{"id":1943,"date":"2026-01-01T13:21:04","date_gmt":"2026-01-01T06:21:04","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1943"},"modified":"2026-01-01T13:44:45","modified_gmt":"2026-01-01T06:44:45","slug":"beta-quyen-288-nam-nguyen-phong-thu-nhat-mau-ngo-1078","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-288-nam-nguyen-phong-thu-nhat-mau-ngo-1078\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 288: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU NG\u1ecc, 1078)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 288: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU NG\u1ecc, 1078)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 3 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, \u0110\u1ec1 c\u1eed Ty th\u1ecb d\u1ecbch l\u00e0 Du Sung t\u00e2u: <i>\"L\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a hai Xuy\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0, Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, xin \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t Ty th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f9ng v\u1edbi Ty kinh ch\u1ebf bi\u00ean ph\u00f2ng t\u00e0i d\u1ee5ng Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t Ty th\u1ecb d\u1ecbch t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, \u0111\u1ec3 thu h\u00fat kh\u00e1ch th\u01b0\u01a1ng qua l\u1ea1i. Xin cho m\u01b0\u1ee3n 40 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7 l\u00e0m v\u1ed1n, \u0111\u1ee3i khi thu \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u s\u1ebd ho\u00e0n tr\u1ea3.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Ty t\u00e0i d\u1ee5ng c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, Ty t\u00e0i d\u1ee5ng t\u00e2u: <i>\"Lo r\u1eb1ng n\u1ebfu \u0111\u1ec3 quan kh\u00e1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch, s\u1ebd ph\u00e2n bi\u1ec7t ti\u1ec1n v\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c ty, khi\u1ebfn vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n qua l\u1ea1i b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf, xin c\u00f9ng v\u1edbi Ty kinh ch\u1ebf c\u1ee7a b\u1ea3n ty b\u00e0n b\u1ea1c, tr\u00ecnh b\u00e0y th\u1ee9 t\u1ef1 thi\u1ebft l\u1eadp ri\u00eang.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[2] Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Giao qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n ph\u00ed r\u1ea5t nhi\u1ec1u. B\u1ea3n ty trong l\u00fac v\u1ed9i v\u00e0ng, kh\u00f4ng theo quy ch\u1ebf th\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e3 ch\u1ecdn c\u00e1c quan l\u1ea1i, c\u1eed nh\u00e2n c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ed1c th\u00fac d\u00e2n phu, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Nay xin chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng theo c\u00f4ng lao, \u0111\u1ec3 ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0: <i>\"N\u1ebfu \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u m\u00e0 ch\u01b0a thi h\u00e0nh, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9, l\u01b0\u1ee3ng t\u00ecnh ban \u00e2n.\"<\/i> T\u1eadp ng\u1ef1 l\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i <i>(m\u00f9ng 2)<\/i>, Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Huy\u1ec7n V\u0129nh H\u01b0ng, qu\u00e2n H\u01b0ng Qu\u1ed1c c\u00f2n n\u1ee3 ti\u1ec1n d\u1ecbch t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 9 l\u00e0 h\u01a1n 12.000 quan. D\u00e2n huy\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1ea5t x\u1ea5u, thu\u1ebf n\u1eb7ng, l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb thi\u00ean tai, ti\u1ec1n d\u1ecbch c\u0169ng h\u01a1i n\u1eb7ng, xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n gi\u1ea3m.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[4] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>\"Theo t\u1edd tr\u00e1t c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb Li\u00eau \u00c2n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, nh\u00e2n l\u00fac d\u00e2n t\u00ecnh mu\u1ed1n b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ed7 \u1edf, c\u00f3 th\u1ec3 tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec, xin t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Nay x\u00e9t v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng, n\u1ebfu d\u00e2n ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch \u0111\u00f3ng g\u00f3p kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec l\u1ec7nh cho hai huy\u1ec7n Nam Phong[footnote] Theo \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng c\u00f3 hai huy\u1ec7n Nam Th\u00e0nh v\u00e0 Nam Phong, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1eef 'Nam Phong' c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu hai ch\u1eef 'Nam Th\u00e0nh'.[\/footnote] h\u1ed9 lo\u1ea1i ba tr\u1edf l\u00ean \u0111\u00f3ng g\u00f3p theo th\u1ee9 b\u1eadc, n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec xin c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> Vua nghe theo, nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, chia l\u00e0m ba \u0111\u1ee3t \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda.<\/p>\n\n<p>[5] Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00eam hai n\u0103m. L\u00fac \u0111\u00f3 Di\u00ean Kh\u00e1nh b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 xu\u1ed1ng l\u00e0m Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, theo ph\u00e9p ph\u1ea3i kh\u1ea3o x\u00e9t, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch k\u00e9o d\u00e0i th\u00eam.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, sai c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n\n<p>[7] Chi\u1ebfu cho T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1ea5t Tr\u1ecdng H\u00f9ng gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o x\u00e9t hai n\u0103m; H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu L\u00fd Hi gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m; c\u1ef1u Qu\u1ebf ch\u00e2u quan s\u00e1t chi s\u1ee9[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Quan s\u00e1t \u0111\u1ed9 chi s\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 167, ch\u1ee9c quan ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] Ho\u00e0ng Tr\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc; ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed5 L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ng\u1ea1ch. Tr\u1ecdng H\u00f9ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec lo vi\u1ec7c qu\u00e2n nhu cho An Nam, Tr\u1ea1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng theo qu\u00e2n.<\/p>\n\n<p>[8] \u0110\u1ec1 c\u1eed ty l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"Thu mua v\u00e0 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f3c l\u00faa, ngo\u00e0i s\u1ed1 d\u1ef1 tr\u1eef, c\u00f2n qu\u1ea3n l\u00fd kho\u1ea3ng h\u01a1n t\u00e1m tri\u1ec7u th\u1ea1ch. Lo ng\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd t\u00edch tr\u1eef l\u00e2u, kh\u00f3 di chuy\u1ec3n, h\u01a1n n\u1eefa l\u1ed9 n\u00e0y r\u1ea5t thi\u1ebfu ti\u1ec1n m\u1eb7t, nghe n\u00f3i Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb l\u1ee5t, xin cho thu gom ti\u1ec1n v\u1ed1n, chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n g\u1ea7n l\u1ed9 Ho\u00e0i \u0110\u00f4ng; ho\u1eb7c v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb Thanh H\u00e0, d\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ho\u00e0n tr\u1ea3, l\u1ea1i tr\u00ean s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u1ed1n \u0111\u1ed5i th\u00f3c cho ph\u00e9p t\u00ednh l\u00e3i, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1ed9 c\u0169ng cho ph\u1ee5 tr\u00e1ch.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 Ho\u00e0ng Li\u00eam, quan th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"L\u1ed9 T\u00e2y c\u00f9ng T\u1eeb Ch\u00e2u, qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t, do n\u01b0\u1edbc r\u00fat ch\u1eadm, kh\u00f4ng k\u1ecbp gieo m\u1ea1ch, ru\u1ed9ng m\u00f9a thu c\u0169ng m\u1ea5t k\u1ebf ho\u1ea1ch. Xin m\u01b0\u1ee3n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u00f9 ph\u00fa d\u1ecdc s\u00f4ng l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0111\u1ec3 mua th\u00f3c, ho\u1eb7c m\u01b0\u1ee3n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch t\u1eeb s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c n\u1ed9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n n\u0103m ngo\u00e1i, t\u00ednh theo gi\u00e1 \u0111\u1ed5i c\u0169 \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u1ed1 ti\u1ec1n m\u01b0\u1ee3n, v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ebfn Kinh \u0110\u00f4ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng c\u1ee9u t\u1ebf, cho ph\u00e9p ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng h\u1ecdp b\u00e0n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[9] Chi\u1ebfu cho T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan sau khi m\u00e3n tang \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c. <i>(S\u00e1ch \u300aTrung th\u01b0 th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ng\u00e0y 26 th\u00e1ng nhu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n\n<p>[10] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Chi\u00eau H\u00f3a, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, t\u1eadp t\u01b0\u1edbc B\u1ed9c qu\u1ed1c c\u00f4ng l\u00e0 T\u00f4ng Ngh\u1ecb m\u1ea5t. Truy t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Qu\u1ea3ng L\u0103ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 Trang Hi\u1ebfu, di bi\u1ec3u suy \u00e2n cho m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi, ban th\u01b0\u1edfng cho ba ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[11] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty s\u1ee9, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf l\u00e0 L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[12] S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c t\u1ebf Nam Giao, d\u00e2ng h\u01b0\u1edfng \u1edf cung C\u1ea3nh Linh, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec1u theo l\u1ec5 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebfn nh\u01b0 \u0111\u00e0n duy, v\u1ecb th\u1ea7n, xe ki\u1ec7u l\u1edbn, nghi tr\u01b0\u1ee3ng, nghi v\u1eadt, c\u0169ng d\u00f9ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1eddi. N\u1ebfu \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1ec5 ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n \u0111\u00e3 kh\u00e1c nhau, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1eddi, th\u00ec trong \u0111\u00f3 t\u00ecnh l\u00fd v\u0103n t\u1ef1 sai l\u1ea7m r\u1ea5t nhi\u1ec1u. C\u00f3 nh\u1eefng quy m\u00f4 s\u01a1 s\u00e0i, m\u00e0 \u0111\u00e3 theo l\u00e2u, kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m theo nghi th\u1ee9c nh\u1ea5t th\u1eddi, m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu. Xin tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t hai \u0111i\u1ec1u, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5, \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u1ec3 th\u1ee9c.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[13] Ghi ch\u00e9p: Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 ki\u1ec1m h\u1ea1t, tr\u00fa t\u1ea1i Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e0 Gi\u1edbi \u0110\u1ecbnh, ch\u00e1u l\u00e0 Thi\u00ean H\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. Gi\u1edbi \u0110\u1ecbnh theo Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng Nam, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng th\u01b0\u1eddng x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1 gi\u1eb7c, \u0111\u1ebfn khi \u1edf l\u1ea1i Thu\u1eadn Ch\u00e2u m\u1edbi l\u1eadp, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng qu\u00e2n s\u0129, tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u00f4ng n\u00fai, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chi\u1ebfn tr\u1eadn, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ti\u1ebfng khen. Sau nhi\u1ec5m lam ch\u01b0\u1edbng m\u00e0 ch\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f3 con, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[14] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan, \u00e1p \u0111\u1ed9i s\u1ee9 th\u1ea7n chuy\u00ean lo vi\u1ec7c d\u1ea1y b\u1ea3o, ngo\u00e0i ra nghe n\u00f3i nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng thu\u1ed9c qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eadp h\u1ee3p binh l\u00ednh, quan v\u00f5 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hu\u1ea5n luy\u1ec7n, tri ch\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed1c th\u00fac ki\u1ec3m tra, khi\u1ebfn v\u00f5 ngh\u1ec7 tr\u1edf n\u00ean k\u00e9m c\u1ecfi. Xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7, t\u1ed5ng qu\u1ea3n, ki\u1ec1m h\u1ea1t ty ch\u1ec9 huy c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u1ea1y b\u1ea3o. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, th\u1ea5y v\u00f5 ngh\u1ec7 k\u00e9m c\u1ecfi, quan t\u1ea1i ch\u1ee9c s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[15] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Th\u00e1i Th\u1eeba Hi t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n ch\u00fang, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i, b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng, sai b\u1ecdn th\u1ea7n thi h\u00e0nh. Nay c\u1ee9 hai th\u1ea1ch th\u00ec n\u1ed9p m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, th\u1eadt l\u00e0 nh\u1eb9. Th\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd hai m\u01b0\u01a1i hai huy\u1ec7n, \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf ch\u00edn huy\u1ec7n, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n h\u1ed9c, xin t\u1eeb m\u00f9a h\u1ea1 thu\u1ebf n\u0103m nay, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 c\u1ee9 thi h\u00e0nh.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh \u0111\u1ec1u l\u1eadp ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng, vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty. <i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Th\u1eeba Hi r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed. Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u1eadp ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[16] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho ty tu b\u1ebf c\u1eeda \u0111\u1eadp T\u00e0o Th\u00f4n ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng c\u1ee7a binh l\u00ednh, n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ec7nh t\u1eadt, l\u1ec7nh cho y quan h\u1ebft l\u00f2ng ch\u1eefa tr\u1ecb, t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u1eebng li t\u1eebng t\u00ed, s\u1ebd b\u00e0n th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ty tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 xin t\u1eeb nay c\u00e1c kho\u1ea3n chi tr\u1ea3 cho c\u00e1c ty \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, v\u00e0ng l\u1ee5a, kh\u00f4ng d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ebft kh\u1ea5u, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c c\u00e1c ty t\u0103ng gi\u1ea3m gi\u00e1 tr\u00e0, g\u00e2y h\u1ea1i cho ph\u00e9p tr\u00e0. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[18] Minh ch\u00e2u t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1ec3 ph\u1ee7 n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt B\u1ea3n n\u00f3i r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 T\u00f4n Trung c\u1eed t\u0103ng nh\u00e2n Tr\u1ecdng H\u1ed3i d\u00e2ng 200 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 5.000 l\u1ea1ng th\u1ee7y ng\u00e2n. B\u1ea3n ch\u00e2u x\u00e9t th\u1ea5y T\u00f4n Trung kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111i bi\u1ec3n, nh\u01b0ng l\u1ec5 c\u1ed1ng ph\u1ee5ng l\u1ea1i kh\u00f4ng tu\u00e2n theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc. Xin b\u00e1o l\u1ea1i b\u1eb1ng c\u00f4ng v\u0103n n\u00e0y, v\u00e0 xin giao l\u1ea1i ti\u1ec1n t\u1ee9 v\u1eadt cho Tr\u1ecdng H\u1ed3i.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Quy\u1ec1n Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Chu S\u01a1 B\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u00eau d\u1ee5 ba ch\u00e2u, m\u1ed9t tr\u1ea5n c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm ra h\u00e0ng, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u00e3 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0o s\u00e2u n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 c\u00f4ng lao. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ban t\u1eb7ng l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n\n<p>[20] Chi\u1ebfu c\u1ea5p 30 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n di\u00eam sao cho Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty mua ng\u1ef1a.<\/p>\n\n<p>[21] V\u0103n T\u01b0 s\u1ee9, Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Kh\u1eafc Nhu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. Do Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u1eafc Nhu \u0111\u00e3 k\u1ebf t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u n\u0103m, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a Chi\u1ebft K\u1ebf T\u1ed5, \u01b0u \u0111\u00e3i th\u0103ng ch\u1ee9c. L\u1ea1i t\u00e2u xin cho c\u00e1c cung th\u1ee7 mua ng\u1ef1a cao tr\u00ean 4 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, v\u00e0 bu\u1ed9c ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam ti\u1ec1n b\u00f9 ch\u00eanh l\u1ec7ch gi\u00e1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng mi\u1ec5n n\u1ed9p th\u00eam ti\u1ec1n.<\/p>\n\n<p>[22] Chi\u1ebfu ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho t\u00f4ng th\u1ea5t l\u00e0 Ti\u1ec1n H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t Th\u00fac Tru\u00e2n v\u00e0 B\u1ea5t Khi \u0111\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu N\u1ed9i su\u1ea5t ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t. B\u1ea5t Khi v\u00ec v\u00e0o \u0111i\u1ec7n trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang m\u00e0 x\u00f4ng x\u00e1o, Th\u00fac Tru\u00e2n v\u00ec \u0111\u00e1nh ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u b\u1ecb t\u1ed9i. \u0110\u1ebfn nay, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ph\u1ee5c ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[23] L\u1ea1i chi\u1ebfu c\u00e1ch ch\u1ee9c m\u1ed9t b\u1eadc c\u1ee7a Kh\u1eafc tr\u1ea1ch quan T\u1ed5 An \u0110\u1ea1o. Khi \u1ea5y, Vua v\u00ec T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng c\u1eed tang, An \u0110\u1ea1o ch\u1ecdn ng\u00e0y 21 l\u00e0 t\u1ed1t, sau \u0111\u00f3 t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u00e0y \u0111\u00f3 xung v\u1edbi qu\u1ed1c \u00e2m, xin \u0111\u1ed5i sang ng\u00e0y 22, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed Th\u1ecb d\u1ecbch ty xin cho ph\u00e9p chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i h\u00e0ng h\u00f3a t\u1ed3n \u0111\u1ecdng trong ty theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu b\u1ecb l\u1ed7 so v\u1edbi gi\u00e1 g\u1ed1c th\u00ec h\u00e0ng n\u0103m s\u1ebd so s\u00e1nh v\u00e0 tr\u1eeb v\u00e0o kho\u1ea3n ti\u1ec1n d\u1ef1 ph\u00f2ng th\u1ea5t tho\u00e1t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[25] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay, khi th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda Nam Th\u1ea7n. Khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Giao kh\u00e2u, d\u00f9ng ch\u00e9n b\u1ea7u \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u1ec5 m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u. \u1ede ngo\u00e0i v\u00f2ng trong c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf, c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed sao xung quanh, c\u1ee9 hai b\u01b0\u1edbc th\u00ec tr\u1ed3ng m\u1ed9t c\u1ecdc tre v\u00e0 bu\u1ed9c ba v\u00f2ng d\u00e2y xanh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ranh gi\u1edbi.\"<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Nam giao s\u1ef1 v\u1ee5 H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho t\u00e2u: <i>\"Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu h\u00e0nh l\u1ec5 xong, \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda Trai \u0111i\u1ec7n, qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 ng\u1ed3i gi\u00e1p \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111\u1ea5t \u0111ai ch\u1eadt h\u1eb9p. Xin \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ngo\u00e0i c\u1eeda Nam Th\u1ea7n.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"\u1ede ngo\u00e0i v\u00f2ng trong c\u1ee7a \u0111\u00e0n Giao, c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed sao kh\u00f4ng c\u00f3 ranh gi\u1edbi. Xin theo v\u00f2ng trong, d\u00f9ng c\u1ecdc tre v\u00e0 d\u00e2y xanh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ranh gi\u1edbi.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"\u00c1o m\u0169 v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u theo l\u1ec5 hi\u1ec7n nay, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e9n b\u1ea7u theo c\u1ed5 ch\u1ebf, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p. L\u1ea1i r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0o \u0111\u0129a, e r\u1eb1ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u cho th\u1ea7n l\u1edbn. Xin giao cho quan L\u1ec5 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9.