{"id":1967,"date":"2026-01-01T13:21:04","date_gmt":"2026-01-01T06:21:04","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=1967"},"modified":"2026-01-18T09:45:01","modified_gmt":"2026-01-18T02:45:01","slug":"beta-quyen-300-nam-nguyen-phong-thu-2-ky-mui-1079","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-300-nam-nguyen-phong-thu-2-ky-mui-1079\/","title":{"raw":"[BETA] QUY\u1ec2N 300: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 2 (K\u1ef6 M\u00d9I, 1079)","rendered":"[BETA] QUY\u1ec2N 300: N\u0102M NGUY\u00caN PHONG TH\u1ee8 2 (K\u1ef6 M\u00d9I, 1079)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 10 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, m\u00f9ng 1, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Ch\u00e2u l\u1ed9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"Theo tin do th\u00e1m, bi\u1ebft gi\u1edbi T\u00e2y \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 c\u00e2n nh\u1eafc t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u1ea9n c\u1ea5p, th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng v\u00e0 tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi, ki\u1ec3m tra qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed quan t\u1ea1m quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00e2u v\u00e0 lo vi\u1ec7c qu\u00e2n nhu.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y L\u00fd T\u1eafc t\u1ea1m quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00e2u.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Tri \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Kim b\u1ed9 lang trung, th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc; \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, k\u00fd L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Dao qu\u1eadn th\u1ee9 s\u1eed T\u1ed1ng D\u1ee5ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m k\u00fd L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Dao qu\u1eadn \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng to\u00e0n ph\u1ea7n; Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan V\u01b0\u01a1ng Tu K\u1ef7 c\u00f9ng 37 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng xu\u1ea5t s\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh sai ph\u00e1i, tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc; c\u00e1c quan kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch g\u1ed3m 9 ng\u01b0\u1eddi, gi\u1ea3m hai n\u0103m g\u1ed3m 5 ng\u01b0\u1eddi; c\u00e1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tam ty \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc g\u1ed3m 56 ng\u01b0\u1eddi, th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc g\u1ed3m 81 ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1ec7' trong '\u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec7' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16\/14 b\u1ed5 sung[\/footnote].\r\n\r\nDo T\u1eed Uy\u00ean v\u00e0 D\u1ee5ng Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t d\u1eabn n\u01b0\u1edbc L\u1ea1c v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t c\u00f4ng tr\u00ecnh.\r\n\r\n[3] Chi\u1ebfu cho Ti\u1ec1n Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Nam C\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, 11 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u00e0 th\u0103ng th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Do c\u00f3 c\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edd nam s\u00f4ng l\u1edbn.\r\n\r\n[4] Chi\u1ebfu cho T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 t\u01b0 Phu Di\u00ean, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Cao V\u0129nh N\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1eadc, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, ban l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. Th\u00e1ng 7, gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m Tuy \u0110\u1ee9c th\u00e0nh, \u0111\u1ea1i h\u1ed9i \u1edf B\u00ecnh, V\u0129nh N\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.\r\n\r\n[5] Gi\u1ea3m m\u1ed9t vi\u00ean Gi\u00e1m quan c\u1ee7a H\u1ea1 t\u00e1 ty. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 t\u0103ng l\u00ean hai vi\u00ean, do c\u00f4ng vi\u1ec7c gi\u1ea3n \u0111\u01a1n n\u00ean gi\u1ea3m.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 L\u00e2m Anh v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Giang Nam l\u1ed9 T\u1ea1 Tr\u1ecdng Quy c\u00f9ng x\u00e9t l\u1ea1i v\u1ee5 \u00e1n c\u1ee7a Ti\u1ec1n tri Giang Ninh ph\u1ee7 L\u1eef Gia V\u1ea5n. Do Gia V\u1ea5n k\u00eau o\u00e1n r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u00e1o.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Tam ty nh\u1eadn tr\u1ea3 l\u1ea1i s\u1ed1 ti\u1ec1n chi ph\u00ed c\u0169 v\u1ec1 ng\u1ef1a kho\u00e1n c\u1ee7a Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty, tuy tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u1eaft gi\u1ea3m, m\u1ed7i n\u0103m v\u1eabn ph\u1ea3i chi\u1ebft ra b\u1ea3y v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a, nh\u01b0ng l\u1ea1i k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 keo ki\u1ec7t, ch\u01b0a ch\u1ecbu b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. B\u1edfi v\u00ec l\u1ee5a v\u00e0 da ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra c\u1ee7a quan l\u1ea1i, n\u00ean hai b\u00ean th\u01b0\u1eddng c\u00f3 tranh c\u00e3i. C\u00f3 th\u1ec3 sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba Ng\u00f4 An Tr\u00ec trong v\u00f2ng m\u1ed9t th\u00e1ng xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c chi ph\u00ed trong n\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a b\u00e3i b\u1ecf kho\u00e1n, t\u00ednh th\u00e0nh ti\u1ec1n hi\u1ec7n t\u1ea1i, th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m c\u1ee7a Tam ty c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ghi nh\u1eadn Thang Tri\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m l\u00f2 n\u1ea5u qu\u1eb7ng \u1edf tr\u01b0\u1eddng S\u1ea7m Th\u1ee7y, ch\u00e2u Thi\u1ec1u, l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, Ch\u1ec9 s\u1eed ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng. V\u00ec Tri\u1ec1u nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecf ti\u1ec1n ri\u00eang ra b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Ki\u1ec1u T\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"V\u00e2ng chi\u1ebfu t\u1ea1m ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u L\u00f4, xin th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i tu\u1ea7n tra binh gi\u00e1p c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea1i v\u00e0 xem x\u00e9t n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch qu\u00e2n s\u1ef1, b\u00e0n k\u00edn ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u1ef1 xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, n\u1ebfu c\u1ea7n th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m tra, c\u00f3 th\u1ec3 mang theo m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng binh gi\u00e1p \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, l\u00e0m \u1ed3n \u00e0o, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi sinh s\u1ef1 bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t \u300aB\u00ecnh Man K\u00fd\u300b, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c T\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh th\u1ec1, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh th\u1ec1 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, xem ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 4, v\u00e0 ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 12 n\u0103m n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Ti\u1ec1n Di\u1ec7u ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u00f3ng c\u1ecdc \u1edf c\u00e1c \u0111\u00ea[footnote]Ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u00f3ng c\u1ecdc \u1edf c\u00e1c \u0111\u00ea, ch\u1eef 'li\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 15 t\u1edd 5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nghe n\u00f3i hai \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ty \u0111\u00e3 t\u00ednh h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n phu, ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 n\u0103m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ty v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh s\u00f4ng ng\u00f2i, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec n\u0103m sau d\u00f9 huy \u0111\u1ed9ng ba b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n phu c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u1ee9ng ph\u00f3, ti\u1ec1n c\u1ee7a c\u00f4ng t\u01b0 phung ph\u00ed qu\u00e1 m\u1ee9c, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc. Ti\u1ec1n Di\u1ec7u m\u1edbi l\u00e0m quan th\u1ee7y l\u1ee3i, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i, e r\u1eb1ng b\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ee5c l\u1ee3i d\u1ecdc s\u00f4ng l\u1eeba g\u1ea1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1eafm r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 sai Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1eefu Ph\u1ee7 thay Di\u1ec7u ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang M\u00e3n Trung H\u00e0nh l\u00e0m Qu\u00e1n c\u00e1c Hi\u1ec7u kh\u00e1m. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u00e1m sinh Ngu Phi\u1ec1n t\u1ed1 c\u00e1o c\u00e1c quan trong h\u1ecdc quan tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0m vi\u1ec7c gian d\u1ed1i, tham nh\u0169ng, l\u1eeba g\u1ea1t, t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. \u0110\u1ebfn khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho H\u1eefu ty x\u00e9t x\u1eed, th\u00ec l\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a Ngu Phi\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vu kh\u1ed1ng. Trong khi \u0111\u00f3, Trung H\u00e0nh l\u1ea1i gi\u1eef m\u00ecnh thanh li\u00eam, kh\u00f4ng d\u00ednh l\u00edu \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u00e0n t\u00e1n c\u1ee7a quan l\u1ea1i, l\u1ea1i c\u00f2n s\u1ed1ng gi\u1eefa \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi nghi\u00eang ng\u1ea3, b\u1ebb cong ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 tu th\u00e2n, ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m h\u00e0nh vi nh\u01b0 v\u1eady. X\u00e9t trong th\u00f3i quen \u00edt bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5 c\u1ee7a s\u0129 nh\u00e2n ng\u00e0y nay, \u0111\u00e3 l\u00e0 hi\u1ebfm c\u00f3, l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi nh\u01a1 b\u1ea9n, b\u00e8 ph\u00e1i, ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c chung m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed ti\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i. N\u00ean ban th\u01b0\u1edfng \u00edt nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch phong t\u1ee5c.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Trung H\u00e0nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Kim H\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[12] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd T\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n v\u00e2ng chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u tra v\u1ec1 thu\u1ebf d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1, c\u00f3 s\u1ed5 s\u00e1ch n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh c\u1ee7a huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c, ch\u00e2u T\u00f4 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 t\u1eeb l\u00e2u, v\u1edbi s\u1ed1 thu\u1ebf tr\u1eebu, quy\u00ean, th\u00f3c g\u1ea1o, ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n m\u1ed9t ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m qu\u00e1n, th\u1ea1ch, th\u1ea5t, l\u1ea1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Huy\u1ec7n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o thu\u1ebf, qu\u1ea3n l\u00fd ru\u1ed9ng th\u00f3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u00edn tr\u0103m m\u01b0\u1eddi ch\u00edn kho\u1ea3nh v\u00e0 m\u1ea5y m\u1eabu, nay ch\u1ec9 \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m h\u1ed9, ph\u1ea3i n\u1ed9p t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ba th\u1ea1ch th\u00f3c g\u1ea1o, n\u0103m m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t th\u1ea5t l\u1ee5a, ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m l\u1ea1ng b\u00f4ng.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i g\u1ed3m t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ed1n tr\u0103m th\u1ea1ch th\u00f3c g\u1ea1o, m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m th\u1ea5t l\u1ee5a, m\u1ed9t ngh\u00ecn ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u1ea1ng b\u00f4ng, ch\u00edn tr\u0103m v\u0103n ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh[footnote] ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh ch\u00edn tr\u0103m v\u0103n ngo\u1ea1i 'v\u0103n', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'qu\u00e1n', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote], \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean ch\u1ee7 \u0111i\u1ec1n. C\u00f3 l\u1ebd do l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra, b\u1ecdn gian ho\u1ea1t nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i, l\u00e0m th\u1ea5t tho\u00e1t thu\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Xin c\u1eed Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang L\u01b0u Ch\u1eedng l\u00e0m tri huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 x\u1eed l\u00fd, c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng xin ch\u1ecdn quan \u0111i\u1ec1u tra.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nCh\u1eedng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Nam L\u0103ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 ba, chi\u1ebfu cho Tam ty H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd T\u00f4ng chuy\u00ean tr\u00e1ch \u0111i\u1ec1u tra v\u1ec1 ti\u1ec1n thu\u1ebf d\u1ecbch b\u1ecb th\u1ea5t tho\u00e1t do c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 \u1edf Giang Nam \u0110\u00f4ng v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u00f4ng t\u00e2u: <i>\"S\u1ed5 s\u00e1ch n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh trung c\u1ee7a huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c, ch\u00e2u T\u00f4 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 t\u1eeb l\u00e2u, v\u1edbi s\u1ed1 thu\u1ebf tr\u1eebu, quy\u00ean, th\u00f3c g\u1ea1o, ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n m\u1ed9t ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m qu\u00e1n, th\u1ea1ch, th\u1ea5t, l\u1ea1ng. Nay ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m h\u1ed9, ph\u1ea3i n\u1ed9p ba tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ba th\u1ea1ch th\u00f3c g\u1ea1o, n\u0103m m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t th\u1ea5t l\u1ee5a, ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m l\u1ea1ng b\u00f4ng, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c h\u1ed9 c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00ean ch\u1ee7 \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f2n. C\u00f3 l\u1ebd do l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra, b\u1ecdn gian ho\u1ea1t nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i, l\u00e0m th\u1ea5t tho\u00e1t thu\u1ebf ch\u00ednh. Xin ph\u00e0m nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn quan \u0111i\u1ec1u tra.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. B\u00e8n chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ec1 c\u1eed. T\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 \u1edf m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y huy\u1ec7n thu\u1ed9c Giang, Chi\u1ebft[footnote] Giang Chi\u1ebft 'Chi\u1ebft' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'l\u1ed9', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 174 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ecf.[\/footnote], t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ba tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i hai h\u1ed9, l\u00e0m th\u00e0nh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 ba, b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u00f4ng l\u00e0m Ho\u00e0i Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra thu\u1ebf d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1, T\u00f4ng b\u00e8n tuy\u1ec3n d\u1ee5ng quan thu\u1ed9c, thay \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh t\u00e1, \u0111\u1ea1i quy\u1ebft x\u1eed l\u00fd. C\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y l\u1ed9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng t\u00e1m m\u01b0\u01a1i t\u00e1m, ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n, tuy\u1ec7t t\u1ef1, gi\u1ea3 m\u1ea1o t\u00ean \u0111i\u1ec1n, kh\u00f4ng ghi trong s\u1ed5 s\u00e1ch v\u00e0 thi\u1ebfu \u0111inh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ch\u00edn tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i l\u0103m h\u1ed9, thu\u1ebf d\u1ecbch ch\u00ednh v\u00e0 n\u1ee3 t\u00edch l\u0169y t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u00edn m\u01b0\u01a1i hai v\u1ea1n hai ngh\u00ecn hai tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i s\u00e1u qu\u00e1n, th\u1ea1ch, th\u1ea5t, l\u1ea1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u00f4ng l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1ea5t tho\u00e1t thu\u1ebf d\u1ecbch l\u00e0 do s\u1ed5 s\u00e1ch c\u1ee7a quan ty sai s\u00f3t t\u1eeb l\u00e2u, xin theo thu\u1ebf h\u1ea1 m\u00e0 thu n\u1ed9p. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c s\u1ed5 s\u00e1ch th\u1ea5t thu thu\u1ebf d\u1ecbch ti\u1ec1n v\u1eadt, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n tr\u1eeb.)<\/i>\r\n\r\n[13] N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t xin chuy\u00ean sai quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c d\u1ea1y t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7 cho c\u00e1c quan th\u00e2n t\u00f2ng, th\u00e2n s\u1ef1, cung ti\u1ec5n th\u1ee7. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Chi\u1ebfu cho \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n.\r\n\r\n[14] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>\"M\u00e3nh t\u01b0\u1edbng gi\u1eef ch\u1ee9c b\u1ea3 ti\u1ec7t \u1edf Hoa Ph\u1eadt b\u1ea3o thu\u1ed9c Tuy \u0110\u1ee9c th\u00e0nh l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0129nh Kh\u00e1nh, thu\u1ed9c h\u00e0ng tam ban sai s\u1ee9, l\u1ea5y c\u1edb \u0111i tu\u1ea7n tra, d\u1eabn b\u1ed9 h\u1ea1 v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean, r\u1ed3i d\u1ed1i b\u00e1o l\u00e0 gi\u1eb7c ph\u00eda t\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00e3 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin t\u01b0\u1edbc hai b\u1eadc qu\u00e2n c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a V\u0129nh Kh\u00e1nh, cho l\u01b0u d\u1ee5ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i> Chi\u1ebfu truy thu h\u1ed3i v\u0103n t\u1ef1 xu\u1ea5t th\u00e2n c\u1ee7a V\u0129nh Kh\u00e1nh, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y[footnote] Kinh T\u00e2y, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486, \u300aH\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'T\u00e2y Kinh'.[\/footnote] \u0111\u1ec3 bi\u00ean qu\u1ea3n.\r\n\r\n[15] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 thu\u1ed9c Ng\u0169 l\u1ed9, c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 khoa m\u1edbi v\u1ec1 minh ph\u00e1p, th\u00f4ng t\u00ednh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u1ec1u.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong, g\u1ed3m qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt th\u1ee9 n\u0103m \u1edf Ung Kh\u00e2u, ch\u1ec9 huy th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1edbi 500 ng\u01b0\u1eddi; qu\u00e2n Ki\u00eau M\u00e3nh th\u1ee9 nh\u1ea5t \u1edf huy\u1ec7n U\u00fd Th\u1ecb v\u1edbi 400 ng\u01b0\u1eddi; qu\u00e2n b\u1ed9 \u1edf huy\u1ec7n H\u00e0m B\u00ecnh[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Gi\u1ea3m b\u00e1n'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 188, ch\u00ed v\u1ec1 qu\u00e2n b\u1ed9, \u0111i\u1ec1u Thi\u00ean V\u0169: '<i>(N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2)<\/i>, b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n th\u1ee9 n\u0103m, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e0nh qu\u00e2n H\u00f9ng V\u0169 N\u1ed7 Th\u1ee7. Th\u00e1ng 9, ra chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 kh\u00f4ng b\u1ed5 sung ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu.' L\u1ea1i theo \u0111i\u1ec1u H\u00f9ng D\u0169ng: '<i>(N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2)<\/i>, qu\u00e2n H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng b\u1ed5 sung ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu.' C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2y v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n, 'Gi\u1ea3m b\u00e1n' n\u00ean l\u00e0 'H\u00e0m B\u00ecnh', do ch\u1eef g\u1ea7n gi\u1ed1ng nhau m\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], qu\u00e2n Thi\u00ean V\u0169 th\u1ee9 nh\u1ea5t, qu\u00e2n H\u00f9ng D\u0169ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, qu\u00e2n H\u00f9ng Uy th\u1ee9 hai \u1edf huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p, qu\u00e2n H\u00f9ng Uy th\u1ee9 s\u00e1u \u1edf huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u, m\u1ed7i qu\u00e2n 500 ng\u01b0\u1eddi; qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, g\u1ed3m qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n th\u1ee9 ba \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n th\u1ee9 s\u00e1u \u1edf ch\u00e2u L\u1ed9, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 th\u1ee9 s\u00e1u \u1edf ch\u00e2u H\u00e3n, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ch\u00edn \u1edf ch\u00e2u Lam, m\u1ed7i qu\u00e2n 300 ng\u01b0\u1eddi; qu\u00e2n b\u1ed9, g\u1ed3m qu\u00e2n Th\u1ea7n Nhu\u1ec7 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n \u1edf ch\u00e2u L\u1ed9 v\u1edbi 400 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\nT\u1eeb nay, n\u1ebfu c\u00f3 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ed5 sung, \u0111\u1ee3i khi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n nhi\u1ec1u th\u00ec s\u1ebd gi\u1ea3i t\u00e1n. V\u00ec Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng d\u00e2n qu\u00e2n v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1p thay phi\u00ean nhau thay th\u1ebf qu\u00e2n c\u1ea5m, m\u00e0 s\u1ed1 qu\u00e2n c\u0169 c\u1ee7a Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 3.054 ng\u01b0\u1eddi, \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 1.631 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u xin \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 11 n\u0103m nay, gi\u1ea3i t\u00e1n qu\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00e1c tr\u1ea1i huy\u1ec7n \u1edf ch\u00e2u L\u00f4 thu\u1ed9c Ki\u1ec1m Ch\u00e2u, cho h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[18] S\u1edf Tu ho\u00e0n kinh th\u00e0nh xin cho thu\u00ea \u0111\u1ea5t c\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y nh\u00e0, c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n l\u1eadp ch\u1ee3 b\u00e1n b\u1ed9t, thu thu\u1ebf. Xu\u1ed1ng cho Khai Phong ph\u1ee7 xem x\u00e9t, xin theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng cho ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea, l\u00e0m xong ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0110inh Ch\u1ea5p L\u1ec5 t\u00e2u l\u00ean, chi\u1ebfu l\u1ea5y vi\u1ec7c thi h\u00e0nh xem x\u00e9t, nh\u01b0ng S\u1edf Tu ho\u00e0n kinh th\u00e0nh n\u00f3i r\u1eb1ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y th\u00e0nh l\u1eadp ch\u1ee3 b\u00e1n b\u1ed9t[footnote] l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y th\u00e0nh l\u1eadp ch\u1ee3 b\u00e1n b\u1ed9t 'l\u1ec7nh', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'nay'.[\/footnote], thu ti\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t n\u1ed9p v\u00e0o quan, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng \u00e1n thi h\u00e0nh, t\u1ea5u c\u1ee7a Ch\u1ea5p L\u1ec5 b\u00e8n b\u1ecf.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Khai Phong ph\u1ee7 l\u1ea1i xin ng\u01b0\u1eddi m\u00f4i gi\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t t\u01b0 nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n b\u1ed9t th\u00ec \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft, n\u0103m c\u00e2n tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn ti\u1ec1n, m\u01b0\u1eddi c\u00e2n tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi ngh\u00ecn. C\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Chu s\u1eed b\u1ecf \u0111i, cho l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, nay l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i. Ch\u1ea5p L\u1ec5 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed sau s\u00e1u ng\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ra chi\u1ebfu cho Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u1ecbch ti\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ven bi\u00ean b\u1ecb ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, t\u1ea1m ng\u1eebng mua.\r\n\r\n[20] Ban cho hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n mu\u1ed1i m\u1ea1t, giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n d\u1ee5ng.\r\n\r\n[21] Tam ty t\u00e2u, s\u1ed1 b\u1ea1c d\u00f9ng cho Nam Giao, xin t\u1ef1 ch\u1ecdn quan \u0111\u1ed1c th\u00fac thu gom ti\u1ec1n l\u1ee5a cung n\u1ed9p. Chi\u1ebfu cho Tam ty ch\u1ec9 huy Ty Ph\u00e1t v\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 sai quan th\u00fac gi\u1ee5c, l\u1ea1i ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o theo th\u1ee9 t\u1ef1.\r\n\r\n[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Ti\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Th\u1ebf Nho c\u00f9ng v\u1ee3 l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb, c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 Cao th\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 19 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u1ea3m, ri\u00eang n\u00f4 t\u1ef3 Cao th\u1ecb x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec, v\u1ee3 L\u00fd th\u1ecb \u0111\u1eb7c c\u00e1ch x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng t\u1eed, c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 \u0110\u01a1n th\u1ecb, v.v. 7 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tha ch\u1ebft, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o l\u01b0ng, ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 H\u1ed3 Nam, Qu\u1ea3ng Nam, Kinh T\u00e2y \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n th\u00fac.\r\n\r\nTh\u1ebf Nho l\u00e0 con c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, Ch\u1ea5p Trung c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfp y\u00eau l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb d\u00e2m \u0111\u00e3ng hung h\u00e3n kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, sinh Th\u1ebf Nho ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u th\u00ec Ch\u1ea5p Trung ch\u1ebft, chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb xu\u1ea5t gia l\u00e0m ni c\u00f4. Th\u1ebf Nho l\u1edbn l\u00ean, \u0111\u00f3n m\u1eb9 v\u1ec1, c\u00f9ng v\u1ee3 l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn. L\u00fd th\u1ecb l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Trung S\u01b0, m\u1eb9 l\u00e0 L\u1eef th\u1ecb, ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a L\u1eef Di Gi\u1ea3n.\r\n\r\nTh\u1ebf Nho l\u00e0m tri huy\u1ec7n Th\u00e1i H\u1ed3, ch\u00e2u Th\u01b0, t\u00e0i n\u0103ng k\u00e9m c\u1ecfi kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m quan ngo\u00e0i, c\u00f9ng L\u00fd th\u1ecb x\u00fai gi\u1ee5c c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 m\u01b0u gi\u1ebft Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb, mu\u1ed1n v\u00ec lo bu\u1ed3n m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c, c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 d\u00f9ng thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ebft, \u0111\u00eam l\u1ea5y \u0111inh \u0111\u00f3ng v\u00e0o x\u01b0\u01a1ng s\u1ecd, r\u1ed3i \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 kinh s\u01b0, b\u1ecb c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 t\u1ed1 c\u00e1o, m\u00e0 l\u1eddi khai c\u1ee7a L\u00fd th\u1ecb nhi\u1ec1u l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, tr\u1ea3i qua ba l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i ng\u1ee5c \u00e1n m\u1edbi t\u00ecm ra s\u1ef1 th\u1eadt.