{"id":196,"date":"2025-07-04T02:18:44","date_gmt":"2025-07-04T02:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=196"},"modified":"2025-08-20T10:07:02","modified_gmt":"2025-08-20T03:07:02","slug":"quyen-46-nam-ham-binh-thu-ba-canh-ty-1000","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-46-nam-ham-binh-thu-ba-canh-ty-1000\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 46: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 3 (CANH T\u00dd, 1000)","rendered":"QUY\u1ec2N 46: N\u0102M H\u00c0M B\u00ccNH TH\u1ee8 3 (CANH T\u00dd, 1000)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ba n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi Vua Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng ch\u1ea1p, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, c\u00f3 trung s\u1ee9 t\u1eeb n\u00fai Nga Mi tr\u1edf v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, Ph\u00f9 Chi\u00eau Th\u1ecd d\u1eb7n ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u chu\u1ea9n b\u1ecb ng\u1ef1a, \u0111\u1ecbnh ra \u0111\u01b0a ti\u1ec5n. Di\u00ean Thu\u1eadn b\u00e8n bu\u1ed9c t\u1ea5t c\u1ea3 d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng ng\u1ef1a trong chu\u1ed3ng, khi\u1ebfn ch\u00fang nh\u1ea3y lo\u1ea1n ngo\u00e0i s\u00e2n, gi\u1ea3 v\u1edd \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, nh\u00e2n l\u00fac \u1ed3n \u00e0o, Di\u00ean Thu\u1eadn li\u1ec1n d\u1eabn \u0111\u00e1m thu\u1ed9c h\u1ea1 x\u00f4ng v\u00e0o nh\u00e0, gi\u1ebft ch\u1ebft Chi\u00eau Th\u1ecd, c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, chi\u1ebfm kho v\u0169 kh\u00ed, l\u1ea5y binh gi\u1edbi. L\u00fac \u1ea5y, Ng\u1ee5y Mi\u1ec7n \u0111ang ng\u1ed3i \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi c\u1ee7a quan l\u1ea1i, nghe tin bi\u1ebfn b\u00e8n b\u1ecf ch\u1ea1y, Ng\u1ee5y Mi\u1ec7n v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch <i>(ph\u1ee5 trong truy\u1ec7n Ng\u1ee5y Mi\u1ec7n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i> tr\u00e8o t\u01b0\u1eddng ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn H\u00e1n Ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 L\u01b0u Thi\u1ec7u Vinh <i>(kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i> x\u00f4ng v\u00e0o ch\u00e9m gi\u1ebft, nh\u01b0ng v\u00ec \u00edt ch\u1ed1ng nhi\u1ec1u n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i. Di\u00ean Thu\u1eadn l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ee7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n t\u00f4n Thi\u1ec7u Vinh l\u00ean l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh, Thi\u1ec7u Vinh c\u1ea7m cung m\u1eafng l\u1edbn: <i>\"Ta l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Y\u00ean, t\u1eebng b\u1ecf \u0110\u1ecbch v\u1ec1 tri\u1ec1u, h\u00e1 ch\u1ecbu c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u1ea3n? H\u00e3y gi\u1ebft ta \u0111i, ta th\u00e0 ch\u1ebft v\u00ec ngh\u0129a!\"<\/i> Di\u00ean Thu\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ea1i.\r\n\r\n\u0110\u00f4 gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch <i>(kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i> nghe tin bi\u1ebfn, g\u1ecdi V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n b\u1ea3o: <i>\"Binh s\u0129 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m lo\u1ea1n, sao kh\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ebfn chi\u00eau an[footnote] ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn', 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 5 'Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n' b\u1ed5 sung.[\/footnote]?\"<\/i> Di\u00ean Thu\u1eadn tay tr\u00e1i c\u1ea7m \u0111\u1ea7u Chi\u00eau Th\u1ecd, tay ph\u1ea3i c\u1ea7m ki\u1ebfm, \u0111ang b\u1ed1i r\u1ed1i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u, b\u1ed7ng th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n d\u1eabn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi reo h\u00f2, t\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00ean l\u00e0m ch\u1ee7. Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00f4n Ti\u1ebfn kh\u00f4ng tu\u00e2n l\u1ec7nh, b\u00e8n b\u1ecb gi\u1ebft ngay. T\u00e0n qu\u00e2n c\u00f9ng Ki\u00eau M\u00e3nh qu\u00e2n, Uy V\u0169 qu\u00e2n \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ea1i l\u00e0m lo\u1ea1n, Thi\u1ec7u Vinh t\u1ef1 s\u00e1t.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n x\u01b0ng hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Th\u1ee5c, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00f3a Thu\u1eadn, \u0111\u1eb7t quan ch\u1ee9c, m\u1edf khoa c\u1eed[footnote] ch\u1eef 'thi\u1ebft c\u1ed1ng c\u1eed' tr\u00ean, theo 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' ghi l\u00e0 'thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0', 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' ghi l\u00e0 'tr\u00ed quan x\u01b0ng \u0111\u1ebf, thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0', nghi r\u1eb1ng 'thi\u1ebft c\u1ed1ng c\u1eed' n\u00ean s\u1eeda l\u00e0 'thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0'.[\/footnote], l\u1ea5y ti\u1ec3u hi\u1ec7u Th\u1ea7n V\u1ec7 Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i l\u00e0m m\u01b0u s\u0129. Kh\u1ea3i v\u1ed1n t\u00ean l\u00e0 M\u1ef9, l\u00e0 l\u00ednh c\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i Nguy\u00ean.\r\n\r\n[2] H\u00f4m \u0111\u00f3, Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh, d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u1ebfn H\u00e0nh t\u1ea1i <i>(n\u01a1i Vua \u0111ang \u1edf)<\/i>, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh cho Cao Qu\u1ef3nh ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u00f3ng t\u1ea1i K\u00fd Ch\u00e2u.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ed1ng Th\u1ee5c b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec5m chuy\u00ean quy\u1ec1n n\u1eafm tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c g\u00ec n\u00ean bu\u1ed9c ph\u1ea3i sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1t khi\u1ec3n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1. <i>(Vi\u1ec7c Vua th\u0103m T\u1ed1ng Th\u1ee5c, trong 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, nay theo 'B\u1ea3n k\u1ef7'. Trong trung th\u01b0 ghi ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a M\u1eabn Trung nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5 h\u1ecd, \u0111\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 theo 'H\u1ed9i y\u1ebfu')<\/i>.\r\n\r\n[4] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd V\u0129nh T\u00edch b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Khang Ch\u00e2u, S\u1ee7ng Th\u1ee7y huy\u1ec7n ch\u1ee7 b\u1ea1, quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n b\u1ecb tr\u00e1ch t\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eadn ch\u1ee9c Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9. V\u0129nh T\u00edch l\u00e0 con c\u1ee7a Duy Thanh, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang ch\u1ecbu tang cha, d\u00e2ng s\u1edb c\u00f4ng k\u00edch c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch d\u1eb9p y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c. Tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng. Nh\u01b0ng khi truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u00e0nh t\u1ea1i, th\u1eed h\u1ecfi xem c\u00f3 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(L\u01b0u qu\u00e2n trong ch\u00ed m\u1ed9 c\u1ee7a Tuy\u1ec3n vi\u1ebft: <i>\"G\u1eb7p l\u00fac gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean c\u1ea3nh, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, chu\u1ea9n b\u1ecb xe x\u00e9t ch\u00ednh vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh. \u00d4ng cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c tham lam nh\u01b0 ch\u00f3 s\u00f3i, r\u00e0o gi\u1eadu b\u1ec1n ch\u1eafc, s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00ean tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u00f3ng c\u1eeda d\u00e2ng s\u1edb, l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng th\u1eafn s\u1eafc b\u00e9n. L\u00fac c\u00f2n ng\u1ed3i trong tri\u1ec1u t\u00f4n k\u00ednh Vua, Gi\u1ea3 Sinh kh\u00f3c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed5 n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i gi\u1eb7c cho Vua, C\u1ea3nh Y\u1ec3m kh\u00f4ng n\u00e9n n\u1ed5i trung ph\u1eabn. Uy danh vang d\u1ed9i, s\u1ef1 tranh c\u00e3i n\u00e0y, sang xu\u00e2n sang n\u0103m, tr\u00e1ch t\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eadm ch\u1ee9c Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9\"<\/i>. Theo \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, th\u00ec l\u1eddi c\u1ee7a L\u00fd V\u0129nh T\u00edch, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng)<\/i>.\r\n\r\n[5] H\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n chi\u1ebfm H\u00e1n Ch\u00e2u, Ng\u01b0u Mi\u1ec7n ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m B\u1ed1i K\u00fd, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan ti\u1ec1n qu\u00e2n h\u00e0nh dinh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.\r\n\r\n[7] L\u1ea5y Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Lai Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Thi\u1ec7u B\u00e2n l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u00ecnh Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tru Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ph\u00fac l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 B\u00e1 Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 K\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch B\u1ea3o H\u01b0ng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u1ec7 Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed B\u1ea3o Ch\u00e2u, Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed M\u1ea1c Ch\u00e2u, S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed T\u1ef1 Ch\u00e2u, ki\u00eam \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 l\u00e0m L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ph\u00fa Ch\u00e2u, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9, Tri K\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 l\u00e0 \u00dac Chi\u00eau M\u1eabn l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, L\u00fd Quy l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau V\u0103n l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng v\u00ec c\u00f4ng lao \u0111\u00e1nh lui qu\u00e2n \u0111\u1ecbch.\r\n\r\n<i>(L\u00fd Quy, Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau V\u0103n hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua. L\u00fd Ph\u00fac, ch\u01b0a th\u1ea5y ghi ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i l\u00e0 L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh d\u1eabn m\u1ea5y tr\u0103m k\u1ef5 binh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u0111\u1ebfn b\u00e0y tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n h\u00e0nh cung, Vua c\u00f9ng c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xem xong, n\u00f3i: <i>\"Nghe n\u00f3i binh s\u0129 n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u tr\u1eadn m\u1ea1c, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 sai khi\u1ebfn.\"<\/i> B\u00e8n ban th\u00eam ti\u1ec1n l\u1ee5a, r\u1ed3i sai \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00ecnh Ch\u00e2u.\r\n\r\n[9] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u t\u1eeb Trung S\u01a1n chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, c\u1ea7u vi\u1ec7n v\u1edbi \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c Qu\u00e2n l\u00e0 Khang B\u1ea3o Du\u1ec7, B\u1ea3o Du\u1ec7 li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp \u1ee9ng. \u0110\u1ebfn th\u00f4n B\u00f9i ph\u00eda t\u00e2y nam Doanh Ch\u00e2u, th\u00ec h\u1eadu qu\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u00e3 giao chi\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ecbch, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00fac gi\u1ee5c, B\u1ea3o Du\u1ec7 ch\u1ecdn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec3 giao chi\u1ebfn. G\u1eb7p l\u00fac tr\u1eddi t\u1ed1i, h\u1eb9n s\u00e1ng h\u00f4m sau h\u1ee3p qu\u00e2n giao tranh, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam, \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u b\u00ed m\u1eadt r\u00fat qu\u00e2n. <i>(Trong s\u00e1ch 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ch\u00e9p v\u1ec1 truy\u1ec7n c\u1ee7a B\u1ea3o Du\u1ec7 c\u00f3 ghi vi\u1ec7c \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u b\u00ed m\u1eadt r\u00fat qu\u00e2n v\u00e0 chuy\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u00f3 Ti\u1ec1m, l\u1ea1i n\u00f3i \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u00e1c li\u1ec7t v\u1edbi \u0111\u1ecbch, tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn. Nay ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n c\u1ee7a B\u1ea3o Du\u1ec7.)<\/i> B\u1ea3o Du\u1ec7 kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u0111\u1ebfn s\u00e1ng, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch v\u00e2y k\u00edn nhi\u1ec1u l\u1edbp, t\u1ea3 h\u1eefu xin thay gi\u00e1p \u0111\u1ec3 ch\u1ea1y tr\u1ed1n, B\u1ea3o Du\u1ec7 n\u00f3i: <i>\"L\u00e2m n\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea7u may tho\u00e1t ch\u1ebft, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y ta ph\u1ea3i hi sinh v\u1eady.\"<\/i> B\u00e8n h\u00f4 l\u1edbn quy\u1ebft chi\u1ebfn, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, qu\u00e2n h\u1ebft t\u00ean ki\u1ec7t, binh s\u0129 d\u00f9ng n\u1ecf m\u1ea1nh b\u1eafn \u0111\u1ecbch, gi\u1ebft h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5p \u0111\u1ea7y b\u1ee5i \u0111\u1ea5t s\u00e2u \u0111\u1ebfn hai th\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n t\u1eeb \u0110\u1ee9c, L\u1ec7 v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Tru, T\u1ec1 r\u1ed3i r\u00fat lui.\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng nghe tin B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn, b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng s\u1ee3 b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, b\u00e8n \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng B\u1ea3o Du\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng gi\u1eb7c. L\u1ec7nh m\u1eadt sai H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf Du Th\u1ee9, \u0111i \u0111i\u1ec1u tra. Th\u1ee7 U\u00e2n c\u1ea3i trang v\u00e0o trong qu\u00e2n doanh \u0111\u1ec3 th\u1ea9m tra, x\u00e1c minh s\u1ef1 th\u1eadt, t\u1eeb \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, phong cho con trai \u00f4ng l\u00e0 K\u1ebf Anh, ch\u1ee9c K\u00fd ban Cung ph\u1ee5ng quan, l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Thu\u1eadn Ch\u00e2u. Ba ng\u01b0\u1eddi con c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0 ch\u00e1u[footnote]Ba ng\u01b0\u1eddi con c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0 ch\u00e1u, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u2018T\u1ed1ng b\u1ea3n\u2019, \u2018T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u2019 v\u00e0 \u2018T\u1ed1ng s\u1eed\u2019 quy\u1ec3n 446, \u2018Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 truy\u1ec7n\u2019 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\nK\u1ebf Anh nh\u1eadn m\u1ec7nh, b\u00e8n d\u00e2ng l\u1eddi t\u1ea1 \u01a1n r\u1eb1ng: <i>\"Cha th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft th\u1eafng, t\u1eed tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i ch\u00fang th\u1ea7n, l\u1ea1i ban \u00e2n hu\u1ec7 tr\u1ecdng d\u1ee5ng\"<\/i>. N\u00f3i xong, \u00f4ng kh\u00f3c l\u00f3c c\u00fai \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1eeb l\u00e2u cha ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung hi\u1ebfu, nay ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, l\u1ec7nh truy t\u1eb7ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam.\"<\/i> R\u1ed3i quay sang t\u1ea3 h\u1eefu n\u00f3i: <i>\"Cha c\u1ee7a B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf bi\u00ean \u1ea3i, ch\u00ednh \u00f4ng c\u0169ng hy sinh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, c\u1ea3 nh\u00e0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o trung trinh, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc. Nghe n\u00f3i m\u1eb9 \u00f4ng nay \u0111\u00e3 84 tu\u1ed5i.\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c sai N\u1ed9i ty T\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, ban cho n\u0103m ngh\u00ecn l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1ch kim, phong l\u00e0m Tr\u1ea7n qu\u1ed1c Th\u00e1i phu nh\u00e2n, l\u1ea1i truy phong v\u1ee3 \u0111\u00e3 m\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Ti\u1ebft th\u1ecb l\u00e0m H\u00e0 \u0110\u00f4ng qu\u1eadn Phu nh\u00e2n.\r\n\r\nB\u1ea3o Du\u1ec7 c\u1ea9n th\u1eadn, nh\u00e2n h\u1eadu v\u00e0 gi\u1eef l\u1ec5, th\u00edch ti\u1ebfp \u0111\u00f3n nho s\u0129, t\u00e0i b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a r\u1ea5t gi\u1ecfi, t\u1eebng c\u1ea7m ba m\u01b0\u01a1i m\u0169i t\u00ean, gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn, m\u0169i t\u00ean n\u1ed1i nhau r\u01a1i xu\u1ed1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c t\u00e0i. \u00d4ng t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, th\u00e2n b\u1ecb b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u1edf tay, h\u1ee7y m\u0169i v\u00e0 c\u00e1nh tay, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng k\u1ec3 c\u00f4ng. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban v\u00e0ng l\u1ee5a, \u00f4ng \u0111\u1ec1u chia cho thu\u1ed9c h\u1ea1. \u00d4ng c\u00f2n vay m\u01b0\u1ee3n c\u00f4ng qu\u1ef9 m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n. Sau khi \u00f4ng m\u1ea5t, thu\u1ed9c h\u1ea1 th\u00e2n c\u1eadn ph\u1ea3i b\u00e1n \u0111\u1ed3 ch\u01a1i qu\u00fd \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3. Vua bi\u1ebft nh\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ee7a c\u1ea3i g\u00ec, b\u00e8n ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh.\r\n\r\n<i>(Theo 'H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n truy\u1ec1n', Th\u1ee7 U\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng B\u1ea3o Du\u1ec7 v\u00ec ti\u1ec5n kh\u00e1ch, b\u1ea5t ng\u1edd g\u1eb7p \u0111\u1ecbch, vi\u1ec7n binh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, n\u00ean t\u1eed tr\u1eadn. L\u1eddi t\u00e2u h\u1ee3p \u00fd Vua, ban chi\u1ebfu th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc gia \u0111\u00ecnh B\u1ea3o Du\u1ec7. L\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a Th\u1ee7 U\u00e2n kh\u00e1c v\u1edbi 'B\u1ea3o Du\u1ec7 truy\u1ec1n', nay theo 'B\u1ea3o Du\u1ec7 truy\u1ec1n')<\/i>.\r\n\r\nC\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u v\u00e0 quan thu\u1ed9c t\u1eed tr\u1eadn g\u1ed3m m\u01b0\u1eddi ba ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 tr\u1ecdng h\u1eadu.\r\n\r\n<i>(Theo 'L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd truy\u1ec1n', Tr\u1ecdng Qu\u00fd c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111em to\u00e0n qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ed3n, Ng\u01b0ng mu\u1ed1n d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng, Tr\u1ecdng Qu\u00fd ng\u0103n l\u1ea1i. X\u00e9t l\u00fd do B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn, ch\u00ednh v\u00ec c\u00e1c t\u01b0\u1edbng b\u1ecf ch\u1ea1y, vi\u1ec7n binh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u00e9m \u0111\u00e3 l\u00e0 may, h\u00e1 c\u00f2n b\u00e0n \u0111\u1ebfn c\u00f4ng tr\u1ea1ng? Truy\u1ec7n n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 sai, nay kh\u00f4ng theo)<\/i>.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Ph\u00f3 Ti\u1ec1m, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0nh dinh Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Cao D\u01b0\u01a1ng Quan L\u1ed9, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Trung V\u0169, v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Do\u00e3n, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Ph\u00fa Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t quan t\u01b0\u1edbc. Ti\u1ec1m b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Ph\u00f2ng Ch\u00e2u, Chi\u00eau Do\u00e3n l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Th\u00f4ng Ch\u00e2u. Hai con trai c\u1ee7a Ti\u1ec1m l\u00e0 T\u00f2ng Ch\u00ednh v\u00e0 T\u00f2ng Ph\u1ea1m, gi\u1eef ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, c\u0169ng b\u1ecb x\u00f3a t\u00ean, theo cha \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u01b0u \u0111\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0110\u1ea1i Danh \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, nh\u01b0ng tin th\u1eafng tr\u1eadn t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, l\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e0i nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng, D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin th\u00eam qu\u00e2n, nh\u01b0ng Ti\u1ec1m kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1eafng tr\u1eadn c\u0169ng b\u1ecb Ti\u1ec1m \u0111\u00e8 n\u00e9n kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean, khi\u1ebfn Vua v\u00f4 c\u00f9ng t\u1ee9c gi\u1eadn, li\u1ec1n sai Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh tri\u1ec7u Ti\u1ec1m c\u00f9ng v\u1edbi B\u1eafc di\u1ec7n h\u00e0nh dinh ti\u00ean phong \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111em qu\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn h\u00e0nh dinh \u1edf B\u1ed1i K\u00fd l\u1ed9. Ti\u1ec1m \u0111\u1ebfn K\u00fd Ch\u00e2u, li\u1ec1n sai Cao Qu\u1ef3nh m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn doanh trung thay th\u1ebf, l\u1ec7nh cho Ti\u1ec1m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung. \u0110\u1ebfn n\u01a1i li\u1ec1n b\u1ecb t\u1ed1ng giam, Vua sai C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ngu\u1ef5 T\u01b0\u1eddng, Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u00f9ng Ch\u1eedng x\u00e9t \u00e1n, ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u00e3 xong vi\u1ec7c, k\u1ebft t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u00e9m. C\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng n\u00ean x\u1eed theo lu\u1eadt, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb xin ch\u00ednh h\u00ecnh ph\u00e1p. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i ch\u1ebft. C\u00f4ng lu\u1eadn trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i ngo\u1ea1i \u0111\u1ec1u v\u00f4 c\u00f9ng ph\u1eabn n\u1ed9 v\u00e0 ti\u1ebfc nu\u1ed1i.\r\n\r\nPh\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n truy \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111\u1ebfn ph\u00eda \u0111\u00f4ng M\u1ea1c Ch\u00e2u 30 d\u1eb7m, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, ch\u00e9m h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb b\u1ecb b\u1eaft, ng\u1ef1a chi\u1ebfn v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ea1y tr\u1ed1n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi [footnote]Ch\u1eef 'c\u1ea3nh' trong c\u00e2u 'd\u01b0 ch\u00fang \u0111\u1ed9n \u0111\u00e0o xu\u1ea5t c\u1ea3nh' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu' b\u1ed5 sung. Theo 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 4, 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Kinh Ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an', ch\u1eef 'xu\u1ea5t c\u1ea3nh' vi\u1ebft l\u00e0 'xu\u1ea5t t\u1eafc'.[\/footnote].\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n k\u1ef7 v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ec1u ghi Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u l\u00e0 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 B\u1ed1i K\u00fd, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan. X\u00e9t truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u ch\u1ec9 ghi \u00f4ng l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0nh dinh \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh nh\u1eadm ch\u1ee9c t\u1ea1i B\u1ed1i K\u00fd, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan. Nh\u01b0ng truy\u1ec7n c\u1ee7a C\u00e1t B\u00e1 l\u1ea1i ghi r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f9ng Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t v\u00e0o tri\u1ec1u, l\u00fac \u0111\u00f3 Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho B\u00e1 l\u00e0m Ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 B\u1ed1i K\u00fd, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan. Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, kh\u00f4ng l\u1ebd ri\u00eang \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. Truy\u1ec7n c\u1ee7a Kinh T\u1ef1 l\u1ea1i ch\u00e9p: T\u1ef1 d\u1eabn qu\u00e2n thi\u00ean s\u01b0 ch\u1eb7n \u0111\u1ecbch \u1edf Gia S\u01a1n, l\u00fac \u0111\u00f3 thu\u1ed9c quy\u1ec1n \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u, \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u d\u1eddi v\u1ec1 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, l\u1ec7nh cho T\u1ef1 d\u1eabn hai ngh\u00ecn qu\u00e2n, \u0111\u00eam \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u. X\u00e9t th\u1ebf th\u00ec r\u00f5 r\u00e0ng \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u t\u1eeb \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u d\u1eddi v\u1ec1 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, nghi ng\u1edd r\u1eb1ng trong tr\u1eadn th\u1eafng ph\u00eda \u0111\u00f4ng M\u1ea1c Ch\u00e2u, c\u1ea3 \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u v\u00e0 B\u00e1 \u0111\u1ec1u tham gia, n\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 ghi ch\u00e9p l\u1eabn l\u1ed9n, c\u00f2n vi\u1ec7c sai s\u1ee9 d\u00e2ng chi\u1ebfn c\u00f4ng, \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u1ea5u tr\u00ecnh. B\u1ea3n k\u1ef7 v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ec1u ghi chung l\u00e0 \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, c\u0169ng cho th\u1ea5y chi\u1ebfn c\u00f4ng n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00f3. Nay ch\u1ec9 ghi \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng m\u00e0 kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd nghi ng\u1edd. T\u1ea5u tr\u00ecnh ghi ng\u00e0y 19, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef <i>\"th\u1eadp\"<\/i> b\u1ecb th\u1eeba, c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u sai. Ng\u00e0y 12 t\u1ea5u tr\u00ecnh \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i, sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n ng\u00e0y 19? Nay s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>.\r\n\r\n[11] Vua \u0111ang \u1edf H\u00e0 S\u00f3c, lo ng\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng Nam c\u00f3 gi\u1eb7c qu\u1ea5y r\u1ed1i, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ea3 T\u1ea1ng kh\u1ed1 s\u1ee9 T\u00e2y Kinh, Th\u1ee9 s\u1eed Khang Ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Cung l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Kinh H\u1ed3, Giang Chi\u1ebft, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tu\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng Vua nghe tin V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, n\u00ean l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. X\u00e9t l\u00fac \u0111\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh t\u1eeb \u00cdch Ch\u00e2u ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. Nay s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[12] Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u M\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, Vua r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng, ch\u1ec9 cho c\u00e1c V\u01b0\u01a1ng xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng. Cha c\u1ee7a Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, Di\u00ean L\u00e3ng cai qu\u1ea3n binh m\u00e3, b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean \u1ea3i, l\u1ea1i c\u00f3 phong th\u00e1i c\u1ee7a cha, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.\"<\/i> Ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh r\u1ed3i cho tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c sai s\u1ee9 t\u00e2u b\u00e1o th\u1eafng tr\u1eadn, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng. Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 m\u1eebng th\u1eafng l\u1ee3i \u0111\u1ec1 tr\u00ean v\u00e1ch h\u00e0nh cung. Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong h\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n<i>(Theo 'Ch\u00ednh s\u1eed - Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u truy\u1ec1n', n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, Vua \u0111i tu\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc. Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u Doanh, ch\u00e9m hai v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u00e2u M\u1ea1c,... Th\u1eafng l\u1ee3i ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u00e2u M\u1ea1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong 'Th\u1ef1c l\u1ee5c', nh\u01b0ng vi\u1ec7c ch\u00e9m hai v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u Doanh l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o 'Th\u1ef1c l\u1ee5c'. Ch\u1ec9 v\u00ec Ph\u00f3 Ti\u1ec1m b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, n\u00ean c\u00f3 ghi r\u1eb1ng Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u1edf c\u1eeda \u1ea3i Cao D\u01b0\u01a1ng, giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t nh\u01b0ng Ph\u00f3 Ti\u1ec1m kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 b\u1ecb t\u1eed tr\u1eadn. N\u1ebfu Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u th\u1eadt s\u1ef1 giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t v\u00e0 ch\u00e9m hai v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, th\u1eafng l\u1ee3i n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ecf, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng sai s\u1ee9 b\u00e1o tin ngay? Nay khi ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u00e3 b\u1ecf c\u1ee5m t\u1eeb <i>\"Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t\"<\/i>, v\u00e0 vi\u1ec7c <i>\"ch\u00e9m hai v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p\"<\/i> c\u0169ng b\u1ecb l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf. H\u01a1n n\u1eefa, 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' v\u00e0 'Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u truy\u1ec1n' \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 l\u1ebd 'Ch\u00ednh truy\u1ec7n' \u0111\u00e3 th\u00eam th\u1eaft nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft.)<\/i>\r\n\r\n[14] Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 h\u00e0nh dinh B\u1ed1i K\u00fd V\u01b0\u01a1ng Vinh nh\u1eadn chi\u1ebfu d\u1eabn 5.000 k\u1ef5 binh truy k\u00edch gi\u1eb7c. V\u01b0\u01a1ng Vinh kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 gi\u1ecfi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, t\u00ednh c\u00e1ch nh\u00fat nh\u00e1t, m\u1ea5y ng\u00e0y kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn qu\u00e2n, \u0111\u1ee3i gi\u1eb7c qua s\u00f4ng r\u1ed3i m\u1edbi xu\u1ea5t ph\u00e1t. Qu\u00e2n gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf T\u01b0, T\u1ec1 v\u1eabn \u0111\u00f3ng \u1edf N\u00ea C\u00f4. V\u01b0\u01a1ng Vinh kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 v\u1edbi gi\u1eb7c, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n d\u1ecdc b\u1edd nam s\u00f4ng, ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1, ng\u00e0y \u0111\u00eam g\u1ea5p r\u00fat h\u00e0nh qu\u00e2n, ng\u1ef1a kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n, ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f2n b\u1ed1n n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, sai ng\u01b0\u1eddi thu nh\u1eb7t thi th\u1ec3 ch\u00f4n c\u1ea5t, kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng Vinh.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, tha t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 ch\u00e2u Truy, ch\u00e2u T\u1ec1, tr\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd, tham nh\u0169ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i ch\u1ebft. Con ch\u00e1u c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng s\u0129 ch\u1ebft tr\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ghi danh, d\u00e2n b\u1ecb \u0111\u1ed1t ph\u00e1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thu thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u1edf 23 ch\u00e2u v\u00f9ng bi\u00ean.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i v\u00f5 v\u1ed1n l\u00e0 l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 5, s\u1eed k\u00fd ghi nh\u1ea7m \u1edf \u0111\u00e2y. Nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[16] V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb ch\u00e2u H\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u00e2u Mi\u00ean, kh\u00f4ng h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, li\u1ec1n ti\u1ebfn th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Ki\u1ebfm M\u00f4n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri ch\u00e2u Ki\u1ebfm, b\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh nghe tin gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean, th\u1ea5y th\u00e0nh ch\u00e2u kh\u00f3 gi\u1eef, li\u1ec1n \u0111\u1ed1t kho t\u00e0ng, ch\u1edf v\u00e0ng b\u1ea1c, r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u1eef Ki\u1ebfm M\u00f4n. Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, S\u0129 Ho\u00e0nh c\u00f9ng Ki\u1ebfm M\u00f4n \u0111\u00f4 gi\u00e1m, t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 B\u00f9i Tr\u0103n \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p. D\u00e2n b\u1ecb \u00e9p theo gi\u1eb7c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tan r\u00e3, S\u0129 Ho\u00e0nh ni\u00eam y\u1ebft b\u1ea3ng chi\u00eau h\u00e0ng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n m\u00ecnh, t\u1ecf th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd. Qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, m\u1ec7t m\u1ecfi, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, men theo \u00c2m B\u00ecnh v\u1ec1 Th\u00e0nh \u0110\u00f4.