\"<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u, cho r\u1eb1ng \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda Nam Th\u1ea7n, d\u00f9ng d\u00e2y xanh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ranh gi\u1edbi cho c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed sao, v\u00e0 d\u00f9ng ch\u00e9n b\u1ea7u \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u1ec5 m\u00e0 kh\u00f4ng r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u, n\u00ean theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a T\u00f4ng Nho. C\u00f2n vi\u1ec7c mu\u1ed1n trang tr\u00ed ch\u00e9n b\u1ea7u th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 ch\u1ebf, theo ngh\u0129a thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho[footnote] Theo ngh\u0129a thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho, '\u00c1n' nguy\u00ean l\u00e0 'Nhu', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ec9 n\u00f3i <i>\"ch\u1ebb b\u1ea7u l\u00e0m ch\u00e9n\"<\/i>, m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i c\u00f3 trang tr\u00ed, l\u1ea1i l\u1ea5y c\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3, xin giao cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 s\u1ea3n xu\u1ea5t. N\u1ebfu thi\u1ebfu, b\u1ea3n vi\u1ec7n s\u1ebd l\u1ea5y c\u00e1c lo\u1ea1i c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[27] Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m t\u00e2u: <i>\"Kho da s\u1eebng qu\u1ea3n l\u00fd da v\u00e0 s\u1eebng c\u1ee7a tr\u00e2u, h\u1ed5, b\u00e1o, h\u01b0\u01a1u, nai, t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n, xin c\u1eed quan vi\u00ean ki\u1ec3m tra, ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 keo, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng da s\u1eebng k\u00e9m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, ph\u00e2n lo\u1ea1i r\u1ed3i b\u00e1n.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[28] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>\"Con c\u1ee7a T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec7 l\u1ee5c t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n T\u1ebf M\u1ef9 l\u00e0 T\u00f2ng Thi\u1ec7n, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed \u1edf gi\u00e1o t\u1eadp M\u00e3 qu\u00e2n t\u1ea1i kinh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec cha m\u1ea5t m\u00e0 v\u1ec1 ch\u1ecbu tang. N\u00ean v\u00ec T\u1ebf M\u1ef9 t\u1eebng l\u00e2u \u1edf H\u00e0 Ngo\u1ea1i, c\u00f3 nhi\u1ec1u chi\u1ebfn c\u00f4ng, cho l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed \u1edf L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9, l\u1ea1i ban cho 200 t\u1ea5m l\u1ee5a.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ung Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00f4ng Huy \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ho\u00e0i Khang qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc B\u1ed9c Qu\u1ed1c c\u00f4ng. <i>(Hai k\u1ef7 s\u1eed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[30] \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed ty \u1ee9 \u0111i\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng, \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Kinh T\u00e2y c\u00f3 h\u01a1n 5.800 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1eb1n c\u1ed7i c\u1ee7a quan v\u00e0 t\u01b0, xin theo l\u1ec7 sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n\n<p>[31] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho T\u00e2n tri \u0110\u01a1n Ch\u00e2u, \u0110\u00f4 quan lang trung L\u01b0\u01a1ng \u0110oan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m cung quan sai khi\u1ec3n; T\u00e2n quy\u1ec1n tri Th\u00e1i Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung \u0110o\u00e0n Ph\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m h\u1ee3p nh\u1eadp sai khi\u1ec3n. V\u00ec Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110o\u00e0n Ph\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, xin thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi ban. <i>(N\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 2, th\u00e1ng 2, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tri\u1ec1u t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu \u0110o\u00e0n Ph\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i ch\u1ee9c tr\u00ed s\u0129, l\u00e0m qu\u1ea3n c\u00e2u cung quan. Ph\u00f9ng v\u00e0o th\u1eddi Hi Ninh l\u00e0m Tri H\u01b0ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n, t\u1eebng b\u00e0n vi\u1ec7c mi\u1ec5n d\u1ecbch kh\u00f4ng ti\u1ec7n. \u0110\u1ea7u n\u0103m Nguy\u00ean Phong, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ng\u00f4 Sung chuy\u00ean ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c v\u1edbi Hi Ninh, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u00f9ng l\u00e0m Tri Th\u00e1i Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>Gi\u00e1n quan Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u: <i>\"X\u00e9t th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a Ph\u00f9ng ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Ph\u00f9ng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1ec9 v\u00ec t\u1eebng ch\u1ec9 tr\u00edch t\u00e2n ch\u00ednh n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng, l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ed9i c\u00f4ng khinh l\u1ec7nh, khi\u1ebfn quy\u1ec1n th\u0103ng gi\u00e1ng c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed b\u1ecb b\u1ec1 t\u00f4i l\u1ee3i d\u1ee5ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Ph\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m h\u1ee3p nh\u1eadp sai khi\u1ec3n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u00e3ng Ch\u00e2u. Ph\u00f9ng tr\u00e1nh xa, xin l\u00e0m ph\u00e2n ty, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, T\u1ea3 ty gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbch ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y. <i>(S\u1eed m\u1edbi b\u00e0n r\u1eb1ng: <i>\"Th\u00e1i X\u00e1c m\u01b0u gian c\u1ea7u ti\u1ebfn, chuy\u00ean n\u1ecbnh V\u01b0\u01a1ng An Th\u00e1ch, cho r\u1eb1ng b\u00e0n lu\u1eadn t\u00e2n ph\u00e1p l\u00e0 b\u1ed9i c\u00f4ng khinh l\u1ec7nh.\"<\/i> Nay b\u1ecf \u0111i 12 ch\u1eef t\u1eeb <i>\"T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ng\u00f4 Sung\"<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng.)<\/i><\/p>\n\n<p>[32] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Phu Di\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 chia qu\u00e2n m\u00e3 th\u00e0nh ch\u00edn t\u01b0\u1edbng, \u0111\u00e3 so\u1ea1n xong \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, xin s\u1edbm ban ch\u1ec9 huy. Chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>\"Hu\u1ec7 Khanh h\u00e3y xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng n\u00ean l\u00e0m k\u1ecbp th\u1eddi, c\u1ea9n th\u1eadn.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea: <i>\"Trong \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc ch\u00edn t\u01b0\u1edbng, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh t\u01b0\u1edbng, ph\u00f3, e r\u1eb1ng c\u1ea7n ch\u1ecdn l\u1ea1i.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao cho Khu m\u1eadt th\u1eeba ch\u1ec9 ty c\u00f9ng L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung, Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Y\u1ebfn Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t. \u0110\u00e2y l\u00e0 con g\u00e1i l\u1edbn c\u1ee7a Vua, do Ho\u00e0ng h\u1eadu sinh ra.<\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chia m\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a \u1edf giao mi\u1ebfu v\u00e0 x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam \u0111ang g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea3i c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c danh s\u01a1n v\u00e0 linh t\u1eeb.<\/p>\n\n<p>[35] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi [footnote]ch\u1eef 'U\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111i\u1ec1u th\u00e1ng 3 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i trong quy\u1ec3n n\u00e0y v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote] \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c. Do Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ph\u1ee5 Chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y th\u00f4 k\u00e9m, sau khi x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u Ph\u1ee5 Chi sang \u0110\u00f4ng l\u1ed9. Nay H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 h\u1ee3p th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ed9, xin cho \u00f4ng tr\u00e1nh \u0111i.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady l\u1ea1i \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho Ph\u1ee5 Chi.<\/p>\n\n<p>[36] Vua ph\u00ea chu\u1ea9n t\u1edd chi\u1ebfu: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, An Nam chi\u1ebfn tr\u00e1c \u0111\u00f4 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, li\u1ec1u l\u0129nh x\u00f4ng v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh l\u1edbn nh\u1ecf m\u1ea5y ch\u1ee5c tr\u1eadn, tuy kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u chi\u1ebfn c\u00f4ng, nh\u01b0ng qu\u00e2n ta c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t. Nay qu\u00e2n v\u1ec1, b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c, \u0111\u00e3 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, x\u00e9t c\u00f4ng lao ph\u1ee5c v\u1ee5 v\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, hu\u1ed1ng chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, n\u00ean tha b\u1ed5ng t\u1ea5t c\u1ea3. Nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00f3 c\u00f4ng trong \u0111o\u00e0n qu\u00e2n \u1ea5y, h\u00e3y t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho T\u00f2ng Ti\u00ean v\u1ec1 kinh. <i>(S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u1edd chi\u1ebfu n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ra chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng kho\u1ea3n ti\u1ec1n ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p l\u00ean phi\u00ean, ngo\u1ea1i tr\u1eeb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ni\u00eam phong. C\u00e1c l\u1ed9 ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty, c\u00f2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong th\u00ec thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[38] Tri ch\u00e2u L\u00f4 Ch\u00e2u Nh\u00e2m C\u1ea5p t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf tr\u1ea1i N\u1ea1p Kh\u00ea l\u00e0 Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng. Nh\u00e0 Vua ph\u00ea r\u1eb1ng, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea5p m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng v\u1eeba \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 h\u1ecd. C\u1ea5p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Mi S\u01a1n. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, \u00f4ng v\u00e0 Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i ki\u1ec7n nhau.<\/p>\n\n<p>[39] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ngo\u00e0i, n\u1ebfu xin thi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi \u0111\u00e3 thay ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi.<\/p>\n\n<p>[40] Ra chi\u1ebfu cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng c\u00e1c l\u1ed9 \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng b\u00e1n tr\u00e0, tri ch\u00e2u v\u00e0 th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed; n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 th\u00ec giao ri\u00eang cho th\u00f4ng ph\u00e1n ki\u00eam nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[41] Chi\u1ebfu cho quan Tri ch\u00e2u Li\u00eam ch\u00e2u, Ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 L\u00fd Th\u1eddi L\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc, Gi\u00e1m \u00e1p, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m V\u1ec7 L\u1eadp Chi gi\u00e1ng hai b\u1eadc, Tham qu\u00e2n Ty h\u1ed9 Kh\u1ed5ng Nguy\u00ean T\u00f4n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. V\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng c\u1ee9u h\u1ecfa, khi\u1ebfn kh\u00ed gi\u1edbi b\u1ecb ch\u00e1y m\u1ea5t hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n v\u1ea1n, g\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00ean ch\u1ec9 b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t nh\u1eb9.<\/p>\n\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng Tr\u1ea7n An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>\"N\u0103m nay m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, n\u00ean m\u1edf r\u1ed9ng vi\u1ec7c t\u00edch tr\u1eef. Xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c mua th\u00f3c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, l\u1ea5y ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho Kinh S\u00e1o \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, ph\u00f2ng khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ea7n d\u00f9ng. N\u1ebfu t\u00edch tr\u1eef l\u00e2u ng\u00e0y, xin cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ed5i theo gi\u00e1 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh.\"<\/i> Chi\u1ebfu c\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c qu\u00e2n l\u00ednh t\u1eed tr\u1eadn, t\u00f9y theo tr\u1eadn th\u1eafng hay thua m\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t: T\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ba m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a, binh l\u00ednh hai m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m; n\u1ebfu tr\u1eadn thua, m\u1ed7i lo\u1ea1i gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda. D\u00e2n binh c\u0169ng theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. L\u1eadp th\u00e0nh l\u1ec7nh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[44] L\u1ea1i chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c th\u00e0nh, tr\u1ea1i, b\u1ea3o, tr\u1ea5n \u0111\u00e3 c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean Ty N\u00f4ng t\u1ef1, cu\u1ed1i n\u0103m b\u00e1o t\u1ed5ng s\u1ed1 l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[45] Tam ty t\u1ea5u: <i>\"Vi\u1ec7c chi thu \u1edf c\u00e1c kho trong kinh th\u00e0nh qu\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1eeb Ng\u1ef1 tr\u00f9 \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ebfm tr\u1ea1ch v\u1ee5, xin cho c\u00e1c quan Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed.\"<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Quy\u1ec1n Ty l\u00fd tham qu\u00e2n Qu\u1ebf ch\u00e2u T\u1eeb B\u00e1 Giai, Nhi\u1ebfp Huy\u1ec7n \u00fay Th\u1ea1ch Khang, Li\u00eam ch\u00e2u T\u1eeb B\u00e1 Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1u b\u1ecb thu h\u1ed3i c\u00e1c v\u0103n b\u1eb1ng t\u1eeb khi nh\u1eadm ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng; d\u00e2n th\u01b0\u1eddng T\u1eeb Ki\u1ebfn An \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9.\"<\/i> V\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c T\u1eeb B\u00e1 T\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i \u0111\u00e3 th\u00f4ng th\u01b0 v\u1edbi Giao Ch\u1ec9, n\u00ean b\u1ecb x\u1eed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>B\u00e1 T\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Giao, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i. Qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng, C\u00e0n \u0110\u1ee9c sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0 c\u1ee7a B\u00e1 T\u01b0\u1eddng vi\u1ebft n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 s\u00e1u, trong th\u01b0 t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 <i>\"C\u1ef1 T\u1ed1ng du s\u0129 th\u1ea7n B\u00e1 T\u01b0\u1eddng\"<\/i>, d\u1ea1y c\u00e1ch qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, v\u00e0 cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ee5 c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean o\u00e1n h\u1eadn, mu\u1ed1n b\u1ecf m\u1ed3 m\u1ea3, t\u1eeb b\u1ecf th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec3 v\u1ec1 v\u1edbi h\u1ecd. Do \u0111\u00f3, chi\u1ebfu b\u1eaft B\u00e1 T\u01b0\u1eddng, B\u00e1 T\u01b0\u1eddng li\u1ec1n t\u1ef1 t\u1eed, c\u00f2n B\u00e1 Giai l\u00e0 anh c\u00f9ng m\u1eb9, B\u00e1 Chu\u1ea9n l\u00e0 em h\u1ecd, Ki\u1ebfn An l\u00e0 con c\u1ee7a B\u00e1 T\u01b0\u1eddng. <i>(B\u00e1 T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 ch\u00edn.)<\/i><\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho quan ch\u1ee9c hai huy\u1ec7n Quy T\u00edn v\u00e0 Dung Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u00f9ng, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd Tr\u1ea1ch, v\u00e0 H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Chu Ng\u1ea1n \u0110\u1ed3, v\u00ec t\u1ea1i nhi\u1ec7m kh\u00f4ng g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, c\u00f9ng vi\u1ec7c tu\u1ea7n ph\u00f2ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 c\u1ed1, n\u00ean L\u00fd Tr\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Chu Ng\u1ea1n \u0110\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea1i nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n<p>[48] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng L\u1ed9 l\u00e0 U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi, c\u00f9ng V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m ty \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n l\u00e0 T\u1ea1 V\u0169 Khu\u00ea, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>[49] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 Cao Ly, ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng khi qua c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn, vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp v\u00e0 chi\u00eau \u0111\u00e3i \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 nh\u01b0 \u0111i s\u1ee9 Li\u00eau.<\/p>\n\n<p>[50] Tri ch\u00e2u Thu\u1eadn l\u00e0 \u0110\u00e0o B\u1eadt xin gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Ng\u1ecdc Long \u1edf ch\u00e2u H\u1ed3ng, n\u1ebfu v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n vi\u00ean, th\u00ec xin \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 h\u01b0u. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft xem x\u00e9t, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt, th\u00ec ch\u1ecdn m\u1ed9t quan vi\u00ean c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c thay th\u1ebf \u0110\u00e0o B\u1eadt v\u1ec1 Qu\u1ebf Ch\u00e2u.<\/p>\n\n<p>[51] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi c\u1eed.<\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Kinh T\u00e2y Nam t\u00e2u: <i>\"B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m Cao Ph\u00fa n\u00f3i: D\u00e2n ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng xin \u0111\u01b0\u1ee3c khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t \u0111ai \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 l\u1ee3i cho c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0. Xin cho d\u00e2n huy\u1ec7n Nam D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng[footnote]Huy\u1ec7n Nam D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, huy\u1ec7n Nam D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh T\u00e2y Nam ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, ch\u1eef '\u0110\u0103ng' l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u00f3 \u0111\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf ho\u1eb7c thu\u1ebf \u00edt \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u1eb7t th\u1eddi h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 t\u1ef1 khai b\u00e1o, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t m\u00e0 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf v\u00e0 c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, cho l\u00e0m nghi\u1ec7p v\u0129nh vi\u1ec5n, n\u1ebfu h\u1ebft h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng khai b\u00e1o, th\u00ec cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[53] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh: <i>\"\u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, ti\u1ebfp n\u1ed1i s\u00f4ng Ho\u00e0i v\u00e0 s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n. Ch\u1ed7 \u0111\u00ea s\u00f4ng l\u1edbn \u1edf th\u00f4n T\u00e0o b\u1ecb v\u1ee1, n\u01b0\u1edbc tuy \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u00f4ng su\u1ed1t, n\u00ean d\u00f9ng m\u00e1y b\u1eeba s\u00f4ng \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t, ba ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 n\u1ea1o v\u00e9t.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[54] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho binh l\u00ednh tham gia \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ch\u1eb7n l\u0169, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 18.407 ng\u01b0\u1eddi. <i>(S\u1ed1 li\u1ec7u nh\u00e2n kh\u1ea9u c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n\n<p>[55] Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng xin mi\u1ec5n gi\u1ea3m ti\u1ec1n d\u1ecbch v\u1ee5 t\u0103ng th\u00eam c\u1ee7a d\u00e2n h\u1ed9 ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[56] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9[footnote]Ch\u1eef 'Nam' trong 'Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00e2y', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]chi tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb hai ch\u00e2u To\u00e0n v\u00e0 V\u0129nh \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 tr\u1eef cho ch\u00e2u Qu\u1ebf. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u00f9ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn xem x\u00e9t, gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, cho qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn To\u00e0n, V\u0129nh \u0111\u1ec3 \u0103n. V\u00ec c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"S\u1eafp v\u00e0o h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, qu\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eafng, c\u00f3 th\u1ec3 di chuy\u1ec3n qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Qu\u1ebf ch\u00e2u qua n\u00fai, \u0111\u1ebfn To\u00e0n, V\u0129nh \u0111\u1ec3 \u0103n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau th\u1ee5 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1ed3n \u0111\u1ecdng k\u1ecbp th\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u00e2u ng\u00e0y h\u01b0 h\u1ecfng.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[57] Chi\u1ebfu ban cho Cao Ly An \u0110\u00e0o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c h\u00f4m nay xu\u1ea5t ph\u00e1t ra \u0111i[footnote]C\u00e2u 'Chi\u1ebfu ban cho Cao Ly An \u0110\u00e0o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c h\u00f4m nay xu\u1ea5t ph\u00e1t ra \u0111i' kh\u00f3 hi\u1ec3u. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 328, truy\u1ec7n An \u0110\u00e0o: 'N\u0103m Nguy\u00ean Phong \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Cao Ly m\u1edbi th\u00f4ng s\u1ee9, m\u01b0\u1ee3n An \u0110\u00e0o l\u00e0m T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu \u0111i b\u00e1o \u0111\u00e1p', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ban' thi\u1ebfu ch\u1eef 's\u1ee9'.[\/footnote], ban y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf vi\u1ec7n V\u0129nh Ninh.<\/p>\n\n<p>[58] Ban 50 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mua g\u1ed7 s\u1eeda c\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>[59] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, quy\u1ec1n Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, \u0110\u1ed9 chi Lang trung B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n s\u1ee9.<\/p>\n\n<p>[60] Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tri L\u1ec5 vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1eb7t c\u1ee5c \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u1ec3 tu ch\u1ec9nh \u300aThuy\u1ebft v\u0103n\u300b. <i>(Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5, s\u00e1ch ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n\n<p>[61] Ban 500 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p cho Tam ty \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y 5 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng cung, b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>[62] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, x\u00e9t x\u1eed c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng, tha nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng. L\u1ec7nh cho c\u00e1c Gi\u00e1m ty \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 ph\u1ea3i theo d\u00f5i x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n b\u1ecf tr\u1ed1n, k\u1ebft th\u00fac c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i.<\/p>\n\n<p>[63] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd Tr\u1ea7n M\u1ee5c gi\u1ea3 ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Cao Ly, thay th\u1ebf L\u00e2m Hi, L\u00e2m Hi b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t L\u00e2u \u0111i\u1ebfm v\u1ee5 \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u. Do c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i L\u00e2m Hi tuy b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng v\u1ebb m\u1eb7t lo l\u1eafng \u1ee7 r\u0169 kh\u00f4ng h\u1ec1 gi\u1ea3m b\u1edbt. H\u01a1n n\u1eefa, Cao Ly \u0111\u00e3 mong \u0111\u1ee3i s\u1ee9 th\u1ea7n Trung Qu\u1ed1c t\u1eeb l\u00e2u, n\u1ebfu th\u1ea5y v\u1ebb m\u1eb7t c\u1ee7a L\u00e2m Hi nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 h\u1ecd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u0169ng nh\u01b0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n sang giao h\u1ea3o. Nay tuy \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng l\u00fd do v\u1eabn ch\u01b0a ti\u1ec7n, n\u00ean c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.\"<\/i> Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 9, s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1[footnote]Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 9, s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, hai ch\u1eef 's\u1ee9 ho\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c. Theo quy\u1ec3n 292, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, 'An \u0110\u00e0o, Tr\u1ea7n M\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 r\u1eddi Cao Ly v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ea3i, Minh Ch\u00e2u', hai ch\u1eef 'ho\u00e0n s\u1ee9' r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[64] Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i Nh\u0129 Anh c\u00e1c, Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn gi\u1ea3ng v\u1ec1 B\u00e1t ph\u00e1p trong Chu L\u1ec5. Vua h\u1ecfi: <i>\"C\u00f3 khi n\u00f3i l\u00e0 'bang tr\u1ecb', c\u00f3 khi n\u00f3i l\u00e0 'quan ph\u00e1p', \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 g\u00ec?\"<\/i> Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1p theo ngh\u0129a.<\/p>\n\n<p>[65] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ho\u00e0ng L\u00ed t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1eed quan \u0111i c\u1ea7u m\u01b0a, nay l\u1ea1i gi\u00e1ng ch\u1ec9 tha t\u1ed9i t\u00f9. Nghe n\u00f3i \u1edf Tam ty c\u00f3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i t\u1ed9i nh\u00e2n, b\u1ecb thi\u00eau m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha c\u00f3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi; \u1edf Khai Phong c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, b\u1ecb thi\u00eau m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha c\u00f3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb hai vi\u1ec7c n\u00e0y suy ra, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb k\u00e9o d\u00e0i ch\u01b0a x\u1eed quy\u1ebft h\u1eb3n l\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Xin l\u1ec7nh cho t\u00f9y theo t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n k\u1ebft th\u00fac, \u0111\u1ec3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7, v\u00e0 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng l\u00e2u.\"<\/i> Chi\u1ebfu sai Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 L\u1ea1i ph\u00f2ng C\u00f4ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1eafc Th\u1ea7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh H\u00ecnh ph\u00f2ng C\u00f4ng s\u1ef1 Ph\u1ea1m \u0110ang c\u00f9ng c\u00e1c quan l\u1ea1i Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 x\u1eed xong c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111ang giam gi\u1eef, nh\u1eefng v\u1ee5 nghi ng\u1edd th\u00ec t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[66] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c H\u1ea1 sai Ng\u00f4i T\u00e2m \u0111i do th\u00e1m, v\u00e0 \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i r\u1eb1ng \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ec3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u1ea9n n\u00e1u t\u1ea1i nh\u00e0 c\u1ee7a th\u1ed5 d\u00e2n Xuy Ninh. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty tra h\u1ecfi, n\u1ebfu kh\u00f4ng sai th\u00ec \u0111\u1ec1u ch\u00e9m \u0111\u1ea7u r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[67] H\u00f4m \u0111\u00f3, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdc xong s\u00e1ch \u300aH\u1eadu H\u00e1n th\u01b0\u300b, Vua gi\u1eef l\u1ea1i C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn s\u00e2u v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o v\u00f4 vi c\u1ee7a Tam Ho\u00e0ng, l\u00fd l\u1ebd h\u01b0 t\u1ecbch c\u1ee7a Ph\u1eadt, L\u00e3o. C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc h\u1ecfi Vua: <i>\"\u0110\u1ea1o n\u00e0y cao xa, Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\"<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>\"Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft?\"<\/i> C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>\"Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n tuy bi\u1ebft, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y vi\u1ec7c bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, an d\u00e2n l\u00e0m kh\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3i: <i>\"H\u00e1n Cao T\u1ed5, V\u0169 \u0110\u1ebf c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u1edbn, Cao T\u1ed5 n\u00f3i 'Ta kh\u00f4ng b\u1eb1ng Ti\u00eau H\u00e0, ta kh\u00f4ng b\u1eb1ng H\u00e0n T\u00edn', \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u01a1ng L\u01b0\u01a1ng th\u00ec n\u00f3i ri\u00eang 'Ta kh\u00f4ng b\u1eb1ng T\u1eed Ph\u00f2ng', b\u1edfi v\u00ec T\u1eed Ph\u00f2ng \u0111\u1ea1o cao, t\u00f4n tr\u1ecdng n\u00ean kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean.\"<\/i> C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi th\u00e1nh d\u1ee5.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"V\u0169 \u0110\u1ebf tuy cho C\u1ea5p \u1ea2m l\u00e0 ng\u1ed1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed9i m\u0169 th\u00ec kh\u00f4ng g\u1eb7p, sau d\u00f9 ph\u1ea1m t\u1ed9i, v\u1eabn cho h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c hai ng\u00e0n th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi.\"<\/i> C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>\"V\u0169 \u0110\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi C\u1ea5p \u1ea2m, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh nghi\u1ec7p v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 nh\u1edd bi\u1ebft khu\u1ea5t m\u00ecnh nghe l\u1eddi can gi\u00e1n.\"<\/i> Vua tr\u1ecb v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y, qu\u1ea7n th\u1ea7n s\u1ee3 uy nghi\u00eam c\u1ee7a Vua, kh\u00f4ng d\u00e1m can ng\u0103n. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, nghe l\u1eddi C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc, Vua k\u00ednh c\u1ea9n ti\u1ebfp nh\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u1ebf h\u1ecdc\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u1ed5 V\u0169 v\u00e0 \u300aGia truy\u1ec1n\u300b c\u1ee7a L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n\n<p>[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u00e0y sai quan c\u1ea7u m\u01b0a \u1edf Phong B\u00e1, V\u0169 S\u01b0.<\/p>\n\n<p>[69] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[70] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 xin l\u1ea5y \u0111\u1ed9ng \u0111inh hai s\u00f4ng <i>(T\u1ea3 Giang, H\u1eefu Giang)<\/i> t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh c\u00e1c ch\u1ec9 huy, t\u1ea1m b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd, v\u00e0 l\u1eadp x\u00e3 nu\u00f4i ng\u1ef1a; xin ban 500 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 mua 1000 ng\u1ef1a chi\u1ebfn, c\u1ea5p cho \u0111\u1ed9ng \u0111inh, \u0111\u1ee3i khi hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00e0nh th\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t cho h\u1ecd t\u1ef1 mua ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 t\u1eadp luy\u1ec7n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng \u0111inh ch\u1ec9 n\u00ean t\u1eadp luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi v\u00f9ng n\u00fai, kh\u00f4ng d\u1ea1y \u0111\u00e1nh tr\u00ean ng\u1ef1a, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quy\u1ec1n tri Ung Ch\u00e2u L\u01b0u S\u01a1 nh\u1eadn ch\u1ec9 so\u00e1t \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9ng \u0111inh T\u1ea3 Giang, H\u1eefu Giang, t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u1ed9i b\u1ea3o, xin c\u1ee9 500 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t ch\u1ec9 huy, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ri\u00eang hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00e1nh, ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh v\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n. L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ed9ng \u0111inh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea5y qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u01b0\u1eddi Giao, nh\u1edd ng\u1ef1a m\u00e0 th\u1eafng, n\u00ean mu\u1ed1n h\u1ecdc \u0111\u00e1nh tr\u00ean ng\u1ef1a. Xin ch\u1ecdn \u0111\u1ed9ng \u0111inh d\u0169ng c\u1ea3m \u1edf hai s\u00f4ng, l\u1eadp th\u00e0nh x\u00e3 nu\u00f4i ng\u1ef1a, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 mua ng\u1ef1a Man, m\u1ed7i con quan c\u1ea5p ba v\u1ea1n ti\u1ec1n. N\u1ebfu ch\u1ebft, th\u00ec mua b\u00f9, ch\u1ee7 ng\u1ef1a ch\u1ecbu m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, c\u00f2n l\u1ea1i do x\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p. N\u1ebfu ai luy\u1ec7n t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7 xu\u1ea5t s\u1eafc, th\u00ec \u01b0u ti\u00ean th\u0103ng b\u1ed5. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o duy\u1ec7t, khi thi th\u1ed1 th\u00ec ghi v\u00e0o s\u1ed5, n\u1ebfu ba l\u1ea7n thi kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t th\u00ec ghi v\u00e0o s\u1ed5, l\u1ea5y ng\u1ef1a \u0111\u00f3 c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[71] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c v\u0103n th\u1ea7n t\u1ea1i kinh l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00ed h\u00e0nh, t\u1ea1i ngo\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n t\u1ea1i kinh l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, t\u1ea1i ngo\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e0m L\u1ed9 ph\u00e2n ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng thi v\u00f5 c\u1eed. S\u00e1ch n\u00e0y ch\u1ec9 ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1ea7u n\u0103m Nguy\u00ean Phong.<\/p>\n\n<p>[72] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua ph\u00ea: <i>\"Ch\u00fa c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Cao Tu\u00e2n Hu\u1ec7[footnote]Ch\u1eef 'Tu\u00e2n' trong 'Cao Tu\u00e2n Hu\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote] c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 l\u00e0m Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m th\u1eeba.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[73] Chi\u1ebfu cho Ty bi\u00ean tu ch\u01b0 th\u1ee9c tr\u1ecdng t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh th\u1ec3 th\u1ee9c ch\u00f4n c\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 ngo\u1ea1i th\u1ea7n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n\n<p>[74] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nguy\u00ean Tri C\u00e1t Ch\u00e2u, Gi\u00e1 b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng l\u1ea5y, l\u1ea1i d\u00f9ng ch\u1eef sai l\u1ea7m, c\u00e1c ty gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc kia ti\u1ebfn c\u1eed tr\u1ecb tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng ta r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n t\u1ed9i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[75] Chi\u1ebfu ban t\u00ean cho c\u00e1c thuy\u1ec1n m\u1edbi \u0111i s\u1ee9 Cao Ly v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n: m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00ean l\u00e0 <i>\"L\u0103ng H\u01b0 Tr\u00ed Vi\u1ec5n An T\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u\"<\/i>, chi\u1ebfc th\u1ee9 hai t\u00ean l\u00e0 <i>\"Linh Phi Thu\u1eadn T\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u\"<\/i>.<\/p>\n\n<p>[76] Ng\u1ef1 \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c, gi\u1ea3ng quan Ho\u00e0ng L\u00ed ti\u1ebfn gi\u1ea3ng \u300aChu L\u1ec5\u300b <i>\"B\u00e1t b\u00ednh\"<\/i>, Vua h\u1ecfi: <i>\"Ng\u1ed3i m\u00e0 b\u00e0n \u0111\u1ea1o, g\u1ecdi l\u00e0 Tam c\u00f4ng, nh\u01b0ng B\u00e1t b\u00ednh l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c Th\u00e1i t\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1, t\u1ea1i sao v\u1eady?\"<\/i> L\u00ed \u0111\u00e1p: <i>\"B\u00e1t b\u00ednh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n qu\u1ea7n th\u1ea7n. Cai qu\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Vua, n\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c Th\u00e1i t\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1.\"<\/i> Vua khen: <i>\"Hay.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[77] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu T\u00f4 Th\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. Th\u00e1i t\u1eeb ch\u1ee9c Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, theo l\u1ec7 c\u0169 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n\n<p>[78] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"M\u01b0a thu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, sai quan c\u1ea7u \u0111\u1ea3o Nguy\u00ean Minh v\u00e0 Ng\u0169 tinh.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[79] Vua ph\u00ea: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t vi\u1ec7c l\u1ea1i ph\u00e1p \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, b\u1eaft giam nhi\u1ec1u quan vi\u00ean, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng k\u1ebft th\u00fac, th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i; c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 ho\u1eb7c t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean giam gi\u1eef.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[80] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty L\u1ed9 Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 b\u1eaft giam b\u1ed9 l\u1ea1c Ng\u1ed9t Th\u1eafng c\u1ee7a t\u1ed9c Phi\u00ean To\u1ea3 Ch\u00e2u V\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o ng\u1ee5c t\u1ed1i, n\u0103m ng\u00e0y sau th\u1ea3 v\u1ec1.\"<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng cho Ng\u1ed9t Th\u1eafng theo l\u1ec7 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho B\u1ea3o An qu\u00e2n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn H\u1ef1u Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e.<\/p>\n\n<p>[81] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai quan t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi m\u01b0a.<\/p>\n\n<p>[82] Ng\u1ef1 \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c, gi\u1ea3ng quan Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn gi\u1ea3ng \u300aChu L\u1ec5\u300b <i>\"C\u1eedu ph\u00fa\"<\/i>, Vua h\u1ecfi: <i>\"C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i 'quan th\u1ecb chi ph\u00fa', c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i 'quan th\u1ecb chi chinh', l\u00e0 sao?\"<\/i> Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1p theo ngh\u0129a.<\/p>\n\n<p>[83] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Ng\u00e0y ti\u1ebfp ki\u1ebfn s\u1ee9 Li\u00eau \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, ban y\u1ebfn, h\u1ea1 ti\u1ebft ng\u1ed3i ri\u00eang m\u1ed9t h\u00e0ng.\"<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1edf, n\u00f3i: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169, khi d\u1ef1 y\u1ebfn, th\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebft v\u00e0 trung ti\u1ebft ng\u1ed3i ri\u00eang m\u1ed9t h\u00e0ng, h\u1ea1 ti\u1ebft ng\u1ed3i d\u1ef1a t\u01b0\u1eddng, nay l\u1ea1i cho c\u1ea3 ba ti\u1ebft ng\u1ed3i chung m\u1ed9t h\u00e0ng.\"<\/i> Qu\u00e1n b\u1ea1n t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc: <i>\"S\u1ed1 c\u1ecf kh\u00f4 m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a Th\u1ee7y l\u1ee3i ty \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n l\u0169, l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1n Ch\u00e2u b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng gi\u00e1 tr\u1ecb, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho ty n\u00e0y mua \u0111\u1ee7 khi m\u00f9a thu t\u1edbi.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[85] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan M\u00e3 Giam t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Dao \u1edf n\u00fai l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e3 theo l\u1ec7 b\u1eaft Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5ng m\u00e0 \u0111\u1eb7t ra ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Quy Minh \u0111i b\u1eaft gi\u1ebft, v\u00e0 xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 ch\u1ec9 cho quan b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf Thi\u1ec7u Ch\u00e2u ph\u1ed1i h\u1ee3p.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ec7nh ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng t\u1eb7c Dao hi\u1ec7n c\u00f2n.<\/p>\n\n<p>[86] Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Th\u1ea7n xin mua l\u1ee5a, b\u00f4ng, g\u1ea5m v\u00e0 da h\u1ed5, b\u00e1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ng\u1ef1a. Theo l\u1eddi xin.<\/p>\n\n<p>[87] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Nh\u0129 Anh c\u00e1c, gi\u1ea3ng quan Ho\u00e0ng L\u00ed ti\u1ebfn gi\u1ea3ng ch\u01b0\u01a1ng <i>\"C\u1eedu th\u1ee9c\"<\/i> trong s\u00e1ch \u300aChu L\u1ec5\u300b, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi: <i>\"L\u1ec5 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00e1ch qu\u00fd \u0111\u1ee9ng sau l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, nh\u01b0ng trong 'B\u00e1t ch\u00ednh' th\u00ec \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 b\u1ea3y l\u1ea1i l\u00e0 'Ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00e1ch qu\u00fd', l\u00e0 v\u00ec sao?\"<\/i> Ho\u00e0ng L\u00ed \u0111\u00e1p theo \u00fd ngh\u0129a.