\r\n\r\nDo \u0111\u00f3 c\u00e1c quan kh\u00e1m \u00e1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i, Tri \u0110\u1ea1i L\u00fd khanh s\u1ef1 Th\u00f4i \u0110\u00e0i Ph\u00f9, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5, D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, Quy\u1ec1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Gi\u1ea3 Ch\u1ee7ng D\u00e2n b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 3, Di\u1ec7p V\u0169 \u0111\u01b0a quan th\u1ea9m \u00e1n, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i th\u00e1ng hai, Ch\u1ee7ng D\u00e2n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 l\u1ed9 Phu Di\u00ean L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh ki\u00eam th\u1ed1 tr\u00ed vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ed1n l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y Thi\u1ec3m T\u00e2y, c\u00e1c vi\u1ec7c ch\u01b0a xong \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 g\u1eedi \u0111\u1ebfn Hu\u1ec7 Khanh xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea5y T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd ki\u00eam Tri T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Bi\u00ean tu quan c\u1ee7a Tu qu\u1ed1c s\u1eed vi\u1ec7n.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd \u0110inh Ch\u1ea5p L\u1ec5 ki\u00eam Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Thanh Th\u1ea7n so\u1ea1n \u300a\u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 k\u00fd\u300b, ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tu b\u1ed5, b\u00e3i b\u1ecf quan ch\u1ee9c. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u00f4i \u0110\u00e0i Ph\u00f9, v.v. l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, kh\u1ea3o c\u1ee9u c\u00e1c \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng, trong ng\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam l\u00e2u, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean trong \u0111\u00f3, c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ebfu s\u00f3t, n\u00ean g\u1eedi Thanh Th\u1ea7n th\u00eam v\u00e0o.\"<\/i>\r\n\r\n[27] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed tra x\u00e9t vi\u1ec7c gian l\u1eadn \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc g\u1ea7n n\u1eeda n\u0103m nay, ty ng\u1ee5c ng\u00e0y \u0111\u00eam v\u1ea5t v\u1ea3, n\u00ean cho c\u00e1c quan kh\u00e1m x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, x\u00e9t c\u00f4ng m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban \u00e2n x\u00e1: <i>\"Gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft cho t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha. C\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf h\u1ea1 c\u00f2n thi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed1i n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 thu\u1ebf h\u1ea1 c\u00f2n d\u01b0 n\u0103m nay c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf thu\u00ea li\u00ean quan, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 8 th\u0103ng ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, hai k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ghi vi\u1ec7c gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Long Phi\u1ec1n \u1edf T\u00e2y Nam \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[30] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m cung \u1ee9ng t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u00f4ng Nam, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, nay giao cho Tam Ty t\u0103ng th\u00eam thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i, \u0111\u1ec1u chuy\u1ec3n sang \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y.\r\n\r\n[31] Chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n Tri Ung Ch\u00e2u, Trang Tr\u1ea1ch Ph\u00f3 S\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p M\u00f4n Th\u00f4ng S\u1ef1 X\u00e1 Nh\u00e2n L\u01b0u S\u01a1 c\u00f9ng 26 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. V\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ed9ng \u0111inh \u1edf Ung Ch\u00e2u, Kh\u00e2m Ch\u00e2u th\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u1ed9i ch\u1ec9 huy, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 10 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a h\u1ecd.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ti\u1ebfn phong Ti\u1ec7p d\u01b0 Chu th\u1ecb l\u00ean l\u00e0m Chi\u00eau dung.\r\n\r\n[33] Chi\u1ebfu l\u1ea5y 19 v\u1ea1n th\u1ea1ch th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u1edf l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng c\u1ea5p cho 9 t\u01b0\u1edbng \u1edf l\u1ed9 Phu Di\u00ean \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i giao cho Chuy\u1ec3n V\u1eadn Ty t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh to\u00e1n. V\u00ec l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n d\u1ee5ng h\u00e0ng n\u0103m c\u1ea7n h\u01a1n 27 v\u1ea1n th\u1ea1ch, m\u00e0 kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f2n d\u01b0.\r\n\r\n[34] Ty An Ph\u1ee7 \u0110\u00f4ng Dao t\u00e2u r\u1eb1ng Ho\u00e0ng Th\u00e0nh S\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n Luy\u1ec7n S\u1ee9, \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n Ki\u1ec3m S\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf D\u00e2n Ch\u00e2u, Dao Ch\u00e2u l\u00e0 Bao Thu\u1eadn xin d\u00f9ng chi\u1ebfu x\u00e1 t\u1ed9i trong l\u1ec5 Nam Giao \u0111\u1ec3 phong t\u1eb7ng cha m\u1eb9. Vua ph\u00ea: <i>\"Thu\u1eadn t\u1eeb khi m\u1edf mang Hi H\u00e0 \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, l\u1ea1i m\u1ed9t l\u00f2ng trung ngh\u0129a, chi\u1ebfn c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c thu\u1ed9c quy\u1ec1n, tuy tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ea5p thu\u1eadn.\"<\/i> B\u00e8n phong t\u1eb7ng c\u1ea3 v\u1ee3 \u00f4ng ta.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Tri Ch\u1ebf C\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00e1n T\u01b0\u1edbng T\u00e1c Gi\u00e1m. V\u00ec Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ea3o hi\u1ec7n \u0111ang ki\u00eam qu\u1ea3n Th\u1ea9m Quan \u0110\u00f4ng Vi\u1ec7n, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang b\u00e0n t\u0103ng c\u01b0\u1eddng quy ch\u1ebf Th\u00e1i h\u1ecdc, s\u1eafp ban h\u00e0nh, c\u1ea7n c\u00f3 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n k\u1ecbp th\u1eddi \u0111\u1ed1c th\u00fac, m\u1edbi mong th\u00e0nh c\u00f4ng. Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf \u0110\u00f4ng Vi\u1ec7n, ki\u1ec3m tra s\u1eeda \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean \u0111\u1ed5i b\u1ed5 T\u1ea3o l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Ph\u00e1n T\u01b0\u1edbng T\u00e1c Gi\u00e1m, \u0111\u1ec3 chuy\u00ean t\u00e2m thi h\u00e0nh h\u1ecdc ch\u1ebf, l\u1ea1i ban cho nh\u00e0 c\u00f4ng \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c ri\u00eang.\"<\/i>\r\n\r\n[36] L\u1ec7nh cho M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u B\u1ed9 qu\u00e2n ty l\u00e0 Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t qu\u1ea3n c\u00e2u Sai s\u1ee9 th\u1eb7ng vi\u00ean s\u1edf.\r\n\r\n[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ed9ng V\u0169 L\u0103ng, ch\u00e2u Thu\u1eadn l\u00e0 Ma Tr\u1ecdng Ph\u00fac, Ho\u00e0ng Phu \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o l\u01b0ng v\u00e0 b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf qu\u1ea3n th\u00fac, Tr\u1ecdng Ph\u00fac \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn, Phu \u1edf ch\u00e2u Thanh, b\u1eaft gia quy\u1ebfn \u0111i theo, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan ch\u1ee9c v\u00e0 s\u1eafc m\u1ec7nh ban tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. V\u00ec Tr\u1ecdng Ph\u00fac c\u00f9ng N\u00f9ng Tr\u00ed Xu\u00e2n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ch\u00e2u Thu\u1eadn.\r\n\r\n[38] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng theo quy \u0111\u1ecbnh, giao cho c\u00e1c ty nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, thu th\u1eadp s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 c\u1ea5p \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0. V\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ch\u1eadm tr\u1ec5 trong vi\u1ec7c c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c b\u1eaft tr\u1ed9m.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty 100 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m, d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c mua \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o s\u1ed1 cung c\u1ea5p, b\u00e1o cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ec7nh theo gi\u00e1 mua cao nh\u1ea5t v\u00e0 t\u00ednh c\u1ea3 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n, h\u1ea1n trong m\u1ed9t qu\u00fd ph\u1ea3i tr\u1ea3 ti\u1ec1n.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban h\u00e0nh quy ch\u1ebf hu\u1ea5n luy\u1ec7n trong cung, g\u1ed3m c\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u00e1c b\u1eafn cung, ph\u00f3ng t\u00ean, v\u1eadn tay, nh\u1ea5c ch\u00e2n, di chuy\u1ec3n b\u01b0\u1edbc, b\u1eafn cung tr\u00ean ng\u1ef1a, s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o tr\u00ean ng\u1ef1a, \u0111\u00e1nh nhau tr\u00ean ng\u1ef1a ngo\u00e0i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o v\u00e0 khi\u00ean khi \u0111i b\u1ed9, \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy c\u00e1ch, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n ngh\u00ecn ch\u1eef, b\u1eaft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c. Sau \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i xin c\u00e1c \u0111\u1ed9i Ngh\u0129a d\u0169ng, B\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c quy ch\u1ebf hu\u1ea5n luy\u1ec7n nh\u01b0 c\u00e1c qu\u00e2n. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Ban h\u00e0nh h\u00ecnh \u1ea3nh quy ch\u1ebf b\u1eafn cung \u0111i b\u1ed9 v\u00e0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a cho c\u00e1c qu\u00e2n, b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ecdc v\u00e0 t\u1eadp luy\u1ec7n. S\u00e1ch T\u00e2n k\u1ef7 ch\u00e9p: Ban h\u00e0nh quy ch\u1ebf b\u1eafn cung \u0111i b\u1ed9 v\u00e0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u00e1nh nhau cho c\u00e1c qu\u00e2n. S\u00e1ch B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: Ban h\u00e0nh quy ch\u1ebf hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh trong cung, c\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u00e1c b\u1eafn cung \u0111i b\u1ed9, ph\u00f3ng t\u00ean, v\u1eadn tay, nh\u1ea5c ch\u00e2n, di chuy\u1ec3n b\u01b0\u1edbc, b\u1eafn cung tr\u00ean ng\u1ef1a, s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o tr\u00ean ng\u1ef1a, \u0111\u00e1nh nhau tr\u00ean ng\u1ef1a ngo\u00e0i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o v\u00e0 khi\u00ean khi \u0111i b\u1ed9, \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 quy c\u00e1ch, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n ngh\u00ecn ch\u1eef, b\u1eaft qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ecdc v\u00e0 t\u1eadp luy\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 H\u00e0n Ch\u1ea9n, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng binh ph\u00f2ng v\u0103n t\u1ef1 Ph\u1ea1m D\u1ee5c d\u00e2ng l\u00ean quy ch\u1ebf Thanh d\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9, chi\u1ebfu ban h\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Nay truy\u1ec1n l\u1ea1i 15 \u0111i\u1ec1u Thanh d\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ecbch, n\u00f3i l\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2, ng\u00e0y th\u00e1ng kh\u00e1c v\u1edbi \u1edf \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao.)<\/i>\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1p \u1edf T\u00e2y Nam \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.\r\n\r\n[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n g\u1eedi \u0111\u1ebfn Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t, ph\u1ea3i do ch\u1ea5p ch\u00ednh quan x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u00e0 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n. Do Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan c\u1ee7a H\u1ed9 ph\u00f2ng \u0111\u00e3 ch\u1eadm tr\u1ec5 trong vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng gi\u1eefa Ty N\u00f4ng t\u1ef1 v\u00e0 Tam ty, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.\r\n\r\n[44] Ty N\u00f4ng t\u1ef1 d\u00e2ng l\u00ean 15 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u300aNguy\u00ean Phong Ty N\u00f4ng S\u1eafc L\u1ec7nh Th\u1ee9c\u300b. Chi\u1ebfu cho thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[45] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ti\u1ec1n b\u00e1n c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 do quan gi\u00e1m thu\u1ed9c Tam ty, c\u00f2n ti\u1ec1n mua t\u00ean c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 \u1edf l\u00e0ng x\u00e3 v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 n\u1ed9p v\u00e0o Ty N\u00f4ng t\u1ef1. L\u00fac \u0111\u00f3, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ec1n thu th\u00eam t\u1eeb vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mua c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 do quan gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 chi\u1ebft tr\u1ea3 cho nha ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u n\u00ean nh\u1eadp v\u00e0o s\u1ed5 c\u1ee7a Tam ty. Nh\u01b0ng Ty N\u00f4ng t\u1ef1 cho r\u1eb1ng ngo\u00e0i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 do quan gi\u00e1m, s\u1ed1 ti\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1eadp v\u00e0o Tam ty, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 nh\u00e2n c\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n t\u1eeb vi\u1ec7c phong trang \u1edf Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5, n\u1ebfu m\u1ea5t s\u1ed1 ti\u1ec1n n\u00e0y, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c. Tranh lu\u1eadn l\u00e2u, cu\u1ed1i c\u00f9ng theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ty N\u00f4ng t\u1ef1.\r\n\r\n[46] \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ea7n An Th\u1ea1ch xin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng \u1edf hai v\u00f9ng t\u00e2y b\u1eafc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1eadn n\u00e0y, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo s\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee7 m\u01b0u hay \u0111\u1ed3ng ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y bi\u00ean gi\u1edbi[footnote]'Bi\u00ean' trong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-19 vi\u1ebft l\u00e0 'Bi\u00ean'.[\/footnote]. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin. S\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng h\u01a1n hi\u1ec7n nay, l\u1ea1i c\u00f3 lu\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i bu\u00f4n b\u00e1n m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n ba t\u1ed9i[footnote]'Ph\u00e1p phi' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. 'Tam' trong s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1ecb'.[\/footnote]. L\u00fac \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch \u0111ang thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nh\u1eb1m m\u01b0u c\u1ea7u c\u00f4ng l\u1ee3i, n\u00ean mu\u1ed1n si\u1ebft ch\u1eb7t l\u1ec7nh c\u1ea5m.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n Chu b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n <i>\"S\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u n\u1eb7ng h\u01a1n hi\u1ec7n nay\"<\/i> v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u sau, nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[47] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"M\u1ed7i khi g\u1eb7p vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, Th\u00e1i ch\u00fac, Ph\u1ee5ng l\u1ec5, sai quan \u0111\u1ee3i th\u1ee9 \u1edf Vi\u1ec7n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Th\u1ea9m quan \u0111\u1ebfn l\u00e0m thay. X\u00e9t theo \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, ch\u1ee9c Giao x\u00e3 l\u1ec7nh coi vi\u1ec7c s\u1eafp \u0111\u1eb7t v\u1ecb tr\u00ed \u1edf Ng\u0169 giao, X\u00e3 t\u1eafc, Minh \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00e0 l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, c\u1ea7u \u0111\u1ea3o. Giao x\u00e3 l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1[footnote]Giao x\u00e3 l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1: \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n b\u1ea3n, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Giao' ph\u00eda tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef b\u1ecb thi\u1ebfu.[\/footnote], xin theo \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 cho l\u00e0m thay Th\u00e1i ch\u00fac ho\u1eb7c Ph\u1ee5ng l\u1ec5, g\u1eb7p vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 nh\u1ecf th\u00ec kh\u00f4ng sai Gi\u00e1m s\u00e1t Gi\u00e1m l\u1ec5, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u1ec7nh xem x\u00e9t l\u1ec5 kh\u00ed v\u00e0 sinh t\u1ebf.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[48] Kh\u00f4i ph\u1ee5c tr\u1ea5n Phi\u1ebfm Th\u1ee7y c\u1ee7a ch\u00e2u M\u1ea1nh th\u00e0nh huy\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c huy\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[49] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, s\u1ee9 gi\u1ea3 Th\u1ea1ch Phi\u1ec1n t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y nam \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.\r\n\r\n[50] Chi\u1ebfu cho Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m xu\u1ea5t ra 1.300.000 m\u0169i t\u00ean n\u1ecf l\u00e0m t\u1eeb g\u1ed7 \u0111en, g\u1ed7 \u0111\u1ecf, g\u1ed7 tr\u1eafng c\u00f3 l\u00f4ng chim b\u1ed1n ph\u00eda, ban cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, m\u1ed7i n\u01a1i 50.000 m\u0169i.\r\n\r\n[51] Chi\u1ebfu tu s\u1eeda th\u00e0nh ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, d\u00f9ng d\u00e2n phu huy \u0111\u1ed9ng v\u00e0o n\u0103m sau c\u00f9ng v\u1edbi 2.000 qu\u00e2n \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 qu\u00e2n trong ch\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 Ch\u00ednh Th\u1ea7n, Ho\u00e0ng Nhan \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi do th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed khi gi\u1eef ch\u1ee9c Trung th\u1eeba, nay th\u1ea7n \u0111ang \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i. Xin b\u00e3i ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed c\u1ee7a Ch\u00ednh Th\u1ea7n v\u00e0 Nhan.\"<\/i>\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ecbnh t\u00e2u: <i>\"Quan \u0110\u00e0i tuy do quan tr\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u do b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, th\u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m, vi\u1ec7c l\u1ea5y b\u1ecf l\u00e0 \u1edf b\u1ec7 h\u1ea1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. Nay mu\u1ed1n tr\u00e1nh n\u00e9, ch\u1ec9 v\u00ec cho r\u1eb1ng c\u00f3 \u00e2n hu\u1ec7 ri\u00eang. B\u1ecf ngh\u0129a c\u00f4ng m\u00e0 \u00f4m \u00e2n t\u01b0, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u01b0u l\u1ee3i. Nay ch\u1ecdn l\u00e0m quan \u0110\u00e0i, \u1eaft ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung t\u00edn, ch\u00ednh tr\u1ef1c, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 tai m\u1eaft, n\u1ebfu v\u00ec ch\u00fat hi\u1ec1m nghi nh\u1ecf m\u00e0 b\u1eaft ph\u1ea3i tr\u00e1nh n\u00e9, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 coi quan tai m\u1eaft c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u01b0 k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u01b0u l\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u1ec1 ngh\u0129a l\u00fd.\"<\/i> Chi\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00e1nh n\u00e9.\r\n\r\n[53] Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn xem l\u00faa \u1edf v\u01b0\u1eddn sau.\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua ph\u00ea: <i>\"B\u1ea3o Ch\u00e2u m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e0nh l\u0169y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, nghe n\u00f3i vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, kh\u00f4ng theo \u0111\u00fang ph\u00e9p t\u1eafc. N\u00ean c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ea5t \u0111ai t\u1eeb c\u01a1 quan tu s\u1eeda kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00f4ng vi\u1ec7c.\"<\/i>\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u00e0 Tu\u00e2n Tr\u1ef1c, ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o v\u0103n t\u1ef1 \u1edf c\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh giao mi\u1ebfu l\u1ec5 v\u0103n tri\u1ec1u h\u1ed9i nghi ch\u00fa, l\u00e0m Hi\u1ec7u l\u00fd \u1edf B\u00ed c\u00e1c. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>\"Tu\u00e2n Tr\u1ef1c t\u00ednh t\u00ecnh th\u00f4ng minh, nh\u1edb l\u00e2u, nghe nhi\u1ec1u\"<\/i>, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[56] Ghi nh\u1eadn V\u0169 B\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1ec1 quy thu\u1eadn, l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, Ch\u1ec9 s\u1eed \u1edf Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9. B\u1ecb t\u1eebng l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho quan bi\u00ean gi\u1edbi d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, s\u1ee3 t\u1ed9i n\u00ean v\u1ec1 \u0111\u1ea7u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn.\r\n\r\n[57] Chi\u1ebfu cho L\u01b0u H\u1ed3ng An, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf T\u00e2n Ch\u00e2u, d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, kh\u00f4ng tham gia c\u00f4ng vi\u1ec7c, ban cho ba kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng. H\u1ed3ng An t\u1eeb Giao Ch\u1ec9 v\u1ec1 h\u00e0ng, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y xin d\u1eddi \u00f4ng \u0111\u1ebfn H\u1ed3 Nam.\r\n\r\n[58] \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ea1o L\u1ea1c th\u00f4ng Bi\u1ec7n ty t\u00e2u: <i>\"Thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n t\u1eeb l\u00e2u v\u1eabn th\u01b0\u1eddng ch\u1edf th\u00eam h\u00e0ng h\u00f3a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u00e0o kinh, khi\u1ebfn thuy\u1ec1n n\u1eb7ng b\u1ecb \u00e1ch t\u1eafc, l\u1ea1i c\u00f2n ch\u1edf l\u1eadu h\u00e0ng n\u1eb7ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m c\u00e2n, \u0111\u00e3 ph\u1ea1m tr\u1ecdng t\u1ed9i. Nay n\u01b0\u1edbc L\u1ea1c ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ea3y xi\u1ebft, xin t\u1eeb nay h\u00e0ng h\u00f3a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u, quan \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9a, kh\u00f4ng cho c\u00e1c thuy\u1ec1n ch\u1edf th\u00eam, c\u01a1 quan n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng v\u00e0o kinh, b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb T\u1ee9 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn kinh, thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa c\u1ee7a d\u00e2n, quan \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam. Thu ti\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n ba so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc. Thuy\u1ec1n c\u1ee7a \u0110\u1ea1o L\u1ea1c ty t\u0103ng l\u00ean m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m chi\u1ebfc.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9a h\u00e0ng \u1edf T\u1ee9 Ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3 c\u0169ng \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9a ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh.)<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi qu\u00e2n An Nam xu\u1ea5t chinh, c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh tr\u1ed1n tr\u00e1nh ngh\u0129a v\u1ee5, xin cho h\u1ecd trong v\u00f2ng m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0y t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[60] B\u1ed5 nhi\u1ec7m con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Nh\u00e2n, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Thu\u1eadn Ch\u00e2u, l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Nho l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. C\u1ea3nh Nh\u00e2n vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 con c\u00e1i c\u1ee7a c\u00e1c quan tri Ung Ch\u00e2u, Nghi Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 \u0110\u00f4 th\u1eeba Ng\u00f4 Ung t\u00e2u: <i>\"Ho\u00e0i, Chi\u1ebft li\u00ean ti\u1ebfp n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, th\u00f3c r\u1ebb, xin m\u01b0\u1ee3n s\u1ed1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch v\u00e0 ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng d\u01b0 th\u1eeba c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u1ea5n ven s\u00f4ng mua th\u00f3c g\u1ea1o v\u1edbi gi\u00e1 cao, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 v\u1edbi kho c\u1ee7a c\u00e1c ty kh\u00e1c. N\u1ebfu sau n\u00e0y gi\u00e1 l\u00ean cao, th\u00ec \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng cung.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao xu\u1ed1ng T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, xin theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ng\u00f4 Ung, tr\u01b0\u1edbc l\u1ea5y m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ec3 l\u1ea1i v\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n ch\u01b0a chi h\u1ebft l\u00e0m v\u1ed1n mua th\u00f3c, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y m\u1ed9t n\u1eeda ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hai n\u0103m. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[62] Quy\u1ec1n Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Th\u1ea9m Hi Nhan t\u00e2u: <i>\"Kho chuy\u1ec3n ban \u1edf Ho\u00e0i Nam, T\u1ee9 Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i thu\u1eadn ti\u1ec7n nh\u1ea5t, tuy c\u00f3 hai kho nam b\u1eafc, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n th\u1ea1ch th\u00f3c. Kho b\u1ecf \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u00f3 h\u01a1n ba tr\u0103m gian, ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch th\u00f3c, xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[63] Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y t\u00e2u: <i>\"Theo chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m Hi Ninh, c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Xin th\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1c huy\u1ec7n ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ba ph\u1ea7n th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1eebng.\"<\/i> T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 xin c\u00e1c huy\u1ec7n ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1eebng. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Quy\u1ec1n Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, gi\u00e1ng th\u1ee5 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang M\u00e3 Giam b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 Giang L\u0103ng, Ngu b\u1ed9 Lang trung V\u01b0\u01a1ng Phi, \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Chu Chi Thu\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c; Thi\u00eam th\u01b0 Ph\u00e1n quan, V\u1ec7 \u00fay T\u1ef1 th\u1eeba Chu Th\u01b0\u1eddng b\u1ecb thay th\u1ebf.\"<\/i> M\u00e3 Giam v\u00ec l\u00e0 gi\u00e1m ty \u0111\u00e3 d\u00f9ng ti\u1ec1n t\u1ec9nh cho ph\u1ee7 Giang L\u0103ng d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng, Chu Chi Thu\u1ea7n v\u00e0 Chu Th\u01b0\u1eddng v\u00ec kho c\u00f4ng s\u1ee9 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh tri\u1ec1u h\u1ed9i ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n nghi ch\u00fa t\u00e2u: <i>\"Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b: 'M\u1ed9c l\u1ed9, ki\u1ebfn \u0111\u1ea1i huy, d\u0129 \u0111i\u1ec1n', Tr\u1ecbnh th\u1ecb n\u00f3i: '\u0110\u1ea1i huy kh\u00f4ng thu\u1ed9c trong c\u1eedu k\u1ef3, n\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1eafc th\u00ec l\u00e0 m\u00e0u \u0111en, do nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu thi\u1ebft l\u1eadp'. \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b vi\u1ebft: 'C\u1edd c\u1ee7a nh\u00e0 H\u1eefu Ngu, d\u1ea3i l\u1ee5a c\u1ee7a nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu', Tr\u1ecbnh th\u1ecb n\u00f3i: 'T\u1ee9c l\u00e0 bu\u1ed9c \u0111u\u00f4i b\u00f2 v\u00e0o \u0111\u1ea7u c\u00e1n c\u1edd, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i huy'. \u300aTh\u01b0\u300b vi\u1ebft: 'Vua c\u1ea7m c\u1edd mao tr\u1eafng b\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy', Kh\u1ed5ng D\u0129nh \u0110\u1ea1t n\u00f3i: 'Nh\u00e0 Ngu ch\u1ec9 bu\u1ed9c \u0111u\u00f4i b\u00f2, nh\u00e0 H\u1ea1 m\u1edbi th\u00eam d\u1ea3i l\u1ee5a.' \u300aT\u00e2y Kinh T\u1ea1p K\u00fd\u300b vi\u1ebft: '\u0110\u1ea1i gi\u00e1 nh\u00e0 H\u00e1n c\u00f3 c\u1edd v\u00e0ng ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc.' Th\u00f4i B\u00e1o trong \u300aC\u1ed5 Kim Ch\u00fa\u300b vi\u1ebft: 'C\u1edd huy d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy, xa gi\u00e1 d\u00f9ng m\u00e0u v\u00e0ng, c\u00e1c c\u00f4ng d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf, th\u1ee9 s\u1eed v\u00e0 nh\u1ecb thi\u00ean th\u1ea1ch d\u00f9ng m\u00e0u h\u1ed3ng.' \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5 Ngh\u0129a La\u300b vi\u1ebft: 'Th\u00e1i T\u00f4ng noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu, l\u1ea5y m\u00e0u ch\u00ednh c\u1ee7a trung \u01b0\u01a1ng, n\u00ean ch\u1ebf ra \u0111\u1ea1i huy m\u00e0u v\u00e0ng, nay l\u1ec5 c\u00f3 c\u1edd v\u00e0ng, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ed3m m\u01b0\u1eddi hai t\u1ea5m.' \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5 Ngh\u0129a To\u1ea3n\u300b vi\u1ebft: 'M\u00e0u v\u00e0ng l\u00e0 m\u00e0u c\u1ee7a trung \u01b0\u01a1ng, c\u1edd n\u00e0y g\u1ea7n nh\u1ea5t v\u1edbi xa gi\u00e1, n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng t\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a \u1edf gi\u1eefa d\u1eabn d\u1eaft b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, bao dung r\u1ed9ng l\u1edbn.'