\u00f9ng n\u00fai ph\u00eda sau, n\u0103m qu\u00e2n c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, binh l\u00ednh, cung th\u1ee7 \u0111\u00e3 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng nh\u1eb9, xin ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban r\u1eb1ng m\u1ed7i th\u1ee7 c\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed1i \u0111a ba b\u1eadc, l\u1ea1i ban th\u00eam 20 t\u1ea5m l\u1ee5a, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1eadc v\u00e0 ban l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Do\u00e3n ch\u00e2u l\u00e0 Th\u01b0 Quang D\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng An ch\u00e2u. Do Tri Nguy\u00ean ch\u00e2u T\u1ea1 L\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng Quang D\u0169ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u0111\u1ea5t r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n, nay \u0111\u1ebfn ch\u00e2u t\u1ef1 th\u00fa, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m theo l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Nam Giang.\r\n\r\n[26] Chi\u1ebfu tu s\u1eeda th\u00e0nh Thanh Ch\u00e2u, x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea7u canh, b\u1edd nam \u0111\u1eb7t c\u1ea7u k\u00e9o, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh.\r\n\r\n[27] Chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m \u00e1p M\u1eadu Ch\u00e2u Gi\u1ea3 Bi\u1ec7n th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, con l\u00e0 T\u00f4ng Ph\u1ea1m l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. Do V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00f4ng Ph\u1ea1m c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng M\u1ea1nh Nh\u00e2n Ph\u00fa b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng Cung Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd, \u0111\u1ec1u nh\u1edd m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a Gi\u1ea3 Bi\u1ec7n, T\u00f4ng Ph\u1ea1m th\u00e2n chinh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, phong V\u0169 l\u00e2m qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u1ecdng Th\u1ee9 l\u00e0m Y\u1ebfn Qu\u1ed1c c\u00f4ng. Tr\u1ecdng Th\u1ee9 l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a T\u00f4ng B\u1ea3o, n\u1ed1i ng\u00f4i t\u1eadp phong, lo vi\u1ec7c ph\u1ee5ng t\u1ef1.\r\n\r\n[29] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Giao Ch\u1ec9 v\u1eeba b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, c\u00e1c m\u1ec7nh l\u1ec7nh qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1m th\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn An Nam v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u1ea1m x\u1eed l\u00fd, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u00fd do t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[30] Ban th\u01b0\u1edfng cho gia \u0111\u00ecnh C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Tu so\u1ea1n, \u0110\u1ec1 c\u1eed Linh ti\u00ean quan Ng\u00f4 Th\u00e2n 200 t\u1ea5m l\u1ee5a. Th\u00e2n m\u1ea5t \u1edf L\u01b0 S\u01a1n, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean, ngo\u00e0i tang l\u1ec5 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y, l\u1ea1i l\u1ec7nh ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u00e1ng tin c\u1eady \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c gia \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, cho ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban L\u01b0u H\u1ed7 l\u00e0 To\u00e0n Th\u1ecd l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, do Kinh nguy\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>\"H\u1ed7 th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch c\u00f3 c\u00f4ng lao n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn th\u1edd c\u00fang, b\u1ea3o v\u1ec7 gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng nh\u01b0 H\u1ed7 c\u00f2n s\u1ed1ng, m\u00e0 To\u00e0n Th\u1ecd l\u1ea1i l\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch khuy\u1ebfn kh\u00edch.\"<\/i> N\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[32] Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u00f4n Chu t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 t\u01b0, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi lo r\u1eb1ng ch\u1ebf c\u00e1o qu\u00e1 khen ng\u1ee3i, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u0103ng quan qua kh\u1ea3o x\u00e9t kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec, kh\u00f4ng n\u00ean d\u00e0nh ri\u00eang l\u1eddi hu\u1ea5n th\u1ecb. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c quan so\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1o \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c kh\u00e1c, t\u1ed1n nhi\u1ec1u v\u0103n t\u1eeb, e ng\u1ea1i c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c. Do \u0111\u00f3 ban l\u1ec7nh r\u1eb1ng vi\u1ec7c kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, v\u0103n th\u1ea7n \u0110\u00e3i ch\u1ebf, v\u0169 th\u1ea7n C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh so\u1ea1n ch\u1ebf, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng b\u1ed1n c\u00e2u \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00f9 th\u0103ng quan tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u00f9ng m\u1ed9t l\u1eddi; ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1o d\u00f9 li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean h\u1ecd kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u00f9ng d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u1ebf; trong m\u1ed9t nh\u00e0, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u0103n v\u00f5 tuy kh\u00e1c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ec3.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c v\u1ec1 h\u01b0u, t\u1eb7ng quan, ti\u1ebfn c\u1eed, ph\u1ee5c ch\u1ee9c, t\u00f4ng th\u1ea5t ban t\u00ean, t\u00f4ng ph\u1ee5 phong \u1ea5p, trai v\u0103n s\u01a1 ng\u1eef, d\u00f9 danh th\u1ec3 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u theo m\u1ed9t khu\u00f4n, n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng d\u00f9ng. Tuy n\u00f3i l\u00e0 c\u1ed1t cho \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, nh\u01b0ng quy c\u1ee7 s\u01a1 s\u00e0i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n tr\u0103m quan, r\u0103n d\u1ea1y h\u1eadu th\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, c\u1ed1 s\u1ef1 tri\u1ec1u ta, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady. B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1eddi sinh th\u1ea7n th\u00e1nh, l\u1eddi n\u00f3i th\u00e0nh \u0111i\u1ec3n m\u00f4, xem x\u00e9t r\u1ed9ng c\u1ed5 kim, x\u00e9t k\u1ef9 danh th\u1ef1c, m\u1ed7i khi nghe l\u1eddi tr\u1eddi hu\u1ea5n d\u1ee5 b\u1ec1 t\u00f4i, th\u1ee7 tr\u00e1t tuy\u00ean th\u1ecb nh\u1ecb ph\u1ee7, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u00e1p ngh\u0129a, th\u1ea5u \u0111\u00e1o s\u1ef1 t\u00ecnh, thi\u00ean h\u1ea1 truy\u1ec1n t\u1ee5ng, s\u1eed quan ghi ch\u00e9p, m\u00e0 c\u00e1c quan so\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1o l\u1ea1i c\u1ea9u th\u1ea3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a minh chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1eadp n\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1ed9t \u0111\u1eddi sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Xin h\u00e3y cho t\u00f9y vi\u1ec7c so\u1ea1n thu\u1eadt, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 khen ng\u1ee3i, l\u00e0m m\u1ea5t s\u1ef1 th\u1ef1c.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n so\u1ea1n l\u1eddi, Thi\u1ebfu khanh, Gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1ea5u ti\u1ebfn, ph\u1ee5c ch\u1ee9c, m\u1ed7i khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 th\u00ec thay \u0111\u1ed5i; \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1eed nh\u00e2n, m\u1ed7i khoa tr\u01b0\u1eddng thay \u0111\u1ed5i; phong t\u01b0\u1edbc cho t\u00f4ng th\u1ea5t ph\u1ee5 n\u1eef, t\u00f9y th\u1eddi so\u1ea1n ch\u1ebf; v\u0103n v\u00f5 chuy\u1ec3n quan, v\u1ec1 h\u01b0u, c\u00f9ng tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh tri\u1ec1u quan, tri huy\u1ec7n, \u0111\u1ec1u t\u00f9y c\u1ea5p so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n l\u1ea1i xin: <i>\"B\u00e1ch quan phong t\u1eb7ng, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Quan s\u00e1t s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1eb7ng, v\u00e0 t\u00f9y vi\u1ec7c so\u1ea1n ri\u00eang.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m nay v\u00f9ng L\u0129nh Ngo\u1ea1i n\u1eafng n\u00f3ng gay g\u1eaft, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc b\u1ec7nh ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111ang \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n ch\u01b0a r\u00fat, quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00f4ng, lo ng\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 thu\u1ed1c men, d\u1eabn \u0111\u1ebfn ch\u1ebft oan. Y quan vi\u1ec7n ch\u1ecdn ba ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi y h\u1ecdc, ban cho 50 t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u1eed \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u, giao cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft ph\u00e2n ph\u1ed1i s\u1eed d\u1ee5ng, sau m\u1ed9t n\u0103m s\u1ebd thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eefa kh\u1ecfi.\"<\/i>\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu: <i>\"S\u1ed1 ti\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c gi\u00e1m b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u00e2n s\u00e1ch t\u1ec9nh, c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u1ec1 h\u00ecnh ty, Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ni\u00eam phong, Trung th\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Nghe n\u00f3i \u0111\u1ed9ng \u0111inh \u1edf Ung Ch\u00e2u, Kh\u00e2m Ch\u00e2u r\u1ea5t d\u0169ng c\u1ea3m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch kh\u00edch l\u1ec7. Xin giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, li\u00eam ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 ty, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, ph\u1ee5 tr\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n, m\u1ed7i qu\u00fd \u0111i ki\u1ec3m tra, cu\u1ed1i n\u0103m b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 ngh\u1ec7 gi\u1ecfi, th\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng cho th\u1ee7 l\u0129nh, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 tr\u00ean 50% ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 ngh\u1ec7 gi\u1ecfi th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho n\u0103m ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n nhau k\u1ebft th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3o, n\u0103m b\u1ea3o g\u1ea7n nhau k\u1ebft th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed9i. M\u1ed7i l\u1ea7n ki\u1ec3m tra, b\u1ea3o, \u0111\u1ed9i ph\u1ea3i h\u1ed7 tr\u1ee3 nhau, khi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ph\u1ea3i t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3. Chia th\u00e0nh ba h\u1ea1ng: ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng ho\u1eb7c v\u00f5 ngh\u1ec7 xu\u1ea5t ch\u00fang l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n sai d\u1ecbch; ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng nhanh nh\u1eb9n l\u00e0 trung \u0111\u1eb3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf kho\u00e1; c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng. Ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng vi\u1ec7c n\u00f4ng, t\u1eadp luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7. Khi c\u00f3 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, t\u1eadp h\u1ee3p c\u1ea3 th\u00f4n \u0111\u1ec3 thi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung tr\u01b0\u1edbc. Bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 gi\u1eb7c, l\u1ec7nh cho th\u1ee7 l\u0129nh b\u00e1o c\u00e1o l\u1eabn nhau.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban cho Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n Ch\u1ea9n, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd B\u00ecnh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 150 t\u1ea5m l\u1ee5a, 150 l\u1ea1ng b\u1ea1c, ri\u00eang Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111eo \u0111ai v\u00e0ng, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng. C\u00e1c ch\u1ee9c Chu\u1ea9n b\u1ecb sai s\u1ee9, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 Y\u1ebfn Ph\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch. <i>(S\u1ef1 t\u00edch Y\u1ebfn Ph\u1ee5c, n\u00ean tra trong \u300aT\u00f4 Tri\u1ec7t t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b. \u300aM\u1eadt vi\u1ec7n th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p: Ch\u1ea9n \u0111eo \u0111ai v\u00e0ng, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7, Ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m.)<\/i>\r\n\r\n[37] Tam ty t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn xin t\u1ea1m theo m\u1ee9c c\u0169. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u00fac th\u00eam, xin tr\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ra, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u00fac ti\u1ec1n nh\u1ecf.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y xin \u0111\u1eb7t gi\u00e1m \u1edf ch\u00e2u H\u00ecnh, ch\u00e2u T\u1eeb, \u0111\u00fac m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n s\u1eaft lo\u1ea1i hai. Nay x\u00e9t n\u00ean \u0111\u00fac m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n s\u1eaft lo\u1ea1i hai \u1edf l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng Qu\u00e2n, l\u1ea1i \u0111\u00fac th\u00eam ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u1edbn \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u. B\u1ea3n ch\u00ed \u1edf ph\u1ea7n <i>\"\u0111\u1ec1u \u0111\u00fac ti\u1ec1n nh\u1ecf\"<\/i> l\u1ea1i vi\u1ebft: <i>\"Ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n x\u1ea5u, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u lo, b\u00e8n l\u1ec7nh ti\u1ec1n x\u1ea5u n\u1ed9p quan th\u00ec h\u1ee7y b\u1ecf.\"<\/i> \u0110\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t.\r\n\r\n[38] Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u1ef1 ch\u00e9p r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc b\u00e0n \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft, m\u1ed7i n\u0103m hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, \u0111\u1ec3 gi\u00fap kinh ph\u00ed, Qu\u00e1t cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc kia, H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1eebng \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft, d\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 ti\u1ec1n gi\u1ea3 c\u00e0ng nhi\u1ec1u, d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5t nghi\u1ec7p, bu\u00f4n b\u00e1n kh\u00f4ng th\u00f4ng, r\u1ed3i ti\u1ec1n s\u1eaft[footnote]'Ti\u1ec1n s\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Nay \u0111\u1ea5t H\u00ecnh, T\u1eeb \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng nhau, d\u00e2n tham l\u1ee3i ch\u1ecbu ch\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u1eeba ph\u00e1p lu\u1eadt, e kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed1ng l\u1ea1i. Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u01b0\u1edbc kia d\u00f9ng ti\u1ec1n s\u1eaft, d\u00e2n \u0111\u00e3 quen, nay H\u00e0 B\u1eafc c\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, ch\u1ec9 n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0111\u1ed5i \u0111\u00fac \u1edf ph\u00eda t\u00e2y gi\u00e1m K\u1ef3 Th\u1ee7y thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc, th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n s\u1eaft, \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o s\u1ed1 thu \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, th\u00ec \u0111i\u1ec1u H\u00e0 B\u1eafc mong mu\u1ed1n, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nVua t\u1eebng h\u1ecfi: <i>\"Ti\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu, ti\u1ec1n hao h\u1ee5t l\u00e0 do \u0111\u00e2u?\"<\/i>\r\n\r\nQu\u00e1t tr\u1ea3 l\u1eddi: \"Ti\u1ec1n hao h\u1ee5t do t\u00e1m nguy\u00ean nh\u00e2n, trong \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c hai vi\u1ec7c; c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo m\u1ed9t vi\u1ec7c.\r\n\r\n<i>Nay d\u00e2n s\u1ed1 trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, chi ti\u00eau c\u00f4ng t\u01b0 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. L\u1ea5y chi ti\u00eau ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u00e2n s\u1ed1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, ti\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1; l\u1ea1i th\u00eam ti\u1ec1n b\u1ecb h\u1ecfng do n\u01b0\u1edbc, l\u1eeda, m\u00f2n, v\u1ee1 kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u00e0 k\u1ec3. \u0110\u00f3 l\u00e0 hai vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c c\u1ea5m \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 m\u1edf, ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng th\u00ec l\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n, v\u1eady th\u00ec ti\u1ec1n c\u00f2n l\u1ea1i c\u00f3 bao nhi\u00eau m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb l\u00e0m th\u00e0nh \u0111\u1ed3 d\u00f9ng? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea5m \u0111\u1ed3ng, ti\u1ec1n s\u1ebd c\u1ea1n ki\u1ec7t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 hao h\u1ee5t m\u00e0 th\u00f4i. Ng\u00e0y kh\u00e1c, nh\u00e0 gi\u00e0u ph\u00f2ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, tr\u00e1nh tai h\u1ecda n\u01b0\u1edbc l\u1eeda, ch\u1ec9 t\u00edch tr\u1eef di\u00eam sao, m\u00e0 coi vi\u1ec7c c\u1ea5t gi\u1eef ti\u1ec1n l\u00e0 b\u1ea5t l\u1ee3i. Di\u00eam sao trong d\u00e2n l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn v\u1ea1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay ph\u00e9p di\u00eam sao thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, d\u00e2n kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng v\u1eefng ch\u1eafc, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 b\u00e1n di\u00eam sao, s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec chi\u1ec1u \u0111\u1ed5i \u0111i, n\u00ean di\u00eam sao kh\u00f4ng l\u01b0u l\u1ea1i m\u00e0 ti\u1ec1n c\u00e0ng kh\u00f4ng ra. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u00e9p di\u00eam sao kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng v\u1eefng ch\u1eafc, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng nghi ng\u1edd di\u00eam sao, th\u00ec di\u00eam sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ti\u1ec1n t\u1ec7, m\u00e0 ti\u1ec1n kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00eam c\u0169ng t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u1eb9 \u0111i. X\u01b0a l\u00e0m ti\u1ec1n t\u1ec7, v\u00e0ng, b\u1ea1c, ch\u00e2u, ng\u1ecdc, mai r\u00f9a, v\u1ecf s\u00f2 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o ti\u1ec1n. Nay th\u00f4ng d\u1ee5ng qu\u00fd gi\u00e1 trong thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0 v\u00e0ng b\u1ea1c, ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m ti\u1ec1n t\u1ec7, d\u00e2n ngh\u00e8o m\u00e0 l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng th\u00ec \u00edt, n\u00ean gi\u00e1 ng\u00e0y c\u00e0ng nh\u1eb9.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay n\u1ebfu b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n th\u00ec n\u1ed9p v\u00e0ng, \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 cao m\u00e0 thu, \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t ra c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i l\u00e0m ti\u1ec1n t\u1ec7 c\u00e0ng r\u1ed9ng, m\u00e0 l\u1ee3i c\u1ee7a ti\u1ec1n s\u1ebd chia b\u1edbt. Ti\u1ec1n l\u1ee3i \u1edf ch\u1ed7 l\u01b0u th\u00f4ng. Gi\u1ea3 s\u1eed m\u1ed9t \u1ea5p m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 c\u00f3 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ti\u1ec1n, m\u00e0 t\u00edch t\u1ee5 v\u00e0o m\u1ed9t nh\u00e0, d\u00f9 tr\u0103m n\u0103m, v\u1eabn l\u00e0 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n; n\u1ebfu \u0111em bu\u00f4n b\u00e1n di chuy\u1ec3n, khi\u1ebfn m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, th\u00ec l\u1ee3i th\u00e0nh tr\u0103m v\u1ea1n. Di chuy\u1ec3n kh\u00f4ng ng\u1eebng, ti\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm h\u1ebft. Nay \u0111\u1ebfn \u1ea5p nh\u1ecf nh\u1ea5t, kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh t\u00edch tr\u1eef kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t v\u1ea1n quan, n\u1ebfu l\u01b0u th\u00f4ng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, lo g\u00ec ti\u1ec1n kh\u00f4ng nhi\u1ec1u?<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ea3y ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u00edt. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, mu\u1ed1i n\u1eb7ng th\u00ec mu\u1ed1i ngo\u00e0i ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1ebfn, m\u00e0 ti\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c ng\u00e0y c\u00e0ng ra B\u1eafc. L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a b\u00e1ch quan kinh s\u01b0, ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc l\u1ea5y tr\u00e2u d\u00ea \u1edf ch\u1ee3 t\u01b0, ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng h\u00e0ng h\u00f3a. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, v\u00ec b\u1ec7nh gh\u1ebb l\u1edf m\u00e0 b\u1ecb hao h\u1ee5t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u m\u1ed9 d\u00e2n \u0111em l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, tuy b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i, nh\u01b0ng tr\u00e2u d\u00ea t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u1eadt c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, ti\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c ch\u1ea3y ra B\u1eafc, m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ph\u00e9p t\u1eafc th\u00fac \u0111\u1ea9y, vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u00e1c t\u01b0 nh\u01b0 v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u00ean c\u1ea5m. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00f9ng gi\u1eefa s\u00f4ng H\u00e0 v\u00e0 Ho\u00e0ng, l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4 l\u1eadp, h\u00e0ng n\u0103m v\u1eadn chuy\u1ec3n ti\u1ec1n t\u1eeb Trung \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho bi\u00ean gi\u1edbi, \u01b0\u1edbc t\u00ednh m\u1ed7i n\u0103m kho\u1ea3ng m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n quan. \u1ede v\u00f9ng \u0110ao, D\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00fac s\u1eaft th\u00e0nh ti\u1ec1n, c\u0169ng kho\u1ea3ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, t\u00edch t\u1ee5 h\u00e0ng n\u0103m \u1edf ba ch\u00e2u. S\u1ea3n v\u1eadt c\u1ee7a ba ch\u00e2u c\u00f3 h\u1ea1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o gi\u00e1 m\u1ed9t tr\u0103m \u0111\u1ed3ng, nay \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed1n, n\u0103m l\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do ti\u1ec1n nhi\u1ec1u g\u00e2y ra tai h\u1ecda. N\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i t\u1ecfa, th\u00ec v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m sau, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u00ednh b\u1eb1ng chung m\u00e0 c\u00f2n t\u00ednh b\u1eb1ng th\u1ea1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay chi b\u1eb1ng gi\u1ea3i t\u1ecfa v\u00e0o v\u00f9ng Kh\u01b0\u01a1ng, cho ph\u00e9p h\u1ecd t\u1ef1 do bu\u00f4n b\u00e1n, m\u1ed7i quan thu v\u00e0i ch\u1ee5c \u0111\u1ed3ng, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n quan. L\u1ea5y s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a ta, \u0111\u1ed5i l\u1ea5y chi\u1ebfn m\u00e3, d\u00ea th\u1ecbt l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 h\u1eefu d\u1ee5ng, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m s\u1ebd gi\u1ea3m \u0111i m\u1ea5y l\u1ea7n, m\u1ed9t k\u1ebf s\u00e1ch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u1ee3i. Ti\u1ec1n h\u00e0ng n\u0103m g\u1eedi t\u1eeb Trung \u0111\u00f4, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng kho\u00e1n sao \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf, kh\u00f4ng nh\u1eefng ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n qua n\u00fai, m\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n gi\u1ea3i t\u1ecfa ra ngo\u00e0i, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1eaft t\u1eeb n\u00fai D\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0m Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Binh ph\u00f2ng v\u0103n t\u1ef1.\r\n\r\n[40] Ti\u1ec1n An Nam \u0111\u1ea1o Kinh l\u01b0\u1ee3c Chi\u00eau th\u1ea3o ty t\u00e2u: <i>\"L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 qu\u00e2n binh theo qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng Giang, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Phi k\u1ecb Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng B\u1ea1ch B\u1ea3o \u1edf L\u00e2n Ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i t\u1eed H\u1ed3ng Ch\u00e2n, Tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh Qu\u1ea3ng d\u0169ng \u0110\u1eb7ng Trung b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ea3 lang t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n C\u0103n.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho B\u1ea1ch B\u1ea3o l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, \u0110\u1eb7ng Trung th\u0103ng ba b\u1eadc, Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c Th\u00e1i Thuy\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ban t\u1eb7ng l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c nhau. Sau \u0111\u00f3, Phi k\u1ecb Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng Ti\u1ebft \u0110\u1ee9c Kinh \u0110\u1ea1t t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y: Khi \u0111\u00e1nh \u1ea3i Quy\u1ebft L\u00fd, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p c\u1ee7a H\u1ed3ng Ch\u00e2n, b\u00e1n cho B\u1ea3o. B\u1ea3o b\u1ecb x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, gi\u00e1ng l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh S\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n; phong cho \u0110\u1ee9c ch\u1ee9c Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ghi c\u00f4ng cho con c\u1ee7a T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m S\u00e0i Di\u1ec5n l\u00e0 Th\u1ef1c, Thanh, Nhu\u1eadn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. V\u00ec K\u1ebf ngh\u1ecb Bi\u00ean s\u1ef1 ty t\u00e2u r\u1eb1ng Di\u1ec5n v\u00ec chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng m\u00e0 ch\u1ebft.