<\/p>\n\n<p>[88] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh duy\u1ec7t vi\u1ec7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[89] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1 c\u1eed ty t\u1ea1m ng\u1eebng thu n\u1ee3 c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1 thu ho\u1ea1ch xong m\u1edbi thu n\u1ea1p.<\/p>\n\n<p>[90] Ph\u00e1n ty N\u00f4ng t\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c[footnote]Ch\u1eef 'quan' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Ph\u00e1n' v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1eef th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111i\u1ec1u T\u00e2n S\u1eedu \u1edf d\u01b0\u1edbi v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 471, truy\u1ec7n Th\u00e1i X\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf \u0111i.[\/footnote] t\u00e2u: <i>\"Ty N\u00f4ng t\u1ef1 n\u00e0y ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c ph\u00e9p t\u1eafc m\u1edbi, c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u v\u00e0 n\u1eb7ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi c\u00e1c t\u1ef1, gi\u00e1m kh\u00e1c. C\u00e1c quan thu\u1ed9c tuy \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ri\u00eang v\u1ec1 th\u00e2m ni\u00ean. Xin cho c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u0111\u1ec1u hai n\u0103m t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m sang ch\u1ee9c kh\u00e1c th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m k\u1ef3. Khi c\u00f3 ch\u1ed7 khuy\u1ebft, ngo\u00e0i vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u00ec ch\u1ee9c Th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn t\u1eeb c\u00e1c Ch\u1ee7 b\u1ea1, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan; ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn t\u1eeb c\u00e1c Th\u1eeba trong c\u00e1c c\u1ee5c, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2m ni\u00ean c\u00f2n \u00edt, th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1m quy\u1ec1n ho\u1eb7c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u00e0 ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng sau khi t\u00ednh \u0111\u1ee7 th\u00e2m ni\u00ean t\u1eeb Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec ba n\u0103m t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3.<\/p>\n\n<p>[91] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u00e2n vi\u00ean trong c\u00e1c qu\u00e2n n\u1ebfu c\u00f3 t\u00ean tr\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong tri\u1ec1u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i t\u00ean.<\/p>\n\n<p>[92] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch quan hai n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n so s\u00e1nh \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u0103ng gi\u00e1ng.<\/p>\n\n<p>[93] S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh ch\u01b0 ty s\u1eafc th\u1ee9c t\u00e2u: <i>\"Nay tu \u0111\u1ecbnh c\u00e1c s\u1eafc th\u1ee9c c\u1ee7a H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n[footnote]Ch\u1eef 'kim' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'l\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], Long \u0110\u1ed3, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c, n\u1ebfu sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 thi h\u00e0nh m\u00e0 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1edbi, xin cho s\u1edf n\u00e0y t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i bi\u00ean v\u00e0o; v\u00e0 c\u00e1c l\u1ec7nh th\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c ty trong n\u1ed9i \u0111ang tu \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c ty ph\u1ee5ng h\u00e0nh, th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u00e2n v\u00e0o c\u00e1c ty \u0111\u00f3.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[94] Ty \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Dao \u1edf Th\u1ea7n, Nguy\u00ean c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, hai th\u00e1ng ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u1edf Nguy\u00ean ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0111\u00e1nh d\u1eb9p v\u00e0 gi\u1ebft ch\u00fang, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1ed3 Nam ph\u1ed1i h\u1ee3p.\"<\/i> Vua ph\u00ea d\u1ee5 cho M\u00e3 Giam: <i>\"N\u1ebfu b\u1ecdn gi\u1eb7c \u0111\u00f4ng, c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh binh v\u00e0 c\u00e1c quan v\u00f5 cao c\u1ea5p, th\u00ec g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n \u0111\u1ebfn ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 t\u1ea1m c\u1eed \u0110\u00f4 gi\u00e1m Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 l\u00e0 B\u00e0nh T\u00f4n \u0111\u1ebfn. Nh\u1eefng th\u1ed5 binh \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, s\u1ee3 m\u00f9a xu\u00e2n s\u00e2u s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p, h\u00e3y ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c cho v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng cho v\u1ec1 th\u00ec c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n g\u1ea1o.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[95] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh: 'L\u1ec7nh cho T\u00e2y l\u1ed9 Di\u00ean Ch\u00e2u c\u00f9ng \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1ee9ng c\u1ee9u Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, \u0110\u00f4ng l\u1ed9 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u1ee9ng c\u1ee9u Phu Di\u00ean l\u1ed9. N\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u1ea1i qu\u00e2n t\u1eadp trung \u0111\u00e1nh v\u00e0o m\u1ed9t l\u1ed9, th\u00ec quan ch\u1ee7 binh d\u1eabn qu\u00e2n \u1ee9ng c\u1ee9u, n\u1ebfu b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f3 vi\u1ec7c binh, l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c t\u00f9y c\u01a1 x\u1eed l\u00fd, c\u1eed t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c \u1ee9ng vi\u1ec7n.' Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, gi\u1eb7c \u0111\u1ed9ng binh \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n, chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh hai l\u1ed9, th\u00ec n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 gi\u1eb7c, l\u00e0m sao bi\u1ebft ch\u00fang \u0111\u00e1nh v\u00e0o \u0111\u00e2u? N\u1ebfu bi\u1ebft ta c\u00f3 ph\u00e9p \u1ee9ng c\u1ee9u, m\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh Phu Di\u00ean, t\u1ea5t s\u1ebd b\u00e0y binh th\u1ebf \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh c\u1ea7u c\u1ee9u, th\u00ec Phu Di\u00ean xu\u1ea5t binh \u1ee9ng c\u1ee9u; mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, t\u1ea5t s\u1ebd b\u00e0y binh th\u1ebf \u1edf Phu Di\u00ean, Phu Di\u00ean c\u1ea7u c\u1ee9u, th\u00ec Ho\u00e0n Kh\u00e1nh xu\u1ea5t binh \u1ee9ng c\u1ee9u. \u00cdt qu\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u1ee9ng ph\u00f3 gi\u1eb7c, nhi\u1ec1u qu\u00e2n th\u00ec b\u1ea3n l\u1ed9 t\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb b\u1ecf tr\u1ed1ng kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 qu\u00e2n ta ph\u1ea3i ch\u1ea1y v\u1ed9i m\u1ec7t m\u1ecfi, c\u00f3 nguy c\u01a1 r\u01a1i v\u00e0o \u1ed5 ph\u1ee5c k\u00edch c\u1ee7a gi\u1eb7c, ch\u00fang l\u1ea1i c\u00f2n chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh v\u00e0o ch\u1ed7 tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 t\u1eadp k\u00edch ta. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c hay. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 vi\u1ec7c binh, l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn ch\u1ec9 n\u00ean t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m thanh vi\u1ec7n, ho\u1eb7c t\u00f9y theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u00e0 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ki\u1ec1m ch\u1ebf, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1eadp th\u00eam ph\u00e9p \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh khi c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi v\u0103n b\u1ea3n, ph\u1ea1m v\u00e0o \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5 c\u1ee7a nh\u00e0 binh.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho Phu Di\u00ean l\u1ed9 theo l\u1eddi t\u00e2u, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c nghe ch\u1ec9 huy ri\u00eang.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b c\u1ee7a Vi\u1ec7n M\u1eadt l\u1ea1i c\u00e0ng chi ti\u1ebft, nay ch\u1ec9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i n\u00f3i n\u0103m x\u01b0a L\u01b0u B\u00ecnh v\u00ec c\u1ee9u l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn m\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn, t\u1eeb nay n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn. Ph\u00f3 T\u1ed5ng qu\u1ea3n Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 L\u00e2m Qu\u1ea3ng cho r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c, l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1 gi\u1eb7c. N\u1ebfu gi\u1eb7c t\u1eadp trung binh l\u1ef1c \u0111\u00e1nh m\u1ed9t l\u1ed9, m\u00e0 l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn kh\u00f4ng c\u1ee9u, d\u00f9 l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng th\u1eddi x\u01b0a c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u01b0u B\u00ecnh thua tr\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a qu\u00e2n \u1ee9ng c\u1ee9u.\"<\/i> Do \u0111\u00f3, ph\u00e9p \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau kh\u00f4ng b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u00e2m Qu\u1ea3ng truy\u1ec7n\u300b, ph\u1ee5 sau l\u1eddi ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh.)<\/i><\/p>\n\n<p>[96] Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb sai khi\u1ec3n. \u0110\u1eafc Qu\u00e2n l\u00e0 con c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Uy\u00ean. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ea3ng Uy\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c Anh T\u00f4ng tr\u1ecdng d\u1ee5ng\"<\/i>, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, cu\u1ed1i n\u0103m th\u1ee9 hai c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ed9p v\u00e0o [footnote]cu\u1ed1i n\u0103m th\u1ee9 hai, ch\u1eef 'm\u1ea1t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'v\u1ecb', theo b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].<\/p>\n\n<p>[97] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban t\u1eb7ng cho nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a V\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng Cao Tu\u00e2n Ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u01b0\u1ee3n m\u1ed9t khu nh\u00e0. Tu\u00e2n Ph\u1ee7 l\u00e0 cha c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. V\u00e0 sai quan kh\u00e1c l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u00ea t\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>[98] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, nguy\u00ean l\u00e0 An Nam \u0111\u1ea1o h\u00e0nh doanh chi\u1ebfn tr\u00e1c \u0111\u00f4 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean [footnote]D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean, ch\u1eef 'ti\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'quang', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 4-37 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf c\u1ea3ng \u0110\u00f4ng Kinh c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9, \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng nghe tin t\u1ee9c v\u00e0 thanh th\u1ebf c\u1ee7a \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, b\u00e8n sai hi\u1ec7u d\u1ee5ng Ph\u00e0n Th\u1ef1c, Ho\u00e0ng T\u00f4ng Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi Chi\u00eam Th\u00e0nh v\u00e0 Giao Ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 d\u00f2 la tin t\u1ee9c, v\u00e0 d\u1ee5 Chi\u00eam Th\u00e0nh kh\u00f4ng vi\u1ec7n tr\u1ee3 Giao Ch\u1ec9, s\u1ee3 gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 ch\u1ea1y tr\u1ed1n, n\u00ean l\u1ec7nh cho qu\u00e2n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng. Nay theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Th\u1ef1c v\u00e0 Kh\u00e1nh r\u1eb1ng: 'Chi\u00eam Th\u00e0nh sai 7.000 qu\u00e2n Phi\u00ean ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 v\u00e0 v\u0103n th\u01b0 h\u1ed3i \u0111\u00e1p c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Phi\u00ean, hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf vi\u1ec7n ch\u1ebf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u.' Xin l\u1ea5y xem x\u00e9t v\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ngo\u1ea1i di. Th\u1ef1c v\u00e0 Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m tam ty qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho H\u1ed3 Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, \u0111\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u D\u01b0\u01a1ng n\u1ed9p b\u1ea3n th\u01b0 v\u00e0 v\u0103n th\u01b0 h\u1ed3i \u0111\u00e1p c\u1ee7a Phi\u00ean, c\u00f2n Ph\u00e0n Th\u1ef1c v\u00e0 Ho\u00e0ng T\u00f4ng Kh\u00e1nh v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n\n<p>[99] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, cho con c\u1ee7a nguy\u00ean nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, k\u00fd cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 B\u00f9i D\u1ee5c l\u00e0 Hi\u1ebfu Ti\u00ean l\u00e0m tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. V\u00ec D\u1ee5c \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf n\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n 10 n\u0103m [footnote]ch\u1eef 'c\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung[\/footnote], c\u00f3 c\u00f4ng lao n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n<p>[100] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan M\u00e3 Giam t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u00e2u Thi\u1ec7u d\u00f2 bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi Dao l\u00e0m lo\u1ea1n c\u00f3 \u00fd quy thu\u1eadn, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y chi\u00eau an, e r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd t\u1eadp h\u1ee3p ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng. Trung th\u01b0 \u0111\u1ecbnh l\u1ec7nh M\u00e3 Giam r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ea7u m\u1ee5c gi\u1eb7c Dao theo l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 thi h\u00e0nh, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, tha t\u1ed9i, l\u1ea1i l\u1eadp ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft gi\u1ebft, ho\u1eb7c cho ph\u00e9p trong b\u1ecdn ch\u00fang gi\u1ebft l\u1eabn nhau ho\u1eb7c b\u1eaft n\u1ed9p l\u00ean quan. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00f3m \u0110inh Ti\u00ean Phong \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, 4 con tr\u00e2u, n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c th\u00ec cho m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c; nh\u1eefng \u0111\u1ea7u m\u1ee5c kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t n\u1eeda, n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb. D\u00e1n b\u1ea3ng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i quan tr\u1ecdng.\"<\/i> Vua ph\u00ea: <i>\"N\u00ean l\u1ec7nh cho M\u00e3 Giam xem x\u00e9t l\u1ea1i, n\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y \u0111\u1ebfn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ea7u th\u00fa \u0111\u00e3 h\u1ed1i t\u1ed9i \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, th\u00ec kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9, ni\u00eam phong k\u00edn g\u1eedi t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> <i>(Th\u00e1ng 4 ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n\n<p>[101] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n m\u1ed7i n\u01a1i th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ec1 c\u1eed quan. V\u00ec ph\u00e1n T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh quan kh\u00f4ng cho c\u00e1c ty kh\u00e1c ki\u00eam nhi\u1ec7m, th\u1eadt l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u1ecba b\u00e0n r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 b\u1ed1n l\u1ed9 n\u00e0y, e r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[102] Ban c\u1ea5p 200 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p cho ty chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc, \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt li\u1ec7u tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i trong n\u0103m.<\/p>\n\n<p>[103] Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 b\u1ea3y, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng t\u00ednh t\u00ecnh khinh su\u1ea5t, hi\u1ebfu th\u1eafng t\u1ef1 chuy\u00ean, v\u00ec t\u01b0\u1edbng quan D\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb qu\u00e2n ng\u0169, th\u01b0\u1eddng khinh th\u01b0\u1eddng \u00f4ng ta, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ee3p t\u00e1c. Chi\u1ebfu gi\u00e1ng Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u01a1i xa thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 3 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, \u0110\u1ec1 c\u1eed Ty th\u1ecb d\u1ecbch l\u00e0 Du Sung t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a hai Xuy\u00ean, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, Hi H\u00e0, Kinh Nguy\u00ean, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, xin \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t Ty th\u1ecb d\u1ecbch, c\u00f9ng v\u1edbi Ty kinh ch\u1ebf bi\u00ean ph\u00f2ng t\u00e0i d\u1ee5ng Hi H\u00e0 l\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t Ty th\u1ecb d\u1ecbch t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, \u0111\u1ec3 thu h\u00fat kh\u00e1ch th\u01b0\u01a1ng qua l\u1ea1i. Xin cho m\u01b0\u1ee3n 40 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho n\u1ed9i ph\u1ee7 l\u00e0m v\u1ed1n, \u0111\u1ee3i khi thu \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n th\u1ecb d\u1ecbch \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u s\u1ebd ho\u00e0n tr\u1ea3.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Ty t\u00e0i d\u1ee5ng c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Sau \u0111\u00f3, Ty t\u00e0i d\u1ee5ng t\u00e2u: <i>&#8220;Lo r\u1eb1ng n\u1ebfu \u0111\u1ec3 quan kh\u00e1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch, s\u1ebd ph\u00e2n bi\u1ec7t ti\u1ec1n v\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c ty, khi\u1ebfn vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n qua l\u1ea1i b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf, xin c\u00f9ng v\u1edbi Ty kinh ch\u1ebf c\u1ee7a b\u1ea3n ty b\u00e0n b\u1ea1c, tr\u00ecnh b\u00e0y th\u1ee9 t\u1ef1 thi\u1ebft l\u1eadp ri\u00eang.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[2] Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Giao qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n ph\u00ed r\u1ea5t nhi\u1ec1u. B\u1ea3n ty trong l\u00fac v\u1ed9i v\u00e0ng, kh\u00f4ng theo quy ch\u1ebf th\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e3 ch\u1ecdn c\u00e1c quan l\u1ea1i, c\u1eed nh\u00e2n c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ed1c th\u00fac d\u00e2n phu, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Nay xin chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng theo c\u00f4ng lao, \u0111\u1ec3 ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0: <i>&#8220;N\u1ebfu \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u m\u00e0 ch\u01b0a thi h\u00e0nh, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9, l\u01b0\u1ee3ng t\u00ecnh ban \u00e2n.&#8221;<\/i> T\u1eadp ng\u1ef1 l\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1p.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i <i>(m\u00f9ng 2)<\/i>, Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Huy\u1ec7n V\u0129nh H\u01b0ng, qu\u00e2n H\u01b0ng Qu\u1ed1c c\u00f2n n\u1ee3 ti\u1ec1n d\u1ecbch t\u1eeb n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 6 \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 9 l\u00e0 h\u01a1n 12.000 quan. D\u00e2n huy\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1ea5t x\u1ea5u, thu\u1ebf n\u1eb7ng, l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb thi\u00ean tai, ti\u1ec1n d\u1ecbch c\u0169ng h\u01a1i n\u1eb7ng, xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n gi\u1ea3m.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[4] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u: <i>&#8220;Theo t\u1edd tr\u00e1t c\u1ee7a Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb Li\u00eau \u00c2n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, nh\u00e2n l\u00fac d\u00e2n t\u00ecnh mu\u1ed1n b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ed7 \u1edf, c\u00f3 th\u1ec3 tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec, xin t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Nay x\u00e9t v\u1eadt li\u1ec7u v\u00e0 nh\u00e2n c\u00f4ng, n\u1ebfu d\u00e2n ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch \u0111\u00f3ng g\u00f3p kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec l\u1ec7nh cho hai huy\u1ec7n Nam Phong<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng c\u00f3 hai huy\u1ec7n Nam Th\u00e0nh v\u00e0 Nam Phong, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1eef 'Nam Phong' c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu hai ch\u1eef 'Nam Th\u00e0nh'.\" id=\"return-footnote-1943-1\" href=\"#footnote-1943-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> h\u1ed9 lo\u1ea1i ba tr\u1edf l\u00ean \u0111\u00f3ng g\u00f3p theo th\u1ee9 b\u1eadc, n\u1ebfu v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec xin c\u1ea5p ti\u1ec1n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> Vua nghe theo, nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, chia l\u00e0m ba \u0111\u1ee3t \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda.<\/p>\n<p>[5] Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i Di\u00ean Kh\u00e1nh k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian kh\u1ea3o x\u00e9t th\u00eam hai n\u0103m. L\u00fac \u0111\u00f3 Di\u00ean Kh\u00e1nh b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 xu\u1ed1ng l\u00e0m Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, theo ph\u00e9p ph\u1ea3i kh\u1ea3o x\u00e9t, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch k\u00e9o d\u00e0i th\u00eam.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, sai c\u00e1c quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu cho T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1ea5t Tr\u1ecdng H\u00f9ng gi\u1ea3m th\u1eddi gian kh\u1ea3o x\u00e9t hai n\u0103m; H\u1eefu t\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu L\u00fd Hi gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m; c\u1ef1u Qu\u1ebf ch\u00e2u quan s\u00e1t chi s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Quan s\u00e1t \u0111\u1ed9 chi s\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 167, ch\u1ee9c quan ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1943-2\" href=\"#footnote-1943-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a> Ho\u00e0ng Tr\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc; ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ed5 L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ng\u1ea1ch. Tr\u1ecdng H\u00f9ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec lo vi\u1ec7c qu\u00e2n nhu cho An Nam, Tr\u1ea1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng theo qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[8] \u0110\u1ec1 c\u1eed ty l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;Thu mua v\u00e0 \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f3c l\u00faa, ngo\u00e0i s\u1ed1 d\u1ef1 tr\u1eef, c\u00f2n qu\u1ea3n l\u00fd kho\u1ea3ng h\u01a1n t\u00e1m tri\u1ec7u th\u1ea1ch. Lo ng\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd t\u00edch tr\u1eef l\u00e2u, kh\u00f3 di chuy\u1ec3n, h\u01a1n n\u1eefa l\u1ed9 n\u00e0y r\u1ea5t thi\u1ebfu ti\u1ec1n m\u1eb7t, nghe n\u00f3i Kinh \u0110\u00f4ng b\u1ecb l\u1ee5t, xin cho thu gom ti\u1ec1n v\u1ed1n, chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n g\u1ea7n l\u1ed9 Ho\u00e0i \u0110\u00f4ng; ho\u1eb7c v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1eeb Thanh H\u00e0, d\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ho\u00e0n tr\u1ea3, l\u1ea1i tr\u00ean s\u1ed1 ti\u1ec1n v\u1ed1n \u0111\u1ed5i th\u00f3c cho ph\u00e9p t\u00ednh l\u00e3i, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1ed9 c\u0169ng cho ph\u1ee5 tr\u00e1ch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 Ho\u00e0ng Li\u00eam, quan th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ed9 T\u00e2y c\u00f9ng T\u1eeb Ch\u00e2u, qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng t\u1ed1t, do n\u01b0\u1edbc r\u00fat ch\u1eadm, kh\u00f4ng k\u1ecbp gieo m\u1ea1ch, ru\u1ed9ng m\u00f9a thu c\u0169ng m\u1ea5t k\u1ebf ho\u1ea1ch. Xin m\u01b0\u1ee3n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n quan ti\u1ec1n Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u00f9 ph\u00fa d\u1ecdc s\u00f4ng l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0111\u1ec3 mua th\u00f3c, ho\u1eb7c m\u01b0\u1ee3n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch t\u1eeb s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c n\u1ed9p b\u1eb1ng ti\u1ec1n n\u0103m ngo\u00e1i, t\u00ednh theo gi\u00e1 \u0111\u1ed5i c\u0169 \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u1ed1 ti\u1ec1n m\u01b0\u1ee3n, v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ebfn Kinh \u0110\u00f4ng, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng c\u1ee9u t\u1ebf, cho ph\u00e9p ty N\u00f4ng t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng h\u1ecdp b\u00e0n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[9] Chi\u1ebfu cho T\u0103ng Hi\u1ebfu Khoan sau khi m\u00e3n tang \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c. <i>(S\u00e1ch \u300aTrung th\u01b0 th\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ng\u00e0y 26 th\u00e1ng nhu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Chi\u00eau H\u00f3a, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, t\u1eadp t\u01b0\u1edbc B\u1ed9c qu\u1ed1c c\u00f4ng l\u00e0 T\u00f4ng Ngh\u1ecb m\u1ea5t. Truy t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, Qu\u1ea3ng L\u0103ng qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee5y l\u00e0 Trang Hi\u1ebfu, di bi\u1ec3u suy \u00e2n cho m\u01b0\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi, ban th\u01b0\u1edfng cho ba ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[11] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Tam ty s\u1ee9, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf l\u00e0 L\u00fd Th\u1eeba Chi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9.<\/p>\n<p>[12] S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c t\u1ebf Nam Giao, d\u00e2ng h\u01b0\u1edfng \u1edf cung C\u1ea3nh Linh, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ec1u theo l\u1ec5 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ebfn nh\u01b0 \u0111\u00e0n duy, v\u1ecb th\u1ea7n, xe ki\u1ec7u l\u1edbn, nghi tr\u01b0\u1ee3ng, nghi v\u1eadt, c\u0169ng d\u00f9ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1eddi. N\u1ebfu \u0111\u1ec1u d\u00f9ng l\u1ec5 ti\u00ean v\u01b0\u01a1ng, v\u1ed1n \u0111\u00e3 kh\u00e1c nhau, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u d\u00f9ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1eddi, th\u00ec trong \u0111\u00f3 t\u00ecnh l\u00fd v\u0103n t\u1ef1 sai l\u1ea7m r\u1ea5t nhi\u1ec1u. C\u00f3 nh\u1eefng quy m\u00f4 s\u01a1 s\u00e0i, m\u00e0 \u0111\u00e3 theo l\u00e2u, kh\u00f3 thay \u0111\u1ed5i, c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m theo nghi th\u1ee9c nh\u1ea5t th\u1eddi, m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu. Xin tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t hai \u0111i\u1ec1u, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5, \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u1ec3 th\u1ee9c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[13] Ghi ch\u00e9p: Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 ki\u1ec1m h\u1ea1t, tr\u00fa t\u1ea1i Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e0 Gi\u1edbi \u0110\u1ecbnh, ch\u00e1u l\u00e0 Thi\u00ean H\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. Gi\u1edbi \u0110\u1ecbnh theo Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 \u0111i \u0111\u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng Nam, \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u0169ng th\u01b0\u1eddng x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1 gi\u1eb7c, \u0111\u1ebfn khi \u1edf l\u1ea1i Thu\u1eadn Ch\u00e2u m\u1edbi l\u1eadp, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng qu\u00e2n s\u0129, tu s\u1eeda th\u00e0nh l\u0169y, v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 s\u00f4ng n\u00fai, \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chi\u1ebfn tr\u1eadn, \u0111\u1ec1u c\u00f3 ti\u1ebfng khen. Sau nhi\u1ec5m lam ch\u01b0\u1edbng m\u00e0 ch\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f3 con, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[14] Khu m\u1eadt vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c t\u01b0\u1edbng quan, \u00e1p \u0111\u1ed9i s\u1ee9 th\u1ea7n chuy\u00ean lo vi\u1ec7c d\u1ea1y b\u1ea3o, ngo\u00e0i ra nghe n\u00f3i nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng thu\u1ed9c qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eadp h\u1ee3p binh l\u00ednh, quan v\u00f5 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hu\u1ea5n luy\u1ec7n, tri ch\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed1c th\u00fac ki\u1ec3m tra, khi\u1ebfn v\u00f5 ngh\u1ec7 tr\u1edf n\u00ean k\u00e9m c\u1ecfi. Xin l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c an ph\u1ee7, t\u1ed5ng qu\u1ea3n, ki\u1ec1m h\u1ea1t ty ch\u1ec9 huy c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u1ea1y b\u1ea3o. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai quan \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra, th\u1ea5y v\u00f5 ngh\u1ec7 k\u00e9m c\u1ecfi, quan t\u1ea1i ch\u1ee9c s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[15] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 gi\u1edbi c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd Th\u00e1i Th\u1eeba Hi t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n ch\u00fang, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i, b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng, sai b\u1ecdn th\u1ea7n thi h\u00e0nh. Nay c\u1ee9 hai th\u1ea1ch th\u00ec n\u1ed9p m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, th\u1eadt l\u00e0 nh\u1eb9. Th\u1ea7n qu\u1ea3n l\u00fd hai m\u01b0\u01a1i hai huy\u1ec7n, \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf ch\u00edn huy\u1ec7n, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n h\u1ed9c, xin t\u1eeb m\u00f9a h\u1ea1 thu\u1ebf n\u0103m nay, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 c\u1ee9 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n trong kinh \u0111\u1ec1u l\u1eadp ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng, vi\u1ec7c thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh ty. <i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Th\u1eeba Hi r\u1ea5t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed. Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu th\u00e1ng 9 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u1eadp ngh\u0129a th\u01b0\u01a1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[16] H\u1ea1 chi\u1ebfu cho ty tu b\u1ebf c\u1eeda \u0111\u1eadp T\u00e0o Th\u00f4n ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng c\u1ee7a binh l\u00ednh, n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ec7nh t\u1eadt, l\u1ec7nh cho y quan h\u1ebft l\u00f2ng ch\u1eefa tr\u1ecb, t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u1eebng li t\u1eebng t\u00ed, s\u1ebd b\u00e0n th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ty tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 xin t\u1eeb nay c\u00e1c kho\u1ea3n chi tr\u1ea3 cho c\u00e1c ty \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, v\u00e0ng l\u1ee5a, kh\u00f4ng d\u00f9ng tr\u00e0 \u0111\u1ec3 chi\u1ebft kh\u1ea5u, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c c\u00e1c ty t\u0103ng gi\u1ea3m gi\u00e1 tr\u00e0, g\u00e2y h\u1ea1i cho ph\u00e9p tr\u00e0. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[18] Minh ch\u00e2u t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1ec3 ph\u1ee7 n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt B\u1ea3n n\u00f3i r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo s\u1ee9 gi\u1ea3 l\u00e0 T\u00f4n Trung c\u1eed t\u0103ng nh\u00e2n Tr\u1ecdng H\u1ed3i d\u00e2ng 200 t\u1ea5m l\u1ee5a v\u00e0 5.000 l\u1ea1ng th\u1ee7y ng\u00e2n. B\u1ea3n ch\u00e2u x\u00e9t th\u1ea5y T\u00f4n Trung kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111i bi\u1ec3n, nh\u01b0ng l\u1ec5 c\u1ed1ng ph\u1ee5ng l\u1ea1i kh\u00f4ng tu\u00e2n theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc. Xin b\u00e1o l\u1ea1i b\u1eb1ng c\u00f4ng v\u0103n n\u00e0y, v\u00e0 xin giao l\u1ea1i ti\u1ec1n t\u1ee9 v\u1eadt cho Tr\u1ecdng H\u1ed3i.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Quy\u1ec1n Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Chu S\u01a1 B\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u00eau d\u1ee5 ba ch\u00e2u, m\u1ed9t tr\u1ea5n c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Quang Ti\u1ebfm ra h\u00e0ng, c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ee5 tr\u00e1ch chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u00e3 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0o s\u00e2u n\u01a1i hi\u1ec3m tr\u1edf, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 c\u00f4ng lao. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ban t\u1eb7ng l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[20] Chi\u1ebfu c\u1ea5p 30 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n di\u00eam sao cho Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty mua ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>[21] V\u0103n T\u01b0 s\u1ee9, Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Kh\u1eafc Nhu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Trung Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. Do Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng Kh\u1eafc Nhu \u0111\u00e3 k\u1ebf t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u n\u0103m, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a Chi\u1ebft K\u1ebf T\u1ed5, \u01b0u \u0111\u00e3i th\u0103ng ch\u1ee9c. L\u1ea1i t\u00e2u xin cho c\u00e1c cung th\u1ee7 mua ng\u1ef1a cao tr\u00ean 4 th\u01b0\u1edbc 4 t\u1ea5c, v\u00e0 bu\u1ed9c ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam ti\u1ec1n b\u00f9 ch\u00eanh l\u1ec7ch gi\u00e1. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, nh\u01b0ng mi\u1ec5n n\u1ed9p th\u00eam ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[22] Chi\u1ebfu ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho t\u00f4ng th\u1ea5t l\u00e0 Ti\u1ec1n H\u1eefu Gi\u00e1m m\u00f4n su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t Th\u00fac Tru\u00e2n v\u00e0 B\u1ea5t Khi \u0111\u1ec1u l\u00e0m H\u1eefu N\u1ed9i su\u1ea5t ph\u1ee7 ph\u00f3 su\u1ea5t. B\u1ea5t Khi v\u00ec v\u00e0o \u0111i\u1ec7n trong th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tang m\u00e0 x\u00f4ng x\u00e1o, Th\u00fac Tru\u00e2n v\u00ec \u0111\u00e1nh ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u b\u1ecb t\u1ed9i. \u0110\u1ebfn nay, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ph\u1ee5c ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[23] L\u1ea1i chi\u1ebfu c\u00e1ch ch\u1ee9c m\u1ed9t b\u1eadc c\u1ee7a Kh\u1eafc tr\u1ea1ch quan T\u1ed5 An \u0110\u1ea1o. Khi \u1ea5y, Vua v\u00ec T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng c\u1eed tang, An \u0110\u1ea1o ch\u1ecdn ng\u00e0y 21 l\u00e0 t\u1ed1t, sau \u0111\u00f3 t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng ng\u00e0y \u0111\u00f3 xung v\u1edbi qu\u1ed1c \u00e2m, xin \u0111\u1ed5i sang ng\u00e0y 22, n\u00ean b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0110\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eed Th\u1ecb d\u1ecbch ty xin cho ph\u00e9p chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i h\u00e0ng h\u00f3a t\u1ed3n \u0111\u1ecdng trong ty theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu b\u1ecb l\u1ed7 so v\u1edbi gi\u00e1 g\u1ed1c th\u00ec h\u00e0ng n\u0103m s\u1ebd so s\u00e1nh v\u00e0 tr\u1eeb v\u00e0o kho\u1ea3n ti\u1ec1n d\u1ef1 ph\u00f2ng th\u1ea5t tho\u00e1t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[25] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay, khi th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda Nam Th\u1ea7n. Khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Giao kh\u00e2u, d\u00f9ng ch\u00e9n b\u1ea7u \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u1ec5 m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u. \u1ede ngo\u00e0i v\u00f2ng trong c\u1ee7a \u0111\u00e0n t\u1ebf, c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed sao xung quanh, c\u1ee9 hai b\u01b0\u1edbc th\u00ec tr\u1ed3ng m\u1ed9t c\u1ecdc tre v\u00e0 bu\u1ed9c ba v\u00f2ng d\u00e2y xanh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ranh gi\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Nam giao s\u1ef1 v\u1ee5 H\u01b0\u1edbng T\u00f4ng Nho t\u00e2u: <i>&#8220;Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Th\u00e1i mi\u1ebfu h\u00e0nh l\u1ec5 xong, \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda Trai \u0111i\u1ec7n, qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 ng\u1ed3i gi\u00e1p \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111\u1ea5t \u0111ai ch\u1eadt h\u1eb9p. Xin \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng ngo\u00e0i c\u1eeda Nam Th\u1ea7n.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;\u1ede ngo\u00e0i v\u00f2ng trong c\u1ee7a \u0111\u00e0n Giao, c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed sao kh\u00f4ng c\u00f3 ranh gi\u1edbi. Xin theo v\u00f2ng trong, d\u00f9ng c\u1ecdc tre v\u00e0 d\u00e2y xanh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ranh gi\u1edbi.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;\u00c1o m\u0169 v\u00e0 \u0111\u1ed3 d\u00f9ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u theo l\u1ec5 hi\u1ec7n nay, ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00e9n b\u1ea7u theo c\u1ed5 ch\u1ebf, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p. L\u1ea1i r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0o \u0111\u0129a, e r\u1eb1ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u cho th\u1ea7n l\u1edbn. Xin giao cho quan L\u1ec5 b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u, cho r\u1eb1ng \u0111\u1ed1t s\u00e1ch \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda Nam Th\u1ea7n, d\u00f9ng d\u00e2y xanh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ranh gi\u1edbi cho c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed sao, v\u00e0 d\u00f9ng ch\u00e9n b\u1ea7u \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u1ec5 m\u00e0 kh\u00f4ng r\u00f3t r\u01b0\u1ee3u, n\u00ean theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a T\u00f4ng Nho. C\u00f2n vi\u1ec7c mu\u1ed1n trang tr\u00ed ch\u00e9n b\u1ea7u th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed5 ch\u1ebf, theo ngh\u0129a thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho<a class=\"footnote\" title=\"Theo ngh\u0129a thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho, '\u00c1n' nguy\u00ean l\u00e0 'Nhu', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1943-3\" href=\"#footnote-1943-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 n\u00f3i <i>&#8220;ch\u1ebb b\u1ea7u l\u00e0m ch\u00e9n&#8221;<\/i>, m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i c\u00f3 trang tr\u00ed, l\u1ea1i l\u1ea5y c\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t. V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[26] Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3, xin giao cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 s\u1ea3n xu\u1ea5t. N\u1ebfu thi\u1ebfu, b\u1ea3n vi\u1ec7n s\u1ebd l\u1ea5y c\u00e1c lo\u1ea1i c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[27] Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m t\u00e2u: <i>&#8220;Kho da s\u1eebng qu\u1ea3n l\u00fd da v\u00e0 s\u1eebng c\u1ee7a tr\u00e2u, h\u1ed5, b\u00e1o, h\u01b0\u01a1u, nai, t\u00edch tr\u1eef \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n, xin c\u1eed quan vi\u00ean ki\u1ec3m tra, ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 keo, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng da s\u1eebng k\u00e9m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, ph\u00e2n lo\u1ea1i r\u1ed3i b\u00e1n.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[28] Th\u01b0\u1ee3ng ph\u00ea: <i>&#8220;Con c\u1ee7a T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec7 l\u1ee5c t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n T\u1ebf M\u1ef9 l\u00e0 T\u00f2ng Thi\u1ec7n, tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed \u1edf gi\u00e1o t\u1eadp M\u00e3 qu\u00e2n t\u1ea1i kinh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec cha m\u1ea5t m\u00e0 v\u1ec1 ch\u1ecbu tang. N\u00ean v\u00ec T\u1ebf M\u1ef9 t\u1eebng l\u00e2u \u1edf H\u00e0 Ngo\u1ea1i, c\u00f3 nhi\u1ec1u chi\u1ebfn c\u00f4ng, cho l\u00e0m Ch\u1ec9 s\u1eed \u1edf L\u00e2n Ph\u1ee7 l\u1ed9, l\u1ea1i ban cho 200 t\u1ea5m l\u1ee5a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, Ung Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 T\u00f4ng Huy \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ho\u00e0i Khang qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, t\u01b0\u1edbc B\u1ed9c Qu\u1ed1c c\u00f4ng. <i>(Hai k\u1ef7 s\u1eed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[30] \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed ty \u1ee9 \u0111i\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng, \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Kinh T\u00e2y c\u00f3 h\u01a1n 5.800 kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1eb1n c\u1ed7i c\u1ee7a quan v\u00e0 t\u01b0, xin theo l\u1ec7 sai s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn qu\u1ea3n l\u00fd. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[31] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho T\u00e2n tri \u0110\u01a1n Ch\u00e2u, \u0110\u00f4 quan lang trung L\u01b0\u01a1ng \u0110oan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m cung quan sai khi\u1ec3n; T\u00e2n quy\u1ec1n tri Th\u00e1i Ch\u00e2u, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung \u0110o\u00e0n Ph\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m h\u1ee3p nh\u1eadp sai khi\u1ec3n. V\u00ec Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110o\u00e0n Ph\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, xin thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi ban. <i>(N\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 2, th\u00e1ng 2, ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Tri\u1ec1u t\u00e1n \u0111\u1ea1i phu \u0110o\u00e0n Ph\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e3i ch\u1ee9c tr\u00ed s\u0129, l\u00e0m qu\u1ea3n c\u00e2u cung quan. Ph\u00f9ng v\u00e0o th\u1eddi Hi Ninh l\u00e0m Tri H\u01b0ng Qu\u1ed1c qu\u00e2n, t\u1eebng b\u00e0n vi\u1ec7c mi\u1ec5n d\u1ecbch kh\u00f4ng ti\u1ec7n. \u0110\u1ea7u n\u0103m Nguy\u00ean Phong, T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ng\u00f4 Sung chuy\u00ean ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c v\u1edbi Hi Ninh, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u00f9ng l\u00e0m Tri Th\u00e1i Ch\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<p>Gi\u00e1n quan Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;X\u00e9t th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a Ph\u00f9ng ch\u1ec9 n\u00ean l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri ch\u00e2u. Ph\u00f9ng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1ec9 v\u00ec t\u1eebng ch\u1ec9 tr\u00edch t\u00e2n ch\u00ednh n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng, l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ed9i c\u00f4ng khinh l\u1ec7nh, khi\u1ebfn quy\u1ec1n th\u0103ng gi\u00e1ng c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed b\u1ecb b\u1ec1 t\u00f4i l\u1ee3i d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Ph\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m h\u1ee3p nh\u1eadp sai khi\u1ec3n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n L\u00e3ng Ch\u00e2u. Ph\u00f9ng tr\u00e1nh xa, xin l\u00e0m ph\u00e2n ty, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c cho v\u1ec1 h\u01b0u v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, T\u1ea3 ty gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbch ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y. <i>(S\u1eed m\u1edbi b\u00e0n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u00e1i X\u00e1c m\u01b0u gian c\u1ea7u ti\u1ebfn, chuy\u00ean n\u1ecbnh V\u01b0\u01a1ng An Th\u00e1ch, cho r\u1eb1ng b\u00e0n lu\u1eadn t\u00e2n ph\u00e1p l\u00e0 b\u1ed9i c\u00f4ng khinh l\u1ec7nh.&#8221;<\/i> Nay b\u1ecf \u0111i 12 ch\u1eef t\u1eeb <i>&#8220;T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Ng\u00f4 Sung&#8221;<\/i> tr\u1edf xu\u1ed1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Phu Di\u00ean l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 chia qu\u00e2n m\u00e3 th\u00e0nh ch\u00edn t\u01b0\u1edbng, \u0111\u00e3 so\u1ea1n xong \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, xin s\u1edbm ban ch\u1ec9 huy. Chi\u1ebfu ch\u1ec9: <i>&#8220;Hu\u1ec7 Khanh h\u00e3y xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng n\u00ean l\u00e0m k\u1ecbp th\u1eddi, c\u1ea9n th\u1eadn.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Trong \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc ch\u00edn t\u01b0\u1edbng, vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh t\u01b0\u1edbng, ph\u00f3, e r\u1eb1ng c\u1ea7n ch\u1ecdn l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 giao cho Khu m\u1eadt th\u1eeba ch\u1ec9 ty c\u00f9ng L\u1eef \u0110\u1ea1i Trung, Ti\u1ebft X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Y\u1ebfn Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa m\u1ea5t. \u0110\u00e2y l\u00e0 con g\u00e1i l\u1edbn c\u1ee7a Vua, do Ho\u00e0ng h\u1eadu sinh ra.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chia m\u1ec7nh cho c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n c\u1ea7u m\u01b0a \u1edf giao mi\u1ebfu v\u00e0 x\u00e3 t\u1eafc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, Ho\u00e0i Nam \u0111ang g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea3i c\u1ea7u \u0111\u1ea3o \u1edf c\u00e1c danh s\u01a1n v\u00e0 linh t\u1eeb.<\/p>\n<p>[35] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Th\u00e1i t\u1eed Trung Do\u00e3n U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi <a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'U\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111i\u1ec1u th\u00e1ng 3 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i trong quy\u1ec3n n\u00e0y v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1943-4\" href=\"#footnote-1943-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c. Do Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ph\u1ee5 Chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u n\u00e0y th\u00f4 k\u00e9m, sau khi x\u00e9t \u0111\u1ecbnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u Ph\u1ee5 Chi sang \u0110\u00f4ng l\u1ed9. Nay H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00e3 h\u1ee3p th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ed9, xin cho \u00f4ng tr\u00e1nh \u0111i.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady l\u1ea1i \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c cho Ph\u1ee5 Chi.<\/p>\n<p>[36] Vua ph\u00ea chu\u1ea9n t\u1edd chi\u1ebfu: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, An Nam chi\u1ebfn tr\u00e1c \u0111\u00f4 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, li\u1ec1u l\u0129nh x\u00f4ng v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c, ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 gi\u1eb7c, \u0111\u00e1nh l\u1edbn nh\u1ecf m\u1ea5y ch\u1ee5c tr\u1eadn, tuy kh\u00f4ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u chi\u1ebfn c\u00f4ng, nh\u01b0ng qu\u00e2n ta c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t. Nay qu\u00e2n v\u1ec1, b\u1ecb giam trong ng\u1ee5c, \u0111\u00e3 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, x\u00e9t c\u00f4ng lao ph\u1ee5c v\u1ee5 v\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, hu\u1ed1ng chi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, n\u00ean tha b\u1ed5ng t\u1ea5t c\u1ea3. Nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng s\u0129 c\u00f3 c\u00f4ng trong \u0111o\u00e0n qu\u00e2n \u1ea5y, h\u00e3y t\u00f9y theo th\u1ee9 b\u1eadc m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho T\u00f2ng Ti\u00ean v\u1ec1 kinh. <i>(S\u1eed c\u0169 ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u1edd chi\u1ebfu n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng kho\u1ea3n ti\u1ec1n ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb vi\u1ec7c ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p l\u00ean phi\u00ean, ngo\u1ea1i tr\u1eeb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ni\u00eam phong. C\u00e1c l\u1ed9 ngh\u0129a d\u0169ng, b\u1ea3o gi\u00e1p thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty, c\u00f2n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong th\u00ec thu\u1ed9c quy\u1ec1n qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ty.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Tri ch\u00e2u L\u00f4 Ch\u00e2u Nh\u00e2m C\u1ea5p t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf tr\u1ea1i N\u1ea1p Kh\u00ea l\u00e0 Ph\u1ee7 V\u1ecdng C\u00e1 Th\u1ee9 xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng. Nh\u00e0 Vua ph\u00ea r\u1eb1ng, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea5p m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng v\u1eeba \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1 h\u1ecd. C\u1ea5p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Mi S\u01a1n. Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, \u00f4ng v\u00e0 Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i ki\u1ec7n nhau.<\/p>\n<p>[39] Ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ngo\u00e0i, n\u1ebfu xin thi \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i khi \u0111\u00e3 thay ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi.<\/p>\n<p>[40] Ra chi\u1ebfu cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00e0 tr\u01b0\u1eddng c\u00e1c l\u1ed9 \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u00f3 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng b\u00e1n tr\u00e0, tri ch\u00e2u v\u00e0 th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ec1u ki\u00eam ch\u1ee9c \u0111\u1ec1 c\u1eed; n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 th\u00ec giao ri\u00eang cho th\u00f4ng ph\u00e1n ki\u00eam nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[41] Chi\u1ebfu cho quan Tri ch\u00e2u Li\u00eam ch\u00e2u, Ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1 L\u00fd Th\u1eddi L\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc, Gi\u00e1m \u00e1p, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m V\u1ec7 L\u1eadp Chi gi\u00e1ng hai b\u1eadc, Tham qu\u00e2n Ty h\u1ed9 Kh\u1ed5ng Nguy\u00ean T\u00f4n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. V\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng c\u1ee9u h\u1ecfa, khi\u1ebfn kh\u00ed gi\u1edbi b\u1ecb ch\u00e1y m\u1ea5t hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n v\u1ea1n, g\u1eb7p l\u00fac \u0111\u1ea1i x\u00e1 n\u00ean ch\u1ec9 b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t nh\u1eb9.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng Tr\u1ea7n An Th\u1ea1ch t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m nay m\u00f9a m\u00e0ng b\u1ed9i thu, n\u00ean m\u1edf r\u1ed9ng vi\u1ec7c t\u00edch tr\u1eef. Xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c mua th\u00f3c \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, l\u1ea5y ba m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n trong kho Kinh S\u00e1o \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, ph\u00f2ng khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ea7n d\u00f9ng. N\u1ebfu t\u00edch tr\u1eef l\u00e2u ng\u00e0y, xin cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ed5i theo gi\u00e1 th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu c\u1ea5p m\u01b0\u1eddi l\u0103m v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c qu\u00e2n l\u00ednh t\u1eed tr\u1eadn, t\u00f9y theo tr\u1eadn th\u1eafng hay thua m\u00e0 c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t: T\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u ba m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a, binh l\u00ednh hai m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m; n\u1ebfu tr\u1eadn thua, m\u1ed7i lo\u1ea1i gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda. D\u00e2n binh c\u0169ng theo quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. L\u1eadp th\u00e0nh l\u1ec7nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[44] L\u1ea1i chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c th\u00e0nh, tr\u1ea1i, b\u1ea3o, tr\u1ea5n \u0111\u00e3 c\u1ea5p ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ph\u1ea3i b\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean Ty N\u00f4ng t\u1ef1, cu\u1ed1i n\u0103m b\u00e1o t\u1ed5ng s\u1ed1 l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] Tam ty t\u1ea5u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c chi thu \u1edf c\u00e1c kho trong kinh th\u00e0nh qu\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1eeb Ng\u1ef1 tr\u00f9 \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ebfm tr\u1ea1ch v\u1ee5, xin cho c\u00e1c quan Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quy\u1ec1n Ty l\u00fd tham qu\u00e2n Qu\u1ebf ch\u00e2u T\u1eeb B\u00e1 Giai, Nhi\u1ebfp Huy\u1ec7n \u00fay Th\u1ea1ch Khang, Li\u00eam ch\u00e2u T\u1eeb B\u00e1 Chu\u1ea9n \u0111\u1ec1u b\u1ecb thu h\u1ed3i c\u00e1c v\u0103n b\u1eb1ng t\u1eeb khi nh\u1eadm ch\u1ee9c, c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng; d\u00e2n th\u01b0\u1eddng T\u1eeb Ki\u1ebfn An \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00e0y \u0111i bi\u00ean qu\u1ea3n \u1edf Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9.&#8221;<\/i> V\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c T\u1eeb B\u00e1 T\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i \u0111\u00e3 th\u00f4ng th\u01b0 v\u1edbi Giao Ch\u1ec9, n\u00ean b\u1ecb x\u1eed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>B\u00e1 T\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Giao, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, l\u00e0m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i. Qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn s\u00f4ng Ph\u00fa L\u01b0\u01a1ng, C\u00e0n \u0110\u1ee9c sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0 c\u1ee7a B\u00e1 T\u01b0\u1eddng vi\u1ebft n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 s\u00e1u, trong th\u01b0 t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 <i>&#8220;C\u1ef1 T\u1ed1ng du s\u0129 th\u1ea7n B\u00e1 T\u01b0\u1eddng&#8221;<\/i>, d\u1ea1y c\u00e1ch qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, v\u00e0 cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ee5 c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00ean o\u00e1n h\u1eadn, mu\u1ed1n b\u1ecf m\u1ed3 m\u1ea3, t\u1eeb b\u1ecf th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec3 v\u1ec1 v\u1edbi h\u1ecd. Do \u0111\u00f3, chi\u1ebfu b\u1eaft B\u00e1 T\u01b0\u1eddng, B\u00e1 T\u01b0\u1eddng li\u1ec1n t\u1ef1 t\u1eed, c\u00f2n B\u00e1 Giai l\u00e0 anh c\u00f9ng m\u1eb9, B\u00e1 Chu\u1ea9n l\u00e0 em h\u1ecd, Ki\u1ebfn An l\u00e0 con c\u1ee7a B\u00e1 T\u01b0\u1eddng. <i>(B\u00e1 T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 3 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 ch\u00edn.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho quan ch\u1ee9c hai huy\u1ec7n Quy T\u00edn v\u00e0 Dung Th\u00e0nh thu\u1ed9c ch\u00e2u H\u00f9ng, T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd Tr\u1ea1ch, v\u00e0 H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Chu Ng\u1ea1n \u0110\u1ed3, v\u00ec t\u1ea1i nhi\u1ec7m kh\u00f4ng g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, c\u00f9ng vi\u1ec7c tu\u1ea7n ph\u00f2ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 c\u1ed1, n\u00ean L\u00fd Tr\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Chu Ng\u1ea1n \u0110\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea1i nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[48] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, l\u1ec7nh cho Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng L\u1ed9 l\u00e0 U\u00f4ng Ph\u1ee5 Chi, c\u00f9ng V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m ty \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n l\u00e0 T\u1ea1 V\u0169 Khu\u00ea, c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u.<\/p>\n<p>[49] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho s\u1ee9 th\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 Cao Ly, ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng khi qua c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn, vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp v\u00e0 chi\u00eau \u0111\u00e3i \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 nh\u01b0 \u0111i s\u1ee9 Li\u00eau.<\/p>\n<p>[50] Tri ch\u00e2u Thu\u1eadn l\u00e0 \u0110\u00e0o B\u1eadt xin gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ea1o qu\u00e1n Ng\u1ecdc Long \u1edf ch\u00e2u H\u1ed3ng, n\u1ebfu v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n vi\u00ean, th\u00ec xin \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 h\u01b0u. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho Tri\u1ec7u Ti\u1ebft xem x\u00e9t, n\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 gi\u00e0 y\u1ebfu b\u1ec7nh t\u1eadt, th\u00ec ch\u1ecdn m\u1ed9t quan vi\u00ean c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c thay th\u1ebf \u0110\u00e0o B\u1eadt v\u1ec1 Qu\u1ebf Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[51] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Kinh T\u00e2y Nam t\u00e2u: <i>&#8220;B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m Cao Ph\u00fa n\u00f3i: D\u00e2n ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng xin \u0111\u01b0\u1ee3c khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t \u0111ai \u0111\u1ec3 n\u1ed9p thu\u1ebf, th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 l\u1ee3i cho c\u1ea3 c\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0. Xin cho d\u00e2n huy\u1ec7n Nam D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng<a class=\"footnote\" title=\"Huy\u1ec7n Nam D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, huy\u1ec7n Nam D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh T\u00e2y Nam ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, ch\u1eef '\u0110\u0103ng' l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1943-5\" href=\"#footnote-1943-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a> c\u00f3 \u0111\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf ho\u1eb7c thu\u1ebf \u00edt \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u, \u0111\u1eb7t th\u1eddi h\u1ea1n m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec3 t\u1ef1 khai b\u00e1o, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t m\u00e0 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf v\u00e0 c\u1ea5p gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn, cho l\u00e0m nghi\u1ec7p v\u0129nh vi\u1ec5n, n\u1ebfu h\u1ebft h\u1ea1n m\u00e0 kh\u00f4ng khai b\u00e1o, th\u00ec cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed1 c\u00e1o.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[53] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh: <i>&#8220;\u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng Bi\u1ec7n, ti\u1ebfp n\u1ed1i s\u00f4ng Ho\u00e0i v\u00e0 s\u00f4ng Bi\u1ec7n \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n. Ch\u1ed7 \u0111\u00ea s\u00f4ng l\u1edbn \u1edf th\u00f4n T\u00e0o b\u1ecb v\u1ee1, n\u01b0\u1edbc tuy \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u00f4ng su\u1ed1t, n\u00ean d\u00f9ng m\u00e1y b\u1eeba s\u00f4ng \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t, ba ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n b\u00e1o c\u00e1o ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 n\u1ea1o v\u00e9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[54] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho binh l\u00ednh tham gia \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ch\u1eb7n l\u0169, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 18.407 ng\u01b0\u1eddi. <i>(S\u1ed1 li\u1ec7u nh\u00e2n kh\u1ea9u c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 T\u1eadp\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng xin mi\u1ec5n gi\u1ea3m ti\u1ec1n d\u1ecbch v\u1ee5 t\u0103ng th\u00eam c\u1ee7a d\u00e2n h\u1ed9 ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Nam' trong 'Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00e2y', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1943-6\" href=\"#footnote-1943-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>chi tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb hai ch\u00e2u To\u00e0n v\u00e0 V\u0129nh \u0111\u1ec3 l\u00e0m qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 tr\u1eef cho ch\u00e2u Qu\u1ebf. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u00f9ng Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn xem x\u00e9t, gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa, cho qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1ebfn To\u00e0n, V\u0129nh \u0111\u1ec3 \u0103n. V\u00ec c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u1eafp v\u00e0o h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, qu\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eafng, c\u00f3 th\u1ec3 di chuy\u1ec3n qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Qu\u1ebf ch\u00e2u qua n\u00fai, \u0111\u1ebfn To\u00e0n, V\u0129nh \u0111\u1ec3 \u0103n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau th\u1ee5 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1ed3n \u0111\u1ecdng k\u1ecbp th\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u00e2u ng\u00e0y h\u01b0 h\u1ecfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] Chi\u1ebfu ban cho Cao Ly An \u0110\u00e0o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c h\u00f4m nay xu\u1ea5t ph\u00e1t ra \u0111i<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u 'Chi\u1ebfu ban cho Cao Ly An \u0110\u00e0o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c h\u00f4m nay xu\u1ea5t ph\u00e1t ra \u0111i' kh\u00f3 hi\u1ec3u. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 328, truy\u1ec7n An \u0110\u00e0o: 'N\u0103m Nguy\u00ean Phong \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Cao Ly m\u1edbi th\u00f4ng s\u1ee9, m\u01b0\u1ee3n An \u0110\u00e0o l\u00e0m T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu \u0111i b\u00e1o \u0111\u00e1p', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ban' thi\u1ebfu ch\u1eef 's\u1ee9'.\" id=\"return-footnote-1943-7\" href=\"#footnote-1943-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, ban y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf vi\u1ec7n V\u0129nh Ninh.<\/p>\n<p>[58] Ban 50 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mua g\u1ed7 s\u1eeda c\u1ea7u.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, quy\u1ec1n Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, \u0110\u1ed9 chi Lang trung B\u00ec C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n s\u1ee9.<\/p>\n<p>[60] Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n V\u01b0\u01a1ng T\u1eed Thi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tri L\u1ec5 vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1eb7t c\u1ee5c \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng T\u01b0 Thi\u1ec7n \u0111\u1ec3 tu ch\u1ec9nh \u300aThuy\u1ebft v\u0103n\u300b. <i>(Ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 5, s\u00e1ch ho\u00e0n th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Ban 500 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p cho Tam ty \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y 5 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n th\u01b0\u1ee3ng cung, b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, x\u00e9t x\u1eed c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng, tha nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng. L\u1ec7nh cho c\u00e1c Gi\u00e1m ty \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 ph\u1ea3i theo d\u00f5i x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n b\u1ecf tr\u1ed1n, k\u1ebft th\u00fac c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i.