\r\n\r\n<i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tr\u1ed1n trong n\u00fai, l\u1eddi n\u00e0y qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y. B\u00f9i Tr\u0103n, kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[17] Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, c\u1ea5p s\u1ef1 trung T\u1ed1ng Th\u1ef1c b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, ban cho m\u1ed9t b\u1ed9 ch\u0103n \u0111\u1ec7m v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ed3 Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng, tuy c\u0169 k\u1ef9 nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed1ng r\u00e9t tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.\"<\/i> L\u1ea1i sai trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng, cung c\u1ea5p l\u1ec1u tr\u1ea1i h\u1eadu h\u0129nh. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Th\u1ef1c m\u1ea5t \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, ghi danh con em, cho ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan. Khi Vua l\u1ea7n n\u1eefa \u0111i \u0111\u1ebfn H\u00e0 S\u00f3c, nh\u1edb Th\u1ef1c, truy t\u1eb7ng th\u00eam ch\u1ee9c H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xa gi\u00e1 t\u1eeb \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 xu\u1ea5t ph\u00e1t. C\u00f9ng ng\u00e0y, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n. Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghe tin V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, li\u1ec1n l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00f4i H\u1eefu Chung l\u00e0m L\u00f4 Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Tri \u00cdch Ch\u00e2u, ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed Xuy\u00ean, H\u1ea1p l\u01b0\u1ee1ng l\u1ed9 qu\u00e2n m\u00e3 Chi\u00eau an Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tr\u00f3c t\u1eb7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u00f4ng s\u1ef1; Ng\u1ef1 tr\u00f9 s\u1ee9 L\u00fd Hu\u1ec7, L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9, Ph\u00fa Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 Lu\u00e2n, c\u00f9ng l\u00e0m Xuy\u00ean, H\u1ea1p l\u01b0\u1ee1ng l\u1ed9 Tr\u00f3c t\u1eb7c Chi\u00eau an s\u1ee9, d\u1eabn b\u1ed9 k\u1ecb 8000 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u1ea1i l\u1ea5y Minh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m H\u1ea1p L\u1ed9 \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Cao K\u1ebf Hu\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n c\u00f9ng l\u00e0m \u00cdch Ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m Ch\u01b0 ch\u00e2u \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a S\u00f9ng C\u1ee7; K\u1ebf Hu\u00e2n l\u00e0 con c\u1ee7a Thu\u1ea7n.\r\n\r\n<i>(L\u00fd Hu\u1ec7, L\u00fd Th\u1ee7 Lu\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n, T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb, kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p. Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi T\u1ea7n H\u00e0n sau L\u00fd Hu\u1ec7, l\u00e0 sai. T\u1ea7n H\u00e0n nh\u1eadn m\u1ec7nh Chi\u00eau tr\u00f3c l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 8, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Tri Th\u1ee5c Ch\u00e2u, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung nghe tin Th\u00e0nh \u0110\u00f4 lo\u1ea1n, li\u1ec1n \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u01a1ng \u0111inh h\u1ed9i v\u1edbi qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111\u00fang k\u1ef3 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. D\u00e2n Th\u1ee5c kh\u00f4ng theo gi\u1eb7c, t\u1ef1 t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00e1ng c\u1ef1, g\u1ecdi l\u00e0 Thanh \u0111\u00e0n ch\u00fang. Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i ch\u1ecdn h\u01a1n 70 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i trong Thanh \u0111\u00e0n ch\u00fang b\u1ed5 l\u00e0m tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u01b0\u1edbng, ph\u00e1i Ph\u00e1n quan Cao B\u1ea3n tr\u00ec d\u1ecbch b\u00e1o l\u00ean.\r\n\r\nNg\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Ho\u00e0i Trung \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Th\u00e0nh \u0110\u00f4, ti\u00ean phong t\u1eeb c\u1eeda B\u1eafc v\u00e0o, \u0111\u1ed1t c\u1ed5ng B\u1eafc c\u1ee7a t\u1eed th\u00e0nh, \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ebfn c\u1ea7u Tam T\u1ec9nh. L\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb Ki\u1ebfm M\u00f4n v\u1ec1, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, Ho\u00e0i Trung c\u00f9ng t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Uy Tr\u00e1c ti\u1ec3u hi\u1ec7u Th\u00f4i Chi\u1ebfu v\u00e0 t\u00ean Ng\u1ee5y Chi\u00eau an Tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u1ed7 Ma H\u1ed3 \u0111\u00f3ng tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc mi\u1ebfu Giang \u0110\u1ed9c. Qu\u00e2n Ho\u00e0i Trung kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, r\u00fat v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 Giang Nguy\u00ean. S\u1ed1 \u0111inh phu Ho\u00e0i Trung \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 \u0111\u1ea3ng c\u0169 c\u1ee7a L\u00fd Thu\u1eadn, tham lam c\u01b0\u1edbp b\u00f3c n\u00ean b\u1ecb th\u1ea5t b\u1ea1i.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, xa gi\u00e1 v\u1ec1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, L\u00fd H\u00e3ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0u th\u1ee7, kh\u00f4ng gi\u1ebft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 trong kinh th\u00e0nh y\u00ean \u1ed5n.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, sai \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, c\u00f9ng Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0110\u1ed7 Th\u1eeba Du\u1ec7 \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 xem x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\n<i>(Th\u1eeba Du\u1ec7, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang ki\u00eam B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng Huy Chi qua \u0111\u1eddi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Huy Chi v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n xin ngh\u1ec9, Vua t\u1ef1 tay ch\u1ecdn thu\u1ed1c qu\u00fd ban cho. \u00d4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 theo h\u1ea7u trong l\u1ec5 Giao t\u1ef1, n\u00ean Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 t\u1ebf l\u1ec5. Khi Vua \u0111i tu\u1ea7n ph\u00eda B\u1eafc, Huy Chi c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ebfn t\u1eeb bi\u1ec7t trong v\u01b0\u1eddn, Vua quay l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Khanh h\u00e3y ch\u0103m ch\u1ec9 d\u00f9ng thu\u1ed1c, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u n\u1eefa ta s\u1ebd g\u1eb7p l\u1ea1i.\"<\/i> Khi Vua ngh\u1ec9 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i Danh, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu th\u01b0 an \u1ee7i. Khi tr\u1edf v\u1ec1 kinh, l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m. \u0110\u1ebfn khi qua \u0111\u1eddi, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0103n Trang, ban cho gia \u0111\u00ecnh 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n, 500 t\u1ea5m l\u1ee5a. L\u1ea1i sai trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u00e1u ngo\u1ea1i l\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ee5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac, ban cho hai ch\u00e1u trai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n. Huy Chi c\u00f3 t\u1eadp s\u00e1ch 20 quy\u1ec3n, Vua sai H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u \u0111\u1ebfn nh\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u01b0a v\u00e0o cung. Huy Chi kh\u00f4ng c\u00f3 con trai, nh\u01b0ng con d\u00e2u h\u1ecd T\u1ed1ng hi\u1ec1n minh, bi\u1ebft ch\u1eef, gi\u1eef l\u1ec5, con trai Th\u1ee5 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 l\u1eadp, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho l\u00e0 ph\u00fac \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, v\u1ee3 c\u1ee7a Huy Chi l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb qua \u0111\u1eddi, khi an t\u00e1ng, l\u1ea1i ban cho gia \u0111\u00ecnh ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a. Th\u1ee5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh C\u1ef1c.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u1ea1i v\u00e0o Th\u00e0nh \u0110\u00f4.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i Kh\u1ea3i Th\u00e1nh vi\u1ec7n.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ban \u00e1o t\u00eda; B\u00f9i Tr\u0103n l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, ki\u00eam ch\u1ee9c Phong Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. Sau \u0111\u00f3, S\u1ee9 chi\u00eau an Xuy\u00ean H\u1ea1p b\u00e1o r\u1eb1ng S\u0129 Ho\u00e0nh b\u1ecf th\u00e0nh, n\u00ean \u00f4ng l\u1ea1i b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 khi\u1ec3n tr\u00e1ch.\r\n\r\n[25] B\u00e3i b\u1edbt m\u1ed9t ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u.\r\n\r\n[26] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c sai s\u1ee9 M\u1ee5c C\u00e1t T\u1ecb \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u1ee5 tr\u00e1ch thi c\u1eed.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u00e3 V\u0103n Tr\u1ecdng d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n <i>\"Th\u00e1i T\u00f4ng ng\u1ef1 t\u1eadp\"<\/i> g\u1ed3m 30 quy\u1ec3n.\r\n\r\n[29] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, sai n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, Th\u1ecd tu\u1ea7n tra vi\u1ec7c tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[30] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng hai, D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u Gia, Mi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n \u0111inh t\u1ea5t c\u1ea3 h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi \u00f4ng, r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng Th\u00e0nh \u0110\u00f4. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u1eeba sai Tri\u1ec7u Di\u00ean Thu\u1eadn \u0111\u00e1nh c\u00e1c ch\u00e2u Cung v\u00e0 Th\u1ee5c. Ho\u00e0i Trung \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh, qu\u00e2n gi\u1eb7c lui d\u1ea7n.\r\n\r\n<i>(Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng Ho\u00e0i Trung v\u00e0o ng\u00e0y 17 th\u00e1ng hai l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u. Theo 'K\u1ef3 C\u1ef1u truy\u1ec1n', th\u00ec s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y 17 l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u x\u1ea3y ra khi L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i. Qu\u1ed1c s\u1eed l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb \u00cdch Ch\u00e2u, qu\u00e2n r\u00fat v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf tr\u1ea1i Ch\u01b0 M\u1ed9c, r\u1ed3i ti\u1ebfn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf nguy\u00ean K\u00ea Minh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu H\u1eefu Chung \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, c\u00f2n \u0111\u1ee3i g\u00ec n\u1eefa? C\u00f3 l\u1ebd Qu\u1ed1c s\u1eed nh\u1ea7m vi\u1ec7c H\u1eefu Chung ng\u00e0y 17 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 vi\u1ec7c Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u. C\u00f2n vi\u1ec7c Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u th\u1ef1c ra di\u1ec5n ra v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n[footnote] 'vi\u1ec7c Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u' b\u1ea3y ch\u1eef n\u00e0y b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu, c\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, nay theo 'Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 vi\u1ec7c bi\u1ebfn lo\u1ea1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u00e0y ch\u00ednh x\u00e1c. 'K\u1ef3 C\u1ef1u truy\u1ec1n' v\u00e0 'Th\u1ef1c l\u1ee5c' ghi r\u1eb1ng ng\u00e0y m\u00f9ng 3 th\u00e1ng hai, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n sai Tri\u1ec7u Di\u00ean Thu\u1eadn \u0111\u00e1nh c\u00e1c ch\u00e2u Cung v\u00e0 Th\u1ee5c, b\u1ecb Ho\u00e0i Trung \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng khi Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u1eeba sai Di\u00ean Thu\u1eadn \u0111\u00e1nh Cung v\u00e0 Th\u1ee5c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n, m\u00e0 x\u1ea3y ra v\u00e0o kho\u1ea3ng ng\u00e0y m\u00f9ng 4, m\u00f9ng 5. Hi\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, n\u00ean ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u00e2y, ch\u1edd tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0i Trung c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ea7n V\u0129 <i>(V\u0129 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, nh\u01b0ng nay l\u1ea1i c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y, \u1eaft l\u00e0 \u0111\u1ec3 v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p cho c\u00e1c qu\u00e2n h\u00e0nh dinh. C\u1ea7n ki\u1ec3m tra l\u1ea1i. L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 5, L\u01b0u T\u00edch l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u1eeb ph\u1ee7 Thi\u1ec3m tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2y \u0111\u1ebfn \u00cdch Ch\u00e2u, ch\u1eafc ch\u1eafn V\u0129 c\u0169ng theo l\u1ec7 n\u00e0y, ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1eed s\u00e1ch ghi v\u1eafn t\u1eaft m\u00e0 th\u00f4i.)<\/i> d\u1eabn qu\u00e2n t\u1eeb c\u1eeda nam t\u1eed th\u00e0nh x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o kho qu\u00e2n t\u01b0, ni\u00eam phong kh\u00f3a kho. Qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u1ea7m th\u01b0\u01a1ng b\u1ea1c, m\u1eb7c \u00e1o th\u00eau, chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9i, s\u1eafp h\u00e0ng trong t\u1eed th\u00e0nh, r\u1ed3i ti\u1ebfn ra c\u1eeda Th\u00f4ng Vi\u1ec5n, giao chi\u1ebfn v\u1edbi Ho\u00e0i Trung. \u0110\u1ebfn chi\u1ec1u, Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 c\u1ea7u T\u1ea1c, d\u00e0n tr\u1eadn quay l\u01b0ng ra s\u00f4ng, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda nam c\u1ea7u Ch\u01b0 M\u1ed9c, \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u Cung v\u00e0 Th\u1ee5c, v\u00ec th\u1ebf qu\u00e2n gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c nam ti\u1ebfn.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, qu\u00e2n gi\u1eb7c t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng Thanh Th\u1ee7y B\u00e1, \u00d4n Giang, Kim M\u00e3 chia ba m\u0169i t\u1ea5n c\u00f4ng tr\u1ea1i Ch\u01b0 M\u1ed9c, \u0111i v\u00f2ng ra ph\u00eda sau qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ed1t ch\u00f9a th\u1ea7n \u1edf Giang Nguy\u00ean, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng vi\u1ec7n binh t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Cung v\u00e0 Th\u1ee5c. Ho\u00e0i Trung chia qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1 c\u1ea3 ba \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 500 th\u1ee7 c\u1ea5p, \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n gi\u1eb7c nh\u1ea3y xu\u1ed1ng s\u00f4ng T\u1ea1c, thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u gi\u00e1p v\u00e0 n\u1ecf, r\u1ed3i th\u1eeba th\u1eafng \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn c\u00e1ch Th\u00e0nh \u0110\u00f4 15 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf nguy\u00ean K\u00ea Minh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n c\u0169ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u00f4ng Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ec7nh phong Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng l\u00e0m Vi\u00ean l\u0103ng s\u1ee9 c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u0169. Quan L\u1ec5 b\u1ed9 ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n d\u00f9ng l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Hi\u1ebfu Ch\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng h\u1eadu, ch\u1ec9 c\u1eed m\u1ed9t v\u1ecb Gi\u00e1m h\u1ed9 s\u1ee9, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\nKhi b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u0103ng, quan L\u1ec5 b\u1ed9 n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb, Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng, m\u1eb9 c\u1ee7a Thu\u1eadn T\u00f4ng, ban \u0111\u1ea7u an t\u00e1ng \u1edf T\u0129nh L\u0103ng, sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 t\u00e1ng v\u00e0o S\u00f9ng L\u0103ng[footnote]\u2018B\u1eaft \u0111\u1ea7u an t\u00e1ng \u1edf T\u0129nh L\u0103ng, sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 t\u00e1ng\u2019 n\u0103m ch\u1eef n\u00e0y ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u2018C\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u2019 quy\u1ec3n 52 v\u00e0 \u2018T\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u2019 quy\u1ec3n 77 trong ph\u1ea7n li\u1ec7t truy\u1ec7n h\u1eadu phi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u00f4ng Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote]; T\u00fac Minh ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Du\u1ec7 T\u00f4ng ban \u0111\u1ea7u an t\u00e1ng \u1edf Hu\u1ec7 L\u0103ng, sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 t\u00e1ng v\u00e0o Ki\u1ec1u L\u0103ng. Cu\u1ed1i th\u1eddi Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c nh\u00e0 Chu, B\u1ed9 t\u1eadp h\u1ee3p b\u00e0n lu\u1eadn, d\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169, Vua v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f9ng l\u0103ng g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ee3p t\u00e1ng, c\u00f9ng khu \u0111\u1ea5t g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ee5 t\u00e1ng. L\u0103ng c\u1ee7a L\u00e3 h\u1eadu nh\u00e0 H\u00e1n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y Tr\u01b0\u1eddng L\u0103ng h\u01a1n tr\u0103m b\u01b0\u1edbc[footnote]\u2018L\u0103ng c\u1ee7a L\u00e3 h\u1eadu nh\u00e0 H\u00e1n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y Tr\u01b0\u1eddng L\u0103ng h\u01a1n tr\u0103m b\u01b0\u1edbc\u2019, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef \u2018t\u00e2y\u2019 ban \u0111\u1ea7u th\u1eeba ch\u1eef \u2018h\u1eefu\u2019, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c c\u00f9ng \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 l\u1ec5 37-50 m\u00e0 x\u00f3a.[\/footnote], c\u00f9ng khu \u0111\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 danh hi\u1ec7u. L\u1ea1i n\u1eefa, hai ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng M\u1ee5c T\u00f4ng, V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb sinh ra K\u00ednh T\u00f4ng, Ti\u00eau th\u1ecb sinh ra V\u0103n T\u00f4ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 t\u00e1ng b\u00ean c\u1ea1nh Quang L\u0103ng. Nay \u0111\u00e0i Th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a vi\u00ean l\u0103ng n\u1eb1m trong khu \u0111\u1ea5t phong c\u1ee7a V\u0129nh Hi L\u0103ng, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1eb7t ri\u00eang danh hi\u1ec7u l\u0103ng.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[32] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, h\u1ed9i \u0111\u00e0m trong v\u00e0i kh\u1eafc, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ra nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ph\u1ee7 Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, c\u00e1c quan C\u1ea5p, Gi\u00e1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Th\u1eeba, Lang, Lang trung, Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba, Tri t\u1ea1p, c\u00e1c quan Qu\u00e1n c\u00e1c, Tam ty, c\u1eed nh\u1eefng quan vi\u00ean t\u1eeb Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf xu\u1ed1ng trong kinh tri\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng, kh\u00ed ch\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng[footnote]\u2018C\u1eed nh\u1eefng quan vi\u00ean t\u1eeb Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf xu\u1ed1ng trong kinh tri\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng, kh\u00ed ch\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng\u2019, ch\u1eef \u2018c\u1eed\u2019 ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 ph\u1ea7n cu\u1ed1i quy\u1ec3n n\u00e0y c\u00f9ng s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch c\u0169ng nh\u01b0 \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 tuy\u1ec3n c\u1eed 27-8 m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote], t\u1eeb Tri t\u1ea1p tr\u1edf l\u00ean m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi, Lang trung m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1n trong n\u0103m ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh, n\u1ebfu sau n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi c\u1eed th\u00ec b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch.\r\n\r\n<i>(S\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch, ph\u1ee5 l\u1ee5c cu\u1ed1i th\u00e1ng ba.)<\/i>\r\n\r\n[34] S\u1ee9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00f4 Long Ki\u1ebfm Mi\u00ean H\u00e1n, Th\u1ee9 s\u1eed Tr\u1eebng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm l\u1ea1i H\u00e1n Ch\u00e2u, ch\u00e9m ch\u1ebft ng\u1ee5y Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0 Mi\u00eau Ti\u1ebfn, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Theo 'Th\u1ef1c L\u1ee5c', v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng n\u00e0y, T\u01b0 Qu\u00e2n sai Tham qu\u00e2n T\u01b0 ph\u00e1p Mi\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00e0n T\u00edn Minh g\u1ea5p r\u00fat t\u00e2u vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c H\u00e1n Ch\u00e2u, kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Ri\u00eang trong 'K\u1ef3 C\u1ef1u Truy\u1ec1n' c\u00f3 ghi r\u1eb1ng Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 r\u00fat qu\u00e2n c\u00f9ng T\u01b0 Qu\u00e2n \u0111\u00e1nh h\u1ea1 Kim Nh\u1ea1n, c\u00f2n 'Qu\u1ed1c S\u1eed' th\u00ec d\u1ef1a theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00e9p. Nh\u01b0ng x\u00e9t trong 'B\u1ea3n Truy\u1ec1n' c\u1ee7a Ph\u1ed5 c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c H\u00e1n Ch\u00e2u, n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt \u00f4ng c\u00f9ng T\u01b0 Qu\u00e2n kh\u00f4i ph\u1ee5c H\u00e1n Ch\u00e2u, th\u00ec c\u1edb sao trong 'B\u1ea3n Truy\u1ec1n' c\u1ee7a Ph\u1ed5 l\u1ea1i kh\u00f4ng ghi? H\u01a1n n\u1eefa, Ph\u1ed5 v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111em c\u00f4ng lao nh\u01b0\u1eddng cho k\u1ebb kh\u00e1c, nghi r\u1eb1ng 'Qu\u1ed1c S\u1eed' \u0111\u00e3 nh\u1ea7m l\u1eabn theo 'K\u1ef3 C\u1ef1u Truy\u1ec1n')<\/i>.\r\n\r\n[35] L\u00f4i H\u1eefu Chung c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb H\u00e1n Ch\u00e2u ti\u1ebfn qu\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i c\u1ea7u Th\u0103ng Ti\u00ean. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn t\u1eadp k\u00edch, H\u1eefu Chung \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea1o, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9 Chu \u00c1nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Nam vi\u1ec7n s\u1ee9. Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, c\u00f9ng ki\u00eam ch\u1ee9c Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 k\u1ec3 c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u1ec9 c\u00f3 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n, ch\u1ee9c Ng\u1ef1 ti\u1ec1n trung t\u00e1 m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, Khang Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ti\u1ebfn l\u00ean t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n, chi ti\u00eau ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1eeda, \u0111\u00e3 may m\u1eafn l\u1eafm r\u1ed3i. T\u1ef1 ngh\u0129 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng d\u00e1m mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, s\u1ee3 r\u1eb1ng ph\u00fac qu\u00e1 h\u00f3a h\u1ecda.\"<\/i> N\u00f3i xong, \u00f4ng l\u1ea1y t\u1ea1 r\u1ed3i lui ra, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i s\u1ef1 bi\u1ebft ph\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng. H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n ban \u0111\u1ea7u gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u1ebft k\u1ecb \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, theo Th\u00e1i T\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Th\u00e1i Nguy\u00ean. Khi \u1ea5y, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111ang quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh B\u1eafc chinh, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"T\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh l\u1ea5y U Ch\u00e2u, d\u1ec5 nh\u01b0 l\u1eadt b\u00e1nh n\u00f3ng.\"<\/i> Ri\u00eang H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n n\u00f3i: <i>\"B\u00e1nh n\u00e0y kh\u00f3 l\u1eadt, l\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin.\"<\/i> Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng nghe, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00f4 c\u00f4ng m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1. Qu\u00e2n t\u1eed cho r\u1eb1ng H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n tuy th\u00f4 b\u1ea1o nh\u01b0ng c\u00f2n bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, trong h\u00e0ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n<i>(Theo s\u00e1ch 'Ch\u1ee7 s\u1eed' c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Th\u1ea7n: Ph\u00fa Tr\u1ecbnh c\u00f4ng t\u1eebng k\u1ec3 r\u1eb1ng, V\u0129nh Hi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, mu\u1ed1n th\u1eeba th\u1eafng l\u1ea5y U Ch\u00e2u, d\u1ec5 nh\u01b0 l\u1eadt b\u00e1nh n\u00f3ng. \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n tranh lu\u1eadn: <i>\"L\u1eddi c\u1ee7a k\u1ebb th\u01b0 sinh kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, b\u00e1nh n\u00e0y kh\u00f3 l\u1eadt.\"<\/i> V\u0129nh Hi v\u1eabn ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn K\u1ebf M\u00f4n, r\u1ed3i thu qu\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n. Ph\u00fa Tr\u1ecbnh c\u00f4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n than th\u1edf: <i>\"Trong h\u00e0ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i v\u1eady!\"<\/i> X\u00e9t l\u1ea1i n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 4, Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh, Th\u1ea9m Ngh\u0129a Lu\u00e2n, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n ba ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, T\u00e0o B\u00e2n, Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i \u1edf ch\u1ee9c xu m\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, m\u00e0 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n c\u0169ng ch\u01b0a n\u1ed5i danh. \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00fac \u1ea5y l\u00e0 B\u1ea1ch Ti\u1ebfn Si\u00eau, \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu l\u00e0 T\u00e0o H\u00e1n, H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n ch\u1ec9 l\u00e0 Thi\u1ebft k\u1ecb ch\u1ec9 s\u1eed. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Th\u1ea7n ghi ch\u00e9p v\u1ec1 quan t\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u00ean h\u1ecd \u0111\u1ec1u sai. Tuy nhi\u00ean, l\u00fac \u1ea5y qu\u1ea7n th\u1ea7n h\u1eb3n c\u00f3 l\u1eddi <i>\"d\u1ec5 nh\u01b0 l\u1eadt b\u00e1nh n\u00f3ng\"<\/i>, v\u00e0 l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Th\u1ea7n ghi l\u1ea1i l\u1eddi Ph\u00fa Tr\u1ecbnh c\u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9. Nay b\u1ecf t\u00ean Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, ch\u1ec9nh l\u1ea1i quan t\u01b0\u1edbc c\u1ee7a H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n, v\u1eabn ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ea5y S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0nh dinh \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed, Lai ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Vinh l\u00e0m ph\u00f3, N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri H\u00e0n Th\u1ee7 Anh l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t; M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m Tr\u1ea5n ch\u00e2u H\u00e0nh dinh \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed, \u0110\u01a1n ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh l\u00e0m ph\u00f3, Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t.\r\n\r\n[39] Ph\u00f3 Ti\u1ec1m khi \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Trung S\u01a1n, H\u00ecnh ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Thi\u1ec7u B\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n ti\u00ean phong \u0111\u1ebfn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ecbch, ba l\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 cho Ti\u1ec1m, n\u00f3i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00f4ng k\u00e9o \u0111\u1ebfn, xin Ti\u1ec1m d\u1eebng b\u00e0y tr\u1eadn \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng, d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh \u0111\u1ec3 giao chi\u1ebfn, khuy\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean truy \u0111u\u1ed5i qu\u00e1 s\u00e2u. Ti\u1ec1m v\u00ec th\u1ebf c\u00e0ng kh\u00f4ng d\u00e1m xu\u1ea5t binh. Khi Ti\u1ec1m b\u1ecb b\u1eaft giam, l\u1eddi khai li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn Thi\u1ec7u B\u00e2n, b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi tr\u00f3i Thi\u1ec7u B\u00e2n, giam xu\u1ed1ng ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Thi\u1ec7u B\u00e2n l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 Su\u1ea5t ph\u1ee7 Ph\u00f3 su\u1ea5t, bu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang, c\u1ea5m ra v\u00e0o.\r\n\r\n[40] H\u00f4m \u1ea5y, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n m\u1edf c\u1ed5ng th\u00e0nh \u00cdch ch\u00e2u, gi\u1ea3 v\u1edd th\u00e1o ch\u1ea1y. L\u00f4i H\u1eefu Chung c\u00f9ng Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u1eabn qu\u00e2n th\u1eb3ng ti\u1ebfn v\u00e0o. L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng nghi ng\u1edd c\u00f3 ph\u1ee5c binh, v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghe, b\u00e8n m\u1ed9t m\u00ecnh quay v\u1ec1. Quan qu\u00e2n tranh nhau c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a d\u00e2n, \u0111\u1ed9i ng\u0169 h\u1ed7n lo\u1ea1n. Gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng c\u1ed5ng th\u00e0nh, b\u1ed1 tr\u00ed ph\u1ee5c binh, d\u00e0n b\u00e0n gh\u1ebf ch\u1eafn ngang \u0111\u01b0\u1eddng, quan qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u00fat lui, b\u1ecb gi\u1ebft kh\u00e1 nhi\u1ec1u, L\u00fd Hu\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn. H\u1eefu Chung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c leo t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, r\u1ed3i lui v\u1ec1 gi\u1eef H\u00e1n ch\u00e2u.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00e1c hi\u1ec7u \u00fay d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u1ee7a K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng h\u1ed7n lo\u1ea1n trong th\u00e0nh, li\u1ec1n c\u1ed1 xin r\u00fat lui. K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <i>\"Ta \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p nh\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng.\"<\/i> \u0110\u00eam \u0111\u00f3, H\u1eefu Chung g\u1ea5p b\u00e1o tin, h\u1ecd m\u1edbi ra \u0111i. D\u00e2n ch\u00fang trong th\u00e0nh \u00cdch ch\u00e2u \u0111\u1ec1u t\u1ea3n ra c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3, gi\u1eb7c ph\u00e1i k\u1ef5 binh truy s\u00e1t, b\u1eaft giam \u0111\u01b0a v\u00e0o th\u00e0nh, ch\u1eb7t x\u1ebb v\u00e0 gi\u1ebft h\u1ea1i c\u1ea3 h\u1ecd \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Qu\u00e2n l\u1ea1i \u00e9p bu\u1ed9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i, g\u1ed3m s\u0129 d\u00e2n, t\u0103ng \u0111\u1ea1o, l\u00e0m l\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ecd b\u1ecb ch\u00edch v\u00e0o mu b\u00e0n tay, sau \u0111\u00f3 c\u1ea1o \u0111\u1ea7u, r\u1ed3i x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p qu\u00e2n trang v\u00e0 l\u1ec7nh l\u00ean th\u00e0nh, xen k\u1ebd v\u1edbi \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c c\u0169. H\u1eefu Chung b\u00e8n d\u00e1n b\u1ea3ng chi\u00eau h\u00e0ng nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb \u00e9p theo gi\u1eb7c, ai \u0111\u1ebfn th\u00ec k\u00fd t\u00ean v\u00e0o tay \u00e1o r\u1ed3i th\u1ea3, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea3 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec th\u1ebf, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung lo l\u1eafng gi\u1eb7c s\u1ebd l\u1ea1i ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nam, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf H\u1ee3p Th\u1ee7y V\u0129, V\u00e3n Hoa v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ed7 kh\u00e1c, d\u1ef1ng \u0111\u00e1 m\u00e1y[footnote] D\u1ef1ng \u0111\u00e1 m\u00e1y v\u00e0 \u0111\u1eb7t r\u00e0o ch\u1eafn \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n <i>(ch\u1eef 'c\u01a1' nguy\u00ean l\u00e0 'ki', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 ph\u1ea7n 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i)<\/i>.[\/footnote] v\u00e0 \u0111\u1eb7t r\u00e0o ch\u1eafn \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n \u1edf kinh k\u1ef3, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t x\u1eed t\u00f9 nh\u00e2n, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, m\u01b0a l\u1edbn.\r\n\r\n[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb qu\u00e2n man x\u00e2m l\u1ea5n, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u1eed nh\u00e2n ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu ai t\u1eebng xin gi\u1ea3i tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 d\u1ef1 thi \u1edf t\u1ec9nh, L\u1ec5 b\u1ed9 ghi danh tr\u00ecnh l\u00ean, r\u1ed3i b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c thi ri\u00eang.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1eadp qu\u00e2n T\u0129nh L\u1ea1c, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 tr\u1ea1i T\u0129nh L\u1ea1c thu\u1ed9c ch\u00e2u Lam.