<\/i>\r\n\r\n<i>Nay trong l\u1ed9 b\u1ed9 c\u00f3 c\u1edd v\u00e0ng, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u1ea1 th\u00ec h\u00ecnh d\u1ea1ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng c\u1edd; theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n th\u00ec m\u00e0u s\u1eafc l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0ng. Xin ch\u1ebf t\u1ea1o m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd \u0111\u1ea1i huy, bu\u1ed9c \u0111u\u00f4i b\u00f2 v\u00e0o \u0111\u1ea7u c\u00e1n, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu; m\u00e0u s\u1eafc ch\u00ednh v\u00e0ng, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n; d\u00f9ng m\u01b0\u1eddi hai t\u1ea5m l\u00e0m c\u1edd, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng; d\u00f9ng m\u1ed9t d\u1ea3i l\u1ee5a, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1edd long tr\u00ec hi\u1ec7n nay. Khi h\u1ed9i h\u1ecdp l\u1edbn, b\u00e0y tr\u01b0\u1ee3ng v\u1ec7, d\u1ef1ng m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd \u0111\u1ea1i ho\u00e0ng huy ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc s\u00e2n ng\u1ef1, l\u00e0m bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng. Ph\u00eda sau s\u00e2n ng\u1ef1, d\u1ef1ng hai l\u00e1 c\u1edd v\u00e0ng.\"<\/i> \u0110\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u1edd \u0111\u1ea1i ho\u00e0ng huy v\u00e0 c\u1edd v\u00e0ng.\r\n\r\nVua ph\u00ea: <i>\"Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1edd v\u00e0ng, x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e1c s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc, v\u1eabn c\u00f2n nghi ng\u1edd. Nay \u0111\u1ee5c \u0111\u1ebdo l\u00e0m ra, d\u1ef1ng gi\u1eefa s\u00e2n l\u1edbn n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi Hoa v\u00e0 Di \u0111\u1ec1u nh\u00ecn th\u1ea5y, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng bi\u1ebft nhi\u1ec1u ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, n\u00ean t\u1ea1m b\u1ecf qua, \u0111\u1ee3i t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam. C\u1edd v\u00e0ng v\u1eabn gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 sai s\u00f3t[footnote] S\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 sai s\u00f3t, tr\u00ean ch\u1eef 'Ch\u00ed' nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'T\u1ed1ng s\u1eed', b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 gi\u1ed1ng b\u1ea3n g\u1ed1c, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'T\u1ed1ng s\u1eed', \u300aT\u1ee9 Kh\u1ed1 To\u00e0n Th\u01b0 Kh\u1ea3o Ch\u1ee9ng\u300b quy\u1ec3n 30 c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. X\u00e9t k\u1ef9 l\u1eddi ch\u00fa, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u00fa th\u00edch nguy\u00ean v\u0103n c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh, n\u00ean theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf \u0111i.[\/footnote], nh\u01b0ng l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[66] Tam ty xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed7i n\u0103m mua hai v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a nh\u1ecf \u0111\u1ec3 d\u00f9ng trong cung v\u00e0 l\u00e0m bao t\u1eed, \u00e1o xu\u00e2n \u0111\u00f4ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc mua hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a nh\u1ecf, nh\u01b0ng nay kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c m\u1ed7i n\u0103m d\u1ec7t n\u0103m tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a l\u1edbn theo ph\u00e9p t\u1ebf, v\u00e0 tr\u1eeb s\u1ed1 l\u1ee5a n\u00e0y v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ee5a mua h\u00e0ng n\u0103m.\r\n\r\n[67] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1eadp ph\u00e1p l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n s\u1ed1ng tr\u00ean thuy\u1ec1n t\u1eeb n\u0103m \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi h\u1ed9 th\u00e0nh m\u1ed9t gi\u00e1p \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u1eabn nhau. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ph\u00fac Ki\u1ebfn.\r\n\r\n[68] Ty T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>\"Theo s\u00e1ch \u300aQu\u1ed1c ng\u1eef\u300b, Vua c\u00e0y m\u1ed9t b\u1ea1t, d\u00e2n ch\u00fang c\u00e0y \u0111\u1ebfn ng\u00e0n m\u1eabu, l\u00faa thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf kho ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam. T\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n \u0111\u1ebfn \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ru\u1ed9ng t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n v\u00e0 kho th\u1ea7n th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng nay \u0111\u00e3 b\u1ecf kh\u00f4ng d\u00f9ng t\u1eeb l\u00e2u. M\u1ecdi th\u1ee9 d\u00f9ng cho t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i mua \u1edf ch\u1ee3, kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh. Xin cho \u0111o \u0111\u1ea1c ng\u00e0n m\u1eabu ru\u1ed9ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam kinh th\u00e0nh l\u00e0m ru\u1ed9ng t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean l\u1ec7nh, d\u1eddi \u0111\u00e0n Ti\u00ean N\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u00f3, l\u1eadp kho th\u1ea7n th\u01b0\u01a1ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea5y Giao x\u00e3 l\u1ec7nh T\u00e2n C\u00f4ng H\u1eefu ki\u00eam ch\u1ee9c T\u1ecbch \u0111i\u1ec1n l\u1ec7nh. C\u00f4ng H\u1eefu xin \u1edf ph\u00eda nam v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, d\u1ef1a tr\u00ean n\u1ec1n c\u0169 c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n B\u00e1t M\u1ea1ch, quy ho\u1ea1ch h\u01a1n m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t l\u00e0m ru\u1ed9ng, x\u00e2y \u0111\u00e0n, d\u1ef1ng kho, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n v\u00e0 Th\u00e1i v\u00e0o t\u01b0\u1edbi ti\u00eau. Tuy\u1ec3n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ebft vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng l\u00e0m l\u00ednh t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n, c\u1ea5p cho vi\u1ec7c canh t\u00e1c. Ngo\u00e0i ng\u0169 c\u1ed1c, c\u00f2n tr\u1ed3ng c\u1ea3 rau qu\u1ea3. M\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec th\u00e1o n\u01b0\u1edbc[footnote] S\u00e1ch \u300aHo\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 18 d\u1eabn \u300aNguy\u00ean Phong th\u00e1nh hu\u1ea5n\u300b \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 102 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec c\u1ea5t gi\u1eef b\u0103ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.[\/footnote]. M\u1ecdi th\u1ee9 d\u00f9ng cho t\u1ebf t\u1ef1 trong n\u0103m \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean d\u00e2ng c\u00fang, sau m\u1edbi d\u00e2ng l\u00ean Vua, n\u1ebfu c\u00f2n th\u1eeba th\u00ec b\u00e1n l\u1ea5y ti\u1ec1n chi d\u00f9ng cho c\u00e1c vi\u1ec7c l\u1eb7t v\u1eb7t, ti\u1ec1n c\u00f2n th\u1eeba th\u00ec n\u1ed9p v\u00e0o kho N\u1ed9i t\u00e0ng, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7nh.\r\n\r\n<i>(C\u1ea3 hai b\u1ed9 s\u1eed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c l\u1eadp ru\u1ed9ng t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n.)<\/i>\r\n\r\n[69] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed di\u00eam s\u1ef1 Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 l\u00e0 Gi\u1ea3 Thanh t\u00e2u, xin ngo\u00e0i s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u00e1n mu\u1ed1i tr\u1ea3 l\u1ea1i cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, h\u00e3y \u0111\u1ec3 ri\u00eang v\u00e0o kho Phong trang \u0111\u1ec3 d\u00f9ng khi c\u1ea7n thi\u1ebft. L\u1ea1i t\u00e2u, trong s\u1ed1 c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf v\u1ee5 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u01a1n m\u1ee9c quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1c quan b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u mu\u1ed1i l\u1eadu, xin ngo\u00e0i c\u00e1ch th\u01b0\u1edfng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, h\u00e3y x\u00e9t th\u01b0\u1edfng th\u00eam.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Tri th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n T\u00f4 Th\u00e1i m\u1ea5t.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, vi\u1ec7c chi di, khoa chi\u1ebft hai thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng ban h\u00e0nh l\u00ean Trung th\u01b0. V\u00ec Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, vi\u1ec7c chi di hai thu\u1ebf ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc n\u1eeda n\u0103m khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u thu, nh\u01b0ng c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u1ee3i s\u00e1t ng\u00e0y thu m\u1edbi ban h\u00e0nh, nh\u01b0 ph\u1ee7 Khai Phong b\u1eaft \u0111\u1ea7u thu thu\u1ebf h\u1ea1 t\u1eeb ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 5, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 5 m\u1edbi ban h\u00e0nh xu\u1ed1ng c\u00e1c huy\u1ec7n, l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c d\u00e2n k\u1ecbp th\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf.\r\n\r\n<i>(Ch\u00ed c\u00f3 ghi.)<\/i>\r\n\r\n[72] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t, \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 T\u1ea3 qu\u00e2n tu\u1ea7n ph\u00e1n quan, Quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 L\u01b0u T\u1eed D\u00e2n, Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, Thu\u1eadn ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Khanh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c cho m\u1ed9t con l\u00e0m quan, Nguy\u00ean Khanh c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n di bi\u1ec3u. C\u00e1t \u0111\u1ec1u m\u1ea5t v\u00ec c\u00f4ng v\u1ee5 \u1edf Thu\u1eadn ch\u00e2u.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khoan y Thi\u00ean v\u0169 b\u1ea3 m\u00f4n h\u00e0nh tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh, t\u1eeb nay l\u1ea5y 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch.\r\n\r\n[74] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u01b0\u1edbc Vu \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7, theo ph\u00e9p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn, \u0111\u00e3 d\u1ee5 s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu n\u1ebfu h\u1ecd ki\u00ean quy\u1ebft mu\u1ed1n c\u1ed1ng, th\u00ec cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[75] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng Giao Ch\u1ec9 tr\u1ea3 l\u1ea1i 221 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft, chi\u1ebfu ch\u1ec9 thu nh\u1eadn, b\u00e3i b\u1ecf Thu\u1eadn Ch\u00e2u, \u0111em \u0111\u1ea5t \u1ea5y giao cho Giao Ch\u1ec9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd C\u00e0n \u0110\u1ee9c sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c cai qu\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean. Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft xin gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng giao, h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n 3.000 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5n th\u1ea5t n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"C\u00e0n \u0110\u1ee9c ph\u1ea1m t\u1ed9i, n\u00ean ta ph\u00e1t binh th\u1ea3o ph\u1ea1t, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, g\u1ea7n th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1. Nay Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t xa x\u00f4i hoang vu, ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u1ee3i g\u00ec, h\u00e1 l\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u01b0a qu\u00e2n v\u00e0o n\u01a1i ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed! M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u, Tr\u1eabm c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, hu\u1ed1ng chi t\u1ed5n th\u1ea5t n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi?\"<\/i>\r\n\r\nChuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Mi\u00eau Th\u1eddi Trung c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ed3n l\u0169y x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf Thu\u1eadn Ch\u00e2u n\u1eb1m s\u00e2u trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ch\u1eb7n, qu\u00e2n l\u00ednh ch\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, chi b\u1eb1ng b\u1ecf \u0111i. Tuy nhi\u00ean, Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Ch\u00e2u v\u1ed1n thu\u1ed9c qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u1ee7a Ung Ch\u00e2u, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9. Ti\u1ebft mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Ch\u00e2u, b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u0111\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 theo Chu b\u1ea3n. T\u00e2n k\u1ef7 v\u00e0 C\u1ef1u k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p Giao Ch\u1ec9 tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft, \u0111em Thu\u1eadn Ch\u00e2u ban cho.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, Trung th\u01b0 d\u00e2ng t\u1ea5u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u Ti\u1ebft, v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ph\u00e2n chia \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u1edbi Giao Ch\u1ec9, Ti\u1ebft xin gi\u1eef l\u1ea1i Thu\u1eadn Ch\u00e2u, T\u01b0 Lang Ch\u00e2u kh\u00f4ng giao, h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n 3.000 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5n th\u1ea5t n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7. Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec C\u00e0n \u0110\u1ee9c ph\u1ea1m t\u1ed9i, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 ba ch\u00e2u, n\u00ean ph\u00e1t binh th\u1ea3o ph\u1ea1t, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, g\u1ea7n th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1. Nay Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t xa x\u00f4i hoang vu, ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u1ee3i g\u00ec, Giao Ch\u1ec9 m\u1ea5t \u0111i c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u1ea1i g\u00ec, h\u00e1 l\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u01b0a qu\u00e2n v\u00e0o n\u01a1i ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u, Tr\u1eabm c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, hu\u1ed1ng chi t\u1ed5n th\u1ea5t n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi?\"<\/i><\/i>\r\n\r\n<i>\u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, e r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y, nay ph\u1ee5 v\u00e0o l\u00fac b\u1ecf Thu\u1eadn Ch\u00e2u.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u1eb7c b\u1ea3n \u1edf cu\u1ed1i quy\u1ec3n \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u1ecf Thu\u1eadn Ch\u00e2u trong ph\u1ea7n k\u1ef7 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c r\u1eb1ng: Sau khi th\u1ea5y Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u Ti\u1ebft cho r\u1eb1ng d\u00f9ng 3.000 qu\u00e2n, ch\u1ebft n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec Giao Ch\u1ec9 ph\u1ea1m t\u1ed9i, n\u00ean ph\u00e1t binh th\u1ea3o ph\u1ea1t, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, g\u1ea7n th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1. Nay Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u1ee3i g\u00ec, ch\u00fang m\u1ea5t \u0111i c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u1ea1i g\u00ec, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u, Tr\u1eabm c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, hu\u1ed1ng chi ch\u1ebft n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi?\"<\/i> L\u1ea1i n\u1eefa, qu\u00e2n An Nam ch\u1ebft \u0111\u1ebfn 20 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Chu b\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a l\u1eddi c\u1ee7a Ti\u1ebft v\u00e0o \u0111\u00e2y, l\u1ea1i s\u1eeda l\u1eddi Ti\u1ebft n\u00f3i <i>\"kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef\"<\/i> th\u00e0nh <i>\"c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef\"<\/i>, nay theo Chu b\u1ea3n ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y, c\u00f2n ch\u1ed7 n\u00f3i <i>\"kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef\"<\/i> th\u00ec theo M\u1eb7c b\u1ea3n.)<\/i>\r\n\r\n[76] Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, ki\u00eam Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c th\u1ecb gi\u1ea3ng, \u0111\u1ed3ng tu Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng, b\u1eaft ng\u1eebng ch\u1ee9c v\u1ee5. H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng tu Qu\u1ed1c s\u1eed, t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Giao mi\u1ebfu ph\u1ee5ng t\u1ef1 l\u1ec5 v\u0103n, T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 tu Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p quan, \u0110\u1ec1 c\u1eed Quan c\u00e1o vi\u1ec7n[footnote]'\u0110\u1ec1 c\u1eed quan' ba ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 66\/9 b\u1ed5 sung.[\/footnote], Ph\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Ho\u00e0ng L\u00ed mi\u1ec5n truy quan, b\u1eaft ng\u1eebng ch\u1ee9c v\u1ee5, cho chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, ngo\u00e0i ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u1ea3ng, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb t\u1ed9i nh\u1eadn tr\u00fac \u0111i\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ed3 g\u1ed1m c\u1ee7a th\u00e1i h\u1ecdc sinh, th\u0103ng b\u1ed5 n\u1ed9i x\u00e1 sinh kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 nghe l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. Ho\u00e0ng L\u00ed b\u1ecb t\u1ed9i kh\u00f4ng x\u00e9t vi\u1ec7c thu\u1ed9c quan l\u1ea5y quy\u1ec3n thi kh\u00f4ng h\u1ee3p c\u00e1ch v\u00e0 \u0111\u1ed1i ch\u1ebf kh\u00f4ng trung th\u1ef1c. Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u1ed9i th\u1ec9nh c\u1ea7u.\r\n\r\nT\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u do Ngu Phi\u1ec1n d\u00e2ng th\u01b0, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t ra t\u1ed9i.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, v\u00ec Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng kh\u1ecfe, kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u.\r\n\r\n[78] Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, Ty phong lang trung L\u00fd Chi Thu\u1ea7n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e1i nhi\u1ec7m. Ban \u0111\u1ea7u, v\u00f9ng Th\u1ee5c b\u1ecb d\u1ecbch b\u1ec7nh, Chi Thu\u1ea7n v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn, thu gom t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 ch\u01b0a b\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ch\u01b0a ch\u00f4n, sai quan l\u1ea1i chia nhau ch\u00f4n c\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ti\u1ec1n t\u1eeb kho ph\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec l\u1ea5y ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u1ed5 sung, b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i, t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7nh. Th\u00e0nh \u0110\u00f4 m\u1ed7i n\u0103m xu\u1ea5t 6.000 h\u1ed9c g\u1ea1o quan, h\u1ea1 gi\u00e1 \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho d\u00e2n ngh\u00e8o. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng l\u00e0m th\u1ebf l\u00e0 h\u1ea1i tr\u00ean l\u1ee3i d\u00e2n, chi\u1ebfu \u0111\u01b0a vi\u1ec7c n\u00e0y ra b\u00e0n, Chi Thu\u1ea7n n\u00f3i: <i>\"Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a v\u00f9ng Th\u1ee5c, d\u00e2n \u0111\u00e3 s\u1ed1ng nh\u1edd v\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ea3 tr\u0103m n\u0103m, n\u1ebfu \u0111o\u1ea1t \u0111i, h\u1ecd s\u1ebd phi\u00eau b\u1ea1t kh\u1eafp n\u01a1i, xin gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> B\u00e0n lu\u1eadn b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i.\r\n\r\n[79] L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i v\u00e0 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng lang trung T\u1eeb S\u01b0 \u0110\u00e1n \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau. Do L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1ea7m v\u00e0 Chi T\u00e0i c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch n\u00ean xin tr\u00e1nh.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300a\u0110\u1ec1 danh k\u00fd\u300b kh\u00f4ng ghi t\u00ean T\u1eeb S\u01b0 \u0110\u00e1n, ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 3, Chi T\u00e0i l\u1ea1i t\u1eeb L\u1ee3i Ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn T\u1eed Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd S\u01b0 \u0110\u00e1n v\u1ed1n ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c, m\u00e0 Chi T\u00e0i l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, v\u00ec Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu u\u1ed1ng thu\u1ed1c, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft cho t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[81] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7nh l\u00e2u ng\u00e0y, l\u1ec7nh c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0o c\u1ea7u \u0111\u1ea3o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1ea7n trong kinh \u0111\u00f4, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u1edf c\u00e1c cung qu\u00e1n, ch\u00f9a vi\u1ec7n l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng trong 7 ng\u00e0y \u0111\u00eam, t\u1ea1i Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i linh t\u00edch, l\u1ec7nh c\u00e1c Th\u00f4ng ph\u00e1n l\u00e0m theo. L\u1ea1i l\u1ec7nh Khai Phong ph\u1ee7 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi ch\u1eefa b\u1ec7nh phong h\u01b0, \u0111\u01b0a t\u00ean l\u00ean.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7nh, cho ph\u00e9p c\u00e1c \u0111\u1ed3ng t\u1eed trong c\u00e1c cung qu\u00e1n, ch\u00f9a vi\u1ec7n \u1edf kinh \u0111\u00f4 t\u1eeb 40 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1t \u0111\u1ed3ng t\u1eed t\u1eeb 35 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, c\u00f3 3 tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 10 n\u0103m tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u0103ng ni, \u0111\u1ea1o s\u0129, l\u1ec7nh Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n \u1edf Kh\u1ea3i Th\u00e1nh vi\u1ec7n t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ed9i, c\u1ea5p \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p cho h\u1ecd.\r\n\r\n[83] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 \u1edf th\u00f4n qu\u00ea hai ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch. H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng ngh\u0129a qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean ba ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch, m\u00e0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u1eb1n, c\u00e1c h\u1ed9 th\u00f4n qu\u00ea ngh\u00e8o kh\u00f3, n\u00ean c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. Vi\u1ec7c giao cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, cho r\u1eb1ng ch\u00e2u Phong v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n d\u1ecbch, c\u00e1c h\u1ed9 th\u00f4n qu\u00ea ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p h\u01a1n 2.000 quan, xin theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Gi\u00e1ng, l\u1ea5y ti\u1ec1n d\u1ecbch d\u01b0 th\u1eeba c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00e1i Nguy\u00ean, Ph\u1ea7n, Tr\u1ea1ch, T\u1ea5n, Gi\u00e1ng \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o.\r\n\r\n[84] \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u00e0 Th\u00f4i S\u0129 Ng\u00f4n nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn qu\u00e2n An T\u00fac d\u00f2 la vi\u1ec7c, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0110\u00f4ng Kinh l\u00e0 T\u00f4 V\u0103n v\u1ebd \u0111\u1ecba l\u00fd th\u00e0nh tr\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, S\u0129 Ng\u00f4n b\u1ecb d\u00e2n qu\u00e2n b\u1ea3n qu\u00e2n d\u1ee5 \u0111\u1ebfn th\u00f4n Di\u00eam \u0110\u00e0i ph\u00eda nam gi\u1edbi h\u1ea1n hai b\u00ean b\u1eaft gi\u1eef. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng S\u0129 Ng\u00f4n ch\u01b0a qua gi\u1edbi h\u1ea1n ph\u00eda Nam, \u0111\u00e3 v\u1ed9i b\u1eaft gi\u1eef, e g\u00e2y th\u00eam r\u1eafc r\u1ed1i, t\u1eeb nay ph\u00e1t hi\u1ec7n gian t\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, ph\u1ea3i d\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ta m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft gi\u1eef, l\u1ea1i chi\u1ebfu c\u00e1o b\u1eaft T\u00f4 V\u0103n, th\u01b0\u1edfng 1.000 quan ti\u1ec1n, s\u1eafp x\u1ebfp trong h\u00e0ng ng\u0169 quan l\u1ea1i.\r\n\r\n[85] Vi\u1ec7n T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>\"Nay vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u00e3 d\u00f9ng m\u0169 \u00e1o c\u1ee7a ba \u0111\u1eddi, l\u1ea1i th\u00eam ki\u1ebfm c\u1ee7a nh\u00e0 T\u1ea7n, th\u1eadt l\u00e0 tr\u00e1i l\u1ec5, xin b\u1ecf ki\u1ebfm.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Khi t\u1ea5u s\u1ef1 \u1edf giao mi\u1ebfu, kh\u00f4ng n\u00ean c\u1edfi gi\u00e0y d\u00e9p. C\u00e1c nghi th\u1ee9c nh\u01b0 \u0111\u1eb7t ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 c\u1edfi ki\u1ebfm, c\u1edfi gi\u00e0y d\u00e9p, ho\u1eb7c \u0111eo ki\u1ebfm b\u00ean trong, c\u1ea5t gi\u00e0y d\u00e9p, \u0111\u1ec1u xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 hai, theo l\u1eddi t\u00e2u, so v\u1edbi l\u1ec5 v\u0103n \u0111\u00e3 th\u00eam v\u00e0o, xin x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n, Ph\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ecf, n\u1ebfu Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn m\u1ed9t qu\u00fd kh\u00f4ng khai th\u00e1c, th\u00ec giao cho Ty Kinh ch\u1ebf t\u00e0i d\u1ee5ng l\u1ed9 Hi H\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd.\r\n\r\n[87] Ty Th\u1eeba ch\u1ec9 Khu m\u1eadt t\u00e2u, t\u00ednh to\u00e1n gi\u1ea3m b\u1edbt ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u00ea m\u01b0\u1edbn c\u1ee7a binh l\u00ednh, cung th\u1ee7 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ti\u1ec1n d\u1ea1y v\u00f5 ngh\u1ec7 cho c\u00e1c \u0110\u1ea1i b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng, Vua nghe theo. L\u1ec7nh cho Ty Th\u1eeba ch\u1ec9 l\u1eadp ph\u00e1p d\u1ea1y t\u1eadp, l\u1ea1i c\u1ea5p th\u00eam 2 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho b\u1ea3o gi\u00e1p.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng \u1edf cung Kh\u00e1nh Th\u1ecd, tr\u0103m quan v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf s\u00e2n cung. L\u00fac \u0111\u00f3, t\u1ec3 th\u1ea7n Ng\u00f4 Sung v\u00ec b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00ean th\u1ec1m ph\u00eda t\u00e2y tuy\u00ean \u0111\u1ecdc di chi\u1ebfu. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 vi\u00ean l\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\nHo\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu h\u1ebft m\u1ef1c hi\u1ebfu th\u1ea3o, m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m vui l\u00f2ng b\u00e0 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi\u1ebfu. Khi \u1edf trong cung, m\u1ed7i l\u1ea7n theo h\u1ea7u b\u00e0 \u0111i \u0111\u00e2u, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u n\u00e2ng \u0111\u1ee1, vi\u1ec7c d\u00e2ng c\u01a1m v\u00e0 th\u0103m h\u1ecfi \u0111\u1ec1u r\u1ea5t c\u1ea9n th\u1eadn. Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng h\u1ebft m\u1ef1c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. M\u1ed7i khi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng thi\u1ebft tri\u1ec1u v\u1ec1 mu\u1ed9n, b\u00e0 \u0111\u1ec1u t\u1ef1 \u0111\u1ebfn b\u00ecnh phong \u0111\u1ee3i, ho\u1eb7c t\u1ef1 tay c\u1ea7m \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng d\u00e2ng l\u00ean. Su\u1ed1t h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m nh\u01b0 v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai bi\u1ebft r\u00f5.\r\n\r\nTheo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi nam b\u00ean ngo\u1ea1i th\u00edch ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu tu\u1ed5i cao, b\u1ec7nh nhi\u1ec1u, em trai l\u00e0 D\u1eadt c\u0169ng gi\u00e0, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec b\u00e0 n\u00ean n\u00f3i n\u00ean th\u01b0\u1eddng tri\u1ec7u ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u1ef1 an \u1ee7i, nh\u01b0ng b\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho D\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng cho.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m, D\u1eadt nh\u00e2n l\u00fac h\u1ea7u chuy\u1ec7n thong th\u1ea3 v\u1edbi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 xin cho D\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, b\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 c\u00f9ng D\u1eadt \u0111\u1ebfn h\u1eadu c\u00e1c, ng\u1ed3i m\u1ed9t l\u00e1t, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 D\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf t\u00ecnh th\u00e2n, nh\u01b0ng b\u00e0 v\u1ed9i b\u1ea3o D\u1eadt: <i>\"\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 ng\u01b0\u01a1i n\u00ean \u1edf.\"<\/i> R\u1ed3i v\u1ed9i sai theo Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng ra ngo\u00e0i.\r\n\r\nTh\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu c\u00f3 t\u1ed5 ti\u00ean xa ch\u00f4n \u1edf H\u00e0 Nam, t\u01b0\u1eddng m\u1ed9 \u0111\u00e3 l\u00e2u b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, b\u00e0 sai n\u1ed9i th\u1ecb mang ti\u1ec1n thu\u00ea th\u1ee3 s\u1eeda l\u1ea1i, d\u1eb7n ph\u1ea3i gi\u1eef k\u00edn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m phi\u1ec1n ch\u00e2u huy\u1ec7n d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t ch\u00fat. Khi vi\u1ec7c s\u1eafp xong, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Sau \u0111\u00f3, n\u1ed9i th\u1ecb ch\u1ebft \u1edf n\u01a1i m\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 trong l\u00e0ng b\u00e1o l\u00ean, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi bi\u1ebft. <i>(D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c B\u1ea3o, v\u1eadn ph\u00e1n Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u00fac l\u00e0m huy\u1ec7n \u00fay H\u00e0 Nam, \u0111\u00e3 t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi L\u00e3 \u0110\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ebfn khi b\u00e0 b\u0103ng, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111au bu\u1ed3n kh\u00f4n xi\u1ebft. Trong ph\u00f2ng ng\u1ee7 c\u1ee7a b\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t h\u00f2m ni\u00eam phong, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng m\u1edf ra xem, th\u00ec l\u00e0 b\u1ea3o \u1ea5n h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng c\u0169. Th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, v\u00ec h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u1ea5t \u1ea5n, ph\u1ea3i \u0111\u00fac l\u1ea1i, sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e0o gi\u1ebfng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n c\u0169, n\u00ean c\u1ea5t trong h\u00f2m, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng 2 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 6, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u00e2u b\u1ea9m r\u1eb1ng: Trong truy\u1ec7n v\u1ec1 T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f3 m\u1ed9t h\u00f2m s\u00e1ch, th\u01b0\u1eddng kh\u00f3a ch\u1eb7t \u0111\u1eb7t trong ph\u00f2ng ng\u1ee7, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u00e1ch g\u00ec. Khi Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111em h\u00f2m s\u00e1ch \u1ea5y d\u00e2ng l\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, d\u1eb7n r\u1eb1ng: \"\u0110\u1ee3i khi ta qua \u0111\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra.\" M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u1ecfi b\u1ec7nh, h\u1ecfi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf: \"H\u00f2m s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 m\u1edf ch\u01b0a?\" Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e1p: \"Ch\u01b0a.\" Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00f3i: \"R\u1ea5t t\u1ed1t.\" R\u1ed3i l\u1ea1i thu c\u1ea5t \u0111i. Sau khi Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1edf h\u00f2m s\u00e1ch m\u00e0 Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u00e3 ni\u00eam phong, th\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1eddi nhi\u1ebfp ch\u00ednh, kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u1ed5, ghi ch\u00e9p m\u1ecdi v\u1eadt trong cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu, l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5, kh\u00f4ng sai m\u1ed9t ly. Quan H\u1eefu s\u1eed nghe \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec7n n\u00e0y, ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, mu\u1ed1n xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Vi\u1ec7c Ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn c\u00f3 m\u1ed9t h\u00f2m s\u00e1ch, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t m\u1eb7t \u1ea5n H\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, v\u00ec cung \u0111i\u1ec7n b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u00e0 m\u1ea5t, Nh\u00e2n T\u00f4ng cho \u0111\u00fac l\u1ea1i m\u1ed9t m\u1eb7t \u1ea5n H\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o kh\u00e1c, ch\u00ednh l\u00e0 \u1ea5n H\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o hi\u1ec7n nay. \u1ea4n c\u0169 sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y khi \u0111\u00e0o gi\u1ebfng, Ho\u00e0ng h\u1eadu th\u01b0\u1eddng c\u1ea5t gi\u1eef c\u1ea9n m\u1eadt, kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i bi\u1ebft, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1eddi nhi\u1ebfp ch\u00ednh.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u1eed quan nghe \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a r\u00f5, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n ph\u00ea chu\u1ea9n m\u00e0 nh\u00e0 L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng c\u1ea5t gi\u1eef.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2[footnote]Th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2, ch\u1eef 'Nh\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tam', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi nh\u1ea5t chi 3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn b\u0103ng h\u00e0, sau khi an t\u00e1ng \u0111\u00e3 l\u00e2u, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn cung Kh\u00e1nh Th\u1ecd, xem x\u00e9t di v\u1eadt c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu, th\u1ea5y m\u1ed9t chi\u1ebfc h\u1ed9p, ni\u00eam phong r\u1ea5t k\u1ef9, n\u00e2ng l\u00ean th\u1ea5y n\u1eb7ng, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111em d\u00e2ng l\u00ean, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf sai m\u1edf ra, m\u1edf nhi\u1ec1u l\u1edbp ni\u00eam phong, l\u1ea1i c\u00f3 l\u1edbp da b\u00f2 b\u1ecdc k\u00edn r\u1ea5t ch\u1eafc, ph\u00e1 ra th\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed9p, m\u1edf kh\u00f3a, th\u1ea5y m\u1ed9t t\u1edd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ecdc, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n H\u00e0n K\u1ef3 th\u1eddi Anh T\u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh, xin Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu t\u00f4n l\u1eadp Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xem xong, r\u1ea5t kh\u00f4ng vui, m\u1edbi bi\u1ebft m\u01b0u \u0111\u1ed3 c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3 l\u00fac \u0111\u00f3, nh\u1edd Ho\u00e0ng h\u1eadu s\u00e1ng su\u1ed1t, kh\u00f4ng nghe theo l\u1eddi xin \u1ea5y, ni\u00eam phong t\u1edd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf. V\u0103n L\u1ed9 c\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p ri\u00eang v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1ef1c h\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, l\u00fac \u0111\u00f3 S\u1eed quan t\u00e2u b\u1ea9m, ch\u1eafc l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay so\u1ea1n truy\u1ec7n v\u1ec1 T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn, \u0111\u00e3 d\u00f9ng ch\u1ec9 d\u1ee5 ph\u00ea chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 so\u1ea1n l\u1eadp, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ea5y n\u1eefa:<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu Quang Hi\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111em m\u1ed9t h\u1ed9p v\u0103n t\u1ef1, ni\u00eam phong r\u1ea5t k\u1ef9, giao cho Th\u1ea7n T\u00f4ng, d\u1eb7n r\u1eb1ng: \"\u0110\u1ee3i khi ta ch\u1ebft h\u00e3y m\u1edf ra, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi.\" Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f3c nh\u1eadn l\u1ea5y. Sau khi Ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u1ecfi b\u1ec7nh, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1i tr\u1ea3 h\u1ed9p v\u0103n t\u1ef1 \u1ea5y. Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00f3i: \"H\u00e3y c\u1ea5t \u0111i.\" Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1edf h\u1ed9p, th\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng t\u1edd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c quan th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng mu\u1ed1n l\u1eadp Anh T\u00f4ng l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nh\u01b0ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau. Th\u1ea7n T\u00f4ng c\u1ea7m t\u1edd t\u1ea5u kh\u00f3c l\u00f3c, v\u00ec di hu\u1ea5n c\u1ee7a Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, kh\u00f4ng d\u00e1m truy c\u1ee9u t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 tang ba n\u0103m trong cung, h\u1ebft l\u1ec5 h\u1ebft hi\u1ebfu, bi\u1ebft r\u1eb1ng \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a m\u1eb9 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 c\u1ee7a Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n, gi\u1ed1ng v\u1edbi ghi ch\u00e9p ri\u00eang c\u1ee7a V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e2u b\u1ea9m c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 ph\u00ea chu\u1ea9n, th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y th\u1ef1c l\u1ee5c l\u00e0m ch\u00ednh, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec ch\u1ec9 d\u1ee5 ph\u00ea chu\u1ea9n, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng c\u1ea5t gi\u1eef b\u1ea3n ch\u00ednh, th\u1ea7n \u0110\u00e0o th\u1ef1c m\u1eaft tr\u00f4ng th\u1ea5y, c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eeb Th\u00e0nh \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty n\u1ed9p l\u00ean r\u1ed3i. Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n n\u00f3i m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 4 l\u00e0 sai, th\u1ef1c ra l\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 2.)<\/i>\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 v\u00e0o ch\u1ea7u s\u1edbm t\u1ed1i \u1edf cung Kh\u00e1nh Th\u1ecd, ba ng\u00e0y th\u00ec th\u00f4i, l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u b\u1ed1n ng\u00e0y th\u00ec th\u00f4i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u s\u1edbm t\u1ed1i ba ng\u00e0y th\u00ec th\u00f4i. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu th\u00eam v\u00e0o ch\u1ea7u b\u1ed1n ng\u00e0y, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ebfn khi th\u00e0nh ph\u1ee5c th\u00ec th\u00f4i. L\u1ec5 vi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, trong ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh c\u1ea5m nh\u1ea1c, \u0111\u1ebfn khi Vua c\u1edfi tang ph\u1ee5c th\u00ec nh\u01b0 c\u0169. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu qua l\u1ec5 t\u1ed1t kh\u1ed1c.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho em c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung l\u00e0 L\u00fd D\u1eadt v\u00e0o ch\u1ea7u, v\u1eabn \u0111\u1ec3 t\u00f3c x\u00f5a, m\u1eb7c tang ph\u1ee5c, c\u00e1c con ch\u00e1u l\u00e0 T\u1ee5ng, B\u00ecnh, D\u1ee5, D\u1ee5, Ch\u00ed, \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u theo l\u1ec5 tang c\u1ee7a con \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9, mi\u1ec5n v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, b\u1ed5ng l\u1ed9c hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3 B\u00ecnh l\u00e0m Li\u00eau Qu\u1ed1c t\u00edn ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ec7nh cho \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 kinh, l\u1ea5y T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, H\u00e0 B\u1eafc duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 L\u01b0u Qu\u1ea3n thay th\u1ebf, l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u ch\u1ec9 b\u00e1o v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc r\u1eb1ng B\u00ecnh b\u1ecb b\u1ec7nh.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i vi\u00ean l\u0103ng th\u00e0nh s\u01a1n l\u0103ng. <i>(C\u1ea3 \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00e0y.)<\/i> L\u1ec7nh cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c so\u1ea1n v\u0103n ai s\u00e1ch, \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n L\u1eef C\u00f4ng Tr\u1ee9 so\u1ea1n v\u0103n th\u1ee5y s\u00e1ch, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n so\u1ea1n v\u0103n th\u1ee5y hi\u1ec7u, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Ch\u1ea9n vi\u1ebft v\u0103n ai s\u00e1ch, th\u1ee5y s\u00e1ch, th\u1ee5y hi\u1ec7u[footnote]Ch\u1eef 'b\u1ea3o' \u1edf \u0111\u00e2y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi ch\u1eef 'hi\u1ec7u', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ec7nh cho H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u00e0m \u0110\u1ea1i h\u00e0nh th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu s\u01a1n l\u0103ng \u00e1n h\u00e0nh s\u1eed, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[93] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u01a1n l\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u00e0nh th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng l\u00e2u n\u1eefa s\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho Tam ty c\u00e2n nh\u1eafc chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i \u1ee9ng ph\u00f3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh to\u00e1n d\u01b0 th\u1eeba, ngo\u00e0i Kinh T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u1ef1 lo li\u1ec7u, c\u00e1c \u0111\u1ea1o kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n d\u00e2ng gi\u00fap.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ec7nh cho T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m S\u01a1n l\u0103ng s\u1ee9 lo vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u0103ng m\u1ed9 cho \u0110\u1ea1i h\u00e0nh Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Tri Khai Phong ph\u1ee7 Ti\u1ec1n T\u1ea3o l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9. Sau \u0111\u00f3, Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng xin t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, n\u00ean l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh thay th\u1ebf.\r\n\r\nL\u00fac n\u00e0y, Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tri\u1ec1u ta khi c\u1eed Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9 v\u00e0 L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, ho\u1eb7c do thi\u1ebfu quan, ho\u1eb7c do nh\u1ea7m l\u1eabn, n\u00ean Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ki\u00eam nhi\u1ec7m. Nay x\u00e9t theo l\u1ec7 c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, sai Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba ki\u00eam Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9. N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2, khi l\u00e0m l\u1ec5 Nam Giao, sai Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9. S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba v\u1ed1n n\u00ean l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9. \u0110\u1ea7u tri\u1ec1u v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y, sau \u0111\u00f3 n\u1ebfu Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba khuy\u1ebft, th\u00ec l\u1ea5y c\u00e1c quan kh\u00e1c thay th\u1ebf, nh\u01b0ng ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1eabn do l\u1ea1i vi\u00ean trong \u0111\u00e0i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c tr\u00e1ch ri\u00eang, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Hi\u1ebfn ty \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ty m\u00e0 th\u00f4i. C\u00e1c n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh, Minh \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m S\u01a1n l\u0103ng s\u1ee9, \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p. L\u1ea1i l\u1ec7nh Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m S\u01a1n l\u0103ng \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, k\u00fd L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u1ed1ng D\u1ee5ng Th\u1ea7n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed tu ph\u1ee5ng ho\u00e0ng \u0111\u01b0\u1eddng.)<\/i>\r\n\r\n[95] C\u00f9ng ng\u00e0y, b\u00e1ch quan d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua nghe ch\u00ednh s\u1ef1, chi\u1ebfu \u0111\u00e1p kh\u00f4ng cho. T\u1eeb \u0111\u00f3, b\u1ea3y l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, m\u1edbi h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi h\u1ebft th\u1eddi gian tang ch\u1ebf, H\u1eefu ty s\u1ebd \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y Vua ra ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u1ea3y l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u.)<\/i>\r\n\r\n[96] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, c\u00f3 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c do th\u1eddi gian l\u00e2u xa, l\u1ec5 ch\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tham kh\u1ea3o v\u00e0 so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c \u00e1n l\u1ec7 v\u1ec1 s\u01a1n l\u0103ng \u0111\u1ec3 xin thi h\u00e0nh.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Kim Ch\u00e2u quan s\u00e1t, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Th\u1ecb v\u1ec7 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ty Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00e0m S\u01a1n l\u0103ng tu ph\u1ee5ng t\u1ed5ng qu\u1ea3n, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ea5m qu\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00f4ng tr\u00ecnh. T\u1ed1ng D\u1ee5ng Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh x\u00e2y d\u1ef1ng, hai ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau.\r\n\r\n[98] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb nay vi\u1ec7c \u00e1p t\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 Giang Nam, Kinh H\u1ed3, xin l\u1ea5y b\u1ea3y ph\u1ea7n sai s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban, ba ph\u1ea7n sai qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, \u0111i\u1ec7n th\u1ecb. Vua nghe theo. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chi\u1ebfu r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban t\u1ea1i ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi ba b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hai n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ec3n, m\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tam ty l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kho t\u00e0ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n \u00e1p, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tam ty b\u00e0n vi\u1ec7c d\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n thay th\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t v\u1ec1 th\u1eddi h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3. Tam ty b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n, theo ph\u00e9p c\u0169 kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 ph\u1ea7n sai s\u1ee9 th\u1ea7n, c\u00f2n b\u1ed1n l\u1ed9 Giang Nam, Kinh H\u1ed3 cho ph\u00e9p sai s\u1ee9 th\u1ea7n n\u0103m ph\u1ea7n, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng sai s\u1ee9 th\u1ea7n, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u d\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n thay th\u1ebf, th\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c chi ph\u00ed so v\u1edbi qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng s\u1ebd nhi\u1ec1u h\u01a1n. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i m\u01b0a b\u1ee5i, c\u1ea3 s\u1eed c\u0169 v\u00e0 s\u1eed m\u1edbi \u0111\u1ec1u ch\u00e9p, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u00e0m l\u1ec5 th\u00e0nh ph\u1ee5c cho Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu t\u1ea1i cung Kh\u00e1nh Th\u1ecd, tr\u0103m quan th\u00e0nh ph\u1ee5c \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110\u00f4ng n\u1ed9i, v\u00e0o d\u00e2ng l\u1eddi an \u1ee7i \u1edf gian \u0111\u00f4ng \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh Th\u1ecd, an \u1ee7i Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, Ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda cung.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 10 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, m\u00f9ng 1, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Ch\u00e2u l\u1ed9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;Theo tin do th\u00e1m, bi\u1ebft gi\u1edbi T\u00e2y \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p qu\u00e2n. Th\u1ea7n \u0111\u00e3 c\u00e2n nh\u1eafc t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u1ea9n c\u1ea5p, th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u00e0nh tr\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u1ee9ng v\u00e0 tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi, ki\u1ec3m tra qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed quan t\u1ea1m quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00e2u v\u00e0 lo vi\u1ec7c qu\u00e2n nhu.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y L\u00fd T\u1eafc t\u1ea1m quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Tri \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m th\u1eeba, Ch\u1ee7 kh\u00e1ch lang trung Ph\u1ea1m T\u1eed Uy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Kim b\u1ed9 lang trung, th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc; \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, k\u00fd L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9, Dao qu\u1eadn th\u1ee9 s\u1eed T\u1ed1ng D\u1ee5ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m k\u00fd L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Dao qu\u1eadn \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng to\u00e0n ph\u1ea7n; Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan V\u01b0\u01a1ng Tu K\u1ef7 c\u00f9ng 37 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng xu\u1ea5t s\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh sai ph\u00e1i, tuy\u1ec3n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc; c\u00e1c quan kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch g\u1ed3m 9 ng\u01b0\u1eddi, gi\u1ea3m hai n\u0103m g\u1ed3m 5 ng\u01b0\u1eddi; c\u00e1c \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tam ty \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai b\u1eadc g\u1ed3m 56 ng\u01b0\u1eddi, th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc g\u1ed3m 81 ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n theo th\u1ee9 b\u1eadc<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1ec7' trong '\u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec7' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16\/14 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-1967-1\" href=\"#footnote-1967-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Do T\u1eed Uy\u00ean v\u00e0 D\u1ee5ng Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t d\u1eabn n\u01b0\u1edbc L\u1ea1c v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t c\u00f4ng tr\u00ecnh.<\/p>\n<p>[3] Chi\u1ebfu cho Ti\u1ec1n Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u00fd Nam C\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m ba n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, 11 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch v\u00e0 th\u0103ng th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Do c\u00f3 c\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edd nam s\u00f4ng l\u1edbn.<\/p>\n<p>[4] Chi\u1ebfu cho T\u01b0\u1edbng th\u1ee9 t\u01b0 Phu Di\u00ean, S\u00f9ng nghi s\u1ee9 Cao V\u0129nh N\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng b\u1eadc, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, ban l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. Th\u00e1ng 7, gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m Tuy \u0110\u1ee9c th\u00e0nh, \u0111\u1ea1i h\u1ed9i \u1edf B\u00ecnh, V\u0129nh N\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u00fang, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao.<\/p>\n<p>[5] Gi\u1ea3m m\u1ed9t vi\u00ean Gi\u00e1m quan c\u1ee7a H\u1ea1 t\u00e1 ty. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 t\u0103ng l\u00ean hai vi\u00ean, do c\u00f4ng vi\u1ec7c gi\u1ea3n \u0111\u01a1n n\u00ean gi\u1ea3m.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 L\u00e2m Anh v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng s\u1ef1 Giang Nam l\u1ed9 T\u1ea1 Tr\u1ecdng Quy c\u00f9ng x\u00e9t l\u1ea1i v\u1ee5 \u00e1n c\u1ee7a Ti\u1ec1n tri Giang Ninh ph\u1ee7 L\u1eef Gia V\u1ea5n. Do Gia V\u1ea5n k\u00eau o\u00e1n r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e9t \u00e1n tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u00e1o.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tam ty nh\u1eadn tr\u1ea3 l\u1ea1i s\u1ed1 ti\u1ec1n chi ph\u00ed c\u0169 v\u1ec1 ng\u1ef1a kho\u00e1n c\u1ee7a Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty, tuy tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u1eaft gi\u1ea3m, m\u1ed7i n\u0103m v\u1eabn ph\u1ea3i chi\u1ebft ra b\u1ea3y v\u1ea1n x\u1ea5p l\u1ee5a, nh\u01b0ng l\u1ea1i k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 keo ki\u1ec7t, ch\u01b0a ch\u1ecbu b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. B\u1edfi v\u00ec l\u1ee5a v\u00e0 da ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra c\u1ee7a quan l\u1ea1i, n\u00ean hai b\u00ean th\u01b0\u1eddng c\u00f3 tranh c\u00e3i. C\u00f3 th\u1ec3 sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba Ng\u00f4 An Tr\u00ec trong v\u00f2ng m\u1ed9t th\u00e1ng xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c chi ph\u00ed trong n\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi ch\u01b0a b\u00e3i b\u1ecf kho\u00e1n, t\u00ednh th\u00e0nh ti\u1ec1n hi\u1ec7n t\u1ea1i, th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m c\u1ee7a Tam ty c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ghi nh\u1eadn Thang Tri\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m l\u00f2 n\u1ea5u qu\u1eb7ng \u1edf tr\u01b0\u1eddng S\u1ea7m Th\u1ee7y, ch\u00e2u Thi\u1ec1u, l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, Ch\u1ec9 s\u1eed ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng. V\u00ec Tri\u1ec1u nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecf ti\u1ec1n ri\u00eang ra b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 Ki\u1ec1u T\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u00e2ng chi\u1ebfu t\u1ea1m ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u L\u00f4, xin th\u00e2n h\u00e0nh \u0111i tu\u1ea7n tra binh gi\u00e1p c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea1i v\u00e0 xem x\u00e9t n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch qu\u00e2n s\u1ef1, b\u00e0n k\u00edn ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u1ef1 xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, n\u1ebfu c\u1ea7n th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m tra, c\u00f3 th\u1ec3 mang theo m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng binh gi\u00e1p \u0111\u1ebfn c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u, l\u00e0m \u1ed3n \u00e0o, \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi sinh s\u1ef1 bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t \u300aB\u00ecnh Man K\u00fd\u300b, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c T\u1ef1 mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh th\u1ec1, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh th\u1ec1 ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3, xem ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 4, v\u00e0 ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 12 n\u0103m n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m Ti\u1ec1n Di\u1ec7u ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u00f3ng c\u1ecdc \u1edf c\u00e1c \u0111\u00ea<a class=\"footnote\" title=\"Ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u00f3ng c\u1ecdc \u1edf c\u00e1c \u0111\u00ea, ch\u1eef 'li\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 15 t\u1edd 5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1967-2\" href=\"#footnote-1967-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, nghe n\u00f3i hai \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ty \u0111\u00e3 t\u00ednh h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n phu, ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 n\u0103m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i ty v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh s\u00f4ng ng\u00f2i, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec n\u0103m sau d\u00f9 huy \u0111\u1ed9ng ba b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n phu c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u1ee9ng ph\u00f3, ti\u1ec1n c\u1ee7a c\u00f4ng t\u01b0 phung ph\u00ed qu\u00e1 m\u1ee9c, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc. Ti\u1ec1n Di\u1ec7u m\u1edbi l\u00e0m quan th\u1ee7y l\u1ee3i, ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1ea3i vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i, e r\u1eb1ng b\u1ecb nh\u1eefng k\u1ebb tr\u1ee5c l\u1ee3i d\u1ecdc s\u00f4ng l\u1eeba g\u1ea1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1eafm r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 sai Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u0110\u00f4 th\u1ee7y gi\u00e1m l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1eefu Ph\u1ee7 thay Di\u1ec7u ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang M\u00e3n Trung H\u00e0nh l\u00e0m Qu\u00e1n c\u00e1c Hi\u1ec7u kh\u00e1m. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, gi\u00e1m sinh Ngu Phi\u1ec1n t\u1ed1 c\u00e1o c\u00e1c quan trong h\u1ecdc quan tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0m vi\u1ec7c gian d\u1ed1i, tham nh\u0169ng, l\u1eeba g\u1ea1t, t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1ef1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. \u0110\u1ebfn khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho H\u1eefu ty x\u00e9t x\u1eed, th\u00ec l\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a Ngu Phi\u1ec1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vu kh\u1ed1ng. Trong khi \u0111\u00f3, Trung H\u00e0nh l\u1ea1i gi\u1eef m\u00ecnh thanh li\u00eam, kh\u00f4ng d\u00ednh l\u00edu \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u00e0n t\u00e1n c\u1ee7a quan l\u1ea1i, l\u1ea1i c\u00f2n s\u1ed1ng gi\u1eefa \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi nghi\u00eang ng\u1ea3, b\u1ebb cong ph\u00e1p lu\u1eadt m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 tu th\u00e2n, ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m h\u00e0nh vi nh\u01b0 v\u1eady. X\u00e9t trong th\u00f3i quen \u00edt bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5 c\u1ee7a s\u0129 nh\u00e2n ng\u00e0y nay, \u0111\u00e3 l\u00e0 hi\u1ebfm c\u00f3, l\u1ea1i c\u00f2n c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi nh\u01a1 b\u1ea9n, b\u00e8 ph\u00e1i, ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c chung m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed ti\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i. N\u00ean ban th\u01b0\u1edfng \u00edt nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch phong t\u1ee5c.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Trung H\u00e0nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Kim H\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[12] Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd T\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u00e2ng chi\u1ebfu \u0111i\u1ec1u tra v\u1ec1 thu\u1ebf d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1, c\u00f3 s\u1ed5 s\u00e1ch n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh c\u1ee7a huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c, ch\u00e2u T\u00f4 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 t\u1eeb l\u00e2u, v\u1edbi s\u1ed1 thu\u1ebf tr\u1eebu, quy\u00ean, th\u00f3c g\u1ea1o, ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n m\u1ed9t ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m qu\u00e1n, th\u1ea1ch, th\u1ea5t, l\u1ea1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Huy\u1ec7n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o thu\u1ebf, qu\u1ea3n l\u00fd ru\u1ed9ng th\u00f3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u00edn tr\u0103m m\u01b0\u1eddi ch\u00edn kho\u1ea3nh v\u00e0 m\u1ea5y m\u1eabu, nay ch\u1ec9 \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m h\u1ed9, ph\u1ea3i n\u1ed9p t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ba th\u1ea1ch th\u00f3c g\u1ea1o, n\u0103m m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t th\u1ea5t l\u1ee5a, ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m l\u1ea1ng b\u00f4ng.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i g\u1ed3m t\u00e1m ngh\u00ecn b\u1ed1n tr\u0103m th\u1ea1ch th\u00f3c g\u1ea1o, m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m th\u1ea5t l\u1ee5a, m\u1ed9t ngh\u00ecn ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u1ea1ng b\u00f4ng, ch\u00edn tr\u0103m v\u0103n ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh<a class=\"footnote\" title=\"ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh ch\u00edn tr\u0103m v\u0103n ngo\u1ea1i 'v\u0103n', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'qu\u00e1n', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-1967-3\" href=\"#footnote-1967-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean ch\u1ee7 \u0111i\u1ec1n. C\u00f3 l\u1ebd do l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra, b\u1ecdn gian ho\u1ea1t nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i, l\u00e0m th\u1ea5t tho\u00e1t thu\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Xin c\u1eed Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang L\u01b0u Ch\u1eedng l\u00e0m tri huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 x\u1eed l\u00fd, c\u00e1c huy\u1ec7n kh\u00e1c c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng xin ch\u1ecdn quan \u0111i\u1ec1u tra.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Ch\u1eedng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Nam L\u0103ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Th\u00e1ng 9 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 ba, chi\u1ebfu cho Tam ty H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan L\u00fd T\u00f4ng chuy\u00ean tr\u00e1ch \u0111i\u1ec1u tra v\u1ec1 ti\u1ec1n thu\u1ebf d\u1ecbch b\u1ecb th\u1ea5t tho\u00e1t do c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 \u1edf Giang Nam \u0110\u00f4ng v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00f4ng t\u00e2u: <i>&#8220;S\u1ed5 s\u00e1ch n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh trung c\u1ee7a huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c, ch\u00e2u T\u00f4 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 t\u1eeb l\u00e2u, v\u1edbi s\u1ed1 thu\u1ebf tr\u1eebu, quy\u00ean, th\u00f3c g\u1ea1o, ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n m\u1ed9t ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m qu\u00e1n, th\u1ea1ch, th\u1ea5t, l\u1ea1ng. Nay ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m h\u1ed9, ph\u1ea3i n\u1ed9p ba tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ba th\u1ea1ch th\u00f3c g\u1ea1o, n\u0103m m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t th\u1ea5t l\u1ee5a, ba m\u01b0\u01a1i l\u0103m l\u1ea1ng b\u00f4ng, c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c h\u1ed9 c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00ean ch\u1ee7 \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f2n. C\u00f3 l\u1ebd do l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra, b\u1ecdn gian ho\u1ea1t nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i, l\u00e0m th\u1ea5t tho\u00e1t thu\u1ebf ch\u00ednh. Xin ph\u00e0m nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn quan \u0111i\u1ec1u tra.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. B\u00e8n chi\u1ebfu cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty \u0111\u1ec1 c\u1eed. T\u00f4ng \u0111i\u1ec1u tra c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1 \u1edf m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y huy\u1ec7n thu\u1ed9c Giang, Chi\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"Giang Chi\u1ebft 'Chi\u1ebft' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'l\u1ed9', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 174 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-1967-4\" href=\"#footnote-1967-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n m\u1ed9t ngh\u00ecn ba tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i hai h\u1ed9, l\u00e0m th\u00e0nh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 ba, b\u1ed5 nhi\u1ec7m T\u00f4ng l\u00e0m Ho\u00e0i Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u tra thu\u1ebf d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n v\u00e0 tuy\u1ec7t t\u1ef1, T\u00f4ng b\u00e8n tuy\u1ec3n d\u1ee5ng quan thu\u1ed9c, thay \u0111\u1ed5i l\u1ec7nh t\u00e1, \u0111\u1ea1i quy\u1ebft x\u1eed l\u00fd. C\u00e1c ch\u00e2u, qu\u00e2n, huy\u1ec7n thu\u1ed9c Ho\u00e0i Nam \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y l\u1ed9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng t\u00e1m m\u01b0\u01a1i t\u00e1m, ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c h\u1ed9 b\u1ecf tr\u1ed1n, tuy\u1ec7t t\u1ef1, gi\u1ea3 m\u1ea1o t\u00ean \u0111i\u1ec1n, kh\u00f4ng ghi trong s\u1ed5 s\u00e1ch v\u00e0 thi\u1ebfu \u0111inh, t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn ch\u00edn tr\u0103m s\u00e1u m\u01b0\u01a1i l\u0103m h\u1ed9, thu\u1ebf d\u1ecbch ch\u00ednh v\u00e0 n\u1ee3 t\u00edch l\u0169y t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u00edn m\u01b0\u01a1i hai v\u1ea1n hai ngh\u00ecn hai tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i s\u00e1u qu\u00e1n, th\u1ea1ch, th\u1ea5t, l\u1ea1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00f4ng l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1ea5t tho\u00e1t thu\u1ebf d\u1ecbch l\u00e0 do s\u1ed5 s\u00e1ch c\u1ee7a quan ty sai s\u00f3t t\u1eeb l\u00e2u, xin theo thu\u1ebf h\u1ea1 m\u00e0 thu n\u1ed9p. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c s\u1ed5 s\u00e1ch th\u1ea5t thu thu\u1ebf d\u1ecbch ti\u1ec1n v\u1eadt, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mi\u1ec5n tr\u1eeb.)<\/i><\/p>\n<p>[13] N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Th\u1ea1ch \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t xin chuy\u00ean sai quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng th\u00e0nh ty, \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c d\u1ea1y t\u1eadp v\u00f5 ngh\u1ec7 cho c\u00e1c quan th\u00e2n t\u00f2ng, th\u00e2n s\u1ef1, cung ti\u1ec5n th\u1ee7. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Chi\u1ebfu cho \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t \u0111\u1ec1 c\u1eed vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n.<\/p>\n<p>[14] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u1ed9 L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh t\u00e2u: <i>&#8220;M\u00e3nh t\u01b0\u1edbng gi\u1eef ch\u1ee9c b\u1ea3 ti\u1ec7t \u1edf Hoa Ph\u1eadt b\u1ea3o thu\u1ed9c Tuy \u0110\u1ee9c th\u00e0nh l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng V\u0129nh Kh\u00e1nh, thu\u1ed9c h\u00e0ng tam ban sai s\u1ee9, l\u1ea5y c\u1edb \u0111i tu\u1ea7n tra, d\u1eabn b\u1ed9 h\u1ea1 v\u00e0o \u0111\u1ecba gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, ch\u00e9m \u0111\u1ea7u t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean, r\u1ed3i d\u1ed1i b\u00e1o l\u00e0 gi\u1eb7c ph\u00eda t\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u00e3 ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c. Xin t\u01b0\u1edbc hai b\u1eadc qu\u00e2n c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a V\u0129nh Kh\u00e1nh, cho l\u01b0u d\u1ee5ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu truy thu h\u1ed3i v\u0103n t\u1ef1 xu\u1ea5t th\u00e2n c\u1ee7a V\u0129nh Kh\u00e1nh, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Kinh T\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Kinh T\u00e2y, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486, \u300aH\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'T\u00e2y Kinh'.\" id=\"return-footnote-1967-5\" href=\"#footnote-1967-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 bi\u00ean qu\u1ea3n.<\/p>\n<p>[15] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 thu\u1ed9c Ng\u0169 l\u1ed9, c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 c\u1ee7a L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 khoa m\u1edbi v\u1ec1 minh ph\u00e1p, th\u00f4ng t\u00ednh s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u1ec1u.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong, g\u1ed3m qu\u00e2n Ph\u1ee5ng Nh\u1eadt th\u1ee9 n\u0103m \u1edf Ung Kh\u00e2u, ch\u1ec9 huy th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u1edbi 500 ng\u01b0\u1eddi; qu\u00e2n Ki\u00eau M\u00e3nh th\u1ee9 nh\u1ea5t \u1edf huy\u1ec7n U\u00fd Th\u1ecb v\u1edbi 400 ng\u01b0\u1eddi; qu\u00e2n b\u1ed9 \u1edf huy\u1ec7n H\u00e0m B\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Gi\u1ea3m b\u00e1n'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 188, ch\u00ed v\u1ec1 qu\u00e2n b\u1ed9, \u0111i\u1ec1u Thi\u00ean V\u0169: '(N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2), b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n th\u1ee9 n\u0103m, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e0nh qu\u00e2n H\u00f9ng V\u0169 N\u1ed7 Th\u1ee7. Th\u00e1ng 9, ra chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 kh\u00f4ng b\u1ed5 sung ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu.' L\u1ea1i theo \u0111i\u1ec1u H\u00f9ng D\u0169ng: '(N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2), qu\u00e2n H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng b\u1ed5 sung ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu.' C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2y v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n, 'Gi\u1ea3m b\u00e1n' n\u00ean l\u00e0 'H\u00e0m B\u00ecnh', do ch\u1eef g\u1ea7n gi\u1ed1ng nhau m\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1967-6\" href=\"#footnote-1967-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, qu\u00e2n Thi\u00ean V\u0169 th\u1ee9 nh\u1ea5t, qu\u00e2n H\u00f9ng D\u0169ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, qu\u00e2n H\u00f9ng Uy th\u1ee9 hai \u1edf huy\u1ec7n T\u01b0\u01a1ng \u1ea4p, qu\u00e2n H\u00f9ng Uy th\u1ee9 s\u00e1u \u1edf huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u, m\u1ed7i qu\u00e2n 500 ng\u01b0\u1eddi; qu\u00e2n m\u00e3 \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, g\u1ed3m qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n th\u1ee9 ba \u1edf ph\u1ee7 Th\u00e1i Nguy\u00ean, qu\u00e2n Th\u1ed5 H\u1ed3n th\u1ee9 s\u00e1u \u1edf ch\u00e2u L\u1ed9, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 th\u1ee9 s\u00e1u \u1edf ch\u00e2u H\u00e3n, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nhu\u1ec7 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ch\u00edn \u1edf ch\u00e2u Lam, m\u1ed7i qu\u00e2n 300 ng\u01b0\u1eddi; qu\u00e2n b\u1ed9, g\u1ed3m qu\u00e2n Th\u1ea7n Nhu\u1ec7 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n \u1edf ch\u00e2u L\u1ed9 v\u1edbi 400 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>T\u1eeb nay, n\u1ebfu c\u00f3 thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ed5 sung, \u0111\u1ee3i khi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n nhi\u1ec1u th\u00ec s\u1ebd gi\u1ea3i t\u00e1n. V\u00ec Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng d\u00e2n qu\u00e2n v\u00e0 b\u1ea3o gi\u00e1p thay phi\u00ean nhau thay th\u1ebf qu\u00e2n c\u1ea5m, m\u00e0 s\u1ed1 qu\u00e2n c\u0169 c\u1ee7a Ty Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong l\u00e0 3.054 ng\u01b0\u1eddi, \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 1.631 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n gi\u1ea3m b\u1edbt.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u t\u00e2u xin \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 11 n\u0103m nay, gi\u1ea3i t\u00e1n qu\u00e2n ngh\u0129a d\u0169ng ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u00e1c tr\u1ea1i huy\u1ec7n \u1edf ch\u00e2u L\u00f4 thu\u1ed9c Ki\u1ec1m Ch\u00e2u, cho h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m ru\u1ed9ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[18] S\u1edf Tu ho\u00e0n kinh th\u00e0nh xin cho thu\u00ea \u0111\u1ea5t c\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y nh\u00e0, c\u00f9ng v\u1edbi d\u00e2n l\u1eadp ch\u1ee3 b\u00e1n b\u1ed9t, thu thu\u1ebf. Xu\u1ed1ng cho Khai Phong ph\u1ee7 xem x\u00e9t, xin theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u1ea1i ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng cho ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea, l\u00e0m xong ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0110inh Ch\u1ea5p L\u1ec5 t\u00e2u l\u00ean, chi\u1ebfu l\u1ea5y vi\u1ec7c thi h\u00e0nh xem x\u00e9t, nh\u01b0ng S\u1edf Tu ho\u00e0n kinh th\u00e0nh n\u00f3i r\u1eb1ng, l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y th\u00e0nh l\u1eadp ch\u1ee3 b\u00e1n b\u1ed9t<a class=\"footnote\" title=\"l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y th\u00e0nh l\u1eadp ch\u1ee3 b\u00e1n b\u1ed9t 'l\u1ec7nh', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'nay'.\" id=\"return-footnote-1967-7\" href=\"#footnote-1967-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, thu ti\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t n\u1ed9p v\u00e0o quan, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng \u00e1n thi h\u00e0nh, t\u1ea5u c\u1ee7a Ch\u1ea5p L\u1ec5 b\u00e8n b\u1ecf.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Khai Phong ph\u1ee7 l\u1ea1i xin ng\u01b0\u1eddi m\u00f4i gi\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t t\u01b0 nh\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n b\u1ed9t th\u00ec \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o b\u1eaft, n\u0103m c\u00e2n tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn ti\u1ec1n, m\u01b0\u1eddi c\u00e2n tr\u1edf l\u00ean th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi ngh\u00ecn. C\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Chu s\u1eed b\u1ecf \u0111i, cho l\u00e0 vi\u1ec7c nh\u1ecf, nay l\u1ea1i gi\u1eef l\u1ea1i. Ch\u1ea5p L\u1ec5 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed sau s\u00e1u ng\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ra chi\u1ebfu cho Ty \u0110\u1ec1 c\u1eed H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u1ecbch ti\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ven bi\u00ean b\u1ecb ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7, t\u1ea1m ng\u1eebng mua.<\/p>\n<p>[20] Ban cho hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n mu\u1ed1i m\u1ea1t, giao cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 \u0110\u00f4ng mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[21] Tam ty t\u00e2u, s\u1ed1 b\u1ea1c d\u00f9ng cho Nam Giao, xin t\u1ef1 ch\u1ecdn quan \u0111\u1ed1c th\u00fac thu gom ti\u1ec1n l\u1ee5a cung n\u1ed9p. Chi\u1ebfu cho Tam ty ch\u1ec9 huy Ty Ph\u00e1t v\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 sai quan th\u00fac gi\u1ee5c, l\u1ea1i ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n<p>[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Ti\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Th\u1ebf Nho c\u00f9ng v\u1ee3 l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb, c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 Cao th\u1ecb, Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 19 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u x\u1eed tr\u1ea3m, ri\u00eang n\u00f4 t\u1ef3 Cao th\u1ecb x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec, v\u1ee3 L\u00fd th\u1ecb \u0111\u1eb7c c\u00e1ch x\u1eed tr\u01b0\u1ee3ng t\u1eed, c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 \u0110\u01a1n th\u1ecb, v.v. 7 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tha ch\u1ebft, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o l\u01b0ng, ph\u00e2n b\u1ed5 \u0111i c\u00e1c l\u1ed9 H\u1ed3 Nam, Qu\u1ea3ng Nam, Kinh T\u00e2y \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n th\u00fac.<\/p>\n<p>Th\u1ebf Nho l\u00e0 con c\u1ee7a t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, Ch\u1ea5p Trung c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfp y\u00eau l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb d\u00e2m \u0111\u00e3ng hung h\u00e3n kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, sinh Th\u1ebf Nho ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u th\u00ec Ch\u1ea5p Trung ch\u1ebft, chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb xu\u1ea5t gia l\u00e0m ni c\u00f4. Th\u1ebf Nho l\u1edbn l\u00ean, \u0111\u00f3n m\u1eb9 v\u1ec1, c\u00f9ng v\u1ee3 l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn. L\u00fd th\u1ecb l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Trung S\u01b0, m\u1eb9 l\u00e0 L\u1eef th\u1ecb, ch\u00e1u g\u00e1i c\u1ee7a L\u1eef Di Gi\u1ea3n.<\/p>\n<p>Th\u1ebf Nho l\u00e0m tri huy\u1ec7n Th\u00e1i H\u1ed3, ch\u00e2u Th\u01b0, t\u00e0i n\u0103ng k\u00e9m c\u1ecfi kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m quan ngo\u00e0i, c\u00f9ng L\u00fd th\u1ecb x\u00fai gi\u1ee5c c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 m\u01b0u gi\u1ebft Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb, mu\u1ed1n v\u00ec lo bu\u1ed3n m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ch\u1ee9c, c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 d\u00f9ng thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ebft, \u0111\u00eam l\u1ea5y \u0111inh \u0111\u00f3ng v\u00e0o x\u01b0\u01a1ng s\u1ecd, r\u1ed3i \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 kinh s\u01b0, b\u1ecb c\u00e1c n\u00f4 t\u1ef3 t\u1ed1 c\u00e1o, m\u00e0 l\u1eddi khai c\u1ee7a L\u00fd th\u1ecb nhi\u1ec1u l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, tr\u1ea3i qua ba l\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i ng\u1ee5c \u00e1n m\u1edbi t\u00ecm ra s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3 c\u00e1c quan kh\u00e1m \u00e1n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed9i, Tri \u0110\u1ea1i L\u00fd khanh s\u1ef1 Th\u00f4i \u0110\u00e0i Ph\u00f9, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n \u0110\u1ea1i L\u00fd thi\u1ebfu khanh Ki\u1ec3n Chu Ph\u1ee5, D\u01b0\u01a1ng C\u1ea5p, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng, Quy\u1ec1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Gi\u1ea3 Ch\u1ee7ng D\u00e2n b\u1ecb ph\u1ea1t 20 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m th\u1ee9 3, Di\u1ec7p V\u0169 \u0111\u01b0a quan th\u1ea9m \u00e1n, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i th\u00e1ng hai, Ch\u1ee7ng D\u00e2n b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, chi\u1ebfu cho T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 l\u1ed9 Phu Di\u00ean L\u1eef Hu\u1ec7 Khanh ki\u00eam th\u1ed1 tr\u00ed vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb b\u1ed1n l\u1ed9 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y Thi\u1ec3m T\u00e2y, c\u00e1c vi\u1ec7c ch\u01b0a xong \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u1ec1u l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan c\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng s\u1ef1 g\u1eedi \u0111\u1ebfn Hu\u1ec7 Khanh xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ea5y T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd ki\u00eam Tri T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Nh\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Bi\u00ean tu quan c\u1ee7a Tu qu\u1ed1c s\u1eed vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ea5y Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd \u0110inh Ch\u1ea5p L\u1ec5 ki\u00eam Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Thanh Th\u1ea7n so\u1ea1n \u300a\u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 k\u00fd\u300b, ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf v\u1ec1 vi\u1ec7c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tu b\u1ed5, b\u00e3i b\u1ecf quan ch\u1ee9c. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u00f4i \u0110\u00e0i Ph\u00f9, v.v. l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, kh\u1ea3o c\u1ee9u c\u00e1c \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ed3n \u0111\u1ecdng, trong ng\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam l\u00e2u, l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean trong \u0111\u00f3, c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ebfu s\u00f3t, n\u00ean g\u1eedi Thanh Th\u1ea7n th\u00eam v\u00e0o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed tra x\u00e9t vi\u1ec7c gian l\u1eadn \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc g\u1ea7n n\u1eeda n\u0103m nay, ty ng\u1ee5c ng\u00e0y \u0111\u00eam v\u1ea5t v\u1ea3, n\u00ean cho c\u00e1c quan kh\u00e1m x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, x\u00e9t c\u00f4ng m\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban \u00e2n x\u00e1: <i>&#8220;Gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft cho t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf D\u0129nh Ch\u00e2u, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha. C\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf h\u1ea1 c\u00f2n thi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed1i n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 thu\u1ebf h\u1ea1 c\u00f2n d\u01b0 n\u0103m nay c\u00f9ng c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf thu\u00ea li\u00ean quan, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 8 th\u0103ng ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, hai k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ghi vi\u1ec7c gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Long Phi\u1ec1n \u1edf T\u00e2y Nam \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[30] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m cung \u1ee9ng t\u1eeb c\u00e1c l\u1ed9 \u0110\u00f4ng Nam, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, nay giao cho Tam Ty t\u0103ng th\u00eam thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i, \u0111\u1ec1u chuy\u1ec3n sang \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y.<\/p>\n<p>[31] Chi\u1ebfu cho Quy\u1ec1n Tri Ung Ch\u00e2u, Trang Tr\u1ea1ch Ph\u00f3 S\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p M\u00f4n Th\u00f4ng S\u1ef1 X\u00e1 Nh\u00e2n L\u01b0u S\u01a1 c\u00f9ng 26 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, gi\u1ea3m n\u0103m kh\u1ea3o kh\u00f3a, ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc. V\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ed9ng \u0111inh \u1edf Ung Ch\u00e2u, Kh\u00e2m Ch\u00e2u th\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u1ed9i ch\u1ec9 huy, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 10 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, ghi nh\u1eadn c\u00f4ng lao c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, ti\u1ebfn phong Ti\u1ec7p d\u01b0 Chu th\u1ecb l\u00ean l\u00e0m Chi\u00eau dung.<\/p>\n<p>[33] Chi\u1ebfu l\u1ea5y 19 v\u1ea1n th\u1ea1ch th\u00f3c t\u1eeb kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh \u1edf l\u1ed9 V\u0129nh H\u01b0ng c\u1ea5p cho 9 t\u01b0\u1edbng \u1edf l\u1ed9 Phu Di\u00ean \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i giao cho Chuy\u1ec3n V\u1eadn Ty t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh to\u00e1n. V\u00ec l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n d\u1ee5ng h\u00e0ng n\u0103m c\u1ea7n h\u01a1n 27 v\u1ea1n th\u1ea1ch, m\u00e0 kho Th\u01b0\u1eddng B\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f2n d\u01b0.<\/p>\n<p>[34] Ty An Ph\u1ee7 \u0110\u00f4ng Dao t\u00e2u r\u1eb1ng Ho\u00e0ng Th\u00e0nh S\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n Luy\u1ec7n S\u1ee9, \u0110\u00f4 Tu\u1ea7n Ki\u1ec3m S\u1ee9 b\u1ed9 l\u1ea1c \u1edf D\u00e2n Ch\u00e2u, Dao Ch\u00e2u l\u00e0 Bao Thu\u1eadn xin d\u00f9ng chi\u1ebfu x\u00e1 t\u1ed9i trong l\u1ec5 Nam Giao \u0111\u1ec3 phong t\u1eb7ng cha m\u1eb9. Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Thu\u1eadn t\u1eeb khi m\u1edf mang Hi H\u00e0 \u0111\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn quy ph\u1ee5, l\u1ea1i m\u1ed9t l\u00f2ng trung ngh\u0129a, chi\u1ebfn c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c thu\u1ed9c quy\u1ec1n, tuy tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ch\u1ea5p thu\u1eadn.&#8221;<\/i> B\u00e8n phong t\u1eb7ng c\u1ea3 v\u1ee3 \u00f4ng ta.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Tri Ch\u1ebf C\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ph\u00e1n T\u01b0\u1edbng T\u00e1c Gi\u00e1m. V\u00ec Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ea3o hi\u1ec7n \u0111ang ki\u00eam qu\u1ea3n Th\u1ea9m Quan \u0110\u00f4ng Vi\u1ec7n, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang b\u00e0n t\u0103ng c\u01b0\u1eddng quy ch\u1ebf Th\u00e1i h\u1ecdc, s\u1eafp ban h\u00e0nh, c\u1ea7n c\u00f3 quan ch\u1ee7 qu\u1ea3n k\u1ecbp th\u1eddi \u0111\u1ed1c th\u00fac, m\u1edbi mong th\u00e0nh c\u00f4ng. Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u1edf \u0110\u00f4ng Vi\u1ec7n, ki\u1ec3m tra s\u1eeda \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean \u0111\u1ed5i b\u1ed5 T\u1ea3o l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Ph\u00e1n T\u01b0\u1edbng T\u00e1c Gi\u00e1m, \u0111\u1ec3 chuy\u00ean t\u00e2m thi h\u00e0nh h\u1ecdc ch\u1ebf, l\u1ea1i ban cho nh\u00e0 c\u00f4ng \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n vi\u1ec7c ri\u00eang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[36] L\u1ec7nh cho M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u B\u1ed9 qu\u00e2n ty l\u00e0 Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t qu\u1ea3n c\u00e2u Sai s\u1ee9 th\u1eb7ng vi\u00ean s\u1edf.<\/p>\n<p>[37] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u1ed9ng V\u0169 L\u0103ng, ch\u00e2u Thu\u1eadn l\u00e0 Ma Tr\u1ecdng Ph\u00fac, Ho\u00e0ng Phu \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o l\u01b0ng v\u00e0 b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf qu\u1ea3n th\u00fac, Tr\u1ecdng Ph\u00fac \u1edf ch\u00e2u V\u1eadn, Phu \u1edf ch\u00e2u Thanh, b\u1eaft gia quy\u1ebfn \u0111i theo, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan ch\u1ee9c v\u00e0 s\u1eafc m\u1ec7nh ban tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. V\u00ec Tr\u1ecdng Ph\u00fac c\u00f9ng N\u00f9ng Tr\u00ed Xu\u00e2n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ch\u00e2u Thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[38] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng theo quy \u0111\u1ecbnh, giao cho c\u00e1c ty nh\u01b0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c m\u1ed7i n\u1eeda n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, thu th\u1eadp s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 c\u1ea5p \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, b\u00e1o l\u00ean Trung th\u01b0. V\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ch\u1eadm tr\u1ec5 trong vi\u1ec7c c\u1ea5p th\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c b\u1eaft tr\u1ed9m.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban cho Ph\u00e1t v\u1eadn ty 100 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u0103m, d\u00f9ng s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c mua \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o s\u1ed1 cung c\u1ea5p, b\u00e1o cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty l\u1ec7nh theo gi\u00e1 mua cao nh\u1ea5t v\u00e0 t\u00ednh c\u1ea3 chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n, h\u1ea1n trong m\u1ed9t qu\u00fd ph\u1ea3i tr\u1ea3 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, ban h\u00e0nh quy ch\u1ebf hu\u1ea5n luy\u1ec7n trong cung, g\u1ed3m c\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u00e1c b\u1eafn cung, ph\u00f3ng t\u00ean, v\u1eadn tay, nh\u1ea5c ch\u00e2n, di chuy\u1ec3n b\u01b0\u1edbc, b\u1eafn cung tr\u00ean ng\u1ef1a, s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o tr\u00ean ng\u1ef1a, \u0111\u00e1nh nhau tr\u00ean ng\u1ef1a ngo\u00e0i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o v\u00e0 khi\u00ean khi \u0111i b\u1ed9, \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy c\u00e1ch, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n ngh\u00ecn ch\u1eef, b\u1eaft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c. Sau \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ea1i xin c\u00e1c \u0111\u1ed9i Ngh\u0129a d\u0169ng, B\u1ea3o gi\u00e1p \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c quy ch\u1ebf hu\u1ea5n luy\u1ec7n nh\u01b0 c\u00e1c qu\u00e2n. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch C\u1ef1u k\u1ef7 ch\u00e9p: Ban h\u00e0nh h\u00ecnh \u1ea3nh quy ch\u1ebf b\u1eafn cung \u0111i b\u1ed9 v\u00e0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a cho c\u00e1c qu\u00e2n, b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ecdc v\u00e0 t\u1eadp luy\u1ec7n. S\u00e1ch T\u00e2n k\u1ef7 ch\u00e9p: Ban h\u00e0nh quy ch\u1ebf b\u1eafn cung \u0111i b\u1ed9 v\u00e0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u0111\u00e1nh nhau cho c\u00e1c qu\u00e2n. S\u00e1ch B\u1ea3n ch\u00ed ch\u00e9p: Ban h\u00e0nh quy ch\u1ebf hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh trong cung, c\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u00e1c b\u1eafn cung \u0111i b\u1ed9, ph\u00f3ng t\u00ean, v\u1eadn tay, nh\u1ea5c ch\u00e2n, di chuy\u1ec3n b\u01b0\u1edbc, b\u1eafn cung tr\u00ean ng\u1ef1a, s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o tr\u00ean ng\u1ef1a, \u0111\u00e1nh nhau tr\u00ean ng\u1ef1a ngo\u00e0i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o v\u00e0 khi\u00ean khi \u0111i b\u1ed9, \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 quy c\u00e1ch, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n ngh\u00ecn ch\u1eef, b\u1eaft qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ecdc v\u00e0 t\u1eadp luy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Khu m\u1eadt \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 H\u00e0n Ch\u1ea9n, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 th\u1eeba ch\u1ec9 Tr\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh Nh\u1ea5t, Ki\u1ec3m t\u01b0\u1eddng binh ph\u00f2ng v\u0103n t\u1ef1 Ph\u1ea1m D\u1ee5c d\u00e2ng l\u00ean quy ch\u1ebf Thanh d\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9, chi\u1ebfu ban h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Nay truy\u1ec1n l\u1ea1i 15 \u0111i\u1ec1u Thanh d\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ecbch, n\u00f3i l\u00e0 ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2, ng\u00e0y th\u00e1ng kh\u00e1c v\u1edbi \u1edf \u0111\u00e2y, kh\u00f4ng r\u00f5 v\u00ec sao.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1p \u1edf T\u00e2y Nam \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n<p>[43] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n g\u1eedi \u0111\u1ebfn Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t, ph\u1ea3i do ch\u1ea5p ch\u00ednh quan x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u00e0 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n. Do Ki\u1ec3m ch\u00ednh quan c\u1ee7a H\u1ed9 ph\u00f2ng \u0111\u00e3 ch\u1eadm tr\u1ec5 trong vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd v\u0103n b\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng gi\u1eefa Ty N\u00f4ng t\u1ef1 v\u00e0 Tam ty, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[44] Ty N\u00f4ng t\u1ef1 d\u00e2ng l\u00ean 15 quy\u1ec3n s\u00e1ch \u300aNguy\u00ean Phong Ty N\u00f4ng S\u1eafc L\u1ec7nh Th\u1ee9c\u300b. Chi\u1ebfu cho thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[45] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng ti\u1ec1n b\u00e1n c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 do quan gi\u00e1m thu\u1ed9c Tam ty, c\u00f2n ti\u1ec1n mua t\u00ean c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 \u1edf l\u00e0ng x\u00e3 v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169 n\u1ed9p v\u00e0o Ty N\u00f4ng t\u1ef1. L\u00fac \u0111\u00f3, Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng ti\u1ec1n thu th\u00eam t\u1eeb vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mua c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 do quan gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 chi\u1ebft tr\u1ea3 cho nha ti\u1ec1n, \u0111\u1ec1u n\u00ean nh\u1eadp v\u00e0o s\u1ed5 c\u1ee7a Tam ty. Nh\u01b0ng Ty N\u00f4ng t\u1ef1 cho r\u1eb1ng ngo\u00e0i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5 do quan gi\u00e1m, s\u1ed1 ti\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u l\u00e0 do ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1eadp v\u00e0o Tam ty, xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 vi\u1ec7c chi\u00eau m\u1ed9 nh\u00e2n c\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tri\u1ec7u quan ti\u1ec1n t\u1eeb vi\u1ec7c phong trang \u1edf Th\u1ecb d\u1ecbch v\u1ee5, n\u1ebfu m\u1ea5t s\u1ed1 ti\u1ec1n n\u00e0y, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c. Tranh lu\u1eadn l\u00e2u, cu\u1ed1i c\u00f9ng theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ty N\u00f4ng t\u1ef1.<\/p>\n<p>[46] \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ea7n An Th\u1ea1ch xin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i bu\u00f4n b\u00e1n mu\u1ed1i xanh tr\u1eafng \u1edf hai v\u00f9ng t\u00e2y b\u1eafc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1eadn n\u00e0y, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo s\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee7 m\u01b0u hay \u0111\u1ed3ng ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y bi\u00ean gi\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"'Bi\u00ean' trong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-19 vi\u1ebft l\u00e0 'Bi\u00ean'.\" id=\"return-footnote-1967-8\" href=\"#footnote-1967-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Chi\u1ebfu theo l\u1eddi xin. S\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng h\u01a1n hi\u1ec7n nay, l\u1ea1i c\u00f3 lu\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i bu\u00f4n b\u00e1n m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n ba t\u1ed9i<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u00e1p phi' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. 'Tam' trong s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1ecb'.\" id=\"return-footnote-1967-9\" href=\"#footnote-1967-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. L\u00fac \u0111\u00f3, An Th\u1ea1ch \u0111ang thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng, nh\u1eb1m m\u01b0u c\u1ea7u c\u00f4ng l\u1ee3i, n\u00ean mu\u1ed1n si\u1ebft ch\u1eb7t l\u1ec7nh c\u1ea5m.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n Chu b\u1ecf \u0111i ph\u1ea7n <i>&#8220;S\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u n\u1eb7ng h\u01a1n hi\u1ec7n nay&#8221;<\/i> v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u sau, nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[47] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1ed7i khi g\u1eb7p vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, Th\u00e1i ch\u00fac, Ph\u1ee5ng l\u1ec5, sai quan \u0111\u1ee3i th\u1ee9 \u1edf Vi\u1ec7n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Th\u1ea9m quan \u0111\u1ebfn l\u00e0m thay. X\u00e9t theo \u300a\u0110\u01b0\u1eddng l\u1ee5c \u0111i\u1ec3n\u300b, ch\u1ee9c Giao x\u00e3 l\u1ec7nh coi vi\u1ec7c s\u1eafp \u0111\u1eb7t v\u1ecb tr\u00ed \u1edf Ng\u0169 giao, X\u00e3 t\u1eafc, Minh \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00e0 l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, c\u1ea7u \u0111\u1ea3o. Giao x\u00e3 l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"Giao x\u00e3 l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1: \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n b\u1ea3n, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Giao' ph\u00eda tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef b\u1ecb thi\u1ebfu.\" id=\"return-footnote-1967-10\" href=\"#footnote-1967-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, xin theo \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 cho l\u00e0m thay Th\u00e1i ch\u00fac ho\u1eb7c Ph\u1ee5ng l\u1ec5, g\u1eb7p vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 nh\u1ecf th\u00ec kh\u00f4ng sai Gi\u00e1m s\u00e1t Gi\u00e1m l\u1ec5, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u1ec7nh xem x\u00e9t l\u1ec5 kh\u00ed v\u00e0 sinh t\u1ebf.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[48] Kh\u00f4i ph\u1ee5c tr\u1ea5n Phi\u1ebfm Th\u1ee7y c\u1ee7a ch\u00e2u M\u1ea1nh th\u00e0nh huy\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c huy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[49] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, s\u1ee9 gi\u1ea3 Th\u1ea1ch Phi\u1ec1n t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y nam \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[50] Chi\u1ebfu cho Qu\u00e2n kh\u00ed gi\u00e1m xu\u1ea5t ra 1.300.000 m\u0169i t\u00ean n\u1ecf l\u00e0m t\u1eeb g\u1ed7 \u0111en, g\u1ed7 \u0111\u1ecf, g\u1ed7 tr\u1eafng c\u00f3 l\u00f4ng chim b\u1ed1n ph\u00eda, ban cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, m\u1ed7i n\u01a1i 50.000 m\u0169i.<\/p>\n<p>[51] Chi\u1ebfu tu s\u1eeda th\u00e0nh ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, d\u00f9ng d\u00e2n phu huy \u0111\u1ed9ng v\u00e0o n\u0103m sau c\u00f9ng v\u1edbi 2.000 qu\u00e2n \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc v\u00e0 qu\u00e2n trong ch\u00e2u \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 Ch\u00ednh Th\u1ea7n, Ho\u00e0ng Nhan \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi do th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed khi gi\u1eef ch\u1ee9c Trung th\u1eeba, nay th\u1ea7n \u0111ang \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i. Xin b\u00e3i ch\u1ee9c Ng\u1ef1 s\u1eed c\u1ee7a Ch\u00ednh Th\u1ea7n v\u00e0 Nhan.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ecbnh t\u00e2u: <i>&#8220;Quan \u0110\u00e0i tuy do quan tr\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn c\u1eed, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u do b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, th\u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i m\u1edbi b\u1ed5 nhi\u1ec7m, vi\u1ec7c l\u1ea5y b\u1ecf l\u00e0 \u1edf b\u1ec7 h\u1ea1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed. Nay mu\u1ed1n tr\u00e1nh n\u00e9, ch\u1ec9 v\u00ec cho r\u1eb1ng c\u00f3 \u00e2n hu\u1ec7 ri\u00eang. B\u1ecf ngh\u0129a c\u00f4ng m\u00e0 \u00f4m \u00e2n t\u01b0, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u01b0u l\u1ee3i. Nay ch\u1ecdn l\u00e0m quan \u0110\u00e0i, \u1eaft ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung t\u00edn, ch\u00ednh tr\u1ef1c, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 tai m\u1eaft, n\u1ebfu v\u00ec ch\u00fat hi\u1ec1m nghi nh\u1ecf m\u00e0 b\u1eaft ph\u1ea3i tr\u00e1nh n\u00e9, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 coi quan tai m\u1eaft c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u01b0 k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n m\u01b0u l\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u1ec1 ngh\u0129a l\u00fd.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00e1nh n\u00e9.<\/p>\n<p>[53] Tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn xem l\u00faa \u1edf v\u01b0\u1eddn sau.<\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Vua ph\u00ea: <i>&#8220;B\u1ea3o Ch\u00e2u m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e0nh l\u0169y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, nghe n\u00f3i vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, kh\u00f4ng theo \u0111\u00fang ph\u00e9p t\u1eafc. N\u00ean c\u1eed hai ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ea5t \u0111ai t\u1eeb c\u01a1 quan tu s\u1eeda kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00f4ng vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u00e0 Tu\u00e2n Tr\u1ef1c, ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o v\u0103n t\u1ef1 \u1edf c\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh giao mi\u1ebfu l\u1ec5 v\u0103n tri\u1ec1u h\u1ed9i nghi ch\u00fa, l\u00e0m Hi\u1ec7u l\u00fd \u1edf B\u00ed c\u00e1c. Vua ph\u00ea r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tu\u00e2n Tr\u1ef1c t\u00ednh t\u00ecnh th\u00f4ng minh, nh\u1edb l\u00e2u, nghe nhi\u1ec1u&#8221;<\/i>, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[56] Ghi nh\u1eadn V\u0169 B\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1ec1 quy thu\u1eadn, l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, Ch\u1ec9 s\u1eed \u1edf Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9. B\u1ecb t\u1eebng l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p cho quan bi\u00ean gi\u1edbi d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch, vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, s\u1ee3 t\u1ed9i n\u00ean v\u1ec1 \u0111\u1ea7u, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[57] Chi\u1ebfu cho L\u01b0u H\u1ed3ng An, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u00fa b\u1ea1c \u1edf T\u00e2n Ch\u00e2u, d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0110\u00e0m Ch\u00e2u, kh\u00f4ng tham gia c\u00f4ng vi\u1ec7c, ban cho ba kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng. H\u1ed3ng An t\u1eeb Giao Ch\u1ec9 v\u1ec1 h\u00e0ng, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng T\u00e2y xin d\u1eddi \u00f4ng \u0111\u1ebfn H\u1ed3 Nam.<\/p>\n<p>[58] \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed \u0111\u1ea1o L\u1ea1c th\u00f4ng Bi\u1ec7n ty t\u00e2u: <i>&#8220;Thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n t\u1eeb l\u00e2u v\u1eabn th\u01b0\u1eddng ch\u1edf th\u00eam h\u00e0ng h\u00f3a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u00e0o kinh, khi\u1ebfn thuy\u1ec1n n\u1eb7ng b\u1ecb \u00e1ch t\u1eafc, l\u1ea1i c\u00f2n ch\u1edf l\u1eadu h\u00e0ng n\u1eb7ng h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m c\u00e2n, \u0111\u00e3 ph\u1ea1m tr\u1ecdng t\u1ed9i. Nay n\u01b0\u1edbc L\u1ea1c ch\u1ea3y v\u00e0o s\u00f4ng Bi\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ea3y xi\u1ebft, xin t\u1eeb nay h\u00e0ng h\u00f3a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u, quan \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9a, kh\u00f4ng cho c\u00e1c thuy\u1ec1n ch\u1edf th\u00eam, c\u01a1 quan n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n ch\u1edf h\u00e0ng v\u00e0o kinh, b\u1eaft n\u1ed9p ti\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb T\u1ee9 Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn kinh, thuy\u1ec1n ch\u1edf l\u00faa c\u1ee7a d\u00e2n, quan \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam. Thu ti\u1ec1n v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n ba so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc. Thuy\u1ec1n c\u1ee7a \u0110\u1ea1o L\u1ea1c ty t\u0103ng l\u00ean m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m chi\u1ebfc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9a h\u00e0ng \u1edf T\u1ee9 Ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 3 c\u0169ng \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9a ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh.)<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi qu\u00e2n An Nam xu\u1ea5t chinh, c\u00f3 qu\u00e2n l\u00ednh tr\u1ed1n tr\u00e1nh ngh\u0129a v\u1ee5, xin cho h\u1ecd trong v\u00f2ng m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0y t\u1ef1 th\u00fa \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[60] B\u1ed5 nhi\u1ec7m con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh Nh\u00e2n, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Thu\u1eadn Ch\u00e2u, l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Nho l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. C\u1ea3nh Nh\u00e2n vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 con c\u00e1i c\u1ee7a c\u00e1c quan tri Ung Ch\u00e2u, Nghi Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 \u0110\u00f4 th\u1eeba Ng\u00f4 Ung t\u00e2u: <i>&#8220;Ho\u00e0i, Chi\u1ebft li\u00ean ti\u1ebfp n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, th\u00f3c r\u1ebb, xin m\u01b0\u1ee3n s\u1ed1 ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch v\u00e0 ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng d\u01b0 th\u1eeba c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n tr\u1ea5n ven s\u00f4ng mua th\u00f3c g\u1ea1o v\u1edbi gi\u00e1 cao, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 v\u1edbi kho c\u1ee7a c\u00e1c ty kh\u00e1c. N\u1ebfu sau n\u00e0y gi\u00e1 l\u00ean cao, th\u00ec \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 sung v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng cung.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao xu\u1ed1ng T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, xin theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Ng\u00f4 Ung, tr\u01b0\u1edbc l\u1ea5y m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh \u0111\u1ec3 l\u1ea1i v\u00e0 s\u1ed1 ti\u1ec1n ch\u01b0a chi h\u1ebft l\u00e0m v\u1ed1n mua th\u00f3c, sau \u0111\u00f3 l\u1ea5y m\u1ed9t n\u1eeda ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, ti\u1ec1n mi\u1ec5n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hai n\u0103m. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[62] Quy\u1ec1n Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1eb3ng l\u1ed9 Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 Th\u1ea9m Hi Nhan t\u00e2u: <i>&#8220;Kho chuy\u1ec3n ban \u1edf Ho\u00e0i Nam, T\u1ee9 Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i thu\u1eadn ti\u1ec7n nh\u1ea5t, tuy c\u00f3 hai kho nam b\u1eafc, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n th\u1ea1ch th\u00f3c. Kho b\u1ecf \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u c\u00f3 h\u01a1n ba tr\u0103m gian, ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch th\u00f3c, xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u1ee9 Ch\u00e2u.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[63] Ty \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc T\u00e2y t\u00e2u: <i>&#8220;Theo chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m Hi Ninh, c\u00e1c huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Xin th\u00f4ng b\u00e1o c\u00e1c huy\u1ec7n ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ba ph\u1ea7n th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1eebng.&#8221;<\/i> T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1 xin c\u00e1c huy\u1ec7n ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u00ec kh\u00f4ng ng\u1eebng. \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Quy\u1ec1n Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, gi\u00e1ng th\u1ee5 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang M\u00e3 Giam b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c; Th\u00f4ng ph\u00e1n ph\u1ee7 Giang L\u0103ng, Ngu b\u1ed9 Lang trung V\u01b0\u01a1ng Phi, \u0110\u00f4 quan Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Chu Chi Thu\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c; Thi\u00eam th\u01b0 Ph\u00e1n quan, V\u1ec7 \u00fay T\u1ef1 th\u1eeba Chu Th\u01b0\u1eddng b\u1ecb thay th\u1ebf.&#8221;<\/i> M\u00e3 Giam v\u00ec l\u00e0 gi\u00e1m ty \u0111\u00e3 d\u00f9ng ti\u1ec1n t\u1ec9nh cho ph\u1ee7 Giang L\u0103ng d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00f4ng, Chu Chi Thu\u1ea7n v\u00e0 Chu Th\u01b0\u1eddng v\u00ec kho c\u00f4ng s\u1ee9 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh tri\u1ec1u h\u1ed9i ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n nghi ch\u00fa t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u300aChu L\u1ec5\u300b: &#8216;M\u1ed9c l\u1ed9, ki\u1ebfn \u0111\u1ea1i huy, d\u0129 \u0111i\u1ec1n&#8217;, Tr\u1ecbnh th\u1ecb n\u00f3i: &#8216;\u0110\u1ea1i huy kh\u00f4ng thu\u1ed9c trong c\u1eedu k\u1ef3, n\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1eafc th\u00ec l\u00e0 m\u00e0u \u0111en, do nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu thi\u1ebft l\u1eadp&#8217;. \u300aL\u1ec5 K\u00fd\u300b vi\u1ebft: &#8216;C\u1edd c\u1ee7a nh\u00e0 H\u1eefu Ngu, d\u1ea3i l\u1ee5a c\u1ee7a nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu&#8217;, Tr\u1ecbnh th\u1ecb n\u00f3i: &#8216;T\u1ee9c l\u00e0 bu\u1ed9c \u0111u\u00f4i b\u00f2 v\u00e0o \u0111\u1ea7u c\u00e1n c\u1edd, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea1i huy&#8217;. \u300aTh\u01b0\u300b vi\u1ebft: &#8216;Vua c\u1ea7m c\u1edd mao tr\u1eafng b\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy&#8217;, Kh\u1ed5ng D\u0129nh \u0110\u1ea1t n\u00f3i: &#8216;Nh\u00e0 Ngu ch\u1ec9 bu\u1ed9c \u0111u\u00f4i b\u00f2, nh\u00e0 H\u1ea1 m\u1edbi th\u00eam d\u1ea3i l\u1ee5a.&#8217; \u300aT\u00e2y Kinh T\u1ea1p K\u00fd\u300b vi\u1ebft: &#8216;\u0110\u1ea1i gi\u00e1 nh\u00e0 H\u00e1n c\u00f3 c\u1edd v\u00e0ng ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc.&#8217; Th\u00f4i B\u00e1o trong \u300aC\u1ed5 Kim Ch\u00fa\u300b vi\u1ebft: &#8216;C\u1edd huy d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 huy, xa gi\u00e1 d\u00f9ng m\u00e0u v\u00e0ng, c\u00e1c c\u00f4ng d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf, th\u1ee9 s\u1eed v\u00e0 nh\u1ecb thi\u00ean th\u1ea1ch d\u00f9ng m\u00e0u h\u1ed3ng.&#8217; \u300aKhai Nguy\u00ean L\u1ec5 Ngh\u0129a La\u300b vi\u1ebft: &#8216;Th\u00e1i T\u00f4ng noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu, l\u1ea5y m\u00e0u ch\u00ednh c\u1ee7a trung \u01b0\u01a1ng, n\u00ean ch\u1ebf ra \u0111\u1ea1i huy m\u00e0u v\u00e0ng, nay l\u1ec5 c\u00f3 c\u1edd v\u00e0ng, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 g\u1ed3m m\u01b0\u1eddi hai t\u1ea5m.&#8217; \u300aKhai B\u1ea3o Th\u00f4ng L\u1ec5 Ngh\u0129a To\u1ea3n\u300b vi\u1ebft: &#8216;M\u00e0u v\u00e0ng l\u00e0 m\u00e0u c\u1ee7a trung \u01b0\u01a1ng, c\u1edd n\u00e0y g\u1ea7n nh\u1ea5t v\u1edbi xa gi\u00e1, n\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng t\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a \u1edf gi\u1eefa d\u1eabn d\u1eaft b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, bao dung r\u1ed9ng l\u1edbn.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>Nay trong l\u1ed9 b\u1ed9 c\u00f3 c\u1edd v\u00e0ng, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u1ea1 th\u00ec h\u00ecnh d\u1ea1ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng c\u1edd; theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n th\u00ec m\u00e0u s\u1eafc l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0ng. Xin ch\u1ebf t\u1ea1o m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd \u0111\u1ea1i huy, bu\u1ed9c \u0111u\u00f4i b\u00f2 v\u00e0o \u0111\u1ea7u c\u00e1n, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u1ea1 H\u1eadu; m\u00e0u s\u1eafc ch\u00ednh v\u00e0ng, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n; d\u00f9ng m\u01b0\u1eddi hai t\u1ea5m l\u00e0m c\u1edd, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng; d\u00f9ng m\u1ed9t d\u1ea3i l\u1ee5a, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1edd long tr\u00ec hi\u1ec7n nay. Khi h\u1ed9i h\u1ecdp l\u1edbn, b\u00e0y tr\u01b0\u1ee3ng v\u1ec7, d\u1ef1ng m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd \u0111\u1ea1i ho\u00e0ng huy ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc s\u00e2n ng\u1ef1, l\u00e0m bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng. Ph\u00eda sau s\u00e2n ng\u1ef1, d\u1ef1ng hai l\u00e1 c\u1edd v\u00e0ng.&#8221;<\/i> \u0110\u1ed3ng th\u1eddi d\u00e2ng l\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u1edd \u0111\u1ea1i ho\u00e0ng huy v\u00e0 c\u1edd v\u00e0ng.<\/p>\n<p>Vua ph\u00ea: <i>&#8220;Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1edd v\u00e0ng, x\u00e9t k\u1ef9 c\u00e1c s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc, v\u1eabn c\u00f2n nghi ng\u1edd. Nay \u0111\u1ee5c \u0111\u1ebdo l\u00e0m ra, d\u1ef1ng gi\u1eefa s\u00e2n l\u1edbn n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi Hoa v\u00e0 Di \u0111\u1ec1u nh\u00ecn th\u1ea5y, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng bi\u1ebft nhi\u1ec1u ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, n\u00ean t\u1ea1m b\u1ecf qua, \u0111\u1ee3i t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam. C\u1edd v\u00e0ng v\u1eabn gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 sai s\u00f3t<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 sai s\u00f3t, tr\u00ean ch\u1eef 'Ch\u00ed' nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'T\u1ed1ng s\u1eed', b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 gi\u1ed1ng b\u1ea3n g\u1ed1c, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'T\u1ed1ng s\u1eed', \u300aT\u1ee9 Kh\u1ed1 To\u00e0n Th\u01b0 Kh\u1ea3o Ch\u1ee9ng\u300b quy\u1ec3n 30 c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. X\u00e9t k\u1ef9 l\u1eddi ch\u00fa, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u00fa th\u00edch nguy\u00ean v\u0103n c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh, n\u00ean theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf \u0111i.