<\/p>\n<p>[63] H\u1ea1 l\u1ec7nh cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, B\u00ed c\u00e1c Hi\u1ec7u l\u00fd Tr\u1ea7n M\u1ee5c gi\u1ea3 ch\u1ee9c Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 sang n\u01b0\u1edbc Cao Ly, thay th\u1ebf L\u00e2m Hi, L\u00e2m Hi b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t L\u00e2u \u0111i\u1ebfm v\u1ee5 \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u. Do c\u00f3 ch\u1ec9 d\u1ee5 c\u1ee7a Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i L\u00e2m Hi tuy b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng v\u1ebb m\u1eb7t lo l\u1eafng \u1ee7 r\u0169 kh\u00f4ng h\u1ec1 gi\u1ea3m b\u1edbt. H\u01a1n n\u1eefa, Cao Ly \u0111\u00e3 mong \u0111\u1ee3i s\u1ee9 th\u1ea7n Trung Qu\u1ed1c t\u1eeb l\u00e2u, n\u1ebfu th\u1ea5y v\u1ebb m\u1eb7t c\u1ee7a L\u00e2m Hi nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 h\u1ecd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u0169ng nh\u01b0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n sang giao h\u1ea3o. Nay tuy \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng l\u00fd do v\u1eabn ch\u01b0a ti\u1ec7n, n\u00ean c\u1eed ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 9, s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 9, s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, hai ch\u1eef 's\u1ee9 ho\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c. Theo quy\u1ec3n 292, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, 'An \u0110\u00e0o, Tr\u1ea7n M\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 r\u1eddi Cao Ly v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ea3i, Minh Ch\u00e2u', hai ch\u1eef 'ho\u00e0n s\u1ee9' r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1943-8\" href=\"#footnote-1943-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[64] Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i Nh\u0129 Anh c\u00e1c, Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn gi\u1ea3ng v\u1ec1 B\u00e1t ph\u00e1p trong Chu L\u1ec5. Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00f3 khi n\u00f3i l\u00e0 &#8216;bang tr\u1ecb&#8217;, c\u00f3 khi n\u00f3i l\u00e0 &#8216;quan ph\u00e1p&#8217;, \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 g\u00ec?&#8221;<\/i> Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1p theo ngh\u0129a.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0110\u1ed3ng tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n Ho\u00e0ng L\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1eed quan \u0111i c\u1ea7u m\u01b0a, nay l\u1ea1i gi\u00e1ng ch\u1ec9 tha t\u1ed9i t\u00f9. Nghe n\u00f3i \u1edf Tam ty c\u00f3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i t\u1ed9i nh\u00e2n, b\u1ecb thi\u00eau m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha c\u00f3 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi; \u1edf Khai Phong c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, b\u1ecb thi\u00eau m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tha c\u00f3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb hai vi\u1ec7c n\u00e0y suy ra, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb k\u00e9o d\u00e0i ch\u01b0a x\u1eed quy\u1ebft h\u1eb3n l\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Xin l\u1ec7nh cho t\u00f9y theo t\u1ed9i n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n k\u1ebft th\u00fac, \u0111\u1ec3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n hu\u1ec7, v\u00e0 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng l\u00e2u.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu sai Ki\u1ec3m ch\u00ednh Trung th\u01b0 L\u1ea1i ph\u00f2ng C\u00f4ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1eafc Th\u1ea7n, Ki\u1ec3m ch\u00ednh H\u00ecnh ph\u00f2ng C\u00f4ng s\u1ef1 Ph\u1ea1m \u0110ang c\u00f9ng c\u00e1c quan l\u1ea1i Tam ty, Khai Phong ph\u1ee7 x\u1eed xong c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n \u0111ang giam gi\u1eef, nh\u1eefng v\u1ee5 nghi ng\u1edd th\u00ec t\u00e2u l\u00ean Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[66] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c H\u1ea1 sai Ng\u00f4i T\u00e2m \u0111i do th\u00e1m, v\u00e0 \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i r\u1eb1ng \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ec3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u1ea9n n\u00e1u t\u1ea1i nh\u00e0 c\u1ee7a th\u1ed5 d\u00e2n Xuy Ninh. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty tra h\u1ecfi, n\u1ebfu kh\u00f4ng sai th\u00ec \u0111\u1ec1u ch\u00e9m \u0111\u1ea7u r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[67] H\u00f4m \u0111\u00f3, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdc xong s\u00e1ch \u300aH\u1eadu H\u00e1n th\u01b0\u300b, Vua gi\u1eef l\u1ea1i C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn s\u00e2u v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o v\u00f4 vi c\u1ee7a Tam Ho\u00e0ng, l\u00fd l\u1ebd h\u01b0 t\u1ecbch c\u1ee7a Ph\u1eadt, L\u00e3o. C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc h\u1ecfi Vua: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o n\u00e0y cao xa, Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft?&#8221;<\/i> C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n tuy bi\u1ebft, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y vi\u1ec7c bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, an d\u00e2n l\u00e0m kh\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e1n Cao T\u1ed5, V\u0169 \u0110\u1ebf c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u1edbn, Cao T\u1ed5 n\u00f3i &#8216;Ta kh\u00f4ng b\u1eb1ng Ti\u00eau H\u00e0, ta kh\u00f4ng b\u1eb1ng H\u00e0n T\u00edn&#8217;, \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u01a1ng L\u01b0\u01a1ng th\u00ec n\u00f3i ri\u00eang &#8216;Ta kh\u00f4ng b\u1eb1ng T\u1eed Ph\u00f2ng&#8217;, b\u1edfi v\u00ec T\u1eed Ph\u00f2ng \u0111\u1ea1o cao, t\u00f4n tr\u1ecdng n\u00ean kh\u00f4ng g\u1ecdi t\u00ean.&#8221;<\/i> C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi th\u00e1nh d\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0169 \u0110\u1ebf tuy cho C\u1ea5p \u1ea2m l\u00e0 ng\u1ed1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed9i m\u0169 th\u00ec kh\u00f4ng g\u1eb7p, sau d\u00f9 ph\u1ea1m t\u1ed9i, v\u1eabn cho h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c hai ng\u00e0n th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi.&#8221;<\/i> C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>&#8220;V\u0169 \u0110\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi C\u1ea5p \u1ea2m, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1ebft m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh nghi\u1ec7p v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 nh\u1edd bi\u1ebft khu\u1ea5t m\u00ecnh nghe l\u1eddi can gi\u00e1n.&#8221;<\/i> Vua tr\u1ecb v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y, qu\u1ea7n th\u1ea7n s\u1ee3 uy nghi\u00eam c\u1ee7a Vua, kh\u00f4ng d\u00e1m can ng\u0103n. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, nghe l\u1eddi C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc, Vua k\u00ednh c\u1ea9n ti\u1ebfp nh\u1eadn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u1ebf h\u1ecdc\u300b c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u1ed5 V\u0169 v\u00e0 \u300aGia truy\u1ec1n\u300b c\u1ee7a L\u1eef C\u00f4ng Tr\u01b0\u1edbc.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ch\u1ecdn ng\u00e0y sai quan c\u1ea7u m\u01b0a \u1edf Phong B\u00e1, V\u0169 S\u01b0.<\/p>\n<p>[69] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n Lang trung Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[70] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 xin l\u1ea5y \u0111\u1ed9ng \u0111inh hai s\u00f4ng <i>(T\u1ea3 Giang, H\u1eefu Giang)<\/i> t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh c\u00e1c ch\u1ec9 huy, t\u1ea1m b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd, v\u00e0 l\u1eadp x\u00e3 nu\u00f4i ng\u1ef1a; xin ban 500 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 mua 1000 ng\u1ef1a chi\u1ebfn, c\u1ea5p cho \u0111\u1ed9ng \u0111inh, \u0111\u1ee3i khi hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00e0nh th\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, th\u00ec l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t cho h\u1ecd t\u1ef1 mua ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 t\u1eadp luy\u1ec7n. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng \u0111inh ch\u1ec9 n\u00ean t\u1eadp luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi v\u00f9ng n\u00fai, kh\u00f4ng d\u1ea1y \u0111\u00e1nh tr\u00ean ng\u1ef1a, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quy\u1ec1n tri Ung Ch\u00e2u L\u01b0u S\u01a1 nh\u1eadn ch\u1ec9 so\u00e1t \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9ng \u0111inh T\u1ea3 Giang, H\u1eefu Giang, t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u1ed9i b\u1ea3o, xin c\u1ee9 500 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u1ed9t ch\u1ec9 huy, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ri\u00eang hai ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00e1nh, ph\u00f3 s\u1ee9 v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u00f4 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng l\u0129nh v\u00e0 hu\u1ea5n luy\u1ec7n. L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ed9ng \u0111inh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea5y qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u01b0\u1eddi Giao, nh\u1edd ng\u1ef1a m\u00e0 th\u1eafng, n\u00ean mu\u1ed1n h\u1ecdc \u0111\u00e1nh tr\u00ean ng\u1ef1a. Xin ch\u1ecdn \u0111\u1ed9ng \u0111inh d\u0169ng c\u1ea3m \u1edf hai s\u00f4ng, l\u1eadp th\u00e0nh x\u00e3 nu\u00f4i ng\u1ef1a, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 mua ng\u1ef1a Man, m\u1ed7i con quan c\u1ea5p ba v\u1ea1n ti\u1ec1n. N\u1ebfu ch\u1ebft, th\u00ec mua b\u00f9, ch\u1ee7 ng\u1ef1a ch\u1ecbu m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, c\u00f2n l\u1ea1i do x\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p. N\u1ebfu ai luy\u1ec7n t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7 xu\u1ea5t s\u1eafc, th\u00ec \u01b0u ti\u00ean th\u0103ng b\u1ed5. L\u1ea1i l\u1ec7nh cho Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o duy\u1ec7t, khi thi th\u1ed1 th\u00ec ghi v\u00e0o s\u1ed5, n\u1ebfu ba l\u1ea7n thi kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t th\u00ec ghi v\u00e0o s\u1ed5, l\u1ea5y ng\u1ef1a \u0111\u00f3 c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[71] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c v\u0103n th\u1ea7n t\u1ea1i kinh l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00ed h\u00e0nh, t\u1ea1i ngo\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n t\u1ea1i kinh l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, t\u1ea1i ngo\u1ea1i c\u00e1c l\u1ed9 l\u00e0m L\u1ed9 ph\u00e2n ki\u1ec1m h\u1ea1t tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng thi v\u00f5 c\u1eed. S\u00e1ch n\u00e0y ch\u1ec9 ch\u00e9p l\u00e0 \u0111\u1ea7u n\u0103m Nguy\u00ean Phong.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ch\u00fa c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba Cao Tu\u00e2n Hu\u1ec7<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Tu\u00e2n' trong 'Cao Tu\u00e2n Hu\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1943-9\" href=\"#footnote-1943-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 l\u00e0m Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m th\u1eeba.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[73] Chi\u1ebfu cho Ty bi\u00ean tu ch\u01b0 th\u1ee9c tr\u1ecdng t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh th\u1ec3 th\u1ee9c ch\u00f4n c\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 ngo\u1ea1i th\u1ea7n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[74] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nguy\u00ean Tri C\u00e1t Ch\u00e2u, Gi\u00e1 b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng l\u1ea5y, l\u1ea1i d\u00f9ng ch\u1eef sai l\u1ea7m, c\u00e1c ty gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eed \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc kia ti\u1ebfn c\u1eed tr\u1ecb tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng ta r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[75] Chi\u1ebfu ban t\u00ean cho c\u00e1c thuy\u1ec1n m\u1edbi \u0111i s\u1ee9 Cao Ly v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n: m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;L\u0103ng H\u01b0 Tr\u00ed Vi\u1ec5n An T\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u&#8221;<\/i>, chi\u1ebfc th\u1ee9 hai t\u00ean l\u00e0 <i>&#8220;Linh Phi Thu\u1eadn T\u1ebf Th\u1ea7n Ch\u00e2u&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[76] Ng\u1ef1 \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c, gi\u1ea3ng quan Ho\u00e0ng L\u00ed ti\u1ebfn gi\u1ea3ng \u300aChu L\u1ec5\u300b <i>&#8220;B\u00e1t b\u00ednh&#8221;<\/i>, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u1ed3i m\u00e0 b\u00e0n \u0111\u1ea1o, g\u1ecdi l\u00e0 Tam c\u00f4ng, nh\u01b0ng B\u00e1t b\u00ednh l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c Th\u00e1i t\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1, t\u1ea1i sao v\u1eady?&#8221;<\/i> L\u00ed \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u00e1t b\u00ednh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 cai qu\u1ea3n qu\u1ea7n th\u1ea7n. Cai qu\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Vua, n\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c Th\u00e1i t\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1.&#8221;<\/i> Vua khen: <i>&#8220;Hay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu T\u00f4 Th\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. Th\u00e1i t\u1eeb ch\u1ee9c Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1, theo l\u1ec7 c\u0169 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;M\u01b0a thu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, sai quan c\u1ea7u \u0111\u1ea3o Nguy\u00ean Minh v\u00e0 Ng\u0169 tinh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[79] Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t vi\u1ec7c l\u1ea1i ph\u00e1p \u1edf T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, b\u1eaft giam nhi\u1ec1u quan vi\u00ean, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng k\u1ebft th\u00fac, th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i; c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed9i, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 ho\u1eb7c t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean giam gi\u1eef.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[80] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty L\u1ed9 Hi H\u00e0 t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 b\u1eaft giam b\u1ed9 l\u1ea1c Ng\u1ed9t Th\u1eafng c\u1ee7a t\u1ed9c Phi\u00ean To\u1ea3 Ch\u00e2u V\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o ng\u1ee5c t\u1ed1i, n\u0103m ng\u00e0y sau th\u1ea3 v\u1ec1.&#8221;<\/i> Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng cho Ng\u1ed9t Th\u1eafng theo l\u1ec7 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho B\u1ea3o An qu\u00e2n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn H\u1ef1u Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai quan t\u1ea1 \u01a1n tr\u1eddi m\u01b0a.<\/p>\n<p>[82] Ng\u1ef1 \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c, gi\u1ea3ng quan Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn gi\u1ea3ng \u300aChu L\u1ec5\u300b <i>&#8220;C\u1eedu ph\u00fa&#8221;<\/i>, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i &#8216;quan th\u1ecb chi ph\u00fa&#8217;, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i &#8216;quan th\u1ecb chi chinh&#8217;, l\u00e0 sao?&#8221;<\/i> Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1p theo ngh\u0129a.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Ng\u00e0y ti\u1ebfp ki\u1ebfn s\u1ee9 Li\u00eau \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft \u0110\u1ed3ng Thi\u00ean, ban y\u1ebfn, h\u1ea1 ti\u1ebft ng\u1ed3i ri\u00eang m\u1ed9t h\u00e0ng.&#8221;<\/i> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u1ee9 ch\u00fac m\u1eebng T\u1ebft Nguy\u00ean \u0111\u00e1n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Qu\u00e1n b\u1ea1n s\u1edf, n\u00f3i: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169, khi d\u1ef1 y\u1ebfn, th\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebft v\u00e0 trung ti\u1ebft ng\u1ed3i ri\u00eang m\u1ed9t h\u00e0ng, h\u1ea1 ti\u1ebft ng\u1ed3i d\u1ef1a t\u01b0\u1eddng, nay l\u1ea1i cho c\u1ea3 ba ti\u1ebft ng\u1ed3i chung m\u1ed9t h\u00e0ng.&#8221;<\/i> Qu\u00e1n b\u1ea1n t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc: <i>&#8220;S\u1ed1 c\u1ecf kh\u00f4 m\u01b0\u1ee3n c\u1ee7a Th\u1ee7y l\u1ee3i ty \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n l\u0169, l\u1ec7nh cho Thi\u1ec1n Ch\u00e2u b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng gi\u00e1 tr\u1ecb, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho ty n\u00e0y mua \u0111\u1ee7 khi m\u00f9a thu t\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[85] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan M\u00e3 Giam t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Dao \u1edf n\u00fai l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e3 theo l\u1ec7 b\u1eaft Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u1ee5ng m\u00e0 \u0111\u1eb7t ra ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Quy Minh \u0111i b\u1eaft gi\u1ebft, v\u00e0 xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh h\u1ea1 ch\u1ec9 cho quan b\u1eaft tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp \u1edf Thi\u1ec7u Ch\u00e2u ph\u1ed1i h\u1ee3p.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ec7nh ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng t\u1eb7c Dao hi\u1ec7n c\u00f2n.<\/p>\n<p>[86] Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng Kh\u00e2m Th\u1ea7n xin mua l\u1ee5a, b\u00f4ng, g\u1ea5m v\u00e0 da h\u1ed5, b\u00e1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ng\u1ef1a. Theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[87] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Nh\u0129 Anh c\u00e1c, gi\u1ea3ng quan Ho\u00e0ng L\u00ed ti\u1ebfn gi\u1ea3ng ch\u01b0\u01a1ng <i>&#8220;C\u1eedu th\u1ee9c&#8221;<\/i> trong s\u00e1ch \u300aChu L\u1ec5\u300b, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi: <i>&#8220;L\u1ec5 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00e1ch qu\u00fd \u0111\u1ee9ng sau l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, nh\u01b0ng trong &#8216;B\u00e1t ch\u00ednh&#8217; th\u00ec \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 b\u1ea3y l\u1ea1i l\u00e0 &#8216;Ti\u1ebfp \u0111\u00e3i kh\u00e1ch qu\u00fd&#8217;, l\u00e0 v\u00ec sao?&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng L\u00ed \u0111\u00e1p theo \u00fd ngh\u0129a.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh duy\u1ec7t vi\u1ec7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1 c\u1eed ty t\u1ea1m ng\u1eebng thu n\u1ee3 c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1eb3ng th\u1ee9 t\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1 thu ho\u1ea1ch xong m\u1edbi thu n\u1ea1p.<\/p>\n<p>[90] Ph\u00e1n ty N\u00f4ng t\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'quan' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Ph\u00e1n' v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1eef th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111i\u1ec1u T\u00e2n S\u1eedu \u1edf d\u01b0\u1edbi v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 471, truy\u1ec7n Th\u00e1i X\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf \u0111i.\" id=\"return-footnote-1943-10\" href=\"#footnote-1943-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a> t\u00e2u: <i>&#8220;Ty N\u00f4ng t\u1ef1 n\u00e0y ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c ph\u00e9p t\u1eafc m\u1edbi, c\u00f4ng vi\u1ec7c nhi\u1ec1u v\u00e0 n\u1eb7ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi c\u00e1c t\u1ef1, gi\u00e1m kh\u00e1c. C\u00e1c quan thu\u1ed9c tuy \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ri\u00eang v\u1ec1 th\u00e2m ni\u00ean. Xin cho c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1eeba, Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u0111\u1ec1u hai n\u0103m t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m sang ch\u1ee9c kh\u00e1c th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m k\u1ef3. Khi c\u00f3 ch\u1ed7 khuy\u1ebft, ngo\u00e0i vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u00ec ch\u1ee9c Th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn t\u1eeb c\u00e1c Ch\u1ee7 b\u1ea1, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan; ch\u1ee9c \u0110\u00f4 th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn t\u1eeb c\u00e1c Th\u1eeba trong c\u00e1c c\u1ee5c, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2m ni\u00ean c\u00f2n \u00edt, th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1m quy\u1ec1n ho\u1eb7c quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u00e0 ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng sau khi t\u00ednh \u0111\u1ee7 th\u00e2m ni\u00ean t\u1eeb Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan tr\u1edf l\u00ean, th\u00ec ba n\u0103m t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3.