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua m\u1edf ti\u1ec7c ri\u00eang cho c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf h\u1eadu uy\u1ec3n, ng\u00e0i l\u00e0m th\u01a1 th\u1ea5t ng\u00f4n v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u1eafm hoa v\u00e0 c\u00e2u c\u00e1 gi\u1eefa m\u00f9a xu\u00e2n, c\u00e1c nho th\u1ea7n \u0111\u1ec1u h\u1ecda th\u01a1, sau \u0111\u00f3 b\u1eafn cung \u1edf th\u1ee7y \u0111\u00ecnh, vui v\u1ebb r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n. T\u1eeb \u0111\u00f3, vi\u1ec7c n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n[46] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, m\u1ed9t th\u01b0\u1eddng d\u00e2n \u1edf Th\u01b0\u1eddng S\u01a1n l\u00e0 \u0110\u1eadu D\u1ef1c d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean, vi\u1ebft:\r\n\r\n<i>\"Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd tr\u1eddi, nh\u01b0ng qua s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, n\u00f3ng l\u1ea1nh m\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7, nh\u01b0ng qua vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a, ph\u00e1p l\u1ec7nh, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t m\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1edfi v\u1eady, c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh \u0111\u1ebf hi\u1ec1n th\u1ea7n ng\u00e0y x\u01b0a, d\u00f9 t\u1eebng l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u1ed3 t\u1ec3 hay \u0111\u00e1nh c\u00e1, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 g\u00f3p ph\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng c\u01a1 \u0111\u1ed3, l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 nghi\u1ec7p v\u01b0\u01a1ng, mang ph\u00fac l\u00e0nh cho thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ti\u1ebfng th\u01a1m trong s\u1eed s\u00e1ch, kh\u00f4ng h\u1ec1 mai m\u1ed9t. T\u1ea1i sao v\u1eady? V\u00ec t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a Vua t\u00f4i \u0111\u1ec1u h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u00e0 T\u1ed1ng th\u00e1nh th\u1ee5 m\u1ec7nh tr\u1eddi, th\u1ed1ng tr\u1ecb v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc, b\u1ecf h\u1ebft t\u1ec7 ch\u1ebf c\u1ee7a n\u0103m \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, n\u1ed1i theo \u0111\u1ee9c cao c\u1ee7a ba v\u1ecb Vua x\u01b0a. Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng th\u1ea7n v\u0169 anh minh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p, Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng th\u00f4ng minh v\u0103n t\u00e0i \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1 gi\u00e1o h\u00f3a, uy nghi\u00eam l\u1eabm li\u1ec7t, v\u01b0\u1ee3t xa c\u1ed5 nh\u00e2n. B\u1ec7 H\u1ea1 \u1ee9ng m\u1ec7nh ng\u00e0n n\u0103m, n\u1ed1i nghi\u1ec7p hai b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n, s\u1ed1ng y\u00ean m\u00e0 lo nguy, \u1edf r\u1ed9ng m\u00e0 ngh\u0129 h\u1eb9p. Ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u00e3 y\u00ean, v\u1eabn lo m\u1ed9t vi\u1ec7c ch\u01b0a \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 an, v\u1eabn lo m\u1ed9t v\u1eadt ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u00fang ch\u1ed7. Ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u0103m ch\u1ec9, lao kh\u1ed5 m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ec7t, d\u00f9 nh\u01b0 Chu Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf c\u0169ng kh\u00f3 s\u00e1nh, thi\u00ean h\u1ea1 th\u1eadt may m\u1eafn.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ecdn Khi\u1ebft \u0110an ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc g\u00e2y h\u1ecda, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 v\u1eady. B\u1ec7 H\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ea5t vi\u1ec7c, th\u01b0\u01a1ng l\u00ednh tr\u00e1ng ph\u01a1i m\u00ecnh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn, kh\u00f4ng ng\u1ea1i th\u00e2n l\u00e0 v\u1ea1n th\u1eb7ng, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u1edf ch\u1ed1n cung v\u00e0ng, gi\u1eefa m\u00f9a gi\u00e1 r\u00e9t, th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c. T\u01b0\u1edbng t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c kh\u00e9o l\u00e9o, d\u00f9 qu\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, l\u1ea1i c\u00f2n d\u00f9ng qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 t\u0103ng th\u00eam thanh th\u1ebf. L\u0169 Khi\u1ebft \u0110an kia, l\u00e0m sao ch\u1ed1ng n\u1ed5i uy tr\u1eddi, b\u1ecb gi\u1ebft ch\u1ebft, ch\u1ea1y tr\u1ed1i ch\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1eddng tho\u00e1t. Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai th\u00e1ng, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean, trong ngo\u00e0i reo m\u1eebng, l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f9ng \u0103n m\u1eebng. Th\u1ea7n t\u1eadn m\u1eaft th\u1ea5y kh\u1ea3i ho\u00e0n, l\u00f2ng ph\u1ea5n kh\u1edfi, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y r\u00f5 B\u1ec7 H\u1ea1 anh minh quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi ban.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m ngo\u00e1i, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u n\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n lo l\u1eafng, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu minh, cho ph\u00e9p c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trong tri\u1ec1u v\u00e0 ngo\u00e0i bi\u00ean, c\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb \u1ea9n d\u1eadt, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn, th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00f3i l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, sau \u0111\u00f3, tuy nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 x\u00fac ph\u1ea1m thi\u00ean \u00fd, nh\u01b0ng h\u1ee3p v\u1edbi th\u00e1nh m\u01b0u th\u00ec \u00edt. T\u1ea1i sao v\u1eady? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7u t\u00ecm kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ee3i l\u1ed9c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hoa m\u1ef9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00fd l\u1ebd gian x\u1ea3o, m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh gi\u00e1o h\u00f3a, l\u00e0m d\u00e0y phong t\u1ee5c, h\u00f2a h\u1ee3p ch\u00ednh s\u1ef1, y\u00ean \u1ed5n tr\u0103m h\u1ecd. Nh\u01b0ng nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u l\u00ean ho\u1eb7c v\u00ec l\u1ee3i nh\u1ecf, ho\u1eb7c v\u00ec thu thu\u1ebf, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u chu\u1ed9ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hoa m\u1ef9, g\u1ea7n v\u1edbi k\u1ef3 d\u1ecb, th\u1ebf th\u00ec \u0111i\u1ec1u B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7u mong \u0111\u1ec3 c\u00f4ng b\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1, nh\u1eefng k\u1ebb \u1ee9ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn th\u00e2n m\u01b0u l\u1ed9c m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec \u0111\u1ea1o qu\u00e2n th\u1ea7n h\u1ee3p nh\u1ea5t th\u1eadt kh\u00f3 v\u1eady. Do \u0111\u00f3, th\u1ea7n d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch th\u00f4 thi\u1ec3n.\"<\/i>\r\n\r\nVua xem v\u00e0 khen ng\u1ee3i, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho v\u00e0o vi\u1ec7n tri\u1ec7u thi, ban cho h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng Tam L\u1ec5. D\u1ef1c l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a X\u01b0ng.\r\n\r\n<i>(S\u1edb c\u1ee7a \u0110\u1eadu D\u1ef1c, 'Th\u1ef1c L\u1ee5c' ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai. X\u00e9t r\u1eb1ng th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 hai m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 ba tr\u1edf v\u1ec1 kinh, nh\u01b0ng s\u1edb c\u1ee7a D\u1ef1c \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e2u nh\u01b0 <i>\"m\u1ea1o ph\u1ea1m kh\u00ed l\u1ea1nh nghi\u00eam ng\u1eb7t\"<\/i> v\u00e0 <i>\"th\u00e2n chinh kh\u1ea3i ho\u00e0n\"<\/i>, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao 'Th\u1ef1c L\u1ee5c' l\u1ea1i sai l\u1ea7m nh\u01b0 th\u1ebf. Th\u1ebf th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c d\u00f9 c\u00f3 ghi ng\u00e0y c\u0169ng ch\u01b0a h\u1eb3n ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00e1ng tin. S\u1edb c\u1ee7a D\u1ef1c, n\u00ean s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 l\u01b0u l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[47] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.\r\n\r\n[48] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t trong k\u1ef3 thi do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c, n\u1ebfu c\u00f3 th\u00e2n t\u1ed9c gi\u1eef ch\u1ee9c quy\u1ec1n tr\u1ecdng, th\u00ec ph\u1ea3i k\u00ea khai \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 danh t\u00ednh.\r\n\r\n[49] L\u00fac n\u00e0y, v\u00ec bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a y\u00ean, b\u00e0n vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh l\u0169y qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng, ph\u00e1i \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Ung, v\u00e0 B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Th\u1eafng L\u01b0u Th\u00e0nh Khu\u00ea, \u0111i xe truy\u1ec1n \u0111\u1ec3 kinh l\u00fd.\r\n\r\n[50] Khi Vua \u1edf \u0110\u1ea1i Danh, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 tri\u1ec7u t\u1eadp 15 v\u1ea1n d\u00e2n \u0111inh \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0 s\u00f4ng Bi\u1ec7n. Quan Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, xin h\u00e3y t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh to\u00e1n, n\u00ean Vua sai T\u1ebf nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t. Sau khi v\u1ec1 t\u00e2u, \u00f4ng gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi[footnote]Gi\u1ea3m b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi <i>('chi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee5c')<\/i>, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 5 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote].\r\n\r\nT\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea, nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, li\u1ec1n tri\u1ec7u T\u1ebf v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. T\u1ec1 Hi\u1ec1n xin l\u1ec7nh cho T\u1ebf k\u00fd gi\u1ea5y cam \u0111oan \u0111\u00ea kh\u00f4ng v\u1ee1[footnote]T\u1ec1 Hi\u1ec1n xin l\u1ec7nh cho T\u1ebf k\u00fd gi\u1ea5y cam \u0111oan \u0111\u00ea kh\u00f4ng v\u1ee1 <i>('h\u00e0' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u1ebft')<\/i>, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c' quy\u1ec3n 6, 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 5 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda[\/footnote]. T\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u00ea v\u1ee1 c\u0169ng do tai \u01b0\u01a1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng g\u00e2y ra. N\u1ebfu T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 th\u1ec3 h\u00f2a h\u1ee3p \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, ti\u00eau tr\u1eeb tai \u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00ea kh\u00f4ng v\u1ee1, th\u1ea7n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 cam \u0111oan.\"<\/i> T\u1ec1 Hi\u1ec1n h\u1ecfi: <i>\"N\u1ebfu v\u1eady, hi\u1ec7n gi\u1edd ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh sao?\"<\/i> T\u1ebf \u0111\u00e1p: <i>\"Ph\u00eda b\u1eafc c\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an, ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 K\u1ebf Thi\u00ean, v\u00f9ng L\u01b0\u1ee1ng H\u00e0, quan h\u1eefu h\u1eb1ng n\u0103m b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m. V\u1edbi uy th\u1ea7n v\u0169 anh l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, n\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb t\u1eeb \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng hi\u1ec7n t\u1ea1i ch\u01b0a th\u1ec3.\"<\/i> Vua c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, gi\u1eef T\u1ebf l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. T\u1ebf n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ebf th\u1eeba c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a hai b\u1eadc th\u00e1nh, n\u1eafm gi\u1eef mu\u00f4n d\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an d\u00e1m ng\u1ea1o m\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady, b\u1edfi v\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng c\u00e1i m\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, ch\u1ec9 c\u00f3 s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 th\u1eddi c\u1ea5p thi\u1ebft c\u1ea7n hi\u1ec1n t\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng qu\u00e2n ngo\u1ea1i s\u1ebd u\u1ed1ng ng\u1ef1a b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng so\u1ea1n <i>\"B\u1ecb Bi\u00ean S\u00e1ch\"<\/i> 15 \u0111i\u1ec1u d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[51] L\u00fac n\u00e0y, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan ch\u1ee9c x\u1eed \u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, Vua n\u00f3i: <i>\"Ph\u00e1p t\u1ef1 n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra oan sai, l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed. V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u vi\u1ec7c, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 ch\u00ednh ki\u1ebfn ri\u00eang, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eed d\u00f9ng.\"<\/i> Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea5y T\u1ebf quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1.\r\n\r\n[52] L\u1ec5 b\u1ed9 d\u00e2ng danh s\u00e1ch c\u1eed nh\u00e2n h\u1ee3p c\u00e1ch.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ec k\u1ef3 thi, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u1eeb c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u01b0 Qu\u00e1n c\u00e1c, V\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, Tam ty t\u1ed5ng c\u1ed9ng 21 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u00e2y c\u00e1c ph\u00eda sau \u0111i\u1ec7n ti\u1ebfn h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed. Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 L\u00f4i Thuy\u1ebft <i>(Thuy\u1ebft, ghi ch\u00e9p t\u1eeb n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 8.)<\/i> v\u00e0 Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Mai Tu\u00e2n[footnote]Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Mai Tu\u00e2n, 'Mai Tu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u0169ng nh\u01b0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 7\/6 v\u00e0 Ph\u1ea9m lo\u1ea1i ch\u00ed c\u1ed5 li\u1ec7t truy\u1ec7n quy\u1ec3n 28 s\u1eeda l\u1ea1i. Mai Tu\u00e2n c\u00f3 truy\u1ec7n trong T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 301, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang.[\/footnote] ph\u1ee5 tr\u00e1ch ni\u00eam phong \u0111\u1ea7u quy\u1ec3n. Vua th\u00e2n ch\u00ednh xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7, ban cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng 271 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, 143 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n khoa v\u00e0 h\u1ecdc c\u1ee9u tam truy\u1ec1n.\r\n\r\nNghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0 em c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u1ea9u.\r\n\r\nL\u1ea1i sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh c\u00f9ng 15 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u1ea3o duy\u1ec7t c\u00e1c khoa, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 432 ng\u01b0\u1eddi, ban cho \u0111\u1ed7 c\u1eadp \u0111\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. L\u1ea1i ra \u0111\u1ec1 thi lu\u1eadn cho nh\u1eefng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 d\u1ef1 thi 5 l\u1ea7n, c\u00e1c khoa 8 l\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng d\u1ef1 thi Ho\u00e0ng gia ho\u1eb7c tr\u00ean 50 tu\u1ed5i, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 260 ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 697 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c khoa, ban cho \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 th\u00ed ch\u1ee9c hi\u1ec7u th\u01b0 lang, t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1.\r\n\r\nNg\u00e0y ban y\u1ebfn, Vua d\u00f9ng th\u01a1 ng\u1ef1 \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i. Phong cho Nghi\u00eau T\u01b0 c\u00f9ng 4 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba, th\u00f4ng ph\u00e1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1ng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ed7 c\u1eedu kinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, tri huy\u1ec7n l\u1edbn; h\u1ea1ng nh\u00ec l\u00e0m suy quan c\u00e1c nha ti\u1ebft tr\u1ea5n, s\u00e1t vi\u1ec7n, ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0m ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, \u00fay; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c th\u00ed h\u00e0m ph\u1ea3i ch\u1edd tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Vua li\u00ean ti\u1ebfp ba ng\u00e0y ng\u1ef1 tri\u1ec1u, kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ecf v\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi. T\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 1800 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi theo k\u1ebf s\u00e1ch t\u1eeb th\u1eddi Thi\u00ean Ph\u00fac nh\u00e0 T\u1ea5n. Vi\u1ec7c kh\u1ea3o th\u00ed k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, ban \u01a1n r\u1ed9ng r\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i.\r\n\r\n[54] L\u00f4i H\u1eefu Chung c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb H\u00e1n Ch\u00e2u ti\u1ebfn qu\u00e2n, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf Di M\u00e2u Tr\u1ea5n. Qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, H\u1eefu Chung \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p. \u00d4ng sai con trai l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang L\u00f4i Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y tr\u1ea1m v\u1ec1 t\u00e2u. Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n b\u1ec7, xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan.\r\n\r\n<i>(Theo 'T\u1ed1ng s\u1eed\u00b7L\u00f4i H\u1eefu Chung truy\u1ec1n', th\u00e1ng 3 ti\u1ebfn c\u00f4ng tr\u1ea1i Di M\u00e2u, b\u1ecb gi\u1eb7c ch\u1ed1ng c\u1ef1, th\u00e1ng 4 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1ee3c \u1edf c\u1ea7u Th\u0103ng Ti\u00ean, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 gi\u1eb7c, gi\u1ebft h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecdng, gi\u00e1o v\u00e0ng. H\u1eefu Chung sai con l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u00e2u l\u00ean. Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c, c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"B\u1ecdn gi\u1eb7c ch\u1ec9 l\u00e0 chu\u1ed9t v\u1eb7t, d\u00f9 c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong ng\u00e0y.\"<\/i> Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i m\u00ecnh t\u1eebng luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7, xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m cung ph\u1ee5ng quan. S\u00e1ch n\u00e0y sau khi ch\u00e9p vi\u1ec7c tr\u1ea1i Di M\u00e2u li\u1ec1n ghi vi\u1ec7c sai con l\u00e0 Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u00e2u, tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, l\u1ea1i ch\u00e9p ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng 4 sau \u0111\u00f3 sai ch\u00e1u l\u00e0 Hi\u1ebfu Ti\u00ean mang gi\u00e1o v\u00e0 l\u1ecdng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u00e0o t\u00e2u, Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do ph\u00e1 gi\u1eb7c. S\u1ef1 vi\u1ec7c gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0ng c\u00e1ch ch\u00e9p kh\u00e1c nhau.)<\/i>\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u00f2 \u1edf Th\u00e1i C\u1ea3ng, Th\u00f4ng Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0. T\u1eed D\u01b0 l\u00e2u n\u0103m qu\u1ea3n l\u00fd tr\u00e0 di\u00eam, l\u1ea1i ki\u00eam ch\u1ee9c Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, hi\u1ec3u r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ebf ho\u1ea1ch, khi\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u thu\u1eadn ti\u1ec7n. \u1ede c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u00f4ng \u0111\u1ebfn, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ea7n xin ch\u1ec9 th\u1ecb, v\u0103n th\u01b0 ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, \u0111\u1ee3i tr\u1ea3 l\u1eddi ngay l\u1eadp t\u1ee9c, T\u1eed D\u01b0 \u0111\u1ec1u gi\u1ea3i quy\u1ebft ngay, kh\u00f4ng ch\u00fat tr\u00ec ho\u00e3n.\r\n\r\n[56] M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u1ea5y, Vua ban chi\u1ebfu h\u1ecfi Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, Tri ph\u1ee7 Khai Phong, v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch ph\u00f2ng ng\u1ef1 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c phi\u00ean. Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng h\u01a1n ba tr\u0103m n\u0103m, tr\u1ea5n Ng\u1ee5y B\u00e1c m\u1ed9t v\u00f9ng, binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa th\u1eddi \u1ea5y \u00edt h\u01a1n hi\u1ec7n nay, m\u00e0 r\u1ee3 \u0110\u1ecbch ch\u01b0a t\u1eebng x\u00e2m ph\u1ea1m b\u1edd c\u00f5i, v\u00ec sao v\u1eady? B\u1edfi th\u1eddi \u0111\u00f3 U, K\u1ebf l\u00e0 c\u1eeda ng\u00f5 ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, kh\u1ed1ng ch\u1ebf n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, n\u00ean ng\u1ef1a chi\u1ebfn c\u1ee7a gi\u1eb7c kh\u00f4ng d\u00e1m nam ti\u1ebfn. T\u1eeb sau khi T\u1ea5n T\u1ed5 c\u1eaft \u0111\u1ea5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y n\u00fai \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n Th\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ea5t \u0111ai ng\u00e0n d\u1eb7m \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1eb7t ba c\u1eeda \u1ea3i, chia qu\u00e2n tr\u1ecdng y\u1ebfu \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef, ch\u1ec9 c\u1ea7n s\u01a1 h\u1edf ph\u00f2ng ng\u1ef1, gi\u1eb7c li\u1ec1n x\u00e2m nh\u1eadp. Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi T\u1ea5n, gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng l\u1edbn th\u1eb3ng ti\u1ebfn; \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi H\u00e1n, ch\u00fang nhi\u1ec1u l\u1ea7n x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi; Chu T\u1ed5 t\u1ea1i v\u1ecb, ch\u00fang l\u1ea1i qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Trung S\u01a1n; Th\u1ebf T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, ch\u00fang k\u00e9o \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea3ng. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u1eed s\u00e1ch, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u B\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft r\u00f5.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ebft \"ti\u00eau di\u1ec7t r\u1ee3 Phi\u1ec1n\", th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i cho r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh U ch\u00e2u, Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay n\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e2ng k\u1ebf ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, th\u1ef1c s\u1ef1 n\u00ean ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. V\u00ec sao v\u1eady? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng Trang T\u00f4ng nh\u00e0 H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh, khi \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai Chu \u0110\u1ee9c Uy \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm U ch\u00e2u, sau khi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t \u1ea5y, bi\u1ebft r\u1eb1ng gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo, m\u1edbi quay v\u1ec1 ph\u00eda nam tranh thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu U ch\u00e2u ch\u01b0a h\u1ea1, sao c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u1ebf s\u00e1ch v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng? Th\u1ea7n nghe k\u1ebf s\u00e1ch di\u1ec7t gi\u1eb7c th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng n\u00ean c\u1eady v\u00e0o binh m\u1ea1nh, m\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1. Thi\u1ec1n Vu tranh ng\u00f4i, Tuy\u00ean \u0110\u1ebf nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ed h\u01b0\u1edbng; Hi\u1ec7t L\u1ee3i bu\u00f4ng th\u1ea3 d\u1ee5c v\u1ecdng, Th\u00e1i T\u00f4ng nh\u1edd \u0111\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng. N\u1ebfu c\u1eady v\u00e0o binh m\u1ea1nh, th\u00ec Cao T\u1ed5 b\u1ecb v\u00e2y \u1edf Tr\u01b0\u1eddng B\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t minh ch\u1ee9ng. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf s\u00e1ch di\u1ec7t gi\u1eb7c v\u1edbi B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 xin tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft hi\u1ec7n nay l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u then ch\u1ed1t c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, mong B\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u00f2ng ti\u1ebfp nh\u1eadn. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u then ch\u1ed1t c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f3 n\u0103m, m\u1ed9t l\u00e0 ch\u1ecdn qu\u1eadn th\u1ee7, hai l\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng binh, ba l\u00e0 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, b\u1ed1n l\u00e0 thay \u0111\u1ed5i t\u01b0\u1edbng su\u00fd, n\u0103m l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 ch\u1ecdn Th\u00e1i th\u00fa? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 vi\u1ec7c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7m t\u0129nh, s\u00e2u s\u1eafc, c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, th\u00f4ng thu\u1ed9c vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed qu\u1eadn bi\u00ean, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m bi\u00ean gi\u1edbi, cho h\u1ecd tuy\u1ec3n d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, m\u1ea1nh m\u1ebd l\u00e0m b\u1ed9 kh\u00fac t\u00f9y th\u00e2n. N\u1ebfu lo ng\u1ea1i c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec quan ph\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Sau \u0111\u00f3, nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ed3n lu\u1ef9, s\u00e1ng su\u1ed1t b\u1ed1 tr\u00ed th\u00e1m b\u00e1o, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c, b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o c\u00e1o l\u1eabn nhau. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec c\u00f9ng nhau c\u1ee9u vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, khi ch\u00fang r\u00fat lui th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy k\u00edch xa, ch\u00fa tr\u1ecdng gi\u1eef y\u00ean \u1ed5n. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1edbn, kh\u00f4ng n\u00ean thay th\u1ebf; n\u1ebfu l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1ecf, li\u1ec1n gia t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec vi\u1ec7c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng. N\u1ebfu chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, th\u00ec gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1ea7n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n h\u01b0\u01a1ng binh? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m qu\u00e2n chi\u00eau thu, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1. H\u1ecd \u1edf gi\u1eefa hai v\u00f9ng \u0111\u1ea5t, c\u00f3 th\u00e2n thu\u1ed9c \u1edf c\u1ea3 hai b\u00ean, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u1ea3m k\u00edch \u00e2n hu\u1ec7, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7t tin c\u1eady. N\u1ebfu \u0111\u1ecbch kh\u1edfi binh, ta \u1eaft s\u1ebd bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc; vi\u1ec7c n\u1ebfu bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec tr\u0103m tr\u1eadn tr\u0103m th\u1eafng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 t\u00edch tr\u1eef c\u1ecf kh\u00f4, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 vi\u1ec7c hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ec7nh c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u00e2u qu\u1eadn ki\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9 n\u00e0y. M\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o m\u00f9a thu h\u1ea1, ki\u1ec3m tra k\u1ebft qu\u1ea3 c\u00f4ng vi\u1ec7c, d\u1ef1ng c\u1edd tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy, th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0a l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ee7 c\u00f3 \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef ba n\u0103m, th\u00ec qu\u00e2n Hung N\u00f4 s\u1ebd kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u1edfi s\u1ef1.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 thay \u0111\u1ed5i t\u01b0\u1edbng so\u00e1i? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 binh l\u1ef1c h\u00f9ng h\u1eadu \u0111\u00f3ng \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean, c\u00f2n binh l\u1ef1c y\u1ebfu l\u1ea1i \u1edf trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba. N\u0103m ngo\u00e1i, Ph\u00f3 Ti\u1ec1m d\u1eabn t\u00e1m v\u1ea1n k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf Trung S\u01a1n, gi\u1eefa B\u00e1c v\u00e0 Ng\u1ee5y, trong khi qu\u00e2n tr\u1ea5n th\u1ee7 l\u1ea1i qu\u00e1 \u00edt. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 xe loan c\u1ee7a Vua th\u00e2n chinh, th\u00ec th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u00e3 nguy hi\u1ec3m r\u1ed3i. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng th\u1ea7n, giao cho h\u1ecd tr\u1ea5n gi\u1eef c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n H\u00e0 B\u1eafc, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t bi\u00ean binh. E r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 b\u1ecf h\u1eb3n danh hi\u1ec7u b\u1ed9 th\u1ef1, nh\u01b0ng mong gi\u1ea3m b\u1edbt danh hi\u1ec7u h\u00e0nh dinh. Khi c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec t\u1ea1m th\u1eddi tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi, khi vi\u1ec7c y\u00ean \u1ed5n th\u00ec tr\u1edf v\u1ec1 tr\u1ea5n th\u1ee7 nh\u01b0 c\u0169. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng kh\u01a1i d\u1eady l\u00f2ng tham c\u1ee7a k\u1ebb \u0111\u1ecbch, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ee9c nh\u00e0n r\u1ed7i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9. Nh\u01b0 th\u1ebf, v\u1eeba kh\u00f4ng b\u1ecf qua vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, v\u1eeba kh\u00f4ng mang ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng binh, l\u1ea1i khi\u1ebfn qu\u00e2n h\u00f9ng h\u1eadu kh\u00f4ng t\u1eadp trung m\u1ed9t ch\u1ed7. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, kh\u00f3 n\u00f3i h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, mong B\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 binh s\u0129 ki\u00eau c\u0103ng, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng. T\u1eeb khi th\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c tri ph\u1ee7, th\u1ea5y hai ty Th\u1ecb v\u1ec7 v\u00e0 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eefng binh s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169 t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u1ea7n th\u1eed h\u1ecfi h\u1ecd, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 v\u00ec nh\u1edb nh\u00e0, \u0111\u00f3 l\u00e0 do qu\u00e2n l\u1ec7nh kh\u00f4ng nghi\u00eam. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u00f2n d\u00e1m nh\u01b0 v\u1eady, hu\u1ed1ng chi khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch l\u1edbn? Xin B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 b\u1ea3o t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, khi\u1ebfn h\u1ecd thi h\u00e0nh qu\u00e2n l\u1ec7nh nghi\u00eam ng\u1eb7t, r\u0103n d\u1ea1y binh s\u0129. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i: \"Th\u01b0\u1edfng m\u00e0 kh\u00f4ng khuy\u1ebfn kh\u00edch th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, ph\u1ea1t m\u00e0 kh\u00f4ng r\u0103n \u0111e th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 dung t\u00fang \u0111i\u1ec1u \u00e1c.\" L\u1ea1i n\u00f3i: \"Ph\u00e1p kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1i.\" Th\u1ea7n t\u1eebng tham gia bi\u00ean so\u1ea1n qu\u1ed1c s\u1eed, th\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn \u1edf T\u00e2y S\u01a1n[footnote]Th\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn \u1edf T\u00e2y S\u01a1n, 'Th\u00e1i T\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng', theo 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 16 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 266 truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y v\u00e0 quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i. 'T\u00e2y S\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u01a1n T\u00e2y', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u1ed7i khi ph\u00e1i binh s\u0129 \u0111i tr\u1ea5n th\u1ee7, \u0111\u1ec1u d\u1eb7n d\u00f2 r\u1eb1ng: \"C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y tu\u00e2n th\u1ee7 ph\u00e1p lu\u1eadt, ta c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9, nh\u01b0ng Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn s\u1ebd gi\u1ebft c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.\" S\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng giao ph\u00f3 cho b\u1ec1 t\u00f4i nh\u01b0 v\u1eady. V\u00ec th\u1ebf, Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, qu\u00e2n s\u0129 ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5t b\u1ea1i nh\u1ecf. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc qu\u00fd gi\u00e1 cho vi\u1ec7c sau.