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u00e2n chia c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea \u1edf hai ch\u00e2u Ung, Thu\u1eadn thu\u1ed9c v\u1ec1 hai ty An ph\u1ee7 \u0110\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\n[43] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u \u00c2n[footnote]Huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u \u00c2n, ch\u1eef '\u00c2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u01b0'. X\u00e9t: Huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh th\u1eddi T\u1ed1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u00c2n, l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd, theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] g\u1eb7p gi\u00f3 l\u1edbn, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ec7n, v\u1ee3 c\u1ee7a Tri huy\u1ec7n L\u00fd D\u0169 l\u00e0 Di\u00eau th\u1ecb v\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a v\u1ee3 Ch\u1ee7 b\u1ea1 Kh\u1ea5u T\u00f4ng Th\u00edch l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb b\u1ecb \u0111\u00e8 ch\u1ebft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban cho D\u0169 v\u00e0 T\u00f4ng Th\u00edch m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 50 t\u1ea5m l\u1ee5a.\r\n\r\n[44] \u0110\u1eb7t th\u00e0nh Thi\u1ebft Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u D\u00e2n. <i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1ea1i th\u1ea5y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, nay ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[45] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 11 s\u1ebd t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 t\u1ebf Nam Giao.\r\n\r\n[46] Ban chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c l\u1ed9 b\u00e1o c\u00e1o r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan, k\u00e8m theo c\u00f4ng t\u1ed9i, n\u0103ng l\u1ef1c, v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh hu\u1ea5n luy\u1ec7n tinh nhu\u1ec7 hay th\u00f4 s\u01a1 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[47] Ban chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan c\u00f4ng s\u1ef1, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn T\u1ea7n Ch\u00e2u, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a, l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 <i>\"Qu\u1ea7n m\u1ee5c h\u00e0nh ty\"<\/i>.\r\n\r\n[48] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean \u0111ang \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 sai N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Ph\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 gi\u00e1m s\u00e1t.\"<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. Th\u00e1i X\u00e1c h\u1eb7c t\u1ed9i vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng, b\u1eaft giam h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng, v\u1ee5 \u00e1n k\u00e9o d\u00e0i kh\u00f4ng quy\u1ebft, Th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng t\u1ecf ra nghi ng\u1edd. Ban \u0111\u1ea7u, l\u1ec7nh cho T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1ef1 d\u00f9ng c\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u1eed nghi\u1ec7m tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, Th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng ra l\u1ec7nh \u0111\u1ee3i khi kh\u1ecfi b\u1ec7nh ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn th\u1eed, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o b\u00e8n xin c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi T\u1eed Uy\u00ean, do \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ec7nh gi\u00e1m s\u00e1t.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ph\u00ea: <i>\"\u0110\u00e3 l\u1eadp th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 b\u1eaft L\u1ed9 \u00c2n v\u00e0 sai ng\u01b0\u1eddi chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n s\u0129 \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, c\u00f3 th\u1ec3 ban th\u00eam chi\u1ebfu th\u01b0 giao cho L\u01b0u \u0110\u1ecbnh xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 chi\u00eau h\u00e0ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.\"<\/i> Trung th\u01b0 so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u01b0: <i>\"L\u1ed9 \u00c2n v\u1ed1n l\u00e0 h\u1ecd l\u1edbn \u1edf Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec Ng\u00f4 Du\u1eabn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd l\u00e0 Th\u1eeba V\u0169 h\u1ee3p s\u1ee9c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, nh\u01b0ng b\u1ea3n l\u1ed9 t\u00e2u c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, khi\u1ebfn \u00e2n th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng. Nay l\u1ea1i t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, d\u00e1m l\u00e0m c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, gi\u1ebft h\u1ea1i quan binh, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9 ti\u1ebfn qu\u00e2n, v\u00e0 ch\u1ecdn sai quan qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Hu\u1ed1ng chi L\u1ed9 \u00c2n v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 c\u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, sa v\u00e0o t\u1ed9i l\u1edbn, n\u00ean m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi.\"<\/i>\r\n\r\nVua ph\u00ea: <i>\"B\u1ecdn gi\u1eb7c nh\u1ecf tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i u\u1ed1n n\u1eafn nh\u01b0 v\u1eady. Truy\u1ec1n b\u1ed1 kh\u1eafp n\u01a1i, \u1eaft s\u1ebd khi\u1ebfn d\u00e2n gian n\u1ea3y l\u00f2ng khinh nh\u1eddn, kh\u00f4ng ti\u1ec7n cho th\u1ec3 ch\u1ebf. C\u00f3 th\u1ec3 xem l\u1ea1i c\u00e1c chi\u1ebfu th\u01b0 chi\u00eau an tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u00e0m theo ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.\"<\/i> R\u1ed3i b\u1ea3o L\u01b0u \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u01a1i xem x\u00e9t, n\u1ebfu n\u00fai r\u1eebng hi\u1ec3m tr\u1edf, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, th\u00ec ra chi\u1ebfu th\u01b0 \u1edf n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, v\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111i chi\u00eau d\u1ee5, cho ph\u00e9p d\u1eabn \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u00fa, ho\u1eb7c trong b\u1ecdn t\u1ef1 gi\u1ebft nhau, b\u1eaft gi\u1eef \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn quan, ngo\u00e0i vi\u1ec7c tha t\u1ed9i, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i s\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n[50] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan ngo\u00e0i, g\u1eb7p tang m\u00e0 gi\u1ea3i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu tang, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[51] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 c\u00e1c l\u1ed9 tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng, \u0110\u00f4 quan lang trung L\u01b0u T\u00e1, Tri B\u00e0nh Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00e3 \u0110\u00e0o \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay th\u1ebf, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t t\u1ed9i. T\u00e1 v\u00ec mua tr\u00e0 m\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0110\u00e0o kh\u00f4ng nghe nh\u1eadn ki\u1ec7n c\u1ee7a d\u00e2n tr\u1ed3ng tr\u00e0 \u1edf B\u1eb1ng Kh\u1ea9u. <i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 5 c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Ki\u1ec3n T\u1ef1 Th\u1ea7n, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n sang Kinh T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9. T\u1ef1 Th\u1ea7n l\u00e0 con c\u1ee7a Chu Ph\u1ee5. Chu Ph\u1ee5 t\u00e2u: <i>\"T\u1ef1 Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, giao ph\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m m\u1ed9t \u0111\u1ea1o, ngh\u0129a v\u1ee5 t\u1ea5t ph\u1ea3i thi h\u00e0nh. Tuy nhi\u00ean, cha con th\u1ea7n \u0111\u1ec1u nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i xa, gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, xin \u0111\u1ed5i sang m\u1ed9t n\u01a1i g\u1ea7n h\u01a1n.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b: T\u1ef1 Th\u1ea7n[footnote]Ch\u1eef 'T\u1ef1' trong 'T\u1ef1 Th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]v\u1ed1n l\u00e0 Suy quan ch\u00e2u T\u1ee9, ch\u1ee7 qu\u1ea3n Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Giang T\u00e2y, Chu Ph\u1ee5 t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang Kinh T\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[53] T\u1ea1 L\u00e2n, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, Tri ch\u00e2u Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 t\u00e1i nhi\u1ec7m, ban s\u1eafc khen ng\u1ee3i, th\u01b0\u1edfng 200 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, v\u00ec H\u1ed3 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng lao trong vi\u1ec7c chi\u00eau n\u1ea1p.\r\n\r\n[54] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"Ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 n\u0103m nay m\u00f9a thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, xin c\u1eed quan \u0111i \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c thu n\u1ee3 c\u1ee7a d\u00e2n: Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang D\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ph\u00e2n \u0111i Ho\u00e0i Nam T\u00e2y l\u1ed9, Th\u00e1i t\u1eed h\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu T\u0103ng Hi\u1ebfu X\u01b0\u1edbc \u0111i L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9, S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan L\u00fd Hi\u1ebfu B\u00e1c \u0111i V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c l\u1ed9, Thi\u1ec1n ch\u00e2u ty h\u1ed9 tham qu\u00e2n Ho\u00e0ng H\u1ea3o T\u00edn \u0111i H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\n[55] Tam ty t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i b\u1ecb thi\u00ean tai, Ph\u00e1t v\u1eadn ty ch\u01b0a v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c 3.500.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cung c\u1ea5p, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ea3n ty xem x\u00e9t, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 thu x\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea1m cho ph\u00e9p \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n m\u1eb7t, kh\u00f4ng qu\u00e1 1.000.000 th\u1ea1ch, h\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 10 n\u0103m nay ph\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 t\u1ec9nh ty thu mua, chu\u1ea9n b\u1ecb qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ph\u00e2n m\u1ec7nh c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n c\u1ea7u t\u1ea1nh.\r\n\r\n[57] Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 L\u00fd T\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 c\u00e1c l\u1ed9 v\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch s\u1ef1 Hi H\u00e0 l\u1ed9, thay th\u1ebf L\u01b0u T\u00e1.\r\n\r\n[58] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i \u0111\u00f4ng t\u00e2y, Kinh H\u1ed3 nam b\u1eafc v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ri\u00eang th\u1eddi h\u1ea1n v\u1eadn chuy\u1ec3n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9c <i>(\u0111\u1ea5u)<\/i> c\u1ed1ng n\u1ea1p h\u00e0ng n\u0103m. N\u0103m nay xin cho hai l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y, h\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e1ng 12, h\u1ea1n th\u1ee9 hai l\u00e0 th\u00e1ng 2, h\u1ea1n th\u1ee9 ba l\u00e0 th\u00e1ng 4, ch\u1ec9 l\u1ec7nh phong tr\u1eef t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ngo\u00e0i l\u1ed9; Giang \u0110\u00f4ng h\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e1ng 12, h\u1ea1n th\u1ee9 hai l\u00e0 th\u00e1ng 3, h\u1ea1n th\u1ee9 ba l\u00e0 th\u00e1ng 5; Giang T\u00e2y, Kinh H\u1ed3 nam b\u1eafc v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft h\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e1ng 2, h\u1ea1n th\u1ee9 hai l\u00e0 th\u00e1ng 4, h\u1ea1n th\u1ee9 ba l\u00e0 th\u00e1ng 6.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[59] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn thu\u1ed9c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam t\u00e2y c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u0111ai x\u1ea5u y\u1ebfu, n\u1ebfu c\u00f3 n\u01a1i c\u1ea7n ph\u00e1i y quan, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9c Chi h\u1eadu ngo\u00e0i ng\u1ea1ch nguy\u1ec7n \u0111i th\u00ec cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea5y T\u1ec3 th\u1ea7n Ng\u00f4 Sung l\u00e0m Nam giao \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Ph\u00e1n Binh b\u1ed9 H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Quy\u1ec1n Tri Khai phong ph\u1ee7 T\u00f4n C\u1ed1 l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9.\r\n\r\n[61] Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00e1i ki\u00eam ch\u1ee9c Tri Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n. T\u00e1i b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ec5 v\u1edbi H\u1eefu ty kh\u00f4ng h\u1ee3p[footnote]Theo v\u0103n b\u1ea3n, nghi ng\u1edd ch\u1eef '\u01b0' l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'd\u1eef'.[\/footnote], n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1ec1 ngay. <i>\"T\u00e1i b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1ec1\"<\/i>, th\u00eam vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u00e1i v\u00e0o.\r\n\r\n[62] Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"Nguy\u00ean H\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc kia ti\u1ebfm hi\u1ec7u, sai s\u1ee9 d\u00e2ng bi\u1ec3u x\u01b0ng th\u1ea7n, l\u1eddi l\u1ebd c\u00f2n khi\u00eam t\u1ed1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng tra h\u1ecfi nguy\u00ean do \u0111\u00e3 v\u1ed9i c\u1ef1 tuy\u1ec7t, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho bi\u00ean d\u00e2n v\u00e0 phi\u00ean b\u1ed9 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, n\u00ean Nguy\u00ean H\u1ea1o th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 do c\u00e1c Kh\u01b0\u01a1ng l\u1eadp l\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i, xin v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i l\u00e0m ph\u1ea3n, qu\u00e2n T\u00e2y \u0111\u00e1nh l\u00e0 thua, thi\u00ean h\u1ea1 n\u00e1o \u0111\u1ed9ng, Nh\u00e2n T\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. Khi Nguy\u00ean H\u1ea1o g\u1eedi th\u01b0 ti\u1ebfm hi\u1ec7u \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 c\u00f3 Gi\u00e1n quan Ng\u00f4 D\u1ee5c cho r\u1eb1ng ngo\u1ea1i phi\u00ean kh\u00f3 l\u1ea5y c\u00e1ch \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea3n ngh\u1ecbch c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i danh hi\u1ec7u m\u1ed9t ch\u00fat. C\u00e1c ngh\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n Trung Nguy\u00ean, m\u00e0 ph\u1ea3i th\u00eam tu\u1ebf t\u1ee9, phong s\u00e1ch l\u00e0m H\u1ea1 qu\u1ed1c ch\u1ee7, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc thay!\"<\/i>\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Ho\u00e0ng Li\u00eam l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh, ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u1eadp h\u1ecdc, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed quan \u0111\u00e0i.\"<\/i> Do Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 ti\u1ebfn c\u1eed Ho\u00e0ng Li\u00eam v\u00e0 Quy\u1ec1n ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u1ea5t Tr\u1ecdng Di\u1ec5n c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed, n\u00ean m\u1ec7nh cho Ho\u00e0ng Li\u00eam v\u00e0 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[64] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb t\u1ea9m \u0111i\u1ec7n ph\u00eda sau Thanh th\u00e0nh \u1edf Nam Giao \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 \u0111\u1ea1o \u1edf B\u1ea3o Hoa m\u00f4n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng g\u1ea1ch hoa \u0111\u1ec3 l\u00e1t.\"<\/i> V\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Thanh th\u00e0nh, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 du ngo\u1ea1n \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, xem x\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c c\u01a1 quan t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng tr\u00ecnh qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Th\u1ea9m Qu\u00e1t gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Tuy\u00ean ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e1t d\u00f9ng t\u1edd tr\u1eafng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Ng\u00f4 Sung b\u00e0n vi\u1ec7c mi\u1ec5n d\u1ecbch, n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh, khinh d\u1ecbch v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 lu\u00e2n phi\u00ean. Qu\u00e1t l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n c\u1eadn, \u0111\u00e3 th\u1ea5y ph\u00e1p l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a ti\u1ec7n, kh\u00f4ng d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u00f5, m\u00e0 ch\u1ec9 \u00e2m th\u1ea7m d\u00e2ng l\u1eddi \u1edf ch\u1ed7 ch\u1ea5p ch\u00ednh; l\u1ea1i Qu\u00e1t nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u00e1t ph\u1ecfng, ch\u1ee9c tr\u00e1ch l\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp ph\u00e9p d\u1ecbch, l\u00fac \u1ea5y ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt ti\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi, ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c sai d\u1ecbch, nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c ph\u1eadn m\u00e0 v\u1ed9i xin thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh, tr\u01b0\u1edbc sau tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c kh\u00e1c nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c quy ho\u1ea1ch ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1edbn nh\u1ecf Qu\u00e1t \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1, v\u1ec1 ph\u00e9p d\u1ecbch, b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ed1n \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c, nh\u01b0 vi\u1ec7c khinh d\u1ecbch kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u00e9p sai, Qu\u00e1t tr\u01b0\u1edbc kia kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai, m\u00e0 nay l\u1ea1i kh\u00f4ng cho l\u00e0 \u0111\u00fang, \u00fd c\u1ee7a h\u1eafn kh\u00f4ng kh\u00f3 hi\u1ec3u, t\u1eeb khi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Qu\u00e1t s\u1ee3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh, n\u00ean \u00e2m th\u1ea7m \u0111\u01b0a ra l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t \u00fd h\u1ecd, l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 h\u1ecda. Qu\u00e1t t\u1eeb ch\u1ee9c tuy\u1ec3n nh\u00e2n, trong v\u00e0i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u00e0y, n\u00ean l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p, m\u00e0 l\u1ea1i l\u1eadp d\u1ecb tr\u00e1o tr\u1edf, mang t\u01b0 t\u00e2m h\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1, th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Qu\u00e1t.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, Qu\u00e1t t\u1eeb khi l\u00e0m ch\u1ee7 k\u1ebf \u0111\u1ebfn nay, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec b\u1ed5 \u00edch, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u00ean th\u00ec ch\u1ec9 quan s\u00e1t, vi\u1ec7c n\u00e0y trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, th\u00e1nh minh \u0111\u1ec1u r\u00f5, m\u00e0 l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m d\u00f9ng l\u1eddi d\u1ecb lu\u1eadn can thi\u1ec7p ch\u1ea5p ch\u00ednh, mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p d\u1ecbch, c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i Trung th\u01b0 c\u0169ng t\u1eebng \u0111em t\u1edd t\u00e2u n\u00e0y d\u00e2ng l\u00ean, giao xu\u1ed1ng T\u01b0 n\u00f4ng xem x\u00e9t, l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb bao dung c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng truy c\u1ee9u, m\u00e0 th\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00e0n h\u1ea1ch k\u1ebb gian t\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9c tr\u00e1ch, sao d\u00e1m im l\u1eb7ng? Xin b\u1ec7 h\u1ea1 suy x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a Qu\u00e1t, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu giao t\u1edd t\u00e2u cho Qu\u00e1t bi\u1ebft. Qu\u00e1t t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p l\u00e2u ng\u00e0y, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec b\u1ed5 \u00edch, t\u1ed9i l\u1ed7i ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. L\u1eddi c\u00e1c quan n\u00f3i \u0111\u1ec1u tr\u00fang t\u1ed9i th\u1ea7n, sao d\u00e1m ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng? Th\u1ea7n xin \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\nC\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh Qu\u00e1t ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c. X\u00e1c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea7n \u0111\u00e0n h\u1ea1ch t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a Qu\u00e1t, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, nghe n\u00f3i Qu\u00e1t gi\u1ea3 v\u1edd xin t\u1eeb ch\u1ee9c, c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ea1i l\u1ec7nh ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi Qu\u00e1t nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ea7n th\u1eadt kh\u00f4ng hi\u1ec3u. H\u01a1n n\u1eefa, Qu\u00e1t n\u00f3i ph\u00e9p d\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, sao kh\u00f4ng n\u00f3i v\u00e0o l\u00fac l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh s\u00e1t ph\u1ecfng, m\u00e0 l\u1ea1i n\u00f3i v\u00e0o l\u00fac kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c ph\u1eadn; kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1, m\u00e0 l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m n\u00f3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh[footnote]m\u00e0 l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m n\u00f3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]? \u00dd c\u1ee7a Qu\u00e1t \u0111\u00e2u ph\u1ea3i v\u00ec ph\u00e1p \u0111\u1ed9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, kh\u00e9o l\u00e9o m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1eeb b\u1ecf k\u1ebb gian t\u00e0, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, x\u1eed t\u1ed9i Qu\u00e1t.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, Qu\u00e1t b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p d\u1ecbch [c\u1ee7a] hai Chi\u1ebft, c\u1ea7n tra c\u1ee9u.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u1ef1 ch\u00e9p r\u1eb1ng: \u00d4ng t\u1eebng xin vi\u1ec7c \u1edf t\u01b0\u1edbng ph\u1ee7, l\u00fac \u1ea5y, Ch\u00ednh t\u00fac Ng\u00f4 c\u00f4ng Sung \u0111ang l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, h\u1ecfi \u00f4ng: <i>\"Ph\u00e9p mi\u1ec5n d\u1ecbch, d\u00e2n ch\u00fang ch\u00ea bai \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a th\u00f4i, r\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> \u00d4ng \u0111\u00e1p: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, kh\u00f4ng ngo\u00e0i s\u0129 \u0111\u1ea1i phu v\u00e0 d\u00e2n th\u00e0nh th\u1ecb quen \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1eaft h\u1ecd nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc, l\u1eddi ch\u00ea bai kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. Ch\u1ec9 c\u00f3 h\u1ed9 nh\u1ecf v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c l\u00e0m d\u1ecbch, nay b\u1eaft h\u1ecd m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo. Qu\u00e1t t\u1eebng t\u00e2u ngh\u1ecb gi\u1ea3m thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a hai x\u1ee9 Chi\u1ebft n\u0103m v\u1ea1n quan, v\u00e0 mi\u1ec5n cho h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m v\u1ea1n h\u1ed9 nh\u1ecf. N\u1ebfu c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, h\u1ed9 nh\u1ecf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 d\u1ecbch nh\u1ecf c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo.\"<\/i> C\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i v\u00e0 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng thi h\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u1ef1 s\u1eed b\u00e8n ch\u00ea \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 b\u00e0n gi\u1ea3m thu\u1ebf, nay l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m \u0111\u1ed5i l\u1eddi, mu\u1ed1n mi\u1ec5n h\u1ebft, tr\u00e1o tr\u1edf b\u1ea5t nh\u1ea5t, \u00e2m th\u1ea7m h\u1ea1i ph\u00e9p T\u01b0 n\u00f4ng. \u00d4ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n h\u1ecdc s\u0129, tri Tuy\u00ean ch\u00e2u. Ng\u1ef1 s\u1eed ch\u01b0a t\u1eebng ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t l\u1ed9 l\u00e0 gi\u1ea3m, m\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ed9 l\u00e0 mi\u1ec5n. Nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n tra c\u1ee9u ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[66] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Li\u1ec7u \u00c2n nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng \u0111\u00e3 l\u1edbn m\u1ea1nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi x\u1eed l\u00fd, lo s\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00e0ng k\u1ebft giao, t\u1eadp h\u1ee3p th\u00eam ng\u01b0\u1eddi, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn, tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ed7i lo l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y B\u00e0nh B\u1ea3o tuy \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 h\u01a1n 500 b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh \u0111i tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c hi\u1ec7n nay v\u1eabn s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u1ee9ng ph\u00f3, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf ho\u1ea1ch, l\u1ea1i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e1i \u0111i, \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t b\u1ecdn hung \u00e1c, c\u1ee9u m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng sinh linh kh\u1ecfi b\u1ecb t\u00e0n h\u1ea1i.\"<\/i> B\u00e8n sai Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 chi\u00eau tr\u00f3c t\u1eb7c \u0111\u1ea1o c\u00f4ng s\u1ef1, tuy\u1ec3n m\u1ed9 3000 qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i ti\u1ec3u s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ea7n d\u00f9ng, b\u00e1o t\u00ean l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c quan qu\u00e2n v\u00e0 quan b\u1eaft gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u nghe theo s\u1ef1 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Trung Ch\u00e1nh.