<\/p>\n<p>[91] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u00e2n vi\u00ean trong c\u00e1c qu\u00e2n n\u1ebfu c\u00f3 t\u00ean tr\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong tri\u1ec1u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i t\u00ean.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u1ecb d\u1ecbch quan hai n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n so s\u00e1nh \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u0103ng gi\u00e1ng.<\/p>\n<p>[93] S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh ch\u01b0 ty s\u1eafc th\u1ee9c t\u00e2u: <i>&#8220;Nay tu \u0111\u1ecbnh c\u00e1c s\u1eafc th\u1ee9c c\u1ee7a H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'kim' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'l\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-1943-11\" href=\"#footnote-1943-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, Long \u0110\u1ed3, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng, B\u1ea3o V\u0103n c\u00e1c, n\u1ebfu sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 thi h\u00e0nh m\u00e0 c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 m\u1edbi, xin cho s\u1edf n\u00e0y t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh r\u1ed3i bi\u00ean v\u00e0o; v\u00e0 c\u00e1c l\u1ec7nh th\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c ty trong n\u1ed9i \u0111ang tu \u0111\u1ecbnh, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c ty ph\u1ee5ng h\u00e0nh, th\u00ec \u0111\u1ec1u ph\u00e2n v\u00e0o c\u00e1c ty \u0111\u00f3.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[94] Ty \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Dao \u1edf Th\u1ea7n, Nguy\u00ean c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, hai th\u00e1ng ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n \u1edf Nguy\u00ean ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0111\u00e1nh d\u1eb9p v\u00e0 gi\u1ebft ch\u00fang, xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho H\u1ed3 Nam ph\u1ed1i h\u1ee3p.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea d\u1ee5 cho M\u00e3 Giam: <i>&#8220;N\u1ebfu b\u1ecdn gi\u1eb7c \u0111\u00f4ng, c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh binh v\u00e0 c\u00e1c quan v\u00f5 cao c\u1ea5p, th\u00ec g\u1eedi c\u00f4ng v\u0103n \u0111\u1ebfn ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 t\u1ea1m c\u1eed \u0110\u00f4 gi\u00e1m Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 l\u00e0 B\u00e0nh T\u00f4n \u0111\u1ebfn. Nh\u1eefng th\u1ed5 binh \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, s\u1ee3 m\u00f9a xu\u00e2n s\u00e2u s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p, h\u00e3y ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c cho v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng cho v\u1ec1 th\u00ec c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n g\u1ea1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[95] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh: &#8216;L\u1ec7nh cho T\u00e2y l\u1ed9 Di\u00ean Ch\u00e2u c\u00f9ng \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1ee9ng c\u1ee9u Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9, \u0110\u00f4ng l\u1ed9 tu\u1ea7n ki\u1ec3m Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u1ee9ng c\u1ee9u Phu Di\u00ean l\u1ed9. N\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u1ea1i qu\u00e2n t\u1eadp trung \u0111\u00e1nh v\u00e0o m\u1ed9t l\u1ed9, th\u00ec quan ch\u1ee7 binh d\u1eabn qu\u00e2n \u1ee9ng c\u1ee9u, n\u1ebfu b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f3 vi\u1ec7c binh, l\u1ec7nh cho Kinh l\u01b0\u1ee3c t\u00f9y c\u01a1 x\u1eed l\u00fd, c\u1eed t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c \u1ee9ng vi\u1ec7n.&#8217; Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129, gi\u1eb7c \u0111\u1ed9ng binh \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ch\u1ee5c v\u1ea1n, chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh hai l\u1ed9, th\u00ec n\u01a1i n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 gi\u1eb7c, l\u00e0m sao bi\u1ebft ch\u00fang \u0111\u00e1nh v\u00e0o \u0111\u00e2u? N\u1ebfu bi\u1ebft ta c\u00f3 ph\u00e9p \u1ee9ng c\u1ee9u, m\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh Phu Di\u00ean, t\u1ea5t s\u1ebd b\u00e0y binh th\u1ebf \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh c\u1ea7u c\u1ee9u, th\u00ec Phu Di\u00ean xu\u1ea5t binh \u1ee9ng c\u1ee9u; mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, t\u1ea5t s\u1ebd b\u00e0y binh th\u1ebf \u1edf Phu Di\u00ean, Phu Di\u00ean c\u1ea7u c\u1ee9u, th\u00ec Ho\u00e0n Kh\u00e1nh xu\u1ea5t binh \u1ee9ng c\u1ee9u. \u00cdt qu\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u1ee9ng ph\u00f3 gi\u1eb7c, nhi\u1ec1u qu\u00e2n th\u00ec b\u1ea3n l\u1ed9 t\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb b\u1ecf tr\u1ed1ng kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 qu\u00e2n ta ph\u1ea3i ch\u1ea1y v\u1ed9i m\u1ec7t m\u1ecfi, c\u00f3 nguy c\u01a1 r\u01a1i v\u00e0o \u1ed5 ph\u1ee5c k\u00edch c\u1ee7a gi\u1eb7c, ch\u00fang l\u1ea1i c\u00f2n chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh v\u00e0o ch\u1ed7 tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 t\u1eadp k\u00edch ta. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c hay. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f3 vi\u1ec7c binh, l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn ch\u1ec9 n\u00ean t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m thanh vi\u1ec7n, ho\u1eb7c t\u00f9y theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 m\u00e0 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ki\u1ec1m ch\u1ebf, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1eadp th\u00eam ph\u00e9p \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh khi c\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi v\u0103n b\u1ea3n, ph\u1ea1m v\u00e0o \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5 c\u1ee7a nh\u00e0 binh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu cho Phu Di\u00ean l\u1ed9 theo l\u1eddi t\u00e2u, c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c nghe ch\u1ec9 huy ri\u00eang.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b c\u1ee7a Vi\u1ec7n M\u1eadt l\u1ea1i c\u00e0ng chi ti\u1ebft, nay ch\u1ec9 theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i n\u00f3i n\u0103m x\u01b0a L\u01b0u B\u00ecnh v\u00ec c\u1ee9u l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn m\u00e0 t\u1eed tr\u1eadn, t\u1eeb nay n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn. Ph\u00f3 T\u1ed5ng qu\u1ea3n Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 L\u00e2m Qu\u1ea3ng cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 c\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ef1c, l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1 gi\u1eb7c. N\u1ebfu gi\u1eb7c t\u1eadp trung binh l\u1ef1c \u0111\u00e1nh m\u1ed9t l\u1ed9, m\u00e0 l\u1ed9 l\u00e2n c\u1eadn kh\u00f4ng c\u1ee9u, d\u00f9 l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng th\u1eddi x\u01b0a c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u01b0u B\u00ecnh thua tr\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a qu\u00e2n \u1ee9ng c\u1ee9u.&#8221;<\/i> Do \u0111\u00f3, ph\u00e9p \u1ee9ng c\u1ee9u l\u1eabn nhau kh\u00f4ng b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u00e2m Qu\u1ea3ng truy\u1ec7n\u300b, ph\u1ee5 sau l\u1eddi ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh.)<\/i><\/p>\n<p>[96] Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Qu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eeb sai khi\u1ec3n. \u0110\u1eafc Qu\u00e2n l\u00e0 con c\u1ee7a Qu\u1ea3ng Uy\u00ean. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ea3ng Uy\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c Anh T\u00f4ng tr\u1ecdng d\u1ee5ng&#8221;<\/i>, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNg\u1ef1 t\u1eadp\u300b, cu\u1ed1i n\u0103m th\u1ee9 hai c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ed9p v\u00e0o <a class=\"footnote\" title=\"cu\u1ed1i n\u0103m th\u1ee9 hai, ch\u1eef 'm\u1ea1t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'v\u1ecb', theo b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1943-12\" href=\"#footnote-1943-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, ban t\u1eb7ng cho nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a V\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng Cao Tu\u00e2n Ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u01b0\u1ee3n m\u1ed9t khu nh\u00e0. Tu\u00e2n Ph\u1ee7 l\u00e0 cha c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu. V\u00e0 sai quan kh\u00e1c l\u00e0m \u0111\u1ec1 c\u1eed h\u1ea1 l\u01b0u \u0111\u00ea t\u1ea3o.<\/p>\n<p>[98] T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, nguy\u00ean l\u00e0 An Nam \u0111\u1ea1o h\u00e0nh doanh chi\u1ebfn tr\u00e1c \u0111\u00f4 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean <a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean, ch\u1eef 'ti\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'quang', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 4-37 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-1943-13\" href=\"#footnote-1943-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf c\u1ea3ng \u0110\u00f4ng Kinh c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9, \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng nghe tin t\u1ee9c v\u00e0 thanh th\u1ebf c\u1ee7a \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, b\u00e8n sai hi\u1ec7u d\u1ee5ng Ph\u00e0n Th\u1ef1c, Ho\u00e0ng T\u00f4ng Kh\u00e1nh \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi Chi\u00eam Th\u00e0nh v\u00e0 Giao Ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 d\u00f2 la tin t\u1ee9c, v\u00e0 d\u1ee5 Chi\u00eam Th\u00e0nh kh\u00f4ng vi\u1ec7n tr\u1ee3 Giao Ch\u1ec9, s\u1ee3 gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9 ch\u1ea1y tr\u1ed1n, n\u00ean l\u1ec7nh cho qu\u00e2n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng. Nay theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Th\u1ef1c v\u00e0 Kh\u00e1nh r\u1eb1ng: &#8216;Chi\u00eam Th\u00e0nh sai 7.000 qu\u00e2n Phi\u00ean ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u1eb7c Giao Ch\u1ec9, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 v\u00e0 v\u0103n th\u01b0 h\u1ed3i \u0111\u00e1p c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7 Phi\u00ean, hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf vi\u1ec7n ch\u1ebf \u0110\u00e0m Ch\u00e2u.&#8217; Xin l\u1ea5y xem x\u00e9t v\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ngo\u1ea1i di. Th\u1ef1c v\u00e0 Kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m tam ty qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho H\u1ed3 Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, \u0111\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tri\u1ec7u D\u01b0\u01a1ng n\u1ed9p b\u1ea3n th\u01b0 v\u00e0 v\u0103n th\u01b0 h\u1ed3i \u0111\u00e1p c\u1ee7a Phi\u00ean, c\u00f2n Ph\u00e0n Th\u1ef1c v\u00e0 Ho\u00e0ng T\u00f4ng Kh\u00e1nh v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, cho con c\u1ee7a nguy\u00ean nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, k\u00fd cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 B\u00f9i D\u1ee5c l\u00e0 Hi\u1ebfu Ti\u00ean l\u00e0m tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. V\u00ec D\u1ee5c \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf n\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n 10 n\u0103m <a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'c\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1943-14\" href=\"#footnote-1943-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, c\u00f3 c\u00f4ng lao n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Kinh H\u1ed3 B\u1eafc L\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan M\u00e3 Giam t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u00e2u Thi\u1ec7u d\u00f2 bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi Dao l\u00e0m lo\u1ea1n c\u00f3 \u00fd quy thu\u1eadn, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y chi\u00eau an, e r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd t\u1eadp h\u1ee3p ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00f4ng. Trung th\u01b0 \u0111\u1ecbnh l\u1ec7nh M\u00e3 Giam r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea7u m\u1ee5c gi\u1eb7c Dao theo l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u00e0 thi h\u00e0nh, c\u00f2n nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng kh\u00e1c \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, tha t\u1ed9i, l\u1ea1i l\u1eadp ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft gi\u1ebft, ho\u1eb7c cho ph\u00e9p trong b\u1ecdn ch\u00fang gi\u1ebft l\u1eabn nhau ho\u1eb7c b\u1eaft n\u1ed9p l\u00ean quan. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong nh\u00f3m \u0110inh Ti\u00ean Phong \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 100 t\u1ea5m l\u1ee5a, 4 con tr\u00e2u, n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c th\u00ec cho m\u01b0\u1ee3n ch\u1ee9c; nh\u1eefng \u0111\u1ea7u m\u1ee5c kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p m\u1ed9t n\u1eeda, n\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u1eadn ch\u1ee9c th\u00ec \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb. D\u00e1n b\u1ea3ng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i quan tr\u1ecdng.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea: <i>&#8220;N\u00ean l\u1ec7nh cho M\u00e3 Giam xem x\u00e9t l\u1ea1i, n\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y \u0111\u1ebfn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ea7u th\u00fa \u0111\u00e3 h\u1ed1i t\u1ed9i \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, th\u00ec kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9, ni\u00eam phong k\u00edn g\u1eedi t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> <i>(Th\u00e1ng 4 ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[101] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n m\u1ed7i n\u01a1i th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ec1 c\u1eed quan. V\u00ec ph\u00e1n T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh quan kh\u00f4ng cho c\u00e1c ty kh\u00e1c ki\u00eam nhi\u1ec7m, th\u1eadt l\u00e0 ti\u1ec7n l\u1ee3i, nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u1ecba b\u00e0n r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 b\u1ed1n l\u1ed9 n\u00e0y, e r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[102] Ban c\u1ea5p 200 \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p cho ty chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc, \u0111\u1ec3 mua v\u1eadt li\u1ec7u tu s\u1eeda s\u00f4ng ng\u00f2i trong n\u0103m.<\/p>\n<p>[103] Ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Kinh \u0110\u00f4ng T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, Ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng th\u1ee9 b\u1ea3y, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng t\u00ednh t\u00ecnh khinh su\u1ea5t, hi\u1ebfu th\u1eafng t\u1ef1 chuy\u00ean, v\u00ec t\u01b0\u1edbng quan D\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb qu\u00e2n ng\u0169, th\u01b0\u1eddng khinh th\u01b0\u1eddng \u00f4ng ta, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00f4ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u1ee3p t\u00e1c. Chi\u1ebfu gi\u00e1ng Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf n\u01a1i xa thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1943-1\"> Theo \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 6 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 88, \u0111\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng c\u00f3 hai huy\u1ec7n Nam Th\u00e0nh v\u00e0 Nam Phong, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1eef 'Nam Phong' c\u00f3 l\u1ebd thi\u1ebfu hai ch\u1eef 'Nam Th\u00e0nh'. <a href=\"#return-footnote-1943-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-2\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Quan s\u00e1t \u0111\u1ed9 chi s\u1ee9', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 167, ch\u1ee9c quan ch\u00ed s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1943-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-3\"> Theo ngh\u0129a thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho, '\u00c1n' nguy\u00ean l\u00e0 'Nhu', theo c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1943-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-4\">ch\u1eef 'U\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'V\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111i\u1ec1u th\u00e1ng 3 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i trong quy\u1ec3n n\u00e0y v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n th\u00e1ng 4 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 10, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 5 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t trong s\u00e1ch n\u00e0y m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1943-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-5\">Huy\u1ec7n Nam D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0110\u0103ng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aNguy\u00ean Phong C\u1eedu V\u1ef1c Ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 85, \u0110\u1ecba l\u00fd ch\u00ed, huy\u1ec7n Nam D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c l\u1ed9 Kinh T\u00e2y Nam ch\u00e2u \u0110\u1eb7ng, ch\u1eef '\u0110\u0103ng' l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1943-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-6\">Ch\u1eef 'Nam' trong 'Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u00e2y', theo b\u1ea3n trong c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1943-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-7\">C\u00e2u 'Chi\u1ebfu ban cho Cao Ly An \u0110\u00e0o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c h\u00f4m nay xu\u1ea5t ph\u00e1t ra \u0111i' kh\u00f3 hi\u1ec3u. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 328, truy\u1ec7n An \u0110\u00e0o: 'N\u0103m Nguy\u00ean Phong \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Cao Ly m\u1edbi th\u00f4ng s\u1ee9, m\u01b0\u1ee3n An \u0110\u00e0o l\u00e0m T\u1ea3 Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0110\u1ea1i phu \u0111i b\u00e1o \u0111\u00e1p', nghi ng\u1edd ch\u1eef 'ban' thi\u1ebfu ch\u1eef 's\u1ee9'. <a href=\"#return-footnote-1943-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-8\">Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 9, s\u1ee9 th\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1, hai ch\u1eef 's\u1ee9 ho\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c. Theo quy\u1ec3n 292, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, 'An \u0110\u00e0o, Tr\u1ea7n M\u1ee5c t\u00e2u r\u1eb1ng \u0111\u00e3 r\u1eddi Cao Ly v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i th\u00e1ng n\u00e0y \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n \u0110\u1ecbnh H\u1ea3i, Minh Ch\u00e2u', hai ch\u1eef 'ho\u00e0n s\u1ee9' r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1943-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-9\">Ch\u1eef 'Tu\u00e2n' trong 'Cao Tu\u00e2n Hu\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u00f4n', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1943-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-10\">Ch\u1eef 'quan' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'Ph\u00e1n' v\u1ed1n l\u00e0 ch\u1eef th\u1eeba, c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111i\u1ec1u T\u00e2n S\u1eedu \u1edf d\u01b0\u1edbi v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 471, truy\u1ec7n Th\u00e1i X\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf \u0111i. <a href=\"#return-footnote-1943-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-11\">Ch\u1eef 'kim' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'l\u1ec7nh', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-1943-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-12\">cu\u1ed1i n\u0103m th\u1ee9 hai, ch\u1eef 'm\u1ea1t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'v\u1ecb', theo b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1943-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-13\">D\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ti\u00ean, ch\u1eef 'ti\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'quang', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b phi\u00ean di 4-37 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-1943-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1943-14\">ch\u1eef 'c\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1943-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":79,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1943","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1944,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1943\/revisions\/1944"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1943\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1943"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1943"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}