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nay xin n\u00eau n\u0103m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh, th\u00ec xin so\u1ea1n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 chi ti\u1ebft \u0111\u1ec3 t\u1ea5u tr\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng Hung N\u00f4 d\u00f9ng binh, ch\u1ec9 xem sao Th\u00e1i B\u1ea1ch v\u00e0 m\u1eb7t tr\u0103ng. C\u1ee9 theo \u2018Thi\u00ean v\u0103n ch\u00ed\u2019, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch l\u00e0 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, sao Th\u1ea7n Tinh l\u00e0 \u0111\u00ecnh u\u00fd, n\u1ebfu hai sao n\u00e0y h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 chi\u1ebfn tranh. H\u1ee3p \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec ch\u1ee7 th\u1eafng, h\u1ee3p \u1edf ph\u00eda t\u00e2y th\u00ec kh\u00e1ch th\u1eafng. N\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfn tranh. Th\u1ea7n suy \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng, gi\u1eb7c \u0110\u1ecbch trong m\u1ed9t hai n\u0103m t\u1edbi ch\u01b0a d\u00e1m ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng l\u1eddi th\u1ea7n, trong v\u00f2ng m\u1ed9t n\u0103m, bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n n\u00e1o \u0111\u1ed9ng, bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n th\u00ec Hung N\u00f4 kh\u00f4ng c\u1ea7n tri\u1ec7u m\u1eddi c\u0169ng s\u1ebd t\u1ef1 \u0111\u1ebfn. Th\u00e1i T\u1ed5 tr\u1ecb v\u00ec m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ec3 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng sinh s\u1ef1, n\u00ean Hung N\u00f4 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 d\u00e2ng th\u01b0 xin h\u00f2a, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng binh \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t? Th\u1ea7n mong B\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 r\u1eb1ng binh \u0111ao l\u00e0 hung kh\u00ed, chi\u1ebfn tranh l\u00e0 vi\u1ec7c nguy hi\u1ec3m, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea7m g\u01b0\u01a1m ng\u01b0\u1ee3c, trao c\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh b\u1eafc chinh, k\u1ebb l\u1edbn th\u00ec chuy\u00ean quy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf th\u00ec m\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u1eed c\u0169, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Th\u1ea7n t\u1eebng th\u1ea5y Nghi\u00eam V\u01b0u b\u00e0n lu\u1eadn t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay tr\u1ecb gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0o hay, th\u1ea7n th\u1ea7m c\u01b0\u1eddi, v\u00ec cho r\u1eb1ng b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 ph\u1ea3i gi\u1eef y\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i trong y\u00ean l\u1eb7ng, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch. Sao l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3?\"<\/i>\r\n\r\n[57] L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, tri Th\u00e1i ch\u00e2u \u0110i\u1ec1n T\u00edch d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c thi v\u00f5, l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 2 n\u0103m nay, l\u1ea1i th\u1ea5y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ban xu\u1ed1ng c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, h\u1ea1n trong 5 ng\u00e0y ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c quan \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng kh\u00ed, \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00f5 quan, \u0111\u1ec3 b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0o c\u00e1c nhi\u1ec7m v\u1ee5 d\u00e2n s\u1ef1 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, n\u1ebfu mu\u1ed1n t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 l\u00e0m g\u1ea5p nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ea7n lo r\u1eb1ng ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd. B\u1edfi v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong s\u1ed1 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed, \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c L\u01b0u Tr\u00ec, Tr\u1ecbnh Tuy\u00ean v\u00e0 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0ng L\u01b0u Tr\u00ec v\u00ec D\u1ecbch ch\u00e2u b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm m\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n, Tr\u1ecbnh Tuy\u00ean l\u1ea1i ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec. Nay l\u1ea1i t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh qu\u00e1 \u00edt, n\u1ebfu c\u00f3 th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m v\u00f5 quan. Hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i h\u1ea1n trong 5 ng\u00e0y ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen bi\u1ebft, th\u00ec l\u00e0m sao d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi? Th\u1ea7n s\u1ee3 r\u1eb1ng ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd l\u00e0m l\u1ee1 vi\u1ec7c nh\u00e0 Vua giao ph\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u00e0y nay l\u00e0 l\u00fac B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7n ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, c\u0169ng l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Ph\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ecb lo\u1ea1n \u1eaft c\u00f3 qu\u00e1 tr\u00ecnh, an nguy c\u1ea7n nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc. Th\u1ea7n t\u1eebng d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf ph\u00eda t\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o c\u1ee7a d\u00e2n bi\u1ebfn. Sau khi t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean, b\u1ecb g\u1eedi v\u1ec1 Trung th\u01b0, r\u1ed3i l\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh ch\u1ec9 tri\u1ec7u v\u00e0o trong cung. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c binh bi\u1ebfn, qu\u00e2n gi\u1eb7c tr\u1ed1n ch\u1ea1y, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, tuy sau \u0111\u00f3 b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 t\u1ea1m y\u00ean, nh\u01b0ng m\u1edbi \u0111\u00e2y Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, nghe n\u00f3i c\u00f3 2-3 ngh\u00ecn qu\u00e2n Long M\u00e3nh gi\u1ea3 l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an, c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 H\u00e0 B\u1eafc, hi\u1ec7n nay nghe n\u00f3i \u0111ang tr\u1ed1n trong r\u1eebng n\u00fai Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n c\u1ee7a Th\u1ea7n V\u1ec7 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 Ki\u1ebfm M\u00f4n, v\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. M\u1edbi \u0111\u00e2y l\u1ea1i nghe tin \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng nh\u01b0 Tr\u1ea1ch, L\u1ed9 c\u0169ng c\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ea7m m\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n bi\u1ebfn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean tuy \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u1ea1 Ch\u00e2u, nh\u01b0ng t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 T\u00e2y B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda v\u1ec1 sau cho bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng?<\/i>\r\n\r\n<i>Qu\u1ed1c gia t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, s\u1eeda sang v\u0169 kh\u00ed, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, m\u01b0u th\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbch m\u00e0 gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i, nh\u01b0ng qu\u1ed1c gia l\u1ea1i ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb. N\u1ebfu mu\u1ed1n t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, d\u0169ng m\u00e3nh, trong binh ph\u00e1p \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed m\u01b0u ch\u1ec9 huy m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0 c\u00e2u n\u00f3i: \u2018B\u1eaft th\u1ecf l\u00e0 ch\u00f3, nh\u01b0ng ch\u1ec9 d\u1ea5u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi.\u2019 Hu\u1ed1ng chi ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t d\u0169ng c\u1ea3m hay nh\u00fat nh\u00e1t, d\u00f9ng m\u01b0u tr\u00ed \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn, th\u00ec k\u1ebb nh\u00fat nh\u00e1t c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean d\u0169ng c\u1ea3m. Nay n\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ea1n trong n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7, th\u1ea7n th\u1ef1c lo r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u1ebft, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c s\u00e2u xa kh\u00f3 l\u00f2ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f9ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, v\u1ea1ch ra k\u1ebf s\u00e1ch tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ri\u00eang. N\u1ebfu t\u1ea1m th\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, Ph\u00f3 s\u1ee9 hi\u1ec7n nay, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 c\u00f4ng lao \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng, th\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng hai l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t m\u00e0 th\u00f4i. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, H\u1ea7u Di\u00ean Qu\u1ea3ng gi\u1eef Linh Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khen ng\u1ee3i. N\u1ebfu trong s\u1ed1 c\u00e1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, Ph\u00f3 s\u1ee9 hi\u1ec7n nay, nh\u1edd th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t m\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7, h\u00e1 ch\u1eb3ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p, H\u1ea7u Di\u00ean Qu\u1ea3ng l\u1eadp c\u00f4ng hu\u00e2n cho qu\u1ed1c gia sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y r\u1eb1ng, t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn nay, t\u1ea1i Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ebft \u0111\u00f3i chi\u1ebfm \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u1ee9u ch\u1eefa \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0o. Ban \u0111\u1ea7u nghe n\u00f3i c\u00f3 ph\u00e1i s\u1ee9 \u0111i n\u1ea5u ch\u00e1o ph\u00e1t cho d\u00e2n, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng nghe th\u00eam h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng quan t\u00e2m n\u00e0o kh\u00e1c.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb H\u00e0ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u1ea7n h\u1ecfi v\u1ec1 gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf \u0111\u00f3, m\u1ed7i th\u0103ng l\u00e0 65 \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng n\u01a1i \u0111\u00f3 r\u1ea5t kh\u00f3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n. Th\u1ea7n l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i kh\u00f4ng \u00edt, kh\u00f4ng ai thu d\u1ecdn, trong m\u01b0\u01a1ng r\u00e3nh \u0111\u1ec1u c\u00f3 x\u00e1c ch\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 thu d\u1ecdn v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t, c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ed1 ch\u00f4n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea7m ch\u00f4n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n l\u1ea1i h\u1ecfi xem c\u00f3 m\u01b0a kh\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay c\u0169ng \u00edt m\u01b0a. Th\u1ea7n h\u1ecfi r\u1eb1ng n\u1ebfu \u00edt m\u01b0a th\u00ec m\u1ea1 ph\u1ea3i ch\u1ecbu thi\u1ec7t h\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng n\u01a1i \u0111\u00f3 tr\u1ed3ng m\u1ea1 \u00edt l\u1eafm. Th\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u00f3i k\u00e9m v\u00e0 d\u1ecbch b\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u1ea5t, \u1edf huy\u1ec7n Ti\u00eau S\u01a1n c\u00f3 h\u01a1n ba ngh\u00ecn h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n, ch\u1ebft v\u00e0 thi\u1ec7t h\u1ea1i h\u1ebft c\u1ea3, nay ch\u1ec9 c\u00f2n tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c nh\u01b0 Minh, H\u00e0ng, T\u00f4, T\u00fa, x\u00e1c ch\u1ebft ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng b\u00ean ngo\u00e0i b\u1edd c\u00e1t v\u00e0 hai b\u00ean b\u1edd k\u00eanh kh\u00f4ng \u00edt. Tuy ch\u01b0a x\u00e1c th\u1ef1c tin t\u1ee9c, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng nghe n\u00f3i \u0111\u1ebfn; c\u00f2n nghe r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng, Nhu\u1eadn, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft thi\u1ec7t h\u1ea1i, c\u00e1c th\u00f4n b\u1ea3o t\u00f9y n\u01a1i \u0111\u1ec1u ch\u00f4n c\u1ea5t. Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t l\u00e0 vi\u1ec7c m\u00e0 qu\u1ed1c gia ph\u1ea3i l\u00e0m, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng ch\u00f4n c\u1ea5t x\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 quy t\u00e2m, nay x\u00e1c ch\u1ebft ph\u01a1i b\u00e0y nh\u01b0 th\u1ebf, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho nh\u00e0 s\u01b0 thu d\u1ecdn, th\u00f4n b\u1ea3o ch\u00f4n c\u1ea5t, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh xin B\u1ec7 h\u1ea1 ph\u00e1i s\u1ee9 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng t\u1ebf \u0111\u1ec3 an \u1ee7i linh h\u1ed3n u u\u1ea5t, sai ng\u01b0\u1eddi ch\u00f4n c\u1ea5t, tr\u00e1nh l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 qu\u00fd nh\u1ea5t c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c tr\u1ea1m th\u1ea5m \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng l\u1eabn k\u1ebb ch\u1ebft. Sau \u0111\u00f3, n\u00ean t\u00ecm nh\u1eefng nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p t\u00e0i s\u1ea3n gi\u00fap n\u01b0\u1edbc th\u00ec n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng; nh\u1eefng nh\u00e0 t\u00edch tr\u1eef, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edf kho c\u1ee9u d\u00e2n th\u00ec n\u00ean bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i n\u00ean mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u1ed9t hai n\u0103m, mi\u1ec5n d\u1ecbch ba hai n\u0103m, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh thu\u1ebf nh\u1eefng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3, kh\u00f4ng thu thu\u1ebf nh\u1eefng h\u00e0ng h\u00f3a khai th\u00e1c t\u1eeb n\u00fai hay bi\u1ec3n, d\u00f9ng nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u1ec3 an l\u00f2ng d\u00e2n, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n n\u1ea1n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i d\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m ngo\u00e1i, v\u00f9ng Ho\u00e0i Nam x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, th\u1ea7n \u0111\u00e3 k\u1ecbp th\u1eddi t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i nghe n\u00f3i v\u00f9ng Giang Nam \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n, mong B\u1ec7 h\u1ea1 ban b\u1ed1 chi\u1ebfu ch\u1ec9, gi\u00e1ng \u0111\u1ee9c \u00e2m \u0111\u1ec3 tr\u1eeb tai d\u1ecbch, h\u1ecfi \u00fd T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kho\u00e1 c\u00f9ng l\u1ee3i t\u1ee9c. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3m, th\u1ea7n xin l\u1ea5y vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh. Th\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch 'Ng\u0169 \u0111\u1ea1i s\u1eed', th\u1ea5y c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng, H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng, T\u1ea5n, H\u00e1n v\u00e0 Chu, l\u00e3nh th\u1ed5 kh\u00f4ng qu\u00e1 ng\u00e0n d\u1eb7m, c\u00e1c v\u00f9ng Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac \u1ea5y, Trung Qu\u1ed1c nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, nh\u01b0ng v\u1eabn mu\u1ed1n ch\u1ebf ng\u1ef1 c\u00e1c r\u1ee3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc. T\u1eeb khi Th\u00e1i T\u1ed5 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Ng\u00f4, chi\u1ebfm Th\u1ee5c, h\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam, Th\u00e1i T\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Ng\u00f4 Vi\u1ec7t V\u01b0\u01a1ng \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc quy ph\u1ee5c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec l\u00e3nh th\u1ed5 qu\u1ed1c gia r\u1ed9ng v\u1ea1n d\u1eb7m, thu\u1ebf kho\u00e1 l\u1ee3i t\u1ee9c t\u0103ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc. Tr\u1eeb chi ph\u00ed n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 c\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt nh\u1eefng kho\u1ea3n chi kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, th\u00ec kho t\u00e0ng trong n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 nhi\u00ean d\u01b0 d\u1eadt, sao c\u1ee9 ph\u1ea3i thu thu\u1ebf kho\u00e1 l\u1ee3i t\u1ee9c c\u1ee7a d\u00e2n Giang, Chi\u1ebft sau khi h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u1ecbch b\u1ec7nh \u0111\u1ec3 nu\u00f4i qu\u00e2n qu\u1ed1c?<\/i>\r\n\r\n<i>Nay hai m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n Giang Nam, m\u01b0\u1eddi s\u00e1u ch\u00e2u qu\u00e2n L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, c\u1ea7n bi\u1ebft r\u00f5 ch\u00e2u n\u00e0o l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u1ecbch b\u1ec7nh, ch\u00e2u n\u00e0o kh\u00f4ng. Nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 thi\u00ean tai, d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ec7nh d\u1ecbch, ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u1ed9p ti\u1ec1n, v\u1ea3i l\u1ee5a, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o nh\u01b0 m\u1ecdi n\u0103m, c\u00f2n nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb tai ho\u1ea1, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean s\u1edbm ra ch\u1ec9 th\u1ecb, l\u1ea5y ch\u1ed7 d\u01b0 b\u00f9 ch\u1ed7 thi\u1ebfu, l\u1ea5y nhi\u1ec1u c\u1ee9u \u00edt, \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n sinh, ng\u0103n ng\u1eeba gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng Giang, Ho\u00e0i m\u1ed7i n\u0103m v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y n\u0103m tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o. N\u0103m nay, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n m\u00f9a xu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. C\u00f2n v\u1ec1 s\u1ed1 ti\u1ec1n, l\u1ee5a m\u00e0 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ch\u00e2u, qu\u00e2n thu\u1ed9c Giang, Chi\u1ebft d\u00e2ng l\u00ean, th\u1ea7n kh\u00f4ng r\u00f5, c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u1ebf ho\u1ea1ch quy ho\u1ea1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh trong m\u00f9a xu\u00e2n n\u00e0y. Th\u1ea7n ch\u1ec9 bi\u1ebft r\u1eb1ng \u1edf b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ch\u00e2u, qu\u00e2n c\u00f3 n\u01a1i d\u00e2n ch\u1ebft \u0111\u00f3i ho\u1eb7c d\u1ecbch b\u1ec7nh, c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u00e3 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kh\u00f3a, gi\u1ea3m b\u1edbt l\u1ee3i t\u1ee9c, mi\u1ec5n tr\u1eeb lao d\u1ecbch, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia an d\u00e2n, ng\u0103n ng\u1eeba n\u1ea1n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i d\u1eady. Kinh 'D\u1ecbch' ch\u1eb3ng t\u1eebng n\u00f3i sao: \"Qu\u00e2n t\u1eed lo ngh\u0129 v\u1ec1 ho\u1ea1n n\u1ea1n m\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u01b0\u1edbc.\" L\u1ea1i nh\u01b0 binh ph\u00e1p c\u00f3 c\u00e2u: \"\u0110\u00e1nh v\u00e0o \u0111\u00f4ng nam, ph\u00f2ng b\u1ecb t\u00e2y b\u1eafc.\" \u00dd n\u00f3i n\u1ebfu \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh v\u00e0o ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam c\u1ee7a th\u00e0nh, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc, v\u00ec lo \u0111\u1ecbch s\u1ebd \u0111\u00e1nh \u00fap b\u1ea5t ng\u1edd. Nay n\u1ebfu ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a y\u00ean, ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam ven bi\u1ec3n l\u1ea1i c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 vi\u1ec7c ch\u1ebf ng\u1ef1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd t\u1ed1n s\u1ee9c, vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n kh\u00f3 m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay tuy \u0111\u00e3 c\u1eed D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Cung c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i tu\u1ea7n tra, ki\u1ec3m so\u00e1t Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u1eeb b\u1ecf tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb n\u00e0y, nh\u01b0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u0103n ng\u1eeba m\u1ea7m m\u1ed1ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i d\u1eady, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, th\u00ec v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee5 th\u1ec3.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng h\u1ed3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng v\u00e0 kh\u00ed ch\u1ea5t m\u00e0 ta c\u1ea7n t\u00ecm, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i v\u00f9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i th\u00eam, n\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed trong Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u1eed h\u1ecd c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. N\u1ebfu ch\u1ec9 t\u00ecm trong Tam ban nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, c\u1ea9n tr\u1ecdng, c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng k\u1ef3 th\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu c\u1ee9 li\u00ean \u0111\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi c\u1eed, th\u00ec k\u1ebb c\u1eed ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt \u0111i. L\u1ea1i n\u1eefa, nh\u1eefng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed, \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi l\u1eddi c\u1eed, th\u00ec tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi c\u1eed. C\u1ee9 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, e r\u1eb1ng kh\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, c\u1ee9 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi b\u1ed5 nhi\u1ec7m bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 th\u1ebf, e r\u1eb1ng ch\u01b0a \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c c\u00f3 g\u1ed1c ng\u1ecdn, l\u00fd c\u00f3 xa g\u1ea7n, nay kh\u00f4ng v\u1ed9i t\u00ecm m\u01b0u th\u1ea7n m\u00e0 l\u1ea1i \u0111i t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 d\u0169ng tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed1i h\u1ecda v\u1ec1 sau m\u00e0 ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. Kinh 'D\u1ecbch' c\u00f3 n\u00f3i: \"V\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng \u0111\u1eb7t ra hi\u1ec3m tr\u1edf \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.\" Trong 'H\u00e1n th\u01b0' c\u0169ng c\u00f3 chuy\u1ec7n k\u1ebb tr\u1ed9m n\u1ed5i d\u1eady gi\u1ebft quan l\u1edbn, l\u1ea5y binh kh\u00ed trong kho, th\u1ea3 t\u00f9 nh\u00e2n, l\u00f4i k\u00e9o d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m lo\u1ea1n. Nay c\u00e1c n\u01a1i th\u00e0nh tr\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu b\u1ed5, t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5, h\u00e0o l\u1ea5p, \u0111i l\u1ea1i nh\u01b0 \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng, m\u1ed9t khi c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m n\u1ed5i d\u1eady, quan l\u1ea1i c\u00e1c n\u01a1i l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7? L\u1ea1i th\u00eam, binh l\u00ednh trong doanh tr\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng tinh nhu\u1ec7, binh kh\u00ed trong kho c\u0169ng \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n t\u1ed1t, c\u00e1c n\u01a1i y\u1ebfu huy\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i, th\u1ebf \u0111\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a n\u00fai s\u00f4ng, c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng v\u1edbi nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, binh l\u00ednh kh\u00f4ng quen tr\u1eadn m\u1ea1c, t\u01b0\u1edbng so\u00e1i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u1eef, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 binh l\u00ednh ki\u00eau ng\u1ea1o m\u00e0 t\u01b0\u1edbng so\u00e1i n\u00f4ng c\u1ea1n, khi\u1ebfn cho nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Ph\u00f3 Ti\u1ec1m \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi vi\u1ec7c th\u00ec c\u1ea9u th\u1ea3, g\u1eb7p \u0111\u1ecbch th\u00ec ti\u1ebfn tho\u00e1i l\u01b0\u1ee1ng nan. K\u00ednh mong B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ea5p b\u00e1ch, l\u1ea5y vi\u1ec7c r\u1ed9ng t\u00ecm m\u01b0u k\u1ebf l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch. N\u1ebfu ch\u1ec9 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi trong Tam ban \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, trong V\u0103n ban \u0111\u1ec3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 d\u0169ng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng s\u1ebd \u0111\u00e1nh m\u1ea5t k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e1nh m\u1ea5t \u0111\u1ea1i s\u1ef1 qu\u1ed1c gia.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch 'H\u00e1n th\u01b0', th\u1ea5y r\u1eb1ng khi c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, \u0111\u1ecba ch\u1ea5n, \u1eaft ban chi\u1ebfu th\u01b0, c\u1ea7u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, can gi\u00e1n m\u1ea1nh m\u1ebd; ph\u1ea3i ban \u0111\u1ee9c \u00e2m, l\u1ea1i ban l\u1ec7nh tha t\u1ed9i, mi\u1ec5n thu\u1ebf. T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 c\u00f3 \u0111\u1ecba ch\u1ea5n \u1edf Ho\u00e0i Nam, \u0111\u00eam 16 c\u00f3 nguy\u1ec7t th\u1ef1c, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y ban ng\u1ef1 tr\u00e1t, h\u1ea1 \u0111\u1ee9c \u00e2m. S\u1ef1 bi\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u1edbn lao nh\u1ea5t, c\u00f2n bi\u1ebft r\u00f5 c\u01a1 nguy l\u1ea1i l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh tri\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng h\u00e3y l\u1ea5y t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e1nh tri\u1ebft bi\u1ebft r\u00f5 c\u01a1 nguy \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ef1 bi\u1ebfn d\u1ecb c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o nh\u1eefng vi\u1ec7c xa, l\u1edbn, m\u01b0u t\u00ednh tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f2n ch\u01b0a manh nha, ban \u01a1n \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00f3i k\u00e9m, b\u1ec7nh d\u1ecbch, ban \u0111\u1ee9c sau khi c\u00f3 nguy\u1ec7t th\u1ef1c, \u0111\u1ecba ch\u1ea5n. Hu\u1ed1ng chi, t\u1ea5m l\u00f2ng lo n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 ng\u00e0y nay, v\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n. T\u1eeb n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf Th\u00e1i Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, th\u1ea7n \u1edf h\u1eadu \u0111i\u1ec7n v\u00e2ng l\u1ec7nh Th\u00e1nh ch\u1ec9, r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec th\u00ec d\u00e2ng t\u1ea5u l\u00ean. Nay th\u1ea7n k\u00ednh c\u1ea9n phong k\u00edn t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, c\u00fai xin Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u01b0u l\u1ea1i trong cung \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t, vi\u1ec7c g\u00ec n\u00ean l\u00e0m hay n\u00ean d\u1eebng, xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u01a1i long nhan.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Th\u1ea7n t\u1ef1 ch\u00fa r\u1eb1ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y d\u00e2ng v\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 3 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 ba. Nay k\u00e8m theo cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n&nbsp;","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ba n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi Vua Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng ch\u1ea1p, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, c\u00f3 trung s\u1ee9 t\u1eeb n\u00fai Nga Mi tr\u1edf v\u1ec1 kinh \u0111\u00f4, Ph\u00f9 Chi\u00eau Th\u1ecd d\u1eb7n ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u chu\u1ea9n b\u1ecb ng\u1ef1a, \u0111\u1ecbnh ra \u0111\u01b0a ti\u1ec5n. Di\u00ean Thu\u1eadn b\u00e8n bu\u1ed9c t\u1ea5t c\u1ea3 d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng ng\u1ef1a trong chu\u1ed3ng, khi\u1ebfn ch\u00fang nh\u1ea3y lo\u1ea1n ngo\u00e0i s\u00e2n, gi\u1ea3 v\u1edd \u0111u\u1ed5i b\u1eaft, nh\u00e2n l\u00fac \u1ed3n \u00e0o, Di\u00ean Thu\u1eadn li\u1ec1n d\u1eabn \u0111\u00e1m thu\u1ed9c h\u1ea1 x\u00f4ng v\u00e0o nh\u00e0, gi\u1ebft ch\u1ebft Chi\u00eau Th\u1ecd, c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, chi\u1ebfm kho v\u0169 kh\u00ed, l\u1ea5y binh gi\u1edbi. L\u00fac \u1ea5y, Ng\u1ee5y Mi\u1ec7n \u0111ang ng\u1ed3i \u1edf ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1ec5 ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi c\u1ee7a quan l\u1ea1i, nghe tin bi\u1ebfn b\u00e8n b\u1ecf ch\u1ea1y, Ng\u1ee5y Mi\u1ec7n v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00edch <i>(ph\u1ee5 trong truy\u1ec7n Ng\u1ee5y Mi\u1ec7n, kh\u00f4ng r\u00f5 qu\u00ea qu\u00e1n.)<\/i> tr\u00e8o t\u01b0\u1eddng ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn H\u00e1n Ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 L\u01b0u Thi\u1ec7u Vinh <i>(kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i> x\u00f4ng v\u00e0o ch\u00e9m gi\u1ebft, nh\u01b0ng v\u00ec \u00edt ch\u1ed1ng nhi\u1ec1u n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i. Di\u00ean Thu\u1eadn l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ee7, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n t\u00f4n Thi\u1ec7u Vinh l\u00ean l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh, Thi\u1ec7u Vinh c\u1ea7m cung m\u1eafng l\u1edbn: <i>&#8220;Ta l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Y\u00ean, t\u1eebng b\u1ecf \u0110\u1ecbch v\u1ec1 tri\u1ec1u, h\u00e1 ch\u1ecbu c\u00f9ng c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ph\u1ea3n? H\u00e3y gi\u1ebft ta \u0111i, ta th\u00e0 ch\u1ebft v\u00ec ngh\u0129a!&#8221;<\/i> Di\u00ean Thu\u1eadn c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ea1i.<\/p>\n<p>\u0110\u00f4 gi\u00e1m V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch <i>(kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i> nghe tin bi\u1ebfn, g\u1ecdi V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n b\u1ea3o: <i>&#8220;Binh s\u0129 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m lo\u1ea1n, sao kh\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1ebfn chi\u00eau an<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn', 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 5 'Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-196-1\" href=\"#footnote-196-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>?&#8221;<\/i> Di\u00ean Thu\u1eadn tay tr\u00e1i c\u1ea7m \u0111\u1ea7u Chi\u00eau Th\u1ecd, tay ph\u1ea3i c\u1ea7m ki\u1ebfm, \u0111ang b\u1ed1i r\u1ed1i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u, b\u1ed7ng th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n d\u1eabn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi reo h\u00f2, t\u00f4n V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00ean l\u00e0m ch\u1ee7. Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 T\u00f4n Ti\u1ebfn kh\u00f4ng tu\u00e2n l\u1ec7nh, b\u00e8n b\u1ecb gi\u1ebft ngay. T\u00e0n qu\u00e2n c\u00f9ng Ki\u00eau M\u00e3nh qu\u00e2n, Uy V\u0169 qu\u00e2n \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ea1i l\u00e0m lo\u1ea1n, Thi\u1ec7u Vinh t\u1ef1 s\u00e1t.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n x\u01b0ng hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Th\u1ee5c, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u H\u00f3a Thu\u1eadn, \u0111\u1eb7t quan ch\u1ee9c, m\u1edf khoa c\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'thi\u1ebft c\u1ed1ng c\u1eed' tr\u00ean, theo 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' ghi l\u00e0 'thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0', 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' ghi l\u00e0 'tr\u00ed quan x\u01b0ng \u0111\u1ebf, thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0', nghi r\u1eb1ng 'thi\u1ebft c\u1ed1ng c\u1eed' n\u00ean s\u1eeda l\u00e0 'thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0'.\" id=\"return-footnote-196-2\" href=\"#footnote-196-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, l\u1ea5y ti\u1ec3u hi\u1ec7u Th\u1ea7n V\u1ec7 Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i l\u00e0m m\u01b0u s\u0129. Kh\u1ea3i v\u1ed1n t\u00ean l\u00e0 M\u1ef9, l\u00e0 l\u00ednh c\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[2] H\u00f4m \u0111\u00f3, Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Cao Qu\u1ef3nh, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh, d\u1eabn qu\u00e2n b\u1ea3n b\u1ed9 \u0111\u1ebfn H\u00e0nh t\u1ea1i <i>(n\u01a1i Vua \u0111ang \u1edf)<\/i>, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh cho Cao Qu\u1ef3nh ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u00f3ng t\u1ea1i K\u00fd Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ed1ng Th\u1ee5c b\u1ecb b\u1ec7nh, Vua \u0111\u1ebfn th\u0103m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec5m chuy\u00ean quy\u1ec1n n\u1eafm tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c g\u00ec n\u00ean bu\u1ed9c ph\u1ea3i sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1t khi\u1ec3n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1. <i>(Vi\u1ec7c Vua th\u0103m T\u1ed1ng Th\u1ee5c, trong &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ghi v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, nay theo &#8216;B\u1ea3n k\u1ef7&#8217;. Trong trung th\u01b0 ghi ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a M\u1eabn Trung nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi r\u00f5 h\u1ecd, \u0111\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 theo &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;)<\/i>.