\r\n\r\nL\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>\"Ph\u00e0m c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn L\u01b0u \u0110\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u giao cho Trung Ch\u00e1nh x\u1eed l\u00fd, \u0111\u1ec3 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u00f3 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c m\u00e2u thu\u1eabn. Trong qu\u00e2n ch\u1ec9 c\u1ea7n v\u1ed7 v\u1ec1 qu\u00e2n s\u0129, s\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, d\u00f9ng h\u1eadu th\u01b0\u1edfng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, v\u00e0 ph\u00e2n t\u01b0\u1edbng gi\u1eef c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c ch\u1ea1y tho\u00e1t. Tr\u1eddi n\u00f3ng, qu\u00e2n s\u0129 \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, n\u00ean ki\u1ec3m tra thu\u1ed1c men, \u0103n u\u1ed1ng, gi\u1eef g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe qu\u00e2n s\u0129, ch\u1edd Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 5, \u0111\u00e3 sai B\u00e0nh T\u00f4n \u0111i; ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 6, l\u1ea1i sai B\u00e0nh B\u1ea3o \u0111i; nay l\u1ea1i sai Trung Ch\u00e1nh; ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 8, tri\u1ec7u Trung Ch\u00e1nh v\u1ec1 kinh. L\u01b0u \u0110\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Ph\u00fac Ki\u1ebfn th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i th\u00e1ng 8 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch.)<\/i>\r\n\r\n[67] Chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 h\u00e0ng n\u0103m b\u00e1o l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ecb l\u00fd \u01b0u t\u00fa c\u1ee7a c\u00e1c tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ec7nh, giao cho ch\u1ee7 ph\u00e1n quan xem x\u00e9t, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t ghi v\u00e0o s\u1ed5. Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh quan c\u00f3 khuy\u1ebft, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t b\u1ed5 nhi\u1ec7m. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb l\u00fd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ea5t s\u1eafc ho\u1eb7c t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u00e3 cao, c\u1ea7n \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec b\u00e1o l\u00ean.\"<\/i> <i>(C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Chi\u1ebfu c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh h\u00e0ng n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, giao L\u1ea1i b\u1ed9 xem x\u00e9t, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t ghi v\u00e0o s\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec b\u00e1o t\u00ean l\u00ean. T\u00e2n k\u1ef7 ch\u00e9p: L\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 h\u00e0ng n\u0103m b\u00e1o l\u00ean kh\u1ea3o kh\u00f3a c\u1ee7a huy\u1ec7n l\u1ec7nh, giao ph\u00e1n ki\u1ec1m h\u1ea1t xem x\u00e9t, ghi t\u00ean ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c.)<\/i>\r\n\r\n[68] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y n\u0103m l\u1ed9, ti\u1ec1n th\u1eb7ng d\u01b0 t\u1eeb c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng mi\u1ec5n d\u1ecbch th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n l\u00ean kinh \u0111\u00f4 hay \u1ee9ng ph\u00f3 cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1ea1i b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng bi\u00ean ph\u00f2ng.\r\n\r\n[69] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9, v\u00ec b\u1ecb thi\u00ean tai m\u00e0 ph\u1ea3i c\u1ea7m b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, cho ph\u00e9p theo gi\u00e1 c\u0169, t\u00f9y theo th\u1eddi h\u1ea1n m\u00e0 tr\u1ea3 l\u00e3i \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c l\u1ea1i. N\u1ebfu qu\u00e1 n\u0103m n\u0103m ho\u1eb7c khi mua kh\u00f4ng b\u1ecb l\u1ed7 gi\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e0n Ch\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 san \u0111\u1ecbnh c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00f2ng gi\u1eb7c v\u00e0 thanh d\u00e3. Vi\u1ec7n M\u1eadt c\u00f9ng Trung th\u01b0 ph\u1ee5ng ch\u1ec9: <i>\"L\u1ec7nh cho c\u00e1c kinh l\u01b0\u1ee3c, an ph\u1ee7 s\u1ee9 n\u0103m l\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u01b0a ti\u1ec7n ho\u1eb7c c\u1ea7n th\u00eam s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u00ec l\u1ec7nh cho c\u01a1 nghi quan vi\u1ebft t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao xu\u1ed1ng c\u00e1c ty.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p m\u1eadt v\u00e0o ng\u00e0y 11.)<\/i>\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean Hi\u1ebfn C\u1ed5 V\u0103n V\u0169 Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, chi\u1ebfu \u0111\u00e1p kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Bi\u1ec3u d\u00e2ng n\u0103m l\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[72] \u0110\u1ec1 c\u1eed Linh Ti\u00ean Quan, Gi\u00e1 b\u1ed9 Lang trung L\u00fd Tr\u1ef1c Cung l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh. Tr\u1ef1c Cung v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu xin v\u1ec1 l\u00e0m quan t\u1ea1i cung qu\u00e1n, theo quy ch\u1ebf th\u1ea9m quan th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t, nh\u01b0ng T\u1ec3 th\u1ea7n Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ef1c Cung v\u1ed1n c\u00f3 phong c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd, tuy gi\u00e0 nh\u01b0ng kh\u00f4ng suy, t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i, t\u00ednh t\u00ecnh \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ea1m, xin cho l\u00e0m ch\u1ee9c nh\u00e0n.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y[footnote] 'C\u00f3 m\u1ec7nh' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung[\/footnote]. <i>(S\u1eed Chu[footnote] 'Chu' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u1ed1ng', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote] ghi ch\u00e9p, trong Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd, ch\u00e9p r\u1eb1ng Tr\u1ef1c Cung t\u1eebng t\u1ef1 xin x\u00e9t duy\u1ec7t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ghi. B\u1ea3n m\u1edbi c\u0169ng b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[73] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"\u0110\u00f4 gi\u00e1m b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7m Phi th\u00e2n, theo l\u1ec7nh b\u1eaft gi\u1ebft Li\u00eau \u00c2n. V\u00ec Phi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m B\u00e1c s\u0129, \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, ch\u01b0a quen vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u00ednh, s\u1ee3 l\u00e0m sai nhi\u1ec7m v\u1ee5.\"<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Phi tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, x\u00e9t t\u1ed9i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ph\u00ea: <i>\"Huy\u1ec7n \u00fay Nam Phong, qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Ho\u00e0ng Kh\u1eafc Tu\u1ea5n, t\u1eeb khi Li\u1ec7u \u00c2n l\u00e0m gi\u1eb7c, \u0111\u00e3 d\u00e2ng nhi\u1ec1u k\u1ebf s\u00e1ch tr\u1eeb gi\u1eb7c, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 ai nh\u01b0 Kh\u1eafc Tu\u1ea5n hi\u1ec3u r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a gi\u1eb7c v\u00e0 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c x\u1eed tr\u00ed t\u1ed1t nh\u01b0 v\u1eady. N\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi han, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 cho theo V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c v\u0103n th\u01b0.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 tri\u1ec7u Kh\u1eafc Tu\u1ea5n \u0111\u1ebfn h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh, r\u1ed3i sai \u0111i. Ban cho Trung Ch\u00ednh 500 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng.\r\n\r\n[75] S\u1eafc ch\u1ec9: <i>\"Ho\u00e0ng b\u00e1 t\u1ed5, B\u1ea3o \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u1eeba Tuy\u1ec3n nhi\u1ebfp ch\u1ee9c Th\u00e1i \u00fay, th\u00e1ng 7 d\u00e2ng l\u1ec5 t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu. Th\u1eeba Tuy\u1ec3n tu\u1ed5i cao, kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c l\u1ec5 b\u00e1i, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd Th\u1eeba Chi ki\u00eam ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean tu Tam ty l\u1ec7nh th\u1ee9c.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, s\u00f4ng l\u1edbn v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf h\u1ea1 du T\u00e0o Th\u00f4n, ch\u00e2u Thi\u1ec1n. Ng\u00e0y 28, s\u00f4ng d\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda nam.\r\n\r\n[78] Khu m\u1eadt ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t d\u00e2ng s\u00e1ch <i>\"San \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a d\u0169ng b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1ebf s\u1eafc\"<\/i> 5 quy\u1ec3n, <i>\"T\u1ed5ng l\u1ec7\"<\/i> 1 quy\u1ec3n.\r\n\r\n[79] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ea5u: <i>\"Tri ch\u00e2u H\u00e3n l\u00e0 Ti\u00eau S\u0129 Nguy\u00ean, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba \u0111ang \u0111\u1ec3 tang L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00e1m x\u00e9t \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u00e1n t\u00ean \u0111\u1ecba danh l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e2n chia ranh gi\u1edbi n\u00fai ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd.\"<\/i> Chi\u1ebfu tha t\u1ed9i cho Ti\u00eau S\u0129 Nguy\u00ean v\u00e0 L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung v\u00ec \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1. S\u1edf ph\u00e2n chia \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Y\u1ebfn Ph\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00e1m x\u00e9t v\u00f9ng t\u00e2y nam Thi\u00ean Tr\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean \u0111\u1ecba danh Ho\u00e0nh L\u0129nh, sau khi kh\u00e1m x\u00e9t l\u1ea1i, c\u00f3 n\u00fai C\u1ed1 Tr\u1ea1i c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Ho\u00e0nh L\u0129nh. Chi\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m trong th\u1eddi h\u1ea1n kh\u1ea3o s\u00e1t c\u1ee7a Y\u1ebfn Ph\u1ee5c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. <i>(Vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p b\u00ed m\u1eadt ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 6.)<\/i>\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ph\u00e2n c\u00f4ng c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ea7u t\u1ea1nh \u1edf Giao mi\u1ebfu v\u00e0 X\u00e3 t\u1eafc.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, Tri ch\u00e2u \u0110\u1ea1i l\u00e0 L\u01b0u Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean. H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i r\u1eb1ng Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u00e3 8 n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o s\u00e1t.\r\n\r\n[82] Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u00e1m th\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Giao Ch\u1ec9 hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf ngo\u00e0i huy\u1ec7n C\u01a1 Lang. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Huy\u1ec7n C\u01a1 Lang \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm, ch\u01b0a th\u1ea5y b\u1ea3n l\u1ed9 h\u1ee3p t\u00e1c x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o, c\u00f9ng v\u1edbi Quy\u1ebft L\u00fd, Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e2u d\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 hay kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i uy qu\u1ed1c, v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i binh l\u1ef1c t\u00e0i ch\u00ednh tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c hao t\u1ed5n. Giao cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft, L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t, Mi\u00eau Th\u1eddi Trung c\u00f9ng nhau th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng l\u1ee3i h\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c do d\u1ef1 n\u00e9 tr\u00e1nh, \u0111\u1ec3 l\u1ee1 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Sau khi b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, ph\u1ea3i t\u1ef1 tay vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi g\u1ea5p t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, l\u1ea5y Quy\u1ec1n tri Kinh Nam, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p l\u00e0m Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. T\u00f4 Tri\u1ec7t trong s\u1edb \u0111\u00e0n h\u1eb7c \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ef1u n\u00f3i r\u1eb1ng: Nghe n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m tri Kinh Nam, h\u00e0nh vi tham t\u00e0n. \u0110\u1ec1 c\u1eed quan Tr\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n x\u00e9t ra b\u1ea3y vi\u1ec7c, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c: Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p sai ng\u01b0\u1eddi mua \u00f4 \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n T\u01b0\u01a1ng Tam cung c\u1ea5p \u00f4 \u0111\u1ea7u xanh, Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p ba b\u1ed1n l\u1ea7n \u0111\u00f2i \u0111\u1ed5i, T\u01b0\u01a1ng Tam \u0111o\u00e1n \u00fd Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p mu\u1ed1n ph\u1ee5 t\u1eed[footnote]T\u01b0\u01a1ng Tam \u0111o\u00e1n \u00fd Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p mu\u1ed1n ph\u1ee5 t\u1eed, ch\u1eef '\u0111o\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'suy', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], b\u00e8n mua ph\u1ee5 t\u1eed l\u00e0m \u00f4 \u0111\u1ea7u cung n\u1ea1p, Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p m\u1edbi ch\u1ecbu nh\u1eadn. \u00d4 \u0111\u1ea7u xanh v\u00e0 ph\u1ee5 t\u1eed m\u00e0u s\u1eafc kh\u00e1c nhau, gi\u00e1 c\u1ea3 c\u0169ng kh\u00e1c, vi\u1ec7c n\u00e0y thu\u1ed9c t\u1ed9i tham nh\u0169ng. L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c: B\u1eaft t\u0103ng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n tu s\u1eeda c\u00e1c v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c, ti\u1ec1n c\u1ee7a; l\u1ea5y c\u1edb tu s\u1eeda th\u1ea3o \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ec1 K\u1ef7, sai t\u0103ng qu\u00ea c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p \u1edf \u0111\u00f3. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y thu\u1ed9c t\u1ed9i t\u01b0 l\u1ee3i. Tr\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean, c\u1ef1u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00ec c\u00f3 t\u00ecnh ri\u00eang v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, b\u00e8n \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, m\u00e0 l\u1ea5y t\u1ed9i v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n x\u00e9t Tr\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c. L\u00fac \u0111\u00f3 n\u1ebfu Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng t\u01b0 l\u1ee3i, l\u00e0 k\u1ebb s\u0129, l\u1ebd ra ph\u1ea3i bi\u1ec7n b\u1ea1ch minh oan[footnote]L\u1ebd ra ph\u1ea3i bi\u1ec7n b\u1ea1ch minh oan, ch\u1eef 'bi\u1ec7n' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ee9a', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00ean ti\u1ebfng t\u1ef1 bi\u1ec7n minh, nh\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, th\u00ec t\u1ed9i tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd. Tr\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[84] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri H\u1ed3 Ch\u00e2u C\u00fac Ch\u00e2n Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, do Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 n\u00f3i Ch\u00e2n Khanh t\u1eeb khi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn khi v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00e3 ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd \u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng xin x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00f4ng tr\u1ea1ng.\r\n\r\n[85] Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed Ng\u00f4 Sung d\u1eabn Tu qu\u1ed1c s\u1eed T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u, Bi\u00ean tu quan V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n, Ho\u00e0ng L\u00fd, L\u00e2m Hi, d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea3o k\u1ef7 Nh\u00e2n T\u00f4ng, Anh T\u00f4ng. Vua m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, n\u1ed9i th\u1ecb d\u00e2ng \u00e1n, M\u1eabn C\u1ea7u \u0111\u1ecdc, Vua \u0111\u1ee9ng nghe h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn, xong b\u00e0i m\u1edbi ng\u1ed3i.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Du Sung l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u l\u00e0m ph\u1ea3n, \u0111\u00e3 xin k\u1ebft minh, Sung c\u1ed1 \u00fd tr\u00ec ho\u00e3n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, l\u1ea1i x\u00fai gi\u1ee5c h\u1ecd n\u00f3i ra, r\u1ed3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, d\u00f9ng l\u00e0m c\u00f4ng lao c\u1ee7a Trung Ch\u00ednh. Sung k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi Trung Ch\u00ednh, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c sai v\u1ee3 ra l\u1ea1y. Trung Ch\u00ednh v\u1ec1, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed Sung c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, li\u1ec1n tri\u1ec7u t\u1eeb Th\u00e0nh \u0110\u00f4 v\u1ec1 l\u00e0m Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, ch\u01b0a bao l\u00e2u, l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(<i>\"Sung sai v\u1ee3 l\u1ea1y Trung Ch\u00ednh\"<\/i>, theo b\u00e0i minh c\u1ee7a T\u1eb1ng Tri\u1ec7u trong m\u1ed9 B\u00e0nh Nh\u1eef L\u1ec7. Ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a B\u00e0nh Nh\u1eef L\u1ec7 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 9 v\u00e0 3 th\u00e1ng 10, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 12, Sung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. Ho\u00e0ng Li\u00eam n\u00f3i th\u00eam ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 8.)<\/i>\r\n\r\n[87] Th\u01b0 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n suy quan, Quy\u1ec1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n[footnote] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n 'L\u01b0u' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u01b0u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 277 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t s\u1eeda.[\/footnote] Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u00e1i Kinh l\u00e0m S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n hi\u1ec7u th\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec5 ph\u00f2ng t\u1eadp h\u1ecdc c\u00f4ng s\u1ef1. Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 9, l\u00e0m Thuy\u00ean b\u1ea1[footnote] Thuy\u00ean b\u1ea1 'b\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda.[\/footnote].\r\n\r\n[88] Chi\u1ebfu cho quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Chi\u1ebft Giang \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh Ti\u1ec1n X\u01b0\u01a1ng V\u0169 ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, Gi\u00e1m quan Th\u1ecb c\u1ea5m Th\u00f4i Th\u1ea3n b\u1ecb thay th\u1ebf, v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ed5i \u0111\u1eb7t l\u00f2 l\u1edbn \u1edf V\u0129nh B\u00ecnh gi\u00e1m \u0111\u00fac ti\u1ec1n m\u1ecfng y\u1ebfu[footnote] 'Khi\u1ebfp b\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Khi\u1ebfp' vi\u1ebft l\u00e0 'Kho\u00e1i', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u1ec7nh cho Tam ty t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo m\u1eabu c\u1ee7a b\u1ed9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i quy m\u00f4, \u0111\u00f2i t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, giao cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed ki\u1ec3m tra.\r\n\r\n[89] Chi\u1ebfu cho Tam ty h\u00e0ng th\u00e1ng ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o t\u1ed5ng s\u1ed1 v\u00e0ng b\u1ea1c, ti\u1ec1n l\u1ee5a chi ti\u00eau \u1edf kinh \u0111\u00f4.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay khi t\u1ebf Nam Giao, \u0111i xe ng\u1ecdc c\u0169, khi v\u1ec1 cung \u0111i xe l\u1edbn, xe ng\u1ecdc m\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho ch\u00e2u H\u1ef1u r\u1eb1ng nh\u1eefng t\u1edd tr\u00ecnh g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"L\u0103ng La ch\u1ec9 huy\"<\/i>, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 g\u1ecdi Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt gi\u1ea3 l\u00e0 <i>\"L\u0103ng La\"<\/i>.\r\n\r\n[92] Chi\u1ebfu cho tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf ch\u00e2u T\u00edn, Thi\u1ec7u V\u0169, Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, n\u1ebfu d\u00e2n ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch mu\u1ed1n ra s\u1ee9c th\u00ec cho ph\u00e9p. V\u00ec gi\u1eb7c Ph\u00fac Ki\u1ebfn ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00f2ng d\u00e2n mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1eadp trung.\r\n\r\n[93] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e0 B\u1eafc m\u01b0a d\u1ea7m nhi\u1ec1u ng\u00e0y kh\u00f4ng ng\u1edbt, h\u1ea1i nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn l\u00faa m\u00f9a thu, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c danh s\u01a1n, linh t\u1eeb.\"<\/i>\r\n\r\n[94] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, H\u00f9ng V\u0169 qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m T\u1ea3 V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, an tr\u00ed \u1edf T\u00e2y Kinh; L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u. Do Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng Qu\u1ef3 kinh ch\u1ebf An Nam, v\u00ec b\u1ec7nh xin v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Ti\u1ebft b\u1ed1 tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o sai ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi d\u1eb9p gi\u1eb7c. <i>(\u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p: V\u00ec Qu\u1ef3 ban \u0111\u1ea7u d\u00e2ng s\u1edb ri\u00eang xin chuy\u00ean tr\u00e1ch kinh ch\u1ebf[footnote] V\u00ec Qu\u1ef3 ban \u0111\u1ea7u d\u00e2ng s\u1edb ri\u00eang xin chuy\u00ean tr\u00e1ch kinh ch\u1ebf, ch\u1eef 'chuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee3i th\u1eddi c\u01a1 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, nh\u00e2n th\u1ebf d\u1eb9p y\u00ean, v\u00ec b\u1ec7nh li\u1ec1n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc; Ti\u1ebft c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed9i b\u1ed1 tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o sai ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi d\u1eb9p gi\u1eb7c, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i>\r\n\r\nTh\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec phu d\u1ecbch v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Nghi, Qu\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u1ee7, l\u1ec7nh Tri\u1ec7u Ti\u1ebft tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c trong \u300aTri\u1ec7u Ti\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: L\u00fac \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c nam chinh, Vua lo vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>\"Qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng, th\u1ea7n xin nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, mong vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00e0nh c\u00f4ng.\"<\/i> Vua r\u1ea5t vui, b\u00e8n cho Ti\u1ebft ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. \u0110\u1ebfn H\u1ed3 Nam, h\u1ecfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan \u0110\u01b0\u1eddng Ngh\u0129a V\u1ea5n n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm, ph\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n m\u1ed9t l\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u1ee7.\"<\/i> An ph\u1ee7 s\u1ee9 T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>\"D\u00e2n sao ch\u1ecbu n\u1ed5i! Xin chia l\u00e0m hai \u0111\u1ee3t, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ee9c d\u00e2n.\"<\/i> Ngh\u0129a V\u1ea5n n\u00f3i: <i>\"An ph\u1ee7 n\u00f3i th\u1ebf, mu\u1ed1n t\u00f4i ch\u1ebft sao?\"<\/i> Ti\u1ebft h\u1ecfi: <i>\"L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n h\u1ed9c.\"<\/i> <i>\"Phu d\u1ecbch bao nhi\u00eau?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Hai tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n.\"<\/i> Ti\u1ebft t\u00ednh to\u00e1n th\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o hi\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u01b0 th\u1eeba l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, b\u1ea3o Ngh\u0129a V\u1ea5n: <i>\"Phu d\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, t\u00f4i s\u1ebd ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m.\"<\/i> B\u00e8n t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf. D\u00e2n H\u1ed3 Nam \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n t\u00ednh m\u1ea1ng, mang \u01a1n Vua v\u00e0 c\u1ea3m k\u00edch Ti\u1ebft kh\u00f4ng qu\u00ean. Sau khi b\u1ed1 tr\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t \u0111em qu\u00e2n d\u1eb9p y\u00ean Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean, thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9c l\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n ch\u00e2u d\u00e2ng l\u00faa, cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, v\u00e0 mang ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i v\u1ec1. Qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i B\u00ecnh, Li\u00eam Ch\u00e2u t\u00edch tr\u1eef ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0110\u1eb1ng, Ng\u00f4 d\u01b0 l\u01b0\u01a1ng h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n h\u1ed9c. X\u00e9t: Ti\u1ebft v\u1eeba b\u1ecb tr\u00e1ch v\u00ec b\u1ed1 tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o sai ph\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 8 l\u1ea1i b\u1ecb tr\u00e1ch; L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t, Th\u00e1i Di\u1ec7p, Chu \u1ed0c \u0111\u1ec1u v\u00ec vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f4ng chu to\u00e0n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, kh\u00f4ng r\u00f5 B\u00e1ch L\u1ed9c v\u00ec sao n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[95] S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00e3 v\u1ee1 l\u1edbn \u1edf \u0111\u1eadp d\u01b0\u1edbi th\u00f4n T\u00e0o. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ch\u00e2u Thi\u1ec1n t\u00e2u: <i>\"D\u00f2ng ch\u1ea3y ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9t, d\u00f2ng s\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1ec1 ph\u00eda nam, r\u1ed3i \u0111\u1ed5 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u1ea7m Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch \u1edf n\u00fai L\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, chia th\u00e0nh hai d\u00f2ng: m\u1ed9t h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Thanh H\u00e0 ph\u00eda nam ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Ho\u00e0i, m\u1ed9t h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Thanh H\u00e0 ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ea3y ra bi\u1ec3n. T\u1ed5ng c\u1ed9ng ng\u1eadp l\u1ee5t 45 ch\u00e2u huy\u1ec7n, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u B\u1ed9c, T\u1ec1, V\u1eadn, T\u1eeb b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng nh\u1ea5t, ph\u00e1 h\u1ee7y h\u00e0ng v\u1ea1n nh\u00e0 d\u00e2n v\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh, c\u00f9ng 300.000 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng.\"<\/i> <i>(Ph\u1ea7n tr\u00ean c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, d\u1ef1a v\u00e0o \u300aLinh T\u00e2n mi\u1ebfu k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u00f4n Chu, nh\u01b0ng ghi ng\u00e0y \u0111\u1ee9t d\u00f2ng l\u00e0 Nh\u00e2m Th\u00e2n. \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1edbi \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ghi ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd: S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u1eadp th\u00f4n T\u00e0o \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n, 17 ng\u00e0y sau, v\u1ee1 l\u1edbn \u1edf th\u00f4n T\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ch\u00e2u Thi\u1ec1n xin c\u1eed quan \u0111\u1ebfn c\u1ee9u h\u1ed9. Chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eadu T\u1eafc, \u0110\u00f4 tri N\u1ed9i \u0111\u00f4, v\u00e0 L\u01b0u C\u00e1p, Quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, c\u00f9ng \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp.\r\n\r\n[97] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Ch\u1ec9 s\u1eed, T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Vinh, H\u1eefu Ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c L\u01b0u C\u00e1t \u1edf Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u1ec1u gi\u00e1ng hai c\u1ea5p v\u00e0 b\u1ecb thay th\u1ebf. V\u00ec kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c binh l\u00ednh Phi\u00ean do Th\u01b0\u1eddng T\u00f4n ch\u1ec9 huy l\u00e0m ph\u1ea3n, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n c\u1ee7a Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng gi\u1ebft h\u1ea1i quan qu\u00e2n.\r\n\r\n[98] Chi\u1ebfu cho Tam ty mi\u1ec5n gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Giang Ninh ph\u1ee7, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i cho ho\u00e3n l\u1ea1i. Do Giang \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang v\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y.\r\n\r\n[99] B\u00e0nh T\u00f4n, quan Tr\u00f3c s\u00e1t t\u1eb7c \u0111\u1ea1o \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng Li\u00eau \u00c2n \u0111\u00e3 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u T\u00edn, c\u00f3 \u0111\u01a1n xin \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Giao cho T\u00f4n chi\u00eau h\u00e0ng, \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, c\u00e1c quan b\u1eaft gi\u1eb7c kh\u00e1c ph\u1ea3i gi\u1eef qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c c\u1eeda \u1ea3i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tranh c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1ebft. N\u1ebfu b\u1ecdn gi\u1eb7c th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng m\u00e0 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 b\u1eaft gi\u1eb7c d\u00e1m gi\u1ebft h\u1ea1i, giao cho T\u00f4n b\u1eaft tr\u00f3i l\u1ea1i[footnote]'H\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'K\u00edch', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], binh l\u00ednh th\u00ec x\u1eed tr\u1ea3m ngay.\"<\/i>\r\n\r\n[100] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 c\u00f9ng c\u00e1c H\u00e1n, Phi\u00ean cung ti\u1ec5n th\u1ee7, Phi\u00ean binh th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau m\u1ed9 \u0111i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh dinh An Nam, n\u1ebfu b\u1ecb nhi\u1ec5m ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed, th\u00ec Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n \u0111\u01b0a ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c tr\u1ecb ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u1edf qu\u00e2n ti\u1ec1n An Nam xu\u1ed1ng cho c\u00e1c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ch\u1ebf thu\u1ed1c, t\u00f9y theo b\u1ec7nh m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t.\r\n\r\n[101] Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n ti\u1ebfp t\u1ee5c tu s\u1eeda \u300aL\u1ec5 c\u00e1c t\u00e2n bi\u00ean\u300b. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 7, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, e r\u1eb1ng \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 sai s\u00f3t, t\u1ea1m ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng, \u0111\u1ee3i tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[102] V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng: Theo b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a ch\u00e2u \u0110\u1ee9c, s\u00f4ng l\u1edbn t\u1eeb m\u00f9a thu h\u1ea1 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay, \u0111\u00e1y s\u00f4ng b\u1ecb b\u1ed3i l\u1eafng, d\u00f2ng ch\u1ea3y kh\u00f4ng th\u00f4ng su\u1ed1t, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng theo d\u00f2ng c\u0169, hi\u1ec7n nay n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n lan kh\u1eafp n\u01a1i, hai b\u00ean b\u1edd \u0111\u1ec1u b\u1ecb n\u1ea1n l\u1ee5t. Th\u1ea7n x\u00e9t th\u1ea5y h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1eafng, vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng tho\u00e1t nhanh, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u t\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u01b0\u1edbc, e r\u1eb1ng trong t\u01b0\u01a1ng lai n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd g\u00e2y v\u1ee1 \u0111\u00ea v\u00e0 g\u00e2y h\u1ecda cho c\u00e1c ch\u00e2u Ng\u1ee5y, B\u00e1c, \u00c2n, Thi\u1ec1n, v.v. Sau \u0111\u00f3, th\u1ea7n kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y c\u01a1 quan th\u1ee7y l\u1ee3i c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 t\u1eadp trung b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edd b\u1eafc d\u00f2ng ch\u1ea3y ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Th\u00e1ng 5, 6, 7 n\u0103m nay, nghe n\u00f3i khu v\u1ef1c \u0111\u00ea Kim T\u00e2n thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Danh r\u1ea5t nguy c\u1ea5p, qu\u1ea3 nhi\u00ean d\u1eabn \u0111\u1ebfn v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n. S\u00e1ch \u300aB\u1ecb Y\u1ebfu\u300b n\u00f3i: \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thi\u00ean tai, m\u00e0 l\u00e0 do s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i xem x\u00e9t b\u1ea3n t\u1ea5u ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u00ec mu\u1ed1n ti\u1ebft ki\u1ec7m v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, ch\u1ec9 v\u00ec ba b\u1ed1n n\u0103m nay s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t nh\u1ecf, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f4ng nguy c\u1ea5p n\u00ean m\u1edbi gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadt li\u1ec7u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i, e r\u1eb1ng \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u d\u1ea7n d\u1ea7n s\u1ebd h\u01b0 h\u1ecfng, n\u1ebfu trong t\u01b0\u01a1ng lai n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd g\u00e2y ra s\u01a1 su\u1ea5t. Th\u1ea7n k\u00ednh xin xem x\u00e9t l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169, kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebft ki\u1ec7m v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. M\u00f9a h\u00e8 thu n\u0103m nay, n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng cao, c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t nguy c\u1ea5p, nhi\u1ec1u n\u01a1i b\u00e1o c\u00e1o thi\u1ebfu v\u1eadt li\u1ec7u. Nay \u0111\u00ea T\u00e0o Th\u00f4n b\u1ecb v\u1ee1, t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, 9, 10, khi ki\u1ec3m k\u1ebf v\u1eadt li\u1ec7u m\u00f9a xu\u00e2n, nh\u1eefng ch\u1ed7 th\u1ea5p y\u1ebfu c\u1ea7n gia c\u1ed1, trong ba n\u0103m \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng. H\u01a1n n\u1eefa, binh l\u00ednh \u1edf \u0111\u00ea n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, ho\u1eb7c l\u00e1i thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa m\u00ec cho ty Th\u1ee7y L\u1ee3i, hi\u1ec7n ch\u1ec9 c\u00f2n 17 binh l\u00ednh th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m vi\u1ec7c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u00ea th\u1ea5p y\u1ebfu, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb v\u1ee1.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng quan l\u1ea1i th\u1ee7y l\u1ee3i. Nay nh\u00e2n d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0 S\u00f3c, Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb n\u1ea1n l\u1ee5t, kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi, k\u00eau than th\u1ea3m thi\u1ebft, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i th\u1ee7y l\u1ee3i kh\u00f4ng t\u1ef1 bi\u1ebft l\u1ed7i, v\u1eabn h\u1ed1i h\u1ea3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd kh\u00f4ng! Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng th\u00e0nh, ch\u1ec9 mong b\u00e1o \u0111\u00e1p, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00edch b\u00e1c, xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t cho.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u1ea5u n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 7 sau khi s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea. S\u00f4ng l\u1edbn v\u1ee1 \u0111\u00ea v\u00e0o ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7.)<\/i>\r\n\r\nNg\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n n\u0103m ngo\u00e1i v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ea5u r\u1eb1ng vi\u1ec7c m\u1edf \u0111\u00ea \u1edf V\u1ec7 Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Cung T\u1ea3o \u0111\u1ec3 l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u00e0m k\u00eanh v\u1eadn t\u1ea3i, \u0111\u1eb7t c\u1eeda c\u1ed1ng d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o s\u00f4ng Ng\u1ef1, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n, v\u00ec n\u1ebfu l\u1edbn th\u00ec v\u1ee1 \u0111\u00ea tr\u00e0n n\u01b0\u1edbc, nh\u1ecf th\u00ec b\u1ed3i l\u1eafng. Nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 sai quan xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i, nay qu\u1ea3 nhi\u00ean khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u00e0o k\u00eanh v\u1eadn t\u1ea3i, kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ee1 qua c\u1eeda c\u1ed1ng, tr\u00e0n xu\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u, g\u00e2y h\u1ecda r\u1ea5t l\u1edbn. Th\u1ea7n lo r\u1eb1ng c\u01a1 quan xem x\u00e9t ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a k\u00eanh v\u1eadn t\u1ea3i hi\u1ec7n nay, xin ch\u1ec9 th\u1ecb cho c\u01a1 quan xem x\u00e9t xu\u1ed1ng V\u1ec7 Ch\u00e2u v\u00e0 An ph\u1ee7 ty l\u1ed9 \u0110\u1ea1i Danh, l\u1ea5y c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c v\u1ee1 \u0111\u00ea tr\u00e0n n\u01b0\u1edbc t\u1eeb ng\u00e0y m\u00f9ng 4 v\u00e0 14 th\u00e1ng 7 tr\u1edf \u0111i, xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i>\r\n\r\n[103] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u1ea1i tr\u00e0n v\u00e0o V\u1ec7 Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Cung. Th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00e0n v\u00e0o V\u01b0\u01a1ng Cung, tr\u00e0n v\u00e0o Ho\u00e0i Ch\u00e2u, s\u00f4ng Ho\u00e0ng v\u00e0 s\u00f4ng S\u1ea5m, tr\u00e0n v\u00e0o V\u1ec7 Ch\u00e2u, huy\u1ec7n C\u1ea5p, c\u00e1c \u0111\u00ea th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 t\u1ea3o, tr\u00e0n v\u00e0o Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, th\u00f4n H\u00e0n, r\u1ed3i v\u1ee1 l\u1edbn \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, th\u00f4n T\u00e0o. <i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b th\u00eam v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 28 l\u00e0 \u0111\u00ea th\u00f4n T\u00e0o v\u1ee1, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00ea th\u00f4n T\u00e0o v\u1ee1 l\u1edbn v\u00e0o ng\u00e0y 17. Th\u00f4n H\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 8, s\u00f4ng Ho\u00e0ng v\u00e0 s\u00f4ng S\u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 8.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 6 \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 7 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, chi\u1ebfu phong truy t\u1eb7ng \u0110i\u1ec3n ng\u00f4n L\u00fd th\u1ecb l\u00e0m Hoa Nguy\u00ean qu\u1eadn phu nh\u00e2n, v\u00ec c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00fd th\u1ecb v\u00e0o cung h\u01a1n 70 n\u0103m, ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1eeb th\u1eddi Th\u00e1i h\u1eadu Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd v\u00e0 l\u00fac Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Nh\u00e2n T\u00f4ng c\u00f2n nh\u1ecf, c\u00f4ng lao ph\u1ee5ng s\u1ef1 n\u1ed5i ti\u1ebfng trong cung c\u1ea5m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ed9 Phu Di\u00ean nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1ecb thi\u00ean tai, xin cho ph\u00e9p thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p c\u00f9ng v\u1edbi thu\u1ebf thu v\u00e0 thu\u1ebf thu n\u0103m sau.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[3] Sai Nh\u1eadp n\u1ed9i Cung ph\u1ee5ng quan D\u01b0\u01a1ng Nh\u1eadt T\u00e2n v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng An D\u00e2n t\u1eeb kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Ung, \u0111\u01b0a qu\u00e2n l\u00ednh b\u1ecb b\u1ec7nh v\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf doanh tr\u1ea1i An Nam tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng m\u1ed9 t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu tha ch\u1ebft cho Nguy\u1ec5n C\u0103n, t\u1ea3 lang t\u01b0\u1edbng gi\u1ea3 c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9, b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Chi\u00eau th\u1ea3o ty. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;C\u00f4ng s\u1ef1 c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a doanh tr\u1ea1i An Nam l\u00e0 L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed, T\u1ea9u m\u00e3 Th\u1eeba th\u1ee5 L\u01b0u Duy Gi\u1ea3n v\u00e0 H\u00e0n V\u0129nh Th\u1ee9c, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai c\u1ea5p, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ea1m th\u1eddi v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1ea3 ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, quy\u1ec1n \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u T\u00fac B\u1ea1c l\u00e0 An Ninh; Tu\u1ea7n ki\u1ec3m huy\u1ec7n Chung Ly, ch\u00e2u H\u00e0o l\u00e0 V\u0169 Thi\u00ean H\u1eefu; H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh Vi\u1ec5n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t c\u1ea5p; Huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n K\u1ef3 l\u00e0 Ho\u00e0ng \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ba c\u1ea5p; B\u1ea3o ch\u00ednh \u0110\u00e1i Quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, Ch\u1ec9 s\u1eed c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9. Do Ph\u00f3 s\u1ee9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u00e0 Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 t\u00e2u: &#8220;<\/i>\u1ede tr\u1ea5n \u0110\u1ed3ng Kh\u01b0, huy\u1ec7n K\u1ef3, gi\u1eb7c V\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i gi\u1ebft Tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u01b0u Ch\u1ea5n, An Ninh v\u00e0 Ho\u00e0ng \u01af\u1edbc d\u1eabn qu\u00e2n truy \u0111u\u1ed5i, V\u0169 Thi\u00ean H\u1eefu giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c 11 th\u1ee7 c\u1ea5p, nhi\u1ec1u k\u1ebb b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, \u0110\u00e1i Quy\u1ec1n mang l\u01b0\u01a1ng d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn b\u1edd b\u1eafc s\u00f4ng Tr\u1eeb \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp vi\u1ec7n.&#8221; V\u00ec v\u1eady \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, n\u01b0\u1edbc Ch\u00fa Li\u1ec5n d\u00e2ng c\u1ed1ng v\u1eadt, s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u00f9ng hoa sen v\u00e0ng \u0111\u1ef1ng ng\u1ecdc trai, long n\u00e3o b\u01b0\u1edbc l\u00ean th\u1ec1m, qu\u1ef3 nh\u00ecn ngai v\u00e0ng r\u1ed3i r\u1ea3i ra, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;t\u00e1t \u0111i\u1ec7n&#8221;<\/i>. Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn h\u1ecfi th\u0103m. <i>(S\u00e1ch \u300aL\u00e2m Hi d\u00e3 s\u1eed\u300b ch\u00e9p: <i>&#8220;C\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c d\u00e2ng c\u1ed1ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111i\u1ec7n.&#8221;<\/i> L\u1eddi ch\u00fa th\u00eam c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu cho con c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Th\u00e0nh Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3, ch\u1ee9c H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, c\u00f9ng 5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, ch\u00e1u tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Th\u1ecbnh Chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb. Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ed3 Nam l\u00e0 Chu S\u01a1 B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm \u0111\u00e3 ch\u1ebft, xin ban \u00e2n.<\/p>\n<p>[8] Chi\u1ebfu cho con c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng Kinh l\u00e0 T\u00f4ng H\u1ed3i l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Vinh; T\u00f4ng L\u01b0\u01a1ng l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Anh.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu cho Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, quy\u1ec1n Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 Cao Tu\u00e2n Nh\u1ea5t l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn chi\u00eau b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, c\u00e1c quan b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u nghe theo s\u1ef1 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tu\u00e2n Nh\u1ea5t; l\u1ea1i sai T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu l\u00e0 B\u00e0nh B\u1ea3o \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u tuy\u1ec3n m\u1ed9 300 qu\u00e2n m\u00e3 b\u1ed9 \u0111i theo; l\u1ea1i sai V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh tuy\u1ec3n m\u1ed9 200 qu\u00e2n m\u00e3 b\u1ed9, l\u1ec7nh cho Tr\u1ea7n T\u1ebf Ph\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea7n T\u00f2ng Chu \u0111\u01b0a B\u00e0nh B\u1ea3o \u0111i. <i>(Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 5 \u0111\u00e3 sai B\u00e0nh T\u00f4n, nay l\u1ea1i sai B\u00e0nh B\u1ea3o. \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i ch\u00e9p: <i>&#8220;Sai quan \u0110\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[10] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u Nam Kinh, V\u1eadn, Duy\u1ec5n, T\u00e0o, T\u1eeb, T\u1ec1, B\u1ed9c, T\u1ebf, \u0110\u01a1n, Nghi, Thi\u1ec1n, B\u00e1c, L\u1ec7, B\u1ea1c, Th\u1ecd, H\u00e0o, T\u1ee9, T\u00fac, qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c huy\u1ec7n \u0110\u00f4ng Minh, Kh\u1ea3o Th\u00e0nh, Tr\u01b0\u1eddng Vi\u00ean, B\u1ea1ch M\u00e3, T\u1ed9 Th\u00e0nh, Vi Th\u00e0nh thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong, huy\u1ec7n C\u1ef1 L\u1ed9c thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u00ecnh, c\u00e1c huy\u1ec7n K\u00ea Tr\u1ea1ch, B\u00ecnh \u00c2n, Ph\u00ec H\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u Minh, \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ph\u00e1p n\u1eb7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00f4ng th\u1ea5t t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u1edf xu\u1ed1ng, ai th\u00f4ng th\u1ea1o m\u1ed9t kinh v\u00e0 c\u1ea3 \u300aLu\u1eadn Ng\u1eef\u300b, \u300aM\u1ea1nh T\u1eed\u300b, th\u00ec hai n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin thi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xem x\u00e9t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb An Nam<a class=\"footnote\" title=\"Xem x\u00e9t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb An Nam, ch\u1eef 'Nam' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 279, th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, khi Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng Kh\u00fac Tr\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf C\u1ee7, V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn r\u00fat qu\u00e2n t\u1eeb An Nam, ch\u1eef 'Nam' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'An' r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ecb thi\u1ebfu, n\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1933-1\" href=\"#footnote-1933-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. Vua th\u1ea5y c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n qu\u1ea3n \u00e1p Kh\u00fac Tr\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf C\u1ee7, V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn ba ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u r\u1ea5t si\u00eang n\u0103ng, m\u00e0 ng\u1ef1a c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u ch\u1ebft, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi hai con ng\u1ef1a t\u1ed1t v\u00e0 \u0111ai v\u00e0ng. V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn xin \u00e1o gi\u00e1p, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam.<\/p>\n<p>[13] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu L\u1eef C\u00f4ng Nh\u1ee5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e1i Ch\u00e2u, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e3 x\u1eed \u00e1n sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh. B\u1ea3n truy\u1ec7n cho r\u1eb1ng \u00f4ng sai \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn. Theo\u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b, ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 3, L\u1eef C\u00f4ng Nh\u1ee5, nguy\u00ean l\u00e0 Tri ch\u00e2u V\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Thi\u1ec1n nghe ch\u1ec9. C\u00f4ng Nh\u1ee5 b\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 cho l\u00e0 b\u1ea5t t\u00e0i, n\u00ean b\u1ecb thay th\u1ebf. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu cho H\u00ecnh b\u1ed9 x\u00e9t l\u1ea1i vi\u1ec7c x\u1eed \u00e1n sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh khi \u00f4ng l\u00e0m Tri ph\u1ee7 Ch\u00e2n \u0110\u1ecbnh, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tra n\u00e0y. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 10, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng. Th\u00f4ng ph\u00e1n ch\u00e2u Ung, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba T\u00f4 T\u1eed Nguy\u00ean b\u1ecb l\u1ec7nh ph\u1ea3i ch\u1ecbu tang, v\u00ec Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty cho r\u1eb1ng \u00f4ng t\u00f9y ti\u1ec7n d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u Quy\u1ec1n Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 l\u00e0m Quy\u1ec1n Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ee3i khi gi\u1eb7c y\u00ean s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ee9c c\u0169. Sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Chu Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m g\u1ea5p \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1ebft Li\u00eau \u00c2n m\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp xin ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi thi h\u00e0nh. Quan b\u1eaft gi\u1eb7c n\u00e0o do d\u1ef1 kh\u00f4ng ti\u1ebfn, c\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ee3 h\u00e3i, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p, v\u00e0 ph\u1ea3i b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c T\u1eeb T\u1ed5ng.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y 19, nay g\u1ed9p l\u1ea1i vi\u1ebft. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 4, T\u1ed5ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ebfn. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Cao Tu\u00e2n Nh\u1ea5t, T\u1eeb T\u1ed5ng, Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 n\u1ebfu \u1edf c\u00f9ng m\u1ed9t n\u01a1i, th\u00ec m\u1ecdi vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c; n\u1ebfu \u1edf tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u nghe theo ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Tu\u00e2n Nh\u1ea5t.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 7, nay g\u1ed9p l\u1ea1i vi\u1ebft.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1o th\u1ee5 V\u0169 h\u1ecdc l\u00e0 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, b\u1ed5 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c l\u00e0m H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tr\u1ef1c vi\u1ec7n v\u00e0 Tri t\u1ea1p s\u1ef1 nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[17] Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, Tri Kh\u00e2m ch\u00e2u L\u01b0u S\u01a1 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, quy\u1ec1n Tri Ung ch\u00e2u. Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Th\u1ea1ch Gi\u00e1m l\u00e0m Tri Ung ch\u00e2u, L\u01b0u S\u01a1 thay th\u1ebf Th\u1ea1ch Gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[18] \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u l\u1ed9 An ph\u1ee7 ty t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 xem x\u00e9t vi\u1ec7c An T\u00fac qu\u00e2n n\u00ean gi\u1eef l\u1ea1i Nam Quan th\u00e0nh, c\u00e1c l\u1ea7u g\u00e1c hi\u1ec7n \u0111ang d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda ho\u00e0n ch\u1ec9nh<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c l\u1ea7u g\u00e1c hi\u1ec7n \u0111ang d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ch\u1eef 'hi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo ngh\u0129a v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1933-2\" href=\"#footnote-1933-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, xin \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ee9c Gi\u00e1m \u00e1p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Ty K\u1ebf ngh\u1ecb th\u1ed1 tr\u00ed bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 \u1edf S\u01a1n T\u00e2y l\u1eadp c\u00f4ng, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, Khang ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed Bao Thu\u1eadn trung b\u1ea1ch h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 nh\u00e0 H\u00e1n, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi suy ph\u1ee5c. Ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n \u1edf D\u00e2n Nam xu\u1ea5t binh, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u00e3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ecbch, d\u1ed1c s\u1ee9c \u0111i\u1ec3m t\u1eadp, s\u1eafp x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1, c\u00f4ng tr\u1ea1ng kh\u00f4ng k\u00e9m c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ph\u00f3 trong doanh. Nay vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. C\u00f9ng v\u1edbi N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Thi\u1ec7u Trung, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Bao Th\u00e0nh \u0111\u1ec1u ra s\u1ee9c li\u1ec1u ch\u1ebft, c\u0169ng mong \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n ri\u00eang v\u1ec1 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Bao Thu\u1eadn l\u0129nh ch\u1ee9c Vinh ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, l\u1ea1i cho m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c; Bao Th\u00e0nh l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, Tri\u1ec7u Thi\u1ec7u T\u00f4ng l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9.<\/p>\n<p>[20] H\u1ee3p ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u01b0 Trung m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Tr\u1ea5n Dao qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu, quan c\u1ea5p vi\u1ec7c tang l\u1ec5, cho ph\u00e9p mang theo b\u00e0i \u1ea5n khi ch\u00f4n, con trai l\u00e0 T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m Ho\u00e0i Ngh\u0129a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m B\u1ec9nh Ngh\u0129a l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban.<\/p>\n<p>[21] L\u1ea5y Tr\u1ea5n Nam qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n Giang Ninh ph\u1ee7 V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch l\u00e0m T\u1eadp Hi quan s\u1ee9, \u1edf l\u1ea1i Kim L\u0103ng, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng. Ban \u0111\u1ea7u, An Th\u1ea1ch b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf Giang Ninh, \u00f4ng kh\u1ea9n thi\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u1edf cung qu\u00e1n. Vua sai L\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ch\u00ednh mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111\u1ebfn khuy\u00ean nh\u1ee7, \u0111\u1ee3i \u00f4ng nh\u1eadn vi\u1ec7c m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1. T\u00f2ng Ch\u00ednh \u1edf l\u1ea1i Kim L\u0103ng nhi\u1ec1u th\u00e1ng, An Th\u1ea1ch v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng th\u1ec9nh c\u1ea7u, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Vua m\u1edbi cho ph\u00e9p \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng ki\u00eam qu\u1ea3n cung qu\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n\u300b ch\u00e9p: V\u01b0\u01a1ng Kinh c\u00f4ng <i>(t\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch)<\/i> l\u00fac \u0111\u1ea7u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, tri Giang Ninh ph\u1ee7, ti\u1ebfn c\u1eed L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh l\u00e0m Tham ch\u00ednh r\u1ed3i r\u1eddi \u0111i. Sau \u0111\u00f3, Hu\u1ec7 Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c Vua tin d\u00f9ng, l\u1ed9ng quy\u1ec1n, lo s\u1ee3 Kinh c\u00f4ng s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i, nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf giao li\u1ec1n ti\u1ebfn c\u1eed Kinh c\u00f4ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Khi \u0111ang d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt, Vua nh\u1eadn ra \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Hu\u1ec7 Khanh, li\u1ec1n h\u1ecfi: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ph\u1ea1m t\u1ed9i, sao l\u1ea1i d\u00f9ng chi\u1ebfu x\u00e1 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c ch\u1ee9c?&#8221;<\/i> Hu\u1ec7 Khanh kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o. N\u0103m sau, Vua l\u1ea1i tri\u1ec7u Kinh c\u00f4ng v\u1ec1 n\u1eafm quy\u1ec1n, t\u1eeb \u0111\u00f3 quan h\u1ec7 gi\u1eefa V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 L\u1eef c\u00e0ng th\u00eam x\u1ea5u \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[22] Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Tr\u00ecnh S\u01b0 M\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, Gi\u00e1m th\u1eeba C\u1ea3nh Uy\u1ec3n ba n\u0103m, Qu\u1ea3n c\u00e2u quan Ho\u1eafc T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t. Do S\u01b0 M\u1ea1nh v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng b\u1ed3i \u0111\u1eafp ru\u1ed9ng ven s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ch\u00edn ngh\u00ecn kho\u1ea3nh. <i>(Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 n\u0103m ngo\u00e1i, S\u01b0 M\u1ea1nh v\u00e0 Uy\u1ec3n \u0111\u00e3 d\u00e2ng s\u1edb xin vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[23] \u0110\u1ed3ng tu Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa Ho\u00e0ng L\u00fd t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n ch\u1ea7u, xin cho h\u1ecd ghi ch\u00e9p l\u1eddi th\u00e1nh ch\u1ec9 trong ng\u00e0y ho\u1eb7c ng\u00e0y h\u00f4m sau, ni\u00eam phong g\u1eedi v\u1ec1 Kh\u1edfi c\u01b0 vi\u1ec7n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[24] Ty K\u1ebf ngh\u1ecb th\u1ed1 tr\u00ed bi\u00ean s\u1ef1 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf v\u00f9ng n\u00fai ph\u00eda sau, n\u0103m qu\u00e2n c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u, binh l\u00ednh, cung th\u1ee7 \u0111\u00e3 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng nh\u1eb9, xin ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban r\u1eb1ng m\u1ed7i th\u1ee7 c\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed1i \u0111a ba b\u1eadc, l\u1ea1i ban th\u00eam 20 t\u1ea5m l\u1ee5a, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1eadc v\u00e0 ban l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Do\u00e3n ch\u00e2u l\u00e0 Th\u01b0 Quang D\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng An ch\u00e2u. Do Tri Nguy\u00ean ch\u00e2u T\u1ea1 L\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng Quang D\u0169ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u1ed9p \u0111\u1ea5t r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n, nay \u0111\u1ebfn ch\u00e2u t\u1ef1 th\u00fa, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m theo l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Nam Giang.<\/p>\n<p>[26] Chi\u1ebfu tu s\u1eeda th\u00e0nh Thanh Ch\u00e2u, x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea7u canh, b\u1edd nam \u0111\u1eb7t c\u1ea7u k\u00e9o, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u01b0 Khanh.<\/p>\n<p>[27] Chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m \u00e1p M\u1eadu Ch\u00e2u Gi\u1ea3 Bi\u1ec7n th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc, con l\u00e0 T\u00f4ng Ph\u1ea1m l\u00e0m Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. Do V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng T\u00f4ng Ph\u1ea1m c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng M\u1ea1nh Nh\u00e2n Ph\u00fa b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng Cung Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u00e2n Qu\u00fd, \u0111\u1ec1u nh\u1edd m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a Gi\u1ea3 Bi\u1ec7n, T\u00f4ng Ph\u1ea1m th\u00e2n chinh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, phong V\u0169 l\u00e2m qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tr\u1ecdng Th\u1ee9 l\u00e0m Y\u1ebfn Qu\u1ed1c c\u00f4ng. Tr\u1ecdng Th\u1ee9 l\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a T\u00f4ng B\u1ea3o, n\u1ed1i ng\u00f4i t\u1eadp phong, lo vi\u1ec7c ph\u1ee5ng t\u1ef1.<\/p>\n<p>[29] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Giao Ch\u1ec9 v\u1eeba b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, c\u00e1c m\u1ec7nh l\u1ec7nh qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1m th\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn An Nam v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n t\u1ea1m x\u1eed l\u00fd, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u00fd do t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[30] Ban th\u01b0\u1edfng cho gia \u0111\u00ecnh C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n Tu so\u1ea1n, \u0110\u1ec1 c\u1eed Linh ti\u00ean quan Ng\u00f4 Th\u00e2n 200 t\u1ea5m l\u1ee5a. Th\u00e2n m\u1ea5t \u1edf L\u01b0 S\u01a1n, V\u01b0\u01a1ng Thi\u1ec1u t\u00e2u l\u00ean, ngo\u00e0i tang l\u1ec5 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban th\u01b0\u1edfng n\u00e0y, l\u1ea1i l\u1ec7nh ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u00e1ng tin c\u1eady \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, cho ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban L\u01b0u H\u1ed7 l\u00e0 To\u00e0n Th\u1ecd l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c, do Kinh nguy\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh t\u00e2u: <i>&#8220;H\u1ed7 th\u1eddi Kh\u00e1nh L\u1ecbch c\u00f3 c\u00f4ng lao n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn th\u1edd c\u00fang, b\u1ea3o v\u1ec7 gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng nh\u01b0 H\u1ed7 c\u00f2n s\u1ed1ng, m\u00e0 To\u00e0n Th\u1ecd l\u1ea1i l\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch khuy\u1ebfn kh\u00edch.&#8221;<\/i> N\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[32] Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u00f4n Chu t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 t\u01b0, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi lo r\u1eb1ng ch\u1ebf c\u00e1o qu\u00e1 khen ng\u1ee3i, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u0103ng quan qua kh\u1ea3o x\u00e9t kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec, kh\u00f4ng n\u00ean d\u00e0nh ri\u00eang l\u1eddi hu\u1ea5n th\u1ecb. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c quan so\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1o \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m ch\u1ee9c kh\u00e1c, t\u1ed1n nhi\u1ec1u v\u0103n t\u1eeb, e ng\u1ea1i c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c. Do \u0111\u00f3 ban l\u1ec7nh r\u1eb1ng vi\u1ec7c kh\u1ea3o x\u00e9t \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, v\u0103n th\u1ea7n \u0110\u00e3i ch\u1ebf, v\u0169 th\u1ea7n C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh so\u1ea1n ch\u1ebf, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng b\u1ed1n c\u00e2u \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00f9 th\u0103ng quan tr\u01b0\u1edbc sau kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u00f9ng m\u1ed9t l\u1eddi; ng\u01b0\u1eddi so\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1o d\u00f9 li\u1ec7t k\u00ea t\u00ean h\u1ecd kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u00f9ng d\u00f9ng m\u1ed9t ch\u1ebf; trong m\u1ed9t nh\u00e0, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u0103n v\u00f5 tuy kh\u00e1c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c v\u1ec1 h\u01b0u, t\u1eb7ng quan, ti\u1ebfn c\u1eed, ph\u1ee5c ch\u1ee9c, t\u00f4ng th\u1ea5t ban t\u00ean, t\u00f4ng ph\u1ee5 phong \u1ea5p, trai v\u0103n s\u01a1 ng\u1eef, d\u00f9 danh th\u1ec3 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u theo m\u1ed9t khu\u00f4n, n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng d\u00f9ng. Tuy n\u00f3i l\u00e0 c\u1ed1t cho \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, nh\u01b0ng quy c\u1ee7 s\u01a1 s\u00e0i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n tr\u0103m quan, r\u0103n d\u1ea1y h\u1eadu th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, c\u1ed1 s\u1ef1 tri\u1ec1u ta, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady. B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1eddi sinh th\u1ea7n th\u00e1nh, l\u1eddi n\u00f3i th\u00e0nh \u0111i\u1ec3n m\u00f4, xem x\u00e9t r\u1ed9ng c\u1ed5 kim, x\u00e9t k\u1ef9 danh th\u1ef1c, m\u1ed7i khi nghe l\u1eddi tr\u1eddi hu\u1ea5n d\u1ee5 b\u1ec1 t\u00f4i, th\u1ee7 tr\u00e1t tuy\u00ean th\u1ecb nh\u1ecb ph\u1ee7, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u00e1p ngh\u0129a, th\u1ea5u \u0111\u00e1o s\u1ef1 t\u00ecnh, thi\u00ean h\u1ea1 truy\u1ec1n t\u1ee5ng, s\u1eed quan ghi ch\u00e9p, m\u00e0 c\u00e1c quan so\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1o l\u1ea1i c\u1ea9u th\u1ea3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 x\u1ee9ng v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a minh chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1eadp n\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1ed9t \u0111\u1eddi sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Xin h\u00e3y cho t\u00f9y vi\u1ec7c so\u1ea1n thu\u1eadt, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 khen ng\u1ee3i, l\u00e0m m\u1ea5t s\u1ef1 th\u1ef1c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n so\u1ea1n l\u1eddi, Thi\u1ebfu khanh, Gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1ea5u ti\u1ebfn, ph\u1ee5c ch\u1ee9c, m\u1ed7i khi g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 th\u00ec thay \u0111\u1ed5i; \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1eed nh\u00e2n, m\u1ed7i khoa tr\u01b0\u1eddng thay \u0111\u1ed5i; phong t\u01b0\u1edbc cho t\u00f4ng th\u1ea5t ph\u1ee5 n\u1eef, t\u00f9y th\u1eddi so\u1ea1n ch\u1ebf; v\u0103n v\u00f5 chuy\u1ec3n quan, v\u1ec1 h\u01b0u, c\u00f9ng tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u1ed5i l\u00e0m kinh tri\u1ec1u quan, tri huy\u1ec7n, \u0111\u1ec1u t\u00f9y c\u1ea5p so\u1ea1n \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n l\u1ea1i xin: <i>&#8220;B\u00e1ch quan phong t\u1eb7ng, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Quan s\u00e1t s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u1eb7ng, v\u00e0 t\u00f9y vi\u1ec7c so\u1ea1n ri\u00eang.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m nay v\u00f9ng L\u0129nh Ngo\u1ea1i n\u1eafng n\u00f3ng gay g\u1eaft, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc b\u1ec7nh ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111ang \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n ch\u01b0a r\u00fat, quan l\u1ea1i, t\u01b0\u1edbng s\u0129 \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00f4ng, lo ng\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 thu\u1ed1c men, d\u1eabn \u0111\u1ebfn ch\u1ebft oan. Y quan vi\u1ec7n ch\u1ecdn ba ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi y h\u1ecdc, ban cho 50 t\u1ea5m l\u1ee5a, c\u1eed \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u, giao cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft ph\u00e2n ph\u1ed1i s\u1eed d\u1ee5ng, sau m\u1ed9t n\u0103m s\u1ebd thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eefa kh\u1ecfi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;S\u1ed1 ti\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c gi\u00e1m b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u00e2n s\u00e1ch t\u1ec9nh, c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u1ec1 h\u00ecnh ty, Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ni\u00eam phong, Trung th\u01b0 qu\u1ea3n l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u0111\u1ed9ng \u0111inh \u1edf Ung Ch\u00e2u, Kh\u00e2m Ch\u00e2u r\u1ea5t d\u0169ng c\u1ea3m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch kh\u00edch l\u1ec7. Xin giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, li\u00eam ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4 ty, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, ph\u1ee5 tr\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n, m\u1ed7i qu\u00fd \u0111i ki\u1ec3m tra, cu\u1ed1i n\u0103m b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 ngh\u1ec7 gi\u1ecfi, th\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng cho th\u1ee7 l\u0129nh, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch hu\u1ea5n luy\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3 tr\u00ean 50% ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 ngh\u1ec7 gi\u1ecfi th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho n\u0103m ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n nhau k\u1ebft th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3o, n\u0103m b\u1ea3o g\u1ea7n nhau k\u1ebft th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed9i. M\u1ed7i l\u1ea7n ki\u1ec3m tra, b\u1ea3o, \u0111\u1ed9i ph\u1ea3i h\u1ed7 tr\u1ee3 nhau, khi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ph\u1ea3i t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3. Chia th\u00e0nh ba h\u1ea1ng: ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng ho\u1eb7c v\u00f5 ngh\u1ec7 xu\u1ea5t ch\u00fang l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n sai d\u1ecbch; ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng nhanh nh\u1eb9n l\u00e0 trung \u0111\u1eb3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf kho\u00e1; c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 h\u1ea1 \u0111\u1eb3ng. Ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng vi\u1ec7c n\u00f4ng, t\u1eadp luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7. Khi c\u00f3 quan ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, t\u1eadp h\u1ee3p c\u1ea3 th\u00f4n \u0111\u1ec3 thi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung tr\u01b0\u1edbc. Bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 gi\u1eb7c, l\u1ec7nh cho th\u1ee7 l\u0129nh b\u00e1o c\u00e1o l\u1eabn nhau.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban cho Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf H\u00e0n Ch\u1ea9n, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd B\u00ecnh m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 150 t\u1ea5m l\u1ee5a, 150 l\u1ea1ng b\u1ea1c, ri\u00eang Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111eo \u0111ai v\u00e0ng, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng. C\u00e1c ch\u1ee9c Chu\u1ea9n b\u1ecb sai s\u1ee9, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 Y\u1ebfn Ph\u1ee5c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch. <i>(S\u1ef1 t\u00edch Y\u1ebfn Ph\u1ee5c, n\u00ean tra trong \u300aT\u00f4 Tri\u1ec7t t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b. \u300aM\u1eadt vi\u1ec7n th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p: Ch\u1ea9n \u0111eo \u0111ai v\u00e0ng, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty. Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7, Ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00fac ti\u1ec1n l\u1edbn xin t\u1ea1m theo m\u1ee9c c\u0169. T\u1eeb nay v\u1ec1 sau n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u00fac th\u00eam, xin tr\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ra, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u00fac ti\u1ec1n nh\u1ecf.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y xin \u0111\u1eb7t gi\u00e1m \u1edf ch\u00e2u H\u00ecnh, ch\u00e2u T\u1eeb, \u0111\u00fac m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n s\u1eaft lo\u1ea1i hai. Nay x\u00e9t n\u00ean \u0111\u00fac m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n s\u1eaft lo\u1ea1i hai \u1edf l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng Qu\u00e2n, l\u1ea1i \u0111\u00fac th\u00eam ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng l\u1edbn \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u. B\u1ea3n ch\u00ed \u1edf ph\u1ea7n <i>&#8220;\u0111\u1ec1u \u0111\u00fac ti\u1ec1n nh\u1ecf&#8221;<\/i> l\u1ea1i vi\u1ebft: <i>&#8220;Ti\u1ec1n c\u1ee7a d\u00e2n x\u1ea5u, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u lo, b\u00e8n l\u1ec7nh ti\u1ec1n x\u1ea5u n\u1ed9p quan th\u00ec h\u1ee7y b\u1ecf.&#8221;<\/i> \u0110\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>[38] Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u1ef1 ch\u00e9p r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc b\u00e0n \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft, m\u1ed7i n\u0103m hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, \u0111\u1ec3 gi\u00fap kinh ph\u00ed, Qu\u00e1t cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc kia, H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1eebng \u0111\u00fac ti\u1ec1n s\u1eaft, d\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb x\u1eed t\u1eed m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 ti\u1ec1n gi\u1ea3 c\u00e0ng nhi\u1ec1u, d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5t nghi\u1ec7p, bu\u00f4n b\u00e1n kh\u00f4ng th\u00f4ng, r\u1ed3i ti\u1ec1n s\u1eaft<a class=\"footnote\" title=\"'Ti\u1ec1n s\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1933-3\" href=\"#footnote-1933-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Nay \u0111\u1ea5t H\u00ecnh, T\u1eeb \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng nhau, d\u00e2n tham l\u1ee3i ch\u1ecbu ch\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u1eeba ph\u00e1p lu\u1eadt, e kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed1ng l\u1ea1i. Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u01b0\u1edbc kia d\u00f9ng ti\u1ec1n s\u1eaft, d\u00e2n \u0111\u00e3 quen, nay H\u00e0 B\u1eafc c\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, ch\u1ec9 n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0111\u1ed5i \u0111\u00fac \u1edf ph\u00eda t\u00e2y gi\u00e1m K\u1ef3 Th\u1ee7y thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc, th\u00eam hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n s\u1eaft, \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o s\u1ed1 thu \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, th\u00ec \u0111i\u1ec1u H\u00e0 B\u1eafc mong mu\u1ed1n, kh\u00f4ng c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua t\u1eebng h\u1ecfi: <i>&#8220;Ti\u1ec1n c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu, ti\u1ec1n hao h\u1ee5t l\u00e0 do \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Qu\u00e1t tr\u1ea3 l\u1eddi: &#8220;Ti\u1ec1n hao h\u1ee5t do t\u00e1m nguy\u00ean nh\u00e2n, trong \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c hai vi\u1ec7c; c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo m\u1ed9t vi\u1ec7c.<\/p>\n<p><i>Nay d\u00e2n s\u1ed1 trong thi\u00ean h\u1ea1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, chi ti\u00eau c\u00f4ng t\u01b0 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. L\u1ea5y chi ti\u00eau ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u00e2n s\u1ed1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng, ti\u1ec1n t\u1ec7 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1; l\u1ea1i th\u00eam ti\u1ec1n b\u1ecb h\u1ecfng do n\u01b0\u1edbc, l\u1eeda, m\u00f2n, v\u1ee1 kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u00e0 k\u1ec3. \u0110\u00f3 l\u00e0 hai vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c c\u1ea5m \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 m\u1edf, ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng th\u00ec l\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi l\u1ea7n, v\u1eady th\u00ec ti\u1ec1n c\u00f2n l\u1ea1i c\u00f3 bao nhi\u00eau m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb l\u00e0m th\u00e0nh \u0111\u1ed3 d\u00f9ng? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea5m \u0111\u1ed3ng, ti\u1ec1n s\u1ebd c\u1ea1n ki\u1ec7t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 hao h\u1ee5t m\u00e0 th\u00f4i. Ng\u00e0y kh\u00e1c, nh\u00e0 gi\u00e0u ph\u00f2ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, tr\u00e1nh tai h\u1ecda n\u01b0\u1edbc l\u1eeda, ch\u1ec9 t\u00edch tr\u1eef di\u00eam sao, m\u00e0 coi vi\u1ec7c c\u1ea5t gi\u1eef ti\u1ec1n l\u00e0 b\u1ea5t l\u1ee3i. Di\u00eam sao trong d\u00e2n l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn v\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ph\u00e9p di\u00eam sao thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u l\u1ea7n, d\u00e2n kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng v\u1eefng ch\u1eafc, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 m\u00e0 b\u00e1n di\u00eam sao, s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec chi\u1ec1u \u0111\u1ed5i \u0111i, n\u00ean di\u00eam sao kh\u00f4ng l\u01b0u l\u1ea1i m\u00e0 ti\u1ec1n c\u00e0ng kh\u00f4ng ra. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng ph\u00e9p di\u00eam sao kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng v\u1eefng ch\u1eafc, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u00f4ng nghi ng\u1edd di\u00eam sao, th\u00ec di\u00eam sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ti\u1ec1n t\u1ec7, m\u00e0 ti\u1ec1n kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00eam c\u0169ng t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u1eb9 \u0111i. X\u01b0a l\u00e0m ti\u1ec1n t\u1ec7, v\u00e0ng, b\u1ea1c, ch\u00e2u, ng\u1ecdc, mai r\u00f9a, v\u1ecf s\u00f2 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o ti\u1ec1n. Nay th\u00f4ng d\u1ee5ng qu\u00fd gi\u00e1 trong thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0 v\u00e0ng b\u1ea1c, ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m ti\u1ec1n t\u1ec7, d\u00e2n ngh\u00e8o m\u00e0 l\u00e0m \u0111\u1ed3 d\u00f9ng th\u00ec \u00edt, n\u00ean gi\u00e1 ng\u00e0y c\u00e0ng nh\u1eb9.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u1ebfu b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n th\u00ec n\u1ed9p v\u00e0ng, \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 cao m\u00e0 thu, \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t ra c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i l\u00e0m ti\u1ec1n t\u1ec7 c\u00e0ng r\u1ed9ng, m\u00e0 l\u1ee3i c\u1ee7a ti\u1ec1n s\u1ebd chia b\u1edbt. Ti\u1ec1n l\u1ee3i \u1edf ch\u1ed7 l\u01b0u th\u00f4ng. Gi\u1ea3 s\u1eed m\u1ed9t \u1ea5p m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 c\u00f3 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ti\u1ec1n, m\u00e0 t\u00edch t\u1ee5 v\u00e0o m\u1ed9t nh\u00e0, d\u00f9 tr\u0103m n\u0103m, v\u1eabn l\u00e0 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n; n\u1ebfu \u0111em bu\u00f4n b\u00e1n di chuy\u1ec3n, khi\u1ebfn m\u01b0\u1eddi nh\u00e0 h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, th\u00ec l\u1ee3i th\u00e0nh tr\u0103m v\u1ea1n. Di chuy\u1ec3n kh\u00f4ng ng\u1eebng, ti\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm h\u1ebft. Nay \u0111\u1ebfn \u1ea5p nh\u1ecf nh\u1ea5t, kho th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh t\u00edch tr\u1eef kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t v\u1ea1n quan, n\u1ebfu l\u01b0u th\u00f4ng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, lo g\u00ec ti\u1ec1n kh\u00f4ng nhi\u1ec1u?<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, m\u1ed7i n\u0103m ch\u1ea3y ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u00edt. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, mu\u1ed1i n\u1eb7ng th\u00ec mu\u1ed1i ngo\u00e0i ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1ebfn, m\u00e0 ti\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c ng\u00e0y c\u00e0ng ra B\u1eafc. L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a b\u00e1ch quan kinh s\u01b0, ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc l\u1ea5y tr\u00e2u d\u00ea \u1edf ch\u1ee3 t\u01b0, ch\u1ec9 \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng h\u00e0ng h\u00f3a. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, v\u00ec b\u1ec7nh gh\u1ebb l\u1edf m\u00e0 b\u1ecb hao h\u1ee5t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u m\u1ed9 d\u00e2n \u0111em l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, tuy b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ch\u0103n nu\u00f4i, nh\u01b0ng tr\u00e2u d\u00ea t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng ti\u1ec1n th\u1eadt c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 th\u1ebf, ti\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c ch\u1ea3y ra B\u1eafc, m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ph\u00e9p t\u1eafc th\u00fac \u0111\u1ea9y, vi\u1ec7c \u0111\u1ed5i ch\u00e1c t\u01b0 nh\u01b0 v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u00ean c\u1ea5m. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00f9ng gi\u1eefa s\u00f4ng H\u00e0 v\u00e0 Ho\u00e0ng, l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u00f4 l\u1eadp, h\u00e0ng n\u0103m v\u1eadn chuy\u1ec3n ti\u1ec1n t\u1eeb Trung \u0111\u00f4 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho bi\u00ean gi\u1edbi, \u01b0\u1edbc t\u00ednh m\u1ed7i n\u0103m kho\u1ea3ng m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n quan. \u1ede v\u00f9ng \u0110ao, D\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00fac s\u1eaft th\u00e0nh ti\u1ec1n, c\u0169ng kho\u1ea3ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan, t\u00edch t\u1ee5 h\u00e0ng n\u0103m \u1edf ba ch\u00e2u. S\u1ea3n v\u1eadt c\u1ee7a ba ch\u00e2u c\u00f3 h\u1ea1n, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o gi\u00e1 m\u1ed9t tr\u0103m \u0111\u1ed3ng, nay \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed1n, n\u0103m l\u1ea7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 do ti\u1ec1n nhi\u1ec1u g\u00e2y ra tai h\u1ecda. N\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i t\u1ecfa, th\u00ec v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m sau, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u00ednh b\u1eb1ng chung m\u00e0 c\u00f2n t\u00ednh b\u1eb1ng th\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay chi b\u1eb1ng gi\u1ea3i t\u1ecfa v\u00e0o v\u00f9ng Kh\u01b0\u01a1ng, cho ph\u00e9p h\u1ecd t\u1ef1 do bu\u00f4n b\u00e1n, m\u1ed7i quan thu v\u00e0i ch\u1ee5c \u0111\u1ed3ng, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n quan. L\u1ea5y s\u1ed1 ti\u1ec1n t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a ta, \u0111\u1ed5i l\u1ea5y chi\u1ebfn m\u00e3, d\u00ea th\u1ecbt l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 h\u1eefu d\u1ee5ng, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m s\u1ebd gi\u1ea3m \u0111i m\u1ea5y l\u1ea7n, m\u1ed9t k\u1ebf s\u00e1ch m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u1ee3i. Ti\u1ec1n h\u00e0ng n\u0103m g\u1eedi t\u1eeb Trung \u0111\u00f4, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng kho\u00e1n sao \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf, kh\u00f4ng nh\u1eefng ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u1eadn chuy\u1ec3n qua n\u00fai, m\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n gi\u1ea3i t\u1ecfa ra ngo\u00e0i, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1eaft t\u1eeb n\u00fai D\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0m Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n Binh ph\u00f2ng v\u0103n t\u1ef1.<\/p>\n<p>[40] Ti\u1ec1n An Nam \u0111\u1ea1o Kinh l\u01b0\u1ee3c Chi\u00eau th\u1ea3o ty t\u00e2u: <i>&#8220;L\u00fd Thu\u1ea5n C\u1eed, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 qu\u00e2n binh theo qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng Giang, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Phi k\u1ecb Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng B\u1ea1ch B\u1ea3o \u1edf L\u00e2n Ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i t\u1eed H\u1ed3ng Ch\u00e2n, Tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh Qu\u1ea3ng d\u0169ng \u0110\u1eb7ng Trung b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ea3 lang t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n C\u0103n.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho B\u1ea1ch B\u1ea3o l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, \u0110\u1eb7ng Trung th\u0103ng ba b\u1eadc, Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c Th\u00e1i Thuy\u1ebft tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ban t\u1eb7ng l\u1ee5a c\u00f3 kh\u00e1c nhau. Sau \u0111\u00f3, Phi k\u1ecb Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng Ti\u1ebft \u0110\u1ee9c Kinh \u0110\u1ea1t t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y: Khi \u0111\u00e1nh \u1ea3i Quy\u1ebft L\u00fd, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p c\u1ee7a H\u1ed3ng Ch\u00e2n, b\u00e1n cho B\u1ea3o. B\u1ea3o b\u1ecb x\u1eed \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, gi\u00e1ng l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh S\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n; phong cho \u0110\u1ee9c ch\u1ee9c Tam ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ghi c\u00f4ng cho con c\u1ee7a T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m S\u00e0i Di\u1ec5n l\u00e0 Th\u1ef1c, Thanh, Nhu\u1eadn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e1 ch\u1ee9c. V\u00ec K\u1ebf ngh\u1ecb Bi\u00ean s\u1ef1 ty t\u00e2u r\u1eb1ng Di\u1ec5n v\u00ec chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng m\u00e0 ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ph\u00e2n chia c\u00e1c \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea \u1edf hai ch\u00e2u Ung, Thu\u1eadn thu\u1ed9c v\u1ec1 hai ty An ph\u1ee7 \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[43] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u \u00c2n<a class=\"footnote\" title=\"Huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u \u00c2n, ch\u1eef '\u00c2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u01b0'. X\u00e9t: Huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh th\u1eddi T\u1ed1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u00c2n, l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd, theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1933-4\" href=\"#footnote-1933-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> g\u1eb7p gi\u00f3 l\u1edbn, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ec7n, v\u1ee3 c\u1ee7a Tri huy\u1ec7n L\u00fd D\u0169 l\u00e0 Di\u00eau th\u1ecb v\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a v\u1ee3 Ch\u1ee7 b\u1ea1 Kh\u1ea5u T\u00f4ng Th\u00edch l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng th\u1ecb b\u1ecb \u0111\u00e8 ch\u1ebft. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban cho D\u0169 v\u00e0 T\u00f4ng Th\u00edch m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 50 t\u1ea5m l\u1ee5a.<\/p>\n<p>[44] \u0110\u1eb7t th\u00e0nh Thi\u1ebft Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u D\u00e2n. <i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, l\u1ea1i th\u1ea5y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, nay ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[45] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t th\u00e1ng 11 s\u1ebd t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 t\u1ebf Nam Giao.<\/p>\n<p>[46] Ban chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c l\u1ed9 b\u00e1o c\u00e1o r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan, k\u00e8m theo c\u00f4ng t\u1ed9i, n\u0103ng l\u1ef1c, v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh hu\u1ea5n luy\u1ec7n tinh nhu\u1ec7 hay th\u00f4 s\u01a1 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[47] Ban chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan c\u00f4ng s\u1ef1, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn T\u1ea7n Ch\u00e2u, Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng vi\u1ec7c mua ng\u1ef1a, l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;Qu\u1ea7n m\u1ee5c h\u00e0nh ty&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[48] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean \u0111ang \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 sai N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan Ph\u00f9ng T\u00f4ng \u0110\u1ea1o \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 gi\u00e1m s\u00e1t.&#8221;<\/i> Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b. Th\u00e1i X\u00e1c h\u1eb7c t\u1ed9i vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng, b\u1eaft giam h\u01a1n 200 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng, v\u1ee5 \u00e1n k\u00e9o d\u00e0i kh\u00f4ng quy\u1ebft, Th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng t\u1ecf ra nghi ng\u1edd. Ban \u0111\u1ea7u, l\u1ec7nh cho T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1ef1 d\u00f9ng c\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u1eed nghi\u1ec7m tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, Th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng ra l\u1ec7nh \u0111\u1ee3i khi kh\u1ecfi b\u1ec7nh ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn th\u1eed, T\u00f4ng \u0110\u1ea1o b\u00e8n xin c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi T\u1eed Uy\u00ean, do \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ec7nh gi\u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;\u0110\u00e3 l\u1eadp th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 b\u1eaft L\u1ed9 \u00c2n v\u00e0 sai ng\u01b0\u1eddi chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n s\u0129 \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, c\u00f3 th\u1ec3 ban th\u00eam chi\u1ebfu th\u01b0 giao cho L\u01b0u \u0110\u1ecbnh xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e0 chi\u00eau h\u00e0ng, \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u00fang s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n.&#8221;<\/i> Trung th\u01b0 so\u1ea1n chi\u1ebfu th\u01b0: <i>&#8220;L\u1ed9 \u00c2n v\u1ed1n l\u00e0 h\u1ecd l\u1edbn \u1edf Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec Ng\u00f4 Du\u1eabn c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd l\u00e0 Th\u1eeba V\u0169 h\u1ee3p s\u1ee9c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, nh\u01b0ng b\u1ea3n l\u1ed9 t\u00e2u c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, khi\u1ebfn \u00e2n th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng. Nay l\u1ea1i t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, d\u00e1m l\u00e0m c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, gi\u1ebft h\u1ea1i quan binh, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh cho b\u1ea3n l\u1ed9 ti\u1ebfn qu\u00e2n, v\u00e0 ch\u1ecdn sai quan qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Hu\u1ed1ng chi L\u1ed9 \u00c2n v\u1ed1n l\u00e0 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 c\u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, sa v\u00e0o t\u1ed9i l\u1edbn, n\u00ean m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho h\u1ecd t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;B\u1ecdn gi\u1eb7c nh\u1ecf tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i u\u1ed1n n\u1eafn nh\u01b0 v\u1eady. Truy\u1ec1n b\u1ed1 kh\u1eafp n\u01a1i, \u1eaft s\u1ebd khi\u1ebfn d\u00e2n gian n\u1ea3y l\u00f2ng khinh nh\u1eddn, kh\u00f4ng ti\u1ec7n cho th\u1ec3 ch\u1ebf. C\u00f3 th\u1ec3 xem l\u1ea1i c\u00e1c chi\u1ebfu th\u01b0 chi\u00eau an tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u00e0m theo ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i> R\u1ed3i b\u1ea3o L\u01b0u \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn n\u01a1i xem x\u00e9t, n\u1ebfu n\u00fai r\u1eebng hi\u1ec3m tr\u1edf, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, th\u00ec ra chi\u1ebfu th\u01b0 \u1edf n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, v\u00e0 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111i chi\u00eau d\u1ee5, cho ph\u00e9p d\u1eabn \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u00fa, ho\u1eb7c trong b\u1ecdn t\u1ef1 gi\u1ebft nhau, b\u1eaft gi\u1eef \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn quan, ngo\u00e0i vi\u1ec7c tha t\u1ed9i, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u \u0111\u00e3i s\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[50] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan ngo\u00e0i, g\u1eb7p tang m\u00e0 gi\u1ea3i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu tang, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[51] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0110\u1ec1 c\u1eed Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 c\u00e1c l\u1ed9 tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng, \u0110\u00f4 quan lang trung L\u01b0u T\u00e1, Tri B\u00e0nh Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00e3 \u0110\u00e0o \u0111\u1ec1u b\u1ecb thay th\u1ebf, l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t t\u1ed9i. T\u00e1 v\u00ec mua tr\u00e0 m\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0110\u00e0o kh\u00f4ng nghe nh\u1eadn ki\u1ec7n c\u1ee7a d\u00e2n tr\u1ed3ng tr\u00e0 \u1edf B\u1eb1ng Kh\u1ea9u. <i>(Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 5 c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, Ki\u1ec3n T\u1ef1 Th\u1ea7n, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n sang Kinh T\u00e2y B\u1eafc l\u1ed9. T\u1ef1 Th\u1ea7n l\u00e0 con c\u1ee7a Chu Ph\u1ee5. Chu Ph\u1ee5 t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ef1 Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ed1i, giao ph\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m m\u1ed9t \u0111\u1ea1o, ngh\u0129a v\u1ee5 t\u1ea5t ph\u1ea3i thi h\u00e0nh. Tuy nhi\u00ean, cha con th\u1ea7n \u0111\u1ec1u nh\u1eadn m\u1ec7nh \u0111i xa, gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, xin \u0111\u1ed5i sang m\u1ed9t n\u01a1i g\u1ea7n h\u01a1n.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b: T\u1ef1 Th\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'T\u1ef1' trong 'T\u1ef1 Th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1933-5\" href=\"#footnote-1933-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>v\u1ed1n l\u00e0 Suy quan ch\u00e2u T\u1ee9, ch\u1ee7 qu\u1ea3n Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh Giang T\u00e2y, Chu Ph\u1ee5 t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang Kinh T\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[53] T\u1ea1 L\u00e2n, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, Tri ch\u00e2u Nguy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 t\u00e1i nhi\u1ec7m, ban s\u1eafc khen ng\u1ee3i, th\u01b0\u1edfng 200 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c v\u00e0 l\u1ee5a, v\u00ec H\u1ed3 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng L\u00e2n c\u00f3 c\u00f4ng lao trong vi\u1ec7c chi\u00eau n\u1ea1p.<\/p>\n<p>[54] Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 n\u0103m nay m\u00f9a thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, xin c\u1eed quan \u0111i \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c thu n\u1ee3 c\u1ee7a d\u00e2n: Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang D\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Ph\u00e2n \u0111i Ho\u00e0i Nam T\u00e2y l\u1ed9, Th\u00e1i t\u1eed h\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu T\u0103ng Hi\u1ebfu X\u01b0\u1edbc \u0111i L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9, S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan L\u00fd Hi\u1ebfu B\u00e1c \u0111i V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c l\u1ed9, Thi\u1ec1n ch\u00e2u ty h\u1ed9 tham qu\u00e2n Ho\u00e0ng H\u1ea3o T\u00edn \u0111i H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[55] Tam ty t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i b\u1ecb thi\u00ean tai, Ph\u00e1t v\u1eadn ty ch\u01b0a v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c 3.500.000 th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cung c\u1ea5p, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho b\u1ea3n ty xem x\u00e9t, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 thu x\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea1m cho ph\u00e9p \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ti\u1ec1n m\u1eb7t, kh\u00f4ng qu\u00e1 1.000.000 th\u1ea1ch, h\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 10 n\u0103m nay ph\u1ea3i v\u1ec1 kinh \u0111\u1ec3 t\u1ec9nh ty thu mua, chu\u1ea9n b\u1ecb qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ph\u00e2n m\u1ec7nh c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n c\u1ea7u t\u1ea1nh.<\/p>\n<p>[57] Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 L\u00fd T\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 c\u00e1c l\u1ed9 v\u00e0 Th\u1ecb d\u1ecbch s\u1ef1 Hi H\u00e0 l\u1ed9, thay th\u1ebf L\u01b0u T\u00e1.<\/p>\n<p>[58] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i \u0111\u00f4ng t\u00e2y, Kinh H\u1ed3 nam b\u1eafc v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ri\u00eang th\u1eddi h\u1ea1n v\u1eadn chuy\u1ec3n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ed9c <i>(\u0111\u1ea5u)<\/i> c\u1ed1ng n\u1ea1p h\u00e0ng n\u0103m. N\u0103m nay xin cho hai l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y, h\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e1ng 12, h\u1ea1n th\u1ee9 hai l\u00e0 th\u00e1ng 2, h\u1ea1n th\u1ee9 ba l\u00e0 th\u00e1ng 4, ch\u1ec9 l\u1ec7nh phong tr\u1eef t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ngo\u00e0i l\u1ed9; Giang \u0110\u00f4ng h\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e1ng 12, h\u1ea1n th\u1ee9 hai l\u00e0 th\u00e1ng 3, h\u1ea1n th\u1ee9 ba l\u00e0 th\u00e1ng 5; Giang T\u00e2y, Kinh H\u1ed3 nam b\u1eafc v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft h\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 th\u00e1ng 2, h\u1ea1n th\u1ee9 hai l\u00e0 th\u00e1ng 4, h\u1ea1n th\u1ee9 ba l\u00e0 th\u00e1ng 6.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[59] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn thu\u1ed9c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam t\u00e2y c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u0111ai x\u1ea5u y\u1ebfu, n\u1ebfu c\u00f3 n\u01a1i c\u1ea7n ph\u00e1i y quan, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9c Chi h\u1eadu ngo\u00e0i ng\u1ea1ch nguy\u1ec7n \u0111i th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea5y T\u1ec3 th\u1ea7n Ng\u00f4 Sung l\u00e0m Nam giao \u0111\u1ea1i l\u1ec5 s\u1ee9, Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Ph\u00e1n Binh b\u1ed9 H\u1ee9a T\u01b0\u1edbng l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Quy\u1ec1n Tri Khai phong ph\u1ee7 T\u00f4n C\u1ed1 l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[61] Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Hi\u1ec7u th\u01b0 S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng T\u00e1i ki\u00eam ch\u1ee9c Tri Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n. T\u00e1i b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ec5 v\u1edbi H\u1eefu ty kh\u00f4ng h\u1ee3p<a class=\"footnote\" title=\"Theo v\u0103n b\u1ea3n, nghi ng\u1edd ch\u1eef '\u01b0' l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'd\u1eef'.\" id=\"return-footnote-1933-6\" href=\"#footnote-1933-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, n\u00ean b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1ec1 ngay. <i>&#8220;T\u00e1i b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1ec1&#8221;<\/i>, th\u00eam vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u00e1i v\u00e0o.<\/p>\n<p>[62] Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nguy\u00ean H\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc kia ti\u1ebfm hi\u1ec7u, sai s\u1ee9 d\u00e2ng bi\u1ec3u x\u01b0ng th\u1ea7n, l\u1eddi l\u1ebd c\u00f2n khi\u00eam t\u1ed1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng tra h\u1ecfi nguy\u00ean do \u0111\u00e3 v\u1ed9i c\u1ef1 tuy\u1ec7t, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho bi\u00ean d\u00e2n v\u00e0 phi\u00ean b\u1ed9 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, n\u00ean Nguy\u00ean H\u1ea1o th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 do c\u00e1c Kh\u01b0\u01a1ng l\u1eadp l\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i, xin v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i l\u00e0m ph\u1ea3n, qu\u00e2n T\u00e2y \u0111\u00e1nh l\u00e0 thua, thi\u00ean h\u1ea1 n\u00e1o \u0111\u1ed9ng, Nh\u00e2n T\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn. Khi Nguy\u00ean H\u1ea1o g\u1eedi th\u01b0 ti\u1ebfm hi\u1ec7u \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 c\u00f3 Gi\u00e1n quan Ng\u00f4 D\u1ee5c cho r\u1eb1ng ngo\u1ea1i phi\u00ean kh\u00f3 l\u1ea5y c\u00e1ch \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea3n ngh\u1ecbch c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed5i danh hi\u1ec7u m\u1ed9t ch\u00fat. C\u00e1c ngh\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0m kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n Trung Nguy\u00ean, m\u00e0 ph\u1ea3i th\u00eam tu\u1ebf t\u1ee9, phong s\u00e1ch l\u00e0m H\u1ea1 qu\u1ed1c ch\u1ee7, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc thay!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ea5y Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n Ho\u00e0ng Li\u00eam l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c quan ki\u1ec3m ch\u00ednh, ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng \u1edf Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u1eadp h\u1ecdc, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed quan \u0111\u00e0i.&#8221;<\/i> Do Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 ti\u1ebfn c\u1eed Ho\u00e0ng Li\u00eam v\u00e0 Quy\u1ec1n ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 h\u1ed9 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 T\u1ea5t Tr\u1ecdng Di\u1ec5n c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed, n\u00ean m\u1ec7nh cho Ho\u00e0ng Li\u00eam v\u00e0 ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[64] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb t\u1ea9m \u0111i\u1ec7n ph\u00eda sau Thanh th\u00e0nh \u1edf Nam Giao \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 \u0111\u1ea1o \u1edf B\u1ea3o Hoa m\u00f4n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng g\u1ea1ch hoa \u0111\u1ec3 l\u00e1t.&#8221;<\/i> V\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Thanh th\u00e0nh, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ed3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 du ngo\u1ea1n \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 b\u00e3i b\u1ecf, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, xem x\u00e9t th\u1ea5y c\u00e1c c\u01a1 quan t\u00ednh to\u00e1n c\u00f4ng tr\u00ecnh qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean l\u1ea1i b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, B\u1ea3o v\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Ki\u1ec3m ch\u00ednh trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1 L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty s\u1ee9, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Th\u1ea9m Qu\u00e1t gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169 l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Tuy\u00ean ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e1t d\u00f9ng t\u1edd tr\u1eafng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Ng\u00f4 Sung b\u00e0n vi\u1ec7c mi\u1ec5n d\u1ecbch, n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh, khinh d\u1ecbch v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 m\u00e0 lu\u00e2n phi\u00ean. Qu\u00e1t l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n c\u1eadn, \u0111\u00e3 th\u1ea5y ph\u00e1p l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u01b0a ti\u1ec7n, kh\u00f4ng d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u r\u00f5, m\u00e0 ch\u1ec9 \u00e2m th\u1ea7m d\u00e2ng l\u1eddi \u1edf ch\u1ed7 ch\u1ea5p ch\u00ednh; l\u1ea1i Qu\u00e1t nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ee5ng m\u1ec7nh \u0111i s\u00e1t ph\u1ecfng, ch\u1ee9c tr\u00e1ch l\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp ph\u00e9p d\u1ecbch, l\u00fac \u1ea5y ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt ti\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ed9 d\u01b0\u1edbi, ch\u01b0a t\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c sai d\u1ecbch, nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c ph\u1eadn m\u00e0 v\u1ed9i xin thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh, tr\u01b0\u1edbc sau tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c kh\u00e1c nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c quy ho\u1ea1ch ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1edbn nh\u1ecf Qu\u00e1t \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1, v\u1ec1 ph\u00e9p d\u1ecbch, b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ed1n \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c, nh\u01b0 vi\u1ec7c khinh d\u1ecbch kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u00e9p sai, Qu\u00e1t tr\u01b0\u1edbc kia kh\u00f4ng cho l\u00e0 sai, m\u00e0 nay l\u1ea1i kh\u00f4ng cho l\u00e0 \u0111\u00fang, \u00fd c\u1ee7a h\u1eafn kh\u00f4ng kh\u00f3 hi\u1ec3u, t\u1eeb khi V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch b\u00e3i ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, Qu\u00e1t s\u1ee3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e1p l\u1ec7nh, n\u00ean \u00e2m th\u1ea7m \u0111\u01b0a ra l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t \u00fd h\u1ecd, l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 h\u1ecda. Qu\u00e1t t\u1eeb ch\u1ee9c tuy\u1ec3n nh\u00e2n, trong v\u00e0i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u00e0y, n\u00ean l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p, m\u00e0 l\u1ea1i l\u1eadp d\u1ecb tr\u00e1o tr\u1edf, mang t\u01b0 t\u00e2m h\u1ea1i ch\u00ednh s\u1ef1, th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Qu\u00e1t.