\" id=\"return-footnote-1967-11\" href=\"#footnote-1967-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng l\u1eddi ph\u00ea c\u1ee7a Vua c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Tam ty xin h\u1ea1 l\u1ec7nh cho l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed7i n\u0103m mua hai v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a nh\u1ecf \u0111\u1ec3 d\u00f9ng trong cung v\u00e0 l\u00e0m bao t\u1eed, \u00e1o xu\u00e2n \u0111\u00f4ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u1ed7i n\u0103m l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc mua hai m\u01b0\u01a1i s\u00e1u ngh\u00ecn m\u1ed9t tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i t\u1ea5m l\u1ee5a nh\u1ecf, nh\u01b0ng nay kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng n\u00ean t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2n, L\u1ec7, \u0110\u1ee9c, B\u00e1c m\u1ed7i n\u0103m d\u1ec7t n\u0103m tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a l\u1edbn theo ph\u00e9p t\u1ebf, v\u00e0 tr\u1eeb s\u1ed1 l\u1ee5a n\u00e0y v\u00e0o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ee5a mua h\u00e0ng n\u0103m.<\/p>\n<p>[67] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1eadp ph\u00e1p l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n s\u1ed1ng tr\u00ean thuy\u1ec1n t\u1eeb n\u0103m \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi h\u1ed9 th\u00e0nh m\u1ed9t gi\u00e1p \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra, gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u1eabn nhau. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Ty \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c Ph\u00fac Ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[68] Ty T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo s\u00e1ch \u300aQu\u1ed1c ng\u1eef\u300b, Vua c\u00e0y m\u1ed9t b\u1ea1t, d\u00e2n ch\u00fang c\u00e0y \u0111\u1ebfn ng\u00e0n m\u1eabu, l\u00faa thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf kho ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam. T\u1eeb th\u1eddi H\u00e1n \u0111\u1ebfn \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 ru\u1ed9ng t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n v\u00e0 kho th\u1ea7n th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng nay \u0111\u00e3 b\u1ecf kh\u00f4ng d\u00f9ng t\u1eeb l\u00e2u. M\u1ecdi th\u1ee9 d\u00f9ng cho t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i mua \u1edf ch\u1ee3, kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh. Xin cho \u0111o \u0111\u1ea1c ng\u00e0n m\u1eabu ru\u1ed9ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam kinh th\u00e0nh l\u00e0m ru\u1ed9ng t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean l\u1ec7nh, d\u1eddi \u0111\u00e0n Ti\u00ean N\u00f4ng v\u00e0o \u0111\u00f3, l\u1eadp kho th\u1ea7n th\u01b0\u01a1ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u1ea5y Giao x\u00e3 l\u1ec7nh T\u00e2n C\u00f4ng H\u1eefu ki\u00eam ch\u1ee9c T\u1ecbch \u0111i\u1ec1n l\u1ec7nh. C\u00f4ng H\u1eefu xin \u1edf ph\u00eda nam v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, d\u1ef1a tr\u00ean n\u1ec1n c\u0169 c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n B\u00e1t M\u1ea1ch, quy ho\u1ea1ch h\u01a1n m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t kho\u1ea3nh \u0111\u1ea5t l\u00e0m ru\u1ed9ng, x\u00e2y \u0111\u00e0n, d\u1ef1ng kho, d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Hu\u1ec7 D\u00e2n v\u00e0 Th\u00e1i v\u00e0o t\u01b0\u1edbi ti\u00eau. Tuy\u1ec3n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ebft vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng l\u00e0m l\u00ednh t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n, c\u1ea5p cho vi\u1ec7c canh t\u00e1c. Ngo\u00e0i ng\u0169 c\u1ed1c, c\u00f2n tr\u1ed3ng c\u1ea3 rau qu\u1ea3. M\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec th\u00e1o n\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e1ch \u300aHo\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 18 d\u1eabn \u300aNguy\u00ean Phong th\u00e1nh hu\u1ea5n\u300b \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 102 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec c\u1ea5t gi\u1eef b\u0103ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.\" id=\"return-footnote-1967-12\" href=\"#footnote-1967-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. M\u1ecdi th\u1ee9 d\u00f9ng cho t\u1ebf t\u1ef1 trong n\u0103m \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean d\u00e2ng c\u00fang, sau m\u1edbi d\u00e2ng l\u00ean Vua, n\u1ebfu c\u00f2n th\u1eeba th\u00ec b\u00e1n l\u1ea5y ti\u1ec1n chi d\u00f9ng cho c\u00e1c vi\u1ec7c l\u1eb7t v\u1eb7t, ti\u1ec1n c\u00f2n th\u1eeba th\u00ec n\u1ed9p v\u00e0o kho N\u1ed9i t\u00e0ng, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7nh.<\/p>\n<p><i>(C\u1ea3 hai b\u1ed9 s\u1eed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c l\u1eadp ru\u1ed9ng t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Quy\u1ec1n Ph\u00e1t khi\u1ec3n Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed di\u00eam s\u1ef1 Ph\u00fac Ki\u1ebfn l\u1ed9 l\u00e0 Gi\u1ea3 Thanh t\u00e2u, xin ngo\u00e0i s\u1ed1 ti\u1ec1n b\u00e1n mu\u1ed1i tr\u1ea3 l\u1ea1i cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn, h\u00e3y \u0111\u1ec3 ri\u00eang v\u00e0o kho Phong trang \u0111\u1ec3 d\u00f9ng khi c\u1ea7n thi\u1ebft. L\u1ea1i t\u00e2u, trong s\u1ed1 c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf v\u1ee5 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u01a1n m\u1ee9c quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1c quan b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u mu\u1ed1i l\u1eadu, xin ngo\u00e0i c\u00e1ch th\u01b0\u1edfng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, h\u00e3y x\u00e9t th\u01b0\u1edfng th\u00eam.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, T\u1eadp hi\u1ec1n \u0111i\u1ec7n tu so\u1ea1n, Tri th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n T\u00f4 Th\u00e1i m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, vi\u1ec7c chi di, khoa chi\u1ebft hai thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng ban h\u00e0nh l\u00ean Trung th\u01b0. V\u00ec Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng theo chi\u1ebfu n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 8, vi\u1ec7c chi di hai thu\u1ebf ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc n\u1eeda n\u0103m khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u thu, nh\u01b0ng c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u1ee3i s\u00e1t ng\u00e0y thu m\u1edbi ban h\u00e0nh, nh\u01b0 ph\u1ee7 Khai Phong b\u1eaft \u0111\u1ea7u thu thu\u1ebf h\u1ea1 t\u1eeb ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 5, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 5 m\u1edbi ban h\u00e0nh xu\u1ed1ng c\u00e1c huy\u1ec7n, l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c d\u00e2n k\u1ecbp th\u1eddi n\u1ed9p thu\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ed c\u00f3 ghi.)<\/i><\/p>\n<p>[72] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Quy\u1ec1n ph\u00e1t khi\u1ec3n Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m Tr\u01b0\u01a1ng C\u00e1t, \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 T\u1ea3 qu\u00e2n tu\u1ea7n ph\u00e1n quan, Quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ea3ng Nam l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1 L\u01b0u T\u1eed D\u00e2n, Trang tr\u1ea1ch ph\u00f3 s\u1ee9, Thu\u1eadn ch\u00e2u \u0111\u00f4 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Khanh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c cho m\u1ed9t con l\u00e0m quan, Nguy\u00ean Khanh c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n di bi\u1ec3u. C\u00e1t \u0111\u1ec1u m\u1ea5t v\u00ec c\u00f4ng v\u1ee5 \u1edf Thu\u1eadn ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khoan y Thi\u00ean v\u0169 b\u1ea3 m\u00f4n h\u00e0nh tr\u01b0\u1edfng h\u00e0nh, t\u1eeb nay l\u1ea5y 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[74] Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Hi H\u00e0 l\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, n\u01b0\u1edbc Vu \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1eadt, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a qu\u1ed1c ch\u1ee7, theo ph\u00e9p kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn, \u0111\u00e3 d\u1ee5 s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u1ec1. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu n\u1ebfu h\u1ecd ki\u00ean quy\u1ebft mu\u1ed1n c\u1ed1ng, th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[75] Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng Giao Ch\u1ec9 tr\u1ea3 l\u1ea1i 221 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft, chi\u1ebfu ch\u1ec9 thu nh\u1eadn, b\u00e3i b\u1ecf Thu\u1eadn Ch\u00e2u, \u0111em \u0111\u1ea5t \u1ea5y giao cho Giao Ch\u1ec9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u00fd C\u00e0n \u0110\u1ee9c sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c cai qu\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean. Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ti\u1ebft xin gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng giao, h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n 3.000 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5n th\u1ea5t n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e0n \u0110\u1ee9c ph\u1ea1m t\u1ed9i, n\u00ean ta ph\u00e1t binh th\u1ea3o ph\u1ea1t, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, g\u1ea7n th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1. Nay Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t xa x\u00f4i hoang vu, ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u1ee3i g\u00ec, h\u00e1 l\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u01b0a qu\u00e2n v\u00e0o n\u01a1i ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed! M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u, Tr\u1eabm c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, hu\u1ed1ng chi t\u1ed5n th\u1ea5t n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 Mi\u00eau Th\u1eddi Trung c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1ed3n l\u0169y x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf Thu\u1eadn Ch\u00e2u n\u1eb1m s\u00e2u trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi gi\u1eb7c, \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn l\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ch\u1eb7n, qu\u00e2n l\u00ednh ch\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, chi b\u1eb1ng b\u1ecf \u0111i. Tuy nhi\u00ean, Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Ch\u00e2u v\u1ed1n thu\u1ed9c qu\u1ea3n h\u1ea1t c\u1ee7a Ung Ch\u00e2u, v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Giao Ch\u1ec9. Ti\u1ebft mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Ch\u00e2u, b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u1ea1o bi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u00e9p, \u0111\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 theo Chu b\u1ea3n. T\u00e2n k\u1ef7 v\u00e0 C\u1ef1u k\u1ef7 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p Giao Ch\u1ec9 tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft, \u0111em Thu\u1eadn Ch\u00e2u ban cho.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p: Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, Trung th\u01b0 d\u00e2ng t\u1ea5u c\u1ee7a Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u Ti\u1ebft, v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ph\u00e2n chia \u0111\u1ecba gi\u1edbi v\u1edbi Giao Ch\u1ec9, Ti\u1ebft xin gi\u1eef l\u1ea1i Thu\u1eadn Ch\u00e2u, T\u01b0 Lang Ch\u00e2u kh\u00f4ng giao, h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u00f3ng qu\u00e2n 3.000 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5n th\u1ea5t n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00f2ng th\u1ee7. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec C\u00e0n \u0110\u1ee9c ph\u1ea1m t\u1ed9i, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 ba ch\u00e2u, n\u00ean ph\u00e1t binh th\u1ea3o ph\u1ea1t, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, g\u1ea7n th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1. Nay Thu\u1eadn Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t xa x\u00f4i hoang vu, ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u1ee3i g\u00ec, Giao Ch\u1ec9 m\u1ea5t \u0111i c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u1ea1i g\u00ec, h\u00e1 l\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u01b0a qu\u00e2n v\u00e0o n\u01a1i ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u, Tr\u1eabm c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, hu\u1ed1ng chi t\u1ed5n th\u1ea5t n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi?&#8221;<\/i><\/i><\/p>\n<p><i>\u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b ch\u00e9p l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng 8 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 nh\u1ea5t, e r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0y, nay ph\u1ee5 v\u00e0o l\u00fac b\u1ecf Thu\u1eadn Ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1eb7c b\u1ea3n \u1edf cu\u1ed1i quy\u1ec3n \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u1ecf Thu\u1eadn Ch\u00e2u trong ph\u1ea7n k\u1ef7 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c r\u1eb1ng: Sau khi th\u1ea5y Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Ch\u00e2u, Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u Tri\u1ec7u Ti\u1ebft cho r\u1eb1ng d\u00f9ng 3.000 qu\u00e2n, ch\u1ebft n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec Giao Ch\u1ec9 ph\u1ea1m t\u1ed9i, n\u00ean ph\u00e1t binh th\u1ea3o ph\u1ea1t, Qu\u00e1ch Qu\u1ef3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, g\u1ea7n th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1ea1i r\u00fat v\u1ec1. Nay Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u1ee3i g\u00ec, ch\u00fang m\u1ea5t \u0111i c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u1ea1i g\u00ec, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u, Tr\u1eabm c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, hu\u1ed1ng chi ch\u1ebft n\u0103m s\u00e1u ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi?&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u1eefa, qu\u00e2n An Nam ch\u1ebft \u0111\u1ebfn 20 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Chu b\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a l\u1eddi c\u1ee7a Ti\u1ebft v\u00e0o \u0111\u00e2y, l\u1ea1i s\u1eeda l\u1eddi Ti\u1ebft n\u00f3i <i>&#8220;kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef&#8221;<\/i> th\u00e0nh <i>&#8220;c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef&#8221;<\/i>, nay theo Chu b\u1ea3n ph\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u00e2y, c\u00f2n ch\u1ed7 n\u00f3i <i>&#8220;kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef&#8221;<\/i> th\u00ec theo M\u1eb7c b\u1ea3n.)<\/i><\/p>\n<p>[76] Chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, ki\u00eam Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c th\u1ecb gi\u1ea3ng, \u0111\u1ed3ng tu Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, tr\u1ef1c X\u00e1 nh\u00e2n vi\u1ec7n, qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Th\u1ea9m Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng, b\u1eaft ng\u1eebng ch\u1ee9c v\u1ee5. H\u1eefu ch\u00ednh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng tu Qu\u1ed1c s\u1eed, t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh Giao mi\u1ebfu ph\u1ee5ng t\u1ef1 l\u1ec5 v\u0103n, T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 tu Ng\u1ecdc \u0111i\u1ec7p quan, \u0110\u1ec1 c\u1eed Quan c\u00e1o vi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ec1 c\u1eed quan' ba ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 66\/9 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-1967-13\" href=\"#footnote-1967-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, Ph\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Ho\u00e0ng L\u00ed mi\u1ec5n truy quan, b\u1eaft ng\u1eebng ch\u1ee9c v\u1ee5, cho chu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, ngo\u00e0i ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u1ea3ng, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf. Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ph\u1ea1t 10 c\u00e2n \u0111\u1ed3ng. Qu\u00fd Tr\u01b0\u1edfng b\u1ecb t\u1ed9i nh\u1eadn tr\u00fac \u0111i\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ed3 g\u1ed1m c\u1ee7a th\u00e1i h\u1ecdc sinh, th\u0103ng b\u1ed5 n\u1ed9i x\u00e1 sinh kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 nghe l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u. Ho\u00e0ng L\u00ed b\u1ecb t\u1ed9i kh\u00f4ng x\u00e9t vi\u1ec7c thu\u1ed9c quan l\u1ea5y quy\u1ec3n thi kh\u00f4ng h\u1ee3p c\u00e1ch v\u00e0 \u0111\u1ed1i ch\u1ebf kh\u00f4ng trung th\u1ef1c. Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u1ed9i th\u1ec9nh c\u1ea7u.<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u do Ngu Phi\u1ec1n d\u00e2ng th\u01b0, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t ra t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, v\u00ec Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng kh\u1ecfe, kh\u00f4ng thi\u1ebft tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[78] Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ph\u1ee7 l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, Ty phong lang trung L\u00fd Chi Thu\u1ea7n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e1i nhi\u1ec7m. Ban \u0111\u1ea7u, v\u00f9ng Th\u1ee5c b\u1ecb d\u1ecbch b\u1ec7nh, Chi Thu\u1ea7n v\u00e0o \u0111\u1ecba ph\u1eadn, thu gom t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ed9 tuy\u1ec7t t\u1ef1 ch\u01b0a b\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ch\u01b0a ch\u00f4n, sai quan l\u1ea1i chia nhau ch\u00f4n c\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng ti\u1ec1n t\u1eeb kho ph\u1ee7, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec l\u1ea5y ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh b\u1ed5 sung, b\u00e1n t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i, t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Chi\u1ebfu chu\u1ea9n y, \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7nh. Th\u00e0nh \u0110\u00f4 m\u1ed7i n\u0103m xu\u1ea5t 6.000 h\u1ed9c g\u1ea1o quan, h\u1ea1 gi\u00e1 \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho d\u00e2n ngh\u00e8o. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng l\u00e0m th\u1ebf l\u00e0 h\u1ea1i tr\u00ean l\u1ee3i d\u00e2n, chi\u1ebfu \u0111\u01b0a vi\u1ec7c n\u00e0y ra b\u00e0n, Chi Thu\u1ea7n n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e0nh \u0110\u00f4 l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a v\u00f9ng Th\u1ee5c, d\u00e2n \u0111\u00e3 s\u1ed1ng nh\u1edd v\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ea3 tr\u0103m n\u0103m, n\u1ebfu \u0111o\u1ea1t \u0111i, h\u1ecd s\u1ebd phi\u00eau b\u1ea1t kh\u1eafp n\u01a1i, xin gi\u1eef nguy\u00ean nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> B\u00e0n lu\u1eadn b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[79] L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Tr\u00ecnh Chi T\u00e0i v\u00e0 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng lang trung T\u1eeb S\u01b0 \u0110\u00e1n \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 cho nhau. Do L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u Th\u1ea7m v\u00e0 Chi T\u00e0i c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch n\u00ean xin tr\u00e1nh.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300a\u0110\u1ec1 danh k\u00fd\u300b kh\u00f4ng ghi t\u00ean T\u1eeb S\u01b0 \u0110\u00e1n, ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 3, Chi T\u00e0i l\u1ea1i t\u1eeb L\u1ee3i Ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn T\u1eed Ch\u00e2u, c\u00f3 l\u1ebd S\u01b0 \u0110\u00e1n v\u1ed1n ch\u01b0a nh\u1eadm ch\u1ee9c, m\u00e0 Chi T\u00e0i l\u1ea1i tr\u1edf v\u1ec1. C\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, v\u00ec Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu u\u1ed1ng thu\u1ed1c, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft cho t\u00f9 nh\u00e2n, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[81] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7nh l\u00e2u ng\u00e0y, l\u1ec7nh c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n v\u00e0o c\u1ea7u \u0111\u1ea3o tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 t\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1ea7n trong kinh \u0111\u00f4, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u1edf c\u00e1c cung qu\u00e1n, ch\u00f9a vi\u1ec7n l\u1eadp \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1eddng trong 7 ng\u00e0y \u0111\u00eam, t\u1ea1i Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i linh t\u00edch, l\u1ec7nh c\u00e1c Th\u00f4ng ph\u00e1n l\u00e0m theo. L\u1ea1i l\u1ec7nh Khai Phong ph\u1ee7 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi ch\u1eefa b\u1ec7nh phong h\u01b0, \u0111\u01b0a t\u00ean l\u00ean.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u1ec7nh, cho ph\u00e9p c\u00e1c \u0111\u1ed3ng t\u1eed trong c\u00e1c cung qu\u00e1n, ch\u00f9a vi\u1ec7n \u1edf kinh \u0111\u00f4 t\u1eeb 40 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1t \u0111\u1ed3ng t\u1eed t\u1eeb 35 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, c\u00f3 3 tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 10 n\u0103m tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u0103ng ni, \u0111\u1ea1o s\u0129, l\u1ec7nh Ng\u1ef1 d\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n \u1edf Kh\u1ea3i Th\u00e1nh vi\u1ec7n t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ed9i, c\u1ea5p \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[83] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 \u1edf th\u00f4n qu\u00ea hai ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch. H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng ngh\u0129a qu\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng phi\u00ean ba ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7, Phong \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ed9p ti\u1ec1n d\u1ecbch, m\u00e0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u1eb1n, c\u00e1c h\u1ed9 th\u00f4n qu\u00ea ngh\u00e8o kh\u00f3, n\u00ean c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n. Vi\u1ec7c giao cho T\u01b0 n\u00f4ng t\u1ef1, cho r\u1eb1ng ch\u00e2u Phong v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n d\u1ecbch, c\u00e1c h\u1ed9 th\u00f4n qu\u00ea ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 m\u1ed7i n\u0103m n\u1ed9p h\u01a1n 2.000 quan, xin theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Gi\u00e1ng, l\u1ea5y ti\u1ec1n d\u1ecbch d\u01b0 th\u1eeba c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u Th\u00e1i Nguy\u00ean, Ph\u1ea7n, Tr\u1ea1ch, T\u1ea5n, Gi\u00e1ng \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o.<\/p>\n<p>[84] \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc l\u00e0 Th\u00f4i S\u0129 Ng\u00f4n nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn qu\u00e2n An T\u00fac d\u00f2 la vi\u1ec7c, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0110\u00f4ng Kinh l\u00e0 T\u00f4 V\u0103n v\u1ebd \u0111\u1ecba l\u00fd th\u00e0nh tr\u00ec c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc, S\u0129 Ng\u00f4n b\u1ecb d\u00e2n qu\u00e2n b\u1ea3n qu\u00e2n d\u1ee5 \u0111\u1ebfn th\u00f4n Di\u00eam \u0110\u00e0i ph\u00eda nam gi\u1edbi h\u1ea1n hai b\u00ean b\u1eaft gi\u1eef. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng S\u0129 Ng\u00f4n ch\u01b0a qua gi\u1edbi h\u1ea1n ph\u00eda Nam, \u0111\u00e3 v\u1ed9i b\u1eaft gi\u1eef, e g\u00e2y th\u00eam r\u1eafc r\u1ed1i, t\u1eeb nay ph\u00e1t hi\u1ec7n gian t\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, ph\u1ea3i d\u1ee5 v\u00e0o \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ta m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft gi\u1eef, l\u1ea1i chi\u1ebfu c\u00e1o b\u1eaft T\u00f4 V\u0103n, th\u01b0\u1edfng 1.000 quan ti\u1ec1n, s\u1eafp x\u1ebfp trong h\u00e0ng ng\u0169 quan l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[85] Vi\u1ec7n T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u1ec5 v\u0103n t\u00e2u: <i>&#8220;Nay vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 \u0111\u00e3 d\u00f9ng m\u0169 \u00e1o c\u1ee7a ba \u0111\u1eddi, l\u1ea1i th\u00eam ki\u1ebfm c\u1ee7a nh\u00e0 T\u1ea7n, th\u1eadt l\u00e0 tr\u00e1i l\u1ec5, xin b\u1ecf ki\u1ebfm.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Khi t\u1ea5u s\u1ef1 \u1edf giao mi\u1ebfu, kh\u00f4ng n\u00ean c\u1edfi gi\u00e0y d\u00e9p. C\u00e1c nghi th\u1ee9c nh\u01b0 \u0111\u1eb7t ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 c\u1edfi ki\u1ebfm, c\u1edfi gi\u00e0y d\u00e9p, ho\u1eb7c \u0111eo ki\u1ebfm b\u00ean trong, c\u1ea5t gi\u00e0y d\u00e9p, \u0111\u1ec1u xin s\u1eeda \u0111\u1ed5i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 hai, theo l\u1eddi t\u00e2u, so v\u1edbi l\u1ec5 v\u0103n \u0111\u00e3 th\u00eam v\u00e0o, xin x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea7n, Ph\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ecf, n\u1ebfu Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn m\u1ed9t qu\u00fd kh\u00f4ng khai th\u00e1c, th\u00ec giao cho Ty Kinh ch\u1ebf t\u00e0i d\u1ee5ng l\u1ed9 Hi H\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>[87] Ty Th\u1eeba ch\u1ec9 Khu m\u1eadt t\u00e2u, t\u00ednh to\u00e1n gi\u1ea3m b\u1edbt ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u00ea m\u01b0\u1edbn c\u1ee7a binh l\u00ednh, cung th\u1ee7 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay \u1edf ph\u1ee7 Khai Phong \u0111\u1ec3 c\u1ea5p ti\u1ec1n d\u1ea1y v\u00f5 ngh\u1ec7 cho c\u00e1c \u0110\u1ea1i b\u1ea3o tr\u01b0\u1edfng, Vua nghe theo. L\u1ec7nh cho Ty Th\u1eeba ch\u1ec9 l\u1eadp ph\u00e1p d\u1ea1y t\u1eadp, l\u1ea1i c\u1ea5p th\u00eam 2 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n ph\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng \u1edf ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec3 c\u1ea5p cho b\u1ea3o gi\u00e1p.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng \u1edf cung Kh\u00e1nh Th\u1ecd, tr\u0103m quan v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf s\u00e2n cung. L\u00fac \u0111\u00f3, t\u1ec3 th\u1ea7n Ng\u00f4 Sung v\u00ec b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00ean th\u1ec1m ph\u00eda t\u00e2y tuy\u00ean \u0111\u1ecdc di chi\u1ebfu. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 vi\u00ean l\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu h\u1ebft m\u1ef1c hi\u1ebfu th\u1ea3o, m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m vui l\u00f2ng b\u00e0 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng thi\u1ebfu. Khi \u1edf trong cung, m\u1ed7i l\u1ea7n theo h\u1ea7u b\u00e0 \u0111i \u0111\u00e2u, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u n\u00e2ng \u0111\u1ee1, vi\u1ec7c d\u00e2ng c\u01a1m v\u00e0 th\u0103m h\u1ecfi \u0111\u1ec1u r\u1ea5t c\u1ea9n th\u1eadn. Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng h\u1ebft m\u1ef1c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. M\u1ed7i khi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng thi\u1ebft tri\u1ec1u v\u1ec1 mu\u1ed9n, b\u00e0 \u0111\u1ec1u t\u1ef1 \u0111\u1ebfn b\u00ecnh phong \u0111\u1ee3i, ho\u1eb7c t\u1ef1 tay c\u1ea7m \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng d\u00e2ng l\u00ean. Su\u1ed1t h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m nh\u01b0 v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng ai bi\u1ebft r\u00f5.<\/p>\n<p>Theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi nam b\u00ean ngo\u1ea1i th\u00edch ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu tu\u1ed5i cao, b\u1ec7nh nhi\u1ec1u, em trai l\u00e0 D\u1eadt c\u0169ng gi\u00e0, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec b\u00e0 n\u00ean n\u00f3i n\u00ean th\u01b0\u1eddng tri\u1ec7u ki\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u1ef1 an \u1ee7i, nh\u01b0ng b\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho D\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, D\u1eadt nh\u00e2n l\u00fac h\u1ea7u chuy\u1ec7n thong th\u1ea3 v\u1edbi Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed1 xin cho D\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, b\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u00fd. Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 c\u00f9ng D\u1eadt \u0111\u1ebfn h\u1eadu c\u00e1c, ng\u1ed3i m\u1ed9t l\u00e1t, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9ng d\u1eady tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 D\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf t\u00ecnh th\u00e2n, nh\u01b0ng b\u00e0 v\u1ed9i b\u1ea3o D\u1eadt: <i>&#8220;\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed7 ng\u01b0\u01a1i n\u00ean \u1edf.&#8221;<\/i> R\u1ed3i v\u1ed9i sai theo Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu c\u00f3 t\u1ed5 ti\u00ean xa ch\u00f4n \u1edf H\u00e0 Nam, t\u01b0\u1eddng m\u1ed9 \u0111\u00e3 l\u00e2u b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, b\u00e0 sai n\u1ed9i th\u1ecb mang ti\u1ec1n thu\u00ea th\u1ee3 s\u1eeda l\u1ea1i, d\u1eb7n ph\u1ea3i gi\u1eef k\u00edn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m phi\u1ec1n ch\u00e2u huy\u1ec7n d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t ch\u00fat. Khi vi\u1ec7c s\u1eafp xong, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Sau \u0111\u00f3, n\u1ed9i th\u1ecb ch\u1ebft \u1edf n\u01a1i m\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 trong l\u00e0ng b\u00e1o l\u00ean, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi bi\u1ebft. <i>(D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c B\u1ea3o, v\u1eadn ph\u00e1n Th\u00e0nh \u0110\u00f4, l\u00fac l\u00e0m huy\u1ec7n \u00fay H\u00e0 Nam, \u0111\u00e3 t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi L\u00e3 \u0110\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi b\u00e0 b\u0103ng, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng \u0111au bu\u1ed3n kh\u00f4n xi\u1ebft. Trong ph\u00f2ng ng\u1ee7 c\u1ee7a b\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t h\u00f2m ni\u00eam phong, Ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng m\u1edf ra xem, th\u00ec l\u00e0 b\u1ea3o \u1ea5n h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng c\u0169. Th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, v\u00ec h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u1ea5t \u1ea5n, ph\u1ea3i \u0111\u00fac l\u1ea1i, sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e0o gi\u1ebfng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n c\u0169, n\u00ean c\u1ea5t trong h\u00f2m, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng 2 n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u th\u1ee9 6, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng t\u00e2u b\u1ea9m r\u1eb1ng: Trong truy\u1ec7n v\u1ec1 T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f3 ch\u00e9p vi\u1ec7c Ho\u00e0ng h\u1eadu c\u00f3 m\u1ed9t h\u00f2m s\u00e1ch, th\u01b0\u1eddng kh\u00f3a ch\u1eb7t \u0111\u1eb7t trong ph\u00f2ng ng\u1ee7, kh\u00f4ng ai bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u00e1ch g\u00ec. Khi Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111em h\u00f2m s\u00e1ch \u1ea5y d\u00e2ng l\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, d\u1eb7n r\u1eb1ng: &#8220;\u0110\u1ee3i khi ta qua \u0111\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra.&#8221; M\u1ea5y ng\u00e0y sau, Ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u1ecfi b\u1ec7nh, h\u1ecfi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf: &#8220;H\u00f2m s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 m\u1edf ch\u01b0a?&#8221; Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e1p: &#8220;Ch\u01b0a.&#8221; Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00f3i: &#8220;R\u1ea5t t\u1ed1t.&#8221; R\u1ed3i l\u1ea1i thu c\u1ea5t \u0111i. Sau khi Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1edf h\u00f2m s\u00e1ch m\u00e0 Ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u00e3 ni\u00eam phong, th\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1eddi nhi\u1ebfp ch\u00ednh, kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u1ed5, ghi ch\u00e9p m\u1ecdi v\u1eadt trong cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu, l\u1edbn nh\u1ecf \u0111\u1ec1u ghi r\u00f5, kh\u00f4ng sai m\u1ed9t ly. Quan H\u1eefu s\u1eed nghe \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec7n n\u00e0y, ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, mu\u1ed1n xin ch\u1ec9 d\u1ee5. Vi\u1ec7c Ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn c\u00f3 m\u1ed9t h\u00f2m s\u00e1ch, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t m\u1eb7t \u1ea5n H\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng, v\u00ec cung \u0111i\u1ec7n b\u1ecb h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u00e0 m\u1ea5t, Nh\u00e2n T\u00f4ng cho \u0111\u00fac l\u1ea1i m\u1ed9t m\u1eb7t \u1ea5n H\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o kh\u00e1c, ch\u00ednh l\u00e0 \u1ea5n H\u1ee3p \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o hi\u1ec7n nay. \u1ea4n c\u0169 sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y khi \u0111\u00e0o gi\u1ebfng, Ho\u00e0ng h\u1eadu th\u01b0\u1eddng c\u1ea5t gi\u1eef c\u1ea9n m\u1eadt, kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i bi\u1ebft, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1eddi nhi\u1ebfp ch\u00ednh.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1eed quan nghe \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a r\u00f5, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n ph\u00ea chu\u1ea9n m\u00e0 nh\u00e0 L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng c\u1ea5t gi\u1eef.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2, ch\u1eef 'Nh\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tam', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi nh\u1ea5t chi 3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1967-14\" href=\"#footnote-1967-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, Ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn b\u0103ng h\u00e0, sau khi an t\u00e1ng \u0111\u00e3 l\u00e2u, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn cung Kh\u00e1nh Th\u1ecd, xem x\u00e9t di v\u1eadt c\u1ee7a Ho\u00e0ng h\u1eadu, th\u1ea5y m\u1ed9t chi\u1ebfc h\u1ed9p, ni\u00eam phong r\u1ea5t k\u1ef9, n\u00e2ng l\u00ean th\u1ea5y n\u1eb7ng, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111em d\u00e2ng l\u00ean, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf sai m\u1edf ra, m\u1edf nhi\u1ec1u l\u1edbp ni\u00eam phong, l\u1ea1i c\u00f3 l\u1edbp da b\u00f2 b\u1ecdc k\u00edn r\u1ea5t ch\u1eafc, ph\u00e1 ra th\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed9p, m\u1edf kh\u00f3a, th\u1ea5y m\u1ed9t t\u1edd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ecdc, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a T\u1ec3 th\u1ea7n H\u00e0n K\u1ef3 th\u1eddi Anh T\u00f4ng b\u1ecb b\u1ec7nh, xin Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu t\u00f4n l\u1eadp Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xem xong, r\u1ea5t kh\u00f4ng vui, m\u1edbi bi\u1ebft m\u01b0u \u0111\u1ed3 c\u1ee7a H\u00e0n K\u1ef3 l\u00fac \u0111\u00f3, nh\u1edd Ho\u00e0ng h\u1eadu s\u00e1ng su\u1ed1t, kh\u00f4ng nghe theo l\u1eddi xin \u1ea5y, ni\u00eam phong t\u1edd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf. V\u0103n L\u1ed9 c\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p ri\u00eang v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1ef1c h\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, l\u00fac \u0111\u00f3 S\u1eed quan t\u00e2u b\u1ea9m, ch\u1eafc l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay so\u1ea1n truy\u1ec7n v\u1ec1 T\u1eeb Th\u00e1nh Quang Hi\u1ebfn, \u0111\u00e3 d\u00f9ng ch\u1ec9 d\u1ee5 ph\u00ea chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 so\u1ea1n l\u1eadp, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ea5y n\u1eefa:<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu Quang Hi\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 4 b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111em m\u1ed9t h\u1ed9p v\u0103n t\u1ef1, ni\u00eam phong r\u1ea5t k\u1ef9, giao cho Th\u1ea7n T\u00f4ng, d\u1eb7n r\u1eb1ng: &#8220;\u0110\u1ee3i khi ta ch\u1ebft h\u00e3y m\u1edf ra, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 tr\u1ecb t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi.&#8221; Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f3c nh\u1eadn l\u1ea5y. Sau khi Ho\u00e0ng h\u1eadu kh\u1ecfi b\u1ec7nh, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u1ea1i tr\u1ea3 h\u1ed9p v\u0103n t\u1ef1 \u1ea5y. Ho\u00e0ng h\u1eadu n\u00f3i: &#8220;H\u00e3y c\u1ea5t \u0111i.&#8221; Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u00f3, Ho\u00e0ng h\u1eadu b\u0103ng h\u00e0, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1edf h\u1ed9p, th\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng t\u1edd t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c quan th\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng mu\u1ed1n l\u1eadp Anh T\u00f4ng l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed nh\u01b0ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau. Th\u1ea7n T\u00f4ng c\u1ea7m t\u1edd t\u1ea5u kh\u00f3c l\u00f3c, v\u00ec di hu\u1ea5n c\u1ee7a Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, kh\u00f4ng d\u00e1m truy c\u1ee9u t\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1ec3 tang ba n\u0103m trong cung, h\u1ebft l\u1ec5 h\u1ebft hi\u1ebfu, bi\u1ebft r\u1eb1ng \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ee7a m\u1eb9 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aV\u0103n ki\u1ebfn l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 c\u1ee7a Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n, gi\u1ed1ng v\u1edbi ghi ch\u00e9p ri\u00eang c\u1ee7a V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e2u b\u1ea9m c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 ph\u00ea chu\u1ea9n, th\u00ec n\u00ean l\u1ea5y th\u1ef1c l\u1ee5c l\u00e0m ch\u00ednh, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec ch\u1ec9 d\u1ee5 ph\u00ea chu\u1ea9n, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng c\u1ea5t gi\u1eef b\u1ea3n ch\u00ednh, th\u1ea7n \u0110\u00e0o th\u1ef1c m\u1eaft tr\u00f4ng th\u1ea5y, c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eeb Th\u00e0nh \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty n\u1ed9p l\u00ean r\u1ed3i. Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n n\u00f3i m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 4 l\u00e0 sai, th\u1ef1c ra l\u00e0 m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 2.)<\/i><\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 v\u00e0o ch\u1ea7u s\u1edbm t\u1ed1i \u1edf cung Kh\u00e1nh Th\u1ecd, ba ng\u00e0y th\u00ec th\u00f4i, l\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u b\u1ed1n ng\u00e0y th\u00ec th\u00f4i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u s\u1edbm t\u1ed1i ba ng\u00e0y th\u00ec th\u00f4i. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu th\u00eam v\u00e0o ch\u1ea7u b\u1ed1n ng\u00e0y, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ebfn khi th\u00e0nh ph\u1ee5c th\u00ec th\u00f4i. L\u1ec5 vi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, trong ngo\u00e0i kinh th\u00e0nh c\u1ea5m nh\u1ea1c, \u0111\u1ebfn khi Vua c\u1edfi tang ph\u1ee5c th\u00ec nh\u01b0 c\u0169. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu qua l\u1ec5 t\u1ed1t kh\u1ed1c.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho em c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung l\u00e0 L\u00fd D\u1eadt v\u00e0o ch\u1ea7u, v\u1eabn \u0111\u1ec3 t\u00f3c x\u00f5a, m\u1eb7c tang ph\u1ee5c, c\u00e1c con ch\u00e1u l\u00e0 T\u1ee5ng, B\u00ecnh, D\u1ee5, D\u1ee5, Ch\u00ed, \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec1u theo l\u1ec5 tang c\u1ee7a con \u0111\u1ec3 tang m\u1eb9, mi\u1ec5n v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c, b\u1ed5ng l\u1ed9c hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169. L\u00fac \u0111\u00f3 B\u00ecnh l\u00e0m Li\u00eau Qu\u1ed1c t\u00edn ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ec7nh cho \u0111i ng\u1ef1a tr\u1ea1m v\u1ec1 kinh, l\u1ea5y T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1c m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, H\u00e0 B\u1eafc duy\u00ean bi\u00ean An ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 L\u01b0u Qu\u1ea3n thay th\u1ebf, l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u ch\u1ec9 b\u00e1o v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng b\u1eafc r\u1eb1ng B\u00ecnh b\u1ecb b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i vi\u00ean l\u0103ng th\u00e0nh s\u01a1n l\u0103ng. <i>(C\u1ea3 \u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00e0y.)<\/i> L\u1ec7nh cho Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Th\u00e1i X\u00e1c so\u1ea1n v\u0103n ai s\u00e1ch, \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n L\u1eef C\u00f4ng Tr\u1ee9 so\u1ea1n v\u0103n th\u1ee5y s\u00e1ch, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n so\u1ea1n v\u0103n th\u1ee5y hi\u1ec7u, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 H\u00e0n Ch\u1ea9n vi\u1ebft v\u0103n ai s\u00e1ch, th\u1ee5y s\u00e1ch, th\u1ee5y hi\u1ec7u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'b\u1ea3o' \u1edf \u0111\u00e2y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi ch\u1eef 'hi\u1ec7u', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-1967-15\" href=\"#footnote-1967-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, l\u1ec7nh cho H\u00e0n Ch\u1ea9n l\u00e0m \u0110\u1ea1i h\u00e0nh th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu s\u01a1n l\u0103ng \u00e1n h\u00e0nh s\u1eed, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Trung Ch\u00ednh l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[93] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda s\u01a1n l\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u00e0nh th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f4ng l\u00e2u n\u1eefa s\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho Tam ty c\u00e2n nh\u1eafc chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i \u1ee9ng ph\u00f3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh to\u00e1n d\u01b0 th\u1eeba, ngo\u00e0i Kinh T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u1ef1 lo li\u1ec7u, c\u00e1c \u0111\u1ea1o kh\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n d\u00e2ng gi\u00fap.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ec7nh cho T\u1ec3 th\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m S\u01a1n l\u0103ng s\u1ee9 lo vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u0103ng m\u1ed9 cho \u0110\u1ea1i h\u00e0nh Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba L\u00fd \u0110\u1ecbnh l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9, Tri Khai Phong ph\u1ee7 Ti\u1ec1n T\u1ea3o l\u00e0m Ki\u1ec1u \u0111\u1ea1o \u0111\u1ed1n \u0111\u1ec7 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9. Sau \u0111\u00f3, Tr\u1ea7n T\u01b0\u01a1ng xin t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, n\u00ean l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 B\u1ed3 T\u00f4ng M\u1ea1nh thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>L\u00fac n\u00e0y, Trung th\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u ta khi c\u1eed Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9 v\u00e0 L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, ho\u1eb7c do thi\u1ebfu quan, ho\u1eb7c do nh\u1ea7m l\u1eabn, n\u00ean Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ki\u00eam nhi\u1ec7m. Nay x\u00e9t theo l\u1ec7 c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, sai Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba ki\u00eam Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9. N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2, khi l\u00e0m l\u1ec5 Nam Giao, sai Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Ti\u1ebft Khu\u00ea l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9. S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba v\u1ed1n n\u00ean l\u00e0m Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9. \u0110\u1ea7u tri\u1ec1u v\u1eabn theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y, sau \u0111\u00f3 n\u1ebfu Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba khuy\u1ebft, th\u00ec l\u1ea5y c\u00e1c quan kh\u00e1c thay th\u1ebf, nh\u01b0ng ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1eabn do l\u1ea1i vi\u00ean trong \u0111\u00e0i \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Nghi tr\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c tr\u00e1ch ri\u00eang, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho Hi\u1ebfn ty \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c ty m\u00e0 th\u00f4i. C\u00e1c n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh, Minh \u0110\u1ea1o \u0111\u1ec1u c\u00f3 Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba l\u00e0m L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c l\u1ec7nh V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m S\u01a1n l\u0103ng s\u1ee9, \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p. L\u1ea1i l\u1ec7nh Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri L\u00fd Hi\u1ebfn l\u00e0m S\u01a1n l\u0103ng \u0111\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, k\u00fd L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Kh\u00e1nh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u1ed1ng D\u1ee5ng Th\u1ea7n l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed tu ph\u1ee5ng ho\u00e0ng \u0111\u01b0\u1eddng.)<\/i><\/p>\n<p>[95] C\u00f9ng ng\u00e0y, b\u00e1ch quan d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua nghe ch\u00ednh s\u1ef1, chi\u1ebfu \u0111\u00e1p kh\u00f4ng cho. T\u1eeb \u0111\u00f3, b\u1ea3y l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, m\u1edbi h\u1ea1 chi\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi h\u1ebft th\u1eddi gian tang ch\u1ebf, H\u1eefu ty s\u1ebd \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y Vua ra ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u00e2n k\u1ef7\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ef1u k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p vi\u1ec7c b\u1ea3y l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u.)<\/i><\/p>\n<p>[96] L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169 c\u1ee7a Chi\u00eau Hi\u1ebfn v\u00e0 Minh \u0110\u1ee9c ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, c\u00f3 nhi\u1ec1u vi\u1ec7c do th\u1eddi gian l\u00e2u xa, l\u1ec5 ch\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, xin \u0111\u01b0\u1ee3c tham kh\u1ea3o v\u00e0 so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c \u00e1n l\u1ec7 v\u1ec1 s\u01a1n l\u0103ng \u0111\u1ec3 xin thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, l\u1ec7nh cho M\u00e3 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Kim Ch\u00e2u quan s\u00e1t, quy\u1ec1n qu\u1ea3n c\u00e2u Th\u1ecb v\u1ec7 M\u00e3 b\u1ed9 qu\u00e2n ty Y\u1ebfn \u0110\u1ea1t l\u00e0m S\u01a1n l\u0103ng tu ph\u1ee5ng t\u1ed5ng qu\u1ea3n, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ea5m qu\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00f4ng tr\u00ecnh. T\u1ed1ng D\u1ee5ng Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh x\u00e2y d\u1ef1ng, hai ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1eabn nhau.<\/p>\n<p>[98] Tam ty t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u1eeb nay vi\u1ec7c \u00e1p t\u1ea3i v\u1eadn chuy\u1ec3n tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 Giang Nam, Kinh H\u1ed3, xin l\u1ea5y b\u1ea3y ph\u1ea7n sai s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban, ba ph\u1ea7n sai qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, \u0111i\u1ec7n th\u1ecb. Vua nghe theo. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, chi\u1ebfu r\u1eb1ng s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban t\u1ea1i ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi ba b\u1ed1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hai n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c sai khi\u1ec3n, m\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Tam ty l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n kho t\u00e0ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n \u00e1p, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tam ty b\u00e0n vi\u1ec7c d\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n thay th\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ecbnh ra ph\u00e1p l\u1ec7nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t v\u1ec1 th\u1eddi h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3. Tam ty b\u00e8n t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c tr\u00ean s\u00f4ng Bi\u1ec7n, theo ph\u00e9p c\u0169 kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 ph\u1ea7n sai s\u1ee9 th\u1ea7n, c\u00f2n b\u1ed1n l\u1ed9 Giang Nam, Kinh H\u1ed3 cho ph\u00e9p sai s\u1ee9 th\u1ea7n n\u0103m ph\u1ea7n, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c l\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng sai s\u1ee9 th\u1ea7n, n\u1ebfu \u0111\u1ec1u d\u00f9ng s\u1ee9 th\u1ea7n thay th\u1ebf, th\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c chi ph\u00ed so v\u1edbi qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng s\u1ebd nhi\u1ec1u h\u01a1n. V\u00ec th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i m\u01b0a b\u1ee5i, c\u1ea3 s\u1eed c\u0169 v\u00e0 s\u1eed m\u1edbi \u0111\u1ec1u ch\u00e9p, nay b\u1ecf \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u00e0m l\u1ec5 th\u00e0nh ph\u1ee5c cho Th\u00e1i ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu t\u1ea1i cung Kh\u00e1nh Th\u1ecd, tr\u0103m quan th\u00e0nh ph\u1ee5c \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0110\u00f4ng n\u1ed9i, v\u00e0o d\u00e2ng l\u1eddi an \u1ee7i \u1edf gian \u0111\u00f4ng \u0111i\u1ec7n Kh\u00e1nh Th\u1ecd, an \u1ee7i Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, Ho\u00e0ng h\u1eadu \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda cung.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-1967-1\">Ch\u1eef '\u0111\u1ec7' trong '\u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec7' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 16\/14 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-1967-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-2\">Ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u00f3ng c\u1ecdc \u1edf c\u00e1c \u0111\u00ea, ch\u1eef 'li\u1ec7u' nguy\u00ean l\u00e0 'khoa', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u01b0\u01a1ng v\u1ef1c 15 t\u1edd 5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1967-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-3\"> ti\u1ec1n mu\u1ed1i \u0111inh ch\u00edn tr\u0103m v\u0103n ngo\u1ea1i 'v\u0103n', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'qu\u00e1n', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-1967-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-4\"> Giang Chi\u1ebft 'Chi\u1ebft' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'l\u1ed9', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 174 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-1967-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-5\"> Kinh T\u00e2y, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 486, \u300aH\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'T\u00e2y Kinh'. <a href=\"#return-footnote-1967-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-6\">Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Gi\u1ea3m b\u00e1n'. Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 188, ch\u00ed v\u1ec1 qu\u00e2n b\u1ed9, \u0111i\u1ec1u Thi\u00ean V\u0169: '<i>(N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2)<\/i>, b\u00e3i b\u1ecf qu\u00e2n th\u1ee9 n\u0103m, \u0111\u1ed5i qu\u00e2n H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u00e0nh qu\u00e2n H\u00f9ng V\u0169 N\u1ed7 Th\u1ee7. Th\u00e1ng 9, ra chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 kh\u00f4ng b\u1ed5 sung ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu.' L\u1ea1i theo \u0111i\u1ec1u H\u00f9ng D\u0169ng: '<i>(N\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2)<\/i>, qu\u00e2n H\u00e0m B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng b\u1ed5 sung ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu.' C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2y v\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n, 'Gi\u1ea3m b\u00e1n' n\u00ean l\u00e0 'H\u00e0m B\u00ecnh', do ch\u1eef g\u1ea7n gi\u1ed1ng nhau m\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1967-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-7\"> l\u1ec7nh cho c\u00e1c h\u1ed9 xay b\u1ed9t v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n th\u1ee9c \u0103n \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y th\u00e0nh l\u1eadp ch\u1ee3 b\u00e1n b\u1ed9t 'l\u1ec7nh', b\u1ea3n c\u00e1c l\u00e0m 'nay'. <a href=\"#return-footnote-1967-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-8\">'Bi\u00ean' trong s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 24-19 vi\u1ebft l\u00e0 'Bi\u00ean'. <a href=\"#return-footnote-1967-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-9\">'Ph\u00e1p phi' hai ch\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c, theo s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. 'Tam' trong s\u00e1ch tr\u00ean vi\u1ebft l\u00e0 'Nh\u1ecb'. <a href=\"#return-footnote-1967-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-10\">Giao x\u00e3 l\u1ec7nh kh\u00f4ng d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1: \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 T\u1ed1ng, c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n b\u1ea3n, nghi ng\u1edd ch\u1eef 'Giao' ph\u00eda tr\u00ean c\u00f3 ch\u1eef b\u1ecb thi\u1ebfu. <a href=\"#return-footnote-1967-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-11\"> S\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 sai s\u00f3t, tr\u00ean ch\u1eef 'Ch\u00ed' nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'T\u1ed1ng s\u1eed', b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 gi\u1ed1ng b\u1ea3n g\u1ed1c, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 hai ch\u1eef 'T\u1ed1ng s\u1eed', \u300aT\u1ee9 Kh\u1ed1 To\u00e0n Th\u01b0 Kh\u1ea3o Ch\u1ee9ng\u300b quy\u1ec3n 30 c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00e9p \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. X\u00e9t k\u1ef9 l\u1eddi ch\u00fa, \u0111\u00e2y l\u00e0 ch\u00fa th\u00edch nguy\u00ean v\u0103n c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u00e0o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Thanh, n\u00ean theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ecf \u0111i. <a href=\"#return-footnote-1967-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-12\"> S\u00e1ch \u300aHo\u00e0ng tri\u1ec1u lo\u1ea1i uy\u1ec3n\u300b quy\u1ec3n 18 d\u1eabn \u300aNguy\u00ean Phong th\u00e1nh hu\u1ea5n\u300b \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 t\u1ecbch \u0111i\u1ec1n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 102 ph\u1ea7n L\u1ec5 ch\u00ed \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec c\u1ea5t gi\u1eef b\u0103ng', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. <a href=\"#return-footnote-1967-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-13\">'\u0110\u1ec1 c\u1eed quan' ba ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 66\/9 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-1967-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-14\">Th\u00e1ng 10 n\u0103m Nguy\u00ean Phong th\u1ee9 2, ch\u1eef 'Nh\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Tam', c\u0103n c\u1ee9 theo v\u0103n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b h\u1eadu phi nh\u1ea5t chi 3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1967-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-1967-15\">Ch\u1eef 'b\u1ea3o' \u1edf \u0111\u00e2y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 nh\u1ea7m v\u1edbi ch\u1eef 'hi\u1ec7u', n\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-1967-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":91,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-1967","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":186,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1967","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2551,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1967\/revisions\/2551"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/186"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1967\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1967"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1967"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}