<\/p>\n<p>[4] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Quang l\u1ed9c t\u1ef1 th\u1eeba L\u00fd V\u0129nh T\u00edch b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Khang Ch\u00e2u, S\u1ee7ng Th\u1ee7y huy\u1ec7n ch\u1ee7 b\u1ea1, quy\u1ec1n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Tuy\u1ec3n b\u1ecb tr\u00e1ch t\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eadn ch\u1ee9c Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9. V\u0129nh T\u00edch l\u00e0 con c\u1ee7a Duy Thanh, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang ch\u1ecbu tang cha, d\u00e2ng s\u1edb c\u00f4ng k\u00edch c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, t\u1ef1 cho m\u00ecnh c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch d\u1eb9p y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c. Tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u ti\u1ebfn c\u1eed \u00f4ng. Nh\u01b0ng khi truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u00e0nh t\u1ea1i, th\u1eed h\u1ecfi xem c\u00f3 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng, n\u00ean c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(L\u01b0u qu\u00e2n trong ch\u00ed m\u1ed9 c\u1ee7a Tuy\u1ec3n vi\u1ebft: <i>&#8220;G\u1eb7p l\u00fac gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean c\u1ea3nh, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, chu\u1ea9n b\u1ecb xe x\u00e9t ch\u00ednh vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh. \u00d4ng cho r\u1eb1ng gi\u1eb7c tham lam nh\u01b0 ch\u00f3 s\u00f3i, r\u00e0o gi\u1eadu b\u1ec1n ch\u1eafc, s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00ean tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u00f3ng c\u1eeda d\u00e2ng s\u1edb, l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng th\u1eafn s\u1eafc b\u00e9n. L\u00fac c\u00f2n ng\u1ed3i trong tri\u1ec1u t\u00f4n k\u00ednh Vua, Gi\u1ea3 Sinh kh\u00f3c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed5 n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i gi\u1eb7c cho Vua, C\u1ea3nh Y\u1ec3m kh\u00f4ng n\u00e9n n\u1ed5i trung ph\u1eabn. Uy danh vang d\u1ed9i, s\u1ef1 tranh c\u00e3i n\u00e0y, sang xu\u00e2n sang n\u0103m, tr\u00e1ch t\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eadm ch\u1ee9c Nam Ki\u1ebfm Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9&#8221;<\/i>. Theo \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, th\u00ec l\u1eddi c\u1ee7a L\u00fd V\u0129nh T\u00edch, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng)<\/i>.<\/p>\n<p>[5] H\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n chi\u1ebfm H\u00e1n Ch\u00e2u, Ng\u01b0u Mi\u1ec7n ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, l\u1ea5y \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu C\u00e1t B\u00e1 l\u00e0m B\u1ed1i K\u00fd, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan ti\u1ec1n qu\u00e2n h\u00e0nh dinh \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1.<\/p>\n<p>[7] L\u1ea5y Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Lai Ch\u00e2u l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Thi\u1ec7u B\u00e2n l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u00ecnh Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Tru Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ph\u00fac l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 B\u00e1 Ch\u00e2u, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 K\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 Th\u1ea1ch B\u1ea3o H\u01b0ng l\u00e0m Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u1ec7 Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed T\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed B\u1ea3o Ch\u00e2u, Nh\u01b0 Kinh s\u1ee9 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed M\u1ea1c Ch\u00e2u, S\u00f9ng nghi s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed T\u1ef1 Ch\u00e2u, ki\u00eam \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi l\u00e0 Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 l\u00e0m L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ph\u00fa Ch\u00e2u, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Binh b\u1ed9, Tri K\u1ef3 Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 l\u00e0 \u00dac Chi\u00eau M\u1eabn l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, L\u00fd Quy l\u00e0m Ph\u00f3 s\u1ee9 Cung b\u1ecb kh\u1ed1, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau V\u0103n l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng v\u00ec c\u00f4ng lao \u0111\u00e1nh lui qu\u00e2n \u0111\u1ecbch.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd Quy, Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau V\u0103n hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua. L\u00fd Ph\u00fac, ch\u01b0a th\u1ea5y ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i l\u00e0 L\u00fd Do\u00e3n Ch\u00ednh d\u1eabn m\u1ea5y tr\u0103m k\u1ef5 binh Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 \u0111\u1ebfn b\u00e0y tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n h\u00e0nh cung, Vua c\u00f9ng c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh xem xong, n\u00f3i: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i binh s\u0129 n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u tr\u1eadn m\u1ea1c, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 sai khi\u1ebfn.&#8221;<\/i> B\u00e8n ban th\u00eam ti\u1ec1n l\u1ee5a, r\u1ed3i sai \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf H\u00ecnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[9] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u t\u1eeb Trung S\u01a1n chia qu\u00e2n \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, c\u1ea7u vi\u1ec7n v\u1edbi \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, M\u00e3 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c Qu\u00e2n l\u00e0 Khang B\u1ea3o Du\u1ec7, B\u1ea3o Du\u1ec7 li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn ti\u1ebfp \u1ee9ng. \u0110\u1ebfn th\u00f4n B\u00f9i ph\u00eda t\u00e2y nam Doanh Ch\u00e2u, th\u00ec h\u1eadu qu\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u00e3 giao chi\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ecbch, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00fac gi\u1ee5c, B\u1ea3o Du\u1ec7 ch\u1ecdn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec3 giao chi\u1ebfn. G\u1eb7p l\u00fac tr\u1eddi t\u1ed1i, h\u1eb9n s\u00e1ng h\u00f4m sau h\u1ee3p qu\u00e2n giao tranh, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam, \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u b\u00ed m\u1eadt r\u00fat qu\u00e2n. <i>(Trong s\u00e1ch &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ch\u00e9p v\u1ec1 truy\u1ec7n c\u1ee7a B\u1ea3o Du\u1ec7 c\u00f3 ghi vi\u1ec7c \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u b\u00ed m\u1eadt r\u00fat qu\u00e2n v\u00e0 chuy\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u00f3 Ti\u1ec1m, l\u1ea1i n\u00f3i \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u00e1c li\u1ec7t v\u1edbi \u0111\u1ecbch, tr\u01b0\u1edbc sau c\u00f3 s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn. Nay ch\u1ec9 c\u0103n c\u1ee9 theo truy\u1ec7n c\u1ee7a B\u1ea3o Du\u1ec7.)<\/i> B\u1ea3o Du\u1ec7 kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u0111\u1ebfn s\u00e1ng, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch v\u00e2y k\u00edn nhi\u1ec1u l\u1edbp, t\u1ea3 h\u1eefu xin thay gi\u00e1p \u0111\u1ec3 ch\u1ea1y tr\u1ed1n, B\u1ea3o Du\u1ec7 n\u00f3i: <i>&#8220;L\u00e2m n\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea7u may tho\u00e1t ch\u1ebft, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y ta ph\u1ea3i hi sinh v\u1eady.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u00f4 l\u1edbn quy\u1ebft chi\u1ebfn, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, qu\u00e2n h\u1ebft t\u00ean ki\u1ec7t, binh s\u0129 d\u00f9ng n\u1ecf m\u1ea1nh b\u1eafn \u0111\u1ecbch, gi\u1ebft h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5p \u0111\u1ea7y b\u1ee5i \u0111\u1ea5t s\u00e2u \u0111\u1ebfn hai th\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch b\u00e8n t\u1eeb \u0110\u1ee9c, L\u1ec7 v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng, c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Tru, T\u1ec1 r\u1ed3i r\u00fat lui.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng nghe tin B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn, b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng s\u1ee3 b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, b\u00e8n \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng B\u1ea3o Du\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng gi\u1eb7c. L\u1ec7nh m\u1eadt sai H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n, ch\u1ee9c T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 \u1edf Du Th\u1ee9, \u0111i \u0111i\u1ec1u tra. Th\u1ee7 U\u00e2n c\u1ea3i trang v\u00e0o trong qu\u00e2n doanh \u0111\u1ec3 th\u1ea9m tra, x\u00e1c minh s\u1ef1 th\u1eadt, t\u1eeb \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu \u01b0u \u0111\u00e3i, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung, phong cho con trai \u00f4ng l\u00e0 K\u1ebf Anh, ch\u1ee9c K\u00fd ban Cung ph\u1ee5ng quan, l\u00e0m L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Thu\u1eadn Ch\u00e2u. Ba ng\u01b0\u1eddi con c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0 ch\u00e1u<a class=\"footnote\" title=\"Ba ng\u01b0\u1eddi con c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0 ch\u00e1u, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u2018T\u1ed1ng b\u1ea3n\u2019, \u2018T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u2019 v\u00e0 \u2018T\u1ed1ng s\u1eed\u2019 quy\u1ec3n 446, \u2018Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 truy\u1ec7n\u2019 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-196-3\" href=\"#footnote-196-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>K\u1ebf Anh nh\u1eadn m\u1ec7nh, b\u00e8n d\u00e2ng l\u1eddi t\u1ea1 \u01a1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;Cha th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft th\u1eafng, t\u1eed tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, B\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i ch\u00fang th\u1ea7n, l\u1ea1i ban \u00e2n hu\u1ec7 tr\u1ecdng d\u1ee5ng&#8221;<\/i>. N\u00f3i xong, \u00f4ng kh\u00f3c l\u00f3c c\u00fai \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1eeb l\u00e2u cha ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung hi\u1ebfu, nay ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, l\u1ec7nh truy t\u1eb7ng v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam.&#8221;<\/i> R\u1ed3i quay sang t\u1ea3 h\u1eefu n\u00f3i: <i>&#8220;Cha c\u1ee7a B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn \u1edf bi\u00ean \u1ea3i, ch\u00ednh \u00f4ng c\u0169ng hy sinh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, c\u1ea3 nh\u00e0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o trung trinh, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc. Nghe n\u00f3i m\u1eb9 \u00f4ng nay \u0111\u00e3 84 tu\u1ed5i.&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c sai N\u1ed9i ty T\u00e2n \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, ban cho n\u0103m ngh\u00ecn l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1ch kim, phong l\u00e0m Tr\u1ea7n qu\u1ed1c Th\u00e1i phu nh\u00e2n, l\u1ea1i truy phong v\u1ee3 \u0111\u00e3 m\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Ti\u1ebft th\u1ecb l\u00e0m H\u00e0 \u0110\u00f4ng qu\u1eadn Phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>B\u1ea3o Du\u1ec7 c\u1ea9n th\u1eadn, nh\u00e2n h\u1eadu v\u00e0 gi\u1eef l\u1ec5, th\u00edch ti\u1ebfp \u0111\u00f3n nho s\u0129, t\u00e0i b\u1eafn c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a r\u1ea5t gi\u1ecfi, t\u1eebng c\u1ea7m ba m\u01b0\u01a1i m\u0169i t\u00ean, gi\u01b0\u01a1ng cung b\u1eafn, m\u0169i t\u00ean n\u1ed1i nhau r\u01a1i xu\u1ed1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c t\u00e0i. \u00d4ng t\u1eebng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, th\u00e2n b\u1ecb b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng \u1edf tay, h\u1ee7y m\u0169i v\u00e0 c\u00e1nh tay, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng k\u1ec3 c\u00f4ng. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban v\u00e0ng l\u1ee5a, \u00f4ng \u0111\u1ec1u chia cho thu\u1ed9c h\u1ea1. \u00d4ng c\u00f2n vay m\u01b0\u1ee3n c\u00f4ng qu\u1ef9 m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n \u0111\u1ec3 khao qu\u00e2n. Sau khi \u00f4ng m\u1ea5t, thu\u1ed9c h\u1ea1 th\u00e2n c\u1eadn ph\u1ea3i b\u00e1n \u0111\u1ed3 ch\u01a1i qu\u00fd \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3. Vua bi\u1ebft nh\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ee7a c\u1ea3i g\u00ec, b\u00e8n ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;H\u1ea1 Th\u1ee7 U\u00e2n truy\u1ec1n&#8217;, Th\u1ee7 U\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng B\u1ea3o Du\u1ec7 v\u00ec ti\u1ec5n kh\u00e1ch, b\u1ea5t ng\u1edd g\u1eb7p \u0111\u1ecbch, vi\u1ec7n binh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, n\u00ean t\u1eed tr\u1eadn. L\u1eddi t\u00e2u h\u1ee3p \u00fd Vua, ban chi\u1ebfu th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc gia \u0111\u00ecnh B\u1ea3o Du\u1ec7. L\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a Th\u1ee7 U\u00e2n kh\u00e1c v\u1edbi &#8216;B\u1ea3o Du\u1ec7 truy\u1ec1n&#8217;, nay theo &#8216;B\u1ea3o Du\u1ec7 truy\u1ec1n&#8217;)<\/i>.<\/p>\n<p>C\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u v\u00e0 quan thu\u1ed9c t\u1eed tr\u1eadn g\u1ed3m m\u01b0\u1eddi ba ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u1eb7ng \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 tr\u1ecdng h\u1eadu.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;L\u00fd Tr\u1ecdng Qu\u00fd truy\u1ec1n&#8217;, Tr\u1ecdng Qu\u00fd c\u00f9ng Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0ng \u0111em to\u00e0n qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ed3n, Ng\u01b0ng mu\u1ed1n d\u00e2ng c\u00f4ng tr\u1ea1ng, Tr\u1ecdng Qu\u00fd ng\u0103n l\u1ea1i. X\u00e9t l\u00fd do B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn, ch\u00ednh v\u00ec c\u00e1c t\u01b0\u1edbng b\u1ecf ch\u1ea1y, vi\u1ec7n binh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i ch\u00e9m \u0111\u00e3 l\u00e0 may, h\u00e1 c\u00f2n b\u00e0n \u0111\u1ebfn c\u00f4ng tr\u1ea1ng? Truy\u1ec7n n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 sai, nay kh\u00f4ng theo)<\/i>.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Ph\u00f3 Ti\u1ec1m, \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0nh dinh Tr\u1ea5n \u0110\u1ecbnh Cao D\u01b0\u01a1ng Quan L\u1ed9, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Trung V\u0169, v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Chi\u00eau Do\u00e3n, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Ph\u00fa Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t quan t\u01b0\u1edbc. Ti\u1ec1m b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Ph\u00f2ng Ch\u00e2u, Chi\u00eau Do\u00e3n l\u01b0u \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn Th\u00f4ng Ch\u00e2u. Hai con trai c\u1ee7a Ti\u1ec1m l\u00e0 T\u00f2ng Ch\u00ednh v\u00e0 T\u00f2ng Ph\u1ea1m, gi\u1eef ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, c\u0169ng b\u1ecb x\u00f3a t\u00ean, theo cha \u0111\u1ebfn n\u01a1i l\u01b0u \u0111\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ecbch thu gia s\u1ea3n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf \u0110\u1ea1i Danh \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, nh\u01b0ng tin th\u1eafng tr\u1eadn t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, l\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e0i nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng, D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin th\u00eam qu\u00e2n, nh\u01b0ng Ti\u1ec1m kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1eafng tr\u1eadn c\u0169ng b\u1ecb Ti\u1ec1m \u0111\u00e8 n\u00e9n kh\u00f4ng b\u00e1o l\u00ean, khi\u1ebfn Vua v\u00f4 c\u00f9ng t\u1ee9c gi\u1eadn, li\u1ec1n sai Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh tri\u1ec7u Ti\u1ec1m c\u00f9ng v\u1edbi B\u1eafc di\u1ec7n h\u00e0nh dinh ti\u00ean phong \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111em qu\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn h\u00e0nh dinh \u1edf B\u1ed1i K\u00fd l\u1ed9. Ti\u1ec1m \u0111\u1ebfn K\u00fd Ch\u00e2u, li\u1ec1n sai Cao Qu\u1ef3nh m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn doanh trung thay th\u1ebf, l\u1ec7nh cho Ti\u1ec1m v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn h\u00e0nh cung. \u0110\u1ebfn n\u01a1i li\u1ec1n b\u1ecb t\u1ed1ng giam, Vua sai C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ngu\u1ef5 T\u01b0\u1eddng, Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed Ph\u00f9ng Ch\u1eedng x\u00e9t \u00e1n, ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u00e3 xong vi\u1ec7c, k\u1ebft t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u00e9m. C\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng n\u00ean x\u1eed theo lu\u1eadt, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng s\u1edb xin ch\u00ednh h\u00ecnh ph\u00e1p. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tha t\u1ed9i ch\u1ebft. C\u00f4ng lu\u1eadn trong tri\u1ec1u ngo\u00e0i ngo\u1ea1i \u0111\u1ec1u v\u00f4 c\u00f9ng ph\u1eabn n\u1ed9 v\u00e0 ti\u1ebfc nu\u1ed1i.<\/p>\n<p>Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n truy \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, \u0111\u1ebfn ph\u00eda \u0111\u00f4ng M\u1ea1c Ch\u00e2u 30 d\u1eb7m, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 qu\u00e2n \u0111\u1ecbch, ch\u00e9m h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb b\u1ecb b\u1eaft, ng\u1ef1a chi\u1ebfn v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 xi\u1ebft, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ea1y tr\u1ed1n ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi <a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'c\u1ea3nh' trong c\u00e2u 'd\u01b0 ch\u00fang \u0111\u1ed9n \u0111\u00e0o xu\u1ea5t c\u1ea3nh' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu' b\u1ed5 sung. Theo 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 4, 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Kinh Ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an', ch\u1eef 'xu\u1ea5t c\u1ea3nh' vi\u1ebft l\u00e0 'xu\u1ea5t t\u1eafc'.\" id=\"return-footnote-196-4\" href=\"#footnote-196-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n k\u1ef7 v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ec1u ghi Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u l\u00e0 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 B\u1ed1i K\u00fd, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan. X\u00e9t truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u ch\u1ec9 ghi \u00f4ng l\u00e0m \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 H\u00e0nh dinh \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh nh\u1eadm ch\u1ee9c t\u1ea1i B\u1ed1i K\u00fd, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan. Nh\u01b0ng truy\u1ec7n c\u1ee7a C\u00e1t B\u00e1 l\u1ea1i ghi r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f9ng Th\u1ea1ch B\u1ea3o C\u00e1t v\u00e0o tri\u1ec1u, l\u00fac \u0111\u00f3 Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn, li\u1ec1n l\u1ec7nh cho B\u00e1 l\u00e0m Ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 B\u1ed1i K\u00fd, Cao D\u01b0\u01a1ng Quan. Th\u1ef1c l\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3n k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, kh\u00f4ng l\u1ebd ri\u00eang \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t. Truy\u1ec7n c\u1ee7a Kinh T\u1ef1 l\u1ea1i ch\u00e9p: T\u1ef1 d\u1eabn qu\u00e2n thi\u00ean s\u01b0 ch\u1eb7n \u0111\u1ecbch \u1edf Gia S\u01a1n, l\u00fac \u0111\u00f3 thu\u1ed9c quy\u1ec1n \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u, \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u d\u1eddi v\u1ec1 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, l\u1ec7nh cho T\u1ef1 d\u1eabn hai ngh\u00ecn qu\u00e2n, \u0111\u00eam \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn Doanh Ch\u00e2u. X\u00e9t th\u1ebf th\u00ec r\u00f5 r\u00e0ng \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u t\u1eeb \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u d\u1eddi v\u1ec1 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, nghi ng\u1edd r\u1eb1ng trong tr\u1eadn th\u1eafng ph\u00eda \u0111\u00f4ng M\u1ea1c Ch\u00e2u, c\u1ea3 \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u v\u00e0 B\u00e1 \u0111\u1ec1u tham gia, n\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 ghi ch\u00e9p l\u1eabn l\u1ed9n, c\u00f2n vi\u1ec7c sai s\u1ee9 d\u00e2ng chi\u1ebfn c\u00f4ng, \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u1ea5u tr\u00ecnh. B\u1ea3n k\u1ef7 v\u00e0 Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u1ec1u ghi chung l\u00e0 \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, c\u0169ng cho th\u1ea5y chi\u1ebfn c\u00f4ng n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00f3. Nay ch\u1ec9 ghi \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng m\u00e0 kh\u00f4ng ghi r\u00f5 ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd nghi ng\u1edd. T\u1ea5u tr\u00ecnh ghi ng\u00e0y 19, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1eef <i>&#8220;th\u1eadp&#8221;<\/i> b\u1ecb th\u1eeba, c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec1u sai. Ng\u00e0y 12 t\u1ea5u tr\u00ecnh \u0111\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ea1i, sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n ng\u00e0y 19? Nay s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>.<\/p>\n<p>[11] Vua \u0111ang \u1edf H\u00e0 S\u00f3c, lo ng\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng Nam c\u00f3 gi\u1eb7c qu\u1ea5y r\u1ed1i, ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u1ea3 T\u1ea1ng kh\u1ed1 s\u1ee9 T\u00e2y Kinh, Th\u1ee9 s\u1eed Khang Ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Cung l\u00e0m \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 Kinh H\u1ed3, Giang Chi\u1ebft, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Tu\u00e2n l\u00e0m Ph\u00f3, Th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Ti\u00eau Th\u1ee7 Ti\u1ebft l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng Vua nghe tin V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, n\u00ean l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. X\u00e9t l\u00fac \u0111\u00f3 t\u1ea5u tr\u00ecnh t\u1eeb \u00cdch Ch\u00e2u ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. Nay s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[12] Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u M\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng v\u00e0o tri\u1ec1u t\u00e2u vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, Vua r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng, ch\u1ec9 cho c\u00e1c V\u01b0\u01a1ng xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Di\u00ean L\u00e3ng. Cha c\u1ee7a Di\u00ean L\u00e3ng l\u00e0 danh t\u01b0\u1edbng \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, Di\u00ean L\u00e3ng cai qu\u1ea3n binh m\u00e3, b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean \u1ea3i, l\u1ea1i c\u00f3 phong th\u00e1i c\u1ee7a cha, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i.&#8221;<\/i> Ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh r\u1ed3i cho tr\u1edf v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c sai s\u1ee9 t\u00e2u b\u00e1o th\u1eafng tr\u1eadn, qu\u1ea7n th\u1ea7n ch\u00fac m\u1eebng. Vua l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 m\u1eebng th\u1eafng l\u1ee3i \u0111\u1ec1 tr\u00ean v\u00e1ch h\u00e0nh cung. Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong h\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Ch\u00ednh s\u1eed &#8211; Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u truy\u1ec1n&#8217;, n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, Vua \u0111i tu\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc. Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u Doanh, ch\u00e9m hai v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u00e2u M\u1ea1c,&#8230; Th\u1eafng l\u1ee3i ph\u00eda \u0111\u00f4ng ch\u00e2u M\u1ea1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217;, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ch\u00e9m hai v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p \u1edf ph\u00eda t\u00e2y ch\u00e2u Doanh l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217;. Ch\u1ec9 v\u00ec Ph\u00f3 Ti\u1ec1m b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, n\u00ean c\u00f3 ghi r\u1eb1ng Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c \u1edf c\u1eeda \u1ea3i Cao D\u01b0\u01a1ng, giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t nh\u01b0ng Ph\u00f3 Ti\u1ec1m kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 b\u1ecb t\u1eed tr\u1eadn. N\u1ebfu Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u th\u1eadt s\u1ef1 giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t v\u00e0 ch\u00e9m hai v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p, th\u1eafng l\u1ee3i n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ecf, sao l\u1ea1i kh\u00f4ng sai s\u1ee9 b\u00e1o tin ngay? Nay khi ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u00e3 b\u1ecf c\u1ee5m t\u1eeb <i>&#8220;Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u giao chi\u1ebfn \u00e1c li\u1ec7t&#8221;<\/i>, v\u00e0 vi\u1ec7c <i>&#8220;ch\u00e9m hai v\u1ea1n th\u1ee7 c\u1ea5p&#8221;<\/i> c\u0169ng b\u1ecb l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf. H\u01a1n n\u1eefa, &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; v\u00e0 &#8216;Ph\u1ea1m \u0110\u00ecnh Tri\u1ec7u truy\u1ec1n&#8217; \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 l\u1ebd &#8216;Ch\u00ednh truy\u1ec7n&#8217; \u0111\u00e3 th\u00eam th\u1eaft nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 h\u00e0nh dinh B\u1ed1i K\u00fd V\u01b0\u01a1ng Vinh nh\u1eadn chi\u1ebfu d\u1eabn 5.000 k\u1ef5 binh truy k\u00edch gi\u1eb7c. V\u01b0\u01a1ng Vinh kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 gi\u1ecfi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, t\u00ednh c\u00e1ch nh\u00fat nh\u00e1t, m\u1ea5y ng\u00e0y kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn qu\u00e2n, \u0111\u1ee3i gi\u1eb7c qua s\u00f4ng r\u1ed3i m\u1edbi xu\u1ea5t ph\u00e1t. Qu\u00e2n gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u1edf T\u01b0, T\u1ec1 v\u1eabn \u0111\u00f3ng \u1edf N\u00ea C\u00f4. V\u01b0\u01a1ng Vinh kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 v\u1edbi gi\u1eb7c, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n d\u1ecdc b\u1edd nam s\u00f4ng, ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1, ng\u00e0y \u0111\u00eam g\u1ea5p r\u00fat h\u00e0nh qu\u00e2n, ng\u1ef1a kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n, ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f2n b\u1ed1n n\u0103m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, sai ng\u01b0\u1eddi thu nh\u1eb7t thi th\u1ec3 ch\u00f4n c\u1ea5t, kh\u00f4ng x\u00e9t h\u1ecfi V\u01b0\u01a1ng Vinh.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, tha t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 ch\u00e2u Truy, ch\u00e2u T\u1ec1, tr\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd, tham nh\u0169ng ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i ch\u1ebft. Con ch\u00e1u c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng s\u0129 ch\u1ebft tr\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ghi danh, d\u00e2n b\u1ecb \u0111\u1ed1t ph\u00e1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thu thu\u1ebf r\u01b0\u1ee3u \u1edf 23 ch\u00e2u v\u00f9ng bi\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i v\u00f5 v\u1ed1n l\u00e0 l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng 5, s\u1eed k\u00fd ghi nh\u1ea7m \u1edf \u0111\u00e2y. Nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[16] V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb ch\u00e2u H\u00e1n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u00e2u Mi\u00ean, kh\u00f4ng h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, li\u1ec1n ti\u1ebfn th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Ki\u1ebfm M\u00f4n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, tri ch\u00e2u Ki\u1ebfm, b\u00ed th\u01b0 th\u1eeba L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh nghe tin gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean, th\u1ea5y th\u00e0nh ch\u00e2u kh\u00f3 gi\u1eef, li\u1ec1n \u0111\u1ed1t kho t\u00e0ng, ch\u1edf v\u00e0ng b\u1ea1c, r\u00fat v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u1eef Ki\u1ebfm M\u00f4n. Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, S\u0129 Ho\u00e0nh c\u00f9ng Ki\u1ebfm M\u00f4n \u0111\u00f4 gi\u00e1m, t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 B\u00f9i Tr\u0103n \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n gi\u1eb7c, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ng\u00e0n th\u1ee7 c\u1ea5p. D\u00e2n b\u1ecb \u00e9p theo gi\u1eb7c ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tan r\u00e3, S\u0129 Ho\u00e0nh ni\u00eam y\u1ebft b\u1ea3ng chi\u00eau h\u00e0ng, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n m\u00ecnh, t\u1ecf th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd. Qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng, m\u1ec7t m\u1ecfi, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng c\u0169, men theo \u00c2m B\u00ecnh v\u1ec1 Th\u00e0nh \u0110\u00f4.<\/p>\n<p><i>(Th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u00e9p r\u1eb1ng qu\u00e2n ph\u1ea3n lo\u1ea1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tr\u1ed1n trong n\u00fai, l\u1eddi n\u00e0y qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, nay kh\u00f4ng l\u1ea5y. B\u00f9i Tr\u0103n, kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[17] Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, c\u1ea5p s\u1ef1 trung T\u1ed1ng Th\u1ef1c b\u1ec7nh n\u1eb7ng, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, ban cho m\u1ed9t b\u1ed9 ch\u0103n \u0111\u1ec7m v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ed3 Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng, tuy c\u0169 k\u1ef9 nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed1ng r\u00e9t tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i> L\u1ea1i sai trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng, cung c\u1ea5p l\u1ec1u tr\u1ea1i h\u1eadu h\u0129nh. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Th\u1ef1c m\u1ea5t \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu truy t\u1eb7ng L\u1ea1i b\u1ed9 th\u1ecb lang, ghi danh con em, cho ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan. Khi Vua l\u1ea7n n\u1eefa \u0111i \u0111\u1ebfn H\u00e0 S\u00f3c, nh\u1edb Th\u1ef1c, truy t\u1eb7ng th\u00eam ch\u1ee9c H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xa gi\u00e1 t\u1eeb \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 xu\u1ea5t ph\u00e1t. C\u00f9ng ng\u00e0y, d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0110\u1ee9c Thanh qu\u00e2n. Vua b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghe tin V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u00e0m ph\u1ea3n, li\u1ec1n l\u1ea5y H\u1ed9 b\u1ed9 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00f4i H\u1eefu Chung l\u00e0m L\u00f4 Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, Tri \u00cdch Ch\u00e2u, ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed Xuy\u00ean, H\u1ea1p l\u01b0\u1ee1ng l\u1ed9 qu\u00e2n m\u00e3 Chi\u00eau an Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Tr\u00f3c t\u1eb7c Chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u00f4ng s\u1ef1; Ng\u1ef1 tr\u00f9 s\u1ee9 L\u00fd Hu\u1ec7, L\u1ea1c uy\u1ec3n s\u1ee9, Ph\u00fa Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, \u0110\u00e1i ng\u1ef1 kh\u00ed gi\u1edbi Th\u1ea1ch Ph\u1ed5, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee7 Lu\u00e2n, c\u00f9ng l\u00e0m Xuy\u00ean, H\u1ea1p l\u01b0\u1ee1ng l\u1ed9 Tr\u00f3c t\u1eb7c Chi\u00eau an s\u1ee9, d\u1eabn b\u1ed9 k\u1ecb 8000 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u1ea1i l\u1ea5y Minh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh l\u00e0m \u0110\u00f4ng Xuy\u00ean \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, T\u00e2y Kinh t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng l\u00e0m H\u1ea1p L\u1ed9 \u0111\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 Cao K\u1ebf Hu\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n c\u00f9ng l\u00e0m \u00cdch Ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb l\u00e0m Ch\u01b0 ch\u00e2u \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9. K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng l\u00e0 con c\u1ee7a S\u00f9ng C\u1ee7; K\u1ebf Hu\u00e2n l\u00e0 con c\u1ee7a Thu\u1ea7n.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd Hu\u1ec7, L\u00fd Th\u1ee7 Lu\u00e2n, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n, T\u00f4n Ch\u00ednh T\u1eeb, kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p. Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi T\u1ea7n H\u00e0n sau L\u00fd Hu\u1ec7, l\u00e0 sai. T\u1ea7n H\u00e0n nh\u1eadn m\u1ec7nh Chi\u00eau tr\u00f3c l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 8, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Tri Th\u1ee5c Ch\u00e2u, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung nghe tin Th\u00e0nh \u0110\u00f4 lo\u1ea1n, li\u1ec1n \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u01a1ng \u0111inh h\u1ed9i v\u1edbi qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c ch\u00e2u, \u0111\u00fang k\u1ef3 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. D\u00e2n Th\u1ee5c kh\u00f4ng theo gi\u1eb7c, t\u1ef1 t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00e1ng c\u1ef1, g\u1ecdi l\u00e0 Thanh \u0111\u00e0n ch\u00fang. Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i ch\u1ecdn h\u01a1n 70 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i trong Thanh \u0111\u00e0n ch\u00fang b\u1ed5 l\u00e0m tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u01b0\u1edbng, ph\u00e1i Ph\u00e1n quan Cao B\u1ea3n tr\u00ec d\u1ecbch b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Ho\u00e0i Trung \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Th\u00e0nh \u0110\u00f4, ti\u00ean phong t\u1eeb c\u1eeda B\u1eafc v\u00e0o, \u0111\u1ed1t c\u1ed5ng B\u1eafc c\u1ee7a t\u1eed th\u00e0nh, \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y \u0111\u1ebfn c\u1ea7u Tam T\u1ec9nh. L\u00fac \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n t\u1eeb Ki\u1ebfm M\u00f4n v\u1ec1, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, Ho\u00e0i Trung c\u00f9ng t\u01b0\u1edbng gi\u1eb7c l\u00e0 Uy Tr\u00e1c ti\u1ec3u hi\u1ec7u Th\u00f4i Chi\u1ebfu v\u00e0 t\u00ean Ng\u1ee5y Chi\u00eau an Tu\u1ea7n ki\u1ec3m L\u1ed7 Ma H\u1ed3 \u0111\u00f3ng tr\u1eadn tr\u01b0\u1edbc mi\u1ebfu Giang \u0110\u1ed9c. Qu\u00e2n Ho\u00e0i Trung kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i, r\u00fat v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 Giang Nguy\u00ean. S\u1ed1 \u0111inh phu Ho\u00e0i Trung \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 \u0111\u1ea3ng c\u0169 c\u1ee7a L\u00fd Thu\u1eadn, tham lam c\u01b0\u1edbp b\u00f3c n\u00ean b\u1ecb th\u1ea5t b\u1ea1i.