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, Qu\u00e1t t\u1eeb khi l\u00e0m ch\u1ee7 k\u1ebf \u0111\u1ebfn nay, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec b\u1ed5 \u00edch, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0m v\u1eeba l\u00f2ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u00ean th\u00ec ch\u1ec9 quan s\u00e1t, vi\u1ec7c n\u00e0y trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, th\u00e1nh minh \u0111\u1ec1u r\u00f5, m\u00e0 l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m d\u00f9ng l\u1eddi d\u1ecb lu\u1eadn can thi\u1ec7p ch\u1ea5p ch\u00ednh, mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i ph\u00e9p d\u1ecbch, c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i Trung th\u01b0 c\u0169ng t\u1eebng \u0111em t\u1edd t\u00e2u n\u00e0y d\u00e2ng l\u00ean, giao xu\u1ed1ng T\u01b0 n\u00f4ng xem x\u00e9t, l\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb bao dung c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng truy c\u1ee9u, m\u00e0 th\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00e0n h\u1ea1ch k\u1ebb gian t\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee9c tr\u00e1ch, sao d\u00e1m im l\u1eb7ng? Xin b\u1ec7 h\u1ea1 suy x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a Qu\u00e1t, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu giao t\u1edd t\u00e2u cho Qu\u00e1t bi\u1ebft. Qu\u00e1t t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p l\u00e2u ng\u00e0y, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec b\u1ed5 \u00edch, t\u1ed9i l\u1ed7i ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u. L\u1eddi c\u00e1c quan n\u00f3i \u0111\u1ec1u tr\u00fang t\u1ed9i th\u1ea7n, sao d\u00e1m ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng? Th\u1ea7n xin \u1edf nh\u00e0 ch\u1edd t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>C\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ec7nh Qu\u00e1t ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c. X\u00e1c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea7n \u0111\u00e0n h\u1ea1ch t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a Qu\u00e1t, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, nghe n\u00f3i Qu\u00e1t gi\u1ea3 v\u1edd xin t\u1eeb ch\u1ee9c, c\u00f3 chi\u1ebfu l\u1ea1i l\u1ec7nh ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi Qu\u00e1t nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ea7n th\u1eadt kh\u00f4ng hi\u1ec3u. H\u01a1n n\u1eefa, Qu\u00e1t n\u00f3i ph\u00e9p d\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, sao kh\u00f4ng n\u00f3i v\u00e0o l\u00fac l\u00e0m Ki\u1ec3m ch\u00ednh s\u00e1t ph\u1ecfng, m\u00e0 l\u1ea1i n\u00f3i v\u00e0o l\u00fac kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee9c ph\u1eadn; kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi b\u1ec7 h\u1ea1, m\u00e0 l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m n\u00f3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"m\u00e0 l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m n\u00f3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1933-7\" href=\"#footnote-1933-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>? \u00dd c\u1ee7a Qu\u00e1t \u0111\u00e2u ph\u1ea3i v\u00ec ph\u00e1p \u0111\u1ed9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, kh\u00e9o l\u00e9o m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u1eeb b\u1ecf k\u1ebb gian t\u00e0, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, x\u1eed t\u1ed9i Qu\u00e1t.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, Qu\u00e1t b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p d\u1ecbch [c\u1ee7a] hai Chi\u1ebft, c\u1ea7n tra c\u1ee9u.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea9m Qu\u00e1t t\u1ef1 ch\u00e9p r\u1eb1ng: \u00d4ng t\u1eebng xin vi\u1ec7c \u1edf t\u01b0\u1edbng ph\u1ee7, l\u00fac \u1ea5y, Ch\u00ednh t\u00fac Ng\u00f4 c\u00f4ng Sung \u0111ang l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, h\u1ecfi \u00f4ng: <i>&#8220;Ph\u00e9p mi\u1ec5n d\u1ecbch, d\u00e2n ch\u00fang ch\u00ea bai \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a th\u00f4i, r\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> \u00d4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, kh\u00f4ng ngo\u00e0i s\u0129 \u0111\u1ea1i phu v\u00e0 d\u00e2n th\u00e0nh th\u1ecb quen \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u1eeb, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1eaft h\u1ecd nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc, l\u1eddi ch\u00ea bai kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo. Ch\u1ec9 c\u00f3 h\u1ed9 nh\u1ecf v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c l\u00e0m d\u1ecbch, nay b\u1eaft h\u1ecd m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p ti\u1ec1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo. Qu\u00e1t t\u1eebng t\u00e2u ngh\u1ecb gi\u1ea3m thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a hai x\u1ee9 Chi\u1ebft n\u0103m v\u1ea1n quan, v\u00e0 mi\u1ec5n cho h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i t\u00e1m v\u1ea1n h\u1ed9 nh\u1ecf. N\u1ebfu c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, h\u1ed9 nh\u1ecf \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 d\u1ecbch nh\u1ecf c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo.&#8221;<\/i> C\u00f4ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i v\u00e0 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng thi h\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u1ef1 s\u1eed b\u00e8n ch\u00ea \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 b\u00e0n gi\u1ea3m thu\u1ebf, nay l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m \u0111\u1ed5i l\u1eddi, mu\u1ed1n mi\u1ec5n h\u1ebft, tr\u00e1o tr\u1edf b\u1ea5t nh\u1ea5t, \u00e2m th\u1ea7m h\u1ea1i ph\u00e9p T\u01b0 n\u00f4ng. \u00d4ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n h\u1ecdc s\u0129, tri Tuy\u00ean ch\u00e2u. Ng\u1ef1 s\u1eed ch\u01b0a t\u1eebng ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t l\u1ed9 l\u00e0 gi\u1ea3m, m\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ed9 l\u00e0 mi\u1ec5n. Nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, c\u1ea7n tra c\u1ee9u ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Li\u1ec7u \u00c2n nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea3ng \u0111\u00e3 l\u1edbn m\u1ea1nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi x\u1eed l\u00fd, lo s\u00e2u r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00e0ng k\u1ebft giao, t\u1eadp h\u1ee3p th\u00eam ng\u01b0\u1eddi, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn, tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ed7i lo l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y B\u00e0nh B\u1ea3o tuy \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 h\u01a1n 500 b\u1ed9 binh v\u00e0 k\u1ef5 binh \u0111i tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c hi\u1ec7n nay v\u1eabn s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u1ee9ng ph\u00f3, Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n n\u00ean c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ebf ho\u1ea1ch, l\u1ea1i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e1i \u0111i, \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t b\u1ecdn hung \u00e1c, c\u1ee9u m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng sinh linh kh\u1ecfi b\u1ecb t\u00e0n h\u1ea1i.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00e1nh l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 chi\u00eau tr\u00f3c t\u1eb7c \u0111\u1ea1o c\u00f4ng s\u1ef1, tuy\u1ec3n m\u1ed9 3000 qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i ti\u1ec3u s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ea7n d\u00f9ng, b\u00e1o t\u00ean l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00e1c quan qu\u00e2n v\u00e0 quan b\u1eaft gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u nghe theo s\u1ef1 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Trung Ch\u00e1nh.<\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu: <i>&#8220;Ph\u00e0m c\u00e1c vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn L\u01b0u \u0110\u1ecbnh, \u0111\u1ec1u giao cho Trung Ch\u00e1nh x\u1eed l\u00fd, \u0111\u1ec3 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u00f3 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c m\u00e2u thu\u1eabn. Trong qu\u00e2n ch\u1ec9 c\u1ea7n v\u1ed7 v\u1ec1 qu\u00e2n s\u0129, s\u1eeda ch\u1eefa v\u0169 kh\u00ed, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m y\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, d\u00f9ng h\u1eadu th\u01b0\u1edfng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, v\u00e0 ph\u00e2n t\u01b0\u1edbng gi\u1eef c\u00e1c n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 gi\u1eb7c ch\u1ea1y tho\u00e1t. Tr\u1eddi n\u00f3ng, qu\u00e2n s\u0129 \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, n\u00ean ki\u1ec3m tra thu\u1ed1c men, \u0103n u\u1ed1ng, gi\u1eef g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe qu\u00e2n s\u0129, ch\u1edd Trung Ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 5, \u0111\u00e3 sai B\u00e0nh T\u00f4n \u0111i; ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 6, l\u1ea1i sai B\u00e0nh B\u1ea3o \u0111i; nay l\u1ea1i sai Trung Ch\u00e1nh; ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 8, tri\u1ec7u Trung Ch\u00e1nh v\u1ec1 kinh. L\u01b0u \u0110\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Ph\u00fac Ki\u1ebfn th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i th\u00e1ng 8 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch.)<\/i><\/p>\n<p>[67] Chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 h\u00e0ng n\u0103m b\u00e1o l\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ecb l\u00fd \u01b0u t\u00fa c\u1ee7a c\u00e1c tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ec7nh, giao cho ch\u1ee7 ph\u00e1n quan xem x\u00e9t, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t ghi v\u00e0o s\u1ed5. Ch\u1ee7 b\u1ea1 T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh quan c\u00f3 khuy\u1ebft, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t b\u1ed5 nhi\u1ec7m. N\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb l\u00fd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ea5t s\u1eafc ho\u1eb7c t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u00e3 cao, c\u1ea7n \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec b\u00e1o l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Chi\u1ebfu c\u00e1c huy\u1ec7n l\u1ec7nh h\u00e0ng n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, giao L\u1ea1i b\u1ed9 xem x\u00e9t, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t ghi v\u00e0o s\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec b\u00e1o t\u00ean l\u00ean. T\u00e2n k\u1ef7 ch\u00e9p: L\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 h\u00e0ng n\u0103m b\u00e1o l\u00ean kh\u1ea3o kh\u00f3a c\u1ee7a huy\u1ec7n l\u1ec7nh, giao ph\u00e1n ki\u1ec1m h\u1ea1t xem x\u00e9t, ghi t\u00ean ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y n\u0103m l\u1ed9, ti\u1ec1n th\u1eb7ng d\u01b0 t\u1eeb c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng mi\u1ec5n d\u1ecbch th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n l\u00ean kinh \u0111\u00f4 hay \u1ee9ng ph\u00f3 cho c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1ea1i b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng bi\u00ean ph\u00f2ng.<\/p>\n<p>[69] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y l\u1ed9, v\u00ec b\u1ecb thi\u00ean tai m\u00e0 ph\u1ea3i c\u1ea7m b\u00e1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, cho ph\u00e9p theo gi\u00e1 c\u0169, t\u00f9y theo th\u1eddi h\u1ea1n m\u00e0 tr\u1ea3 l\u00e3i \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c l\u1ea1i. N\u1ebfu qu\u00e1 n\u0103m n\u0103m ho\u1eb7c khi mua kh\u00f4ng b\u1ecb l\u1ed7 gi\u00e1 th\u00ec kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e0n Ch\u1ea9n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 san \u0111\u1ecbnh c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00f2ng gi\u1eb7c v\u00e0 thanh d\u00e3. Vi\u1ec7n M\u1eadt c\u00f9ng Trung th\u01b0 ph\u1ee5ng ch\u1ec9: <i>&#8220;L\u1ec7nh cho c\u00e1c kinh l\u01b0\u1ee3c, an ph\u1ee7 s\u1ee9 n\u0103m l\u1ed9 xem x\u00e9t k\u1ef9, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u01b0a ti\u1ec7n ho\u1eb7c c\u1ea7n th\u00eam s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u00ec l\u1ec7nh cho c\u01a1 nghi quan vi\u1ebft t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao xu\u1ed1ng c\u00e1c ty.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p m\u1eadt v\u00e0o ng\u00e0y 11.)<\/i><\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Ph\u1ee5ng Nguy\u00ean Hi\u1ebfn C\u1ed5 V\u0103n V\u0169 Nh\u00e2n Hi\u1ebfu, chi\u1ebfu \u0111\u00e1p kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Bi\u1ec3u d\u00e2ng n\u0103m l\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[72] \u0110\u1ec1 c\u1eed Linh Ti\u00ean Quan, Gi\u00e1 b\u1ed9 Lang trung L\u00fd Tr\u1ef1c Cung l\u00e0m V\u1ec7 \u00fay Thi\u1ebfu khanh. Tr\u1ef1c Cung v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu xin v\u1ec1 l\u00e0m quan t\u1ea1i cung qu\u00e1n, theo quy ch\u1ebf th\u1ea9m quan th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t duy\u1ec7t, nh\u01b0ng T\u1ec3 th\u1ea7n Ng\u00f4 Sung n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ef1c Cung v\u1ed1n c\u00f3 phong c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd, tuy gi\u00e0 nh\u01b0ng kh\u00f4ng suy, t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i, t\u00ednh t\u00ecnh \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ea1m, xin cho l\u00e0m ch\u1ee9c nh\u00e0n.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"'C\u00f3 m\u1ec7nh' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1933-8\" href=\"#footnote-1933-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. <i>(S\u1eed Chu<a class=\"footnote\" title=\"'Chu' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u1ed1ng', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1933-9\" href=\"#footnote-1933-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> ghi ch\u00e9p, trong Th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd, ch\u00e9p r\u1eb1ng Tr\u1ef1c Cung t\u1eebng t\u1ef1 xin x\u00e9t duy\u1ec7t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ghi. B\u1ea3n m\u1edbi c\u0169ng b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u00f4 gi\u00e1m b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 Tr\u1ea7m Phi th\u00e2n, theo l\u1ec7nh b\u1eaft gi\u1ebft Li\u00eau \u00c2n. V\u00ec Phi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m B\u00e1c s\u0129, \u0111\u1ed5i l\u00e0m L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, ch\u01b0a quen vi\u1ec7c qu\u00e2n ch\u00ednh, s\u1ee3 l\u00e0m sai nhi\u1ec7m v\u1ee5.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Phi tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, x\u00e9t t\u1ed9i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Huy\u1ec7n \u00fay Nam Phong, qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Ho\u00e0ng Kh\u1eafc Tu\u1ea5n, t\u1eeb khi Li\u1ec7u \u00c2n l\u00e0m gi\u1eb7c, \u0111\u00e3 d\u00e2ng nhi\u1ec1u k\u1ebf s\u00e1ch tr\u1eeb gi\u1eb7c, nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 ai nh\u01b0 Kh\u1eafc Tu\u1ea5n hi\u1ec3u r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a gi\u1eb7c v\u00e0 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c x\u1eed tr\u00ed t\u1ed1t nh\u01b0 v\u1eady. N\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn h\u1ecfi han, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 cho theo V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c v\u0103n th\u01b0.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 tri\u1ec7u Kh\u1eafc Tu\u1ea5n \u0111\u1ebfn h\u1ecfi t\u00ecnh h\u00ecnh, r\u1ed3i sai \u0111i. Ban cho Trung Ch\u00ednh 500 quan ti\u1ec1n c\u00f4ng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[75] S\u1eafc ch\u1ec9: <i>&#8220;Ho\u00e0ng b\u00e1 t\u1ed5, B\u1ea3o \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Th\u1eeba Tuy\u1ec3n nhi\u1ebfp ch\u1ee9c Th\u00e1i \u00fay, th\u00e1ng 7 d\u00e2ng l\u1ec5 t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu. Th\u1eeba Tuy\u1ec3n tu\u1ed5i cao, kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c l\u1ec5 b\u00e1i, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty s\u1ee9 L\u00fd Th\u1eeba Chi ki\u00eam ch\u1ee9c T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean tu Tam ty l\u1ec7nh th\u1ee9c.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, s\u00f4ng l\u1edbn v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf h\u1ea1 du T\u00e0o Th\u00f4n, ch\u00e2u Thi\u1ec1n. Ng\u00e0y 28, s\u00f4ng d\u1eddi v\u1ec1 ph\u00eda nam.<\/p>\n<p>[78] Khu m\u1eadt ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t d\u00e2ng s\u00e1ch <i>&#8220;San \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a d\u0169ng b\u1ea3o gi\u00e1p ch\u1ebf s\u1eafc&#8221;<\/i> 5 quy\u1ec3n, <i>&#8220;T\u1ed5ng l\u1ec7&#8221;<\/i> 1 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[79] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u1ea5u: <i>&#8220;Tri ch\u00e2u H\u00e3n l\u00e0 Ti\u00eau S\u0129 Nguy\u00ean, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba \u0111ang \u0111\u1ec3 tang L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00e1m x\u00e9t \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u00e1n t\u00ean \u0111\u1ecba danh l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e2n chia ranh gi\u1edbi n\u00fai ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu tha t\u1ed9i cho Ti\u00eau S\u0129 Nguy\u00ean v\u00e0 L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung v\u00ec \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1. S\u1edf ph\u00e2n chia \u0111\u1ecba gi\u1edbi H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Y\u1ebfn Ph\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00e1m x\u00e9t v\u00f9ng t\u00e2y nam Thi\u00ean Tr\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean \u0111\u1ecba danh Ho\u00e0nh L\u0129nh, sau khi kh\u00e1m x\u00e9t l\u1ea1i, c\u00f3 n\u00fai C\u1ed1 Tr\u1ea1i c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Ho\u00e0nh L\u0129nh. Chi\u1ebfu gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m trong th\u1eddi h\u1ea1n kh\u1ea3o s\u00e1t c\u1ee7a Y\u1ebfn Ph\u1ee5c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. <i>(Vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p b\u00ed m\u1eadt ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 6.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ph\u00e2n c\u00f4ng c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ea7u t\u1ea1nh \u1edf Giao mi\u1ebfu v\u00e0 X\u00e3 t\u1eafc.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, Tri ch\u00e2u \u0110\u1ea1i l\u00e0 L\u01b0u Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9, Tri ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean. H\u00e0n Gi\u00e1ng n\u00f3i r\u1eb1ng Thu\u1ea5n Khanh \u0111\u00e3 8 n\u0103m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o s\u00e1t.<\/p>\n<p>[82] Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u00e1m th\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Giao Ch\u1ec9 hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf ngo\u00e0i huy\u1ec7n C\u01a1 Lang. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Huy\u1ec7n C\u01a1 Lang \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm, ch\u01b0a th\u1ea5y b\u1ea3n l\u1ed9 h\u1ee3p t\u00e1c x\u1eed tr\u00ed th\u1ebf n\u00e0o, c\u00f9ng v\u1edbi Quy\u1ebft L\u00fd, Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e2u d\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 hay kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng t\u1ed5n h\u1ea1i uy qu\u1ed1c, v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i binh l\u1ef1c t\u00e0i ch\u00ednh tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c hao t\u1ed5n. Giao cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft, L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t, Mi\u00eau Th\u1eddi Trung c\u00f9ng nhau th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u00f5 r\u00e0ng l\u1ee3i h\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c do d\u1ef1 n\u00e9 tr\u00e1nh, \u0111\u1ec3 l\u1ee1 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Sau khi b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, ph\u1ea3i t\u1ef1 tay vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi g\u1ea5p t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, l\u1ea5y Quy\u1ec1n tri Kinh Nam, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p l\u00e0m Tr\u1ef1c T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, gi\u1eef ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. T\u00f4 Tri\u1ec7t trong s\u1edb \u0111\u00e0n h\u1eb7c \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ef1u n\u00f3i r\u1eb1ng: Nghe n\u00f3i Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0m tri Kinh Nam, h\u00e0nh vi tham t\u00e0n. \u0110\u1ec1 c\u1eed quan Tr\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n x\u00e9t ra b\u1ea3y vi\u1ec7c, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c: Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p sai ng\u01b0\u1eddi mua \u00f4 \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n T\u01b0\u01a1ng Tam cung c\u1ea5p \u00f4 \u0111\u1ea7u xanh, Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p ba b\u1ed1n l\u1ea7n \u0111\u00f2i \u0111\u1ed5i, T\u01b0\u01a1ng Tam \u0111o\u00e1n \u00fd Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p mu\u1ed1n ph\u1ee5 t\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"T\u01b0\u01a1ng Tam \u0111o\u00e1n \u00fd Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p mu\u1ed1n ph\u1ee5 t\u1eed, ch\u1eef '\u0111o\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'suy', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1933-10\" href=\"#footnote-1933-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, b\u00e8n mua ph\u1ee5 t\u1eed l\u00e0m \u00f4 \u0111\u1ea7u cung n\u1ea1p, Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p m\u1edbi ch\u1ecbu nh\u1eadn. \u00d4 \u0111\u1ea7u xanh v\u00e0 ph\u1ee5 t\u1eed m\u00e0u s\u1eafc kh\u00e1c nhau, gi\u00e1 c\u1ea3 c\u0169ng kh\u00e1c, vi\u1ec7c n\u00e0y thu\u1ed9c t\u1ed9i tham nh\u0169ng. L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec7c: B\u1eaft t\u0103ng ch\u00f9a Ng\u1ecdc Tuy\u1ec1n tu s\u1eeda c\u00e1c v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a quan l\u1ea1i, t\u1ed1n k\u00e9m nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c, ti\u1ec1n c\u1ee7a; l\u1ea5y c\u1edb tu s\u1eeda th\u1ea3o \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ec1 K\u1ef7, sai t\u0103ng qu\u00ea c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p \u1edf \u0111\u00f3. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y thu\u1ed9c t\u1ed9i t\u01b0 l\u1ee3i. Tr\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean, c\u1ef1u t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea v\u00ec c\u00f3 t\u00ecnh ri\u00eang v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, b\u00e8n \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p, m\u00e0 l\u1ea5y t\u1ed9i v\u01b0\u1ee3t quy\u1ec1n x\u00e9t Tr\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u00e1ch ch\u1ee9c. L\u00fac \u0111\u00f3 n\u1ebfu Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i tham nh\u0169ng t\u01b0 l\u1ee3i, l\u00e0 k\u1ebb s\u0129, l\u1ebd ra ph\u1ea3i bi\u1ec7n b\u1ea1ch minh oan<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ebd ra ph\u1ea3i bi\u1ec7n b\u1ea1ch minh oan, ch\u1eef 'bi\u1ec7n' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ee9a', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1933-11\" href=\"#footnote-1933-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00ean ti\u1ebfng t\u1ef1 bi\u1ec7n minh, nh\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, th\u00ec t\u1ed9i tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd. Tr\u01b0\u01a1ng Uy\u1ec3n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[84] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Tri H\u1ed3 Ch\u00e2u C\u00fac Ch\u00e2n Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c, do Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. \u0110\u1eb7ng Nhu\u1eadn Ph\u1ee7 n\u00f3i Ch\u00e2n Khanh t\u1eeb khi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn khi v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00e3 ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd \u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng xin x\u00e9t duy\u1ec7t c\u00f4ng tr\u1ea1ng.<\/p>\n<p>[85] Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, Gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed Ng\u00f4 Sung d\u1eabn Tu qu\u1ed1c s\u1eed T\u1ed1ng M\u1eabn C\u1ea7u, Bi\u00ean tu quan V\u01b0\u01a1ng T\u1ed3n, Ho\u00e0ng L\u00fd, L\u00e2m Hi, d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea3o k\u1ef7 Nh\u00e2n T\u00f4ng, Anh T\u00f4ng. Vua m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, n\u1ed9i th\u1ecb d\u00e2ng \u00e1n, M\u1eabn C\u1ea7u \u0111\u1ecdc, Vua \u0111\u1ee9ng nghe h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn, xong b\u00e0i m\u1edbi ng\u1ed3i.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Du Sung l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 ng\u0169 ph\u00f2ng c\u00f4ng s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf M\u1eadu Ch\u00e2u l\u00e0m ph\u1ea3n, \u0111\u00e3 xin k\u1ebft minh, Sung c\u1ed1 \u00fd tr\u00ec ho\u00e3n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh, l\u1ea1i x\u00fai gi\u1ee5c h\u1ecd n\u00f3i ra, r\u1ed3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, d\u00f9ng l\u00e0m c\u00f4ng lao c\u1ee7a Trung Ch\u00ednh. Sung k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi Trung Ch\u00ednh, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c sai v\u1ee3 ra l\u1ea1y. Trung Ch\u00ednh v\u1ec1, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ti\u1ebfn c\u1eed Sung c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, li\u1ec1n tri\u1ec7u t\u1eeb Th\u00e0nh \u0110\u00f4 v\u1ec1 l\u00e0m Quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, ch\u01b0a bao l\u00e2u, l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(<i>&#8220;Sung sai v\u1ee3 l\u1ea1y Trung Ch\u00ednh&#8221;<\/i>, theo b\u00e0i minh c\u1ee7a T\u1eb1ng Tri\u1ec7u trong m\u1ed9 B\u00e0nh Nh\u1eef L\u1ec7. Ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u c\u1ee7a B\u00e0nh Nh\u1eef L\u1ec7 ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 9 v\u00e0 3 th\u00e1ng 10, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 12, Sung b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c. Ho\u00e0ng Li\u00eam n\u00f3i th\u00eam ph\u1ee5 v\u00e0o ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Th\u01b0 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n suy quan, Quy\u1ec1n L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n<a class=\"footnote\" title=\"L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n 'L\u01b0u' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u01b0u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 277 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1933-12\" href=\"#footnote-1933-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a> Ch\u1ee7 b\u1ea1 Th\u00e1i Kinh l\u00e0m S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n hi\u1ec7u th\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec5 ph\u00f2ng t\u1eadp h\u1ecdc c\u00f4ng s\u1ef1. Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 9, l\u00e0m Thuy\u00ean b\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"Thuy\u00ean b\u1ea1 'b\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1933-13\" href=\"#footnote-1933-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[88] Chi\u1ebfu cho quan \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Chi\u1ebft Giang \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 \u0111\u00fac ti\u1ec1n, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu khanh Ti\u1ec1n X\u01b0\u01a1ng V\u0169 ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, Gi\u00e1m quan Th\u1ecb c\u1ea5m Th\u00f4i Th\u1ea3n b\u1ecb thay th\u1ebf, v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ed5i \u0111\u1eb7t l\u00f2 l\u1edbn \u1edf V\u0129nh B\u00ecnh gi\u00e1m \u0111\u00fac ti\u1ec1n m\u1ecfng y\u1ebfu<a class=\"footnote\" title=\"'Khi\u1ebfp b\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Khi\u1ebfp' vi\u1ebft l\u00e0 'Kho\u00e1i', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1933-14\" href=\"#footnote-1933-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. L\u1ec7nh cho Tam ty t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00fac ti\u1ec1n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i theo m\u1eabu c\u1ee7a b\u1ed9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thay \u0111\u1ed5i quy m\u00f4, \u0111\u00f2i t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, giao cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed ki\u1ec3m tra.<\/p>\n<p>[89] Chi\u1ebfu cho Tam ty h\u00e0ng th\u00e1ng ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o t\u1ed5ng s\u1ed1 v\u00e0ng b\u1ea1c, ti\u1ec1n l\u1ee5a chi ti\u00eau \u1edf kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay khi t\u1ebf Nam Giao, \u0111i xe ng\u1ecdc c\u0169, khi v\u1ec1 cung \u0111i xe l\u1edbn, xe ng\u1ecdc m\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chi\u1ebfu cho ch\u00e2u H\u1ef1u r\u1eb1ng nh\u1eefng t\u1edd tr\u00ecnh g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;L\u0103ng La ch\u1ec9 huy&#8221;<\/i>, t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 g\u1ecdi Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt gi\u1ea3 l\u00e0 <i>&#8220;L\u0103ng La&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[92] Chi\u1ebfu cho tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf ch\u00e2u T\u00edn, Thi\u1ec7u V\u0169, Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, n\u1ebfu d\u00e2n ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch mu\u1ed1n ra s\u1ee9c th\u00ec cho ph\u00e9p. V\u00ec gi\u1eb7c Ph\u00fac Ki\u1ebfn ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00f2ng d\u00e2n mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1eadp trung.<\/p>\n<p>[93] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e0 B\u1eafc m\u01b0a d\u1ea7m nhi\u1ec1u ng\u00e0y kh\u00f4ng ng\u1edbt, h\u1ea1i nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn l\u00faa m\u00f9a thu, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c danh s\u01a1n, linh t\u1eeb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[94] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, H\u00f9ng V\u0169 qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 l\u00e0m T\u1ea3 V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, an tr\u00ed \u1edf T\u00e2y Kinh; L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tri\u1ec7u Ti\u1ebft l\u00e0m T\u1ea3 Ch\u00e1nh ng\u00f4n, tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u. Do Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng Qu\u1ef3 kinh ch\u1ebf An Nam, v\u00ec b\u1ec7nh xin v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Ti\u1ebft b\u1ed1 tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o sai ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi d\u1eb9p gi\u1eb7c. <i>(\u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p: V\u00ec Qu\u1ef3 ban \u0111\u1ea7u d\u00e2ng s\u1edb ri\u00eang xin chuy\u00ean tr\u00e1ch kinh ch\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"V\u00ec Qu\u1ef3 ban \u0111\u1ea7u d\u00e2ng s\u1edb ri\u00eang xin chuy\u00ean tr\u00e1ch kinh ch\u1ebf, ch\u1eef 'chuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1933-15\" href=\"#footnote-1933-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee3i th\u1eddi c\u01a1 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, nh\u00e2n th\u1ebf d\u1eb9p y\u00ean, v\u00ec b\u1ec7nh li\u1ec1n v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc; Ti\u1ebft c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed9i b\u1ed1 tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o sai ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi d\u1eb9p gi\u1eb7c, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t. Nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec phu d\u1ecbch v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Nghi, Qu\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u1ee7, l\u1ec7nh Tri\u1ec7u Ti\u1ebft tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. <i>(Ph\u1ea1m B\u00e1ch L\u1ed9c trong \u300aTri\u1ec7u Ti\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: L\u00fac \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c nam chinh, Vua lo vi\u1ec7c v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng, Ti\u1ebft t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng, th\u1ea7n xin nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, mong vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00e0nh c\u00f4ng.&#8221;<\/i> Vua r\u1ea5t vui, b\u00e8n cho Ti\u1ebft ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. \u0110\u1ebfn H\u1ed3 Nam, h\u1ecfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan \u0110\u01b0\u1eddng Ngh\u0129a V\u1ea5n n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm, ph\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n m\u1ed9t l\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u1ee7.&#8221;<\/i> An ph\u1ee7 s\u1ee9 T\u0103ng B\u1ed1 n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00e2n sao ch\u1ecbu n\u1ed5i! Xin chia l\u00e0m hai \u0111\u1ee3t, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ee9c d\u00e2n.&#8221;<\/i> Ngh\u0129a V\u1ea5n n\u00f3i: <i>&#8220;An ph\u1ee7 n\u00f3i th\u1ebf, mu\u1ed1n t\u00f4i ch\u1ebft sao?&#8221;<\/i> Ti\u1ebft h\u1ecfi: <i>&#8220;L\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Ch\u00edn m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n h\u1ed9c.&#8221;<\/i> <i>&#8220;Phu d\u1ecbch bao nhi\u00eau?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Hai tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n.&#8221;<\/i> Ti\u1ebft t\u00ednh to\u00e1n th\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o hi\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u01b0 th\u1eeba l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, b\u1ea3o Ngh\u0129a V\u1ea5n: <i>&#8220;Phu d\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, t\u00f4i s\u1ebd ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m.&#8221;<\/i> B\u00e8n t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf. D\u00e2n H\u1ed3 Nam \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n t\u00ednh m\u1ea1ng, mang \u01a1n Vua v\u00e0 c\u1ea3m k\u00edch Ti\u1ebft kh\u00f4ng qu\u00ean. Sau khi b\u1ed1 tr\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n, Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t \u0111em qu\u00e2n d\u1eb9p y\u00ean Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean, thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9c l\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n ch\u00e2u d\u00e2ng l\u00faa, cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, v\u00e0 mang ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i v\u1ec1. Qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i B\u00ecnh, Li\u00eam Ch\u00e2u t\u00edch tr\u1eef ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0110\u1eb1ng, Ng\u00f4 d\u01b0 l\u01b0\u01a1ng h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n h\u1ed9c. X\u00e9t: Ti\u1ebft v\u1eeba b\u1ecb tr\u00e1ch v\u00ec b\u1ed1 tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o sai ph\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 8 l\u1ea1i b\u1ecb tr\u00e1ch; L\u00fd B\u00ecnh Nh\u1ea5t, Th\u00e1i Di\u1ec7p, Chu \u1ed0c \u0111\u1ec1u v\u00ec vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kh\u00f4ng chu to\u00e0n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, kh\u00f4ng r\u00f5 B\u00e1ch L\u1ed9c v\u00ec sao n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[95] S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 \u0111\u00e3 v\u1ee1 l\u1edbn \u1edf \u0111\u1eadp d\u01b0\u1edbi th\u00f4n T\u00e0o. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ch\u00e2u Thi\u1ec1n t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00f2ng ch\u1ea3y ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9t, d\u00f2ng s\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1ec1 ph\u00eda nam, r\u1ed3i \u0111\u1ed5 v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u1ea7m Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch \u1edf n\u00fai L\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, chia th\u00e0nh hai d\u00f2ng: m\u1ed9t h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Thanh H\u00e0 ph\u00eda nam ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Ho\u00e0i, m\u1ed9t h\u1ee3p v\u1edbi s\u00f4ng Thanh H\u00e0 ph\u00eda b\u1eafc ch\u1ea3y ra bi\u1ec3n. T\u1ed5ng c\u1ed9ng ng\u1eadp l\u1ee5t 45 ch\u00e2u huy\u1ec7n, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c ch\u00e2u B\u1ed9c, T\u1ec1, V\u1eadn, T\u1eeb b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng nh\u1ea5t, ph\u00e1 h\u1ee7y h\u00e0ng v\u1ea1n nh\u00e0 d\u00e2n v\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh, c\u00f9ng 300.000 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng.&#8221;<\/i> <i>(Ph\u1ea7n tr\u00ean c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, d\u1ef1a v\u00e0o \u300aLinh T\u00e2n mi\u1ebfu k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u00f4n Chu, nh\u01b0ng ghi ng\u00e0y \u0111\u1ee9t d\u00f2ng l\u00e0 Nh\u00e2m Th\u00e2n. \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1edbi \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ghi ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd: S\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u1eadp th\u00f4n T\u00e0o \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n, 17 ng\u00e0y sau, v\u1ee1 l\u1edbn \u1edf th\u00f4n T\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ch\u00e2u Thi\u1ec1n xin c\u1eed quan \u0111\u1ebfn c\u1ee9u h\u1ed9. Chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eadu T\u1eafc, \u0110\u00f4 tri N\u1ed9i \u0111\u00f4, v\u00e0 L\u01b0u C\u00e1p, Quy\u1ec1n \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, c\u00f9ng \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp.<\/p>\n<p>[97] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan Ch\u1ec9 s\u1eed, T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Vinh, H\u1eefu Ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c, Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c L\u01b0u C\u00e1t \u1edf Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u1ec1u gi\u00e1ng hai c\u1ea5p v\u00e0 b\u1ecb thay th\u1ebf. V\u00ec kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c binh l\u00ednh Phi\u00ean do Th\u01b0\u1eddng T\u00f4n ch\u1ec9 huy l\u00e0m ph\u1ea3n, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n c\u1ee7a Qu\u1ef7 Ch\u01b0\u01a1ng gi\u1ebft h\u1ea1i quan qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[98] Chi\u1ebfu cho Tam ty mi\u1ec5n gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Giang Ninh ph\u1ee7, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i cho ho\u00e3n l\u1ea1i. Do Giang \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang v\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y.<\/p>\n<p>[99] B\u00e0nh T\u00f4n, quan Tr\u00f3c s\u00e1t t\u1eb7c \u0111\u1ea1o \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9, t\u00e2u r\u1eb1ng Li\u00eau \u00c2n \u0111\u00e3 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba gi\u1edbi ch\u00e2u T\u00edn, c\u00f3 \u0111\u01a1n xin \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Giao cho T\u00f4n chi\u00eau h\u00e0ng, \u00e1p gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh, c\u00e1c quan b\u1eaft gi\u1eb7c kh\u00e1c ph\u1ea3i gi\u1eef qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c c\u1eeda \u1ea3i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tranh c\u00f4ng b\u1eaft gi\u1ebft. N\u1ebfu b\u1ecdn gi\u1eb7c th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng m\u00e0 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 b\u1eaft gi\u1eb7c d\u00e1m gi\u1ebft h\u1ea1i, giao cho T\u00f4n b\u1eaft tr\u00f3i l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'K\u00edch', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1933-16\" href=\"#footnote-1933-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, binh l\u00ednh th\u00ec x\u1eed tr\u1ea3m ngay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[100] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, V\u0129nh H\u01b0ng, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 c\u00f9ng c\u00e1c H\u00e1n, Phi\u00ean cung ti\u1ec5n th\u1ee7, Phi\u00ean binh th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eau m\u1ed9 \u0111i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh dinh An Nam, n\u1ebfu b\u1ecb nhi\u1ec5m ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed, th\u00ec Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n \u0111\u01b0a ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c tr\u1ecb ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u1edf qu\u00e2n ti\u1ec1n An Nam xu\u1ed1ng cho c\u00e1c Kinh l\u01b0\u1ee3c ty ch\u1ebf thu\u1ed1c, t\u00f9y theo b\u1ec7nh m\u00e0 c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n<p>[101] Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n ti\u1ebfp t\u1ee5c tu s\u1eeda \u300aL\u1ec5 c\u00e1c t\u00e2n bi\u00ean\u300b. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 7, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, e r\u1eb1ng \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 sai s\u00f3t, t\u1ea1m ghi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng, \u0111\u1ee3i tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[102] V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u00e0o ng\u00e0y m\u1ed3ng 6 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng: Theo b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a ch\u00e2u \u0110\u1ee9c, s\u00f4ng l\u1edbn t\u1eeb m\u00f9a thu h\u1ea1 n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m nay, \u0111\u00e1y s\u00f4ng b\u1ecb b\u1ed3i l\u1eafng, d\u00f2ng ch\u1ea3y kh\u00f4ng th\u00f4ng su\u1ed1t, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc thay \u0111\u1ed5i, kh\u00f4ng theo d\u00f2ng c\u0169, hi\u1ec7n nay n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n lan kh\u1eafp n\u01a1i, hai b\u00ean b\u1edd \u0111\u1ec1u b\u1ecb n\u1ea1n l\u1ee5t. Th\u1ea7n x\u00e9t th\u1ea5y h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1eafng, vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng tho\u00e1t nhanh, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u t\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd b\u1ecb ng\u0103n tr\u1edf. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u01b0\u1edbc, e r\u1eb1ng trong t\u01b0\u01a1ng lai n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd g\u00e2y v\u1ee1 \u0111\u00ea v\u00e0 g\u00e2y h\u1ecda cho c\u00e1c ch\u00e2u Ng\u1ee5y, B\u00e1c, \u00c2n, Thi\u1ec1n, v.v. Sau \u0111\u00f3, th\u1ea7n kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y c\u01a1 quan th\u1ee7y l\u1ee3i c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 t\u1eadp trung b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edd b\u1eafc d\u00f2ng ch\u1ea3y ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Th\u00e1ng 5, 6, 7 n\u0103m nay, nghe n\u00f3i khu v\u1ef1c \u0111\u00ea Kim T\u00e2n thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Danh r\u1ea5t nguy c\u1ea5p, qu\u1ea3 nhi\u00ean d\u1eabn \u0111\u1ebfn v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n. S\u00e1ch \u300aB\u1ecb Y\u1ebfu\u300b n\u00f3i: \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thi\u00ean tai, m\u00e0 l\u00e0 do s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i xem x\u00e9t b\u1ea3n t\u1ea5u ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m nay, n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u v\u00ec mu\u1ed1n ti\u1ebft ki\u1ec7m v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, ch\u1ec9 v\u00ec ba b\u1ed1n n\u0103m nay s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t nh\u1ecf, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u t\u1ea1m th\u1eddi kh\u00f4ng nguy c\u1ea5p n\u00ean m\u1edbi gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadt li\u1ec7u. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i, e r\u1eb1ng \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u d\u1ea7n d\u1ea7n s\u1ebd h\u01b0 h\u1ecfng, n\u1ebfu trong t\u01b0\u01a1ng lai n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd g\u00e2y ra s\u01a1 su\u1ea5t. Th\u1ea7n k\u00ednh xin xem x\u00e9t l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 c\u0169, kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebft ki\u1ec7m v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng. M\u00f9a h\u00e8 thu n\u0103m nay, n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng cao, c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t nguy c\u1ea5p, nhi\u1ec1u n\u01a1i b\u00e1o c\u00e1o thi\u1ebfu v\u1eadt li\u1ec7u. Nay \u0111\u00ea T\u00e0o Th\u00f4n b\u1ecb v\u1ee1, t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, 9, 10, khi ki\u1ec3m k\u1ebf v\u1eadt li\u1ec7u m\u00f9a xu\u00e2n, nh\u1eefng ch\u1ed7 th\u1ea5p y\u1ebfu c\u1ea7n gia c\u1ed1, trong ba n\u0103m \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng. H\u01a1n n\u1eefa, binh l\u00ednh \u1edf \u0111\u00ea n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, ho\u1eb7c l\u00e1i thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa m\u00ec cho ty Th\u1ee7y L\u1ee3i, hi\u1ec7n ch\u1ec9 c\u00f2n 17 binh l\u00ednh th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m vi\u1ec7c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u00ea th\u1ea5p y\u1ebfu, cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb v\u1ee1.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e0ng quan l\u1ea1i th\u1ee7y l\u1ee3i. Nay nh\u00e2n d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n H\u00e0 S\u00f3c, Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb n\u1ea1n l\u1ee5t, kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi, k\u00eau than th\u1ea3m thi\u1ebft, khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i th\u1ee7y l\u1ee3i kh\u00f4ng t\u1ef1 bi\u1ebft l\u1ed7i, v\u1eabn h\u1ed1i h\u1ea3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd kh\u00f4ng! Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng th\u00e0nh, ch\u1ec9 mong b\u00e1o \u0111\u00e1p, kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u00edch b\u00e1c, xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t cho.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u1ea5u n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 7 sau khi s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea. S\u00f4ng l\u1edbn v\u1ee1 \u0111\u00ea v\u00e0o ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 7.)<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n n\u0103m ngo\u00e1i v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ea5u r\u1eb1ng vi\u1ec7c m\u1edf \u0111\u00ea \u1edf V\u1ec7 Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Cung T\u1ea3o \u0111\u1ec3 l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u00e0m k\u00eanh v\u1eadn t\u1ea3i, \u0111\u1eb7t c\u1eeda c\u1ed1ng d\u1eabn n\u01b0\u1edbc v\u00e0o s\u00f4ng Ng\u1ef1, r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n, v\u00ec n\u1ebfu l\u1edbn th\u00ec v\u1ee1 \u0111\u00ea tr\u00e0n n\u01b0\u1edbc, nh\u1ecf th\u00ec b\u1ed3i l\u1eafng. Nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 sai quan xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i, nay qu\u1ea3 nhi\u00ean khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 ch\u1ea3y v\u00e0o k\u00eanh v\u1eadn t\u1ea3i, kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1ee1 qua c\u1eeda c\u1ed1ng, tr\u00e0n xu\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, huy\u1ec7n, tr\u1ea5n \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u, g\u00e2y h\u1ecda r\u1ea5t l\u1edbn. Th\u1ea7n lo r\u1eb1ng c\u01a1 quan xem x\u00e9t ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a k\u00eanh v\u1eadn t\u1ea3i hi\u1ec7n nay, xin ch\u1ec9 th\u1ecb cho c\u01a1 quan xem x\u00e9t xu\u1ed1ng V\u1ec7 Ch\u00e2u v\u00e0 An ph\u1ee7 ty l\u1ed9 \u0110\u1ea1i Danh, l\u1ea5y c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 vi\u1ec7c v\u1ee1 \u0111\u00ea tr\u00e0n n\u01b0\u1edbc t\u1eeb ng\u00e0y m\u00f9ng 4 v\u00e0 14 th\u00e1ng 7 tr\u1edf \u0111i, xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[103] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 l\u1ea1i tr\u00e0n v\u00e0o V\u1ec7 Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Cung. Th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00e0n v\u00e0o V\u01b0\u01a1ng Cung, tr\u00e0n v\u00e0o Ho\u00e0i Ch\u00e2u, s\u00f4ng Ho\u00e0ng v\u00e0 s\u00f4ng S\u1ea5m, tr\u00e0n v\u00e0o V\u1ec7 Ch\u00e2u, huy\u1ec7n C\u1ea5p, c\u00e1c \u0111\u00ea th\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1 t\u1ea3o, tr\u00e0n v\u00e0o Ho\u1ea1t Ch\u00e2u, th\u00f4n H\u00e0n, r\u1ed3i v\u1ee1 l\u1edbn \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, th\u00f4n T\u00e0o. <i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u00e0 c\u1eeb ch\u00ed\u300b th\u00eam v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng. \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 28 l\u00e0 \u0111\u00ea th\u00f4n T\u00e0o v\u1ee1, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00ea th\u00f4n T\u00e0o v\u1ee1 l\u1edbn v\u00e0o ng\u00e0y 17. Th\u00f4n H\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng 4 th\u00e1ng 8, s\u00f4ng Ho\u00e0ng v\u00e0 s\u00f4ng S\u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 8.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1933-1\">Xem x\u00e9t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb An Nam, ch\u1eef 'Nam' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy\u1ec3n 279, th\u00e1ng 12 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, khi Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng Kh\u00fac Tr\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf C\u1ee7, V\u01b0\u01a1ng M\u1eabn r\u00fat qu\u00e2n t\u1eeb An Nam, ch\u1eef 'Nam' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'An' r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ecb thi\u1ebfu, n\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1933-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-2\">C\u00e1c l\u1ea7u g\u00e1c hi\u1ec7n \u0111ang d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ch\u1eef 'hi\u1ec7n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo ngh\u0129a v\u0103n m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1933-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-3\">'Ti\u1ec1n s\u1eaft' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'ti\u1ec1n', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n in ch\u1eef r\u1eddi s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1933-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-4\">Huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u \u00c2n, ch\u1eef '\u00c2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u01b0'. X\u00e9t: Huy\u1ec7n V\u0169 Th\u00e0nh th\u1eddi T\u1ed1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u00c2n, l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng, xem \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 86, ch\u00ed \u0110\u1ecba l\u00fd, theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1933-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-5\">Ch\u1eef 'T\u1ef1' trong 'T\u1ef1 Th\u1ea7n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ean m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1933-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-6\">Theo v\u0103n b\u1ea3n, nghi ng\u1edd ch\u1eef '\u01b0' l\u00e0 sai, n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'd\u1eef'. <a href=\"#return-footnote-1933-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-7\">m\u00e0 l\u1ea1i \u00e2m th\u1ea7m n\u00f3i v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh 'ch\u00ednh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ef1', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 v\u0103n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1933-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-8\"> 'C\u00f3 m\u1ec7nh' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1933-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-9\"> 'Chu' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u1ed1ng', theo b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1933-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-10\">T\u01b0\u01a1ng Tam \u0111o\u00e1n \u00fd Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p mu\u1ed1n ph\u1ee5 t\u1eed, ch\u1eef '\u0111o\u00e1n' nguy\u00ean l\u00e0 'suy', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1933-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-11\">L\u1ebd ra ph\u1ea3i bi\u1ec7n b\u1ea1ch minh oan, ch\u1eef 'bi\u1ec7n' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1ee9a', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1933-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-12\"> L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n 'L\u01b0u' nguy\u00ean l\u00e0 'L\u01b0u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 quy\u1ec3n 277 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 9 th\u00e1ng 7 ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1933-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-13\"> Thuy\u00ean b\u1ea1 'b\u1ea1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u1ed9', theo ch\u00ednh v\u0103n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1933-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-14\"> 'Khi\u1ebfp b\u1ea1c' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'Khi\u1ebfp' vi\u1ebft l\u00e0 'Kho\u00e1i', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1933-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-15\"> V\u00ec Qu\u1ef3 ban \u0111\u1ea7u d\u00e2ng s\u1edb ri\u00eang xin chuy\u00ean tr\u00e1ch kinh ch\u1ebf, ch\u1eef 'chuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1933-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1933-16\">'H\u1ec7' nguy\u00ean l\u00e0 'K\u00edch', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1933-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":74,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1933","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1983,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1933\/revisions\/1983"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1933\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1933"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1933"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}