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, xa gi\u00e1 v\u1ec1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, L\u00fd H\u00e3ng l\u00e0m \u0110\u00f4ng Kinh l\u01b0u th\u1ee7, kh\u00f4ng gi\u1ebft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 trong kinh th\u00e0nh y\u00ean \u1ed5n.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, sai \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, Binh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u1ea9u, c\u00f9ng Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0110\u1ed7 Th\u1eeba Du\u1ec7 \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 xem x\u00e9t c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p><i>(Th\u1eeba Du\u1ec7, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang ki\u00eam B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng Huy Chi qua \u0111\u1eddi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Huy Chi v\u00ec b\u1ec7nh ch\u00e2n xin ngh\u1ec9, Vua t\u1ef1 tay ch\u1ecdn thu\u1ed1c qu\u00fd ban cho. \u00d4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 theo h\u1ea7u trong l\u1ec5 Giao t\u1ef1, n\u00ean Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 t\u1ebf l\u1ec5. Khi Vua \u0111i tu\u1ea7n ph\u00eda B\u1eafc, Huy Chi c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ebfn t\u1eeb bi\u1ec7t trong v\u01b0\u1eddn, Vua quay l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh h\u00e3y ch\u0103m ch\u1ec9 d\u00f9ng thu\u1ed1c, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u n\u1eefa ta s\u1ebd g\u1eb7p l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Khi Vua ngh\u1ec9 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i Danh, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu th\u01b0 an \u1ee7i. Khi tr\u1edf v\u1ec1 kinh, l\u1ea1i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn th\u0103m. \u0110\u1ebfn khi qua \u0111\u1eddi, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ee5y hi\u1ec7u V\u0103n Trang, ban cho gia \u0111\u00ecnh 50 v\u1ea1n ti\u1ec1n, 500 t\u1ea5m l\u1ee5a. L\u1ea1i sai trung s\u1ee9 lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u00e1u ngo\u1ea1i l\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ee5 l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Th\u00e1i ch\u00fac, ban cho hai ch\u00e1u trai \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n. Huy Chi c\u00f3 t\u1eadp s\u00e1ch 20 quy\u1ec3n, Vua sai H\u1ea1 H\u1ea7u Ki\u1ec1u \u0111\u1ebfn nh\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u01b0a v\u00e0o cung. Huy Chi kh\u00f4ng c\u00f3 con trai, nh\u01b0ng con d\u00e2u h\u1ecd T\u1ed1ng hi\u1ec1n minh, bi\u1ebft ch\u1eef, gi\u1eef l\u1ec5, con trai Th\u1ee5 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 l\u1eadp, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho l\u00e0 ph\u00fac \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, v\u1ee3 c\u1ee7a Huy Chi l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb qua \u0111\u1eddi, khi an t\u00e1ng, l\u1ea1i ban cho gia \u0111\u00ecnh ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a. Th\u1ee5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u00ecnh C\u1ef1c.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n l\u1ea1i v\u00e0o Th\u00e0nh \u0110\u00f4.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn t\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1ea1i Kh\u1ea3i Th\u00e1nh vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ban \u00e1o t\u00eda; B\u00f9i Tr\u0103n l\u00e0m S\u00f9ng nghi s\u1ee9, ki\u00eam ch\u1ee9c Phong Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. Sau \u0111\u00f3, S\u1ee9 chi\u00eau an Xuy\u00ean H\u1ea1p b\u00e1o r\u1eb1ng S\u0129 Ho\u00e0nh b\u1ecf th\u00e0nh, n\u00ean \u00f4ng l\u1ea1i b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 khi\u1ec3n tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>[25] B\u00e3i b\u1edbt m\u1ed9t ch\u1ee9c Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf H\u00e0ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[26] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c sai s\u1ee9 M\u1ee5c C\u00e1t T\u1ecb \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n v\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ea1m quy\u1ec1n ph\u1ee5 tr\u00e1ch thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u00e3 V\u0103n Tr\u1ecdng d\u00e2ng l\u00ean b\u1ed9 s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n <i>&#8220;Th\u00e1i T\u00f4ng ng\u1ef1 t\u1eadp&#8221;<\/i> g\u1ed3m 30 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[29] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, sai n\u1ed9i th\u1ea7n \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng, Th\u1ecd tu\u1ea7n tra vi\u1ec7c tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu th\u00ec b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[30] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng hai, D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u Gia, Mi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n \u0111inh t\u1ea5t c\u1ea3 h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi \u00f4ng, r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng Th\u00e0nh \u0110\u00f4. L\u00fac \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u1eeba sai Tri\u1ec7u Di\u00ean Thu\u1eadn \u0111\u00e1nh c\u00e1c ch\u00e2u Cung v\u00e0 Th\u1ee5c. Ho\u00e0i Trung \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh, qu\u00e2n gi\u1eb7c lui d\u1ea7n.<\/p>\n<p><i>(Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng Ho\u00e0i Trung v\u00e0o ng\u00e0y 17 th\u00e1ng hai l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u. Theo &#8216;K\u1ef3 C\u1ef1u truy\u1ec1n&#8217;, th\u00ec s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00e0y 17 l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u x\u1ea3y ra khi L\u00f4i H\u1eefu Chung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i. Qu\u1ed1c s\u1eed l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb \u00cdch Ch\u00e2u, qu\u00e2n r\u00fat v\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3n \u1edf tr\u1ea1i Ch\u01b0 M\u1ed9c, r\u1ed3i ti\u1ebfn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf nguy\u00ean K\u00ea Minh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu H\u1eefu Chung \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn, c\u00f2n \u0111\u1ee3i g\u00ec n\u1eefa? C\u00f3 l\u1ebd Qu\u1ed1c s\u1eed nh\u1ea7m vi\u1ec7c H\u1eefu Chung ng\u00e0y 17 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u l\u00e0 vi\u1ec7c Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u. C\u00f2n vi\u1ec7c Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u th\u1ef1c ra di\u1ec5n ra v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"'vi\u1ec7c Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u' b\u1ea3y ch\u1eef n\u00e0y b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu, c\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, nay theo 'Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 vi\u1ec7c bi\u1ebfn lo\u1ea1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-196-5\" href=\"#footnote-196-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u00e0y ch\u00ednh x\u00e1c. &#8216;K\u1ef3 C\u1ef1u truy\u1ec1n&#8217; v\u00e0 &#8216;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8217; ghi r\u1eb1ng ng\u00e0y m\u00f9ng 3 th\u00e1ng hai, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n sai Tri\u1ec7u Di\u00ean Thu\u1eadn \u0111\u00e1nh c\u00e1c ch\u00e2u Cung v\u00e0 Th\u1ee5c, b\u1ecb Ho\u00e0i Trung \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p r\u1eb1ng khi Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u1eeba sai Di\u00ean Thu\u1eadn \u0111\u00e1nh Cung v\u00e0 Th\u1ee5c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng ra kh\u1ecfi th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n, m\u00e0 x\u1ea3y ra v\u00e0o kho\u1ea3ng ng\u00e0y m\u00f9ng 4, m\u00f9ng 5. Hi\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, n\u00ean ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c \u1edf \u0111\u00e2y, ch\u1edd tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0i Trung c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u1ea7n V\u0129 <i>(V\u0129 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, nh\u01b0ng nay l\u1ea1i c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y, \u1eaft l\u00e0 \u0111\u1ec3 v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng c\u1ea5p cho c\u00e1c qu\u00e2n h\u00e0nh dinh. C\u1ea7n ki\u1ec3m tra l\u1ea1i. L\u1ea1i x\u00e9t n\u0103m Thu\u1ea7n H\u00f3a th\u1ee9 5, L\u01b0u T\u00edch l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 t\u1eeb ph\u1ee7 Thi\u1ec3m tr\u1edf v\u1ec1 t\u00e2y \u0111\u1ebfn \u00cdch Ch\u00e2u, ch\u1eafc ch\u1eafn V\u0129 c\u0169ng theo l\u1ec7 n\u00e0y, ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1eed s\u00e1ch ghi v\u1eafn t\u1eaft m\u00e0 th\u00f4i.)<\/i> d\u1eabn qu\u00e2n t\u1eeb c\u1eeda nam t\u1eed th\u00e0nh x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o kho qu\u00e2n t\u01b0, ni\u00eam phong kh\u00f3a kho. Qu\u00e2n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u1ea7m th\u01b0\u01a1ng b\u1ea1c, m\u1eb7c \u00e1o th\u00eau, chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9i, s\u1eafp h\u00e0ng trong t\u1eed th\u00e0nh, r\u1ed3i ti\u1ebfn ra c\u1eeda Th\u00f4ng Vi\u1ec5n, giao chi\u1ebfn v\u1edbi Ho\u00e0i Trung. \u0110\u1ebfn chi\u1ec1u, Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 c\u1ea7u T\u1ea1c, d\u00e0n tr\u1eadn quay l\u01b0ng ra s\u00f4ng, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf ph\u00eda nam c\u1ea7u Ch\u01b0 M\u1ed9c, \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i c\u00e1c ch\u00e2u Cung v\u00e0 Th\u1ee5c, v\u00ec th\u1ebf qu\u00e2n gi\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c nam ti\u1ebfn.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, qu\u00e2n gi\u1eb7c t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng Thanh Th\u1ee7y B\u00e1, \u00d4n Giang, Kim M\u00e3 chia ba m\u0169i t\u1ea5n c\u00f4ng tr\u1ea1i Ch\u01b0 M\u1ed9c, \u0111i v\u00f2ng ra ph\u00eda sau qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ed1t ch\u00f9a th\u1ea7n \u1edf Giang Nguy\u00ean, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng vi\u1ec7n binh t\u1eeb c\u00e1c ch\u00e2u Cung v\u00e0 Th\u1ee5c. Ho\u00e0i Trung chia qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1 c\u1ea3 ba \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 500 th\u1ee7 c\u1ea5p, \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n gi\u1eb7c nh\u1ea3y xu\u1ed1ng s\u00f4ng T\u1ea1c, thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u gi\u00e1p v\u00e0 n\u1ecf, r\u1ed3i th\u1eeba th\u1eafng \u0111u\u1ed5i gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn c\u00e1ch Th\u00e0nh \u0110\u00f4 15 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf nguy\u00ean K\u00ea Minh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n c\u0169ng \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u00f4ng Th\u00e0nh \u0110\u00f4 \u0111\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ec7nh phong Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng L\u00fd H\u00e3ng l\u00e0m Vi\u00ean l\u0103ng s\u1ee9 c\u1ee7a Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 c\u0169. Quan L\u1ec5 b\u1ed9 ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n d\u00f9ng l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Hi\u1ebfu Ch\u01b0\u01a1ng ho\u00e0ng h\u1eadu, ch\u1ec9 c\u1eed m\u1ed9t v\u1ecb Gi\u00e1m h\u1ed9 s\u1ee9, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c ch\u1ec9 gi\u00e1ng xu\u1ed1ng l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Khi b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u0103ng, quan L\u1ec5 b\u1ed9 n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb, Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u00f4ng, m\u1eb9 c\u1ee7a Thu\u1eadn T\u00f4ng, ban \u0111\u1ea7u an t\u00e1ng \u1edf T\u0129nh L\u0103ng, sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 t\u00e1ng v\u00e0o S\u00f9ng L\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"\u2018B\u1eaft \u0111\u1ea7u an t\u00e1ng \u1edf T\u0129nh L\u0103ng, sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 t\u00e1ng\u2019 n\u0103m ch\u1eef n\u00e0y ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u2018C\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u2019 quy\u1ec3n 52 v\u00e0 \u2018T\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u2019 quy\u1ec3n 77 trong ph\u1ea7n li\u1ec7t truy\u1ec7n h\u1eadu phi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u00f4ng Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-196-6\" href=\"#footnote-196-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>; T\u00fac Minh ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Du\u1ec7 T\u00f4ng ban \u0111\u1ea7u an t\u00e1ng \u1edf Hu\u1ec7 L\u0103ng, sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 t\u00e1ng v\u00e0o Ki\u1ec1u L\u0103ng. Cu\u1ed1i th\u1eddi Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c nh\u00e0 Chu, B\u1ed9 t\u1eadp h\u1ee3p b\u00e0n lu\u1eadn, d\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169, Vua v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f9ng l\u0103ng g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ee3p t\u00e1ng, c\u00f9ng khu \u0111\u1ea5t g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ee5 t\u00e1ng. L\u0103ng c\u1ee7a L\u00e3 h\u1eadu nh\u00e0 H\u00e1n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y Tr\u01b0\u1eddng L\u0103ng h\u01a1n tr\u0103m b\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"\u2018L\u0103ng c\u1ee7a L\u00e3 h\u1eadu nh\u00e0 H\u00e1n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y Tr\u01b0\u1eddng L\u0103ng h\u01a1n tr\u0103m b\u01b0\u1edbc\u2019, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef \u2018t\u00e2y\u2019 ban \u0111\u1ea7u th\u1eeba ch\u1eef \u2018h\u1eefu\u2019, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c c\u00f9ng \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 l\u1ec5 37-50 m\u00e0 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-196-7\" href=\"#footnote-196-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, c\u00f9ng khu \u0111\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 danh hi\u1ec7u. L\u1ea1i n\u1eefa, hai ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng M\u1ee5c T\u00f4ng, V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb sinh ra K\u00ednh T\u00f4ng, Ti\u00eau th\u1ecb sinh ra V\u0103n T\u00f4ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 t\u00e1ng b\u00ean c\u1ea1nh Quang L\u0103ng. Nay \u0111\u00e0i Th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a vi\u00ean l\u0103ng n\u1eb1m trong khu \u0111\u1ea5t phong c\u1ee7a V\u0129nh Hi L\u0103ng, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1eb7t ri\u00eang danh hi\u1ec7u l\u0103ng.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[32] Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh \u0110\u1ee9c v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n ti\u1ec7n, h\u1ed9i \u0111\u00e0m trong v\u00e0i kh\u1eafc, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ra nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ph\u1ee7 Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, c\u00e1c quan C\u1ea5p, Gi\u00e1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Th\u1eeba, Lang, Lang trung, Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba, Tri t\u1ea1p, c\u00e1c quan Qu\u00e1n c\u00e1c, Tam ty, c\u1eed nh\u1eefng quan vi\u00ean t\u1eeb Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf xu\u1ed1ng trong kinh tri\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng, kh\u00ed ch\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"\u2018C\u1eed nh\u1eefng quan vi\u00ean t\u1eeb Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf xu\u1ed1ng trong kinh tri\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng, kh\u00ed ch\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng\u2019, ch\u1eef \u2018c\u1eed\u2019 ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 ph\u1ea7n cu\u1ed1i quy\u1ec3n n\u00e0y c\u00f9ng s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch c\u0169ng nh\u01b0 \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 tuy\u1ec3n c\u1eed 27-8 m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-196-8\" href=\"#footnote-196-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, t\u1eeb Tri t\u1ea1p tr\u1edf l\u00ean m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi, Lang trung m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea1n trong n\u0103m ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh, n\u1ebfu sau n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi c\u1eed th\u00ec b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch.<\/p>\n<p><i>(S\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch, ph\u1ee5 l\u1ee5c cu\u1ed1i th\u00e1ng ba.)<\/i><\/p>\n<p>[34] S\u1ee9 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00f4 Long Ki\u1ebfm Mi\u00ean H\u00e1n, Th\u1ee9 s\u1eed Tr\u1eebng Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm l\u1ea1i H\u00e1n Ch\u00e2u, ch\u00e9m ch\u1ebft ng\u1ee5y Th\u1ee9 s\u1eed l\u00e0 Mi\u00eau Ti\u1ebfn, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o tin th\u1eafng tr\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217;, v\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng n\u00e0y, T\u01b0 Qu\u00e2n sai Tham qu\u00e2n T\u01b0 ph\u00e1p Mi\u00ean Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00e0n T\u00edn Minh g\u1ea5p r\u00fat t\u00e2u vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c H\u00e1n Ch\u00e2u, kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Ri\u00eang trong &#8216;K\u1ef3 C\u1ef1u Truy\u1ec1n&#8217; c\u00f3 ghi r\u1eb1ng Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 r\u00fat qu\u00e2n c\u00f9ng T\u01b0 Qu\u00e2n \u0111\u00e1nh h\u1ea1 Kim Nh\u1ea1n, c\u00f2n &#8216;Qu\u1ed1c S\u1eed&#8217; th\u00ec d\u1ef1a theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00e9p. Nh\u01b0ng x\u00e9t trong &#8216;B\u1ea3n Truy\u1ec1n&#8217; c\u1ee7a Ph\u1ed5 c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c H\u00e1n Ch\u00e2u, n\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt \u00f4ng c\u00f9ng T\u01b0 Qu\u00e2n kh\u00f4i ph\u1ee5c H\u00e1n Ch\u00e2u, th\u00ec c\u1edb sao trong &#8216;B\u1ea3n Truy\u1ec1n&#8217; c\u1ee7a Ph\u1ed5 l\u1ea1i kh\u00f4ng ghi? H\u01a1n n\u1eefa, Ph\u1ed5 v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111em c\u00f4ng lao nh\u01b0\u1eddng cho k\u1ebb kh\u00e1c, nghi r\u1eb1ng &#8216;Qu\u1ed1c S\u1eed&#8217; \u0111\u00e3 nh\u1ea7m l\u1eabn theo &#8216;K\u1ef3 C\u1ef1u Truy\u1ec1n&#8217;)<\/i>.<\/p>\n<p>[35] L\u00f4i H\u1eefu Chung c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb H\u00e1n Ch\u00e2u ti\u1ebfn qu\u00e2n c\u00f9ng v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng T\u01b0 Qu\u00e2n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i c\u1ea7u Th\u0103ng Ti\u00ean. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn t\u1eadp k\u00edch, H\u1eefu Chung \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0110\u1ea1o, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9 Chu \u00c1nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Nam vi\u1ec7n s\u1ee9. Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9, Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Anh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, c\u00f9ng ki\u00eam ch\u1ee9c Tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, ki\u00eam ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 k\u1ec3 c\u00f4ng lao c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u1ec9 c\u00f3 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n, ch\u1ee9c Ng\u1ef1 ti\u1ec1n trung t\u00e1 m\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 qu\u00e2n \u0111\u1ea7u, Khang Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, ti\u1ebfn l\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0n, chi ti\u00eau ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1eeda, \u0111\u00e3 may m\u1eafn l\u1eafm r\u1ed3i. T\u1ef1 ngh\u0129 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p qu\u1ed1c gia, kh\u00f4ng d\u00e1m mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, s\u1ee3 r\u1eb1ng ph\u00fac qu\u00e1 h\u00f3a h\u1ecda.&#8221;<\/i> N\u00f3i xong, \u00f4ng l\u1ea1y t\u1ea1 r\u1ed3i lui ra, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u khen ng\u1ee3i s\u1ef1 bi\u1ebft ph\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng. H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n ban \u0111\u1ea7u gi\u1eef ch\u1ee9c Thi\u1ebft k\u1ecb \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, theo Th\u00e1i T\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Th\u00e1i Nguy\u00ean. Khi \u1ea5y, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111ang quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh B\u1eafc chinh, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1eeb \u0111\u00e2y \u0111\u00e1nh l\u1ea5y U Ch\u00e2u, d\u1ec5 nh\u01b0 l\u1eadt b\u00e1nh n\u00f3ng.&#8221;<\/i> Ri\u00eang H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n n\u00f3i: <i>&#8220;B\u00e1nh n\u00e0y kh\u00f3 l\u1eadt, l\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin.&#8221;<\/i> Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng nghe, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00f4 c\u00f4ng m\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1. Qu\u00e2n t\u1eed cho r\u1eb1ng H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n tuy th\u00f4 b\u1ea1o nh\u01b0ng c\u00f2n bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, trong h\u00e0ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch &#8216;Ch\u1ee7 s\u1eed&#8217; c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Th\u1ea7n: Ph\u00fa Tr\u1ecbnh c\u00f4ng t\u1eebng k\u1ec3 r\u1eb1ng, V\u0129nh Hi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, sau khi b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, mu\u1ed1n th\u1eeba th\u1eafng l\u1ea5y U Ch\u00e2u, d\u1ec5 nh\u01b0 l\u1eadt b\u00e1nh n\u00f3ng. \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n tranh lu\u1eadn: <i>&#8220;L\u1eddi c\u1ee7a k\u1ebb th\u01b0 sinh kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, b\u00e1nh n\u00e0y kh\u00f3 l\u1eadt.&#8221;<\/i> V\u0129nh Hi v\u1eabn ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn K\u1ebf M\u00f4n, r\u1ed3i thu qu\u00e2n tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n. Ph\u00fa Tr\u1ecbnh c\u00f4ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n than th\u1edf: <i>&#8220;Trong h\u00e0ng v\u00f5 t\u01b0\u1edbng c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i v\u1eady!&#8221;<\/i> X\u00e9t l\u1ea1i n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 4, Ti\u1ebft C\u01b0 Ch\u00ednh, Th\u1ea9m Ngh\u0129a Lu\u00e2n, L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n ba ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, T\u00e0o B\u00e2n, Th\u1ea1ch Hi T\u1ea3i \u1edf ch\u1ee9c xu m\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, m\u00e0 Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n c\u0169ng ch\u01b0a n\u1ed5i danh. \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 l\u00fac \u1ea5y l\u00e0 B\u1ea1ch Ti\u1ebfn Si\u00eau, \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu l\u00e0 T\u00e0o H\u00e1n, H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n ch\u1ec9 l\u00e0 Thi\u1ebft k\u1ecb ch\u1ec9 s\u1eed. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Th\u1ea7n ghi ch\u00e9p v\u1ec1 quan t\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u00ean h\u1ecd \u0111\u1ec1u sai. Tuy nhi\u00ean, l\u00fac \u1ea5y qu\u1ea7n th\u1ea7n h\u1eb3n c\u00f3 l\u1eddi <i>&#8220;d\u1ec5 nh\u01b0 l\u1eadt b\u00e1nh n\u00f3ng&#8221;<\/i>, v\u00e0 l\u1eddi \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Th\u1ea7n ghi l\u1ea1i l\u1eddi Ph\u00fa Tr\u1ecbnh c\u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng x\u00e9t k\u1ef9. Nay b\u1ecf t\u00ean Tri\u1ec7u X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, ch\u1ec9nh l\u1ea1i quan t\u01b0\u1edbc c\u1ee7a H\u00f4 Di\u00ean T\u00e1n, v\u1eabn ghi ch\u00e9p \u1edf \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, l\u1ea5y S\u01a1n Nam \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Hi\u1ec3n l\u00e0m \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0nh dinh \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed, Lai ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Vinh l\u00e0m ph\u00f3, N\u1ed9i \u0111\u00f4 tri H\u00e0n Th\u1ee7 Anh l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t; M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Si\u00eau l\u00e0m Tr\u1ea5n ch\u00e2u H\u00e0nh dinh \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed, \u0110\u01a1n ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh l\u00e0m ph\u00f3, Nam t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 L\u00fd K\u1ebf Tuy\u00ean l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t.<\/p>\n<p>[39] Ph\u00f3 Ti\u1ec1m khi \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Trung S\u01a1n, H\u00ecnh ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Thi\u1ec7u B\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n ti\u00ean phong \u0111\u1ebfn g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ecbch, ba l\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 cho Ti\u1ec1m, n\u00f3i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00f4ng k\u00e9o \u0111\u1ebfn, xin Ti\u1ec1m d\u1eebng b\u00e0y tr\u1eadn \u1edf ph\u00eda nam s\u00f4ng \u0110\u01b0\u1eddng, d\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh \u0111\u1ec3 giao chi\u1ebfn, khuy\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean truy \u0111u\u1ed5i qu\u00e1 s\u00e2u. Ti\u1ec1m v\u00ec th\u1ebf c\u00e0ng kh\u00f4ng d\u00e1m xu\u1ea5t binh. Khi Ti\u1ec1m b\u1ecb b\u1eaft giam, l\u1eddi khai li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn Thi\u1ec7u B\u00e2n, b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi tr\u00f3i Thi\u1ec7u B\u00e2n, giam xu\u1ed1ng ng\u1ee5c Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ec3 tra h\u1ecfi. Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Thi\u1ec7u B\u00e2n l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 Su\u1ea5t ph\u1ee7 Ph\u00f3 su\u1ea5t, bu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang, c\u1ea5m ra v\u00e0o.<\/p>\n<p>[40] H\u00f4m \u1ea5y, V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n m\u1edf c\u1ed5ng th\u00e0nh \u00cdch ch\u00e2u, gi\u1ea3 v\u1edd th\u00e1o ch\u1ea1y. L\u00f4i H\u1eefu Chung c\u00f9ng Th\u01b0\u1ee3ng Quan Ch\u00ednh, Th\u1ea1ch Ph\u1ed5 d\u1eabn qu\u00e2n th\u1eb3ng ti\u1ebfn v\u00e0o. L\u00fd K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng nghi ng\u1edd c\u00f3 ph\u1ee5c binh, v\u1ed9i ng\u0103n l\u1ea1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghe, b\u00e8n m\u1ed9t m\u00ecnh quay v\u1ec1. Quan qu\u00e2n tranh nhau c\u01b0\u1edbp c\u1ee7a d\u00e2n, \u0111\u1ed9i ng\u0169 h\u1ed7n lo\u1ea1n. Gi\u1eb7c \u0111\u00f3ng c\u1ed5ng th\u00e0nh, b\u1ed1 tr\u00ed ph\u1ee5c binh, d\u00e0n b\u00e0n gh\u1ebf ch\u1eafn ngang \u0111\u01b0\u1eddng, quan qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u00fat lui, b\u1ecb gi\u1ebft kh\u00e1 nhi\u1ec1u, L\u00fd Hu\u1ec7 t\u1eed tr\u1eadn. H\u1eefu Chung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c leo t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, r\u1ed3i lui v\u1ec1 gi\u1eef H\u00e1n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c hi\u1ec7u \u00fay d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n c\u1ee7a K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng h\u1ed7n lo\u1ea1n trong th\u00e0nh, li\u1ec1n c\u1ed1 xin r\u00fat lui. K\u1ebf X\u01b0\u01a1ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ta \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ea5p nh\u1ea5t, n\u00ean \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> \u0110\u00eam \u0111\u00f3, H\u1eefu Chung g\u1ea5p b\u00e1o tin, h\u1ecd m\u1edbi ra \u0111i. D\u00e2n ch\u00fang trong th\u00e0nh \u00cdch ch\u00e2u \u0111\u1ec1u t\u1ea3n ra c\u00e1c l\u00e0ng x\u00e3, gi\u1eb7c ph\u00e1i k\u1ef5 binh truy s\u00e1t, b\u1eaft giam \u0111\u01b0a v\u00e0o th\u00e0nh, ch\u1eb7t x\u1ebb v\u00e0 gi\u1ebft h\u1ea1i c\u1ea3 h\u1ecd \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Qu\u00e2n l\u1ea1i \u00e9p bu\u1ed9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i, g\u1ed3m s\u0129 d\u00e2n, t\u0103ng \u0111\u1ea1o, l\u00e0m l\u00ednh, tr\u01b0\u1edbc h\u1ecd b\u1ecb ch\u00edch v\u00e0o mu b\u00e0n tay, sau \u0111\u00f3 c\u1ea1o \u0111\u1ea7u, r\u1ed3i x\u0103m m\u1eb7t, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p qu\u00e2n trang v\u00e0 l\u1ec7nh l\u00ean th\u00e0nh, xen k\u1ebd v\u1edbi \u0111\u1ea3ng gi\u1eb7c c\u0169. H\u1eefu Chung b\u00e8n d\u00e1n b\u1ea3ng chi\u00eau h\u00e0ng nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb \u00e9p theo gi\u1eb7c, ai \u0111\u1ebfn th\u00ec k\u00fd t\u00ean v\u00e0o tay \u00e1o r\u1ed3i th\u1ea3, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ea3 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec th\u1ebf, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 th\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Trung lo l\u1eafng gi\u1eb7c s\u1ebd l\u1ea1i ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda nam, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf H\u1ee3p Th\u1ee7y V\u0129, V\u00e3n Hoa v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ed7 kh\u00e1c, d\u1ef1ng \u0111\u00e1 m\u00e1y<a class=\"footnote\" title=\"D\u1ef1ng \u0111\u00e1 m\u00e1y v\u00e0 \u0111\u1eb7t r\u00e0o ch\u1eafn \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n (ch\u1eef 'c\u01a1' nguy\u00ean l\u00e0 'ki', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 ph\u1ea7n 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i).\" id=\"return-footnote-196-9\" href=\"#footnote-196-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a> v\u00e0 \u0111\u1eb7t r\u00e0o ch\u1eafn \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n \u1edf kinh k\u1ef3, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, th\u00e2n h\u00e0nh x\u00e9t x\u1eed t\u00f9 nh\u00e2n, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c tha th\u1ee9.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, m\u01b0a l\u1edbn.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb qu\u00e2n man x\u00e2m l\u1ea5n, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n c\u1eed nh\u00e2n ngo\u00e0i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu ai t\u1eebng xin gi\u1ea3i tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 d\u1ef1 thi \u1edf t\u1ec9nh, L\u1ec5 b\u1ed9 ghi danh tr\u00ecnh l\u00ean, r\u1ed3i b\u00e0n vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c thi ri\u00eang.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, l\u1eadp qu\u00e2n T\u0129nh L\u1ea1c, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 tr\u1ea1i T\u0129nh L\u1ea1c thu\u1ed9c ch\u00e2u Lam.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua m\u1edf ti\u1ec7c ri\u00eang cho c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u1edf h\u1eadu uy\u1ec3n, ng\u00e0i l\u00e0m th\u01a1 th\u1ea5t ng\u00f4n v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u1eafm hoa v\u00e0 c\u00e2u c\u00e1 gi\u1eefa m\u00f9a xu\u00e2n, c\u00e1c nho th\u1ea7n \u0111\u1ec1u h\u1ecda th\u01a1, sau \u0111\u00f3 b\u1eafn cung \u1edf th\u1ee7y \u0111\u00ecnh, vui v\u1ebb r\u1ed3i gi\u1ea3i t\u00e1n. T\u1eeb \u0111\u00f3, vi\u1ec7c n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[46] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, m\u1ed9t th\u01b0\u1eddng d\u00e2n \u1edf Th\u01b0\u1eddng S\u01a1n l\u00e0 \u0110\u1eadu D\u1ef1c d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean, vi\u1ebft:<\/p>\n<p><i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd tr\u1eddi, nh\u01b0ng qua s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, n\u00f3ng l\u1ea1nh m\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7, nh\u01b0ng qua vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a, ph\u00e1p l\u1ec7nh, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t m\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1edfi v\u1eady, c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh \u0111\u1ebf hi\u1ec1n th\u1ea7n ng\u00e0y x\u01b0a, d\u00f9 t\u1eebng l\u00e0m ngh\u1ec1 \u0111\u1ed3 t\u1ec3 hay \u0111\u00e1nh c\u00e1, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 g\u00f3p ph\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng c\u01a1 \u0111\u1ed3, l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 nghi\u1ec7p v\u01b0\u01a1ng, mang ph\u00fac l\u00e0nh cho thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ti\u1ebfng th\u01a1m trong s\u1eed s\u00e1ch, kh\u00f4ng h\u1ec1 mai m\u1ed9t. T\u1ea1i sao v\u1eady? V\u00ec t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a Vua t\u00f4i \u0111\u1ec1u h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u00e0 T\u1ed1ng th\u00e1nh th\u1ee5 m\u1ec7nh tr\u1eddi, th\u1ed1ng tr\u1ecb v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc, b\u1ecf h\u1ebft t\u1ec7 ch\u1ebf c\u1ee7a n\u0103m \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, n\u1ed1i theo \u0111\u1ee9c cao c\u1ee7a ba v\u1ecb Vua x\u01b0a. Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng th\u1ea7n v\u0169 anh minh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p, Th\u00e1i T\u00f4ng d\u00f9ng th\u00f4ng minh v\u0103n t\u00e0i \u0111\u1ec3 ban b\u1ed1 gi\u00e1o h\u00f3a, uy nghi\u00eam l\u1eabm li\u1ec7t, v\u01b0\u1ee3t xa c\u1ed5 nh\u00e2n. B\u1ec7 H\u1ea1 \u1ee9ng m\u1ec7nh ng\u00e0n n\u0103m, n\u1ed1i nghi\u1ec7p hai b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n, s\u1ed1ng y\u00ean m\u00e0 lo nguy, \u1edf r\u1ed9ng m\u00e0 ngh\u0129 h\u1eb9p. Ch\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u00e3 y\u00ean, v\u1eabn lo m\u1ed9t vi\u1ec7c ch\u01b0a \u1ed5n, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 an, v\u1eabn lo m\u1ed9t v\u1eadt ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u00fang ch\u1ed7. Ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u0103m ch\u1ec9, lao kh\u1ed5 m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ec7t, d\u00f9 nh\u01b0 Chu Tuy\u00ean V\u01b0\u01a1ng, H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf c\u0169ng kh\u00f3 s\u00e1nh, thi\u00ean h\u1ea1 th\u1eadt may m\u1eafn.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ecdn Khi\u1ebft \u0110an ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc g\u00e2y h\u1ecda, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 v\u1eady. B\u1ec7 H\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ea5t vi\u1ec7c, th\u01b0\u01a1ng l\u00ednh tr\u00e1ng ph\u01a1i m\u00ecnh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn, kh\u00f4ng ng\u1ea1i th\u00e2n l\u00e0 v\u1ea1n th\u1eb7ng, kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u1edf ch\u1ed1n cung v\u00e0ng, gi\u1eefa m\u00f9a gi\u00e1 r\u00e9t, th\u00e2n chinh \u0111\u1ebfn v\u00f9ng H\u00e0 S\u00f3c. T\u01b0\u1edbng t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n, \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c kh\u00e9o l\u00e9o, d\u00f9 qu\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, l\u1ea1i c\u00f2n d\u00f9ng qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 t\u0103ng th\u00eam thanh th\u1ebf. L\u0169 Khi\u1ebft \u0110an kia, l\u00e0m sao ch\u1ed1ng n\u1ed5i uy tr\u1eddi, b\u1ecb gi\u1ebft ch\u1ebft, ch\u1ea1y tr\u1ed1i ch\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1eddng tho\u00e1t. Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y hai th\u00e1ng, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 d\u1eb9p y\u00ean, trong ngo\u00e0i reo m\u1eebng, l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f9ng \u0103n m\u1eebng. Th\u1ea7n t\u1eadn m\u1eaft th\u1ea5y kh\u1ea3i ho\u00e0n, l\u00f2ng ph\u1ea5n kh\u1edfi, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y r\u00f5 B\u1ec7 H\u1ea1 anh minh quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c tr\u1eddi ban.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m ngo\u00e1i, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u n\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n lo l\u1eafng, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu minh, cho ph\u00e9p c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i trong tri\u1ec1u v\u00e0 ngo\u00e0i bi\u00ean, c\u00f9ng nh\u1eefng k\u1ebb \u1ea9n d\u1eadt, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn, th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00f3i l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, sau \u0111\u00f3, tuy nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 x\u00fac ph\u1ea1m thi\u00ean \u00fd, nh\u01b0ng h\u1ee3p v\u1edbi th\u00e1nh m\u01b0u th\u00ec \u00edt. T\u1ea1i sao v\u1eady? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7u t\u00ecm kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ee3i l\u1ed9c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hoa m\u1ef9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00fd l\u1ebd gian x\u1ea3o, m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh gi\u00e1o h\u00f3a, l\u00e0m d\u00e0y phong t\u1ee5c, h\u00f2a h\u1ee3p ch\u00ednh s\u1ef1, y\u00ean \u1ed5n tr\u0103m h\u1ecd. Nh\u01b0ng nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u l\u00ean ho\u1eb7c v\u00ec l\u1ee3i nh\u1ecf, ho\u1eb7c v\u00ec thu thu\u1ebf, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u chu\u1ed9ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hoa m\u1ef9, g\u1ea7n v\u1edbi k\u1ef3 d\u1ecb, th\u1ebf th\u00ec \u0111i\u1ec1u B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7u mong \u0111\u1ec3 c\u00f4ng b\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1, nh\u1eefng k\u1ebb \u1ee9ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ti\u1ebfn th\u00e2n m\u01b0u l\u1ed9c m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec \u0111\u1ea1o qu\u00e2n th\u1ea7n h\u1ee3p nh\u1ea5t th\u1eadt kh\u00f3 v\u1eady. Do \u0111\u00f3, th\u1ea7n d\u00e2ng l\u00ean n\u0103m b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch th\u00f4 thi\u1ec3n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xem v\u00e0 khen ng\u1ee3i, h\u1ea1 l\u1ec7nh cho v\u00e0o vi\u1ec7n tri\u1ec7u thi, ban cho h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng Tam L\u1ec5. D\u1ef1c l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a X\u01b0ng.<\/p>\n<p><i>(S\u1edb c\u1ee7a \u0110\u1eadu D\u1ef1c, &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217; ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 hai. X\u00e9t r\u1eb1ng th\u00e1ng 12 n\u0103m th\u1ee9 hai m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i Danh, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 ba tr\u1edf v\u1ec1 kinh, nh\u01b0ng s\u1edb c\u1ee7a D\u1ef1c \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e2u nh\u01b0 <i>&#8220;m\u1ea1o ph\u1ea1m kh\u00ed l\u1ea1nh nghi\u00eam ng\u1eb7t&#8221;<\/i> v\u00e0 <i>&#8220;th\u00e2n chinh kh\u1ea3i ho\u00e0n&#8221;<\/i>, kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u00ec sao &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217; l\u1ea1i sai l\u1ea7m nh\u01b0 th\u1ebf. Th\u1ebf th\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c d\u00f9 c\u00f3 ghi ng\u00e0y c\u0169ng ch\u01b0a h\u1eb3n ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00e1ng tin. S\u1edb c\u1ee7a D\u1ef1c, n\u00ean s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0 l\u01b0u l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, m\u00f9ng m\u1ed9t, c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c.<\/p>\n<p>[48] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t trong k\u1ef3 thi do L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c, n\u1ebfu c\u00f3 th\u00e2n t\u1ed9c gi\u1eef ch\u1ee9c quy\u1ec1n tr\u1ecdng, th\u00ec ph\u1ea3i k\u00ea khai \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 danh t\u00ednh.<\/p>\n<p>[49] L\u00fac n\u00e0y, v\u00ec bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a y\u00ean, b\u00e0n vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa th\u00e0nh l\u0169y qu\u00e2n Thi\u00ean H\u00f9ng, ph\u00e1i \u0110\u1ed9 chi s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Ung, v\u00e0 B\u1eafc t\u00e1c ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Th\u1eafng L\u01b0u Th\u00e0nh Khu\u00ea, \u0111i xe truy\u1ec1n \u0111\u1ec3 kinh l\u00fd.<\/p>\n<p>[50] Khi Vua \u1edf \u0110\u1ea1i Danh, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 tri\u1ec7u t\u1eadp 15 v\u1ea1n d\u00e2n \u0111inh \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u00e0 s\u00f4ng Bi\u1ec7n. Quan Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n, xin h\u00e3y t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh to\u00e1n, n\u00ean Vua sai T\u1ebf nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t. Sau khi v\u1ec1 t\u00e2u, \u00f4ng gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"Gi\u1ea3m b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi ('chi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee5c'), c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 5 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-196-10\" href=\"#footnote-196-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 Hi\u1ec1n lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea, nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, li\u1ec1n tri\u1ec7u T\u1ebf v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. T\u1ec1 Hi\u1ec1n xin l\u1ec7nh cho T\u1ebf k\u00fd gi\u1ea5y cam \u0111oan \u0111\u00ea kh\u00f4ng v\u1ee1<a class=\"footnote\" title=\"T\u1ec1 Hi\u1ec1n xin l\u1ec7nh cho T\u1ebf k\u00fd gi\u1ea5y cam \u0111oan \u0111\u00ea kh\u00f4ng v\u1ee1 ('h\u00e0' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u1ebft'), c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c' quy\u1ec3n 6, 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 5 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-196-11\" href=\"#footnote-196-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>. T\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u00ea v\u1ee1 c\u0169ng do tai \u01b0\u01a1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng g\u00e2y ra. N\u1ebfu T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 th\u1ec3 h\u00f2a h\u1ee3p \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, ti\u00eau tr\u1eeb tai \u01b0\u01a1ng, khi\u1ebfn \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00ea kh\u00f4ng v\u1ee1, th\u1ea7n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 cam \u0111oan.&#8221;<\/i> T\u1ec1 Hi\u1ec1n h\u1ecfi: <i>&#8220;N\u1ebfu v\u1eady, hi\u1ec7n gi\u1edd ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e1i b\u00ecnh sao?&#8221;<\/i> T\u1ebf \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ph\u00eda b\u1eafc c\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an, ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 K\u1ebf Thi\u00ean, v\u00f9ng L\u01b0\u1ee1ng H\u00e0, quan h\u1eefu h\u1eb1ng n\u0103m b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m. V\u1edbi uy th\u1ea7n v\u0169 anh l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, n\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb t\u1eeb \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng hi\u1ec7n t\u1ea1i ch\u01b0a th\u1ec3.&#8221;<\/i> Vua c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, gi\u1eef T\u1ebf l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. T\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 k\u1ebf th\u1eeba c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a hai b\u1eadc th\u00e1nh, n\u1eafm gi\u1eef mu\u00f4n d\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an d\u00e1m ng\u1ea1o m\u1ea1n nh\u01b0 v\u1eady, b\u1edfi v\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng c\u00e1i m\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, ch\u1ec9 c\u00f3 s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 th\u1eddi c\u1ea5p thi\u1ebft c\u1ea7n hi\u1ec1n t\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng qu\u00e2n ngo\u1ea1i s\u1ebd u\u1ed1ng ng\u1ef1a b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng so\u1ea1n <i>&#8220;B\u1ecb Bi\u00ean S\u00e1ch&#8221;<\/i> 15 \u0111i\u1ec1u d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[51] L\u00fac n\u00e0y, tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan ch\u1ee9c x\u1eed \u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u00e1p t\u1ef1 n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra oan sai, l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed. V\u01b0\u01a1ng T\u1ebf g\u1ea7n \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u vi\u1ec7c, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 ch\u00ednh ki\u1ebfn ri\u00eang, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eed d\u00f9ng.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, l\u1ea5y T\u1ebf quy\u1ec1n ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1.<\/p>\n<p>[52] L\u1ec5 b\u1ed9 d\u00e2ng danh s\u00e1ch c\u1eed nh\u00e2n h\u1ee3p c\u00e1ch.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, Vua ng\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh th\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ec k\u1ef3 thi, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 T\u1ed1ng B\u1ea1ch c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u1eeb c\u00e1c c\u01a1 quan nh\u01b0 Qu\u00e1n c\u00e1c, V\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, Tam ty t\u1ed5ng c\u1ed9ng 21 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn t\u00e2y c\u00e1c ph\u00eda sau \u0111i\u1ec7n ti\u1ebfn h\u00e0nh kh\u1ea3o th\u00ed. Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 L\u00f4i Thuy\u1ebft <i>(Thuy\u1ebft, ghi ch\u00e9p t\u1eeb n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 8.)<\/i> v\u00e0 Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Mai Tu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Mai Tu\u00e2n, 'Mai Tu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u0169ng nh\u01b0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 7\/6 v\u00e0 Ph\u1ea9m lo\u1ea1i ch\u00ed c\u1ed5 li\u1ec7t truy\u1ec7n quy\u1ec3n 28 s\u1eeda l\u1ea1i. Mai Tu\u00e2n c\u00f3 truy\u1ec7n trong T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 301, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang.\" id=\"return-footnote-196-12\" href=\"#footnote-196-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a> ph\u1ee5 tr\u00e1ch ni\u00eam phong \u0111\u1ea7u quy\u1ec3n. Vua th\u00e2n ch\u00ednh xem x\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7, ban cho Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 tr\u1edf xu\u1ed1ng 271 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, 143 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n khoa v\u00e0 h\u1ecdc c\u1ee9u tam truy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0 em c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u1ea9u.<\/p>\n<p>L\u1ea1i sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 H\u00ecnh B\u00ednh c\u00f9ng 15 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u1ea3o duy\u1ec7t c\u00e1c khoa, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 432 ng\u01b0\u1eddi, ban cho \u0111\u1ed7 c\u1eadp \u0111\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. L\u1ea1i ra \u0111\u1ec1 thi lu\u1eadn cho nh\u1eefng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u00e3 d\u1ef1 thi 5 l\u1ea7n, c\u00e1c khoa 8 l\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng d\u1ef1 thi Ho\u00e0ng gia ho\u1eb7c tr\u00ean 50 tu\u1ed5i, l\u1ea5y \u0111\u1ed7 260 ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 697 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c khoa, ban cho \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 th\u00ed ch\u1ee9c hi\u1ec7u th\u01b0 lang, t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y ban y\u1ebfn, Vua d\u00f9ng th\u01a1 ng\u1ef1 \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i. Phong cho Nghi\u00eau T\u01b0 c\u00f9ng 4 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u1eef ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m th\u1eeba, th\u00f4ng ph\u00e1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1ng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ed7 c\u1eedu kinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, tri huy\u1ec7n l\u1edbn; h\u1ea1ng nh\u00ec l\u00e0m suy quan c\u00e1c nha ti\u1ebft tr\u1ea5n, s\u00e1t vi\u1ec7n, ph\u00f2ng ng\u1ef1, \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0m ph\u00e1n, ty, b\u1ea1, \u00fay; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c th\u00ed h\u00e0m ph\u1ea3i ch\u1edd tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Vua li\u00ean ti\u1ebfp ba ng\u00e0y ng\u1ef1 tri\u1ec1u, kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ecf v\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi. T\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 1800 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi theo k\u1ebf s\u00e1ch t\u1eeb th\u1eddi Thi\u00ean Ph\u00fac nh\u00e0 T\u1ea5n. Vi\u1ec7c kh\u1ea3o th\u00ed k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, ban \u01a1n r\u1ed9ng r\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>[54] L\u00f4i H\u1eefu Chung c\u00f9ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u1eeb H\u00e1n Ch\u00e2u ti\u1ebfn qu\u00e2n, \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i \u1edf Di M\u00e2u Tr\u1ea5n. Qu\u00e2n gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh, H\u1eefu Chung \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ngh\u00ecn th\u1ee7 c\u1ea5p. \u00d4ng sai con trai l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang L\u00f4i Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y tr\u1ea1m v\u1ec1 t\u00e2u. Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n b\u1ec7, xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;T\u1ed1ng s\u1eed\u00b7L\u00f4i H\u1eefu Chung truy\u1ec1n&#8217;, th\u00e1ng 3 ti\u1ebfn c\u00f4ng tr\u1ea1i Di M\u00e2u, b\u1ecb gi\u1eb7c ch\u1ed1ng c\u1ef1, th\u00e1ng 4 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1ee3c \u1edf c\u1ea7u Th\u0103ng Ti\u00ean, \u0111\u1ea1i ph\u00e1 gi\u1eb7c, gi\u1ebft h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecdng, gi\u00e1o v\u00e0ng. H\u1eefu Chung sai con l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u00e2u l\u00ean. Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c, c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;B\u1ecdn gi\u1eb7c ch\u1ec9 l\u00e0 chu\u1ed9t v\u1eb7t, d\u00f9 c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c trong ng\u00e0y.&#8221;<\/i> Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i m\u00ecnh t\u1eebng luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7, xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m cung ph\u1ee5ng quan. S\u00e1ch n\u00e0y sau khi ch\u00e9p vi\u1ec7c tr\u1ea1i Di M\u00e2u li\u1ec1n ghi vi\u1ec7c sai con l\u00e0 Hi\u1ebfu Nh\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1y tr\u1ea1m t\u00e2u, tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c, l\u1ea1i ch\u00e9p ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng 4 sau \u0111\u00f3 sai ch\u00e1u l\u00e0 Hi\u1ebfu Ti\u00ean mang gi\u00e1o v\u00e0 l\u1ecdng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n v\u00e0o t\u00e2u, Vua h\u1ecfi nguy\u00ean do ph\u00e1 gi\u1eb7c. S\u1ef1 vi\u1ec7c gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0ng c\u00e1ch ch\u00e9p kh\u00e1c nhau.)<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, mi\u1ec5n thu\u1ebf \u0111\u00f2 \u1edf Th\u00e1i C\u1ea3ng, Th\u00f4ng Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ch\u1ebf tr\u00ed tr\u00e0 di\u00eam V\u01b0\u01a1ng T\u1eed D\u01b0. T\u1eed D\u01b0 l\u00e2u n\u0103m qu\u1ea3n l\u00fd tr\u00e0 di\u00eam, l\u1ea1i ki\u00eam ch\u1ee9c Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, hi\u1ec3u r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u00e2n nh\u1eafc k\u1ebf ho\u1ea1ch, khi\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u thu\u1eadn ti\u1ec7n. \u1ede c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u00f4ng \u0111\u1ebfn, nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f4ng c\u1ea7n xin ch\u1ec9 th\u1ecb, v\u0103n th\u01b0 ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, \u0111\u1ee3i tr\u1ea3 l\u1eddi ngay l\u1eadp t\u1ee9c, T\u1eed D\u01b0 \u0111\u1ec1u gi\u1ea3i quy\u1ebft ngay, kh\u00f4ng ch\u00fat tr\u00ec ho\u00e3n.<\/p>\n<p>[56] M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m \u1ea5y, Vua ban chi\u1ebfu h\u1ecfi Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y, Tri ph\u1ee7 Khai Phong, v\u1ec1 k\u1ebf s\u00e1ch ph\u00f2ng ng\u1ef1 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t gi\u1eb7c phi\u00ean. Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng h\u01a1n ba tr\u0103m n\u0103m, tr\u1ea5n Ng\u1ee5y B\u00e1c m\u1ed9t v\u00f9ng, binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa th\u1eddi \u1ea5y \u00edt h\u01a1n hi\u1ec7n nay, m\u00e0 r\u1ee3 \u0110\u1ecbch ch\u01b0a t\u1eebng x\u00e2m ph\u1ea1m b\u1edd c\u00f5i, v\u00ec sao v\u1eady? B\u1edfi th\u1eddi \u0111\u00f3 U, K\u1ebf l\u00e0 c\u1eeda ng\u00f5 ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, ph\u00e1i t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, kh\u1ed1ng ch\u1ebf n\u01a1i hi\u1ec3m y\u1ebfu, n\u00ean ng\u1ef1a chi\u1ebfn c\u1ee7a gi\u1eb7c kh\u00f4ng d\u00e1m nam ti\u1ebfn. T\u1eeb sau khi T\u1ea5n T\u1ed5 c\u1eaft \u0111\u1ea5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y n\u00fai \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u \u0111\u1ebfn bi\u1ec3n Th\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ea5t \u0111ai ng\u00e0n d\u1eb7m \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1eb7t ba c\u1eeda \u1ea3i, chia qu\u00e2n tr\u1ecdng y\u1ebfu \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef, ch\u1ec9 c\u1ea7n s\u01a1 h\u1edf ph\u00f2ng ng\u1ef1, gi\u1eb7c li\u1ec1n x\u00e2m nh\u1eadp. Cu\u1ed1i \u0111\u1eddi T\u1ea5n, gi\u1eb7c v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng l\u1edbn th\u1eb3ng ti\u1ebfn; \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi H\u00e1n, ch\u00fang nhi\u1ec1u l\u1ea7n x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi; Chu T\u1ed5 t\u1ea1i v\u1ecb, ch\u00fang l\u1ea1i qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Trung S\u01a1n; Th\u1ebf T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, ch\u00fang k\u00e9o \u0111\u1ebfn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea3ng. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u1eed s\u00e1ch, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u B\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft r\u00f5.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ebft &#8220;ti\u00eau di\u1ec7t r\u1ee3 Phi\u1ec1n&#8221;, th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i cho r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh U ch\u00e2u, Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay n\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e2ng k\u1ebf ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, th\u1ef1c s\u1ef1 n\u00ean ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. V\u00ec sao v\u1eady? Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng Trang T\u00f4ng nh\u00e0 H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh, khi \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai Chu \u0110\u1ee9c Uy \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm U ch\u00e2u, sau khi chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5t \u1ea5y, bi\u1ebft r\u1eb1ng gi\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng lo, m\u1edbi quay v\u1ec1 ph\u00eda nam tranh thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu U ch\u00e2u ch\u01b0a h\u1ea1, sao c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u1ebf s\u00e1ch v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng? Th\u1ea7n nghe k\u1ebf s\u00e1ch di\u1ec7t gi\u1eb7c th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng n\u00ean c\u1eady v\u00e0o binh m\u1ea1nh, m\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1. Thi\u1ec1n Vu tranh ng\u00f4i, Tuy\u00ean \u0110\u1ebf nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ed h\u01b0\u1edbng; Hi\u1ec7t L\u1ee3i bu\u00f4ng th\u1ea3 d\u1ee5c v\u1ecdng, Th\u00e1i T\u00f4ng nh\u1edd \u0111\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng. N\u1ebfu c\u1eady v\u00e0o binh m\u1ea1nh, th\u00ec Cao T\u1ed5 b\u1ecb v\u00e2y \u1edf Tr\u01b0\u1eddng B\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t minh ch\u1ee9ng. Th\u1ea7n kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ebf s\u00e1ch di\u1ec7t gi\u1eb7c v\u1edbi B\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 xin tr\u00ecnh b\u00e0y vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft hi\u1ec7n nay l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u then ch\u1ed1t c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, mong B\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u00f2ng ti\u1ebfp nh\u1eadn. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u then ch\u1ed1t c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u00f3 n\u0103m, m\u1ed9t l\u00e0 ch\u1ecdn qu\u1eadn th\u1ee7, hai l\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 h\u01b0\u01a1ng binh, ba l\u00e0 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, b\u1ed1n l\u00e0 thay \u0111\u1ed5i t\u01b0\u1edbng su\u00fd, n\u0103m l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 ch\u1ecdn Th\u00e1i th\u00fa? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 vi\u1ec7c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7m t\u0129nh, s\u00e2u s\u1eafc, c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, th\u00f4ng thu\u1ed9c vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed qu\u1eadn bi\u00ean, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u00eam ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m bi\u00ean gi\u1edbi, cho h\u1ecd tuy\u1ec3n d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m, m\u1ea1nh m\u1ebd l\u00e0m b\u1ed9 kh\u00fac t\u00f9y th\u00e2n. N\u1ebfu lo ng\u1ea1i c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, th\u00ec quan ph\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. Sau \u0111\u00f3, nghi\u00eam ng\u1eb7t ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ed3n lu\u1ef9, s\u00e1ng su\u1ed1t b\u1ed1 tr\u00ed th\u00e1m b\u00e1o, m\u1ed7i khi c\u00f3 vi\u1ec7c, b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o c\u00e1o l\u1eabn nhau. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u1ebfn th\u00ec c\u00f9ng nhau c\u1ee9u vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh, khi ch\u00fang r\u00fat lui th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy k\u00edch xa, ch\u00fa tr\u1ecdng gi\u1eef y\u00ean \u1ed5n. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1edbn, kh\u00f4ng n\u00ean thay th\u1ebf; n\u1ebfu l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1ecf, li\u1ec1n gia t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec vi\u1ec7c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng. N\u1ebfu chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, th\u00ec gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1ea7n bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 chi\u00eau m\u1ed9 qu\u00e2n h\u01b0\u01a1ng binh? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m qu\u00e2n chi\u00eau thu, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u00e1. H\u1ecd \u1edf gi\u1eefa hai v\u00f9ng \u0111\u1ea5t, c\u00f3 th\u00e2n thu\u1ed9c \u1edf c\u1ea3 hai b\u00ean, khi\u1ebfn h\u1ecd c\u1ea3m k\u00edch \u00e2n hu\u1ec7, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7t tin c\u1eady. N\u1ebfu \u0111\u1ecbch kh\u1edfi binh, ta \u1eaft s\u1ebd bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc; vi\u1ec7c n\u1ebfu bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec tr\u0103m tr\u1eadn tr\u0103m th\u1eafng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 t\u00edch tr\u1eef c\u1ecf kh\u00f4, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 vi\u1ec7c hao t\u1ed5n s\u1ee9c d\u00e2n. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ec7nh c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan ch\u00e2u qu\u1eadn ki\u00eam ch\u1ee9c s\u1ee9 n\u00e0y. M\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o m\u00f9a thu h\u1ea1, ki\u1ec3m tra k\u1ebft qu\u1ea3 c\u00f4ng vi\u1ec7c, d\u1ef1ng c\u1edd tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy, th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0a l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi. N\u1ebfu c\u00e1c tr\u1ea5n th\u1ee7 c\u00f3 \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef ba n\u0103m, th\u00ec qu\u00e2n Hung N\u00f4 s\u1ebd kh\u00f4ng d\u00e1m kh\u1edfi s\u1ef1.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 thay \u0111\u1ed5i t\u01b0\u1edbng so\u00e1i? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 binh l\u1ef1c h\u00f9ng h\u1eadu \u0111\u00f3ng \u1edf ngo\u00e0i bi\u00ean, c\u00f2n binh l\u1ef1c y\u1ebfu l\u1ea1i \u1edf trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba. N\u0103m ngo\u00e1i, Ph\u00f3 Ti\u1ec1m d\u1eabn t\u00e1m v\u1ea1n k\u1ef5 binh \u0111\u00f3ng \u1edf Trung S\u01a1n, gi\u1eefa B\u00e1c v\u00e0 Ng\u1ee5y, trong khi qu\u00e2n tr\u1ea5n th\u1ee7 l\u1ea1i qu\u00e1 \u00edt. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 xe loan c\u1ee7a Vua th\u00e2n chinh, th\u00ec th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u00e3 nguy hi\u1ec3m r\u1ed3i. Xin B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng th\u1ea7n, giao cho h\u1ecd tr\u1ea5n gi\u1eef c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n H\u00e0 B\u1eafc, v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t bi\u00ean binh. E r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 b\u1ecf h\u1eb3n danh hi\u1ec7u b\u1ed9 th\u1ef1, nh\u01b0ng mong gi\u1ea3m b\u1edbt danh hi\u1ec7u h\u00e0nh dinh. Khi c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec t\u1ea1m th\u1eddi tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi, khi vi\u1ec7c y\u00ean \u1ed5n th\u00ec tr\u1edf v\u1ec1 tr\u1ea5n th\u1ee7 nh\u01b0 c\u0169. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ch\u1ec9 kh\u00f4ng kh\u01a1i d\u1eady l\u00f2ng tham c\u1ee7a k\u1ebb \u0111\u1ecbch, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ee9c nh\u00e0n r\u1ed7i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9. Nh\u01b0 th\u1ebf, v\u1eeba kh\u00f4ng b\u1ecf qua vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 bi\u00ean gi\u1edbi, v\u1eeba kh\u00f4ng mang ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng binh, l\u1ea1i khi\u1ebfn qu\u00e2n h\u00f9ng h\u1eadu kh\u00f4ng t\u1eadp trung m\u1ed9t ch\u1ed7. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, kh\u00f3 n\u00f3i h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, mong B\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t? Hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo l\u00e0 binh s\u0129 ki\u00eau c\u0103ng, l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng. T\u1eeb khi th\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c tri ph\u1ee7, th\u1ea5y hai ty Th\u1ecb v\u1ec7 v\u00e0 \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u1eefng binh s\u0129 \u0111\u00e0o ng\u0169 t\u1eeb bi\u00ean gi\u1edbi, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u1ea7n th\u1eed h\u1ecfi h\u1ecd, \u0111\u1ec1u n\u00f3i l\u00e0 v\u00ec nh\u1edb nh\u00e0, \u0111\u00f3 l\u00e0 do qu\u00e2n l\u1ec7nh kh\u00f4ng nghi\u00eam. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u00f2n d\u00e1m nh\u01b0 v\u1eady, hu\u1ed1ng chi khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi k\u1ebb \u0111\u1ecbch l\u1edbn? Xin B\u1ec7 h\u1ea1 h\u00e3y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y l\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 b\u1ea3o t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, khi\u1ebfn h\u1ecd thi h\u00e0nh qu\u00e2n l\u1ec7nh nghi\u00eam ng\u1eb7t, r\u0103n d\u1ea1y binh s\u0129. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i: &#8220;Th\u01b0\u1edfng m\u00e0 kh\u00f4ng khuy\u1ebfn kh\u00edch th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, ph\u1ea1t m\u00e0 kh\u00f4ng r\u0103n \u0111e th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 dung t\u00fang \u0111i\u1ec1u \u00e1c.&#8221; L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Ph\u00e1p kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1i.&#8221; Th\u1ea7n t\u1eebng tham gia bi\u00ean so\u1ea1n qu\u1ed1c s\u1eed, th\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn \u1edf T\u00e2y S\u01a1n<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn \u1edf T\u00e2y S\u01a1n, 'Th\u00e1i T\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng', theo 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 16 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 266 truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y v\u00e0 quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i. 'T\u00e2y S\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u01a1n T\u00e2y', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-196-13\" href=\"#footnote-196-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, m\u1ed7i khi ph\u00e1i binh s\u0129 \u0111i tr\u1ea5n th\u1ee7, \u0111\u1ec1u d\u1eb7n d\u00f2 r\u1eb1ng: &#8220;C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y tu\u00e2n th\u1ee7 ph\u00e1p lu\u1eadt, ta c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 tha th\u1ee9, nh\u01b0ng Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn s\u1ebd gi\u1ebft c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i.&#8221; S\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng giao ph\u00f3 cho b\u1ec1 t\u00f4i nh\u01b0 v\u1eady. V\u00ec th\u1ebf, Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, qu\u00e2n s\u0129 ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5t b\u1ea1i nh\u1ecf. Mong B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc qu\u00fd gi\u00e1 cho vi\u1ec7c sau.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nay xin n\u00eau n\u0103m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh, th\u00ec xin so\u1ea1n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 chi ti\u1ebft \u0111\u1ec3 t\u1ea5u tr\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng Hung N\u00f4 d\u00f9ng binh, ch\u1ec9 xem sao Th\u00e1i B\u1ea1ch v\u00e0 m\u1eb7t tr\u0103ng. C\u1ee9 theo \u2018Thi\u00ean v\u0103n ch\u00ed\u2019, sao Th\u00e1i B\u1ea1ch l\u00e0 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, sao Th\u1ea7n Tinh l\u00e0 \u0111\u00ecnh u\u00fd, n\u1ebfu hai sao n\u00e0y h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 chi\u1ebfn tranh. H\u1ee3p \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec ch\u1ee7 th\u1eafng, h\u1ee3p \u1edf ph\u00eda t\u00e2y th\u00ec kh\u00e1ch th\u1eafng. N\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfn tranh. Th\u1ea7n suy \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng, gi\u1eb7c \u0110\u1ecbch trong m\u1ed9t hai n\u0103m t\u1edbi ch\u01b0a d\u00e1m ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng l\u1eddi th\u1ea7n, trong v\u00f2ng m\u1ed9t n\u0103m, bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n n\u00e1o \u0111\u1ed9ng, bi\u00ean gi\u1edbi y\u00ean \u1ed5n th\u00ec Hung N\u00f4 kh\u00f4ng c\u1ea7n tri\u1ec7u m\u1eddi c\u0169ng s\u1ebd t\u1ef1 \u0111\u1ebfn. Th\u00e1i T\u1ed5 tr\u1ecb v\u00ec m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ec3 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng sinh s\u1ef1, n\u00ean Hung N\u00f4 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 d\u00e2ng th\u01b0 xin h\u00f2a, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng binh \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t? Th\u1ea7n mong B\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 r\u1eb1ng binh \u0111ao l\u00e0 hung kh\u00ed, chi\u1ebfn tranh l\u00e0 vi\u1ec7c nguy hi\u1ec3m, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea7m g\u01b0\u01a1m ng\u01b0\u1ee3c, trao c\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. T\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh b\u1eafc chinh, k\u1ebb l\u1edbn th\u00ec chuy\u00ean quy\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf th\u00ec m\u1ea5t qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u1eed c\u0169, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng. Th\u1ea7n t\u1eebng th\u1ea5y Nghi\u00eam V\u01b0u b\u00e0n lu\u1eadn t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay tr\u1ecb gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch n\u00e0o hay, th\u1ea7n th\u1ea7m c\u01b0\u1eddi, v\u00ec cho r\u1eb1ng b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 ph\u1ea3i gi\u1eef y\u00ean b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i trong y\u00ean l\u1eb7ng, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch. Sao l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, tri Th\u00e1i ch\u00e2u \u0110i\u1ec1n T\u00edch d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 11 n\u0103m ngo\u00e1i, trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c thi v\u00f5, l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 2 n\u0103m nay, l\u1ea1i th\u1ea5y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ban xu\u1ed1ng c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, h\u1ea1n trong 5 ng\u00e0y ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed c\u00e1c quan \u0111ang t\u1ea1i ch\u1ee9c \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1eeb ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng kh\u00ed, \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00f5 quan, \u0111\u1ec3 b\u1ed1 tr\u00ed v\u00e0o c\u00e1c nhi\u1ec7m v\u1ee5 d\u00e2n s\u1ef1 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi. Theo th\u1ea7n th\u1ea5y, n\u1ebfu mu\u1ed1n t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u00e0 l\u00e0m g\u1ea5p nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ea7n lo r\u1eb1ng ch\u01b0a h\u1ee3p l\u00fd. B\u1edfi v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y trong s\u1ed1 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed, \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c L\u01b0u Tr\u00ec, Tr\u1ecbnh Tuy\u00ean v\u00e0 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0ng L\u01b0u Tr\u00ec v\u00ec D\u1ecbch ch\u00e2u b\u1ecb Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm m\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n, Tr\u1ecbnh Tuy\u00ean l\u1ea1i ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec. Nay l\u1ea1i t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ea7n e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 d\u0169ng kh\u00ed trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh qu\u00e1 \u00edt, n\u1ebfu c\u00f3 th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m v\u00f5 quan. Hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i h\u1ea1n trong 5 ng\u00e0y ph\u1ea3i ti\u1ebfn c\u1eed, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen bi\u1ebft, th\u00ec l\u00e0m sao d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi? Th\u1ea7n s\u1ee3 r\u1eb1ng ti\u1ebfn c\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd l\u00e0m l\u1ee1 vi\u1ec7c nh\u00e0 Vua giao ph\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y nay l\u00e0 l\u00fac B\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea7n ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, c\u0169ng l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n v\u00f5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Ph\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ecb lo\u1ea1n \u1eaft c\u00f3 qu\u00e1 tr\u00ecnh, an nguy c\u1ea7n nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc. Th\u1ea7n t\u1eebng d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf ph\u00eda t\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o c\u1ee7a d\u00e2n bi\u1ebfn. Sau khi t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh l\u00ean, b\u1ecb g\u1eedi v\u1ec1 Trung th\u01b0, r\u1ed3i l\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh ch\u1ec9 tri\u1ec7u v\u00e0o trong cung. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec1u b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c binh bi\u1ebfn, qu\u00e2n gi\u1eb7c tr\u1ed1n ch\u1ea1y, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u1ecdc s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0, tuy sau \u0111\u00f3 b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 t\u1ea1m y\u00ean, nh\u01b0ng m\u1edbi \u0111\u00e2y Khi\u1ebft \u0110an x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, nghe n\u00f3i c\u00f3 2-3 ngh\u00ecn qu\u00e2n Long M\u00e3nh gi\u1ea3 l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an, c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 H\u00e0 B\u1eafc, hi\u1ec7n nay nghe n\u00f3i \u0111ang tr\u1ed1n trong r\u1eebng n\u00fai Duy\u1ec7n Ch\u00e2u. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0110\u00f4 ngu h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n c\u1ee7a Th\u1ea7n V\u1ec7 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf T\u00e2y Xuy\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 Ki\u1ebfm M\u00f4n, v\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. M\u1edbi \u0111\u00e2y l\u1ea1i nghe tin \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng nh\u01b0 Tr\u1ea1ch, L\u1ed9 c\u0169ng c\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ea7m m\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n bi\u1ebfn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd K\u1ebf Thi\u00ean tuy \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 H\u1ea1 Ch\u00e2u, nh\u01b0ng t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 T\u00e2y B\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda v\u1ec1 sau cho bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng?<\/i><\/p>\n<p><i>Qu\u1ed1c gia t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, s\u1eeda sang v\u0169 kh\u00ed, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, hu\u1ed1ng chi l\u00e0 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, m\u01b0u th\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbch m\u00e0 gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i, nh\u01b0ng qu\u1ed1c gia l\u1ea1i ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb. N\u1ebfu mu\u1ed1n t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung, d\u0169ng m\u00e3nh, trong binh ph\u00e1p \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed m\u01b0u ch\u1ec9 huy m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0 c\u00e2u n\u00f3i: \u2018B\u1eaft th\u1ecf l\u00e0 ch\u00f3, nh\u01b0ng ch\u1ec9 d\u1ea5u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi.\u2019 Hu\u1ed1ng chi ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi d\u00f9ng binh, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t d\u0169ng c\u1ea3m hay nh\u00fat nh\u00e1t, d\u00f9ng m\u01b0u tr\u00ed \u0111\u1ec3 sai khi\u1ebfn, th\u00ec k\u1ebb nh\u00fat nh\u00e1t c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean d\u0169ng c\u1ea3m. Nay n\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ea1n trong n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7, th\u1ea7n th\u1ef1c lo r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u1ebft, m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c s\u00e2u xa kh\u00f3 l\u00f2ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f9ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, v\u1ea1ch ra k\u1ebf s\u00e1ch tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ri\u00eang. N\u1ebfu t\u1ea1m th\u1eddi trong s\u1ed1 c\u00e1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, Ph\u00f3 s\u1ee9 hi\u1ec7n nay, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 c\u00f4ng lao \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng, th\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00f9ng hai l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t m\u00e0 th\u00f4i. N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p \u0111\u00e1nh Khi\u1ebft \u0110an, H\u1ea7u Di\u00ean Qu\u1ea3ng gi\u1eef Linh Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khen ng\u1ee3i. N\u1ebfu trong s\u1ed1 c\u00e1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, Ph\u00f3 s\u1ee9 hi\u1ec7n nay, nh\u1edd th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t m\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7, h\u00e1 ch\u1eb3ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Nghi\u1ec7p, H\u1ea7u Di\u00ean Qu\u1ea3ng l\u1eadp c\u00f4ng hu\u00e2n cho qu\u1ed1c gia sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i th\u1ea5y r\u1eb1ng, t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn nay, t\u1ea1i Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1ebft \u0111\u00f3i chi\u1ebfm \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u1ee9u ch\u1eefa \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0o. Ban \u0111\u1ea7u nghe n\u00f3i c\u00f3 ph\u00e1i s\u1ee9 \u0111i n\u1ea5u ch\u00e1o ph\u00e1t cho d\u00e2n, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng nghe th\u00eam h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng quan t\u00e2m n\u00e0o kh\u00e1c.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb H\u00e0ng Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 b\u00e0n vi\u1ec7c c\u00f4ng, th\u1ea7n h\u1ecfi v\u1ec1 gi\u00e1 g\u1ea1o \u1edf \u0111\u00f3, m\u1ed7i th\u0103ng l\u00e0 65 \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng n\u01a1i \u0111\u00f3 r\u1ea5t kh\u00f3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n. Th\u1ea7n l\u1ea1i h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i kh\u00f4ng \u00edt, kh\u00f4ng ai thu d\u1ecdn, trong m\u01b0\u01a1ng r\u00e3nh \u0111\u1ec1u c\u00f3 x\u00e1c ch\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 thu d\u1ecdn v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t, c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ed1 ch\u00f4n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea7m ch\u00f4n n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n l\u1ea1i h\u1ecfi xem c\u00f3 m\u01b0a kh\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng t\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay c\u0169ng \u00edt m\u01b0a. Th\u1ea7n h\u1ecfi r\u1eb1ng n\u1ebfu \u00edt m\u01b0a th\u00ec m\u1ea1 ph\u1ea3i ch\u1ecbu thi\u1ec7t h\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng n\u01a1i \u0111\u00f3 tr\u1ed3ng m\u1ea1 \u00edt l\u1eafm. Th\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u00f3i k\u00e9m v\u00e0 d\u1ecbch b\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u1ea5t, \u1edf huy\u1ec7n Ti\u00eau S\u01a1n c\u00f3 h\u01a1n ba ngh\u00ecn h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n, ch\u1ebft v\u00e0 thi\u1ec7t h\u1ea1i h\u1ebft c\u1ea3, nay ch\u1ec9 c\u00f2n tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c nh\u01b0 Minh, H\u00e0ng, T\u00f4, T\u00fa, x\u00e1c ch\u1ebft ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng b\u00ean ngo\u00e0i b\u1edd c\u00e1t v\u00e0 hai b\u00ean b\u1edd k\u00eanh kh\u00f4ng \u00edt. Tuy ch\u01b0a x\u00e1c th\u1ef1c tin t\u1ee9c, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng nghe n\u00f3i \u0111\u1ebfn; c\u00f2n nghe r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u Th\u01b0\u1eddng, Nhu\u1eadn, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft thi\u1ec7t h\u1ea1i, c\u00e1c th\u00f4n b\u1ea3o t\u00f9y n\u01a1i \u0111\u1ec1u ch\u00f4n c\u1ea5t. Hu\u1ed1ng chi vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t l\u00e0 vi\u1ec7c m\u00e0 qu\u1ed1c gia ph\u1ea3i l\u00e0m, V\u0103n V\u01b0\u01a1ng ch\u00f4n c\u1ea5t x\u01b0\u01a1ng kh\u00f4 m\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1 quy t\u00e2m, nay x\u00e1c ch\u1ebft ph\u01a1i b\u00e0y nh\u01b0 th\u1ebf, l\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho nh\u00e0 s\u01b0 thu d\u1ecdn, th\u00f4n b\u1ea3o ch\u00f4n c\u1ea5t, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh xin B\u1ec7 h\u1ea1 ph\u00e1i s\u1ee9 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng t\u1ebf \u0111\u1ec3 an \u1ee7i linh h\u1ed3n u u\u1ea5t, sai ng\u01b0\u1eddi ch\u00f4n c\u1ea5t, tr\u00e1nh l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 qu\u00fd nh\u1ea5t c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c tr\u1ea1m th\u1ea5m \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng l\u1eabn k\u1ebb ch\u1ebft. Sau \u0111\u00f3, n\u00ean t\u00ecm nh\u1eefng nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p t\u00e0i s\u1ea3n gi\u00fap n\u01b0\u1edbc th\u00ec n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng; nh\u1eefng nh\u00e0 t\u00edch tr\u1eef, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edf kho c\u1ee9u d\u00e2n th\u00ec n\u00ean bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i n\u00ean mi\u1ec5n thu\u1ebf m\u1ed9t hai n\u0103m, mi\u1ec5n d\u1ecbch ba hai n\u0103m, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh thu\u1ebf nh\u1eefng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3, kh\u00f4ng thu thu\u1ebf nh\u1eefng h\u00e0ng h\u00f3a khai th\u00e1c t\u1eeb n\u00fai hay bi\u1ec3n, d\u00f9ng nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u1ec3 an l\u00f2ng d\u00e2n, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n n\u1ea1n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i d\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m ngo\u00e1i, v\u00f9ng Ho\u00e0i Nam x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, th\u1ea7n \u0111\u00e3 k\u1ecbp th\u1eddi t\u00e2u l\u00ean. L\u1ea1i nghe n\u00f3i v\u00f9ng Giang Nam \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n, mong B\u1ec7 h\u1ea1 ban b\u1ed1 chi\u1ebfu ch\u1ec9, gi\u00e1ng \u0111\u1ee9c \u00e2m \u0111\u1ec3 tr\u1eeb tai d\u1ecbch, h\u1ecfi \u00fd T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kho\u00e1 c\u00f9ng l\u1ee3i t\u1ee9c. N\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3m, th\u1ea7n xin l\u1ea5y vi\u1ec7c g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh. Th\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch &#8216;Ng\u0169 \u0111\u1ea1i s\u1eed&#8217;, th\u1ea5y c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng, H\u1eadu \u0110\u01b0\u1eddng, T\u1ea5n, H\u00e1n v\u00e0 Chu, l\u00e3nh th\u1ed5 kh\u00f4ng qu\u00e1 ng\u00e0n d\u1eb7m, c\u00e1c v\u00f9ng Giang Nam, L\u01b0\u1ee1ng Xuy\u00ean, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u1ea5y, Trung Qu\u1ed1c nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, nh\u01b0ng v\u1eabn mu\u1ed1n ch\u1ebf ng\u1ef1 c\u00e1c r\u1ee3 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc. T\u1eeb khi Th\u00e1i T\u1ed5 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Ng\u00f4, chi\u1ebfm Th\u1ee5c, h\u1ea1 Qu\u1ea3ng Nam, Th\u00e1i T\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Ng\u00f4 Vi\u1ec7t V\u01b0\u01a1ng \u0111em c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc quy ph\u1ee5c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec l\u00e3nh th\u1ed5 qu\u1ed1c gia r\u1ed9ng v\u1ea1n d\u1eb7m, thu\u1ebf kho\u00e1 l\u1ee3i t\u1ee9c t\u0103ng g\u1ea5p tr\u0103m l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc. Tr\u1eeb chi ph\u00ed n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 c\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt nh\u1eefng kho\u1ea3n chi kh\u00f4ng c\u1ea5p thi\u1ebft, th\u00ec kho t\u00e0ng trong n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 nhi\u00ean d\u01b0 d\u1eadt, sao c\u1ee9 ph\u1ea3i thu thu\u1ebf kho\u00e1 l\u1ee3i t\u1ee9c c\u1ee7a d\u00e2n Giang, Chi\u1ebft sau khi h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u1ecbch b\u1ec7nh \u0111\u1ec3 nu\u00f4i qu\u00e2n qu\u1ed1c?<\/i><\/p>\n<p><i>Nay hai m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n Giang Nam, m\u01b0\u1eddi s\u00e1u ch\u00e2u qu\u00e2n L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, c\u1ea7n bi\u1ebft r\u00f5 ch\u00e2u n\u00e0o l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3i k\u00e9m, d\u1ecbch b\u1ec7nh, ch\u00e2u n\u00e0o kh\u00f4ng. Nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 thi\u00ean tai, d\u00e2n kh\u00f4ng b\u1ec7nh d\u1ecbch, ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u1ed9p ti\u1ec1n, v\u1ea3i l\u1ee5a, l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o nh\u01b0 m\u1ecdi n\u0103m, c\u00f2n nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ecb tai ho\u1ea1, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean s\u1edbm ra ch\u1ec9 th\u1ecb, l\u1ea5y ch\u1ed7 d\u01b0 b\u00f9 ch\u1ed7 thi\u1ebfu, l\u1ea5y nhi\u1ec1u c\u1ee9u \u00edt, \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n sinh, ng\u0103n ng\u1eeba gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u1ea1i nghe r\u1eb1ng Giang, Ho\u00e0i m\u1ed7i n\u0103m v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y n\u0103m tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o. N\u0103m nay, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n m\u00f9a xu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. C\u00f2n v\u1ec1 s\u1ed1 ti\u1ec1n, l\u1ee5a m\u00e0 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ch\u00e2u, qu\u00e2n thu\u1ed9c Giang, Chi\u1ebft d\u00e2ng l\u00ean, th\u1ea7n kh\u00f4ng r\u00f5, c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft k\u1ebf ho\u1ea1ch quy ho\u1ea1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh trong m\u00f9a xu\u00e2n n\u00e0y. Th\u1ea7n ch\u1ec9 bi\u1ebft r\u1eb1ng \u1edf b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ch\u00e2u, qu\u00e2n c\u00f3 n\u01a1i d\u00e2n ch\u1ebft \u0111\u00f3i ho\u1eb7c d\u1ecbch b\u1ec7nh, c\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n \u0111\u00e3 mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf kh\u00f3a, gi\u1ea3m b\u1edbt l\u1ee3i t\u1ee9c, mi\u1ec5n tr\u1eeb lao d\u1ecbch, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia an d\u00e2n, ng\u0103n ng\u1eeba n\u1ea1n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i d\u1eady. Kinh &#8216;D\u1ecbch&#8217; ch\u1eb3ng t\u1eebng n\u00f3i sao: &#8220;Qu\u00e2n t\u1eed lo ngh\u0129 v\u1ec1 ho\u1ea1n n\u1ea1n m\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba tr\u01b0\u1edbc.&#8221; L\u1ea1i nh\u01b0 binh ph\u00e1p c\u00f3 c\u00e2u: &#8220;\u0110\u00e1nh v\u00e0o \u0111\u00f4ng nam, ph\u00f2ng b\u1ecb t\u00e2y b\u1eafc.&#8221; \u00dd n\u00f3i n\u1ebfu \u0111\u1ecbch \u0111\u00e1nh v\u00e0o ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam c\u1ee7a th\u00e0nh, th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc, v\u00ec lo \u0111\u1ecbch s\u1ebd \u0111\u00e1nh \u00fap b\u1ea5t ng\u1edd. Nay n\u1ebfu ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi ch\u01b0a y\u00ean, ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam ven bi\u1ec3n l\u1ea1i c\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, th\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 vi\u1ec7c ch\u1ebf ng\u1ef1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd t\u1ed1n s\u1ee9c, vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n kh\u00f3 m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay tuy \u0111\u00e3 c\u1eed D\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Cung c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i tu\u1ea7n tra, ki\u1ec3m so\u00e1t Giang, Ho\u00e0i, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u1eeb b\u1ecf tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb n\u00e0y, nh\u01b0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u0103n ng\u1eeba m\u1ea7m m\u1ed1ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i d\u1eady, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n, th\u00ec v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee5 th\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng h\u1ed3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng v\u00e0 kh\u00ed ch\u1ea5t m\u00e0 ta c\u1ea7n t\u00ecm, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m t\u1ea1i v\u00f9ng bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. L\u1ea1i th\u00eam, n\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed trong Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham \u00f4, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u1eed h\u1ecd c\u0169ng b\u1ecb li\u00ean \u0111\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. N\u1ebfu ch\u1ec9 t\u00ecm trong Tam ban nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, c\u1ea9n tr\u1ecdng, c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng k\u1ef3 th\u1ef1c c\u0169ng kh\u00f3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu c\u1ee9 li\u00ean \u0111\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi c\u1eed, th\u00ec k\u1ebb c\u1eed ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt \u0111i. L\u1ea1i n\u1eefa, nh\u1eefng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed, \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng v\u1edbi l\u1eddi c\u1eed, th\u00ec tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi c\u1eed. C\u1ee9 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf, e r\u1eb1ng kh\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, c\u1ee9 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi b\u1ed5 nhi\u1ec7m bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 th\u1ebf, e r\u1eb1ng ch\u01b0a \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c c\u00f3 g\u1ed1c ng\u1ecdn, l\u00fd c\u00f3 xa g\u1ea7n, nay kh\u00f4ng v\u1ed9i t\u00ecm m\u01b0u th\u1ea7n m\u00e0 l\u1ea1i \u0111i t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 d\u0169ng tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed1i h\u1ecda v\u1ec1 sau m\u00e0 ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. Kinh &#8216;D\u1ecbch&#8217; c\u00f3 n\u00f3i: &#8220;V\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng \u0111\u1eb7t ra hi\u1ec3m tr\u1edf \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.&#8221; Trong &#8216;H\u00e1n th\u01b0&#8217; c\u0169ng c\u00f3 chuy\u1ec7n k\u1ebb tr\u1ed9m n\u1ed5i d\u1eady gi\u1ebft quan l\u1edbn, l\u1ea5y binh kh\u00ed trong kho, th\u1ea3 t\u00f9 nh\u00e2n, l\u00f4i k\u00e9o d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m lo\u1ea1n. Nay c\u00e1c n\u01a1i th\u00e0nh tr\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu b\u1ed5, t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5, h\u00e0o l\u1ea5p, \u0111i l\u1ea1i nh\u01b0 \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng, m\u1ed9t khi c\u00f3 k\u1ebb tr\u1ed9m n\u1ed5i d\u1eady, quan l\u1ea1i c\u00e1c n\u01a1i l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7? L\u1ea1i th\u00eam, binh l\u00ednh trong doanh tr\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng tinh nhu\u1ec7, binh kh\u00ed trong kho c\u0169ng \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n t\u1ed1t, c\u00e1c n\u01a1i y\u1ebfu huy\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i, th\u1ebf \u0111\u1ea5t hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a n\u00fai s\u00f4ng, c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng v\u1edbi nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, binh l\u00ednh kh\u00f4ng quen tr\u1eadn m\u1ea1c, t\u01b0\u1edbng so\u00e1i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u1eef, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 binh l\u00ednh ki\u00eau ng\u1ea1o m\u00e0 t\u01b0\u1edbng so\u00e1i n\u00f4ng c\u1ea1n, khi\u1ebfn cho nh\u1eefng k\u1ebb nh\u01b0 Ph\u00f3 Ti\u1ec1m \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi vi\u1ec7c th\u00ec c\u1ea9u th\u1ea3, g\u1eb7p \u0111\u1ecbch th\u00ec ti\u1ebfn tho\u00e1i l\u01b0\u1ee1ng nan. K\u00ednh mong B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1ea5y vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ea5p b\u00e1ch, l\u1ea5y vi\u1ec7c r\u1ed9ng t\u00ecm m\u01b0u k\u1ebf l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch. N\u1ebfu ch\u1ec9 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi trong Tam ban \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, trong V\u0103n ban \u0111\u1ec3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u00f5 d\u0169ng, th\u1ea7n e r\u1eb1ng s\u1ebd \u0111\u00e1nh m\u1ea5t k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e1nh m\u1ea5t \u0111\u1ea1i s\u1ef1 qu\u1ed1c gia.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch &#8216;H\u00e1n th\u01b0&#8217;, th\u1ea5y r\u1eb1ng khi c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, \u0111\u1ecba ch\u1ea5n, \u1eaft ban chi\u1ebfu th\u01b0, c\u1ea7u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, can gi\u00e1n m\u1ea1nh m\u1ebd; ph\u1ea3i ban \u0111\u1ee9c \u00e2m, l\u1ea1i ban l\u1ec7nh tha t\u1ed9i, mi\u1ec5n thu\u1ebf. T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 c\u00f3 \u0111\u1ecba ch\u1ea5n \u1edf Ho\u00e0i Nam, \u0111\u00eam 16 c\u00f3 nguy\u1ec7t th\u1ef1c, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y ban ng\u1ef1 tr\u00e1t, h\u1ea1 \u0111\u1ee9c \u00e2m. S\u1ef1 bi\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u1edbn lao nh\u1ea5t, c\u00f2n bi\u1ebft r\u00f5 c\u01a1 nguy l\u1ea1i l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh tri\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng h\u00e3y l\u1ea5y t\u1ea5m l\u00f2ng th\u00e1nh tri\u1ebft bi\u1ebft r\u00f5 c\u01a1 nguy \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ef1 bi\u1ebfn d\u1ecb c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o nh\u1eefng vi\u1ec7c xa, l\u1edbn, m\u01b0u t\u00ednh tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f2n ch\u01b0a manh nha, ban \u01a1n \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u00f3i k\u00e9m, b\u1ec7nh d\u1ecbch, ban \u0111\u1ee9c sau khi c\u00f3 nguy\u1ec7t th\u1ef1c, \u0111\u1ecba ch\u1ea5n. Hu\u1ed1ng chi, t\u1ea5m l\u00f2ng lo n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 ng\u00e0y nay, v\u00e0 vi\u1ec7c d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n. T\u1eeb n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eadn ch\u1ee9c \u1edf Th\u00e1i Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn, th\u1ea7n \u1edf h\u1eadu \u0111i\u1ec7n v\u00e2ng l\u1ec7nh Th\u00e1nh ch\u1ec9, r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec th\u00ec d\u00e2ng t\u1ea5u l\u00ean. Nay th\u1ea7n k\u00ednh c\u1ea9n phong k\u00edn t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, c\u00fai xin Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u01b0u l\u1ea1i trong cung \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t, vi\u1ec7c g\u00ec n\u00ean l\u00e0m hay n\u00ean d\u1eebng, xin quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u01a1i long nhan.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u1ea7n t\u1ef1 ch\u00fa r\u1eb1ng t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y d\u00e2ng v\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 3 n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 ba. Nay k\u00e8m theo cu\u1ed1i th\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-196-1\"> ch\u1eef 't\u1ef1' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo s\u00e1ch 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn', 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 5 'Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-196-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-2\"> ch\u1eef 'thi\u1ebft c\u1ed1ng c\u1eed' tr\u00ean, theo 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' ghi l\u00e0 'thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0', 'Tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i' ghi l\u00e0 'tr\u00ed quan x\u01b0ng \u0111\u1ebf, thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0', nghi r\u1eb1ng 'thi\u1ebft c\u1ed1ng c\u1eed' n\u00ean s\u1eeda l\u00e0 'thi\u1ebft th\u1eeba d\u01b0'. <a href=\"#return-footnote-196-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-3\">Ba ng\u01b0\u1eddi con c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0 ch\u00e1u, nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'n\u0103m ng\u01b0\u1eddi con', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u2018T\u1ed1ng b\u1ea3n\u2019, \u2018T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u2019 v\u00e0 \u2018T\u1ed1ng s\u1eed\u2019 quy\u1ec3n 446, \u2018Khang B\u1ea3o Du\u1ec7 truy\u1ec7n\u2019 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-196-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-4\">Ch\u1eef 'c\u1ea3nh' trong c\u00e2u 'd\u01b0 ch\u00fang \u0111\u1ed9n \u0111\u00e0o xu\u1ea5t c\u1ea3nh' nguy\u00ean v\u0103n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n 'T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu' b\u1ed5 sung. Theo 'Tr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i' quy\u1ec3n 4, 'Ch\u00e2n T\u00f4ng Kinh Ch\u1ebf Khi\u1ebft \u0110an', ch\u1eef 'xu\u1ea5t c\u1ea3nh' vi\u1ebft l\u00e0 'xu\u1ea5t t\u1eafc'. <a href=\"#return-footnote-196-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-5\"> 'vi\u1ec7c Ho\u00e0i Trung l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u00cdch Ch\u00e2u' b\u1ea3y ch\u1eef n\u00e0y b\u1ea3n g\u1ed1c thi\u1ebfu, c\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, nay theo 'Tr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 vi\u1ec7c bi\u1ebfn lo\u1ea1n c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-196-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-6\">\u2018B\u1eaft \u0111\u1ea7u an t\u00e1ng \u1edf T\u0129nh L\u0103ng, sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 t\u00e1ng\u2019 n\u0103m ch\u1eef n\u00e0y ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u2018C\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u2019 quy\u1ec3n 52 v\u00e0 \u2018T\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u2019 quy\u1ec3n 77 trong ph\u1ea7n li\u1ec7t truy\u1ec7n h\u1eadu phi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u00f4ng Chi\u00eau \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-196-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-7\">\u2018L\u0103ng c\u1ee7a L\u00e3 h\u1eadu nh\u00e0 H\u00e1n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y Tr\u01b0\u1eddng L\u0103ng h\u01a1n tr\u0103m b\u01b0\u1edbc\u2019, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef \u2018t\u00e2y\u2019 ban \u0111\u1ea7u th\u1eeba ch\u1eef \u2018h\u1eefu\u2019, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c c\u00f9ng \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 l\u1ec5 37-50 m\u00e0 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-196-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-8\">\u2018C\u1eed nh\u1eefng quan vi\u00ean t\u1eeb Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf xu\u1ed1ng trong kinh tri\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 d\u0169ng, kh\u00ed ch\u1ea5t x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng\u2019, ch\u1eef \u2018c\u1eed\u2019 ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 ph\u1ea7n cu\u1ed1i quy\u1ec3n n\u00e0y c\u00f9ng s\u1edb c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n T\u00edch c\u0169ng nh\u01b0 \u2018T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u2019 tuy\u1ec3n c\u1eed 27-8 m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-196-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-9\"> D\u1ef1ng \u0111\u00e1 m\u00e1y v\u00e0 \u0111\u1eb7t r\u00e0o ch\u1eafn \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n <i>(ch\u1eef 'c\u01a1' nguy\u00ean l\u00e0 'ki', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 'Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t' quy\u1ec3n 25 ph\u1ea7n 'V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n chi bi\u1ebfn' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i)<\/i>. <a href=\"#return-footnote-196-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-10\">Gi\u1ea3m b\u1ea3y ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi <i>('chi' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ee5c')<\/i>, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 5 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-196-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-11\">T\u1ec1 Hi\u1ec1n xin l\u1ec7nh cho T\u1ebf k\u00fd gi\u1ea5y cam \u0111oan \u0111\u00ea kh\u00f4ng v\u1ee1 <i>('h\u00e0' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'k\u1ebft')<\/i>, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 'Bi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c' quy\u1ec3n 6, 'T\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n' quy\u1ec3n 5 tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-196-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-12\">Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang Mai Tu\u00e2n, 'Mai Tu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'D\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u0169ng nh\u01b0 T\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu tuy\u1ec3n c\u1eed 7\/6 v\u00e0 Ph\u1ea9m lo\u1ea1i ch\u00ed c\u1ed5 li\u1ec7t truy\u1ec7n quy\u1ec3n 28 s\u1eeda l\u1ea1i. Mai Tu\u00e2n c\u00f3 truy\u1ec7n trong T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 301, t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang. <a href=\"#return-footnote-196-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-196-13\">Th\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5 d\u00f9ng Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn \u1edf T\u00e2y S\u01a1n, 'Th\u00e1i T\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1i T\u00f4ng', theo 'Long B\u00ecnh T\u1eadp' quy\u1ec3n 16 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn, 'T\u1ed1ng S\u1eed' quy\u1ec3n 266 truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y v\u00e0 quy\u1ec3n 273 truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Ti\u1ebfn s\u1eeda l\u1ea1i. 'T\u00e2y S\u01a1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'S\u01a1n T\u00e2y', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-196-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":4,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-196","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":180,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1281,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/196\/revisions\/1281"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/180"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/196\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=196"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=196"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}